Отогол

Отогол () јурт Россияда Алтай Республиканыҥ Шабалин аймагында
Ильинканыҥ јурт јеезезине кирет.

 Этимологиязы 
Отогол (Ойто-коол) .

 Физико-географиялык темдектери 

 Географиязы 
Алтай Республиканыҥ тӱндӱк-кӱнбадыш јанында, Шиберти ле Отогол суулардыҥ јанында турат. Айланыра Јал-Мӧҥкӱниҥ сындары, Себи-Бажыныҥ, Бештиҥ, Шибертиниҥ тайгалары. Јурттаҥ Алтайский крайдыҥ Солонешенский аймагына јетире 5 км. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 963 метрге бийикМариинск (Отогол).

 Климады 
Орто-континентал климат. Тӱштӱктей аймактарга кӧрӧ ай-кӱн эмеш јымжак. Кышкы сооктыҥ ортоайлык температуразы —19 °С, чаган айдыҥ тыҥыда соогы —35..-40 °С. Кар эмеш калыҥ тӱжер. Јайгы орто температура +15 °С..+16,5 °С болзо, јаан изӱ айдыҥ тыҥ изӱзи +35 °С кире бар. Јут-чыктыҥ кеми јеткил тӱжет 435—462 мм. Салкынныҥ ортојылдык тӱргени 4,5 м/с.

 Аҥ-куштары 
Тайгаларында алдында кандый ла аҥдар кӧп болгон. Казырларынаҥ айу, бӧрӱ, јеекен, тӱлкӱ, шӱлӱзин. Туйгакту аҥнаҥ булан, марал, какай, элик, тооргы. Оок аҥдар кӧп болгон борсык, агас, јоонмойын, киш, камду, кумдус, маны, сарас, момон, ӧркӧ, суузар, сыгырган, тарбаган, тийиҥ, токтонок, эрлен, чычкан, кӱжӱл ле о.ӧ.Торбоков Т. Алтайдыҥ аҥ-куштары. Звери и птицы Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020.

Калганчы јылдарда алтай артап, экологиялык айалгалар уйадап, аҥ-куштыҥ тоозы кезем астаган ла кезик аҥдар торт јоголорго јеткен учун олорды «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» кийдирген: тооргы, маны, камду, суузар. Јӱзӱн-јӱӱр куштардыҥ тоозы база ла астаган. Алдында јайым јӱретен агуна (), аҥыр (), баарчык (), бӧднӧ (), јелечи (), јаҥалбай (), јылантык () сӱреен ас туштайт. «Кызыл бичикке» кирген куштар ол турна, балыкчы куш (), боро ылаачын (), кӧкӧлик (), ала ылаачын () Красная книга Республики Алтай: животные / Горно-Алтайский гос. ун-т. СО РАН. Центральный сиб. бот. сад. Горно-Алтайский бот. сад. — 3-е изд., перераб. и доп. — Горно-Алтайск: ГАГУ, 2017. — 368 с. — ISBN 978-5-93809-086-6. — Текст: электронный.

 Ӧзӱмдери 
Айландыра ӧскӧн агаштардыҥ кӧп нургуны тыт, мӧш агаш. Суујакалай чиби, тал, каргана, кайыҥ агаштар ӧзӧт, бийиктей тытла кожо мӧш ӧзӧтТорбоков Т. Алтайдыҥ ӧзӱмдери. Растения Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020.. Тайга -тажы јиилектӱ, бороҥот, уйкӧс, тийиҥкат, кызылгат, тайабаш, калба, кӧжнӧ дӧ кӧп ӧзӧт.

Чыкту ла кӧлӧткӧлӧй јерде ӧлӧҥ бийик болуп ӧзӧт, комургай, кулузын, кылбыш, башка-башка чечектер: буланат, балузын, быркырууш, саргай, кандык, кӱӱктаман, кӱнкајы ла о.ӧ. «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» кирген ӧзӱмдер кӧп, олордыҥ тоозында: арчын, алтын тазыл, марал чечек, кызыл тазыл ла о.ӧ. Красная книга Республики Алтай: растения / Горно-Алтайский гос. ун-т. СО РАН. Центральный сиб. бот. сад. Горно-Алтайский бот. сад. — 3-е изд., перераб. и доп. — Горно-Алтайск: ГАГУ, 2017. — 267 с.: ил. — Библиогр.: с. 233—256. — ISBN 978-5-93809-086-6. — Текст: электронный.

 Јери ле јолдоры 
Јуртта 2 ором: Олјондо,Тӧс.
Отоголдӧн јол Ильинка ажыра Чаргы-Оозынаҥ келет, темдеги 84К-121. Јакалай јолдорло Алтай кырайдыҥ јерине барар аргалу.
Отогол јурттаҥ ала ӧскӧ јурттарга јетире Администрациялык тӧс јер Ильинка 22 км  Аймактыҥ тӧс јери Шабалин  110 км  Республикан тӧс кала Улалу   150 км  Јаш-Тураныҥ темир јолыныҥ вокзалы   240 км  Тергеениҥ тӧс калазы Москва  3900 км  Чуйдыҥ трагы (Р-256) 516,0 км-деҥ (Чаргы) 72 км  Чуйдыҥ трагы (Р-256) 610,8 км-деҥ  140 км

 Тӱӱкизи 
Јурт 1886 јылда тӧзӧлгӧн, Алтай миссия Мыйтуда ижин баштап, церковно-приходской школдор, училище, сепкпелер ле храмдар ачып баштаарда, кезик алтайлар бу јеринеҥ кӧчӱп барган, артып калгандары креске тӱжӱп, балдарын школго ӱредӱге берип баштаган , мында, Отоголдо «Агару Пантелеймонго» учурлаган серкпе тудулган.
Бу серкпе Јаш-Тураныҥ () којойымы Тимофей Ефграфович Мокинниҥ акчазына тудулган. 1886 јылдыҥ кӱчӱрген айыныҥ 14-чи кӱнинде храмды освящать эткен кижи Агару Макарий болгон.
1931 јылда тӧзӧлгӧн сельхозартель «Нацмен» 1956 јылда «Красное знамя» деп колхоз болуп кубулган. 1960 јылда  бу ээлем Барагашта оленесовхозло бириккенПо дорогам истории. 

 Эл-јон 

 Ук-калыктары 
Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 221 кижи болгон, олордыҥ 76 % алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»..

Окылу тил: орус, алтай Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года).

 Инфраструктуразы 
 баштамы школ;
 магазин.

 Экономиказы 
Таҥынаҥ јурт ээлемдер. Отогол ло Ильинка аҥ азыраар јерлер.

 Кереестер 

 Тӱӱкилик 

 Археологиялык 
 ташта јурамалдар (345).

 Ар-бӱткендик 
 Байлу туу (348);
 Кара суу (222) Ӱстӱги Кӧкӧйӧниҥ боочызында;
 Куй таш (..).

Скобканыҥ ичинде кереестиҥ аҥылу темдек-тоозы кӧргӱзилген «Кереестердиҥ текши тоозы» деп бичиктеОйношев В. П., Урбанова С. Е. Свод обьектов культурного наследия Республики Алтай. — Горно-Алтайск: АУ РА «АКИН РА», 2013..

 Јарлу улузы 

 Јуруктардыҥ кӧмзӧзи 

 Ајарулар 

 Тайантылар 
 Администрация МО «Шебалинский район»

Категория:Шабалин аймактыҥ јурттары
Категория:Алфавит аайынча јон јаткан јерлери
Категория:Алтай Республиканыҥ јон јаткан јерлери алфавитле