Cao Ailan

Cao Ailan (曹愛蘭) 

 Cao Ailan - Caayayto kahakowa ko cila a romi’ad.(在沒有太多明天的日子- 曹愛蘭) 
Misatapang to a masingki, samaan han to ko sarar a ’orip? 74 ko mihecaan a mitiliday ci Cao Ailan: kali’ayaw misahalaka ko no to’as a rarakaten, repeten ko no niyah salongoc ma’orip.

“Caay ko kafana’an o malamitiliday to kitoh ko ’orip, mata’elif ko 10 mihecaan to kala komoyingan, mitilidan i saheto sa o halaka to rarekoen, syakay onto a todongan a tilidan, sa’ayaway ko saki kitoh a pirina’, miraoy kako to pitilid, lahecadsa o pisair to niyahan konini.”

“Caayayto kahakowa ko cila a romi’ad” mitiliday a fafahiyan ci Cao Ailan, nao mikihatiyaay to sakilalen no fafahiyan, salongoc no masamo’ay, sician nikapolongan a syakay onto, mala Matayalay ci (Lawkongci), Matayalay wiyinhuy (Lawwiyhuy), syakay ci (Sehuyci) a kalakomoying, lahecadsa i Taywan daykako syakay matayalay si (Sekongsi) malasingsi, o palosiyangay to salongoc no tamdaw cingra, mikowanay, hakasi no daykako; misawad nai Taynansi syakayci kakeridan (Sehuycicang) cingra, saka palatiliden ko matanengay i kato’asan ningra, pala kitohenanay ko pasowal to sapakafana’ ningra i titaanan.

 Patihi to saikoray ’orip no peton a mapacekil.(陪伴親人最後一哩路的觸動) 
Lalowadan no pitilid nai niyah to nano pidipot salawinaan to ikor a macowat. I ’ayaw no piliyas no ina to cecay miheca mata’enang ko mama a adada, polong no laloma’an misa’icel midipot to mama tangasa nipiliyas to hekal, safana’sa to cecay romi’ad a eca to katomiren no ina, itiya masapinang ko ina o nano ni’emetanto pinapina a romi’ad to kaadada no tireng, tosa lipay ko kata’enang i kafoti’an miliyasto to hekal, o katadanca to no tireng a maliteng ko sapiliyas to hekal.

Ikor no ina miliyas to hekal i, itiraay i Amilika ko aro’ a safa to fafahiyan ci adada to Parkinson, alaen nai Amilika a panokay tayni Taywan a midipot, cikeroh han i paliding ko safa a mirakarak to Taywan, o saka kadofah ko ’orip i kaciadadaan, tangasa i saikoray to cecay folad a romi’ad ko pidipot to katadanca no tireng i kafoti’an a miliyas to hekal.

I ’ayaw to ikor piliyas no ina ato safa nai mahomikay tireng tangasa saikoray kapatayan, misahiraterateng cingra a milicay: “I mamapatay to ko tamdaw i, o papisingan ato tatirengan o tanolalingsa a masemsem, itiya satalolong sa ko kasemer, o piliyas no tamdaw to hekal ano eca sa pakayni to nia tatiihay caay ka nga’ay hakiya? O kapatay no tamdaw nawiro caay ko saysay sa a nga’ay to piliyas i?

Tini pinapina mihecaan misi’ayaw ko niyah to kato’as o tatadanca to ko tireng a ciadada, ato nipidipotan to salaloma’an a nitanengan, o lalowadan to sapitilidaw, adihayay a nihiratengan ato nisafaloco’an to sakacilalan saheto itiniay i nitilidan ningra a kimad. O nirinian no tilid o ni’oripan ningra to romi’ami’ad to nano nirakatan a niyaro’, matiya i Kongkoan, Panciyaw, Tanhaysinsicen, ato Alisan, Fenciho, ira ho i Poli, Cawton a niyaro’, saheto o kananaman no mita a niyaro’ kiraan.

Mahaen to, o tamdaw ato kimad o pacefaan. Masadakay tamdaw o nisilsilan to kasasiroma no mihecaan, siroma no tayal, mapahapinang i kasasiroma no syakay a masasiromaay a nengneng. Malecad to, laloma’an no nian a kimad ira ko kacekilan a kalaolah, ka’oratan a hinapec, ato kafahalan a kaoratan, i kapacekilan ko pitilid, cecay cecay a ko felih a eca ka pitolas. Hinatalaay to kiso to sapifelihan haw?

