Ilesia d'a Natividat de Nuestra Sinyora de Mora de Rubielos

A ilesia d'a Natividat de Nuestra Sinyora de Mora de Rubielos ye una ilesia gotica situada en a localidat de Mora de Rubielos en a comarca de Gúdar-Chabalambre, Aragón. Estió colechiata, por lo que a vegadas ye conoixida como colechiata de Santa María la Mayor de Mora de Rubielos.

Historia
Tracionalment s'ha datau a construcción d'a ilesia en o sieglo XIV, estudios mas recients recientes abantan a calendata dica o zaguer tercio d'o sieglo XIV, dimpués d'a Guerra d'os Dos Peros.

Prochectau como templo parroquial en estilo gotico levantín, en 1454 y gracias a la influyencia de Chuan Ferrández d'Heredia V consiguió estar declarada colechiata por l'alavez arcebispe de Zaragoza Dalmau de Mur, estando confirmau o cambio de rango a traviés d'una bula d'o papa Calistro III con calendata de 20 de mayo de 1456. Dende alavez i habió un important incremento d'as rentas y o personal eclesiastico, con dica 8 canonches (4 d'éls con dignidaz: prior, vicario, chantre y sagristán), puyando a 9 en 1480 y a 10 en 1567. Sumando os relichiosos vinclaus a capellanías y beneficios, i heba en 1741 un total de 23 personas adedicadas a o culto.

En l'anyo 1544 i habió un incendio que destruyió a biblioteca y os archivos parroquials y que obligo a fer fainas de cantería entre 1549 y 1551. Por ixas envueltas, as obras son dirichidas por Pierres Vedel, qui fería os copez que rematan os botarels y os encuadernamientos d'as finestras exteriors. Mas tardi i habió una renovación d'a capiella d'a Virchen d'o Pilar.

Entre os anyos d'a Guerra Civil Espanyola (1936-1939) s'emplegó a ilesia como taller militars, almagacén y un puesto de vichilancia, perdendo-se en ixos tiempos importants obras como toz os retablos.

Descripción
Interior
250px|left|thumb|Interior d'a ilesia
Con una unica nau de dimensions granizas: 19 metros d'amplaria, 36 de largaria y 21 d'altaria, ye o eixemplo mas sinyalero de gotico levantín en Aragón, estando o segundo templo con a nau mas ampla d'Espanya nomás por dezaga d'a seu de Chirona.

A nau se divide en cinco trampos y ye cubierta con vuelta de crucería sencilla. Un niervo central recorre toda a nau, mientres que atros segundarios apean en pilastras adosadas a os muros d'a nau. As capiellas son tamién cubiertas con vueltas de crucería sencilla, mientres que en os absides se'n troba de nervadas. I hai un trampo mas estreito a os piez que se corresponde con a gran capiella d'o coro y que se cubre con crucería estrelada, feito que chunto con as suyas finestras semicirculars pero encara goticas, permite datar-la en o sieglo XVI.

A suya cabecera ye formada por un triple abside poligonal de cinco cantos, estando o central mas gran, reforzada con contrafuertes exteriors. Os absides s'ubren en o muro oriental que cierra a nau en tres capiellas con arcos apuntaus, ya que son mas chicoz que ista. A capiella barroca d'o Pilar, de planta cuadrada y ubierta a la nau a traviés d'una portalada manierista adornada con estipites d'estuco, ye situada en o primer trampo en o costau de l'evanchelio. Ye cubierta con una cupula rematada con una lanterna con pichinas decoradas con estucos d'os evanchelistas.

O coro ye zarrau con una reixa d'o sieglo XV, mientres que a resta de reixas d'atras capiellas datan d'o sieglo XVII. O retablo mayor ye d'estilo neogotico y ye una obra d'os chirmans Albareda de l'anyo 1945.

Exterior
En l'exterior destaca a suya portada abocinada que s'ubre en o tercer trampo d'o costau sud. A puerta d'acceso a o templo s'ubre en arco carpanel, presentando a portalada un arco apuntau, con arquivoltas que son refirmadas en brancas molduradas que tienen o suyo extradós decorau con cardinas y grumos. En os capitels d'a portalada se troban diferents esculturas de cabezas, animals mitolochicos, escudos y vechetals. I heba una representación d'a Virchen con o Nino en o tempán que desapareixió mientres a Guerra Civil. 

A torre ye adosada a os piez d'o costau d'a epistola y ye obra d'o sieglo XVII. Se devanta chunto a o coro en l'anglo sud-ueste d'a ilesia y tien planta rectangular. Se tracta d'una sobria construcción de sillería formada por cinco cuerpos deseparaus por impostas. Entre os cuatre primers no i hai tractamiento dengún, fueras de bels estreitos vanos que funcionan como espilleras. En as caras d'o cuerpo de remate, que ye almenau, s'ubren pars de vueitos de meyo punto a on se troban as campanas.

O claustro tien planta cuasi cuadrada y se troba en o costau norte de l'edificio. Debiu a l'antigo rango d'a ilesia iste teneba función como colechial. Ye formau d'arcadas rebaixadas que se refirman en columnas ochavadas, con basas y capitels muit simples.

 Vinclos externos 

  En culturadearagon.es
  En www.caminodelcid.org
  En a web d'o SIPCA
  En gcatholic.org

Mora de Rubielos
Rubiuelos de Mora
Natividat de Nuestra Sinyora de Mora de Rubielos
Natividat de Nuestra Sinyora de Mora de Rubielos
Natividat de Nuestra Sinyora de Mora de Rubielos
Natividat de Nuestra Sinyora de Mora de Rubielos
Natividat de Nuestra Sinyora de Mora de Rubielos
Categoría:Molimentos de Mora de Rubielos