Thomás Périz de Foces

Thomás Périz de Foces (Thomas Periz en a ortografía original) estió un trobador aragonés d'a nobleza caballeresca, que deixó dos poemas en luenga occitana. A suya luenga materna yera, evidentment, l'aragonés. O suyo occitán yera a koiné literaria d'a era clasica d'os trobataires (1160-1220) y a lo que pareix, a luenga yera aprendida: en cheneral, a suya luenga ye perfecta gramaticalment y ritmica, antiparte de bellas pocas errors de declinación debius a lo suyo aragonés materno.

Thomás ye mencionau entre os barons d'Aragón en un sirventés de Joan de Castellnou, que ye prou ta amostrar que yera considerau un eixmplo d'a practia de l'amor cortés entre os anyos 1339 y 1343. En 1339 estió consellero de Pero IV d'Aragón, qui lo nombró administrador d'a Val d'Arán y castellán de Castell-lleons. A traviés de su chirmán, Artal de Foces II, casau con Esclaramonda, filla de Chaime III de Mallorca, Thomás yera emparentau por casamiento con a casa d'Aragón. A segunda muller de su chermano (1371) Sibila de Fortiá, en enviudar, estió amant y dimpués muller (1377) de Pero IV.

Thomás miró d'emplegar a suya influencia en a cort pa beneficiar a os suyos parients cuan a primers de 1342 composó o poema, Trop me desplay can vey falir, pedindo clemencia a o Rei enta Chaime III, a qui heba deposau. Admete l'argüello y a infidelidat de Chaime, qui heba refusau de churar leyaltat a o Rei, pero li insta a no perder-lo tot por un momento de locura. A la fin, menta a magnanimidat d'os linaches paternos y maternos de Pietro, que facioron ganar a embotada de «lo Benigno» a su pai Alifonso IV, en una demanda directa a lo rei pa que perdona-se a vida a lo suyo vasallo. A la fin, Chaime III morió en a Batalla de Lluchmayor en 1349.

O segundo poema conoixiu de Thomás, Si col vassayl can servex longamen, ye una canción adedicada a una Na Resplendens (Dama Resplandecient) mencionada en a segunda tornada d'o suyo poema anterior. Iste senhal (nombre en codigo) se refiere a una dama desconoixida d'alta cadiera. O tema principal d'o poema ye a necesidat d'o poeta de «vivir o día» (carpe diem):

Valetz-me, donchs, mentre jovens m'avança,d'un joy, qu'estiers, can torn en veylezir,
covendrà'm, las, tot joy d'amor jaquir,e viuré puys am trista desirança.Valez-me, pues, entre que a choventut m'abanza,
de goyo, que d'atra traza, cuan empecipie a aviellir
habré, ai!, a deixar toz os goyos de l'amor,
y a vivir dimpués en trista malinconía. 

 Referencias 
 Riquer i Morera, Martí de (1950). Thomas Periz de Fozes, trovador aragonés en lengua provenzal. Archivo de Filología Aragonesa. 3:7–23. 
 Riquer i Morera, Martí de (1964). Història de la Literatura Catalana, vol. 1. Barcelona: Edicions Ariel.

 Vinclos externos 
  Thomás Périz de Fozes, trovador aragonés en lengua occitana por Martín de Riquer
  Incipitario di Thomàs Périz de Fozes
  Vers d'en Thomas Periz de Fozes. «Trop me desplay can vey falir». Folio 116v d'o Cançoner Gil amostrando o verso de Foces. Presentau por a Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes.

Categoría:Musicos d'Aragón
Categoría:Poetas d'Aragón
Categoría:Trobadors