ሙስና

ሙስና (ቃሉ የመጣው ከላቲን ቃል corrumpere — መበስበስ, ሙስና, መበላሸት) — ለግል ማበልጸግ ዓላማ በባለሥልጣናት እና በፖለቲከኞች ሥልጣናቸው በወንጀል መጠቀሚያ ውስጥ እራሱን የሚገልጽ አሉታዊ ማህበራዊ ክስተት።
እንደ ማንኛውም ማህበራዊ ክስተት፣ ሙስና በአንዳንድ ማህበራዊ ግንኙነቶች ውስጥ መላውን ህብረተሰብ ይንሰራፋል፣ በሌሎች ውስጥ ግን ሊኖር አይችልም። ስለዚህ የጸረ ሙስና ትግሉ ለሙስና ህልውና የሚያበረክተውን የማህበራዊ ግንኙነት ለውጥ ከመታገል ውጭ ሌላ ሊሆን አይችልም። የሙስና መገለጫ ባህሪ በባለስልጣኑ ተግባር እና በአሰሪው ፍላጎት መካከል ያለ ግጭት ወይም በተመረጠው ባለስልጣን ተግባር እና በህብረተሰቡ ጥቅም መካከል ያለ ግጭት ነው። ብዙ የሙስና ዓይነቶች በአንድ ባለስልጣን ከሚፈፀሙ ማጭበርበር ጋር ተመሳሳይነት ያላቸው እና በህዝብ ስልጣን ላይ በሚፈጸሙ ወንጀሎች ምድብ ውስጥ ይወድቃሉ Bardhan P. Corruption and development // Journal of Economic Literature. — 1997. — Vol. 25. — P. 1320.  Tanzi, V. Corruption, Governmental Activities and Markets // IMF Working Paper 94/99. — International Monetary Fund, Washington, DC. — 1994.  ። ሙስና መላውን ሥልጣኔ መጥፋት ያስከትላል Klitgaard, Robert (1998), Controlling Corruption, University of California Press, Berkeley, CA።
ዋነኛው የሙስና አሉታዊ መዘዞች የህዝቡ የጅምላ ድህነት፣ ከፍተኛ ደረጃ ራስን የማጥፋት እና የህዝቡ የአልኮል እና የአደንዛዥ ዕፅ ሱሰኝነት ናቸው።
ሌላው የሙስና ዋና መንስኤ ደካማ እና ውጤታማ ያልሆነ ህግ ነው። ለምሳሌ ሕገ መንግሥቱና የወንጀለኛ መቅጫ ሕጉ የሁሉም ሰዎች መብት እንደተጠበቀና መንግሥት በሰዎች የግል ሕይወት ውስጥ ጣልቃ መግባት እንደማይቻል ይደነግጋል፣ ነገር ግን ለምሳሌ ግብረ ሰዶማውያን ላይ ስደት አለ። ይህ ደግሞ በትምህርት ስርዓቱ ላይ አሉታዊ ተጽእኖ ያሳድራል እናም ያጠፋዋል, ልክ በዩክሬን እንደተከሰተ, በይፋ በአውሮፓ ድሃ እና እጅግ በጣም ሙሰኛ ሀገር ሆናለች ።

በፀረ ሙስና ትግሉ ውስጥ እጅግ አስደናቂው ምሳሌ የአርጀንቲና ፕሬዚደንት ጃቪየር ሚሌ ናቸው፣ የሊበራል መርሆችን በመከተል፣ የመንግስት ተቋማትን መጠን በተደጋጋሚ በመቀነስ፣ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ብቃት የሌላቸውን ባለስልጣናት በማባረር እና በ2025 የዋጋ ግሽበትን በ2,7 በመቶ ቀንሷል ። እንዲሁም በ ሩሲያ ውስጥ የዩክሬን ተወላጅ ተቃዋሚ ፖለቲከኛ አሌክሲ ናቫልኒ በ ፑቲን ዘመን ውስጥ ህገ-ወጥ የማበልጸግ ዘዴዎችን ያጋለጠው የፀረ-ሙስና ፋውንዴሽን የራሱን ድርጅት ፈጠረ  ። የእሱ ድርጅት በሩስያ ውስጥ በፀረ-ጦርነት አቋሙ እና ፑቲንን በመተቸቱ የታገደ ሲሆን መሪው በሐሰት ክስ ተከሶ በእስር ቤት ተገድሏል ።

 ዶክመንተሪ ምርመራዎች 
 ሲጋል Чайка. Главное расследование-2015 от ФБК
 በተጨማሪም ተመልከት 
 የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት
 አገናኞች