ሶሀባ (sahabah)

🔸አብደላህ ኢብን መስዑድ 

ረዲየላሁ ዐንሁ🔹

<<ቁርኣንን በወረደበት ዓይነት ለ
መቅራት የፈለገ ሰዉ እንደ ኡም አብድ ይቅራ!>>

          (ነብዩ ሙሐመድ ሰለላሁ 
          ዐለይሂ ወሰለም)

✍ገና ወጣት እያለ የጉርምስና ዕ
ድሜዉን ሳይጨርስ ዑቅባ ኢብን ሙዐይጥ የተባለዉን የቁረይሽ ሹ
ም የከብት መንጋዎች በመጠበቅ በመካ የተራራ ሰርጦች ላይ ብቻ
ዉን መመላለስ ልማዱ ነበር።ሰዎ
ች <<ኢብን ዑም አብድ>>-የባሪያ እናት ልጅ-ብለዉ ይጠሩት ነበር።እ
ዉነተኛ ስሙ አብደላህ ሲሆን የአባ
ቱ ስም መስዑድ ነበር።

✍ወጣቱ በወገኖቹ መካከል ስለ
ታዩት ነብይ ወሬዎችን ሰምቶ የነበ
ረ ቢሆንም በዕድሜዉና ከመካ ኀ
ብረተሰብ በመራቁ ምክንየት አንዳ
ችም ችኩረት አልሰጣቸዉም ነበር
።የዑቅባህን የከብት መንጋ ይዞ ገ
ና ማለዳዉ ላይ መዉጣት ልማዱ የነበረ ሲሆን ካልመሸ ደግሞ አይመለስም።

✍አንድ ቀን መንጋዎቹን እየጠበቀ ሳለ፥ሁለት መካከለኛ ዕድሜና ግር
ማ ሞገስ የተላበሱ ሰዎች ወደ እ
ሱ ሲመጡ ከርቀት አየ።እንደ ደከ
ማቸዉ ያስታዉቁ ነበር።ከመጠማ
ታቸዉም የተነሳ ከንፈሮቻቸዉ ክዉ ብለዉ ደርቀዋል።

✍ወደእሱ ቀርበዉ ሰላምታ ከሰ
ጡት በኃላ  <<አንተ ወጣት፥የዉኃ ጥማችንን ለመቁረጥና ጉልበት ለ
ማግኘት ብንችል እስኪ እባክልህ ከነዚህ በጎች መካከል አንዷን እለ
ብልን?>>አሉት።

✍ወጣቱም <<አልችልም!በጎቹ የ
ኔ አይደሉም።የኔ ስራ መጠበቅ ብ
ቻ ነዉ።>>ሲል መለሰላቸዉ።

✍ሁለቱ ሰዎች አልተከራከሩትም
።ምንም እንኳ በዉሃ ጥም እጅግ ተሰቃይተዉ የነበሩ ቢሆንም ቀና በ
ሆነ መልሱ እጅግ ተደሰቱ።ደስታቸ
ዉ በፊታቸዉ ላይ ይታይ ነበር።

✍በእርግጥ ሁለቱ ሰዎች የተባረ
ኩት ነቢይና ጓደኛቸዉ አቡበክር ሰ
ዲቅ ነበሩ።የዚያን ቀን ወደ መካ ተ
ራራዎች የወጡት ከቁረይሽ ግፍና መከራ ለማምለጥ ነበር።

✍ወጣቱም በተራዉ በነብዩና ሰለ
ላሁ ዐለይሂ ወሰለም በጓደኛቸዉ ተደንቆ ወዲያዉኑ ከእነሱ ጋር ተወ
ዳጀ።አብደላህ ኢብን መስዑድ ረ
ዲየላሁ ዐንሁ ሙስሊም ሆኖ ለነብ
ዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ግልጋ
ሎት ለመስጠት ፈቃደኝነቱን ሲገል
ፅ ብዙም አልቆም።ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም በነገሩ ተስማሙ
በትና ከዚያ ቀን ወዲህ እድለኛዉ አብደላህ ኢብን መስዑድ የበግ እ
ረኝነቱን ተወ።በምትኩም የተባረኩ
ት ነብይ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም የቅርብ አገልጋይነት ዋና ሥራዉ ሆነ።

