ابن زولاق

ابو محمد الحسن بن ابراهيم بن الحسين بن الحسن بن على ابن خالد بن راشد بن عبد الله بن سليمان بن زولاق الفقيه الليثى المصرى  ( الفسطاط، مصر، 919 - 997 ) مؤرخ مصرى عاصر الدولتين الاخشيديه و الفاطميه. ليه كتاب بيختص بتاريخ مصر كتب فيه عن قضاة مصر لحد سنة 246 هـ و عمله ديل لكتاب كتبه الكندى. من كتبه: " سيرة المعز لدين الله " ، و " فضائل مصر و أخبارها وخواصها " ، و كتاب عن الدوله الاخشيديه اسمه " العيون الدعج فى حلى دولة بنى طغج ".

اتولد ابن زولاق فى مدينة الفسطاط سنة 919. جده كان الحسين بن الحسن من مشاهير العلما فى عصره. درس ابن زولاق رواية التاريخ على ايدين ابو عمر الكندى و مشى على خطاه فى كتابة التاريخ و كان ليه اثر كبير على الحياه الثقافيه فى مصر و الف كتب كتيره. بيعتبر ابن زولاق رائد المؤرخين المصريين فى العصور الوسطانيه  و كان ليه اثر كبير على مدرسة التاريخ المصريه اللى ابدعت فى التاريخ و فن التأريخ من بعده و ظهر منها المقريزى و ابن تغرى و ابن العميد و ابن اياس و غيرهم. و اعتمد المؤرخين على كتاباته و نقلو عنه و بالذات فى كلامه عن فضائل مصر و أخبار الفاطميين.

منهج ابن زولاق فى كتابة التاريخ يشبه منهج استاذه ابو عمر الكندى و كتابه " فضائل مصر و أخبارها و خواصها " يشبه كتاب الكندى " فضائل مصر المحروسه ".

ابن زولاق زى كل المؤرخين فى مصر اياميها ماكانش بيعرف تاريخ مصر القديمه الحقيقى حيث ان تاريخ مصر الخرافى كان هو اللى مسيطر فى العصور الوسطانيه و فضل على الحال ده لغاية شامبوليون مافك شفرة الهيروغليفى و اتطور علم الاثار المصريه و اتعرف تاريخ مصر الحقيقى. لكن كتاباته عن مصر من بعد الفتح الاسلامى فيها دقه تاريخيه. فى كتابه " فضائل مصر " صور حياة الفلاحين المصريين فى الريف فى مصر القديمه و وقت الفتح الاسلامى و بعده و بين ان الريف المصرى كان دايم فيه حيويه فى كل مراحله ، و اتكلم عن النيل و الفيضان و وضى اعجابه بالنظام الادارى اللى كان موجود فى مصر فى عصره. كتابات ابن زولاق بتوضح حبه لبلده مصر و افتخاره بيها.

من اقواله :

فيه مخطوطه لكتاب " فضائل مصر و أخبارها وخواصها" بخط شمس الدين الصهرجتى محفوظه فى دار الكتب المصريه برقم 23 تاريخ حليم ، و فيه نسخه تانيه فى مكتية الازهر برقم 2717 تاريخ ، و فيه مخطوطات مختصره من النسختين برضه فى مكتبة الازهر برقم 1153 مجاميع.

 من مؤلفاته 
 فضائل مصر و أخبارها وخواصها ، او فضائل مصر ( عناوين افتراضيه للكتاب ).
 العيون الدعج فى حلى دولة بنى طغج
 أخبار قضاة مصر
 التاريخ الصغير
 أخبار سيبويه المصرى
 سيرة جوهر
 سيرة الماذرائيين
 التاريخ الكبير على السنين
 سيرة كافور
 سيرة المعز
 سيرة العزيز
 كتاب عن خطط مصر ( ذكره ابن خلكان )
 اخبار عمرو بن العاص
 أخبار النيل ( ذكره السخاوى )

تصنيف:مؤرخين مصريين
تصنيف:مواليد 919
تصنيف:وفيات 997