Araitz

Araitz (Araiz en castellano, Araitz en basco) ye un municipio d'a Comunidat Foral de Navarra, merindat de Pamplona y comarca de Norte d'Aralar. Fa parte d'o partiu chudicial de Pamplona

A suya población ye de 568 habitants (2012), en una superficie de 38,86 km² y una densidat de población de 14,62 hab/km².

 Cheografía 
A localidat d'Araitz ye situata a 228 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 45 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra, d'a suya merindat y d'o suyo partiu chudicial.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Arribe, Azkarate, Gaintza, Inza, Uztegui, Atallu y Arribe-Atallu. Dica o censo de 1857 tanto Arribe como Gaintza teneban os suyos propios concellos municipals.

 Mugas 
Araitz muga a o norte con Areso; a l'este con Larraun, Betelu y a sierra d'Aralar; a l'ueste muga con Guipuzcua y con Lizartza, Orexa, Gaztelu, Amezketa y Bedaio (iste zaguero, un barrio de Tolosa).

 Entorno natural 
Por o sud o limite natural d'Araitz ye a sierra d'Aralar, dende a on se puet veyer a cordelera de Malloa (una serie de montanyas que tamién son conoixitas por o nombre en plural de "Malloak"). Ista cordelera ye formata por o mont Ttutturre (1.282 m.), o mont Hirumugarrieta (1.431 m.), o mont Aldaon (1.411 m.), o mont Uakorri (1.306 m.) y o mont Balerdi (1.197 m.).

A l'este se troban o mont Elosta (937 m.), o mont Santa Barbara (853 m.) y o mont Urkieta (854 m.).

Antiparte, o río Araxes, que recibe as auguas de toz os rigachuelos d'a sierra d'Aralar y de l'arredol, trescruza a localidat en direccion sud-este-nord-ueste, albandona Navarra y ya en Guipúzcua vierte as suyas auguas en o río Oria.

 Luenga basca 
Hue o 90% d'a poblacion d'Araitz ye basco-fablant; seguntes o lingüísta Koldo Zuazo o euskalki u dialecto de l'idioma basco que se charra en Araitz ye o dialecto guipucuano u dialecto central, encara que ista val se trobe en Navarra.

Antiparte, a val d'Araitz tien a suya propia radio en euskara, que tamién emite en ista localidat: Aralar Irratia. Tamién se i edita una revista comarcal en euskara: Mailope ("Baixo d'as Malloa").

 Demografía 

 Administración 
 Reparto de concellers 
Eleccions municipals Partiu 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 Eusko Abertzale Ekintza        6 Independients        1 Total               7

 Alcaldes 
 Lista d'alcaldes Lechislatura Nombre Partiu politico1979–1983  1983–1987  1987–1991  1991–1995  1995–1999  1999–2003  2003–2007  2007–2011 Imanol Iriarte Gorostegi Eusko Abertzale Ekintza2011–2015 Lazaro Goikoetxea Beraza Bildu

 Veyer tamién 
 Lista de municipios de Navarra.

 Vinclos externos 

 / Pachina web oficial municipal d'Araitz.
  Araitz en a Enciclopedia Auñamendi.

Categoría:Localidaz de Navarra