Río Congo

O Congo és o río mes gran d'a zona occidental d'Africa Central. Con una longaria de 4.380 km ye o segundo río mas largo d'ixe continent (dimpués d'o Nilo). Jean-Claude Corbell, Ariane Archambault: The Visual Dictionary of Universe & Earth, QA International, 2009, ISBN 978-2-7644-0884-1, p.62 Si en prenemos o río Chambesi como fuent, a suya largaria total crexe dica os 4.700 km dende o suyo naixedero dica desauguar en l'Oceano Atlantico. Respective a lo cabal (42.000 m³/s), o río ye o segundo d'o mundo dezaga de l'Amazonas. A suya cuenca, con una superficie de 3.822.020 km², tamién ye a segunda d'o mundo dimpués l'Amazonía (y chusto debant de la d'o Mississipi), formando tamién una graniza selva tropical.

O río da nombre a los actuals estaus d'a Republica d'o Congo y a Republica Democratica d'o Congo, asinas como a l'antigo Reino d'o Congo.

Buena parti d'o curso d'o Congo e d'os suyos afluents ye navegable, con bellas interrupcions. O río ye navegable entre a desembocadura y Matadi, a bels 150 km de l'Oceano Atlantico, a on que se troban os saltos d'augua d'Stanley que no permiten a navegación dica o laco Malebo (u laco Stanley), entre Kinshasa y Brazzaville, que suposa o prencipio d'o trampo nabegable mas largo de tot o río, dica Kisangani. Dende a epoca colonial, bellas linias de ferrocarril unen entre els os trampos navegables (por eixemplo, entre Matadi y Kinshasa u entre Kisangani y Ubundu) dando continuidat a lo transporte fluvial por tota la cuenca.

 Afluents 
250px| right|thumb| Polypterus congicus. 
 Dende o suyo naixedero dica Kisangani, cuan o río trescruza territorios montanyosos:
 Río Lubudi;
 Río Lufira;
 Río Luapula, dimpués río Luvua (350 km).
 Río Lukuga, con naixedero en o laco Tanganika.
 Río Luana;
 Río Elila;
 Río Lowa;
 Río Tshopo;

 Curso meyo: (Alto Congo y Meyo Congo). O río trescruza a plana central d'o país, con un recorrito mas planero, mesmo con islas. Tien una amplaria de 25–30 km, en Makanza.

 Alto Congo — de Kisangani a Mbandaka:
 Río Lomami (1.500 km);
 Río Lukombe;
 Río Ituri, dimpués Aruwini
 Río Moliba;
 Río Itimbiri (250 km);
 Río Mongala (370 km), con os suyos afluents Ebola y Dua.
 Río Giri;
 Río Lulonga (200 km), con naixencia d'a unión d'os ríos Maringa y Lolopori.
 Río Ikelemba;

 Congo Meyo (de Mbandaka a Brazzaville/Kinshasa):
 Río Ruki, con o Tshuapa (y iste con o Lomela) y o Momboyo.
 Río Ubangi, con naixencia en a unión d'o río Uele y d'o río Mbomou.
 Río Sangha, con o Kadei y o Ngoko.
 Río Likouala;
 Río Lokoro;
 Río Nkéni;
 Río Léfini;
 Río Kasai (en Angola, conoixito tamién como río Kwa). Os suyos afluents son o río Fimi, o río Kwilu y o río Kwango
 Río Wamba, con os suyos afluents: Río Sankuru (1.230 km), Lulua, Tshikapa y Lukaya.
 Río Nsele;
 Río Ndjili;
 Río Fula;
 Río Gombe;

 Baixo Congo - de Brazzaville/Kinshasa dica ta a desembocadura. Dividito en dos partes:

 De Kinshasa ta Matadi (350 km), o río trescruza os Monts de Bangu, con 32 cadreitas, estando asinas o río no navegable.
 De Matadi ta l'Oceano Atlantico (137 km), o río deixa dentrar en o suyo cauz a o mar.
 Río Inkisi;
 Río Mpozo;
 Río Bundi;

 Referencias 

 Vinclos externos 

Categoría:Río Congo
Categoría:Ríos d'a Republica Centroafricana
Categoría:Ríos d'a Republica Democratica d'o Congo
Categoría:Ríos d'a Republica d'o Congo