ወይራ

ወይራ (Olea europaea) በአለም ዙሪያ የሚገኝ ዛፍ ተክል ነው።

በግዕዝ እንዲሁም በአረብኛ እና በእብራይስጥ ዛፉ «ዘይት» ተብሏል፤ ይህም በአማርኛ «ዘይት» የሚለው ቃል መነሻ ነው። 

 በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
ከቅድመ-ታሪክ ጀምሮ በሜድትራኔያን ባህር ዙሪያ ታርሷል፤ አሁንም በብዙ አገራት ይታድጋል። በተለይ በሞቀ አገር  ለባህር ወይም ውቅያኖስ  ቅርብ በሆነ ቦታ ይበቅላል። 

የተክሉ ጥቅም 
ከፍራፍሬው ጭምር የወይራ ምርቶች የወይራ ዘይትና እንጨት ናቸው። የወይራ ቅጠልም በአንዳንድ ባሕላዊ መድሃኒት ውስጥ ይጠቀማል። 

በባሕል መድሃኒት፣ የወይራ ዘይት መረቅ ጠብታ በጆሮ ለጆሮ ሕመም ተዘግቧል።በደብረ ሊባኖስ ዙሪያ ያለው ሕዝብ መድሃኒታዊ እጾች እውቀናና ጥቅም 1998 ዓም ከጥላሁን ተክለሃይማኖት፣ ሚሩጸ ጊዳይ፣ ግርማይ መድኅን፣ ያለም መኮነን፣ አዲስ አበባ ዩኒቬርሲቴ፣ አክሊሉ ለማ ተቋም

የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ 
 አስተዳደግ 

አደገኛ ዝርዮች፦

 የወይራ ትንኝ - ዕንቁላል በፍሬው ታስቀምጣለች
 Cycloconium oleaginum ፈንገስ
 Pseudomonas savastanoi ባክቴሪያ
 አንዳንድ አባጨጓሬ ቅጠሉን አባባንም ይበላል
 ጥቁሩ የቅርፊት ሦስት አጽቄ
 የእንኮይ ነቀዝ ቅጠሉን ይበላል
 ጥንቸል ልጡን ይበላል።
 ትንሽ አይጥ ወይም ትንንሽ ዘራይጥ ሥሩን ይበላል።

መደብ:አትክልት