Dreito

O dreito (d'o latín < DERECTUS) Francho Nagore Laín: Vocabulario de la Crónica de San Juan de la Peña (versión aragonesa, s. XIV), Universidat de Zaragoza, 2021, ISBN 978-84-1340-315-1, p.187 ye o conchunto de normas que richen a vida d'una sociedat, reglando o comportamiento d'os individuos y grupos que la conforman, y resolvendo os conflictos que se producen entre ellos. Ista definición sirve ta o dreito positivo, pero atras definicions alternativas tamién han estau proposadas por churistas, filosofos y teoricos d'o dreito, sin que bi haiga un consenso. A Filosofía d'o Dreito estudia o concepto de Dreito.

 Orichen 

O naiximiento d'o Dreito no ye esclatero. Os autors se trestallan en dos opinions:

 O Dreito naixe como reparación a una afrenta fisica u moral que una persona fa a otra.
 O Dreito naixe ta reglar a indemnización debida por a no observanza d'una palabra dada, en cheneral, ta reglar os negocios entre as personas.

Historicament, o naiximiento d'a norma churidica se preduz como imposición de qui exerce o poder. Iste concepto se suavice posteriorment, dica plegar a sistemas como l'occidental vichent, en que as leis brotan d'o pueblo a traviés d'a elección que iste fa d'o poder lechislativo.

O Dreito naixe d'as ditas fuents d'o Dreito y que son:

 A lei.
 O costumbre.
 Os prencipios chenerals d'o Dreito.
 A churisprudencia.

 Conteniu 

O Dreito se trestalla tradicionalment en as categorías de Dreito publico y Dreito privau u civil. Manimenos, ista troxadura ha estau amplament creticada y enguán no en tien tanta de fuerza, debant d'a aparición d'atros campos de l'Ordenamiento Churidico en as que as diferencias entre o publico y o privau no son tan evidents (p. ex, o Dreito laboral, en o que a relación privada entre o treballador y lo empresario se troba intervenida por una normativa publica.

Contino se enumeran as prencipals brancas churidicas:

 Dreito Administrativo
 Dreito Urbanistico
 Dreito ambiental
 Dreito civil
 Dreito d'as personas
 Dreito de cosas
 A propiedat
 A posesión
 L'usufruito, uso y habitación
 A servitut
 Dreito de familia
 Paternidat y filiación
 Dreito d'alimentos
 Tutela
 Curatela
 Matrimonio
 Deseparación legal y esvurcio
 Adopción
 Dreito d'obligacions
 Obligacions
 Contratos
 Dreito de succesions
 O testamento
 A succesión testada
 A succesión intestada
 Dreito nobiliario
 Propiedat industrial
 Propiedat intelectual
 Dreitos d'autor
 Dreitos d'explotación
 Dreito internacional
 Dreito internacional privau
 Dreito internacional publico
 Dreito laboral
 Dreito mercantil
 Contratos mercantils
 Dreito concursal
 Dreito de sociedaz
 Dreito penal
 Dreito politico
 Dreito constitucional
 Dreito fiscal
 Derecho procesal
 Dreito procesal administrativo
 Dreito procesal civil
 Dreito procesal laboral
 Dreito procesal penal
 Filosofía d'o Dreito
 Ciencia d'o Dreito
 Teoría d'o Dreito
 Sociolochía d'o Dreito
 Historia d'o dreito
 Dreito romano
 Dreitos animals

 Referencias 

Categoría:Dreito