Lys van stigters van godsdienstige tradisies

Hierdie lys is 'n lys van historiese figure wat gekrediteer word met die stigting van godsdienste of godsdienstige filosofieë, of wat ouer bekende godsdienstige tradisies gekodifiseer het. Die lys sluit diegene in wat 'n spesifieke hoof denominasie binne 'n groter godsdiens gestig het.

Legendaries/semi-histories
 Tradisionele stigter Godsdienstige tradisie gestig Historiese stigter(s) Lewe van historiese stigter Abraham (verbond met God)Moses (godsdienstige wet)  Judaïsme  JahwisteDie godsdiens van die Israeliete van Ystertydperk I was gebaseer op 'n kultus van voorouers en die aanbidding van familiegode, die "gode van die vaders". Met die opkoms van die monargie aan die begin van die Ystertydperk II het die konings hul familiegod, JHWH (Jahweh), as die god van die koninkryk bevorder, maar buite die koninklike hof het godsdiens steeds beide politeïsties en familiegesentreerd gebly. As sodanig word na hierdie stigtersgroep verwys as "Jahwiste". c. 13deAlbertz 1994, p. 61.Grabbe 2008, pp. 225–6. tot die 8ste eeu v.C.Israel verskyn in die historiese rekord in die laaste dekades van die 13de eeu v.C., heel aan die einde van die Laat Bronstydperk, toe die Kanaänitiese stadstaatstelsel besig was om te eindig. In die woorde van argeoloog William Dever, "was die meeste van diegene wat hulself Israeliete genoem het ... inheemse Kanaäniete of was voorheen Kanaäniete". Die aanbidding van JHWH (Jahwe) alleen het op sy vroegste met Elia in die 9de eeu v.C. begin, maar meer waarskynlik met die profeet Hosea in die 8ste; selfs toe het dit die bekommernis van 'n klein groepie gebly voordat dit in die ballingskap en vroeë na-ballingskap tydperk oorheers het. Laozi  Taoïsme  Zhuang Zi  369 v.C. – 286 v.C. 

 Antieke (voor 500 n.C.) 

+Stigter naamGodsdienstige tradisie gestigLeeftyd van stigterAchenatenAtenismec. 1353 v.C. – 1336 v.C.ZoroasterZoroastrismec. 1000 v.C. Melton 2003, p. 191.Nebukadnesar IIhet die Etemenanki gebou, Mardoek as die beskermgod van Babilon gevestigc. 634 v.C. – 562 v.C.

 Middeleeuse tot Vroegmoderne (500–1800 n.C.) 

Stigter naamGodsdienstige tradisie gestigLeeftyd van stigterBodhidharmaZen, meer spesifiek Chan Boeddhisme5de of 6de eeu Mohammed  Islam  c. 570–632

 Nuwe godsdienstige bewegings (na 1800) 

Stigter naamGodsdienstige tradisie gestigLeeftyd van stigterJoseph SmithMormonisme1805–1844 Aleister Crowley Thelema 1875–1947Charles Fox ParhamPinksterbeweging1873–1929Gerald GardnerWicca1884–1964Marcus GarveyRastafarianisme1887–1940L. Ron HubbardDianetika en Sciëntologie1911–1986Li HongzhiFalun Gonggebore 1951 of 1952

Notas

 Verwysings