Pasaia

Pasaia (Pasajes en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, en a comarca de Donostialdea y provincia de Guipuzcua.

A suya población ye de 15.711 habitants (2022) en una superficie d'11,34 km², con una densidat de población de 1.418,96 hab/km².

 Cheografía 
A localidat de Pasaia se troba situada a 11 km de distancia de Sant Sabastián, a capital d'as suyas provincia y comarca.

Ye formada cuatre vicos que bi ha arredol d'a ría del Pasaje u ría de Pasajes.

 Historia 
As localidaz historicas de Pasajes son as aldeyas de pescataires de Donibane y San Pedro, situadas a los dos costaus d'a boca d'a ría de Pasajes.

Por muitos sieglos ixa ría la s'han disputada as localidaz d'a suya ribera, que quereban controlar-la. Perteneixeba a lo conchunto d'a val d'Oyarso (Orereta, Elizalde, Alcibar y Iturrioz), en lo que huei son os municipios de La Rentería y Oyarzun. En 1180 concedioron a la villa de Sant Sabastián churisdicción sobre a ría. En 1203, cuan Alifonso VIII de Castiella creyó la villa de Fontarrabia, la ría del Pasaje se convertió en la muga entre as dos churisdiccions. La marguin oriental queda en mans de Fontarrabia, incluindo-ie as aldeyas de Donibane y Lezo, y la marguin occidental sigue perteneixendo a Sant Sabastián, incluindo-ie a San Pedro. Dimpués la situación encara se complica mes cuan La Rentería se convertió en villa en 1320.

 Toponimia 
255px|thumb|left|Pasaia en Guipuzcua
Orichinalment o nombre d'a Ría de Pasajes yera ría d'Oyarso, antigo nombre d'a val d'o río que i desemboca. O nombre pasaje amaneix a fins d'o sieglo XV pa referir-se a la ría, y se feba servir en singular, como ye encara en basco, Pasaia. S'encomienza a emplegar en plural dende o sieglo XIX, cuan se creya o municipio con os vicos de Donibane (u San Juan) y San Pedro. Os nombres d'ixas antigas localidaz pescatairas derivan d'o santo a qui advocaban as suyas ilesias parroquials.

O toponimo pasaje ye occitán y bels autors lo interpretan como debito a la presencia de comunidaz d'orichen gascón en Guipuzcua, comunidaz que mantenioron o emplego d'o suyo dialecto occitán bels sieglos. O exotoponimo navarro-aragonés pasache ha puesto existir en boca de chent navarra, pero no ye seguro, porque cuan amaneixió o toponimo ye cuan remataba a castellanización d'a luenga romanz escrita en Navarra y Aragón.

 Demografía 

 Administración 
 Alcaldes 
 Lista d'alcaldes Lechislatura Nombre Partiu politico1979–1983 Eduardo Aseguinolaza Herri Batasuna1983–1987 Roberto López de Echezarreta Murguiondo Partiu Nacionalista Basco1987–1991 Joseba Xabier Portugal Arteaga Herri Batasuna1991–1995 Joseba Xabier Portugal Arteaga Herri Batasuna1995–1999 Bixen Itxaso González Partido Socialista de Euskadi - Euskadiko Ezkerra1999–2003 Juan Carlos Alduntzin Juanena Euskal Herritarrok2003–2007 Izaskun Gómez Cermeño Partido Socialista de Euskadi - Euskadiko Ezkerra2007–2011 Maider Ziganda Población Eusko Abertzale Ekintza-Acción Nacionalista Vasca

Categoría:Localidaz de Guipuzcua