Misa’alingayay no ina

Misa’alingayay no ina (阿美族母系社會) 
Iti:ya ho, ira ko mo’etepay cidal i kakarayan, caay paka hadidi to fa’edet ko ’Amis a tamdaw, ma’icang to ko ’alo, awaay to ko nananomen, caay to kalengaw ko pinaloma, caay ka nga’ay ko ’orip no finawlan, misaharaterateng ko finawlan, ano haen sa i, awaay ko ’epoc, orasaka, pasowal sato ko fa’inayan no niyaro’: “O kamiay to ko mipana’ay to cidal, talaen ko pipana’ niyam to cidal, ta manga’ay to ko ’orip no mita to ikor.” saan, orasaka, malalemid to ko fa’inayan no ’Amis tonini a demak.

Nikawrira, halafin to i, hato caay ho ka tefad ko cidal, caay ka fana’en koya fa’inayan talacowaay to, awaayto patiko a minokay, awaay ko paratohay. Oya i loma’ay a fafahiyan i, caay ka nga’ay nangra a maomah, awaay ko ’epoc. Itiya, ira ko cecay a fafahiyan ci Laya, pasowal sa: “Ano matira caay pakasalof ko fa’inayan tonini a demak i, kami to o fafahiyan ko milepelay to cidal.” sato.

Masasowasowal to ci Laya ato pina a fafahiyan, mipa’ecas cangra to kafana’an nangra a tenooy, o sapilepel to cidal, oya caayay ka kari’ang no cidal a nitenooyan a salil, sapatala to sapilepel, salilen nangra koya mikari’angay i cangraan a cidal.

Itira cangra i fafa’ed no kilang a mikalic, takopen nangra o maminokay ko cidal itiya, hacecayen nangra a milepel, mahaenay saka malepel nangra ko papitoay a cidal itiya.

Pacekok koya ’osaw toloay a cidal, ci’icelay aca koya fafahiyan sato. Matalaw to koya toloay a cidal, matalaw ano hakowaay o mamatekop to, nanoya tayra sato i ka’ayaw no fafahiyan no ’Amis a mingitangit, harateng sato koya fafahiyan no ’Amis: “so’elinay to, ira ko sapadang no cidal.” Saka masasowasowal to cangra, pa’ecas miocor ci Layaan masasowal to cidal.

Pasowal sa ci Laya: “Materek kamo manga’ay to, nika caay ka nga’ay namo malecad k kasadak i kakarayan, ano haenen namo a caayto kafa’edeten kami.” han ningra i, paca’of sa ko cidal: “Samaanen niyam ka? Ano caayto pipatay kamo i tamiyanan, samaanen asa kamo, doedo han to niyam.” sato.

Pasowal ci Laya: “Malatihi kamo caay paka hadidi kami to fa’edet, orasaka, malaliyas kamo i kakarayan, milowan to fa’edet; ’osaw namo tosaay i lomi’ad ato dadaya a masadak, ano haenen namo i, caay pipatay kami i tamowanan, a caay to ka latatiih kami.” Oya toloay sato a cidal manga’ay ko nian sato, hayda sato itiya.

Nanoya, o cecay a cidal “Hong” sa ko soni i kakarayan a malopisak malafo’is to; o cecay mala folad to, masadak to dadaya; o cecay a cidal oya to caay ka falic, nika, dengan i romi’ad a masadak.

Nanoyaan, sanga’ay sato ko ’orip no ’Amis a finacadan to ikor. Manga’ay to cangra a maomah, matayal, ira to ko kaka’enen a ma’orip to romi’ami’ad.

Tada manga’ay ko nidemakan no fafahiyan sato koya fa’inayan no finacadan, mangodo to ko fa’inayan to fafahiyan, orasaka, ano mitelek ho cangra to dademaken to ’ayaw i milicay ho to fafahiyan, oya fafahiyan to ko mitelekay to kalodemademak, matiniay saka, o fafahiyan ito ko kakeridan no ’Amis a finacadan. O nian koya nisowalan to “misa’alingayay no ina no ’Amis” a lekakawa.