Requena-Utiel

Requena-Utiel ye una comarca castellanoparlant de l'interior d'o País Valenciano, situata en a provincia de Valencia y con capital en Requena.

Encara que historicament perteneixeba a la Corona de Castiella, s'incorporó a lo País Valenciano en o sieglo XIX.

 Cheografía 
De fueras d'a suya marguin meridional, por a on que pasa o río Cabriuel, a comarca de Requena-Utiel ye rodeyada de sierras: sierra de las Cabrillas a l'este, sierra de Mira a lo nord-ueste, sierra d'el Remedio a lo norte. Ye travesada por o río Magre, afluent d'o río Xúcar.

 Mugas  
Muga por o norte y por l'ueste con Castiella-La Mancha, a lo nord-este con Los Serrans, a l'este con a Foya de Bunyol, a lo sud con a Val d'Ayora.

 Luengas y parlas 

A parla d'a comarca d'Enguera-Utiel se clasifica en o castellano manchego, pero bi ha adstrato aragonés y catalán, visible en:
Casos de palatalización d'a L- inicial: llatir, lladre
Uso d'o verbo caler, arcaísmo castellano común con l'aragonés y catalán.
Lexico con influencia aragonesa y catalana: apanyar, bajoca, baladre, corcar-se, fuchina, majo, melsa, morreras, pansío, repelar, rosigar, talegazo, tío, tresnal, rondalla, pansa, ansí.
Casos de conservación d'a F inicial: falcar, fanfarria, femater, fuchina
Evolucions d'a S- inicial latina coincidents con l'aragonés: choto, chulla, chiflar, zuro.
Conservacions d'as xordas intervocalicas coincidindo con l'aragonés y bel dialecto mozarabe: cayata, acachar.
Participios adchectivalizatos fuertes, (con accentuación en a radiz, herencio en muitos casos d'un participio latino): pago, nublo, abrigo. Son arcaísmos castellanos, pero nublo en concreto encara s'usa muito en Aragón, tanto en castellano d'Aragón como en aragonés.
Diminutivo -ico, (arcaísmo castellano, propio d'o castellano oriental, usual en castellano d'Aragón pero que no ye chenuino de l'aragonés.