Geskiedenis van Interlingua

Die geskiedenis van interlingua behels die vorming van die taal self en ook sy gemeenskap van sprekers.

Die eerste krediet vir Interlingua moet gaan na die Amerikaanse erfgenaam Alice Vanderbilt Morris (1874–1950), wat geïnteresseerd geraak het in linguistiek en die beweging van internasionale hulptale aan die begin van die 1920's. In 1924 het Morris en haar eggenoot, Dave Hennen Morris, die International Auxiliary Language Association (IALA) (Vereniging vir Internasionale Hulptale), 'n nie-winsgewende vereniging, in New York gestig. Hulle doelwit was om die studie van hulptale op 'n wetenskaplike basis te plaas.Falk, Julia S. "Words without grammar: Linguists and the international language movement in the United States, Language and Communication, 15(3): pp. 241-259. Pergamon, 1995.

Ondersoeke na die probleem van die hulptaal was aan die gang by die Internasionale Navorsingsraad (International Research Council), die Amerikaanse Raad oor Onderwys (American Council on Education), die Amerikaanse Raad van Geleerde Verenigings (American Council of Learned Societies), die Britse, Franse, Italiaanse en Amerikaanse verenigings vir die bevordering van die wetenskap, en ander groepe spesialiste. Morris het IALA geskep as 'n voortsetting van haar werk.Bray, Mary Connell [1951] (1971), "Foreword", Interlingua-English: A dictionary of the international Language, Second Edition, New York: Frederick Ungar Publishing Company. . OCLC 162319. Retrieved on 2007-03-05. Sy het die navorsingsprogram ontwikkel in oorleg met Edward Sapir, William Edward Collinson, en Otto Jespersen.

 International Auxiliary Language Association 
Die IALA het 'n belangrike aanhanger van konvensionele Amerikaanse linguistiek geword en het byvoorbeeld die inter-linguistiese semantiese studies van totaliteit van Sapir (1930) en die verskynsels van graduering (1944) befonds. Morris self het die inter-linguistiese studie van die eindpuntverskynsels van Sapir en Morris Swadesh (1932) en die studie van indikasie van Collinson (1937) geredigeer. Hoewel die Morris-familie die grootste deel van IALA se fondse verskaf het, het dit ook steun ontvang van gesogte groepe soos die Carnegie Corporation, die Ford Foundation en die Rockefeller Foundation.

In sy vroeë jare het IALA hom met drie take besig gehou: om ander organisasies wêreldwyd met soortgelyke doelwitte te vind; om 'n biblioteek van boeke oor tale en interlinguistiek op te bou; en om bestaande internasionale hulptale soos esperanto, esperanto II, ido, latino sine flexione, novial, en occidental te vergelyk. In die uitvoering van sy laaste doelwit het dit parallelle studies van daardie tale gedoen, met vergelykende studies van nasionale tale, onder leiding van geleerdes van Amerikaanse en Europese universiteite. Dit het ook konferensies gereël met voorstanders van daardie internasionale hulptale en kenmerke en doelwitte van hul onderskeie tale gedebatteer. Met 'n "toegewingsreël" wat van deelnemers vereis het om 'n sekere aantal toegewings te maak, het die vroeë debatte in IALA soms van vurig tot plofbaar gegroei.

By die Tweede Internasionale Intertaal-kongres (Second International Interlanguage Congress), gehou in Genève in 1931, het IALA nuwe grond begin braak. Sy konferensie is bygewoon deur erkende linguiste, van wie 27 'n getuienis van steun vir IALA se navorsingsprogram onderteken het. Nog agt het hul handtekeninge by die derde kongres gevoeg, wat in Rome in 1933 gehou is.

