1 d'octubre

Escaicimientos 
 Aragón 
 1177 - escomienza la repoblación de Teruel con chenz d'orichen aragonés y navarro, dando-se-li Fuero a la ciudat y desligando-la d'a localidat de Daroca, a on perteneixeba como lugar dica ista repoblación.
 2009 - a Biquipedia en aragonés plega enta los 17.000 articlos, con l'articlo Ṣād.

 Atros países 
 Sieglo IV aC 
 331 aC - en a batalla de Gaugamela, en o norte de l'actual Iraq, as tropas d'Alexandre lo Gran redotan a los persas de Darío III de Persia.

 Sieglo XVIII 
 1792 - publicación en Barcelona d'o primer numero d'o Diario de Barcelona, uno d'os diarios mas antigos d'Europa.
 1795 - Francia s'annexiona los Países Baixos austriacos.

 Sieglo XIX 
 1823 - o rei Ferrando VII restablix a Inquisición en Espanya.
 1890 - en os Estaus Unius, o Congreso declara Yosemite y Yellowstone como parques nacionals.

 Sieglo XX 
 Anyos 1900 
 1901 - s'estableix en Madrit (Espanya) a Sociedad General de Autores y Editores (SGAE).

 Anyos 1910 
 1918 - en a Primera Guerra Mundial, mientres d'a dita Rebelión arabe, as tropas de Thomas Edward Lawrence (Lawrence d'Arabia) dentran en Domás.
 1919 - Iraq, independient de l'Imperio Otomán, encara que resta baixo lo control d'o Reino Uniu como un mandato d'a Sociedat de Nacions.

 Anyos 1920 
 1923 - Mustafa Kemal Atatürk treslada a capital de Turquía dende Istambul enta Ankara, ta trencar con l'antiga tradición otomana.

 Anyos 1930 
 1936 - en a Guerra Civil espanyola, plega a Alicant o primer nuclio de voluntarios foranos ta formar as Brigadas Internacionals y esfender a Segunda Republica Espanyola.

 Anyos 1940 
 1940 - o medico y politico panamenyo Arnulfo Arias Madrid se converte en o nuevo President de Panamá.
 1946 - Veredicto d'os Chudicios de Nuremberg contra a cupula nazi d'o Tercer Reich.
 1949 - proclamación en Pequín d'a Republica Popular China por Mao Zedong.

 Anyos 1950 
 1958 - en Estaus Unius s'estableix a National Aeronautics and Space Administration (NASA) ta chestionar o programa espacial estausunidense.

 Anyos 1960 
 1960 - Nicheria, una antiga colonia britanica, se converte en un estau independient.
 1961 - en Estaus Unius s'estableix a Defense Intelligence Agency'.
 1965 - en Indonesia, golpe d'estau d'o cheneral Suharto.
 1968 - o medico y politico panamenyo Arnulfo Arias Madrid se converte por tercera vegata en President de Panamá.

 Anyos 1970 
 1978 - Tuvalu, independient d'o Reino Uniu.

 Anyos 1990 
 1994 - Palau se converte en un estau independient d'os Estaus Unius.
 1999 - prencipia la Segunda Guerra Chechena en Chechenia entre Rusia y los independentistas chechens.

 Sieglo XXI 
 2002 - s'estableix en Estaus Unius o United States Northern Command.

 Naixencias 
 Aragón 
 Atros países 
 Sieglo I aC 
 86 aC - naixencia en Amiternum de l'historiador y politico d'a Republica Romana Gayo Salustio Crispo (†34 aC).

 Sieglo III 
 208 - naixencia en Arca Cesarea (en l'actual Siria) d'o emperador romano Aleixandre Severo (†235).

 Sieglo XIII 
 1207 - naixencia en o castiello de Winchester (Hampshire, Anglaterra) d'o rei Henrique III d'Anglaterra.

 Sieglo XVII 
 1685 - naixencia en Viena (Austria) de Carlos VI d'o Sacro Imperio Romano Chermanico, dito archiduque Carlos'' en a Guerra de Sucesión Espanyola (†1740).

 Sieglo XVIII 
 1784 - naixencia en Sant Petersburgo d'o Zar Pavlo I de Rusia (†1801.
 1760 - naixencia en Londres d'o escritor britanico William Beckford (†1844).
 1771 - naixencia en Passy (hué anexionato por París) o compositor y vriolinista francés Pierre Baillot (†1842).

