جنسنج

عشب الجنسج Panax Ginseng
الجنسنج او باناكس Panax


نوع من الاعشاب ينقسم لحداشر عيله , و هو عموما عشب نموه بطئ لكنه معمر وبجذور ملحمه fleshy . عيله "ارالياسى Araliaceae" بتنمو فى شمال الكرة الارضيه زى شرق اسيا ( شمال الصين , كوريا وشرق سيبريا ) فى مناطق بارده .

النوع اللى اكتشف فى فيتنام اسمه Panax vietnamensis . وعموما فى دى الصفحه سنركز على اهم الانواع بتاعه الجنسنج وهما Panax Ginseng و Panax quinquefolius واللى بيتميزوا بوجود مواد الجنسنوسايدس ginsenosides.

الجنسج السيبيرى Siberian ginseng اسمه (Eleutherococcus senticosus) ودا متسمى جنسج كحيله كاسم تجارى لان جذره خشبى مش ملحم ولايوجد به جنسنوسايدس ginsenosides.

 التسميه 

كلمه جنسنج الانجليزية مشتقة من كلمة («رين شين» او «جن شين» jên shên) الصينية (rénshēn (صينى مبسط: 人参; صينى تقليدى: 人蔘) ومعناها "جذر الرجل" وهذه التسمية سببها أن فروعها تشبه رجل الرجل.

اما كلمة باناكس فمعناها " كل الشفاء " باليونانى و كان ذلك بسبب أن عالم النباتات والدكتور اليونانى Carl von Linné ( باليونانى : Carl Linnaeus ) لاحظ الاستخدام الواسع لده العشب فى الصين كباسط للعضلات .

 الطب الشعبى 

جذور الجنسنج الامريكى والصينى الاتنين يتم تناولهم عن طريق الفم كمقويات بتدى طاقه للجسم او مقويات جنسيه ( محتاجه مصدر ) وكمان فى علاج الضعف الجنسى عند النوع التانى من مرضى السكر ( اللى مش بياخدوا انسولين ) . العشب غالبن بيتوافر مجفف سواء عشب كامل او متقطع ولان الاوراق سعرها مش غالى فساعات بيحطوها مجففه هيا كمان مع الجذور .

ساعات بيتخلط مع المشروبات اللى بتصحصح زى الشاى او مع الماكولات اللى بتدى طاقه . وبيكون غالبا بتركيزات قليله ولايوجد ليها اى تأثير طبى . من أيضاالممكن فى بعض الاحيان أستخدامه فى منتجات التجميل وكمان لا يكون له اى تأثير طبى لان التركيز غير مؤثر .

توجداكله اسمها Samgyetang (شوربه الفراخ مع الجنسنج) هيا عباره عن فراخ مع شوربه موضوع بيها الجنسنج.

 الطب الجديد 

صعب اننا نعرف بالعلم الفوائد الخاصه بنبات الجنسنج

وذلك بسبب انه فيه نتايج متضاربه من كذا دراسه . وخصوصا بسبب انه فيه انواع مختلفه من العشب استخدمت فيها.عشان كده نادر اننا نلاقى دراسه بجوده عاليه معتمد عليها .

لكنه عموما بيتسوق كمقوى ( بيدى طاقه ويساعد الانسان انه يقاوم الاجهاد الارهاق ) . وفيه بعض المعلومات المدعومه بتقول انه له تاثيرات مضاده للسرطان وللاكسده ( مضاد الاكسده بيحمى الجسم من مواد ممكن تسبب سرطان ) , بالرغم ان الدراسات اللى اتعملت على الحيوانات لقياس طول العمر والصحه مع وجود الاجهاد كانت نتايجها سلبيه .

لكن فيه دراسه غير دقيقه فى جامعه المكسيك قالت انه الجنسنج كغذا ممكن يحسن الصحه والحياه .
دراسه تانيه لعلما اسيويين قالت ان الجنسج كان له تاثير فى تخفيف اثار السرطان فى الحيوانات لكن لحد الان التاثير لم يتضح فى الانسان.

دراسه مهمه سنه 2002 فى كليه الطب جامعه الينوى واللى اتعملت على الحيوانات وقالت ان الجنسنج الامريكى والصينى الاتنين بيزودوا الرغبه الجنسيه مع الاداء , والاهم ان التاثير ده غير راجع لتغيير فى الهرمونات لكن بتاثير مباشر من الجنسنج او مواد جنسنوسايدس ginsenosides على الجهاز العصبى المركزى و الانسجه اللى ف مناطق جنسيه gonadal tissues. كمان جنسنوسايدس بتسهل الانتصاب والكلام ده متفق مع الطب الشعبى الصينى والامريكى . كمان فيه دراسه قالت ان الجنسنج فيه هرمونات انثويه نباتيه phytoestrogens.

 الاثار الجانبيه 

تبعا لالاسئله المتكرره بتاعه الغذا الرياضى و اللى اتنشرت ب UMass Amherst ان اشهر عرض جنبيىن مع الباناكس جنسنج هو صعوبه النوم او عدم القدره على النوم . الاثار التانيه زى غمامان النفس , الاسهال , الاحساس بالقدره والانبساط euphoria , الصداع , نزيف المناخير epistaxis , علو الضغط او انخفاضه, وجع فى الثدى mastalgia .

 الجرعه الزياده 
نوعين الجنسنج المشهورين واللى بنتكلم عليهم (P. ginseng و P. quinquefolia) مفيش خوف منهم و لو بجرعه شويه عاليه . فى الطب الشعبى الصينى بيخافوا يعطوا الجنسنج مع اى عشب تانى من مضادات العدوى الا للضروره , والاعتقاد السايد هناك ان الميكروب ممكن يتقوى ويبقى شيطان يقضى على البنى ادم .