Ook in 1933 het professor Herbert N. Shenton van die Syracuse Universiteit 'n intensiewe studie georganiseer van die probleme wat met intertale gevind word wanneer hulle in internasionale konferensies gebruik word. Later in dieselfde jaar het dr. Edward L. Thorndike 'n wetenskaplike artikel gepubliseer oor die relatiewe spoed van die aanleer van "natuurlike" en "modulêre" kunsmatige tale. Beide Shenton en Thorndike was belangrike invloede op die werk van IALA vanaf daardie oomblik.

In 1937 is die eerste stappe in die rigting van die voltooiing van Interlingua geneem toe 'n komitee van 24 vooraanstaande linguiste van 19 universiteite Some Criteria for an International Language and Commentary (Sommige kriteria vir 'n internasionale taal en kommentaar) gepubliseer het. Die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog in 1939 het egter die tweejaarlikse vergaderings van die komitee onderbreek.

 Ontwikkeling van 'n nuwe taal 
 'n Verandering van koers  

Oorspronklik het die vereniging nie beplan om sy eie taal te skep nie. Sy doelwit was om te identifiseer watter bestaande hulptal die beste geskik was vir internasionale kommunikasie, en hoe om dit die doeltreffendste te bevorder. Ten spyte van tien jaar se navorsing, het al hoe meer lede van die IALA tot die gevolgtrekking gekom dat geen van die bestaande "intertale" goed genoeg was vir die taak nie. In 1937 het die lede die besluit geneem om 'n nuwe taal te skep, tot verrassing van die wêreldwye interlinguistiese gemeenskap.Gopsill, F. P., and Sexton, Brian, "Profunde recerca duce a un lingua", Historia de interlingua, 2001, reviste 2006.

Tot op daardie stadium was baie van die debat onduidelik oor die besluit om naturalistiese woorde (bv. Novial en Occidental) of sistematiese woorde (bv. Esperanto en Ido) te gebruik. Gedurende die oorlogsjare het voorstanders van 'n naturalistiese interlingua gewen. Die eerste steun was dr. Thorndike se artikel; die tweede was 'n toegewing deur voorstanders van die sistematiese tale dat duisende woorde reeds in baie — of in 'n meerderheid — van die Europese tale teenwoordig was. Hulle argument was dat sistematiese afleiding van woorde 'n "bed van Prokustes" was, wat die beginner dwing om 'n nuwe skema van afleiding te vergeet en van voor af te leer wanneer 'n nuttige woordeskat reeds beskikbaar was. Dit het uiteindelik voorstanders van die sistematiese tale oortuig, en die IALA het vanaf daardie stadium die standpunt ingeneem dat 'n naturalistiese taal die beste sou wees.

Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog het die navorsingsaktiwiteite van die IALA van Liverpool na New York verskuif, waar E. Clark Stillman 'n nuwe navorsingspersoneel saamgestel het. Stillman, met die hulp van dr. Alexander Gode, het 'n prototipiese tegniek ontwikkel — 'n objektiewe metodologie om woordeskat te kies en te standaardiseer gebaseer op 'n vergelyking van beheertale.

 Die vier modelle 
In 1943 het Stillman vertrek om met die oorlog te help en Gode het waarnemende direkteur van navorsing geword. In 1945 het die IALA 'n Algemene Verslag gepubliseer — grootliks die werk van Morris — wat drie modelle vir die taal van die IALA aangebied het:
 Model P was 'n naturalistiese model wat nie probeer het om die prototipiese woordeskat te standaardiseer nie.
 Model E was effens geskematiseer op 'n manier wat na Occidental gelyk het.
 Model K was matig geskematiseer op 'n manier wat na Ido gelyk het (d.w.s. ietwat minder geskematiseer as Esperanto).

Van 1946 tot 1948 was die bekende Franse linguis André Martinet direkteur van navorsing. Gedurende hierdie tydperk het die IALA voortgegaan om modelle te ontwikkel en het stemming gehou om die beste vorm van die finale taal te bepaal. 'n Aanvanklike ondersoek het reaksies teen die drie modelle van 1945 gemeet. In 1946 het die IALA 'n uitgebreide ondersoek aan meer as 3000 taalonderwysers en verwante professionele persone op drie kontinente gestuur.Gopsill, F. P., and Sexton, Brian, "Le natura, si – un schema, no", Historia de interlingua, 2001, revised 2006.