✍አብደላህ ኢብን መስዑድ ረዲየ
ላሁ ዐንሁ ከነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ጋር የቅርብ ወዳጃቸዉ እ
ንደሆነ ቆዩ።በቤታቸዉ ዉስጥና ዉ
ጭ የሚያስፈልጋቸዉን ነገር ሁሉ ያሟላ ነበር።መንገድ ሲሄዱና ዘመ
ቻ ሲወጡ ያጅባቸዋል።ሲተኙ ይቀ
ሰቅሳቸዋል።ሲታጠቡ ግርዶሽ ይ
ሠራላቸዋል።ዕቃቸዉንና የጥርስ መፋቂያቸዉን ይይዝ ነበር።ሌሎች በግል የሚያስፈልጉዋቸዉን ነገሮ
ችም ያቀርብ ነበር።

✍አብደላህ ኢብን መስዑድ ረዲ
የላሁ ዐንሁ በነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ቤተሰብ ዉስጥ ልዩ ስል
ጠና (ተርቢያ )ተቀበለ።በነብዩ ሰለ
ላሁ ዐለይሂ ወሰለም አመራር ሥር ነበር። <<በፀባይ ነብዩን ሰለላሁ ዐ
ለይሂ ወሰለም እጅግ በጣም የሚ
መስል ነበር>> እስከሚባል ድረስ እያንዳንዱን የእሳቸዉን ባህርይ ተላበሰ።

✍አብደላህ ረዲየላሁ ዐንሁ በነብ
ዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም <<ትም
ህርት ቤት>>ዉስጥ ነበር የተማረ
ው።ከሶሃባዎች መካከል ቁርኣንን በመሸምደድ በላጩ እሱ ነበር።ከ
ሁሉም በተሻለ ሁኔታ ተረድቶትም ነበር።ስለዚህ በኢስላማዊ ሕገ-መ
ንግስት (ሸሪዓ)ላይ ከሁሉም የላቀ ከፍተኛ እዉቀት ነበረዉ።ይህንን ዑ
መር ኢብን አልኸጠጧብ ረዲየላሁ ዐንሁ በአረፋ ሜዳ ላይ ቆመዉ ሳ
ሉ ወደ እሳቸዉ ከመጣዉና እንደ
ሚከተለዉ ለነገራቸዉ ሰዉ ታሪክ የ
ተሻለ የሚያብራራ የለም፦

<<የምእመናን መሪ ሆይ! በኩፋ ነ
ዉ የመጣሁት።የቁርኣኑን ቅጅዎች ከአምሮዉ እያፈለቀ የሚሞላ ሰዉ አጋጥሞኛል>>አላቸዉ።ዑመር ረ
ዲየላሁ ዐንሁ እጅግ በጣም ተናድ
ደዉ በግመላቸዉ አጠገብ ይንጎባ
ለሉ ጀመር።<<እሱ ማነዉ?>>ሲሉ ጠየቁት።<<አብደላህ ኢብን መስ
ዑድ ረዲየላሁ ዐንሁ>>ሲል መለሰ
።የዑመር ረዲየላሁ ዐንሁ ቁጣ ወ
ዲያዉ በረደ።ተረጋጉ።<<በአላህ ስ
ም እምላለሁ! በዚህ ጉዳይ ላይ ከ
እሱ የበለጠ አዋቂ ሌላ ሰዉ መኖ
ሩን አላዉቅም።ስለዚሁ አንድ ነገር ላጫዉትህ>>አሉ።ቀጠሉና <<አን
ድ ቀን ማታ የአላህ መልእክተኛ፥ሰ
ለላሁ ዐለይሂ ወሰለም፥ከአቡበክር ጋር ሆነዉ ስለሙስሊሞች ይነጋገ
ሩ ነበር።እኔም ከእነሱ ጋር ነበርኩ
።ከጨረስን በኃላ ነብዩ ሰለላሁ ዐ
ለይሂ ወሰለም ሄዱ።እኛም ተከትለ
ናቸዉ መስጊዱን አቋርጠን ስንሄድ እኛ ከሩቅ ያልለየነዉ በስግደት ላይ የቆመ ሰዉ ነበር።ነብዩ ሰለላሁ ዐ
ለይሂ ወሰለም ቆመዉ ሰዉየዉ የ
ሚለዉን ከሰሙ በኃላ ወደእኛ ዞረ
ዉ <<ቁርኣንን በወረደበት ዓይነት ለማንበብ የፈለገ ሰዉ እንደ ኢብን ኡም አብድ ያንብብ አሉ።