 Ira ko salongac no mato’asay to sapiraoy to fangcalay kasasiolah.(老年人也有權利享有美好的戀情) 

Malitoloay kina kitoh, ’ayawen ko sakatolo a sasowalen to “Canglalan folad a dadaya”, onini a tilid o haratengan, o pateko to maapaay a mato’asay ato no fo’ifo’isan a demak, o panono’ay a kimad, alatek i maapaay hekal no mato’asay i, masadak ko matitosaay a katatawatawaan a demak.

Sa’ayaway liyad a nisowalan o kaaolahan. Manga’ay ho no mato’asay a masasiolah? Tatosaay mato’asay masasiolah i o katawaen haw? ira ko roma a tamdaw malemed malitemoh ningra ko nga’ayay tamdaw, nika o kakangodoen no wawa, ato calemcem a malowan ko no niyah a sarocok to todong a dafong, nanoya safaloco’ sa palaliyas.

Sa’ayaway liyad pakayni kimad a misilsil, o paratoh to aira aca ko salongoc no mato’asay to kalaolah, ’arawhani manga’ay ira ko nga’ayay a kaolahan.

“Kaloladan parini no tilid to kalaolah no mato’asay, saheto o mato’asay fa’inayan maolah to kaemangay fafahiyan, nikawrira paratatenga kako, o nga’ayay a kaaolah ono tatosaay a faloco’.” “Saka tayra i kakarayan piraraan a lalan” saka safaloco’an a kaloladan, pakayni i rocek ko kalalicay, sapihirateng no tamdaw: pinaay ko mihecaan no fafahiyan ta manga’ay mingohah? O kasasiolah ira ko pitelek to mihecaan haw?

“To’emanay dadingo mafana’ to demak” no fafahiyan a papisingan ko sapararid no ramod, saka eca ka ’awid no sakatosa fafahiyan ko parod, tona mahapinang to ningra o caayayto kahakowa ko romi’ad a saan, itiya sa mafalic ko faloco’, masadak nai talahenotay a ramod. Pasowal sa ci Cao Ailan, “o kafalic” ano ira away ko kinaira i caay to kiharen, sakakaay ono niyah a faloco’, misapinang to tadamaanay a patodongan, misapinang to hakowaay to rafasay a ’orip, latek awaay ko tadamaan no payso, saki adihayay a demak talifahal sa a mafalic.

Tangasa anini o ’orip no malafafahiyanay ira ko 84.7 miheca, ano anini miheca 74 ko mihecaan, o aira ho ko 10.7 no ’osaw miheca, nika rafasay ’orip caay ka sa’osien, tona miripa’ ko niyah to rafasay ’orip a lalan, onini a sa’osi o so’elinay to kasacalay no ’orip.

 Pafaloco’an no mato’asay ’orip a sapa’araw.(理想的老年生活樣貌) 

Saka tosa liyad pakoniyah a kato’as. Masowal i pafaloco’an no mato’asay ’orip a sapa’araw.

“Saikoray hongti a paya ni Huang singsi” ni Huang singsi, mikiharay tamdaw o fafahi ni Huang singsi, o pidipot no fafahi ni Huang singsi to mato’asay no fa’inay, palasawad han to ko tayal misarocod a midipotay, 10 miheca ko pisaroray, maherek padongos to mato’asay i o niyah to ko ciadadaay, nanoya sa miliyas to hekal. Sanawsaway a Huang singsi, caay ka pina ko romi’ad masapinang to ko kalitawalay to demak a masingki…

Milicay ci Cao Ailan: “Ano misatapang to kako a masingki i, samaanen to ako ko rafas a ’orip? Onini a salicay no mako patodongen i tiring no widawidang ako, niharatengan ako to ikor i, oya to adihayay a tatiihay a demak, caay ka fana’en samaanen no ’alomanay!”

“Talakal ni Idek a syataw” mahirateng ko safa to fafahiyan no niyah, o piparatoh to nian: manga’ay no tamdaw o niyah sa ko mipili’ay to sapipadongs a demak? oni “saikoray hongti a paya ni Huang singsi” a sasi’ayawen ningra a karorayan, itini ti nian a tilid matama ko saca’of. Tadamaanay a nitoro’an i, “Talakal ni Idek a syataw” o kaoratan haratengen a kitoh ko patilid, o sakaromakat no maoratay rakat a tala’ayaw, o pikiliman to saca’of itiya i, o pafaloco’an no mato’asay ’orip a sapa’araw itiya to mahapinang.

Saka tosa liyad a niparatohan i, imatini saheto o awaayay ko pakoniyahay no mato’asay harateng, o pakoniyahay no mato’asay, o niyah ko miharatengay o sasamaanen ko mato’asay, halo pisieror to dafong, pisilsil to ’orip no mato’asay, pidipot to, pipaising to ato sakipatay to a halaka.

