Короты

Короты () јурт Россияда Алтай Республиканыҥ Оҥдой аймагында Караголдыҥ јурт јеезезине кирет.

 Этимологиязы 
Короты — куру туу .

 Физико-географиялык темдектери 

 Географиязы 
Јурт Алтай Республиканыҥ тал ортозында, Јал-Мӧҥкӱниҥ, Теректиниҥ, Ӱч-Эҥмектиҥ сындарыныҥ эдегинде, Короты ла Карагол суулардыҥ бириккенинде турат. Јуртты айландыра кырлар агаш јокко јуук, тас. Короты кӱнбадыш јанынаҥ Карагол јуртла биригип калган ӧс. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 878 метрге бийикhttps://foto-planeta.com/np/1000043572/kurota.html Курота (Короты)]Karakol .

 Климады 
Климады орто-континентал. Кейдиҥ ортојылдык температуразы −4,2 °С, изӱ кӱндердиҥ температуразыныҥ ӱстӱги бажы +36 °С, эҥ ле соок температураныҥ алтыгы учы −54 °С, јердиҥ ортојылдык температуразы 0 °С, јыл ичинде калганчы соок кӱн ле баштапкы соок кӱн 02.06/30.08, јыл ичинде соок јок кӱндердиҥ тоозы 87, јут-чыктыҥ кеми бир јылга 345 мм, салкынныҥ ортојылдык тӱргени 1 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 13,1 (15 м/с тӱрген салкынду)Оҥдой. Климат.

 Аҥ-куштары 
Тайгалары аҥдык јер, айу, бӧрӱ, тӱлкӱ, киш, тийиҥ, койон ло јӱзӱн-јӱӱр оок аҥдар куштар јӱрет. Куштардаҥ мында чай, кӱртӱк, ӱкӱ, мечиртке, мӱркӱт, карчага, тейлеген, торлоо, бӧднӧ, кӱӱк ле о.ӧ. бар. Сууларда балыктаҥ чортон, чараган, бел, ускуч, јылмай, тоозы кезем астаган да болзо, је барТорбоков Т. Алтайдыҥ аҥ-куштары. Звери и птицы Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020.

 Ӧзӱмдери 
Айландыра ӧскӧн агаштардыҥ кӧп нургуны карагай, јойгон агаш. Суујакалай чиби, тал, каргана, кайыҥ агаштар ӧзӧт, бийиктей тытла кожо мӧш ӧзӧтТорбоков Т. Алтайдыҥ ӧзӱмдери. Растения Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020.. Тайга -тажы јиилектӱ, бороҥот, уйкӧс, тийиҥкат, кызылгат, тайабаш, калба, кӧжнӧ дӧ кӧп ӧзӧт.

Чыкту ла кӧлӧткӧлӧй јерде ӧлӧҥ бийик болуп ӧзӧт, комургай, кулузын, кылбыш, башка-башка чечектер: буланат, балузын, быркырууш, саргай, кандык, кӱӱктаман, кӱнкајы ла о.ӧ. «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» кирген ӧзӱмдер кӧп, олордыҥ тоозында: арчын, алтын тазыл, марал чечек, кызыл тазыл ла о.ӧ. Красная книга Республики Алтай: растения / Горно-Алтайский гос. ун-т. СО РАН. Центральный сиб. бот. сад. Горно-Алтайский бот. сад. — 3-е изд., перераб. и доп. — Горно-Алтайск: ГАГУ, 2017. — 267 с.: ил. — Библиогр.: с. 233—256. — ISBN 978-5-93809-086-6. — Текст: электронный.

 Јери ле јолдоры 
Јуртта 4 ором: Јажыл, Кайсынныҥ, Тракта, Тӧс.

Јурт Чуйдыҥ трагы деп федерал кӧӧлик јолдо (Р-256) турат. Чуйдыҥ трагыныҥ 621 километринде турат. Мында «Короты — Алтыгы Талду» деп јол (84К-30) айрылат, узуны 5,188 км.
Короты јурттаҥ ала ӧскӧ јурттарга јетире Администрациялык тӧс јер Карагол 1,7 км  Аймактыҥ тӧс јери Оҥдой 15 км  Республикан тӧс кала Улалу  190 км  Јаш-Тураныҥ темир јолыныҥ вокзалы  280 км  Тергеениҥ тӧс калазы Москва  4000 км  Чуйдыҥ трагы (Р-256) 621,0 км-деҥ  0 км

 Тӱӱкизи 
Јурт 1825 јылда тӧзӧлгӧн.

 Эл-јон 

 Ук-калыктары 
Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 359 кижи болгон, олордыҥ 31 % орустар, 69 % алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон
 Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»..

Окылу тил: орус, алтай Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года).

 Инфраструктуразы 
Јуртта А.Кӧзӧрӧковтыҥ музейи барОткрыт дом-музей известного алтайского сказителя и целителя Аржана Козерёкова.

Бастыра инфраструктурный обьекттер Караголдо.

 Экономиказы 
Таҥынаҥ ээлемдер(лпх), јылкы, соок тумчукту ла оок мал азыраары.

 Кереестер 

 Тӱӱкилик 
 Карындаштык мӧҥкӱ, Совет јаҥ учун корогон улус. Карагол ло Коротыныҥ ортозында (799).

 Археологиялык 
Скобканыҥ ичинде кереестиҥ аҥылу темдек-тоозы кӧргӱзилген «Кереестердиҥ текши тоозы» деп бичиктеОйношев В. П., Урбанова С. Е. Свод обьектов культурного наследия Республики Алтай. — Горно-Алтайск: АУ РА «АКИН РА», 2013..
 Јебрен мӧҥкӱсалгыш (817, 1009, 1036, 1037).
 Сууныҥ оозында эки јаан курган: Балык-Сӧӧк-1 (14 мӧҥкӱсалгыш) и Балык-Сӧӧк-2 (34 мӧҥкӱсалгыш).

 Ар-бӱткендик 
 Короты суу. Байлу (758);
 Ӱч-Эҥмек туу, Короты-Бажы байлу туу (892);
 Кара суу, кӱрдиҥ јанында (913);

 Јуруктардыҥ кӧмзӧзи 

 Јарлу улузы 
Кӧзӧрӧков А. М. (1978—20..) — кайчы, јарлык, кӱӱчӱмдеечи, Г. И. Чорос-Гуркинниҥ сыйыныҥ лауреадыАржан Кезереков, youtube;

 Ајарулар 

 Тайантылар 
 Окылу сайт «Оҥдой аймак»
 Открыт дом-музей известного алтайского сказителя и целителя Аржана Козерёкова — YouTube

Категория:Оҥдой аймактыҥ јурттары
Категория:Алфавит аайынча јон јаткан јерлери
Категория:Алтай Республиканыҥ јон јаткан јерлери алфавитле