✍አብደላህ ረዲየላሁ ዐንሁ ስግ
ደቱን ጨርሶ ተቀምጦ ዱዓ እያደረ
ገ ሳለ ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለ
ም <<ጠይቅ!ይሰጥሀል፥ጠይቅ!ይ
ሰጥሀል>>አሉ።ዑመር ረዲየላሁ ዐንሁ ንግግራቸዉን ቀጠሉ...<<ወ
ደ አብደላህ ኢብን መስዑድ ረዲየ
ላሁ ዐንሁ በቀጥታ ሄጄ ፀሎቶቹ ሁሉ ተቀባይነት ስለማግኘታቸዉ ነ
ብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም የተና
ገሩትን የምስራች እነግረዋለሁ ብ
ዬ ወሰንኩ።ነገርኩትም።ነገር ግን ከእኔ በፊት አቡበክር ሄዶ የምስራ
ቹን ነግሮት እንደነበር ተረዳሁ።በአ
ላህ ስም እምላለሁ!አቡበክርን ጥ
ሩ ነገር በመሥራት ፈፅሞ ቀድሜ
ዉ አላዉቅም።>>

✍አብደላህ ኢብን መስዑድ ረዲየ
ላሁ ዐንሁ እንዲህ ዓይነት ከፍተኛ የቁርኣን ዕዉቀት ከማግኘቱ የተነሳ <<ከእርሱ በቀር ሌላ አምላክ የሌ
ለ በሆነዉ እምላለሁ!እያንዳንዱ የ
ቁርኣን አንቀፅ የት እንደወረደና የአ
ወራረዱን ሁኔታ (ታሪካዊ አመጣ
ጡን)እኔ ሳላዉቅ አንዲትም የቁርኣ
ን አንቀፅ አልወረደም።በአላህ ስም እምላለሁ!የአላህን መፅሐፍ የበለ
ጠ የሚያዉቅ ሰዉ መኖሩን ካወቅ
ሁ ከእሱ ጋር ለመሆን የምችለዉን ሁሉ አደርጋለሁ>>ይል ነበር።

✍አብደላህ ረዲየላሁ ዐንሁ ስለራ
ሱ የተናገረዉ እያጋነነ አልነበረም።
ዑመር ኢብን አልኸጧብ ረዲደላሁ
ዐንሁ ኸሊፋ በነበሩበት ወቅት ካደ
ረጉዋቸዉ ረጅም ጉዞዎች መካከል በአንደኛዉ አንድ (ካራቫን) (ሲራራ ነጋዴ) ያጋጥማቸዋል።ጥቅጥቅ ያ
ለ ጨለማ ስለነበረ የንግድ ቅፍለቱ በወጉ አይታይም ነበር።ዑመር ረ
ዲየላሁ ዐንሁ አንድ ሰዉ ቅፍለቱን እንዲያናግር አዘዙ።

 <<ከየት ነዉ የምትመጡት?>>
ሲሉ ዐመር ረዲየላሁ ዐንሁ ጠየቁ፤

•<<ከፈጀል-ዐሚቅ>> (ከጥልቅ ሸ
ለቆ)የሚል መልስ ተሰማ።(ፈጀል-ዐሚቅ የሚለዉ አገላለፅ ቁርኣናዊ ነዉ።)

 <<እና ወዴት እየሄዳችሁ ነዉ?>
>ሲሉ ዑመር ረዲየላሁ ዐንሁ ጠደ
ቁ፤

• <<ወደ አል-በይተል-ዓቲቅ (ወደ
ጥንታዊዉ ቤት)የሚል መልስ ሐ
ጣ።(አል-በይት አልአቲቅ የሚለዉ አገላለፅም ቁርኣናዊ ነዉ።)