“imatini kako 74 ko mihecaan, pakahapinang ho no pono’ to maamaanan sahalakaen to misongila’, itiya mikapot ko pikosi masasowal atomakomod, saka songila’aw no halaka manga’ay midemak.” O saki to’as a demakan sidayen i kaemangay ano eca o malininaay ko midemakay, nikawrira, o ’ayaway a to’ek mato’asay ano eca o mamato’as to a to’ek i, o cacitodong to no niyah a mato’asay.

O masowalay to salongoc, iraay ko no niyahan a faloco’ to saki ikor, o niyah ko misilsilay pafaloco’an a niyah mato’asay. Sa’osien tahini mahapinang to, o nian ko niharatengan matiliday ni Cao Ailan, cecay tilid cecay tilid a nisowalan patengil titaanan a saikoray pafaloco’an.

 Imatini kasasowalan to niyah mato’asay a nga’ayay to’ek.(此刻就是討論自主老年的最佳時機) 

Kahacecay no tamdaw masasiroma ko matanengan no ’orip, o pafaloco’an to no mato’asay masasiroma to. Itiya ho mikihatiya to syakay onto, citodong to halafinay miheca a mala kakeridan komoying, mikihamon to masamaamaanay no syakay, masasiromaay pina’orip no tamdaw, itiya masapinang to sapidipotaw to mato’asay a rocok, misapinang to saka tari’ang (kangodoan) ’orip no mato’asay, itiya masapinang ko piharateng o sasamaanen ko no mato’asay a saki niyah a pisahalaka.

Oni a kitoh o pipalalan aca. O niharatengan ningra o dademaken a milaheciaw, orasaka anini miheca 3 folad patireng to aywan Araaw to miheca (Wang-nien) yofayof, patoror to ’alomanay misitapang a masasowal to niyah a kato’as, patoror to sapatireng no ’orip a halaka (AdvanceTotalPlanning, kamoto’ ATP), malo sapatireng pidipot a halaka, sapatireng ’orip a halaka. Pa’aloman to mamidama a tamdaw a dademakay, mipatala to saki niyah haka nga’ay.

Kita o misa’osiay mapolong, malepon ko pisa’osi to nia kitoh, itiya to masasowal to saki niyah kato’asan nga’ayay to’ek.

Onini a tilid patodong miliyol nai “Na’ayay ’orip” nai kasadakan tilid/ Mitiliday ci Cao Ailan ko pilicay/ “Caayayto kahakowa ko cila a romi’ad” o rafas a ’orip ko patosokan, patilid to mato’asay a ’orip a kimad.

 Mami'an a hekalan (橘世代) 

 “Imatiniay - Lipahakay mato’asay fafahiyan” malipahak to ngato a ’orip, mato’asay fafahiyan fa’elohay nanamen (【快樂老太太 現況篇】快樂餘生 高齡女性新課題) 

2024-06-01 04:18 Linhopaw/ paratohay Cang Cinwen/ Taypak paratoh
縮圖|Lipahakay mato’asay fafahiyan

2070 mihecaan a Taywan, o mamalitosa ko mata’elifay to 65 mihecaan o “rikecan a mato’asay”, o nian mato’asay, ira ko malitoloay to cecay 3/1 mata’elif to ko 85 no mihecaan. Itiya ira ko malitosaay mato’asay a ikoray Taywan, ’alomanay mato’asay o tariktikay i o fafahiyan, o mato’asay mihecaan nangra cecayay, mapatayay ko ramod, sacecayay ko ka’orip. Aniniay kita samaanen ko pipatala, pala malipahakay a mato’asay ina? “Mami'an a hekalan” o papasadak to piparatoh, nai kasasiromaan kimad manengneng to, malafafahiyanay samaanen manga’ay masadak to to’asan rocok a ka’oripan, mi’orip to pakoniyah a malipahak.

Tona misawad nai katayalan ci Awei mala o midipotay to, 68 ko mihecaan midipot to 70 mihecaan adadaay fa’inay, ikor no 7 miheca, miliyas to ko fa’inay, naitya awaayto ko dadipoten ningra, nikawrira 75 ko mihecaan adada to cingra, cecayay ko ka’orip mafades aca no adada, sacecay sa ma’orip to caayay ko kingtohay ko ’orip, tangasa 83 ko mihecaan a mapatay to. Ni Awei a kimad no ’orip ono aniniay a ’orip no mato’asay fafahiyan no Taywan a patinakoan, ciramoday fafahiyan misawad i katayalan o adihayay romi’ad o pidipot to adadaay fa’inay, nisawayan dadaya’ay pidipot a mihecaan i, sacecay sa misi’ayaw to mahomikay a ’orip to mamapatay to i saikoray mihecaan.

