Cherbe

Iste articlo tracta sobre Cherbe, que ye un lugar de l'Aínsa-Sobrarbe. Ta lo municipio historico se veiga Cherbe y Griébal.

Cherbe (Gerbe en castellano y oficialment) ye un lugar aragonés d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a provincia de Uesca y comarca de Sobrarbe. A suya población ye de 24 habitants (2018 «Gerbe» en a subpachina «Relación de unidades poblacionales» d'o Instituto Nacional de Estadística, consultau o 28 de chulio de 2010.).

O lugar el forman dos barrios deseparaus; lo un mas alto ye lo mas antigo, conservando una estructura de casas pretas d'entre ellas, en una sola carrera, que fa pensar en usos potencialment defensivos en tiempos n'habe. Ye en l'alto a on se troban as casas mas antigas d'a localidat, que tradicionalment heban guardau as chumineras tradicionals y bels elementos arquitectonicos relacionaus con as supersticions comarcals, como espantabruixas y pirols en os lenaus. En l'actualidat, cualques d'as casas antigas han gosau cambiar d'estructura, rehabilitando-se y cambeando os lenaus tradicionals de lenastras por tillaus de tellas, con el que s'han suprimido ixes elementos.

O barrio baixo ye mas nuevo y menudo. Se va gosar estructurar-lo a redol d'a ilesia de Sant Miguel, d'o sieglo XVI, a partir d'a segunda metat d'o sieglo XIX tan como se i puede leyer en as fronteras d'as casas que el componen. O barrio d'a ilesia se troba en a marguin dreta d'o camín d'acceso, deseparau bels 25 u 30 metros d'as primeras casas d'o barrio viello y tansament amagau por una arbolera que dificulta d'envistar a ilesia conforme i arriba uno. Isto fa pensar que orichinalment a ilesia hese puesto estar exenta a la estructura d'a población.

A desparte d'os dos barrios, tamién i ha en a localidat un casal fuerte, con a estructura tipica que teneban ixe tipo de construccions en Sobrarbe en o sieglo XVI, y que habió de perteneixer a bella familia adinerada de Cherbe. O casal, millor a man d'o barrio viello anque deseparau d'él, se troba no obstante amagau por os árbols d'una marguin por el que no se'l gosa veyer cuan se dentra en a localidat. Iste edificio, deshabitau de fa ya decadas, con as puertas rebentadas y que amenaza d'espaldar-se de forma inminent, tiene una torre defensiva exenta que en realidat ye mas alta que no la d'a ilesia, con puerta propia ta dentrar-ie y aspilleras en a segunda y tercera planta por a on que se podeba disparar en caso d'ataque.

Una altra edificación singular de Cherbe ye l'«aventador», un d'es mas grans de Sobrarbe, que no ye si que una estructura obierta a dos vientos y con tellau en a que se i aventaba la palla en o tiempo d'a trilla. Actualment, se troba rehabilitada y con a incorporación d'una barana ta'l canto que mira a la Cinca, sirve bien como mirador cara a l'entibo de Mediano.

 Cheografía 
Cherbe ye situato a 686 metros d'altaria sobre o nivel d'a mar, a una distancia de 5 km de l'Aínsa, a capital d'o suyo municipio, y a 125 km de Uesca, a capital d'a suya provincia.

Tradicionalment, se trobaba en un recuesto dencima d'a confluencia d'o río d'A Nata en a Cinca, por lo solo puesto por a on se desaugua la cuenca norte d'A Fueva cara ta a Cinca, en a baixant d'o sarrato que desepara La Fueva d'a Cinca que ya fa parte d'a valle d'iste zaguer río y atorgando-le buena visibilidat sobre a ribera de Mediano y posición estratechica contra l'acceso en A Fueva por o congosto d'As Natas. En l'actualidat, por a construcción de l'entibo de Mediano que en os anyos de mutas precipitacions arriba dica bels metros debaixo d'as primeras casas d'a localidat, no se puede decir si que se troba en a ribera de lo dito entibo, a on que i desemboca La Nata.

 Historia y demografía 
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye de 1052 (encara que diz que a identificación no ye segura), recullita en a obra d'Eduardo Ibarra y Rodríguez Documentos correspondientes al reinado de Ramiro I (1034-1063), en Colección de documentos para el estudio de la Historia de Aragón, I (Zaragoza, 1904), y documenta nomás a  variant Ierpe. Ubieto Arteta, Agustín: Toponimia aragonesa medieval, Valencia, 1972, pachina 109.

 Monumentos 
Ilesia de San Miguel, d'o sieglo XVI.
Casal fuerte con torre defensiva.
L'«aventador», construcción agricola concarada con os vientos d'a valle d'a Cinca.

 Imáchens 

 Vinclos externos 

 Referencias 

Categoría:Lugars de l'Aínsa-Sobrarbe
Categoría:Lugars afectaus por l'entibo de Mediano
Categoría:Localidaz d'a diocesi de Balbastro-Monzón en Sobrarbe