Neptuno (planeta)

Iste articlo ye sobre a planeta Neptuno, ta atros usos d'iste termin se veiga Neptuno.

Neptuno ye a ueitena planeta d'o Sistema Solar. Joseph A. Angelo Jr. Encyclopedia of Space and Astronomy, Facts on File, 2006, ISBN 978-0-8160-5330-8, p.414 Fa parti d'as ditas planetas exteriors u chigants gaseosas, y ye a primera que fue descubierta gracias a prediccions matematicas. "Neptuno" en a pachina web d'a NASA O suyo nombre proviene d'o dios romano Neptuno, o dios d'a mar.

Dimpués d'o descubrimiento d'Urano, se veyió que as orbitas d'Urano, Saturno y Chupiter no se comportaban tal como predeciban as leis de Kepler y de Newton. Adams y Le Verrier, de forma independient, calculoron a posición d'unatra planeta, Neptuno, que trobó Galle, o 23 de setiembre de 1846, a menos d'un grau d'a posición calculata por Adams y Le Verrier. Dimpués, se conoixió que Galileo ya heba visto Neptuno en 1611, pero lo heba interpretato como una estrela.

 Clima 
Neptuno ye una planeta dinamica, con tacas que remeran as tempestaz de Chupiter. A mas gran, a Gran Taca Fosca, teneba una grandaria parellana a la d'a Tierra, pero en 1994 desapareixió y se'n ha formata unatra. Os vientos mas cerenyos de cualsiquier planeta d'o Sistema Solar se troban en Neptuno.

 Caracteristicas 
A masa de Neptuno d'1.0243 × 1026 kg ye intermeya entre a Tierra y os chigants gasiosos mas grans: ye 17 vegadas mayor que a d'a Tierra pero solament 1/19 que a de Chupiter. A suya gravedat ye d'11,15 m / s2, 1,14 vegadas a gravedat d'a superficie d'a Tierra,  y solament superada por Chupiter. O suyo radio ecuatorial de 24.764 km  ye cuasi cuatro vegadas mayor que lo d'a Tierra.

A estructura interna de Neptuno se pareixe a la d'Urano. A suya atmosfera forma arredol d'o 5% a o 10% d'a suya masa y s'extiende talment d'o 10% a o 20% d'o camín enta o nuclio, an aconsigue presions d'aproximadament 10 GPa, u aproximadament 100.000 vegadas l'atmosfera d'a Tierra. En as rechions mas baixas de l'atmosfera se troban concentracions creixents de metano, amoniaco y augua.

 Satelites 
Neptuno tiene 14 lunas conoixidas. Tritón ye a luna mas gran, comprende mas d'o 99,5% d'a masa en orbita arredol de Neptuno, y ye a sola pro masiva como pa estar esferoidal. Tritón estió descubierto por William Lassell solament 17 días dimpués d'o escubrimiento de Neptuno. A diferencia de todas as de demás grans lunas planetarias d'o Sistema Solar, Triton tiene una orbita retrograda, o que indica que estió capturada en cuenta de formar-se en o suyo puesto; prebablement bella vegada estió una planeta nana en o cinto de Kuiper.

Os atros satelites de Neptuno son: Despina, Galatea, Halimede, Laomedeia, Larisa, Nayade, Nereida, Neso, Proteu, Psamate, Sao, Hippocamp y Talassa.

 Aniellos 
Neptuno tien un sistema d'aniellos planetarios, encara que muito menos substancial que o de Saturno. Os aniellos pueden consistir en chislas de chelo recubiertas con silicatos u material a pur de carbonio, o que prebablement les dé un ton royisco. Os tres aniellos prencipals son l'estreito aniello d'Adams, a 63.000 km d'o centro de Neptuno, l'aniello Le Verrier, a 53.000 km, y l'aniello Galle,mas amplo y mas feble, a 42.000 km.

 Exploración 
A Voyager 2 ye a sola nau espacial que ha visitau Neptuno. L'aproximación mas cercana d'a nau espacial a la planeta ocurrió o 25 d'agosto de 1989. A causa que ista yera a zaguera planeta important que a nau espacial podeba visitar, se decidió fer un sobrevuelo cercano d'a luna Tritón, independientment d'as consecuencias pa la trayeutoria. Entre a trobada, os sinyals d'a nau espacial amenestioron 246 menutos pa plegar en a Tierra.

 Bibliografía 
  Miner, Ellis D. y Randii R. Wessen. Neptuno: The Planet, Rings, and Satellites, 2002. ISBN 1-85233-216-6.
  Cruikshank, Dale P. Neptune and Triton, 1995. ISBN 0-8165-1525-5.
  Lunine J. I. (1993). The Atmospheres of Uranus and Neptune. Annual Review of Astronomy and Astrophysics, nº 31:pachinas 217-263, 1993.

 Referencias 

 Vinclos externos 

Categoría:Sistema Solar
Categoría:Planetas