Ӱстӱги Кара-Куш

Ӱстӱги Кара-Куш () јурт Россияда Алтай Республиканыҥ Майма аймагында Майманыҥ јурт јеезезине кирет.

 Этимологиязы 
Ӱстӱги , кара , куш .

Ӱстӱги Кара-Куш .

 Физико-географиялык темдектери 

 Географиязы 
Јурт Алтай Республиканыҥ тӱндӱк-кӱнбадыш келтейинде, арка-тууныҥ ортозында турат. Айландыра кырлары јабызак, тыҥ бийик эмес. Мӧш, чиби, јойгон, кайыҥ, тыт, терек, аспак агаш ӧзӧт. Јабыс, аралду јерлерде тегерик састар бар. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 284 метрге бийикВерх-Карагуж (Ӱстӱги Кара-Куш).

 Климады 
Климады орто-континентал. Тӱштӱк аймактарга кӧрӧ климат јымжак, кыш карлу болот, јер тыҥ тоҥбойт. Кейдиҥ ортојылдык температуразы +1,0 °С, изӱ кӱндердиҥ температуразыныҥ ӱстӱги бажы +36 °С, эҥ ле соок температураныҥ алтыгы учы −49 °С, јердиҥ ортојылдык температуразы +2 °С, јыл ичинде калганчы соок кӱн ле баштапкы соок кӱн 24.05/17.09, јыл ичинде соок јок кӱндердиҥ тоозы 116, јут-чыктыҥ кеми бир јылга 711 мм, салкынныҥ ортојылдык тӱргени 1,7, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 9,1 (15 м/с тӱрген салкынду)Майма. Климат.

 Аҥ-куштары 
Тайгаларында јӱзӱн-јӱӱр аҥдар јӱрет: айу, бӧрӱ,тӱлкӱ, койон, јеекен, агас, албаа, јоонмойын, кӧрӱк, јараа, марал, аҥ, элик, булан, тооргыСобанский Г. Г. Звери Алтая. — Барнаул: [б.и.], 2005.. Куштардаҥ кедери тарал, карган, ӱкӱ, кӱӱк, тейлеген, талеҥко, мӱркӱт, карчага, јелечи, мечиртке, чай, торлоо, бӧднӧ, кӱртӱк ле сымдаТорбоков Т. Алтайдыҥ аҥ-куштары. Звери и птицы Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020.. Сууда балык кезем астаган да болзо, чараган, бел, чортон, ускуч, јылмай ла база кезик бӱдӱм балык бар.

 Ӧзӱмдери 
Алтай јӱзӱн-јӱӱр агаштарыла, ӧзӱмиле, ӧлӧҥ-чӧбиле байлык. Бийиктей мӧш лӧ тыт туштайт, јабыстай арка-јиктерде кайыҥ, тал, чиби ле башка-башка тайа-јыраалар ӧзӧт. Јиилектӱ аркаларда уйкӧс, бороҥот, кызылгат, тайабаш, тийиҥкат туштап, ак-јалаҥдары чечектерле чоокырайат: ай-каајы (), айу-сырга (), бастый (), буланат (), быркырууш () ла оноҥ до ӧскӧ чечектер, ӧлӧҥдӧр лӧ тазылдар бар. «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» кирген ӧзӱмдер ол: кызыл тазыл, марал, алтын тазыл, арчын Красная книга Республики Алтай: растения / Горно-Алтайский гос. ун-т. СО РАН. Центральный сиб. бот. сад. Горно-Алтайский бот. сад. — 3-е изд., перераб. и доп. — Горно-Алтайск: ГАГУ, 2017. — 267 с.: ил. — Библиогр.: с. 233—256. — ISBN 978-5-93809-086-6. — Текст: электронный.

 Јери ле јолдоры 
Јуртта 5 ором: 2-чи Бешјылдыктыҥ оромы, Олјондо, Јииттердиҥ, Кырлу, Юбилейдиҥ.
 Ӱстӱги Кара-Куш јурттаҥ ала ӧскӧ јурттарга јетире Администрациялык тӧс јер Ыны 64 км Аймактыҥ тӧс јери Майма  16 км Республикан тӧс кала Улалу   25 км Јаш-Тураныҥ темир јолыныҥ вокзалы  97 км Тергеениҥ тӧс калазы Москва 3800 км Чуйдыҥ трагы (Р-256) 435,0 км-деҥ 10 км

 Тӱӱкизи 
Јурт 1860 јылдарда тӧзӧлгӧн. Аймактыҥ кӧп јурттары Алтайский миссия келип, тургун алтайларды креске тӱжӱрип, кудайдыҥ православный јаҥына кийдирип, туралар, јолдор тудуп, серкпелер ачып, церковно-приходской школдор ачып, ӱредӱ берип турган ӧйдӧ тӧзӧлгӧн.

 Эл-јон 

 Ук-калыктары 
Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 498 кижи болгон, олордыҥ 92 % орустар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»..

 Инфраструктуразы 
 орто ӱредӱлӱ школ;
 балдардыҥ туразы;
 эмчилик;
 јурттыҥ клубы;
 библиотека;
 стадион;
 магазин;
 почта;
 СТО;
 АЗС.

 Экономиказы 
Таҥынаҥ ээлемдер. Мал азыраары, маала отургызары. Агаш белетеери. Туризм.

 Кереестер 

 Тӱӱкилик 
 Ада-Тӧрӧл учун Улу јууда турушкандарга кереес.

 Ар-бӱткендик 
 Чаптыган байлу туу (46);
 Боочы Јайлу (120);
 Аржан суу (56,57).

Скобканыҥ ичинде кереестиҥ аҥылу темдек-тоозы кӧргӱзилген «Кереестердиҥ текши тоозы» деп бичиктеОйношев В. П., Урбанова С. Е. Свод обьектов культурного наследия Республики Алтай. — Горно-Алтайск: АУ РА «АКИН РА», 2013..

 Јуруктардыҥ кӧмзӧзи 

 Јарлу улузы 

 Ајарулар 

 Тайантылар 

Категория:Майма аймактыҥ јурттары
Категория:Алфавит аайынча јон јаткан јерлери
Категория:Алтай Республиканыҥ јон јаткан јерлери алфавитле