Medicago sativa

L'alfalz Mariano Peralta Horte: Ensayo de un diccionario aragonés-castellano, 1853, ISBN 978-1168692238, p.24 (Medicago sativa L. 1753) ye una planta herbacia d'a familia d'as fabacias (también ditas papileonacias u leguminosas) a sobén emplegada xuta u verda como a chenta ta o bestiar. O suyo cerclo vital pende d'o clima y d'a variedat, pero s'estendilla d'entre as 5 y las 12 anyadas. Cheneralment s'apresenta con trazas de hierba baixa pero pued plegar ta fer 1 m. d'altaria. Fa flors de color morada.

As suyas venas gosan a estar muit fundas, a sobén de diversos metros de lonchitut, y forman nodulez que contienen bacterias metabolizadoras de nitrocheno que lis son simbiontas (chenero Rhyzobium). A lonchitut d'as venas garancia que la planta pueda sobrevivir en tierra xuta, mientres que ixa simbiosi con as bacterias permit un aproveitamiento d'o nitrocheno que altras plantas no pueden fer. Ista zaguera caracteristica li'n'ha aganato l'uso en es sistemas de cautivo alternants.

Una caracteristica chenetica prou destacable d'ista planta ye que tien un chenoma tetraploide, con 4 copias de cada cromosoma, per cuentas d'as 2 que son habituals en a mayoría d'es sers vivos pluricelulars.

Ye un cautivo important en Aragón, a on d'alto u baixo ye produita a mitat d'a producción espanyola, prencipalment en a Val d'Ebro, a on ye cautivata o 80 % d'a producción aragonesa. Un 80 % de l'alfaz produita en Aragón ye destinata ta a exportación como ferraina a países como China, Irán y atros paises arabes d'o Golfo Persico dende o Puerto Seco de Zaragoza dica o Puerto de Barcelona, a on ye o producto aragonés con mas exportacions.

 Fitonimia 
O fitonimo alfalz ye un arabismo que substituyó a la denominación romanica mielca u mielga derivada d'o latín MĒDICA, nombre que feba referencia a Media, a tierra d'os medos. A denominación mielca u mielga encara existe en aragonés, pero a sobén s'aplica a atras especies d'o chenero Medicago diferents de l'alfalz. Plinio o Viello transmite a hipotesi d'una introducción d'esta planta en Grecia dende Persia arredol de l'anyo 490 aC cuan a primera Guerra Medica.

 Referencias 

 Se veiga tamién 

 Rebasto.
 Hierbero y pallero.
 Trapa.
 Solero.

 Vinclos externos 

 Commons tien altras informacions sobre Alfalz.
 Wikispecies tien altras informacions sobre Alfalz.
 Fotos d'abellas treballando en l'alfalz.
 Modificación chenetica de l'alfalz (en anglés).
 Problematica de l'alfalz cheneticament modificato (en anglés).
 GREEN FEED: Alfalfa supplier

Categoría:Fabaceae