አሰላ

አሰላ የአርሲ ክፍለሀገር ዋና ከተማ ነው። ተራራማ ቦታ ላይ የሚገኝ ሲሆን የአየር ንብረቱ ደጋማ ነው። ከአዲስ አበባ ደቡብ ምስራቅ 175 ኪ.ሜ ያህል ይርቃል። አሰላ በ 7°57'ሰሜን ኬክሮስ እና በ 39°7'ምስራቅ ኬንትሮስ ይገኛል። የመሬቱ ከፍታ 2430 ሜትር ከ.ጠ.በ. ሲሆን በስሙ የተመዘገበ የአየር ማረፊያ አለው ። 
ነበረው ለሌላ አገልግሎት ውሎዋል!

በ 2007 በተካሄደው ብሄራዊ የህዝብ ቆጠራ ለአሰላ አጠቃላይ የህዝብ ብዛት 67,269 ሲሆን ከእነዚህ ውስጥ 33,826 ወንዶች እና 33,443 ሴቶች ናቸው ፡፡ አብዛኛው ነዋሪ የኢትዮጵያን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ክርስትናን ተግባራዊ ማድረጉን ተናግሯል ፣ ከ 72.43% የሚሆነው ህዝብ ይህንን እምነት እንደተመለከተ ሪፖርት ሲያደርግ ፣ 22.59% የሚሆነው ህዝብ ሙስሊም ሲሆን 9.75% የሚሆነው ህዝብ ደግሞ ፕሮቴስታንት ነው ፡፡

በ 1994 በተደረገው ብሄራዊ ቆጠራ ይህ ከተማ በድምሩ 47,391 ህዝብ እንዳላት ሪፖርት የተደረገባቸው ሲሆን ከእነዚህ ውስጥ 21,993 ወንዶች እና 25,398 ሴቶች ነበሩ።

ታሪክ
አሳላ ከተማ የተጀመረው ከሁለተኛው የጣሊያን-አቢሲኒያ ጦርነት በፊት ነበር ፡፡ የጣሊያኖች ወረራ አሰላን ወደ አንድ የክልል ዋና ከተማ ለማድረግ ፈለጉ ነገር ግን ከአንድ በላይ ባለ ሁለት ፎቅ ህንፃ እና የተወሰኑ የግንበኝነት መጋዘኖችን መገንባት አልቻሉም ፡፡ ጄኔራል ዴ ሲሞን ደቡብን ከድሬደዋ በማባረር እና አዋሽ ወንዝን በማቋረጥ እና የተቆፈሩ የጣሊያን ቦታን ተከትለው 6 ኛ ብርጌድ እና ሁለት ኩባንያዎች የንጉስ አፍሪካ ጠመንጃዎች 5 ኛ ቡድን አሴላን ይይዛሉ ፡፡ ከዚያ በኋላ ብርጌድ ዋና መሥሪያ ቤት በከተማው ውስጥ ተቋቋመ ፡፡

እ.ኤ.አ. በ 1946 አንድ የስዊድን ተልእኮ በአሰላ ውስጥ ሆስፒታል እና ትምህርት ቤት መሰረትን የጣለ ሲሆን በ 1966 የመንግስት ሆስፒታል ሲሰራ እንዲዘጋ ታዘዘ ፡፡ ከተማዋ እ.ኤ.አ. በ 1953 በከባድ የተቅማጥ ወረርሽኝ እና በኤፕሪል 1961 የአንበጣ ወረራ ተጋለጠች ፡፡ በ 1957 አሴላ የደቡብ ብሔራዊ የስልክ አውታረመረብ መጨረሻ ስትሆን እ.ኤ.አ. በ 1960 አሴላ በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉት አስር ማዘጋጃ ቤቶች ውስጥ አንዱ ነበር ፡፡ በተጨማሪም በዚያ ዓመት የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ብርሃንና ኃይል ባለሥልጣን ቅርንጫፍ በከተማዋ ሥራ ጀመረ ፡፡

አሰላ ኃይሌ ገብረስላሴ ፣ ቀነኒሳ በቀለ ፣ ጥሩነሽ ዲባባ እና ደራርቱ ቱሉ የተባሉትን ጨምሮ በርካታ የኦሮሞ በረጅም ሯጮች መኖሪያ ሆናለች ፡፡ የአርሲ ዩኒቨርሲቲ በ 2015 በአሰላ ተቋቋመ፡፡

 የአየር ንብረት 
በኮፐን-ጂገር የአየር ንብረት ምደባ ሥርዓት ውስጥ አሴላ ከከባቢ አየር ሞቃታማ የደጋ የአየር ንብረት (ሲውብ) ጋር ይመደባል ፡፡ [4] ከከፍተኛው ወገብ እና ቅርበት የተነሳ ወርሃዊ የሙቀት መጠን መለዋወጥ ዝቅተኛ ነው ፡፡ ወቅቶቹ የሚለዩት በዝናብ ኃይለኛነት ብቻ ነው ፣ በነሐሴ ወር ከፍተኛ እና በታህሳስ ዝቅተኛ ነው።

የሚታወቁ ሰዎች
 ዘምዘም አህመድ (ሯጭ)
 መሐመድ አማን (ሯጭ)
 ሲሳይ በዛብህ (ሯጭ)
 አብርሃም ጨርቆስ (ሯጭ)
 ኃይሌ ገብረስላሴ (ሯጭ)
 አንዷለም ንጉሴ (እግር ኳስ ተጫዋች)

መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
መደብ:ታሪክ