Arizkun

Arizkun  (Arizcun en castellano) ye un lugar d'o municipio de Baztan, situato en a val de Baztan, Navarra. Ta plegar-ie s'ha de prener la N-121b y una vez pasato Elizondo pillar l'esbarre a man dreita que marca Arizkun. Poseye cuatre barrios: Aintzialde, Bozate, Ordoki y Pertalats. Amés d'estos, tamien tien as agrupacions de casas de Otsanaiz, San Blas y Bergara, y os grupos de caseríos que forman en conchunto Aritzakun. Seguntes o censo de l'1 de chinero de 2010, o lugar teneba 610 habitants.INEbase / Nomenclátor. Relación de unidades poblacionales: Arizkun

 Mugas 
Arizkun fa muga con Amaiur enta lo nord, con Azpilikueta a l'ueste, con Erratzu a l'este y con Elbete y Elizondo a lo sud-ueste.

  Amaiur  Azpilkueta 85px|Arizkun  Erratzu Elbete y Elizondo  

 Historia 
Dende 1366 os suyos habitants ya yeran consideratos como fidalgos y en o sieglo XVIII yera lo nuclio mas poblato d'a val, con 114 vecins, 31 moradors, 21 casas de pobres y cinco palacios. Tamién ha estato important lo peso d'as industrias tradicionals; en 1849 contaba ya con telars de lienzos, una fabrica d'auguardient, y dos molins fariners. Hue ye lo barrio d'Ordoki qui reculle ista tradición y aplega a mayor parte d'a industria d'o lugar.Blog sobre lo lugar d'Arizkun

 Demografia y habitants 
 Habitantes de Arizkun 2000  2001  2002  2003  2004  2005  2006  2007  2008  2009  2010 644  644  656  650  627  622  638  632  631  629  610

 Barrios 
 Aintzialde
 Bozate, famoso por estar o puesto an i habió una d'as zagueras comunidaz conoixitas de cagotz
 Ordoki
 Pertalats

 Mitolochia 
L'antiga creyencia en sers mitolochicos, como las lamias, se veye reflectata en a toponimia d'o lugar; asinas en a microtoponimia amaneixen os termins de: Lamiputzu (pozo d'as lamias, en basco), que ye una gorga an se diz que as lamias i apareixeban en os suyos cantos alisando-se los suyos cabellos con peines doraus. Podendo-se-ie trobar amán tamién o Palacio de Goienetxe, altrament conoixito como Lamiarrita.

 Fiestas y celebracions 
 Inauteak u "Garrastolendas", se celebran anyalment a viespra d'o miercols de cenisas, adintro d'os garrastolendas se celebran estos días:
 Chueves: egunttunttuna, fiesta infantil.
 Domingo y lunes, os chóvenes d'a localidat van demandando casa a casa.
 O martes de maitins baila o sagardantza ("baile d'a manzana"). A mediodía os personaches ditos Hartza eta bere segizioak: Hartzazaina, damak, mozorroak, musikariak... (l'Onso y os seguidors: o guardian de l'onso, as damas, os enmascaratos, los musicos...) recorren o lugar.
 Arizkungo bestak, "Fiestas de Arizkun", se celebran o 24 de chunio, Día de Sant Chuan (San Joan Eguna).

 Edificios 
 Santxotena Museoa, en o barrio de Bozate
 Monesterio d'a Virchen Maria d'os Ángels, siglo XVIII.
 Palacio d'Ursua, siglo XIV. Se troba situato en o barrio de Bozate. Ye un palacio de cabo d'armería d'un d'os linaches mas antigos de Navarra (Ursuako jauregia, en basco).
 Palacio de Goienetxe tamién conoixito como Lamiarrita.
 Casas nobiliarias de Etxeberria y Iturraldea.
 Palacio de Bergara, Palacio cabo d'armeria y antiga torre medieval (Bergara jauregia, en basco).

 Galeria d'imáchens 

 Arizkundarras famosos 
 Pedro Ursua (1520-1561), conquistador y militar.
 Martin Ursua (1653-1715), conquistador y militar.
 Juan Goienetxe Gaston (1656-1735), editor, periodista y politico.
 Franzisko Laphitz (1832-1905), mosén y escritor.
 Damaso Legaz Laurenzena (1838-1902), cura y escritor en idioma basco.
 Pello Salaburu (1951-), escritor, profesor y academico d'Euskaltzaindiaa, tamien ex-rector de la Universidat d'o País Basco.

 Vinclos externos 

 / Web d'o concello d'Arizkun.

 Referencias 

Categoría:Arizkun