Закс, Нелли

Не́лли Закс (; 1891 јылдыҥ јаҥар айыныҥ 10-чы кӱнинде, Шёнебергте — 1970 јылдыҥ кӱӱк айыныҥ 12-чи кӱнинде, Стокгольмда) — немец укту поэт, прозаик ле драматург, Нобельдиҥ литературада сыйыныҥ лауреады (Агнон, Шмуэль Йосефле кожо алган, ).

 Биографиязы
 јылдыҥ јаҥар айыныҥ 10-чы кӱнинде Берлинде еврей биледе чыккан. Јаш ла тужынаҥ ала ол неоромантикалык ӱлгерлер, наадайлардыҥ театрына пьесалар бичип, куучындар ла соојындарлу јуунтызын чыгарган. Јайлталу кыс литературалык ишке кӱӱндӱ болгодый дезе, Нелли  јылдаҥ ала иудаизм ле христианство деп јаҥдардыҥ бир тазылдаҥ таркаганын јилбиркеген.
 јылда Швеция јаар кӧчкӧн. 
Нелли Закс, Пауля Целан деп јуук нӧкӧриниҥ сӧӧгин јууп јадарда,божогон. Стокгольмныҥ тӱндӱк јанында Норра бегравнингсплатсен деп мӧҥкӱ салар јерде Неллиниҥ сӧӧгин јууган.

Нелли Закстыҥ баштапкы ӱлгерлик јуунтызы  јылда Кӱнчыгыш-Берлинде чыккан, ады «Ӧлӱмниҥ јуртында» ({{Lang-ru|В жилищах смерти}}, )

Неллиниҥ ӱлгерлеринде, Эли (Eli,[1943) деп пьесазында текши темалар ончозы берилген, кийнинде ол ло темалар јуунтыларында салынган Јылдыстардыҥ карыкканы(Звездное затмение, Sternverdunkelung) 1949, Не болорын кем де билбес (И никто не знает, как дальше, Und niemand weiss weiter, 1957) ле Качып барала солунганы(Побег и преображение, Flucht und Verwandlung, .

Закстыҥ ӱлгерлик бичимелдери кандый да мистицизмдӱ, кӧрӱмдеер ле кӱӱн-санааны кӱйбӱредер. Кӧп саба ӱлгерлеринде истежери ле истештеҥ јажынары деп мотив бар. Аҥдаштыҥ, качыштыҥ символдоры, кыйнатырган ла кыйнагандардыҥ ортодо јаантайынгы сурак. Нелли Закс Нобельдиҥ литературада сыйын  јылда Агнон, Шмуэль Йосефле кожо алган.
Германиияда Дортмундта  јылдаҥ ала  Нелли Закстыҥ литературада сыйы бичиичилерге берилет.
Францияда   јылдаҥ ала Нелли Загстыҥ кӧчӱриштер учун сыйы берилет.

 Кайралдары 
 Нобельдиҥ литературала сыйы 
 Јуруктардыҥ кӧмзӧзи 

 Ајарулар 

 Литература 
 Fritsch-Vivié G. Nelly Sachs: mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1993

 Орус тилле бичимелдери 
 Јылдыстар карыгат (Звездное затмение) деп ӱлгерлик јуунты, Микушевич Владимир Борисович кӧчӱрген — Ереван: Ной; : Физкультура ла спорт, 1993

 Тайантылар 

Категория:Алфавит аайынча кижилер
Категория:Ӱй улус Нобельдиҥ сыйыныҥ лауреаттары
Категория:Нобельдиҥ  литературала сыйы