Ainzón

Ainzón ye una villa y municipio aragonés de l'ueste d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'o Campo de Borcha y partiu chudicial de Tarazona.

A suya población ye de 1.245 habitants (INE 2011), en una superficie de 40,46 km², con una densidat de población de 30,77 hab/km².

 Cheografía 
Ye situau en materials terciarios d'a Depresión d'Ebro, en a val de la Uecha, a la dreita d'este río, a 429 metros d'altaria sobre o livel d'a mar y a una distancia de 64 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.

 Toponimia 
I hai bellas posibles teorías sobre l'orichen d'o nombre de Ainzón: 
 que promana d'o basco "ain" (altaria). Pascual Miguel Ballestín: Toponimia Mayor de Aragón: ciudades, villas, lugares, aldeas, ríos, montanyas y territorios. Gara d'Edizions, 2015, ISBN 978-84-8094-070-2, p.29
 que promana d'o antroponimo latín "Em(p)tus".
 que promana de l'arabe "An-Yanna".
 que promana d'o antroponimo latín "Agentius". Marcelino Cortés Valenciano Toponimia aragonesa antroponímica con la terminación -ón (I), Alazet, n° 30, 2018, ISSN 0214-7602, p.78

Atros nombres historicos documentaus son: Aianzione, Ayençon, Aynçon, Anson, Ayncon, Aynson, Ayson.

 Historia 
Ainzón estió conquerita en 1121 por o rei Alifonso I o Batallero d'Aragón. En zaguerías d'o sieglo XIV, a villa s'incorpora a lo patrimonio reyal por perteneixer a la sinyoría d'a reina María de Luna. Posteriorment en primerías d'o sieglo XV pasa a la sinyoría de Ruy Díaz de Mendoza a qui se la merca dimpués o Monesterio de Veruela en 1453 per 2.200 florins.  Antonio Ubieto Arteta: Historia de Aragón. Los pueblos y los despoblados I, Anubar Ediciones, Zaragoza, 1984, ISBN 84-7013-208-3, p. 41. Dende ixe inte y dica 1835 a villa perteneixerá a la sinyoría verolense. En 1712, Felipe V d'Espanya le atorga lo titol de "Muito Leyal, Muito Noble y Muito fidel Villa", per la suya participación en a defensa de Borcha en a Guerra de Succesión Espanyola.

 Demografía 

En o termin municipal d'Ainzón se troba tamién o despoblau de Huechaseca.

 Administración 
 Reparto de concellers 
Eleccions municipals Partiu 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011 Partido de los Socialistas de Aragón       5 6 5 Partido Popular       3 3 4 PAR       1   Total 9 9 9 9 9 9 9 9 9

 Alcaldes 
 Lista d'alcaldes Lechislatura Nombre Partiu politico1979–1983 Miguel Tabuenca 1983–1987 Enrique González Aznar 1987–1991 Enrique González Aznar 1991–1995 Enrique González Aznar 1995–1999 Enrique González Aznar 1999–2003 Enrique González Aznar 2003–2007 María Isabel Tabuenca Sanmartín 2007–2011  2011–2015 Miguel Royo Chamorro Partido de los Socialistas de Aragón2015-2019              Javier Corella Merle  Partido de los Socialistas de Aragón2019-2023              Paula Cruz Aranda  AV (Ainzón Vivo)2023-2027              Paula Cruz Aranda  Consulta el listado de alcaldes que han sido proclamados en Aragón en Heraldo de Aragón AV (Ainzón Vivo)

 Fiestas  
 Viespra de Sant Antón (fogueras), 16 de chinero.
 Sant Sabastián, (patrón), 20 de chinero.
 Día d'os quintos, segundo domingo de marzo.
 Sant Isidro Labrador, 15 de mayo.
 Asumpción y Sant Roque, 15 y 16 d'agosto.
 Santo Cristo (fiestas principals, con dance), 14-17 de setiembre.

 Puestos d'intrés 
 Ilesia de Nuestra Sinyora d'a Piedat d'Ainzón, un edificio d'estilo barroco.
 Casonas d'o sieglo XVI.
 Arco de Sant Antón.
 Restas d'o Castiello d'Ainzón.
 Garranguero.

 Personaches ilustres 
 Alfredo Mañas, cineasta.
 Os chirmans Arcega (José Ángel Arcega Aperte, Fernando Arcega Aperte, Joaquín Arcega), chugadors de basketbol.
 Marcos Zapata, poeta.

 Cultura 
 Animainzón, ye un festival de cine de Curtos d'Animación que se celebra cada noviembre dende 2003.

 Referencias 

 Vinclos externos 

 Pachina web oficial municipal d'Ainzón.
 Datos sobre Ainzón.

*