✍በዚህ ጊዜ ዑመር ረዲየላሁ ዐ
ንሁ <<ከነሱ መካከል የተማረ ሰዉ (ዓሊም)አለ።>>ካሉ በኃላ ተጨማ
ሪ ጥያቄ እንዲጠየቅ አዘዙ።

<<ከቁርኣን ዉስጥ ታላቁ ክፍል የ
ቱ ነዉ?>>የሚከተለዉን አነበበላቸ
ዉ፦

<<አላህ ከእርሱ በቀር ሌላ አም
ላክ የለም፤ሕያዉ፥ራሱን ቻይ ነዉ፤
ማንገላጀትም፥አንቅልፍም፥አትይዘዉም፤በሰማያት ዉስጥና በምድር ዉስጥ ያለዉ ሁሉ የርሱ ብቻ ነዉ፤
ያ እርሱ ዘንድ በፈቃዱ ቢኾን እንጅ የሚያማልድ ማነዉ?(ከፍጡሮች)
በፊታቸዉ ያለዉንና ከኃላቸዉ ያለዉ
ን ሁሉ ያዉቃል፤በሻዉም ነገር እን
ጂ ከዕዉቀቱ በምንም ነገር አያካ
ብ ቡም፥(አያዉቁም)፤መንበሩ ሰማ
ያትንና ምድርን ሰፋ፤ጥበቃቸዉም አያቅተዉም፤እርሱም የሁሉ የበላ
ይ ታላቅ ነዉ።>>(አል-በቀራህ፥
255)

<<ስለፍትህ እጅግ በጣም ግልጽ የሆነ ማብራሪያ የሚሰጠዉ የቁር
ኣን ክፍል የትኛዉ ነዉ?>>

<<አላህ በማስተካከል፥በማሳመ
ር፥ለዝምድና ባለ ቤት በመስጠት
ም ያዛል፤>>(አል-ነሕል፥90)

<<ከቁርኣን ዉስጥ እጅግ አሳሳቢ አንቀጽ የትኛዉ ነዉ?>>

የብናኝ ክብደት ያክልም መልካም
ን የሠራ ሰዉ፥ያገኘዋል።የብናኝ ክ
ብደት ያክልም ክፉን የሠራ ሰዉ ያ
ገኘዋል።>>(አል-ዘልዘላህ፥7-8)

<<ከቁርኣን ዉስጥ የትኛዉ አንቀጽ
ከፍተኛ ተስፋ ይሰጣል?>>

በላቸዉ፦እናንተ በነፍሶቻችሁ ላ
ይ ድንበር ያለፋችሁ ባሮቼ ሆይ!ከአ
ላህ እዝነት ተስፋ አትቁረጡ፤አላህ ኃጢአቶችን በመላ ይምራልና እነሆ እርሱ መሓሪዉ፥አዛኙ ነዉና።>>(አ
ል-ዙሙር፥53)

✍ከዚያም ዐለመር ረዲየላሁ ዐን
ሁ እንዲሁ ሲሉ ጠየቁ፦ <<አብደ
ላህ ኢብን መስዑድ ረዲየላሁ ዐን
ሁ ከናንተ ጋር ነዉን?>>

• <<በአላህ ይሁንብን እሱ ከኛ ጋር ነዉ>>በማለት መለሱላቸዉ።

✍አብደላህ ኢብን መስዑድ ረዲየ
ላሁ ዐንሁ ቁርኣንን በአምሮዉ የተ
ቀረጸ ምሁር የአላህ ተገዢ (ዓቢድ
)ብቻ አልነበረም።ሁኔታዉ በሚጠ
ይቅበት ጊዜ ደግሞ ሃሞተ ኮስታ
ራ፣ጠንካራና ደፋር ተዋጊም ነበር።

☔️በአንድ ወቅት የነብዩ ሶሐቦች መካ ዉስጥ አንድ ላይ ተሰባሰቡ። ብዛታቸዉ ትንሽ ከመሆኑ ሌላ ኃይ
ል አልባና ተጨቋኞች ነበሩ።<<ቁ
ርኣን ከፍ ባለ ድምፅ በይፋ ሲነበብ የቁረይሽ ወገኖች ሰምተዉ አያዉቁ
ምና ሊያነብላቸዉ የሚችል ሰዉ ማነዉ?>>ተባባሉ።

