Universidat de Zaragoza

A Universidat de Zaragoza ye a unica universidat publica d'Aragón, con seu en Zaragoza y campus en Zaragoza, Uesca, Chaca, Teruel y L'Almunia de Doña Godina.

Establita en 1542, aculle actualment (2004) amás de 32.000 estudiants y 3.500 miembros docents, en 22 centros y 60 titulacions.Censo Electoral 2008 L'actual rector ye José Antonio Mayoral Murillo.

Historia
L'orichen d'a Universidat en o territorio que hue clamamos Aragón gosa situar-se en a escuela de letras que o cheneral romano y pretor uescano Quinto Sertorio creyó en o sieglo I a. C. en Osca ta os fillos d'os mainates locals. Ista escuela se considera a simient d'a futura universidat medieval. En 1354, Pero IV d'Aragón decreta a creyación d'a primer universidat d'o reino: a Universidat Literaria de Uesca, conoixita posteriorment como Universidat Sertoriana de Uesca. 
En Zaragoza, as radices mas viellas d'a Universidat se troban en l'antiga escuela catedralicia de Zaragoza, creyata en o sieglo VII por o bispe Braulio, que dimpués fue nombrato patrón d'a Universidat de Zaragoza. Entre 1474 y 1476, o prencipe don Ferrando de Aragón, posteriorment Ferrando II d'Aragón torna o Estudio d'Artes de Zaragoza en un Estudio Cheneral d'Artes. Ya en o sieglo XVI Carlos I sinya en as Corz de Monzón (10 de setiembre de 1542) o privilechio que la fa Universidat cheneral de totas as ciencias. O 28 de marzo de 1555 o documento ye confirmato por una bula pontificia, pero bels pleitos entre l'arcebispe de Zaragoza y o Capítol sobre o nombramiento d'o rector, as protestas dende a Universidat Sertoriana y o Concello de Uesca, y mas que mas, as dificultaz de financiación por parte d'a Deputación d'o reino, facioron que a naixencia efectiva no fuese dica o 24 de mayo de 1583, gracias a Pedro Cerbuna que ye considerato o suyo fundador. Ixe día se nombró en a Seu a lo primer rector, Juan Marco, archidiacono de Daroca. Asinas naixió a Universidat de Zaragoza, con un modelo similar a o d'a Universidat de París.

Beluns d'os suyos alumnos mas ilustres han estau Miguel Serveto y Conesa, Cheronimo de Blancas, l'arcebispe Pedro Apaolaza Ramírez, Blas Antonio Nasarre, José Martí, Santiago Ramón y Cajal, Premio Nobel de Medicina u Fisiolochía en 1906, Manuel Azaña, president d'a II Republica, María Moliner, autora d'o conoixiu Diccionario de uso del español y José Antonio Labordeta.

Lista de rectors
150px|right|thumb|Manuel López Pérez, rector d'a Universidat dende 2008 dica 2016

Se veiga: Rectors d'a Universidat de Zaragoza.

O rector actual ye José Antonio Mayoral. Fue esleyiu por a comunidat universitaria en as eleccions celebratas o 17 de marzo de 2016. Fue nombrato rector por o Gubierno d'Aragón o 5 d'abril de 2016.

 Centros Universitarios Centros d'a Universidat de Zaragoza
 Centros, Facultaz y Escuelas 
 Escuela d'Incheniería y Arquitectura.
 Escuela Universitaria Politecnica (Teruel).
 Escuela Politecnica Superior (Uesca).
 Facultat de Ciencias.
 Facultat de Ciencias Humanas y l'Educación (Uesca).
 Facultat de Ciencias d'a Salut.
 Facultat de Ciencias d'a Salut y d'o Deporte (Uesca).
 Facultat de Ciencias Socials y Humanas (Teruel).
 Facultat de Ciencias Socials y d'o Treballo.
 Facultat de Dreito.
 Facultat d'Economía e Empresa.
 Facultat d'Educación.
 Facultat d'Empresa y Chestión Publica (Uesca).
 Facultat de Filosofía y Letras.
 Facultat de Medicina.
 Facultat d'Albeitería.

 Institutos universitarios d'investigación 
Una d'as misions sinyaleras d'a Universidat de Zaragoza ye a investigación. Puede destacar-se, en os zaguers anyos, a creyación de nuevas estructuras especificas d'investigación: os Institutos Universitarios d'Investigación.
 Instituto de Biocomputación y Fisica de Sistemas Complexos (BIFI)
 Instituto de Catalisi Homochenia (IUCH)
 Instituto de Investigación en Incheniería d'Aragón (I3A)
 Instituto de Nanosciencia d'Aragón (INA)
 Instituto d'Investigación en Matematicas (IUMA)
 Instituto en Ciencias Ambientals d'Aragón (IUCA)

Antiparte, atros centros d'investigación, mixtos u adscritos incluyen: 
 Fudación CIRCE
 Instituto de Ciencias d'os Materials d'Aragón (ICMA)
 Instituto d'Estudios Islamicos y d'o Proximo Orient
 Zaragoza Logistics Center (ZLC)
 Laboratorio d'Investigación en Tecnolochías d'a Combustión (LITEC)

 Centros adscritos 
 Escuela Universitaria d'Enfermería (Uesca).
 Escuela Universitaria d'Enfermería (Teruel).
 Escuela Universitaria Politecnica (L'Almunia de Donya Godina).
 Escuela Universitaria de Turismo.
 Centro Universitario d'a Esfensa.

 Atros centros 
 Instituto de Ciencias d'a Educación.
 Centro Universitario de Luengas Modernas.

 Esporte 
A Universidat de Zaragoza tien un programa esportivo a través d'o Servicio de Actividades Deportivas (SAD) que incluye un club polisportivo dito Club Deportivo Universidad de Zaragoza con seccions de fútbol, basketbol y rugby, antimás o Club Alpino Universitario.Servicio de Actividades Deportivas (SAD)

Vinclos externos

Universidat de Zaragoza

 Referencias 

*