Pedagochía

A Pedagochía ye l'arte u a ciencia de l'amostranza, u d'a educación.

 Etimolochía d'o termin  
Pedagochía viene d'o griego, paidagogos (παιδαγωγία), que yera lo esclavo que acompanyaba os ninos enta la escuela. A palabra paida u paidos se refiere a os ninos, este ye lo motivo por o cual bel uns destinguen d'entre "Pedagochía" (amostrar a os ninos) y Andragochía (amostrar a os adultos). A palabra latina ta referir-se a la Pedagochía, educación, ye muito mas emplegata y, a sobén, as dos s'emplegan de forma indestinta.

 Historia d'a Pedagochía  
A Pedagochía existe dende que la educación pasó a estar considerata una cuestión social y no solo que familiar. Por esto os primeros escritos teoricos apareixen en Grecia, en as polis democraticas on que l'amostranza facilitaba l'acceso a la politica. Roma heredó esta preoucupación.

En a Edat Meya, a educación yera muito ligata con a Ilesia, perque a sola educación que se consideraba de proveito yera la relichiosa que permetiba adubir a salvación. Antimás, a cultura yera en os monesterios y dimpués en as universidatz, en ixas envueltas dominatas por os teologos. O Renaiximiento, con o suyo afán de recuperación d'os clasicos y l'ansia de saber y de tener cultura, dio un nuevo empentón a la Pedagochía. Con a Ilustración se ligó pa cutio con a ideya de progreso, dato que sin d'educación un pueblo no puet adebantar (por ixo se fayón as campanyas d'alfabetización).

 A Pedagochía en l'actualidat  
Actualment, a Pedagochía ha evolucionato muito dende la suya orichen etimolochico. Enguán, a Pedagochía no ye a ciencia que s'ocupa d'as tecnicas de l'amostranza, esto ye fayena d'una altra ciencia pedagochica denominata Didactica. A Pedagochía ye un conchunto de sabers que s'ocupan d'a educación como un fenomeno tipicament social y especificament humano. Ye, por ixo mesmo, una ciencia de caracter psicosocial que tien por obchecto lo estudio d'a educación con a fin de conoixer-la y perfeccionar-la. Tamién ye una ciencia de caracter normativo porque no se dedica a describir o fenomeno educativo so que a estableixer as pautas u normas que s'han de seguir ta levar a buen termin ixe fenomeno.

Pedagochía tamién se refiere a lo correcto uso d'estratechias d'amostranza (se veiga teoría instruccional). Por eixemplo, o brasilero Paulo Freire, un d'os educadors mas significativos d'o sieglo XX, se refiere a lo suyo metodo d'amostranza t'adultos como "pedagochía critica".

A Escuela Catalana de Pedagochía tenió o suyo maximo en os anyos 30 d'o sieglo XX, en os tiempos d'a Republica.

 Pedagogos famosos  
 Paulo Freire.
 Erasmo de Rotterdam.
 Célestin Freinet.
 Comenius.
 Joan Bardina i Castarà.
 Maria Montessori.
 Jean Piaget.
 John Dewey.
 Rosa Sensat.
 Francesc Ferrer i Guàrdia.
 Adolphe Ferrière.
 Victorino de Feltre.
 Pierre Bovet. Giuseppe Lombardo-Radice.
 Alexander Neill.
 John Haden Badley.
 Johann Bernhard Basedow.
 Johann Friedrich Herbart.
 Joan Puig i Elias.
 Cecil Reddie.
 Pere Roselló i Blanch.
 Ramon Ruiz Amado.
 Edward Lee Thorndike.
 Carleton Wolsey Washburne.
 Juan Pablo Bonet.
 Roger Cousinet.
 Jean-Joseph Jacotot. Nadezda Konstantinovna Krupskaja.
 Joseph Lancaster.
 Georg Kerschensteiner.
 Lourenço Filho.
 Lorenzo Luzuriaga Medina.
 Anton Makarenko.
 Andrés Manjón.
 Paul Oestreich.
 Helen Parkhurst.
 Peter Petersen.
 Wolfgang Ratke.
 Eduard Spranger.
 Francesco Tonucci.
 Stanisław Konarski.

Vinclos externos