ራስ-ገንዘብ

ራስ-ገንዘብ የማምረቻ መሳሪያዎችን በግል ባለቤትነት ላይ የተመሰረተ እና ትርፍ ለማግኘት ጥቅም ላይ የሚውል የኢኮኖሚ ስርዓት ነው.      ይህ ማኅበረ-ኢኮኖሚያዊ ሥርዓት በታሪክ በተለያዩ ደረጃዎች የዳበረ ሲሆን በበርካታ መሠረታዊ አካላት ይገለጻል፡- የግል ንብረት ፣ የትርፍ ዓላማ ፣ የካፒታል ክምችት ፣ ተወዳዳሪ ገበያ ፣ የሸቀጣሸቀጥ ምርት ፣ የደመወዝ ጉልበት እና ለፈጠራና ኢኮኖሚ ዕድገት ትኩረት ሰጥቷል።       የራስገንዘብ ኢኮኖሚዎች የቢዝነስ ዑደቶች የኢኮኖሚ ዕድገት ሊያጋጥማቸው ይችላል ። 

የኢኮኖሚክስ ሊቃውንት፣ የታሪክ ተመራማሪዎች፣ የፖለቲካ ኢኮኖሚስቶች፣ እና የማኅበራዊ ባለሙያ በራስገንዘብ ትንታኔያቸው ውስጥ የተለያዩ አመለካከቶችን ወስደዋል እና የተለያዩ ዓይነቶችን በተግባር አውቀዋል። እነዚህም ላይሴዝ-ፋይር ወይም የነፃ ገበያ ራስገንዘብ ፣ የመንግስት ራስገንዘብ እና የዌልፌር ራስገንዘብምን ያካትታሉ። የተለያዩ የራስገንዘብ ዓይነቶች የነጻ ገበያ ፣ የሕዝብ ባለቤትነት ፣  የነፃ ውድድር እንቅፋት እና በመንግሥት የተደነገገው የማህበራዊ ፖሊሲዎች የተለያየ ደረጃ ያላቸው ናቸው። በገበያው ውስጥ ያለው የውድድር ደረጃ እና የጣልቃ ገብነት እና ደንብ ሚና፣ እንዲሁም የመንግስት ባለቤትነት ወሰን በተለያዩ የራስገንዘብ አይነቶች ይለያያሉ።   የተለያዩ ገበያዎች የነፃነት መጠን እና የግል ንብረትን የሚወስኑ ደንቦች የፖለቲካ እና የፖሊሲ ጉዳዮች ናቸው. አብዛኛዎቹ የራስገንዘብም ኢኮኖሚዎች የነፃ ገበያ ክፍሎችን ከመንግስት ጣልቃገብነት እና አንዳንድ ጊዜ የኢኮኖሚ እቅድን የሚያጣምሩ ድብልቅ ኢኮኖሚዎች ናቸው። 

ራስ-ገንዘብ በዘመናዊ መልኩ የወጣው በእንግሊዝ ከግብርናዊነት ፣ እንዲሁም በ16ኛው እና በ18ኛው ክፍለ ዘመን መካከል በአውሮፓ ሀገራት የንግድ ልውውጥ ስርዓት ልምምዶች ነው። የ 18 ኛው ክፍለ ዘመን የኢንዱስትሪ አብዮት ራስገንዘብን እንደ ዋና የአመራረት ዘዴ አቋቋመ ፣ በፋብሪካ ሥራ እና በተወሳሰበ የሥራ ክፍፍል ተለይቶ ይታወቃል። በሉላዊነት ሂደት ራስገንዘብ በ19ኛው እና በ20ኛው መቶ ክፍለ ዘመን በተለይም ከአንደኛው የዓለም ጦርነት በፊት እና ከቀዝቃዛው ጦርነት ማብቂያ በኋላ በአለም ላይ ተስፋፍቷል። በ19ኛው ክፍለ ዘመን ራስገንዘብ በመንግስት ቁጥጥር ያልተደረገበት ቢሆንም ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ በኬኔሲያኒዝም በኩል የበለጠ ቁጥጥር የሚደረግበት ሲሆን ከዚያም ከ1980ዎቹ ጀምሮ በኒዮሊበራሊዝም የበለጠ ቁጥጥር ያልተደረገበት ራስገንዘብ  ተመልሷል።

 ሥርወ ቃል 
"