Diocesi de Balbastro-Roda

A diocesi de Balbastro-Roda (en latín Dioecesis Barbastrensis-Rotensis) ye una antiga diocesi aragonesa, predecesora d'a diocesi de Balbastro y de l'actual diocesi de Balbastro-Monzón.

 Historia 
En l'anyo 1100, Ponz de Roda (1097-1104) consagrau bispe de Roda por o Papa Urbán II tresladó a diocesi de Roda ta Balbastro dimpués d'a conquiesta d'ista ciudat, creyando-se asinas a diocesi de Balbastro-Roda.

Dimpués d'a conquiesta de Uesca en 1096, o bispe Pero de Chaca (1087-1099) s'heba apresurau a prener posesión d'a seu oscense y o suyo succesor, o intrepido bispe Istevan de Uesca (1099-1130) miró de recuperar, en clara rebeldía contra a Santa Sede, a zona entre l'Alcanadre y a Cinca.

Con o nuevo rei Alifonso I d'Aragón (1104-1134) o partiu indichenista d'o clero y o bispe Esteban teneban a favor d'o rei perdida en tiempos d'o bispe infant García de Chaca, obtenendo una victoria que se tradució en una acción conchunta d'o rei, o bispe Istevan y os nobles balbastrenses que, de común alcuerdo, forachitoron violentament de Balbastro a o bispe Remón Guillén (1104-1126), conoixiu como Sant Remón de Roda, reducindo-lo a la sola seu de Roda y incorporando a Uesca as tierras entre l'Alcanadre y a Cinca.

O bispato rotense tresladó a suya seu ta Lerida dimpués d'a suya conquiesta en 1148, lo que trayió aparellada a paulatina desaparición d'a desapartada seu ribagorzana, encara que a ilesia de Roda d'Isabana conservó o títol de seu catedralicia y un capítol catedralicio de ueito miembros baixo a dirección d'un prior.

Conlevó tamién l'annexión o bispato de Leida d'as comarcas de Ribagorza, Litera y a ribera d'a Cinca.

 Edat Meya 
En o sieglo XIV Roda perdió definitivament o carácter de seu episcopal, y lo que i remaniba de l'antiga seu fue dau ta Leida, quedando astí nomás un priorato con dominio sobre una parti d'as tierras y parroquias d'a redolada. Convertida en canonica, a metat d'o sieglo XIX perdió a comunidat y pasó a estar una parroquia mas d'a diocesi de Leida.

O suyo territorio inicial coincidiba con os condatos de Pallars y Ribagorza, que comprendeba a parti no sumisa a los moros d'as comarcas de l'Alta Ribagorza, Baixa Ribagorza, Pallars Chusán y Pallars Sobirán, y gosó estender-se dica Sobrarbe. Agora bien, as constants barallas a o largo d'os anyos fuoron retallando a suya (en primeras) ampla rechión. Asinas, a diocesi d'Urchel s'annexionó ascape a cuasi totalidat d'os dos Pallars, y dimpués a val de Bohí y a val de Barrabés, y en 1040 una parti de Sobrarbe, con a val de Chistau, fue unida a Uesca. En 1203, a radíz d'o treslau ta Leida, a zona de Balbastro, a Barbatania, tamién fue annexionada a Uesca.

 Cronolochia episcopal 
Num.BispeInicio d'o cargoFinal d'o cargo1. Ponz 110011042. Remón110411263. Istevan 11261130?4. Pero Guillén 113011345. Remiro lo Monche113411356. Chufré 113511437. Guillén Pérez 11431148?

 Se veiga tamién 
 Diocesi de Roda
 Diocesi de Balbastro

*