Franklin Sonn

Franklin Abraham Sonn, GCOB (11 Oktober 1939 – 15 November 2025) was 'n Suid-Afrikaanse opvoeder, diplomaat en sakeman wat 'n belangrike rol gespeel het in die land se oorgang van apartheid na demokrasie. Hy was Suid-Afrika se eerste ambassadeur in die Verenigde State onder 'n demokratiese regering, en het van 1995 tot 1999 gedien. Sonn het ook leiersposisies in onderwys, sake en die burgerlike samelewing beklee, en is erken vir sy bydraes tot geregtigheid, onderwys en ekonomiese bemagtiging.

 Vroeë lewe en opvoeding 
Sonn is in Vosburg in die Karoo-streek van die Kaapprovinsie gebore, en het grootgeword in Queenstown en Kaapstad. Sy ouers was albei opvoeders. Hy het 'n onderwysdiploma, 'n baccalaureus artium (BA) van die Universiteit van Suid-Afrika, en 'n BA-honneurs aan die Universiteit van die Wes-Kaap verwerf. Hy het ook aan die Aspen Instituut in die Verenigde State gestudeer.

 Loopbaan in die onderwys 
Sonn het as onderwyser begin en in 1974 hoof van die Hoërskool Spes Bona in Athlone geword. In 1978 is hy aangestel as rektor van die Skiereiland Technikon in Kaapstad, 'n pos wat hy tot 1994 beklee het. Hy het ook as president van die Kaapse Onderwysersvereniging gedien en was voorsitter van die Komitee van Technikon-hoofde. Sonn het bygedra tot kommissies van ondersoek na onderwys en was voorsitter van 'n ministeriële werkgroep om 'n enkele afstandsonderriginstelling in Suid-Afrika te vestig. Hy het van 2002 tot 2009 as kanselier van die Universiteit van die Vrystaat gedien.

 Politieke en diplomatieke loopbaan 
Sonn se nalatenskap dra by tot 'n lang geskiedenis van gemeenskapsaktivisme, en ten spyte daarvan dat hy nie 'n lid van die African National Congress (ANC) was terwyl dit tydens Apartheid verbied was nie, het hy optogte saam met Aartsbiskop Desmond Tutu gelei en tydens Nelson Mandela se gevangenisstraf het Sonn korrespondensie met Mandela gehandhaaf deur gereelde briefwisselings. Hy het die ANC-veldtog in die Wes-Kaap-streek in die 1994-verkiesing gelei. In 1992 het Sonn op Jimmy Carter se span gedien om die verkiesings in Zambië te monitor. In 1995 het president Nelson Mandela Sonn as Suid-Afrika se ambassadeur in die Verenigde State aangestel, wat hom die eerste swart Suid-Afrikaanse ambassadeur in die Verenigde State gemaak het. Hy het tot 1999 gedien en gewerk om bilaterale betrekkinge te versterk en die nuwe demokratiese Suid-Afrika te verteenwoordig. Hy het in 2024 'n outobiografie, Karooseun van Vosburg, gepubliseer.

 Sakeleierskap 
Sonn was medestigter van New Africa Investments Limited (NAIL), 'n groot swart-geleide maatskappy wat op die Johannesburgse Effektebeurs genoteer is. Hy het gedien op die rade van Absa Groep Beperk, Sappi, Steinhoff International, Pioneer Foods en Macsteel Holdings. Hy het ook gedien as nie-uitvoerende direkteur vir die MTN Groep en Nedbank en was voorsitter van die Lughawensmaatskappy van Suid-Afrika (ACSA) en African Star Ventures.

 Eerbewyse en erkenning 
Hy is bekroon met die Orde van die Kremetart in Silwer vir sy bydraes tot onderwys en geregtigheid. Hy het ook die Orde van die Disa en die Dr. Martin Luther King-toekenning vir Internasionale Diens vir Vrede ontvang. Sonn het twaalf eredoktorsgrade ontvang van instellings soos Howard-universiteit, Baruch Kollege van die Stadsuniversiteit van New York, die Universiteit van Kaapstad en MEDUNSA.

 Persoonlike lewe 
Sonn was getroud met Joan Heather Gelderbloem. Hulle het twee kinders, Crispin en Heather.

 Verwysings 

Kategorie:Akademiese personeel van die Universiteit van Wes-Kaapland
Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici
Kategorie:Geboortes in 1939
Kategorie:Sterftes in 2025