Vier modelle is ingesluit: Modelle P en K, plus twee nuwe modelle wat gelyk het na Model E van 1945.

    Model P     baie naturalisties  Jo habe nascite, o dea cum le oculos azure, de parentes barbare, inter le bone et virtuose Cimmerios    Model M     matig naturalisties  Io have nascit, o dea con le ocules azur, de parentes barbar, inter le bon e virtuos Cimmerios    Model C     effens skematies  Yo ha nascet, o deessa con le ocules azur, de parentes barbar, inter le bon e virtuose Cimerios    Model K     matig skematies  Yo naskeba, o dea kon le okuli azure, de parenti barbare, inter le bone e virtuose Kimerii    (moderne Interlingua)  Io ha nascite, o dea con le oculos azur, de parentes barbare, inter le bon e virtuose Cimmerios

Model P het nie sedert 1945 verander nie; Model M was relatief modern in vergelyking met die meer klassieke P. Model K is effens gewysig in die rigting van Ido.

Die resultate van die ondersoek was verrassend. Die twee skematiese modelle, C en K, is verwerp — K op oortuigende wyse. Van die twee naturalistiese modelle het M ietwat meer steun as P getrek. Met inagneming van nasionale vooroordele (byvoorbeeld die Franse wat Model M buite verhouding verkies het), het die IALA gekies vir 'n kompromie tussen modelle M en P, met enkele elemente van C.

 Finalisering 
Toe Martinet in 1948 'n posisie by die Universiteit van Columbia aanvaar het, het Gode die leiding geneem van die laaste fase van Interlingua se ontwikkeling. Sy taak was om elemente van Model M en Model P te kombineer, die gebreke wat deur die ondervraagde gemeenskap in beide gesien is te vermy en dit met elemente van Model C reg te stel soos nodig, en terselfdertyd 'n woordeskat te ontwikkel.

Die woordeskat en werkwoordvervoegings van Interlingua is vir die eerste keer in 1951 aangebied, toe die IALA die voltooide Interlingua Grammar en die Interlingua-English Dictionary (IED) van 27 000 woorde gepubliseer het. In 1954 het die IALA 'n inleidende handleiding getiteld Interlingua a Prime Vista gepubliseer.

 Sukses, agteruitgang en herlewing 

'n Eerste praktiese toepassing van Interlingua was die wetenskaplike tydskrif Spectroscopia Molecular, wat van 1952 tot 1980 gepubliseer is.<ref>Breinstrup, Thomas, "Un revolution in le mundo scientific" Onttrek op 16 Januarie 2007.</ref. In 1954 is Interlingua by die Tweede Wêreldkardiologiekongres in Washington, DC, gebruik vir beide geskrewe opsommings en mondelinge tolking. Binne 'n paar jaar het dit soortgelyke gebruik by nog nege (9) mediese kongresse gevind. Tussen die middel-1950's en die laat 1970's het sowat dertig wetenskaplike en veral mediese joernale opsommings van artikels in Interlingua verskaf. Science Service, die uitgewer van Science Newsletter in daardie tyd, het van die begin van die 1950's tot Gode se dood in 1970 'n maandelikse kroniek in Interlingua gepubliseer. In 1967 het die magtige Internasionale Organisasie vir Standardisasie, wat terminologie standaardiseer, byna eenparig gestem om Interlingua as die basis vir sy woordeboeke te aanvaar.

