Fanaw

池上的阿美族人因密切跟漢人生活，也用一些漢語借詞, 如學校 kongkuwan， 這跟馬蘭地區類似；上學 Mitakcie ， 這是漢語的讀冊(讀書之意)。Fanaw (池上鄉) 
O ititraay I kakala’edan  no Sifo’ay-lotok ato Sawalian-lotok kona Fanaw kowan. O niyaro’ i, ira ko Cicala’ay (福文部落),Ciataw (福原部落),Kalokapuk (大埔部落),Dihekoay (隆安部落),Kawaliwal (大坡部落),Cipuwa (慶豐部落),Fangafangasan (新興部落),Cikowa’ay (富興部落), Muliyaw (振興部落), Cinyin (錦園部落), polong han mo’eteo ko niyaro’.

O kaitiraan no kofa,pitilidan ato patiyamay itirray i Ciataw niyaro’, o kacacofelisan no a lalan itini, nano ’amis mitorso pasitimol ko tata’angay lalan tona hadhad.’Adihay ko kasasiromaay a finacadan a maro’ itini, orasaka, makalitosaay ko Kalokapuk a niyaro’ to kawaliay ato ka’etipay etal. o i kawaliay o ’Amis a finacadan ato Ngayngay a finacadan i laled no Ciataw ato Fangafangsan niyaro’, mingata’ay to patiyamay. 

O isaka’etipay etal itiraay i saowac no Sawalian-lotok nani ’amis pasitimol o Kawaliwal niyaro’, Cipuwa niyaro’, Cinyin niyaro’,Wangan niyaro’, Cikowa’ay niyaro’ ato Muliyaw niyaro’ enem a niyaro’. Ona ika’ayaway a sepat niyaro’ o mapolongay ko kamaro’ no loma’, Cikowa’ay niyaro’ ato Muliyaw niyaro malaklakay ko kamaro’ no loma’.

Kawaliwal niyro’ ato Muliyaw niyaro’ mingataay to tata’angay sakasiwa lalan, tada rahodayay ko ‘orip, ora sa Cinyin niyaro, Wanan niyaro’, Cikowa’ay niyaro’ ato Muliyaw niyaro’ kona sepat a niyaro’ mililisay to 197 lalan no kinsifo ko kaitiraan, milaayay to tat’angay lalan ato patiyamay, sa pangangan han to ilaloma’ay niyaro’.o Cinyin niyaro ato Wanan niyaro’ o sa’yaway a mapamatang ira ko maro’ay tamdaw itini.

 Nikafalic no rikisi (歷史沿革) 
Ono Posong kowan ko Fanaw, isakawali malafiyaw ato Fafokod, iska’ami malalaed to Tarawadaw makakecor ato Foli no Kalinko, ikatimol malalaed to ’alo makakecor ato Takofan.ona Fanaw a kowan itiya ho i Kuwapingan(清光緒)polong hananay a pangangan to 「Nisafa’elohan a pamatang」(新開園) ; I kadipongan i, o 「Fanaw kasaniyaro’an no Takofan no Posong」ananay a pangangan. Itira i Minkoku 34 miheca mapalolo ko Taywan i Ciwkamimkoku, o Posong i,o Posong kowan hananay a mifalic ko ngangan,noa to Fanaw o 「Fanaw a kowan」hananay to ko pangangan.

Maplol to ko Taiwan nani Dipong a pikowan, i sa’aya’ayaw ho mihecaan masakilac to Cicala’ay (福文村),Ciataw (福原村),Kalokapuk (大埔村),Dihekoay (隆安村),Kawaliwal (大坡村), Fangafangasan (新興村), Cinyin (錦園村), Suisui (水墜村) falo a niyaro’.

I Minko 39 miheca mafalic ko saetal a pikowan, o Kawaliwak niyaro’ mapapecih to Kaliwal niyaro’(大坡部落) ato Cipuwa’(慶豐部落). I Minko 45 miheca falicen ko Suisui niyaro’ pangangan to Cikowa’ay (富興部落), to ikor to i Minko 56 miheca matongal to Muliyaw (振興部落). Orasaka malomatiniay a 10 ko niyaro’. Cicala’ay (福文部落),Ciataw (福原部落),Kalokapuk (大埔部落),Dihekoay (隆安部落),Kawaliwal (大坡部落),Cipuwa (慶豐部落),Fangafangasan (新興部落),Cikowa’ay (富興部落), Muliyaw (振興部落), Cinyin (錦園部落).

 Tamdaw (人口) 
I Minko 97 miheca ira ko polong a tamdaw to 9366 ko tamdaw, o Yincuminco ira ko 2224 ko tamdaw, mihaop to polong no 23.7%, ilaloma’ noni o ‘Amis a tamdaw ko sa’alomanay. Tahanini sato mafalic to ko ’orip no I niyaro’ay, misatokay to ko tamtamdaw, orasaka, malowan ko tamdaw to mihecahecaan, I Minko 108 miheca saka5 folad o polong ira ko 8180 ko tamdaw.

 Pacefaday a tilid (注釋)