Oclusiva velar xorda

A oclusiva velar xorda ye un tipo de soniu consonantico emplegau en cuantas luengas parladas. O simbolo en l'Alfabeto Fonetico Internacional que representa iste soniu ye //, y o simbolo X-SAMPA equivalent ye k. A plosiva velar xorda en aragonés s'escribe con o grafema <c>, como en casa u o digrafo <qu>, como en qui.

 Caracteristicas 
 O suyo modo d'articulación ye oclusivo, lo que significa que se produce obstruyindo l'aire en o tracto vocal. 
 O suyo punto d'articulación ye velar, que significa que ye articulada con o postdorso d'a luenga y o velo.
 O suyo tipo de fonación ye xordo, que significa que ye producida sin vibración d'as cuerdas vocals.
 Ye una consonant oral, lo que significa que l'aire eslampa por a boca.
 Ye una consonant central, que significa que ye producida permitindo a l'aire fluyir por a metat d'a luenga, en cuentas d'os cantos.
 A iniciación ye egresiva pulmonica, que significa que ye articulada empentando l'aire d'os polmons y a traviés d'o tracto vocal, en cuentas d'o glotis u a boca.

Presencia
En aragonés
En aragonés iste soniu se representa: Ortografía de l'aragonés. AAL

 Con o grafema <c>:
 Debant d'as vocals a, o y u: casa (),  cosa (), cullara ().
 Debant d'as consonants r y l, d'o digrafo palatal ll, y en posición final de silaba: cruz (), bataclán (), cllau (), aracnido ().
 Con o digrafo <qu>:
 Debant d'as vocals <e> y <i>: requesta ([re'kesta]), barranquiar ([baraŋ'kjar]), queso (['keso]), qui ([ki]). En istos casos a "u" no se pronuncia.
 En os siguients estrancherismos, tecnicismos y latinismos: quad ([kwad]), quadrívium ([kwa'ðriβjum]), quark ([kwark]), quásar (['kwasar]), quáter (['kwater]), quórum (['kworum]). En istos casos no forma un digrafo con a "u", por lo que ista letra se pronuncia.
 Con o grafema <k>:
 En termins cientificos, exotoponimos, estrancherismos u parolas de procedencia no latina: kilometro ([kilo'metɾo]), kafkiano ([kaf'kjano]), Kurdistán ([kuɾðis'tan]).

Eixemplos en diferents luengas

 Idioma  Palabra  AFI  Significau  Notas Anglés  kiss    pochón  Se veiga fonetica de l'anglés Aragonés  cullara    cullara  Se veiga fonetica de l'aragonés Basco  katu    gato  Se veiga fonetica d'o basco Castellano  casa    casa  Se veiga fonetica d'o castellano Catalán  cors    corazons  Se veiga fonetica d'o catalán Francés  cabinet    estudiet  Se veiga fonetica d'o francés

Referencias

Se veiga tamién
 Oclusivas xordas intervocalicas

Velar xorda
Oclusiva xorda
Oclusiva velar
Categoría:Fonemas de l'aragonés