Calasanz

Calasanz (Calassanç en catalán) ye un lugar de Litera perteneixient a lo municipio de Peralta y Calasanz. En 1991 teneba 67 habitants.

 Toponimia 
S'ha creito siempre que o suyo nombre ye un compuesto de Qalat, "castiello" en arabe y Sanç, un antroponimo romanz derivato d'o latín SANCTIUS, que en atras zonas da Sancho.

De feito i heba un castiello ocupando una penya larga y estreita, con un conchunto de casas debaixo que s'escribiba en a Edat Meya como Calat-Sany, Calat Sancti.

A -z pareix un plural aragonés sants > sanz, pero s'explica por o singular con a secuencia:
SANCTIU(M) > Sanço > Sanç ("Sanz" en grafía actual).

En a evolución dende o latín vulgar ta o iberorromanz, a -TI- dio ç, z (RATIONE(M) > razón).

En zaguerías s'ha cuestionato que la primera radiz Cala siga arabe porque bi ha una mención en un texto de 551 anterior a la presencia arabo-musulmana: 

Como a radiz Cala se troba en toponimos d'orichen antigo como CALAGURRIS ("Calagorra"), pareix que l'orichen d'o toponimo no ye arabe. Interpretan que puet significar "Penya de Sanz".

 Parla 
En Calasanz charran catalán ribagorzano de transición enta l'aragonés, parla a la que se le da localment o nombre de canyuto, apelativo con que tamién son conoixius os suyos vecins.

A c, ç d'o catalán se pronuncia z interdental como en aragonés y castellano d'o norte y centro, y as parlas catalanas d'o Guadalop-Mezquín

 Puestos d'intrés 
Ilesia de Sant Cebrián.
Restas d'o castiello.
Ermita de Sant Bertolomeu.
Pozo de chelo.

 Fiestas 
 [[Sant Bertolomeu}}, 24 d'agosto.
 Sant Cebrián, 16 de setiembre.

 Se veiga tamién 

*