Sida

A Sindrome d'immunodeficiencia adquiesta, mes conoixita per o suyo acronimo sida (AIDS en anglés) ye o nombre que se le da a un conchunto de sintomas (sindrome) que siguen a la destrución de linfocitos T CD4+, celulas d'o sistema immunitario por un retrovirus. En l'Hombre, o virus responsable d'ista sindrome ye o virus d'immunodeficiencia humana (VIH). Encara que ye común decir que o sida ye una malotía, o mas propio ye charrar d'una sindrome. O sida ye o zaguer paso d'a infección por iste virus, y remata por a muerte de l'organismo por as clamatas malotías oportunistas.

As tres trazas de transmisión conoixitas son:
 por vía sexual, que ye a prencipal y a millor protección ye o preservativo.
 por vía sanguinia, que afecta especialment a os usuarios de drogas inchectables, os hemofilicos, os transfundidos y os profesionals d'a salut.
 de mai a fillo, que puede escaicer in utero en as zagueras semanas d'a emprenyadura, a l'inte d'o libramiento y en a tetadura.

Actualment no existe garra vacuna que pueda amortar o virus y os tractamientos antivirals disponibles, encara que efectivas, no permiten a cura. Sólo fan que enlentir a proliferación d'o VIH en l'organismo, prolargando l'aparición d'o sida. Istos tractamientos han achiquito a mortalidat y a morbilidat d'a infección por VIH, habendo feito d'ista infección cuasi una malotía cronica, encara que tamién han surtito bels problemas ligatos con o tractamiento.

Manimenos, ista situación previlechiata d'acceso a os tractamientos nomás se preduz en os países desarrollatos que pueden pagar istos tractamientos. En os países en vías de desarrollo, mas d'o 95% d'os afectaus no pueden acceder a garra tractamiento efectivo. Por ixo a ONU ha feito d'a luita contra o sida una d'as suyas prioridaz.

Referencias

 Vinclos externos 

  Información y asociacions d'o sida en Aragón.
  Información d'o sida en a pachina web d'a Salut d'a Cheneralidat de Catlunya

Categoría:Malautías viricas