Politica d'Aragón

Aragón ye una comunidat autonoma espanyola composada por tres provincias constituida d'alcuerdo con a Constitución Espanyola y que a suya norma basica ye o Estatuto d'Autonomía seguntes l'articlo 81 d'a primera.

 Órganos de Gubierno 
Os órganos de gubierno d'a comunidat autonoma son: a Deputación Cheneral d'Aragón, presidida por un President y As Corz.

 División administrativa 
Seguntes o suyo estatuto d'autonomía Aragón s'articula en tres provincias divididas en 33 comarcas que a la suya vegada se subdividen en 730 municipios. Amás existen mancomunidatz (agrupacions voluntarias de municipios para aconseguir unas fins comunas).

 Partius politicos 
Os partius politicos que actualment i hai en Aragón s'articulan tanto en l'eixe ezquierda-dreita tradicional como que en o grau d'aragonesismo politico.

 Partiu d'os Socialistas d'Aragón (PSOE-Aragón): federación aragonesa d'o PSOE, ye o prencipal partiu de centro-ezquierda d'a Comunidat. Dende as eleccions autonomicas de 2015 ye en o Gubierno chunto a la Chunta Aragonesista, estando o President d'Aragón Javier Lambán. En ambito municipal, ye a primera fuerza en concellos importants como Uesca, Utebo u Jaca.
 Partiu Popular d'Aragón (PP d'Aragón): organización aragonesa d'o PP. Ha gubernau en cuantas lechislaturas y disputa o espectro politico de centrodreita con Ciudadans. O suyo lider ye Luis María Beamonte. En ambito municipal, l'alcaldesa d'una d'as capitals de provincia, Teruel, ye d'iste partiu.
 Chunta Aragonesista (CHA): partiu orichinariament d'a Comunidat. S'articula como lo referent d'o nacionalismo aragonés y forma parte d'o Gubierno chunto a o PSOE-Aragón. A suya organización chuvenil, Choventut Aragonesista, s'aboca a l'independentismo. Esfiende o concepto d'Aragón como nación y empenta la promoción d'as luengas autoctonas (aragonés y catalán). O suyo lider ye José Luis Soro, actual consellero de Vertebración d'o Territorio, Mobilidat y Vivienda.
 Partiu Aragonés (PAR): partiu autoctono de centrodreita. Ha formau parte en anteriors lechislaturas d'o Gubierno chunto a o PP y sigue fendo-lo en una gran cantidat de concellos. Esfiende un nacionalismo moderau y lo suyo lider ye Arturo Aliaga López.
 Ezquierda Unida d'Aragón (IUA): federación aragonesa d'Ezquierda Unida. Entre cuantos decenios ha estau o referent d'a ezquierda en a Comunidat, consideración que comparte en os zaguers anyos con Podemos Aragón. En a lechislatura 2015-2019 conta con una cadiera, asignada a Patricia Luquin.
 Podemos Aragón (Podemos): federación aragonesa de Podemos. Chunto a IUA articula la ezquierda no autoctona en Aragón, estando a tercera fuerza en as Corz d'Aragón actualment. O suyo lider ye Nacho Escartín. En ambito municipal, forma parte d'organizacions satélite municipalistas como Zaragoza en Común (que forma lo Gubierno municipal d'a capital aragonesa, Zaragoza).
 Ciudadans d'Aragón (C's): organización aragonesa de Ciudadans. S'enmarca en a centrodreita chunto a lo PP y conta con 5 cadieras en as Corz d'Aragón, liderado por Susana Gaspar.

 Reparto de deputaus en a IX Lechislatura (2015-2019) 
 Grupos parlamentarios en as Corz d'Aragón entre la IX Lechislatura Nombre d'o grupo parlamentario Partiu Lider Cadieras Grupo Parlamentario Popular PP Luis María Beamonte 21 Grupo Parlamentario Socialista PSOE Javier Lambán 18 Grupo Parlamentario de PODEMOS Aragón PODEMOS Nacho Escartín 14 Grupo Parlamentario d'o Partiu Aragonés PAR Arturo Aliaga 6 Grupo Parlamentario de Ciudadans d'Aragón C's Susana Gaspar 5 Grupo Parlamentario Mixto CHA José Luis Soro 2 Grupo Parlamentario Mixto IU Ana Patricia Luquín 1

 Eleccions municipals 

 Provincia de Uesca 
+Numero de rechidors en municipios d'a provincia de Uesca (2015-2019)Partiu politicoRechidorsPorcentaje de votosPSOE-Aragón61635,42%PP-Aragón36328,18%PAR22613,4%CHA324,26%IU (organizacions municipals)237,57%C'74,19%

 Provincia de Zaragoza 
+Numero de rechidors en municipios d'a provincia de Zaragoza (2015-2019)Partiu politicoRechidorsPorcentaje de votosPSOE-Aragón73324,03%PP-Aragón53327,59%PAR3386,11%CHA996,93%C'299,55%IU-Os Verdes160,65%Podemos (Zaragoza en Común)916,72%

 Provincia de Teruel 
+Numero de rechidors en municipios d'a provincia de Teruel (2015-2019)Partiu politicoRechidorsPorcentaje de votosPSOE-Aragón35828,41%PAR35219,62%PP-Aragón33629,61%IU-Os Verdes339,12%CHA325,32%

 Prencipals concellos 

 Zaragoza 
eleccions municipals Partiu 1979  1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011 2015 PP 8 5 7 15 15 11 12 15 10 Zaragoza en Común 9 PSOE 11 18 13 15 6 10 12 13 10 6 C's 4 CHA - - 2 4 6 3 3 2 IU 2 3 4 - - 1 3 PAR 7 4 8 6 4 2 2 2 - - CDS - 3 - - PCE 4 1 UCD 7 PTA 2 - - Total 31 31 31 31 31 31 31 31 31 31

 Uesca 
eleccions municipals Partiu 2003 2007 2011 2015 PP 6 7 11 9 PSOE 12 9 9 8 Cambiar Uesca 4 C's 2 Aragón Sí Puede 2 PAR 1 2 2 - CHA 2 2 2 - EB - UPyD - - IU 1 1 IU-LV/CV-GV/Ecolo Verdes - - - AE - UCE - PFyV - - IA - Total 21 21 25 25

 Teruel 
eleccions municipals Partiu 2003 2007 2011 2015 PP 8 8 12 8 PSOE 8 7 5 5 Ganar Teruel 3 PAR 4 4 1 2 C's 2 CHA 1 2 2 1 IU - - 1 CA - - EB - FIA - UPyD - pCUA - PFyV - - PH - INAR - Total 21 21 21 21

Referencias

 Se veiga tamién 

 Deputación Cheneral d'Aragón
 As Corz d'Aragón

*