Tokio

Tokio (en chaponés 東京, Tōkyō) ye una ciudat de Chapón, capital de facto d'o país, que se troba situada en o centro-este d'a isla Honshu.  Japan: Administrative Division Prefectures, Districts and Cities en citypopulation.de. 

Tokio ye actualment a ciudat mas poblada d'o mundo, con os suyos bels 38 millons d'habitants.

L'Instituto de Población, en o suyo informe anual, preveyeva que l'anyo 2020 Mumbai (India) pasase a estar a ciudat mas poblada d'o mundo.

Anque lo nombre Tokyo sería una romanización mas correcta d'o nombre orichinal, o nombre d'a ciudat ye Tokio en aragonés, castellano, alemán, neerlandés y esperanto, entre atros. En anglés y atros idiomas s'escribe Tokyo, anque d'antis mas tamién s'escribiba Tokio. En catalán s'escribe Tòquio. Atros nombres antigos d'a ciudat son Tokei, Edo y Yedo.

Tokio tien tres distincions cheograficas en o suyo significau:
 Prefectura de Tokio; ye lo gubierno local con o nombre de Tokio. A suya población ye de 12.064.101 habitants y a suya superficie de 2.186,9 km².
 Anque no existe un municipio clamau Tokio, a ciudat de Tokio como se la conoixeba en 1943, ye hue la ciudat mas gran y capital de Chapón, con una población de 8.134.688 habitants y una superficie de 621,3 km².
 L'aria metropolitana d'a rechión sud de Kanto que pende de Tokio y atras tres prefecturas vecinas, y que ye a sobén considerada l'aria metropolitana mas gran d'o mundo. As cuatre prefecturas en conchunto poseyen una población de 33.418.366 habitants y una superficie de 13.555,8 km².
As poblacions u superficies son d'alcuerdo a lo censo realizau en l'anyo 2000.

Mientres os anyos 1950 y 1960 Tokio tenió un gran millora economica, construyendo-se-ie la segunda linia de metro en 1954, a Torre de Tokio en 1958 y en os anyos 1960, coincidindo con os Chuegos Olimpicos de 1964, bi habió un gran cambio en infraestructuras y equipamientos esportivos, turisticos, de comunicacions y de servicios, construyendo-se-ie la primera linea de Shinkansen (Tōkaidō Shinkansen), o tren d'alta velocidat chaponés, y las instalacions esportivas que encara hue son utilizadas. Tamién tenió una gran explosión industrial, estando lo centro d'a industria de Chapón que estió referencia mundial en industrias de l'acero, l'automoción, electrodomesticos y elecronica.

 Transporte 
 Aeropuertos: Aeropuerto Internacional de Narita, seropuerto Internacional de Tokio (Aeropuerto Haneda).
 Garas: Gara d'Akihabara, gara d'Ikebukuro, gara de Shibuya, gara de Shinagawa, gara de Shinjuku, gara de Tokio y gara d'Ueno.

 Cultura 
 Cine 
En a ciudat de Tokio se celebra cada anyada lo Festival Internacional de Cine de Tokio.

 Esporte 
Tokio ye la principal ciudat esportiva de Chapón y a on se i concentran muitas d'as millors instalacions y d'os suyos equipos profesionals de diferents esportes. L'actividat profesional ye principalment en fútbol, béisbol y sumo, con presencia tamién de equipos de basketbol y voleibol d'alto livel. A livel popular amás d'istos esportes son populars l'atletismo, o tai chi y atras artes marcials.

 Instalacions esportivas 
Belunas d'as instalacions esportivas de Tokio son heredadas d'os Chuegos Olimpicos de 1958 como l'Estadio Olimpico de Tokio, o Nippon Budokan, o Chimnasio Nacional Yoyogi y o Chimnasio Metropolitano de Tokio, y atras construyidas dimpués, como lo Tokyo Dome y Meiji-Jingu Stadium de beisbol, o Ryōgoku Kokugikan de sumo.

 Competicions esportivas 
Tokio estió l'anfitriona d'os Chuegos Asiaticos en a suya edición de 1958, os Chuegos d'a XVIII Olimpiada d'a era moderna en l'anyo 1964, y estió la seu d'os  Chuegos d'a XXXII Olimpiada d'a era moderna en l'anyo 2020.

Cada anyada y dende l'anyo 1984 ye la seu d'o Pan Pacific Open y tamién d'o Japan Open dica 2008, de tenis femenín d'o circuito d'a WTA y d'o Japan Open masculín d'o circuito ATP de tenis dica l'actualidat.

 Molimentos 
 Palacio imperial de Tokio (Kōkyo).

 Localidaz achirmanadas 
 1960: 22px Nueva York, Estaus Unius.Ciudaz achirmanatas con Nueva York.
 1979: 22px Pekín, China.
 1982: 22px París, Francia.
 1984: 22px Nueva Galas d'o Sud, Australia.
 1988: 22px Seúl, Corea d'o Sud.Ciudaz achirmanadas de Seúl.
 1989: 22px Yakarta, Indonesia.
 1990: 22px O Caire, Echipto.
 22px Estau de Sao Paulo, Brasil.
 1991: 22px Moscú, Rusia.
 1994: 22px Berlín (Alemanya).
 1996: 22px Roma, Italia.

 Referencias 

 Vinclos externos 

  Pachina web de turismo de Tokio.
  Pachina web d'o gubierno metropolitano de Tokio.

*