الظاهر جقمق

السلطان الملك الظاهر ابو سعيد جقمق محمد العلاى (او العلائى) الظاهرى ( اتوفى فى القاهره 1453 ) سلطان الدوله المملوكيه البرجيه (الشركسيه) الإتناشر. قعد على عرش مصر من 1438 ل1453.

جقمق مصر و هو طفل و اتربى فى بيت الأتابك " إينال اليوسفى " و بعدين دخل فى خدمة السلطان الظاهر برقوق و عشان كده اتلقب بـ " الظاهرى " وكمان أتسلطن بلقب " الظاهر " على لقبه استاذه الظاهر برقوق ، لقبه " العلاى " او " العلائى " نسبه لإسم " العلاى على " ابن الامير " اينال اليوسفى ".

جقمق ما كانش طفل لما اتسلطن لكن كان عنده 65 سنه فكانت عنده خبره فى الحياه و اتدرج فى المناصب من وصيف فى البلاط الملكى لسلطان فكان عايز اول حاجه انه يرضى المماليك فكان كريم مش بس بالنسبه لمماليكه لكن لكل اللى حواليه.

من بداية حكمه واجه جقمق تمردين. التمرد الأولانى قام بيه الامير " قرقماش الشعبانى الناصرى " ، و التمرد التانى قام بيه نايب الشام " اينال الجكمى " ، لكن جقمق قدر يقضى على التمردين بسهوله ، و قبض على "قرقماش" اللى حاصر قلعة الجبل و كبله و بعته اسكندريه و اتعدم هناك فى العلن. و بعنف قدر انه يخمد تمرد الشام اللى كان هدفه ترجيع العزيز يوسف للعرش. بالطريقه دى اتخلص جقمق من متاعبه و عم الهدؤ.

فى عهد جقمق اتوفى الخليفه العباسى فى القاهره " المعتضد بالله داود " بعد خلافه طويله دامت تمانيه و عشرين سنه و اتولى الخلافه اخوه " المستكفى بالله ابو الربيع سليمان " لكن اتوفى بعد عشر سنين سنة 1451 فجاب جقمق ولاده و اختار " حمزه " انه يبقى خليفه لإنه كان اكبرهم فبقى " القائم بأمر الله ابو البقاء حمزه ".

لما عيى جقمق و حس ان اجله قرب و كان عنده وقتها حوالى 81 سنه اتنازل عن العرش لإبنه " عثمان ".

مدحه ابن إياس و قال عنه انه كان ملك جليل اخلاقه كويسه و متواضع و سخى و بيحب العلما و بيعطف على اليتامى و عنده كفائه للسلطنه.

 عملاته و ألقابه 
الدراهم الأشرفيه بتاعة " الأشرف برسباى " هى اللى كانت متداوله لكن جقمق سك دراهم جديده اسمها " الظاهريه " سنة 1440 و امر بمنع التعامل بالدراهم الأشرفيه فوقف البيع و الشرا فإضطرت السلطات انها تجمع الدراهم الأشرفيه من الناس بسعرها و نزلوا بدالها دراهم ظاهريه و بعدين حولوا الدراهم الأشرفيه لظاهريه فى " دار الضرب ". الدراهم الظاهريه كانت كويسه و كانت نسبة الفضه فيها 94.5% و وزنها كان ما بين 1.46 و 1.89 جرام.

الأسامى و الالقاب اللى ظهرت على عملات جقمق هى : " السلطان الملك الظاهر ابو سعيد " ، و " الملك الظاهر ابو سعيد " و " السلطان الملك الظاهر " ، و " السلطان الملك ". و ظهر له دعا : " عز نصره " ، و " خلد الله ملكه ".

على عملات ليه اتنقشت بالغلط ألقاب " القاهر " و " ظاهر " بدل " الظاهر ".

 فهرست 

 المراجع 
 ابن إياس: بدائع الزهور فى وقائع الدهور، الهيئة المصرية العامة للكتاب، 1982
 ابن تغرى: النجوم الزاهرة فى ملوك مصر و القاهرة، دار الكتب و الوثائق القومية، مركز تحقيق التراث، القاهرة 2005، ISBN 977-18-0373-5
 المقريزى : السلوك لمعرفة دول الملوك, دار الكتب, القاهرة 1996.
 شفيق مهدى ( دكتور) : مماليك مصر و الشام, الدار العربية للموسوعات, بيروت 2008.

       العزيز يوسف    مدة الحكم: 1438-1453   المنصور عثمان  

تصنيف:مماليك
تصنيف:سلاطين مصر المملوكيه
تصنيف:تاريخ مصر
تصنيف:تاريخ مصر المملوكيه
تصنيف:حكام مصر
تصنيف:مماليك برجيه
تصنيف:وفيات 1453