شالوم اليخيم

شالوم اليخيم او شولوم اليخم ( ييدى שלום־עליכם ،  Шолом-Алейхем)، اسم مستعار لـ شولوم ياكوف رابينوفيتش (برياسلاڤ، اوكرانيا، 18 فبراير 1859 - نيو يورك، 13 مايو 1916 ). اديب ييدى روسى من أهم واكبر كتاب اللغه الييدى. الف روايات و قصص و مسرحيات كتيره استوحى منها فيلم غنائى انتجته هوليوود بعنوان "كمانجى على السطوح" (Fiddler on the Roof)، اللى إتعرض لأول مره سنة 1964.

اتولد شولوم فى برياسلاف جنب كييف وبدا الكتابه و هو لسه صغير و اشتغل مدرس لغه روسيه خصوصى و هو عنده سبعتاشر سنه. واشتغل حاخام حكومى فى لوبين.

 كتاباته 
250px|thumb|كتاب لشالوم اليخيم بالييدى.
اول كتابات شالوم اليخيم كات بالروسى و العبري. العبرى كات اللغه اللى بيكتب بيها غالبية اليهود فى روسيا أياميها، وبعدين ابتدى يكتب بالييدى بس، لإن الييدى كات اللغة اللى بيتكلم بيها الناس وبيتعاملوا بيها حواليه فى المجتمع اللى كان عايش فيه. الموسوعه اليهوديه (1901 -1906) صنفت شالوم اليخيم على اساس إنه روائى عبري. لكن العبرى و الييدى لهم جذور مختلفه.Leviant, p. 11

شالوم اليخيم من سنة 1883 لما نشر اول حكاياته ولغاية وفاته سنة 1916 كتب اكتر من 40 مجلد فيها روايات و قصص قصيره و مسرحيات ومذكرات ادبيه وخلافه. اتجوز ست غنيه واتغنى و استخدم جزء من ثروته لتشجيع ادباء اللغه الييديه، و حرر فى 1888-1889 دوريه سنويه اسمها "المكتبه الشعبيه الييديه" (Die Yidische Folksbibliotek). كتابات شالوم دخلت قلوب الناس لإن لغته ومواضيعه كان بتخاطب الناس من كل الطبقات و من كل المستويات الفكريه باللغه والكلام اللى بينطقوه فى الشوارع و فى بيوتهم، وبقى فى حياته ممثل حقيقى للادب اليهودي. اترجمت رواياته فى حتت كتيره وبقى معروف، و فى امريكا سموه " مارك توين اليهودى " .

 هجرته 

فى سنة 1905 خد عيلته وراح على سويسرا وبقى يتنقل فى اوروبا وامريكا عشان يلقى محاضرات. وظهرت ترجمه انجليزيه لشويه روايات من رواياته كان من ضمنها "الاطفال اليهود"، و "البلد القديم"، و "مغامرات ابن موتيل مغنى الكنيس". و فى سنة 1914، قبل ما يتوفى بسنتين هاجر على امريكا مع يهود كتير بعد ما حسوا ان العيشه فى  اوروبا مبقلهاش امان، زائد الإشاعات اللى كات منتشره أياميها بإن امريكا بلد دهبيه، الفلوس فيها مرميه فى شوارعها وعايزه اللى يلمها. وشالوم اليخيم كان كتب عن امريكا على ايد ما يروحها ويشوفها. و فى قصته "يهود صغار بشعر احمر" (1900) استخدم إستعباد اليهود فى مصر كرمز لأمريكا واتكلم بمراره عن النصابين والمستغلين اللى كانو بيغرروا باليهود المهاجرين على امريكا.Leviant, p. 13-14
وبعد ما هاجر امريكا سنة 1914كتب قصص عن تجربته هناك وصور شخصيات يهوديه مهاجره و ردود أفعالها فى امريكا. وركز على المهاجرين اللى كانو بينتقدوا عيالهم لإنهم إتأقلموا بسرعه فى امريكا و إتأمركوا ونسوا ثقافتهم الاصليه بسرعه، مع إنهم هما نفسهم كانو بيكتبوا جوابات بالييدى بس بكلام و إسلوب متأمرك لدرجة إن اللى بيستلموها الناحيه التانيه ما كانوش بيفهموها بسهوله. شالوم اليخيم ما إتأقلمش على العيشه فى ارض الميعاد امريكا وحس بغربه بعد ما لقى نفسه عايش فى مجتمع متعدد الثقافات والأجناس وبعيد عن مجتمعه اليهودى المقفول اللى إتعود عليه. بس قدر ببراعه اول ما وصل امريكا ولمدة سنتين إنه يألف قصص بنفس روح الطرافه بتاعته بخلفيه امريكانيه، ودى حاجه ماقدرش يعملها كتاب يهود كتار عاشوا فى امريكا مده أطول منه بكتير.Leviant, p. 15-14
شالوم اليخيم كان اول مؤلف يكتب للاطفال باللغه الييدى، واقتبست من قصصه للاطفال حكايات اتعرضت على مسرح الفن الييدى فى نيو يورك.

كتب شالوم اليخيم، مع انه كان اتوفى من سنين، اتحرقت فى المانيا ايام هتلر والنازى اللى كات عقولهم منغلقه وكانوا بيرجعو اليهود والثقافات التانية. وده كان زى ما هو نفسه اتوقع و كان بيقول إن مفيش مستقبل لليهود اللى عايشين فى مجتمعات بتعاديهم.Leviant, p. 13

 امريكا 
200px|thumb|اوكرانيا و اسرائيل كرمو شالوم اليخيم على ورق البوسته.

شالوم اليخيم هاجر على امريكا سنة 1914 وبعدها بسنتين اتوفى فى نيو يورك و هو عنده سبعه وخمسين سنه بعد ما عيى بالسل، بعد ما لعب دور كبير فى تعريف الناس بالادب الييدى، وظهر بعده كتاب كبار بيستخدموا اللغه دى زى ايزاك سينجر اللى خد جايزة نوبل فى الادب سنة 1978 كاكبر تتويج للغه والثقافه الييدى اللى اخلص لهم شالوم اليخيم.

 من اقواله 
 الحياة حلم للحكيم، ولعبه للعبيط، و كوميديا للغنى، و تراجيديا للفقير.
 النميمه تليفون طبيعى.
 مهما كان الموضوع مؤسف لازم تستمر فى الحياه لحد لو اتسبب ده فى موتك.

 فهرست وملحوظات 

 مصادر 

 Leviant. Curt: Sholom Aleichem, Some laughter, some tears, Paperback Liberary, New York 1968
 The New Encyclopædia Britannica, Micropædia,H.H. Berton Publisher,1973-1974
 The New Encyclopædia Britannica, Macropædia,H.H. Berton Publisher,1973-1974

تصنيف:مواليد 1859
تصنيف:وفيات 1916
تصنيف:كتاب روس
تصنيف:كتاب اوكرانيين
تصنيف:ييديش
تصنيف:ادب ييديش
تصنيف:ادب يهودى
تصنيف:كتاب يهود
تصنيف:يهود
تصنيف:روائيين