سلطان

سُلْطَان (بالانجليزى: Sultan) فى اللغة هوه اسم علم مذكر عربى معناه: الحجة، القدرة، التسلط، الملك. قال تعالى: ﴿وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانى ﴾ [سورة ابراهيم ، الآية 22] اى من حجة. و ورد ذكر سلطان بتشكيلات مختلفة فى سبع وثلاثين موضع من القرآن الكريم بمعانى مختلفة.المعاني- قاموس ومعجم الكترونى 

السلطان هوه لقب استعمله كتير من الحكام العرب و المسلمين ، الكلمه مشتقة من سُلَط (جمع سُلطة اى التحكم و القدره). استعمل لقب "سُلْطَان" فى العهود الاسلامية عند الأتراك السلاجقة والعثمانيين فى الاناضول و فى ايران و مصر ، و تركيا. فى البدء استخدمت الكلمة للدلاله على السطله الروحيه، كسبت بعدين شكلها السياسى كلقب للحكام و الملوك. اول حاكم مسلم لُقب بالسلطان كان محمود الغزنوى ( محمود بن سبكتكين ولد فى 2 نوفمبر 971م - وتوفى فى 30 ابريل 1030م) و اللذى حكم الدولة الغزنوية فى الفترة من سنه 998م الى 1030م فى زمن الخلافة العباسية، وعرف عنه إهتمامه بالادب والفنون و كان يعيش فى عهده كتير من العلما والشعراء.محمود الغزنوى - من ويكيبيديا، الموسوعة الحرة راجت بعض الأقاويل عن منشأ تسميته بالسلطان ، قيل ان خلف بن احمد حاكم سجستان كان ينوى إقامة دوله لنفسه فعلم بكده محمود الغزنوى واستعد لمحاربته، لكن خلف خاف منه وسلمه مفاتيح الحصون و سماه سلطان (كتفخيم و منافقه). اعجب محمود باللقب واصبح يلقب به من حكموا بعده. كمان خد منه صلاح الدين لقب سلطان مصر و كان اخر سلطان ليه سلطة حقيقة على الدولة العثمانية هوه السلطان العثمانى عبد الحميد التانى و هو من رفض بيع الارض الفلسطينية لليهود برفضه لعرض هيرتزل و هو مبلغ كبير جدا من المال ورشوة للسلطان عبد الحميد التانى نفسه مقابل جزء من ارض فلسطين ولكنه رفض لانه كان شديد الغيرة على الاسلام ودياره.سلطان

قبل كده كان حكام المسلمين بيتلقبو بألقاب زى خليفه و امير و امير الامرا ، و بعد كده امتد استعمال اللقب فى العالم الاسلامى كله خصوصا عند السلاجقه. نقل السيوطى ان لقب سلطان بيتلقب بيه الحاكم اللى تحت ايده ملوك فبيبقى هوه ملك الملوك و يكون تحت ايده زى 10.000 فارس ، و كل ما تزيد البلاد و عدد العساكر اللى تحت ايديه يبقى اعظم و ممكن يتلقب السلطان الأعظم او سلطان السلاطين.

اشهر السلاطين و اعظمهم كانو سلاطين الدوله الايوبيه اللى كان منهم صلاح الدين الأيوبى و الصالح نجم الدين ايوب ، و سلاطين الدوله المملوكيه فى مصر اللى كان منهم الظاهر بيبرس و قلاوون و قطز و الناصر محمد بن قلاوون و الاشرف خليل ، و سلاطين الدوله العثمانليه فى تركيا.

بعد ضعف الخلافه العباسيه فى بغداد بقى والى بغداد كمان بيتلقب بسلطان فى الاغلب كمجرد تفخيم زى ما كان المصريين بيلقبو محمد على باشا و اللى حكمو بعده من اسرته.

السلطانين اللى بيحكمو بلاد النهارده هما فى بروناى ، و عمان.

 من ضمن المصادر 
 السيوطى، حسن المحاضرة فى تاريخ مصر والقاهرة، دار احياء الكتب العربيه 1967.
 "sultan." Encyclopædia Britannica. Deluxe Edition. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2008.  

تصنيف:القاب