 O kalitengan i caay to ko karorayan a masomad (一個人的老年 不需悲苦) 
“Kafana’en no mita pisa’osian a midotoc, no mato’asay a demak ono fafahiyan a demak.” Taywan Araaw to miheca (Wang-nien) yofayof palowaday lisiciw ci Cao Ailan to hatiniay miheca ko pikihar ningra to satodong no fafahiyan, paretatenga sa cingra, i ’orip no fafahiyan ira ko katadamaanan, tinako o pidipot, tinako sacecayay ’orip, o nian caayay ko no itiyaay ho kakiharen no fa’inayan a demak, ’alomanay fa’inayan paretatenga o mamadipot no fafahi ko niyah tangasa paherekan no ’orip saan.

Midotoc to no Isi sakalemedpo a sa’osi, minko 111 miheca laletan no ka tangka’ rafas a ’orip, fa’inayan 70 miheca, fafahiya 75 miheca; laletan no rafas a ’orip, fa’inayan 77 miheca, fafahiya 83 miheca. Orasaka no Taywan kararamodan a ’orip, ikaka to 2 miheca ko fa’inayan to no fafahiya. “Palimaan pataloma’ to ano eca to kiso, ci wawa ano eca ka ci wawa, polong no fafahiyan latek o niyah a cecay ko mamisi’ayaw to kato’asan.” Pa’icel to sowal ci Cao Ailan, kanayar to no ’orip ko syakay, pakasapinang ko fafahiyan to niyah, ta sakalomawad a dademak, o ci kangodoan a ’orip, mifalic to itiyaay ho sapa’araw a ’orip, caay to ko karorayan a masomad, ano cecacecay to, manga’ay malalipahakay a mato’asay a fafahiyan.

 Mitatiliday minanam milosid to dafong, mifelih to kato’asan.(寫小說學理財 翻轉老化) 
Anini mihecaan ira ko 76 mihecaan ni Cao Ailan misatanatanam to i malipahakay ko rafasan ’orip, itiya 74 ko mihecaan ningra miteka mitilid to nitilidan kitoh, nitilidan mapatoror haca tayra i Toic (German) Frankfurt panengneng, pinapina romi’ad misafaloco’ aca, malainaay kakiharan kakiwalet ato kalali’ay a kimad; cingra ato tadawidang patireng to Taywan Araaw to miheca (Wang-nien) yofayof, patodong to pi’araw to pilosid to payso, sapipaikor misolimet a nanamen, palowad “Niyah a kato’as”; minanam cingra to pilosid to payso, no niyah a loma’ pa’acaen midefong to bond, misanga’ to patado a kinaira, sakaci’etan no niyah i pisawadan a payso; pina romi’ad masolot i AI pidemak, sanaw mafana’ to adihayay Span a tilidan a hong.

Nikawrira patalahekal cingra, pakayni samaanen mang’ay ko pi’orip to rafasay ’orip sanay, salongan ikor no 70 miheca misatapang mikihar cingra. ’ayaw no 70 mihecaan ningra, misakimokimoray ho to tadamaan ato tayal, talifahalan ko kato’asan, i 70 mihecaan itiya, o mama, o ina, safa to fafahiyan madadoedo miliyas mapatay, halafin ko miheca to malamidipotay, o kafodfodan no salikaka itiya ceda’ah “Aya! To’as sato kako, o papasayra paherekan no ’orip, o pipatado takowan to no niyah a dengan a ’orip i.” sato.

Matawa cingra a pasowal, o demak no ka’oripan o mami “si’ayaw” itiya a dademak. Patinako cingra to no niyah kala citodong kakiridan no Taynan syakaykyo (Sehuyci), pasafinawlan ko pipawacay i finanawlan patala to kalonenan no loma’ a tafolod, samaamaanen ko pipatalaw misolot i, citolas ko pahecian, ikor tala lonen to ta’akay lonen, mapiloh ko pinapina loma’ no Taynan, o lomaloma’ pakoniyah sa mikilim to ’ayaway syakayci (Sehuyci) a padamso to tilidan, ranikay ko pasadak. Paretatenga cingra, kalakapahan ho mato maraayay simaanay sa, nika aka a pilalang, layapen ko kasa todong a ratoh, kato’asan to ira to ko pa’edengan i, ranikay marepet ko kacitodongan nga’ay to.

Ira to kafana’en, ratohan, tona miraod to ko paherekan no ’orip, afana’ to “caay ko mamida’oc ko ka’orip no mako” saan itiya, mafana’ to miteka to nianan to sapipatala, mafana’ samaanen ko patala.