Kananaman

Kananaman 習慣 

 kero 舞蹈 

 Pinangan 風俗習慣 

 cipoyapoy懷孕 
o kacipoyapoy no fafahiyan

Ano cipoyapoy ko fafahiyan to fisac ^i, latek caay ho ka fana’ cingra to demak no cipoyapoyay. Ano ma’araw no fai nira ko nika cipoyapoy nira ^i, milicay i cingraan, ”pinato a folad kora tiyad iso? ano saan ^i, ano mafokilay ho to demak no nika citiyad a fafahiyan ^i, o papasifana’ noya fai i cingraan to nika i hakowa a tomerep ko nika folad nira. Ta itiyato cingra a mafana’ to nika pinaay a folad ko nika cipoyapoy ako asaan. Ano mafokil koya cipoyapoyay ^i, ”Aya: ko nika fokil nira”, ano saan koya fai ^i, pakafana’en nira koya fafahiyan to polong no malo demak no cipoyapoyay.

 mahofocay 生產 
pakayni i kahofoc to wawa ^i, tangsol saan ko faloco’ no ’Amis a maharateng ko pawawaay, o midipotay titaanan ci Dongi hananay a kawas. Saka, matadi^ec no ’Amis konini a Dongi. ano o maanto ko masadakay a nihofocan a wawa, ano o fa’inayan to, ano o fafahiyan to ^i, salipahak saan a paka’araw to fa^lohay a nisofocan a wawa. Nikawrira, tona o mamikadafo ko fa’inayan, saka, o fafahiyan a wawa ko kakaolahan no ciwawaay. caay kasimanay ko pinangan no wawa no Pangcah.

Yo mahofoc ko fafahiyan ^i, awaay ko mamidama to nika sofoc nira. Nawhani, tona karatayalay ko ’Amis, tangasa to i kahofocan a romi’ad a matayal, Saka, oromaroma ^i, itira i omaomahan a mahofoc. Caay ka fana’ koya fafahiyan to nika a mamahofoc kako anini asaan, saka, ki^mel ko tireng. Ano awaawa ko tangasaay itira a midama ^i, hofohofoc saan cingra. Yo mapoyapoyay ho ko fafahiyan ^i, mapasifana’ no ina nira ano ^ca i o fai nira to sakafana’aw to demak no kahofoc.

 demak no ka^mangay 孩童的活動 

 demak no mararamoday 夫婦的活動 

 demak no sakapicidekay 分家的活動 

 Saki kaen a demak no 'Amis 飲食習慣 

 Ngodo no 'Amis禮節 

 matoa'say 成人禮節 
Ano caacaay ka fana' ko Pangcah to tilid to sakafana'aw tono tamdawan a 'orip i, mapafaloco' to no kawas cangra to sakafana'aw to kakangodoan a demak. Saka, nano ka^mangan no Pangcah i, mapasifana' no mama ato ina ko wawa to dademaken to sakitini i loma' ato sakalingad a matayal i omah. Fana', caay ka saan a milonok ko tamdaw. Nano nipasifana'an to no mama ato ina. Tamitoor ko wawa a mido^do to nano sowal no mama ato ina. Itira a matongal a matongal ko fana'. Saka, fahal sa a masatamdaw to ko faloco' nira ato demak nira. Mato'as cingra i, fana' sato ko faloco' mira to kangodoan a demak. Ano haenen ako i, caay ka nga'ay. Ano haenen ako i saan, nga'ay saan. Mafana' a miharateng to nga'ayay a demak , tamiliyas to tatiihay a demak. 

 ka^mangay 孩子禮節 

 mitiliday 學生禮節 

 Inanengay ko 'Amis 勤勞的民族 
Tona karatayalay ko ’Amis, saka, caay piharateng to sapihololaw a misalama a talacowacowa. Caay ka fana’ ko ’Amis to sakaci^tanaw. Pa^deng saan to nitayalan nira ko saka’orip. Caay ka fana’ to ’anof hananay. Tona adihay ko makaenay no ’Amis a masamaamaanay a talod(dateng) no palapalaan saka, saraheker sa ko nika ’orip no ’Amis. Ano hacowa ko mitayalan no tiring ^i, ma^deng saan. Caay pi’afas. Caay pitakaw tono tao. Oya nitayalan no tireng ^i, hatira saan. Caay ka ’ina’inal ko Pangcah to dafong no tao.

Dadamadama saan. Itini I lalan ^i, o kakakonini ano saan ^i, miki’ayaw ko safa a tamdaw a milicay to kakakaka, ano o ina, ano o mama, ano o kasasafasafa no ’orip. Ano itini i maamaan a demak ^i, awaay ko podoh no Pangcah. Ano ira ko adadaay, mapatayay, madoka’ay, ano o ma’alolay ^i, caay pipaconoh i cimacimaan. Ano mafana’ ho koya tamdaw ^i, oya tamdaw ko mala sa’ayaway a pa’orip. Karasini’ada ko Pangcah tono tirengan to a finacadan.

Ano o dateng to ^i, ano ira kono niyah a dateng ^i, “Ira kono mako” saan. Caay ka podoh(’idi). Sasipafeli saan. Mahaen ko demak saka, ano o kapah to ^i, ano masamaan ko demak no cima a kapah, “Aya: o kakasini’adaen cingra. Ano o cidoka’ay cingra hakini? Ano o makalatay no ’oner hakini? Ta caay pakapidemak kora  kapah tono loma’ a tayal ^i, ano cima ko awid nira a selal ^i, papadapadang saan a pakasoy.

 Sakalipahak 娛樂 
Ano awaay ho ko tatayalen ^i, tayra i riyar a micekiw, ano i ’alo aca a mifoting.

Misakapolongan ko malikakaay ano ^ca omalininaay a malafi i loma’ no samalitengay a misalipahak toya dadaya. Maherek a malafi ^i, komaen to ^pah ta romadiw a masakero’ a ma^min. O kalipahakan no ’Amis ko matiniay. O todong no pipalipahak to ’orip no malitengay a mihinom to roray no faloco’. Saka, misalipahak i ka’ayaw no malitengay a patengil to radiw ato pa’araw to kero’. Onini ko sakafana’ no ’Amis a romadiw ato makero’, Kala’orip han no ’Amis konini a demak.