Texas

Texas, pronunciau , ye uno d'os 50 estaus d'Estaus Unius, situau a o sud d'o país. A suya capital ye a ciudat d'Austin. A suya población ye de 23.904.380 habitants (estimación de 2007), en una superficie de 696.241 km² con una densidat de población de 34,33 hab/km².

 Cheografía 
O estau de Texas muga a o sud con os estaus mexicanos de Chihuahua, Coahuila de Zaragoza, Nuevo León y Tamaulipas; a l'este con Loisiana; a o norte con Oklahoma; y a l'ueste con Nuevo Mexico.

 Historia 
Texas estió o 28º estau en dentrar en os Estaus Unius, o 28 d'aviento de 1845.

 Demografía 

Seguntes os datos d'o censo de 2010, l'Estau teneba una población de 25.145.561 habitants, estando o segundo estau mas poblau d'os Estaus Unius solament por dezaga de California. A distribución racial ye a siguient: 84,14 % blanco; 12,09 % negro; 3,62 % asiatico; 0,17 % nativo hawaiano u islencos d'o Pacifico; y 1,1 % amerindio o nativo d'Alaska. D'istos o 35,31 % son d'orichen hispano. Texas ye un d'os cuatro estaus estausunidenses en os cuals no son mayoría as personas d'orichen europeu (os atros son California, Nuevo Mexico y Hawaii). A población d'orichen hispano ye a de mas rapido creiximiento.

Os grupos d'orichen nacional mas numerosos de Texas son: mexicano (25,3 %), alemán (10,9 %), afroamericán (10,5 %), anglés (7,2 %), y escocés-irlandés (7,2 %).

 Luengas 

Texas no tiene declarau garra idioma oficial, si bien a luenga mas charrada ye l'anglés, emplegada por o 66,24 % d'a población. En segundo puesto ye o espanyol, por que Texas estió parti d'o virreinau d'a Nueva Espanya de par de buena parte d'a suya historia, y de Mexico de par de uns decenios dimpués d'a suya independencia.

L'idioma espanyol ye en creiximiento a causa d'a gran inmigración de mexicanos y hispanos d'atros países. Actualment l'espanyol lo charra o 29,40 % d'a población. Antiparti, a resta d'os idiomas rechistraus por os habitants de l'estau, un total de 143, lo charra menos de 1 % d'a población.

El Paso ye sola ciudat de Texas an ye mayoritario o castellán y an o 66,5 % d'a población lo charra.

 Relichión 

As mayors denominacions por numero de fidels en 2010 yeran de l'Ilesia catolica (4.673.500); a Convención Baptista d'o Sud (3.721.318); a Ilesia Metodista Unita, con (1.035.168), y l'islam (421.972), tamién ye important a presencia de mas de 1% de población de chudieus, budistas y hinduistas.

O 50 % d'os texanos participan en a misa (catolicos) o en a escuela dominical (protestants) cada semana, o que fa de Texas o deceno estau federal d'os Estaus Unius an i hai mas frecuencia en a vida relichiosa (guaire 42% ye o porcentache nacional). Tamién ye seu d'una d'as ilesias protestants mas grans d'o país, Lakewood Church, que tiene una asistencia alto u baxo de 45.000 personas cada fin de semana, en a ciudat de Houston.

Relichión Total (2018)Protestants15.498.000 (54%)Catolicos6.601.000 (23%)Sin relichión5.453.000 (19%)Atras relichions1.148.000 (4%)

 Ciudaz 
Texas ye o solo estau en os Estaus Unius que tiene tres ciudaz con mas d'un millón d'habitants en a lista d'as diez ciudaz mas poblatas en o país: Houston, San Antonio y Dallas. Austin y Fort Worth son entre as 20 mas pobladas. As 10 ciudaz mas grans de Texas seguntes o censo de 2010 son:

 Posición Ciudat Población 1  Houston   2.099.451 2  San Antonio  1.327.408 3  Dallas  1.197.816 4  Austin  790.390 5  Fort Worth  741.206 6  El Paso  649.121 7  Arlington  365.438 8  Corpus Christi  305.215 9  Plano  259.841 10  Laredo  236.091

 Arias metropolitanas 

L'aria metropolitana de Dallas-Fort Worth ye a cuatrena mas poblata d'os Estaus Unius, dimpués d'as de Nueva York, Los Angeles y Chicago, y a tercera en superficie dimpués de Nueva York y Los Angeles. Ista conurbación incluye cuatre d'as diez ciudaz mas poblatas de l'Estau. As 10 arias metropolitanas mas grans de Texas seguntes os datos d'o censo de 2006 son:

 Posición Aria metropolitana Población 1  Dallas–Fort Worth  6.477.315 2  Gran Houston  5.946.800 3  Gran San Antonio  2.142.508 4  Austin  1.716.291 5  El Paso  800.647 6  McAllen–Edinburg–Mission  774.769 7  Corpus Christi  416.095 8  Brownsville–Harlingen  396.371 9  Killeen–Temple  379.231 10  Beaumont–Port Arthur  378.477

 Zonas metropolitanas transnacionals 

As zonas metropolitanas que se troban en a muga con Mexico tamién forman conurbacions transnacionals con una interacción economica y demografica profunda.

 Posición Nombre de muga Población 1  Ciudad Juárez—El Paso  2.525.583 2  Reynosa—McAllen  1.647.351 3  Heroica Matamoros—Brownsville  1.136.995 4  Nuevo Laredo—Laredo  775.481 5 Piedras Negras—Eagle Pass  208.948 6  Acuña—Del Río  200.367

 Referencias 

 Vinclos externos 

  Pachina web oficial de Texas.

*