Grupo d'o platín

Ta o grupo d'a tabla periodica dito tamién grupo d'o platín se veiga grupo 10 d'a tabla periodica.
 H  HeLiBe  B C N O F NeNaMg  AlSiP S ClArK CaScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKrRbSrY ZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeI XeCsBa* HfTaW ReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRn FrRa** RfDbSgBhHsMtDsRgCn   * LaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLu  **AcThPaU NpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLr

Metals d'o grupo d'o platín

O grupo d'o platín ye un grupo de seis elementos metalicos con propiedaz fisicas y quimicas parellanas. Son toz metals de transición y ocupan un aria rectangular en a tabla periodica. Istos elementos son toz metals de transición, situatos en o bloque d (grupos 8, 9 y 10, os periodos de 5 y 6). Son os elementos que ocupan os grupos d'a tabla periodica (columnas) 8, 9 y 10, fueras d'os elementos cabeceras d'o grupo, ye decir, nomas os d'os periodos d'a tabla periodica 5 y 6.

En ista familia se troban o rutenio, o rodio, o paladio, l'osmio, o iridio y o platín. Éls tienen propiedaz fisicas y quimicas parellanas, y gosan apareixer chuntos en os mesmos chacimientos de minerals."Nomenclatura de las aleaciones de platino-elemento de grupo-, el examen y revisión" Harris D. C., Cabri L. J. The Canadian Mineralogist (1991), vol. 29, num. 2, pachinas 231–237

 Propiedaz 
Os metals d'o grupo d'o platín se destacan por as suyas propiedaz como catalizadors. Son muit resistents a o desgaste y a las tacas, por lo que o platín, en particular, ye muit adecuato ta a choyería fina. Atras caracteristicas distintivas incluyen a resistencia a l'ataque quimico, excelent resistencia a las altas temperaturas y propiedaz estables a la electricidat. Todas istas propiedaz han estato aproveitatas ta o suyo emplego en a industria."Platinum Metals: A Survey of Productive Resources to industrial Uses" - Hunt L. B., Lever, F. M., Platinum Metals Review (1969), vol 13, num 4, pachinas 126–138

 Historia 
O platín d'orichen natural y as aliacions ricas en platín fuoron conoixitas por habitants de la América precolombina dende fa muito tiempo.

Encara que o metal fue emplegato por os pueblos precolombinos, a primera referencia europea sobre o platín apareixe en 1557 en os escritos de l'humanista italiano Chulio César Escalíchero (1484-1558) como una descripción d'un metal misterioso que se troba en menas de Centroamerica, entre ol Darién (Panamá) y México:

Os espanyols le dicioron a o metal platín (de "plata", archent) a primera vegada que lo troboron en Colombia. Consideraban a o platino como una impureza no deseyata en o mineral d'archent.

 Referencias 

 Vinclos externos 
  Hue Platín: a prencipal autoridat d'o mundo sobre os metals d'o grupo d'o platín
  Os pres d'o platín en o mercato
  USGS page on PGM's
  Os metals d'o grupo platín: a revista trimestral d'a investigación sobre os metals d'o platín y d'a evolución d'a suya aplicación en a industria

Platín