Castillón de Sobrarbe

Iste articlo tracta sobre o lugar de Castillón de Sobrarbe. Ta atros usos d'o toponimo «Castillón», se veiga Castillón (desambigación).

Castillón de Sobrarbe TOMÁS ARIAS, Chabier. El aragonés del Biello Sobrarbe. Instituto de Estudios Altoaragoneses. Uesca, 1999. ISBN 84-8127-095-4 (oficialment, en castellano, «Castejón de Sobrarbe» «Castejón de Sobrarbe» en a subpachina «Relación de unidades poblacionales» d'o Insituto Nacional de Estadística; consultada o 10 d'agosto de 2011.) ye un lugar aragonés d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca. A suya población ye de 8 habitants (2011).

Castillón de Sobrarbe fue capital d'o municipio homonimo, que formaba en chunto con a Pardina y con a Torre, as suyas aldeyas, dende a primer constitución d'os municipios modernos en 1834. En 1845 se les unió Camporretuno, www.Camporrotuno.com; consultada o 10 d'agosto de 2011. que enantes heba estau un municipio independient. O municipio de Castillón desapareixió en a decada de 1960, absorviu en o municipio de l'Aínsa. «Castillón de Sobrarbe» en a subpachina «Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842» d'o Instituto Nacional de Estadística, consultada o 10 d'agosto de 2011

 Cheografía 

Castillón de Sobrarbe se troba a 603 metros d'altaria, en a valle d'o río Susía, y fa parte d'o que tradicionalment se conoix como o Viello Sobrarbe. Ye en un sarrato Norte→sud que se prolarga como estribación d'o sistema de Buil-Camporretuno de camín cara ta'l Susía, con o barranco de Castillón por a baixant occidental y unatro barranco mas fino, afluent de l'anterior, por a man oriental.

Por alto d'a población, se'n destaca un tozal con a punta de penya, a on que encara en l'actualidat se i puede vesitar as enrunas d'una torre, que correspondeba a o castiello que posiblement le da nombre a Castillón,<ref name="BENITOíndice"> Índice de pueblos del Alto Aragón, el orígen de sus nombres]. Por Manuel Benito Moliner. Consultau l'11 d'agosto de 2011.</ref> y que en a comarca se conoix como lo Castellar. Dentrada «Castejón de Sobrarbe» en «Os Zerrigüeltaires»; consultau l'11 d'agosto de 2011.

Ta Castillón se i arriba por a carretera local HU-V-3611, que i remata. Ista carretera se pilla en Mediano, en l'A-138, y esnaviesa por a Pardina y por a Torre, que son aldeyas historicas de Castillón, tot comunicando as tres poblacions d'a ribera izquierda d'o Susía.

 Demografía 

 Monimentos 
O monimento mas destacable de Castillón ye a suya ilesia, antiga parroquial, que data d'o sieglo XVI.

A ilesia tiene diferents inscripcions feitas en momentos dispersos en a Historia, por o que se'n puede dar treslau d'as diferents epocas constructivas. O cuerpo principal, que ye un d'os mas voluminosos en a comarca de Sobrarbe, data d'o sieglo XVI y tiene una doble inscripción: La una ye una calendata, de 1547 y ubicada en a portalada, en a que se lei un mensache parcialment conservau «maestro Miguel de [...»; a segunda ye una inscripción en l'interior, a on que i diz «Johan Tellet me fyzo 1557». O dito Chuan Tellet tamién ye o mayestro de a ilesia de Santa Olaria d'o Elsón.

A ilesia destaca por a suya voluminosa nau, altera, y a torre d'o campanal, robusta y d'estilo clarament gotico funcional, a l'estilo de como se feban en l'Alto Aragón a part d'alavez.

En l'actualidat, o templo se troba zarrau a'l publico por o suyo mal estau. Bels trozos de tellau s'ha mirau ta protecher-los, provisionalment, con lonas que fan fiero a l'aspecto pero que se miran ta privar que l'augua percole t'adintro.

Además, en o tozal que ha o mismo nombre, se i puede vesitar as enrunas d'o Castellar, que ye declarau Bien d'Intrés Cultural (codigo SIPCA 1-INM-HUE-003-907-010).

Toponimia
O nombre de Castillón fa referencia a la presencia d'un castiello en os arredols, que beluns situan en as enrunas d'o Castellar, en l'altura d'o cerro que sinyorea la población por alto.

En os textos medievals i amaneix de tan antigos como dende o sieglo XI, de cuan se'n tiene una mención, a primera, en l'anyo 1049 y con o nombre de «Castellone''». Sobre ixa primer mención penchón una placa conmemorativa que se puede veyer en a frontera d'una casa d'o lugar, tot recordando os 950 anyos d'existencia documentada de Castillón.

Imáchens

Fiestas

28 de mayo, romería ta la ermita de Santa Waldesca, «Calendario festivo» en a pachina oficial d'a Comarca de Sobrarbe; consultada o 4 de mayo de 2011. en chunto con os habitants de a Torre, a Pardina y Camporretuno.
13 d'agosto, Fiesta Mayor fendo-le honras a sant Póliz. Se va en romería ta la ermita de Sant Póliz, en chunto con os habitants d'a Pardina, a Torre y Camporretuno.

Se veiga tamién
Castiello d'o Castellar
Ilesia de Santa maría de l'Asumpción

Referencias

Vinclos externos

*