Idioma telugú

O telugú (తెలుగు) ye una luenga dravidica fablada por 96 millons de personas (2022) en os estaus d'a India d'Andhra Pradesh y Telangana.  Telugu en ethnologue.com

 Alfabeto 
 Consonants 
 క  ఖ  గ  ఘ  ఙ ka /kʌ/  kha /kʰʌ/  ga /gʌ/  gha /gʱʌ/  ṅa /ŋʌ/ చ  ఛ  జ  ఝ  ఞ ca /ʧʌ/  cha /ʧʰʌ/  ja /ʤʌ/  jha /ʤʱʌ/  ña /ɲʌ/ ట  ఠ  డ  ఢ  ణ ṭa /ʈʌ/  ṭha /ʈʰʌ/  ḍa /ɖʌ/  ḍha /ɖʱʌ/  ṇa /ɳʌ/ త  థ  ద  ధ  న ta /t̪ʌ/  tha /t̪ʰʌ/  da /d̪ʌ/  dha /d̪ʱʌ]/  na /n̪ʌ/ ప  ఫ  బ  భ  మ pa /pʌ/  pha /pʰʌ/  ba /bʌ/  bha /bʱʌ/  ma /mʌ/ య  ర  ల  వ  ళ ya /jʌ/  ra /ɾʌ/  la /lʌ/  va /ʋʌ/  ḷa /ɭʌ/ శ  ష  స  హ  క్ష  ఱ śa /ɕʌ/  ṣa /ʂʌ/  sa /sʌ/  ha /hʌ/  ksha  RRa

 Vocals 

 అ  a /ʌ/  క  ka ఆ  ā /a:/  కా  kā ఇ  i /i/  కి  ki ఈ  ī /i:/  కీ  kī ఉ  u /u/  కు  ku ఊ  ū /u:/  కూ  kū ఋ  ṛ /rɨ/ ó /ru/  కృ  kṛ ౠ  ṝ /ri:/ ó /ru:/  కౄ  kṝ ఎ  e /e/  కె  ke ఏ  ē /e:/  కే  kē ఐ  ai /aj/  కై  kai ఒ  o /o/  కొ  ko ఓ  ō /o:/  కో  kō ఔ  au /aw/  కౌ  kau

 Atros sinyals 

 ్  Ø  క్  k ఁ  aṅ  కఁ  kaṅ ం  am̩  కం  kam̩ ః  ah̩  కః  kah̩

 Consonants dobles 

 క్క  క్ఖ  క్గ  క్ఘ  క్ఙ kka  kkha  kga  kgha  kṅa క్చ  క్ఛ  క్జ  క్ఝ  క్ఞ kca  kcha  kja  kjha  kña క్ట  క్ఠ  క్డ  క్ఢ  క్ణ kṭa  kṭha  kḍa  kḍha  kṇa క్త  క్థ  క్ద  క్ధ  క్న kta  ktha  kda  kdha  kna క్ప  క్ఫ  క్బ  క్భ  క్మ kpa  kpha  kba  kbha  kma క్య  క్ర  క్ల  క్వ  క్ళ kya  kra  kla  kva  kḷa క్శ  క్ష  క్స  క్హ kśa  kṣa  ksa  kha

 Numerals 

+Numerals telegú0

sunna

౦1

okaṭi

౧2

renḍu

౨3

mūḍu

౩4

nālugu

౪5

aidu

౫6

āru

౬7

ēḍu

౭8

enimidi

౮9

tommidi

౯

 Eixemplo 
ప్రతిపత్తిస్వత్వముల విషయమున మానవులెల్లరును జన్మతః స్వతంత్రులును సమానులును నగుదురు. వారు వివేదనాంతఃకkరణ సంపన్నులగుటచే పరస్పరము భ్రాతృభావముతో వర్తింపవలయును.

 Transcripción 
Pratipattisvatvamula viṣayamuna mānavulellarunu janmataḥ svataṁtrulunu samānulunu naguduru. Vāru vivēdanāṁtaḥkaraṇa saṁpannulaguṭačē parasparamu bʰrātṛbʰāvamutō vartiṁpavalayunu.

 Traducción 
Toz os sers humans naixen libres y iguals en dignidat y dreitos. Dotaus de razón y conciencia, habrían d'actuar os uns enta los atros en un esprito de chirmandat, an reside lo verdadero amor.

 Bibliografía 
  Bhadriraju Krishnamurti: „Telugu“. En: Sanford B. Steever: The Dravidian Languages. London 1998, S. 202–240, ISBN 0-415-10023-2.

 Referencias 

 Vinclos externos 

Categoría:Luengas dravidicas
Categoría:Luengas d'a India