💫<<እኔ አነብላቸዋለሁ>>ሲል አ
ብደላህ ኢብን መስዑድ ረዲየላሁ ዐንሁ ፈቃደኛነቱን ገለጸ።ሰዎቹ ግ
ን <<አንተንስ እንፈራልሃለን።እኛ የ
ምንሻዉ ከነሱ ጥቃት ሊጠብቀዉ የሚችል ጎሳ ያለዉ ሰዉ ነዉ>>
አሉ።

💥<<ለእኔ ፍቀዱልኝ፣ከእነሱ ተንኮ
ልና መጥፎ ድርጊት አላህ ይጠብ
ቀኛል፤ያርቀኛልም።>>ሲል አብደላ
ህ ኢብን መስዑድ ረዲየላሁ ዐንሁ ሽንጡን ይዞ ተሟገተ።ስለዚህ ከካ
ዕባ ጥቂት ሜትሮች ብቻ ርቆ ከሚ
ገኘዉ <<መቃም ኢብራሂም>>(የ
ኢብራሂም መስገጃ ቦታ)እስከሚደ
ርስ ወደ መስጊዱ ጉዞ ቀጠለ።ወ
ቅቱ ጎህ እየቀደደ ነቀር።ቁረይሾች ከካዕባ ዙሪያ ተቀምጠዉ ነበር።አ
ብደላህ ረዲየላሁ ዐንሁ በቦታዉ ቆ
ሞ እንዲህ ሲል ማንበብ ጀመረ፦

አል-ረሕማን፤ቁርኣንን አስተማረ፥
ፈጠረ።>>(አል-ረሕማን፥1-3)

💐ማንበቡን ቀጠለ።በዚህ ጊዜ ቁ
ረይሾች አትኩረዉ ተመለከቱት።አን
ዳንዶቹ ደግሞ <<ኢብን ኡሙ አብ
ድ ምን እያለ ነዉ?>> <<ይሄ የተረ
ገመ (ሙሐመድ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ካመጣዉ መካከል አንዳን
ዶቹን እየደገመ ነዉ)>>ሲሉ አረጋገጡ።

🌿እሱ ግን ማንበቡን አላቋረጠም
።ይደበድቡት ጀመር...ወደ ሶሃባዎ
ች በተመለሰ ጊዜ ከፊቱ ላይ ደም ይጎርፍ ነበር።

🌼እነሱም እንዳዩት <<ይህን ነበር የፈራንልህ?>>አሉት።በዚህ ጊዜ አ
ብደላህ ረዲየላሁ ዐንሁ <<በአሁኑ ወቅት የአላህ ጠላቶች ከእኔ የበለ
ጠ ደህንነት አይሰማቸዉም።ከፈለ
ጋቸዉ በነገዉም ዕለት ሄጄ ይህንኑ
አደርጋለሁ>> አለ። <<የሚበቃህን ያህል አድርገሃል።የሚጠሉትን እን
ዲሰሙ አድርገሃቸዋል>>አሉት።

• <<ኃጢያቶቼ!>>

🍃<<ታዲያ ምን ይሻልሃል?>>

•<<የጌታዬ ምህረት!>>

🍃<<ለብዙ ዓመት ዉሰድ ስትባል እምቢ ያልከዉ የመምህርነት ደመ
ወዝህን አሁንስ አትቀበልም?!>>

•<<አልፈልገዉም!>>

🍁<<ከሞትክ በኃላ ለሴቶቹ ልጆ
ችህ እንዲሆን ፍቀድ።>>

•<<ልጆቼ ድህነት ያገኛቸዋል ብለ
ህ ትፈራለህን?ነብዩ ሰለላሁ ዐለይ
ሂ ወሰለም <<ሱራ -አል-ዋቂዓህ>
>ን በየምሽቱ የሚያነብ ሰዉ ድህነ
ት ፈፅሞ አይነካዉም)ሲሉ ስለሰማ
ሁ ይህንኑ ምዕራፍ በየምሽቱ እን
ዲያነቡ አዝዣቸዋለሁ።>>

💐የዚያን ቀን ምሽት አብደላህ ረ
ዲየላሁ ዐንሁ ምላሱ አላህን በማ
ዉሳትና የቁርኣንን አንቀጾች በመድ
ገም እንደራሰች አለፈ።

☪ተጠናቀቀ💟