Xabierre-Latre

Iste articlo trata sobre Xabierre-Latre, lugar d'o municipio de Candarenas. Ta altros emplegos d'o toponimo "Xabierre" se veiga Xabierre (desambigación).

Xabierre-Latre (Javierrelatre en castellano) ye un lugar aragonés perteneixient a o municipio de Candarenas, situato en a comarca de l'Alto Galligo (Uesca). Catálogo de pueblos y municipios de Aragón. Estadística de población y nomenclaturas toponímicas entre 1900 y 2004 (PDF), Gubierno d'Aragón, 2005, ISBN 84-7753-366-0, p.244

A suya población ye de 79 habitants.

 Cheografía 
Xabierre-Latre ye situato a 709 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

 Clima    
A suya temperatura anyal ye 10.64 °C, con una temperatura meya en chinero de 2.46 °C y en chulio de 20.21 °C. "Valores normales de precipitación y temperatura de la red climatológica (1961-1990). Serie monografías. Año 2000" (Instituto Nacional de Meteorología) en a pachina web de l'Instituto Aragonés de Estadística (IAEST).

 Historia 
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en 1014, recollita en a edición por Antonio Ubieto Arteta d'o Cartulario de San Juan de la Peña, I (en Textos Medievales, 6, Valencia, 1962), y documenta as formas Xauierrelatre, Xauierre a Latre, Xabier, Isciavier, Iscabier, Escaberri, Exavierre Allatre, Exivierre, Exabirri, Scavir ad latere, Exabirrilateri y Exavierrelatre. Ubieto Arteta, Agustín: Toponimia aragonesa medieval, Valencia, 1972.

 Molimentos 
200px|left|thumb|Una plaza d'o lugar
A Ilesia d'os Santos Reis situata en o cabalto d'o lugar y construyita sobre os enrunas d'un antigo castiello. Ye d'estilo romanico (sieglo XII) y tien una sola nau. Destaca l'abside semicercular ubierto con escacato chaqués. A resta d'o templo ye mas recient debito a que s'enampló en o sieglo XVIII.

Intresant ye tamién l'arquitectura popular d'o lugar, sobre tot as casas Mainer, Miguel Diara,  casa d'o Boticario (sieglo XVII) y o caserón de Lanapsa (sieglo XIX) con a suya decoración con feguras de cullebras, fardachos y atros animals. Entre as ruinas de Casa Vicient encara puede veyer-se un polito fogaril.

Tamién pueden vesitar-se o museus d'Arte Sacro y de pintura Leoncio Mairal.

 Referencias 

 Vinclos externos 

Categoría:Lugars de Candarenas
Categoría:Lugars d'a provincia de Uesca
Categoría:Localidaz d'a diocesi de Chaca en l'Alto Galligo