Чуй-Оозы

Чуй-Оозы () јурт Россияда Алтай Республиканыҥ Оҥдой аймагында Ийинниҥ јурт јеезезине кирет.

 Этимологиязы 
Чуй-Оозы — Чуйдыҥ .

 Физико-географиялык темдектери 

 Географиязы 
Бу јурт Алтай Республиканыҥ ортозында, Јал-Мӧҥкӱниҥ, Теректиниҥ, Ӱч-Эҥмектиҥ сындарыныҥ эдегинде, Чуйдыҥ суузы ла Кадынныҥ бириккенинде 2 км јуукта турат.

Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 766 метрге бийик (јанында Ийин јурттыҥ кемине кӧрӧ)Иня.

 Климады 
Климады орто-континентал. Кейдиҥ ортојылдык температуразы −4,2 °С, изӱ кӱндердиҥ температуразыныҥ ӱстӱги бажы +36 °С, эҥ ле соок температураныҥ алтыгы учы −54 °С, јердиҥ ортојылдык температуразы 0 °С, јыл ичинде калганчы соок кӱн ле баштапкы соок кӱн 02.06/30.08, јыл ичинде соок јок кӱндердиҥ тоозы 87, јут-чыктыҥ кеми бир јылга 345 мм, салкынныҥ ортојылдык тӱргени 1 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 13,1 (15 м/с тӱрген салкынду)Оҥдой. Климат.

 Аҥ-куштары 
Тайгалары аҥдык јер, айу, бӧрӱ, тӱлкӱ, киш, тийиҥ, койон ло јӱзӱн-јӱӱр оок аҥдар јӱрет. Куштардаҥ мында чай, кӱртӱк, ӱкӱ, мечиртке, мӱркӱт, карчага, тейлеген, торлоо, бӧднӧ, кӱӱк ле о.ӧ. бар. Сууларда балыктаҥ чортон, чараган, бел, ускуч, јылмай, тоозы кезем астаган да болзо, је бар Красная книга Республики Алтай: животные / Горно-Алтайский гос. ун-т. СО РАН. Центральный сиб. бот. сад. Горно-Алтайский бот. сад. — 3-е изд., перераб. и доп. — Горно-Алтайск: ГАГУ, 2017. — 368 с. — ISBN 978-5-93809-086-6. — Текст: электронный. Алтай республиканыҥ «Кызыл бичикке» кирген куштары: ала ылаачын (), боро ылаачын (), мечиртке (), ылаачын ()Торбоков Т. Алтайдыҥ аҥ-куштары. Звери и птицы Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020.

 Ӧзӱмдери 
Айландыра ӧскӧн агаштардыҥ кӧп нургуны карагай, јойгон агаш. Суујакалай чиби, тал, каргана, кайыҥ агаштар ӧзӧт, бийиктей тытла кожо мӧш ӧзӧтТорбоков Т. Алтайдыҥ ӧзӱмдери. Растения Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020.. Тайга -тажы јиилектӱ, бороҥот, уйкӧс, тийиҥкат, кызылгат, тайабаш, калба, кӧжнӧ дӧ кӧп ӧзӧт.

Чыкту ла кӧлӧткӧлӧй јерде ӧлӧҥ бийик болуп ӧзӧт, комургай, кулузын, кылбыш, башка-башка чечектер: буланат, балузын, быркырууш, саргай, кандык, кӱӱктаман, кӱнкајы ла о.ӧ. «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» кирген ӧзӱмдер кӧп, олордыҥ тоозында: арчын, алтын тазыл, марал чечек, кызыл тазыл ла о.ӧ. Красная книга Республики Алтай: растения / Горно-Алтайский гос. ун-т. СО РАН. Центральный сиб. бот. сад. Горно-Алтайский бот. сад. — 3-е изд., перераб. и доп. — Горно-Алтайск: ГАГУ, 2017. — 267 с.: ил. — Библиогр.: с. 233—256. — ISBN 978-5-93809-086-6. — Текст: электронный.

 Јери ле јолдоры 
Јурт «Чуйдыҥ трагы» Р-256 деп федерал кӧӧлик јолдыҥ јанында турат. Јакалай јолдор.
Чуй-Оозы јурттаҥ ала ӧскӧ јурттарга јетире Администрациялык тӧс јер Ийин 11 км  Аймактыҥ тӧс јери Оҥдой  85 км  Республикан тӧс кала Улалу   280 км  Јаш-Тураныҥ темир јолыныҥ вокзалы  370 км  Тергеениҥ тӧс калазы Москва  4000 км  Чуйдыҥ трагы (Р-256) 714,5 км-деҥ  0 км

 Тӱӱкизи 
Јурт 2010 јылда тӧзӧлип, 2013 јылда «Чуй-Оозы» деп окылу атту боло бергенПостановление Правительства Российской Федерации от 3 декабря 2013 г. № 1111 «О присвоении наименования географическому объекту в Республике Алтай»В республике состоялось торжественное открытие нового села — Чуйозы.

 Эл-јон 
 Эл-јонныҥ тоозы 2010 Численность и размещение населения. Итоги всероссийской переписи населения 2010 года по Республике Алтай. Том 1  2011Оценка численности постоянного населения на 1 января 2013 года по населённым пунктам Республики Алтай  2012  2013  2014Оценка численности постоянного населения по населённым пунктам за 2012—2014 годы  2015Оценка численности постоянного населения по населённым пунктам Республики Алтай за 2011—2014 годы  2016Оценка численности постоянного населения Республики Алтай по населённым пунктам за 2012—2016 годы 0  →0  →0  →0 →0  →0  →0

 Инфраструктуразы 
 Музей;
 Ашкана;
 Туристтерле иштеер дер;
 Конор тура.

 Экономиказы 
Туризм. Мал азыраары. Таҥынаҥ ээлем.

 Кереестер 

 Тӱӱкилик 

 Археологиялык 
 Јебрен корумдар (1023, 1090);
 Чуй-Оозынаҥ ыраак јок «Калбак-Таш» комплекс.

 Ар-бӱткендик 
 Кадрин туу;
 Аржан суу (893);
 Кадын ла Чуйдыҥ бириккени.
Скобканыҥ ичинде кереестиҥ аҥылу темдек-тоозы кӧргӱзилген «Кереестердиҥ текши тоозы» деп бичиктеОйношев В. П., Урбанова С. Е. Свод обьектов культурного наследия Республики Алтай. — Горно-Алтайск: АУ РА «АКИН РА», 2013..

 Јарлу улузы 
 Јуруктардыҥ кӧмзӧзи 


 Ајарулар 

 Тайантылар 
 Окылу сайт «Оҥдой аймак»

Категория:Оҥдой аймактыҥ јурттары
Категория:Алфавит аайынча јон јаткан јерлери
Категория:Алтай Республиканыҥ јон јаткан јерлери алфавитле