Lei d'uso, protección y promoción d'as luengas propias d'Aragón

A Lei 10/2009, de 22 d'aviento, d'uso, protección y promoción d'as luengas propias d'Aragón, mas conoixida como Lei de luengas d'Aragón, ye o texto que regula l'uso, a protección y promoción de l'aragonés y o catalán como luengas propias d'Aragón. Estió aprebada por as Corz d'Aragón con o refirme de PSOE y CHA y a oposición de PP, PAR y IU, encara que iste zaguer partiu por motivos contrarios a os dos primers. Os partius conservadors se i oposaban a la denominación de catalán ta a luenga que se charra en a Francha Oriental d'Aragón, y IU se i oposó porque o prochecto no establiba a cooficialitat de l'aragonés i o catalán en Aragón.

 Antecedents 
A Lei Organica 5/2007, de 20 d'abril, de reforma d'o Estatuto d'Autonomía d'Aragón, estableix en o suyo articlo 7, baixo o títol de luengas y modalidaz linguisticas propias, o siquient:

Lei 3/1999, de 10 de marzo, d'o Patrimonio Cultural Aragonés, articlo 4: L'aragonés y o catalán, luengas minoritarias d'Aragón, en l'ambito d'as cuals son compresas as diversas modalidaz linguisticas, son una riqueza cultural propia y estarán especialment protechidas por l'Administración.
Enquesta d'usos lingüisticos en as comarques orientals d'Aragón. Anyo 2003.

 Conteniu 
Ista lei reconoix a realidat trilingüe d'Aragón y a l'aragonés y a o catalán como luengas propias.
Seguntes a mesma en Aragón se pueden distinguir cuatro zonas linguisticas:
 Una zona d'utilización historica predominant de l'aragonés, en chunto con o castellano, en a zona norte d'Aragón.
 Una zona d'utilización historica predominant d'o catalán, en chunto con o castellano, en a zona este d'Aragón.
 Una zona mixta d'utilización historica de todas dos luengas propias d'Aragón, en chunto con o castellano, en a zona nordoriental d'Aragón.
 Una zona d'uso exclusivo d'o castellano con modalidaz y variedaz locals.
A Lei tamién diz que s'establirán zonas u localidaz de transición-recepción amanadas a las zonas d'utilización historica, en que s'aplicará o establiu ta as zonas d'utilización historica predominant, mas que mas en o respective a la educación.

A lei preveye a concreción territorial d'istas zonas igual como a creyación d'un Consello Superior d'as Luengas d'Aragón que rechirá a politica linguistica, d'una Academia d'a Luenga Aragonesa y d'una Academia Aragonesa d'o Catalán, como institucions cientificas oficials que constituyirán l'autoridat lingüistica de l'aragonés y d'o catalán en Aragón, respectivament.

A lei reconoix a os habitadors d'as zonas bilingües que se designen o dreito a recibir educación y a endrezar-se a las diversas administracions en cualsiquier luenga propia d'a suya zona. Manimenos ixo, a lei no reconoix a cooficialidat de l'aragonés u o catalán en Aragón, a unica luenga oficial en Aragón ye o castellano.

 Vinclos externos 
A Lei en o Boletín Oficial de Aragón
Traducción ta l'aragonés d'a Lei de luengas d'Aragón
Enqüesta d'usos lingüisticos en as comarcas orientals d'Aragón

Categoría:Politica lingüistica d'Aragón
Categoría:Leis