 Sieglo XIX 
 1865 - naixencia en París d'o compositor francés Paul Dukas (†1935).
 1886 - naixencia en Tyner (Indiana, Estaus Unius) de l'actriz estausunidense Lydia Knott (†1955). Lydia Knott en Internet Movie Database.
 1892 - naixencia en La Plata (provincia de Buenos Aires) d'o pintor archentino Emilio Pettoruti (†1971).

 Sieglo XX 
 Anyos 1900 
 1904 - naixencia en Viena (Austria) d'o fisico austro-britanico Otto Robert Frisch (†1979).
 1909
 - naixencia en Barcelona (Barcelonés) d'o chesuita y historiador catalán Miquel Batllori i Munné (†2003).
 - naixencia en Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) de l'actor estausunidense Everett Sloane (†1965).

 Anyos 1920 
 1920 - naixencia en Nueva York (Nueva York) de l'actor estausunidense Walter Matthau (†2000). Walter Matthau en IMDb.
 1921 - naixencia en White Plains (Nueva York) de l'actor estausunidense James Whitmore (†2009). James Whitmore en IMDb.
 1924 - naixencia en Plains (Cheorchia) d'o politico estausunidense Jimmy Carter, President d'os Estaus Unius en 1977-1981 (†2024).
 1928
 - naixencia en Joniškis (Lituania) de l'actor britanico Laurence Harvey (†1973). Laurence Harvey en IMDb.
 - naixencia en Detroit (Michigan) de l'actor estausunidense George Peppard (†1994). George Peppard en IMDb.

 Anyos 1930 
 1930
 - naixencia en Luimneach (condau de Luimneach, Irlanda) de l'actor, guionista, director y productor cinematografico irlandés Richard Harris (†2002). Richard Harris en IMDb.
 - naixencia en Lille (Norte, Norte-Paso de Calais) de l'actor francés Philippe Noiret (†2006). Philippe Noiret en IMDb.
 1935 - naixencia en Walton-on-Thames (Surrey, Anglaterra) de l'actriz y cantaire britanica Julie Andrews. Julie Andrews en IMDb.

 Anyos 1940 
 1943 - naixencia en Juvisy-sur-Orge (Essonne, Isla de Francia) d'o director cinematografico francés Jean-Jacques Annaud. Julie Andrews en IMDb.
 1947 - naixencia en Stamford (Connecticut, Estaus Unius) de l'actor y actor de voz estausunidense R. Martin Klein. R. Martin Klein en Internet Movie Database.
 1949 - naixencia en Zocca (Modena, Italia) d'o politico y economista italiano Giulio Santagata (†2024).

 Anyos 1950 
 1953 - naixencia en Oslo de l'atleta noruega Grete Waitz (†2011).
 1959 - naixencia en Thies (Rechión de Thies, Senegal) d'o cantaire senegalés Youssou N'Dour.

 Defuncions 
 Aragón 
 Atros países 
 1198 - muere en Coimbra a reina consort de Portugal Dulcía d'Aragón (n.1159).
 1404 - muere en Roma o Papa Bonifacio IX (n.1359).
 1572 - muere en Roma o chesuita y santo valenciano Francisco de Borcha (n.1510).
 1578 - muere en Namur (Países Baixos espanyols) o militar espanyol Don Chuan d'Austria (n.1547).
 1684 - muere en París o dramaturgo francés Pierre Corneille (n.1606).
 1929 - muere en Le Vésinet (Yvelines, Isla de Francia) o escultor francés Antoine Bourdelle (n.1861).
 1959 - muere en Torre del Greco (Campania) o politico italiano Enrico de Nicola, primer president d'Italia en 1948 (n.1877).
 1972 - muere en Londres l'arqueologo, paleontologo y paleoantropologo britanico Louis Leakey (n.1903).
 1990 - muere en una base aeria en California o militar y piloto estausunidense Curtis LeMay (n.1906).
 2012 - muere en Londres l'historiador marxista britanico Eric Hobsbawm (n.1917). Eric Hobsbawm dies, aged 95, en The Guardian, 1 d'octubre de 2012.
 2025 - muere en California (Estaus Unius) a zoologa, primatologa, ethologa y antropologa britanica Jane Goodall (n.1934). Keith Schneider: Jane Goodall, Eminent Primatologist Who Chronicled the Lives of Chimps, Dies at 91, en The New York Times, 1 d'octubre de 2025.

 Vinclos externos 

 Referencias 

Categoría:Octubre