 الانواع 

 الجنسنج الامريكى :جذور Panax quinquefolius
انتاجه فى امريكا و كندا وبيتسعر غالبن فى الصين . اغلب العلب بتاخد اللون الاحمر او الابيض او الازرق بالوان علم امريكا و بريطانيا . وتبعن للطب الشعبى الصينى واللى بيعتقدوا ان الجنسنج الامريكى بيعمل تبريد للجسم من الشهوه للستات خصوصا (الين) (Yin) وحسب اعتقادهم برضو ان الجنسنج الشرق اسيوى بيزود الشهوه ويسخن الرجل(اليان)(Yan) والاعتقاد ده شايع هناك لانهم بيعتقدوا ان اى حاجه بتطلع فى اماكن بارده او فى شمال الجبال او فى جنوب الانهار بتزود شهوه الجسم (Yan) , والعكس صحيح . الجنسنج الصيني/الكورى اللى بيطلع فى شمال شرق الصين و كوريا واللى بيطلع فى الاماكن البارده دى معروف لاغلب الكوريين فى الطب الشعبى وعارفين عنه انه بيزود اليان (سخونة وشهوه الجسم ) . وباختصار فالمعالجين فى الطب الشعبى الصينى بيقولوا ان الجنسنج الامريكى واللى بيطلع فى اماكن حاره بيزود الين ( تبريد الشهوه للستات ) اما الجنسنج الاسيوى فبيزود اليان ( بيسخن الشهوه عند الرجاله )رغم انهم مش عارفين اذا كان الجنسنج الامريكى بيطلع بس فى اماكن حاره ولا لأ ! لكن لانه بيـ طلع سوايل فهما معتقدين بكده . على العموم بيتقطع وبعدين بيتحط فى مايه سخنه عشان يتعمل منه منقوع ( زى بتاع الشاى ) .

فيه دراسه- وبرضه مش دقيقه - بتقول ان الجنسنج الامريكى بيقلل من الانفلونزا . الجنسنج الامريكى ده شبه الجزر الابيض الصغير وطالع منه فروع . النبات طوله من 6-8 انش وبيكون فى الغالب شايل 3 ورقات كل ورقه متكونه من 3-5 ورقات صغيره طول كل واحده من 2-5 انش .
 الجنسنج الاسيوى :جذور Panax ginseng
تبع للطب الشعبى الصينى فالباناكس جنسنج بيزود اليان (تسخين الشهوه ) وبيحسن الدوره الدمويه وبيساعد فى فتره النقاهه بعد الامراض وبينشط الجسم . متوافر فى شكلين :

الجنسنج الابيض :

بيطلع فى 4-6 سنين بيقشروه ويجففوه فى الشمس وبيتحول لل لون البيج الفاتح عشان يقللو مايته لنسبه 12% . وبيتقال ان تاثيره الطبى مش عالى .

الجنسنج الاحمر :

بيتقطف بعد 6 سنين مش بيتقشر لكن بيعالجوا السيقان بتاعته عشان كده بيبقى لونه احمر بنى لامع بعد كده بيبخروه ( حفاظا على مواده الفعاله ) ويجففوه .

الجنسنج الاحمر :
(كورى: 홍삼; صينى متبسط: 红蔘; صينى تقليدى: 紅蔘) بيجى من الصين و كوريا . (الباناكس جنسنج ) ده بيتجفف بالتبخير او ف الشمس , بعد كده بيتملح فى خميره عشبيه ويطلع مسحوق هش ودا بيستخدم اساسن كمقوى جنسى وبيدى طاقه . فيه دراسه اتعملت سنه 2002 بتقول انه فعلا بيعالج ضعف الانتصاب (الضعف الجنسى ) عند الرجاله وكمان بيقلل رجوع سرطان المعده مقارنه باللى ماخدوش الجنسنج فى التجربه . دا غير انه فيه دراسه تانيه اتعملت على الجرذان rats وقالت ان الجنسنج الابيض وكمان الاحمر بيقللوا - فعلا - حصول السرطان وان كان الجنسنج الاحمر تاثيره كان اكبر .

تجربه تانيه بتقول ان الجنسنج له تاثير مضاد لسرطان الثدى , وكمان ممكن يكون له دور كمضاد حيوى .

الجنسنج البرى :

ودا مش بيتزرع فى البيوت ولكنه بيطلع طبيعى وبيتقطع فى مكان طلوعه . بيعتبروا الماده الفعاله جنسنوسايدس ginsenosides فيه اكتر . وجوده نادر شويه ومعرض للانقراض كمان بسبب الطلب العالى عليه فى السنين  الاخيره مع قلته ( مع الاسف !! ) , دا غير انه بيحتاج سنين عشان يكبر والمقطوف منه اكتر من اللى بيتزرع جديد . البرى ممكن يكون امريكى وممكن يكون صينى وساعات بيتعالج لجنسنج احمر . الولايات المتحده ب تشجع على زراعته بسبب الخطر الحاصل عليه .

 المصادر 

ويكى انجليزى ( ترجمه للمصرى )

 أقرأ ايضاً 

 الضعف الجنسى
 علاجات الضعف الجنسى
 فياجرا

 لينكات برانيه 
 جنسنج كورى  
 الجنسنج الكورى - دليل السياحه - كوريا  
 MedlinePlus-جنسنج
 معلومات عن زياده الجرعه والامان
 ادمان الجنسنج 
 الاغذيه والادويه - مايو كلينك
 باناكس جنسنج - دكتور العيله الامريكى  
 فوائد ومضار عشبة الجنسنج  

تصنيف:نباتات
تصنيف:اعشاب