አክሊሉ ለማ።

ትምህርት 
አክሊሉ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ እና በዩኤስ አሜሪካ በጆንስ ሆፕኪንስ ዩኒቨርሲቲ  ትምህርታቸውን ተከታትለዋል። በ1964 ዓ.ም. የመመረቂያ ፅሁፋቸው ያተኮረው በአሸዋ ዝንብ-ወለድ ሌይሽማንያሲስ ላይ ነበር።

አቶ አክሊሉ የዶክትሬት ዲግሪያቸውን ተከትለው ወደ ሀገራቸው ኢትዮጵያ በመመለስ በወቅቱ በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ ሹመት አግኝተዋል። በአሁኑ ጊዜ አክሊሉ ለማ የፓቶባዮሎጂ ተቋም  በመባል የሚታወቀውን የፓቶባዮሎጂ ኢንስቲትዩት መስርተው እስከ 1976 ድረስ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ውስጥ ለሥራ ሲለቁ እዚያ አስተምረዋል። የተባበሩት መንግስታት ድርጅትን በብዙ የኃላፊነት ቦታዎች በሳይንቲስትነት አገልግለዋል፣ የዩኒሴፍ ዓለም አቀፍ የሕፃናት ልማት ማዕከል ምክትል ዳይሬክተር፣ አሁን የዩኒሴፍ ኢንኖሴንቲ የምርምር ማዕከል  በመባል የሚታወቁት እና በመጨረሻም በአማራቸው በጆንስ ሆፕኪንስ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ ቦታ አግኝተዋል።

በጣም አስፈላጊ የሆነውን ሳይንሳዊ ግኝቱ በ1964 ለስኪስቶሶማያሲስ የተፈጥሮ ህክምና ማግኘታቸው ነው።  ይህ በሽታ ቀንድ አውጣ ትኩሳት በሽታ ወይም ቢልሃርዚያ ተብሎ የሚጠራው፣ በተዛማች ተውሳክ ትል ሺስቶሶማ ምክንያት የሚመጣ ደካማ በሽታ ነው። በንጹህ ውሃ ቀንድ አውጣዎች . በብዙ የአፍሪካ ክፍሎች ውስጥ ሳሙና እና ሻምፖዎችን ለማምረት በብዛት ጥቅም ላይ የሚውለው ከእንዶድ ተክል የሚገኘው የቤሪ ፍሬዎች ኃይለኛ ፣ ርካሽ እና ደህንነቱ የተጠበቀ ሞለስሳይሳይድ ፣ የጥገኛ ትል ስርጭትን ለመከላከል እንደሆነ ተገንዝበዋል።     ይህን ግኝት ተክሎ በብዙ የዓለም ክፍሎች ሳይንሳዊ ምርምር ተደርጓል። በዚህ ጥናት ውስጥ አቶ አክሊሉ እራሳቸው ግንባር ቀደም ነበሩ። ስራቸው አለም አቀፍ ዝናን ያተረፈ ሲሆን ይህ ደግሞ የክብር ዶክትሬት ዲግሪዎችን ጨምሮ የተለያዩ ሽልማቶችን አስገኝቶላቸዋል።  በህዳር 1989 ከተመራማሪው ዶ/ር ለገሰ ወልደ ዮሐንስ ጋር በጋራ ያሸነፉት ሽልማት የስዊድን የቀኝ ኑሮ ሽልማት በተለምዶ የአማራጭ ኖቤል ሽልማት ተብሎ የሚጠራው ሽልማት ነው። 

እ.ኤ.አ. ሚያዝያ 5 ቀን 1997 በዩናይትድ ስቴትስ አርፈዋል ከዚያም በኢትዮጵያ ፣ ሚያዝያ 13 ቀን ተቀበሩ። 

 ሽልማቶች እና ልዩነቶች 

 ትክክለኛው የኑሮ ሽልማት (1989)

 ዋቢዎች 

 በቀለ፣ ሽፈራው (2003) "አክሊሉ ለማ" ኢንሳይክሎፔዲያ Aethiopica. ጥራዝ. 1. ቪስባደን: Harrassowitz Verlag. ገጽ. 172.
 "አክሊሉ ለማ" ትክክለኛው የኑሮ ሽልማት። 2020-01-08 የተመለሰ።
 "አክሊሉ ለማ" ትክክለኛው የኑሮ ሽልማት። 2019-02-15 ተሰርስሮ።
 "አክሊሉ ለማ የፓቶባዮሎጂ ተቋም www.aau.edu.et 2019-02-15 ተሰርስሮ።
 "አክሊሉ ለማ" ትክክለኛው የኑሮ ሽልማት። 2019-06-26 ተሰርስሮ።
 "የመቀበል ንግግር - አክሊሉ ለማ" ትክክለኛው የኑሮ ሽልማት። 2019-02-15 ተሰርስሮ።
 ለማ፣ አክሊሉ (1970)። "የፋይቶላካ ዶዴካንድራ የሞለስሲሲዳል ባህርያት የላቦራቶሪ እና የመስክ ግምገማ". የዓለም ጤና ድርጅት ማስታወቂያ. 42 (4)፡ 597–612። ISSN 0042-9686። PMC 2427471. PMID 5310955።
 ማዘንጊያ, ቢ.; ዱንካን, ጄ. ለማ፣ አ.; ጎል, ፒ.ኤች. (ሴፕቴምበር 1983). "በአድዋ፣ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኘውን የስኪስቶሶማያሲስን ተክሉ ሞለስሲሳይድ ኢንዶድ (Phytolacca dodecandra) በመጠቀም መቆጣጠር" Tropenmedizin እና Parasitologie. 34 (3)፡ 177–183። ISSN 0303-4208 PMID 6636299።
 ለማ፣ አክሊሉ; ብሮዲ, ጄራልድ; ኔዌል, ጎርደን ደብሊው; Parkhurst, R. M.; ስኪነር, ደብሊውኤ (1972). "በኢንዶድ ሞለስኪዳላዊ ባህሪያት ላይ የተደረጉ ጥናቶች (Phytolacca dodecandra): I. በቡታኖል የማውጣት አቅም መጨመር". ፓራሲቶሎጂ ጆርናል. 58 (1)፡ 104–107። doi: 10.2307/3278251. ISSN 0022-3395 JSTOR 3278251. PMID 5062455።
 አክሊሉ ለማ ዓለም አቀፍ የመታሰቢያ ሲምፖዚየም ሂደት፣ ከመስከረም 18-19 ቀን 1997 ዓ.ም. አዲስ አበባ። በ1997 ዓ.ም.
 "አክሊሉ ለማ (ኢትዮጵያ)" ትክክለኛው የኑሮ ሽልማት። በሴፕቴምበር 25 ቀን 2013 ከመጀመሪያው የተመዘገበ። የካቲት 19 ቀን 2011 የተገኘ።
መደብ:ጆን ሆፕኪንስ ዩኒቨርስቲ ፋኩሊቲ
መደብ:አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ፋኩሊቲ
መደብ:ጆን ሆፕኪንስ ዩኒቨርስቲ አሉሚኒ
መደብ:አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ አሉምኒ
መደብ:ኢትዮጵያን ሳይንቲስት
መደብ:1997 ሞት
መደብ:ተወለደ 1935