Fricativa dental sonora

A fricativa dental xorda ye un tipo de soniu consonantico emplegau en cuantas luengas parladas. O simbolo en l'Alfabeto Fonetico Internacional que representa iste soniu ye //, y o simbolo X-SAMPA equivalent ye D.

 Caracteristicas 
 Ye una consonant fricativa, lo que significa que o suyo soniu ye produciu por una turbulencia d'aire no chenerada por as cuerdas vocals, sino en a boca. Manimenos, no tien a lengüeta acanalada y o fluxo d'aire dirichiu, u as altas frecuencias d'una sibilant.
 Ye una consonant sonora, por lo que s'involucra o soniu d'a vibración d'as cuerdas vocals. Cuan as cuerdas vocals no sonen, alavez se chenera una fricativa dental xorda.
 A suya articulación ye dental (u interdental), lo que significa que en a suya articulación nomás s'embrecan os dients y a luenga.
 A suya articulación se fa metendo a punta d'a luenga a tamas visible entre os dients (incisivos superiors y inferiors) si ye interdental, u bien chusto dezaga d'os dients si ye nomás dental; os labios y atras partis d'a boca han d'estar relaxaus, fueras de cuan parlemos d'una co-articulación.
 En a suya forma pura, ye una consonant oral, por lo que l'aire sale por a boca y no pas por o naso.
 Ye una consonant pulmonar, por lo que l'aire d'a suya pronunciación proviene dreitament d'os polmons; no involucra l'aire almagazenau en a boca, ni ye una consonant d'o tipo "clic".

Presencia
En aragonés
A fricativa dental sonora ocurre en aragonés como un alofono d'o fonema /d/ (representau ortograficament con a letra d), cuan iste se troba entre vocals u en una posición final. Manimenos, iste soniu se produce mas que mas en pronunciacions enfaticas; l'alofono habitual en istos casos ye l'aproximant dental. Ortografía de l'aragonés. AAL

Por eiemplo, si comparamos o soniu d'a d en a palabra cado (['kä.ð̞o]) con a d d'a palabra ende (['e̞n̟.d̟e̞]), notaremos que o primero puet estar una fricativa dental sonora, u mas a sobén una aproximant dental, mientres que o segundo ye una consonant oclusiva alveolar sonora.

Eixemplos en diferents luengas

 Idioma  Palabra  AFI  Significau  Notas Alemán  leider    lamentablement  Se veiga fonetica de l'alemán Anglés  this    iste/a  Se veiga fonetica de l'anglés Aragonés  cado    cado  Se veiga fonetica de l'aragonés Castellano  dedo    dido  Se veiga fonetica d'o castellano Catalán  cada    cada  Se veiga fonetica d'o catalán Sardo  cero    niedo  Se veiga fonetica d'o sardo

Referencias

Dental sonora
Fricativa sonora
Fricativa dental
Categoría:Fonemas de l'aragonés