Bretanya (rechión historica)

A rechión historica de Bretanya (Breizh en bretón, Bertaigne en galó, Bretagne en francés) ye una provincias historica de Francia que estió independient d'iste país durant muitas anyadas.

Ye una peninsula situata a l'ueste de l'actual Francia, (peninsula de Bretanya u peninsula armoricana), que dentra en l'Oceano Atlantico, con o Canal d'a Manga a o norte, a Mar Celta a l'ueste, y o Golfo de Bizcaya a o sud, con una superficie d'arredol de 4.300.000 habitants en arredol de 34.000 km², con una densidat de población de 126,50 hab/km².

Ye considerata como una d'as seis nacions celtas, y a suya luenga historica ye o bretón, una luenga celta que no ye descendient de l'idioma galo u atra luenga celtica continental, sino que plegó ta Bretanya en os zaguers intes de l'Imperio Romano dende a isla de Bretanya cuan os pueblos chermanicos invadioron l'antiga provincia romana, Léon Fleuriot: Les Origines de la Bretagne, capitol II «Les Bretons sur le continent dans l'armée romaine et les premiers Bretons en Armorique» pachinas 39 a 50, Payot, París, 1999, (ISBN 2-228-12711-6).  y fa parte d'as luengas britonicas, como o cornuallés, o cumbrico y o picto.

Cuan plegoron a Bretanya os refuchiatos britans, bi establioron reinos independients, reunitos en o sieglo IX en un reino de Bretanya, Joël Cornette: Histoire de la Bretagne et des Bretons, Seuil, París, 2005, (ISBN 2-02-054890-09). que se convertió por circumstancias historicas en un ducau de Bretanya Alain Déniel: Le Mouvement breton, 1919-1945, éditions La Découverte, París, 1976, (ISBN 2-7071-0826-X). que reconoixeba febles dependencias feudals con o reino de Francia, dica convertir-se en 1532 en un estato independient con una unión personal con Francia. No estió dica 1790, dimpués d'a Revolución francesa y a creyación d'os departamentos como a base d'o sistema administrativo francés, que Bretanya se convertió en un conchunto formato por 5 departaments. Sindembargo, cuan en 1972 s'establioron as rechions de Francia, una parte de Bretanya fue separata d'o resto y fue integrata en a rechión francesa de Países d'a Loira, incluyindo a suya capital historica, Naoned u Naunnt (Nantes en francés), encara que bi habió una gran oposición en os territorios segregatos. O resto d'o país, con cuatro departamentos, ye l'actual rechión de Bretanya.

O suyo nombre en bretón, Breizh ( en bretón KLT,  en bretón gwened), s'escribe con «ZH» ta aproximar l'antiga grafía d'o norte y de l'ueste (Breiz) con a grafía d'o sud (Breih). «Breizh» a sobén s'abrevia como BZH.

 Cultura de Bretanya 
En Bretanya bi ha una rica literatura oral con elementos mitolochicos celtas a vegatas coincidents con Galas y Bretanya. A sobén os dioses y heroes pagans y dica personaches historicos han estato cristianizatos como santos que no reconoixe a ilesia catolica. Tot esto constituye a mitolochía bretona.

 Simbolos de Bretanya 
 Trisquel
 Se veiga tamién 
 Comarcas de Bretanya

 Vinclos externos 

 Pachina web d'o Concello Cultural de Bretanya.
 Dossiers electronicos d'o Inventario cheneral: Patrimonio arquitectonico y moviliario de Bretanya.
 Historia de Bretanya.
 Historia y etimolochía d'as comunas de Bretanya.
 Douaroniezh Breizh / Cheografía de Bretanya.
 Historia d'as banderas de Bretanya.
 Pachina web oficial d'o Castiello d'os duques de Bretanya.
 Patrimonio dichital de Bretanya.

 Referencias 

Categoría:Provincias historicas de Francia
Categoría:Bretanya