Banco Mundial

O Banco Mundial ye una institución financiera internacional que tiene a suya seu en Washington DC. A suya función ye de fer de responsable de dar amprens con baixo intrés a estaus ta prochectos de desarrollo, reducindo asinas a pobreza, fan parti d'o Banco Mundial 189 estaus que tien dreito a voto seguntes a suya aportación economica feita en o mesmo. Ye formato por dos institucions: o Banco Internacional de Reconstrucción y Fomento (BIRF) y l'Asociación Internacional de Fomento (AIF).

Istas dos institucions chunto con atras tres, a Corporación Financiera Internacional (CFI), l'Organismo Multilateral de Garantía de Inversions (OMGI) y o Centro Internacional de Resolución d'Esferencias Relativas a Inversions (International Centre for Settlement of Investment Disputes, CIREI) forman o Grupo d'o Banco Mundial. Iste grupo, con os suyos afiliatos, tienen a suya seu en Washington DC.

O Banco Mundial treballa con atra entidat deseparata, o Fundo Monetario Internacional (FMI), que da financiación t'aliucherar os problemas en a balanza de pagos d'a deuda. Os dos son conoixitos como "Institucions de Bretton Woods", ya que a conferencia internacional en a que se creyoron istas institucions se fació en ista ciudat, Bretton Woods, en o estau de Nueva Hampshire, en os Estaus Unius, de l'1 a o 22 de chulio, 1944.

En l'actualidat o suyo president ye o Indo-Estausunidense Ajay Banga que estió nombrau por Joe Biden en 2023.

250px|thumb|dreita|Jim Yong Kim, president d'o Banco Mundial (2012-2019).

Lista de presidents
 Nombre Calendata País Datos d'intrés Eugene Meyer 1946–1946 Estaus Unius Editor de periodicos y President d'a Reseva Federal d'Estaus Unius. John J. McCloy 1947–1949 Estaus Unius Avogau y Secretario adchunto de guerra. Eugene R. Black, Sr. 1949–1963 Estaus Unius Eixecutivo d'o Chase Manhattan Bank y director eixecutivo d'o World Bank. George Woods 1963–1968 Estaus Unius Eixecutivo d'a First Boston Corporation Robert McNamara 1968–1981 Estaus Unius President d'a Ford Motor Company, Secretario d'Esfensa d'Estaus Unius en o gubierno d'os presidents John F. Kennedy y Lyndon B. Johnson.Robert S. McNamara and the Real Tonkin Gulf Deception, Antiwar.com, Gareth Porter, 6 d'agosto de 2014. Revisau o 30 d'aviento de 2017. Alden W. Clausen 1981–1986 Estaus Unius Avogau y eixecutivo d'o Bank of America. Barber Conable 1986–1991 Estaus Unius Senador d'Estaus Unius por Nueva York y congresista. Lewis T. Preston 1991–1995 Estaus Unius Eixecutivo en J.P. Morgan Sir James Wolfensohn 1995–2005 Estaus UniusAustralia (prev.) Avogau d'interpresas y banquero. Paul Wolfowitz 2005–2007 Estaus Unius Embaixador d'Estaus Unius en Indonesia, Vicesecretario d'Esfensa d'Estaus Unius, Degán d'a School of Advanced International Studies (SAIS) en a Johns Hopkins University, partecipant d'a planificación d'a Invasión d'Irak de 2003. Renunció a su cargo por escandalos d'Etica. Robert Zoellick 2007–2012 Estaus Unius Vicesecretario d'Estau d'os Estaus Unius y Representante d'o Comercio. Jim Yong Kim 2012–2019 Estaus UniusSouth Korea (prev.) Expresident d'o departamento de Salud Global y Medicina Social en Harvard, presidente d'o Dartmouth College y nacionalizato Estausunidense. Why Jim Yong Kim would make a great World Bank president. The Guardian, Heather Hurlburt, 23 de marzo de 2012. Revisau o 30 d'aviento de 2017. David Malpass 2019-2023 Estaus Unius Subsecretario d'o Tesoro pa Afers Internacionals en o Departamento d'o Tesoro Ajay Banga 2023– Indo-Estausunidense President d'a Camera de Comercio Internacional, miembro d'a chunta directiva de Dow Chemical Company y miembro d'o Consello Empresarial Internacional d'o Foro Economico Mundial.

 Criticas 
As actuacion y a forma de treballo con muitos paises ye muito criticada, mas que mas por organizacions no gubernombrentals, d'esfensa d'os dreitos humans y muit especialment d'os indichenas de cuantos países.

Tamién bi ha chent que feba parti d'a creyación de programas y a estructura d'o Banco Mundial que critican o suyo funcionamiento como Joseph Stiglitz premio Nobel d'Economía y maximo responsable economico d'o Banco Mundial en o periodo 1997-2000, Henry Hazlitt y Ludwig Von Mises.*  Stiglitz, Joseph E. T "he Roaring Nineties: A New History of the World's Most Prosperous Decade". Editorial W. W. Norton & Company, Nueva York, 2003. ISBN 978-0-39-305852-9.*  Stiglitz, Joseph E.  "Globalization and Its Discontents". Editorial W. W. Norton & Company, Nueva York, 2003. ISBN 978-0-39-332439-6.*  Stiglitz, Joseph E.,"Making Globalization Work". Editorial W. W. Norton & Company, Nueva York, 2003. ISBN 978-0-39-333028-1

Una d'as criticas mas comun ye a suya forma en a que ye dirichito, o banco representa a 189 estaus pero a suya dirección ye en mans d'uns pocos economicament poderosos. Istos estaus tamién eslichen a suya presidencia y a dirección por o que os intereses d'ixos países son d'alto d'atros.*  Woods, Ngaire. The Globalizers: The IMF, the World Bank, and Their Borrowers.Cornell University Press, 2007, Ithaca, NY. ISBN 978-0-80-147420-0.

O Comité d'Asuntos Foranos d'o Senau d'Estaus Unius fizo un informe a on critica a o Banco Mundial y atras istitucions finacieras internacional por centrari-e a suya politica economica en fer prestamos en os puestos en cuentas de buscar un resultau de desarrollo mientres un determiau tiempo, amás amás de fer mes esfuerzos contra a corrupción.*  Committee on Foreign Relations, United States Senate, 111th Congress. The International Financial Institutions: A Call For Change. Editorial U.S. Government Printing Office, 2010.

Tamién muitas criticas es fan en forma de protestas acompanyatas de manisfestacions entre as que cal destacar as Protestas d'Oslo de 2002, a Rebelión d'Octubre, a Contracumbre de Seattle u as protestas que facioron os Kayapó, uns indichenas de l'Amazonia que aconsiguieron que o Banco Mundial no faciera un prestamo ta a construcción d'una entibadera en o suyo territorio d'os vegatas. Amazon Indians Attack Official Over Dam Project

Tamién ye muito criticata a tradición de que o suyo president siga estausunidense, ixo es feba en o prencipio por que yera o país que feba a parti mas gran d'aportación economica ta o suyo funcionamiento, pero zaguerament os demas países creyen que cada puesto en o Banco Mundial tien que estar ocupau por a persona mas cualificada ta ello.

 Bibliografía 
  Salda, Anne C. M., Historical dictionary of the World Bank, (1997). ISBN 0810832151. online.

 Se veiga tamién 
 Banco de desarrollo.
 Fundo Monetario Internacional.

 Referencias 

 Vinclos externos 

  Pachina web oficial d'o Banco Mundial

Categoría:Organizacions internacionals y rechionals
Categoría:Economía