Die IALA het sy deure in 1953 gesluit, maar is eers in 1956 of later formeel ontbind. Sy rol in die bevordering van Interlingua is grootliks oorgeneem deur Science Service, wat Gode as die hoof van sy nuutgestigte Interlingua-afdeling aangestel het. Hugh E. Blair, 'n boesemvriend en kollega van Gode, het sy assistent geword. 'n Opvolgorganisasie, die Interlingua Institute, is in 1970 gestig om Interlingua in die VSA en Kanada te bevorder. Die nuwe instituut het die werk van ander linguistiese organisasies ondersteun, aansienlike akademiese bydraes gelewer en opsommings vir akademiese en mediese publikasies geproduseer. Een van sy grootste prestasies was twee enorme volumes oor fitopatologie wat in 1976 en 1977 deur die American Phytopathological Society geproduseer is.

Die Interlingua Institute het 'n tyd lank sonder koers gedryf na die dood van Blair in 1967 en Gode in 1970. Volgens Esterhill, het publikasie egter net kortstondig aan die einde van die 1960's verlangsaam en kort daarna herstel, rondom die tyd van die tweede uitgawe van die IED in 1971. Bloeiende belangstelling in Europa kon moontlik die stryd wat in Amerika plaasgevind het, teëgewerk het.

Interlingua het baie voormalige aanhangers van ander internasionale taalprojekte gelok, veral Occidental en Ido. Die oud-Occidental-ondersteuner Ric Berger het die Union Mundial pro Interlingua (UMI) in 1955 gestig,Portret van die organisasies van Interlingua. Ontvang op 16 Januarie 2007. en teen die einde van die 1950's het belangstelling in Interlingua in Europa reeds dié van Noord-Amerika begin oortref. Mediadekking van die tyd was byvoorbeeld blykbaar die swaarste in Noord- en Oos-Europa. Gereelde Europese dekking het tot die hede voortgeduur, tesame met mediabelangstelling in Suid-Amerika aan die begin van die 1990's.Interlingua in die pers. Ontvang op 17 Januarie 2007.

Vanaf die 1980's het UMI elke twee jaar internasionale konferensies gehou (tipiese bywoning by vorige vergaderings was 50 tot 100 mense) en 'n publikasieprogram geloods wat uiteindelik meer as 100 volumes opgelewer het. Ander werke in Interlingua is deur universiteitsparse in Swede en Italië gepubliseer, en in die 1990's, Brasilië en Switserland.Bibliografie van Interlingua. Onttrek op 16 Januarie 2007.Biografieë: Ingvar Stenström. Onttrek op 16 Januarie 2007 Verskeie Skandinawiese skole het projekte onderneem wat Interlingua gebruik het as 'n middel om die internasionale wetenskaplike en intellektuele woordeskat te onderrig.

In 2000 is die Interlingua Institute ontbind te midde van gespille oor fondse met die UMI. Die American Interlingua Society, wat die volgende jaar gestig is, het die instituut opgevolg en gereageer op nuwe ontluikende belangstelling in Meksiko.

 Agter die Ystergordyn 
Interlingua is gepraat en bevorder in die Sowjetryk, ten spyte van vervolging en pogings om inligting oor die taal te onderdruk. In Oos-Duitsland het regeringsamptenare die briewe en tydskrifte gekonfiskeer wat die UMI aan Walter Raédler, die verteenwoordiger van Interlingua op daardie plek, gestuur het."Interlingua gebruik in die pos". Geskiedenis van Interlingua, 2001, hersien 2006. In Tsjeggo-Slowakye het Július Tomin briewe met dreigemente ontvang ná die publikasie van sy eerste Interlingua-artikel.Breinstrup, Thomas. "Vervolg vir die praat van Interlingua." Panorama in Interlingua, 1995, Nommer 5. Ten spyte van voortgesette vervolging het hy voortgegaan om die Tsjeggiese verteenwoordiger van Interlingua te word, Interlingua in die skoolstelsel te onderrig, en 'n lang reeks gepubliseerde artikels en boeke te skryf.Biografieë: Július Tomin. Geskiedenis van Interlingua, 2001. Hersien 2006.

 Interlingua vandag 
Vandag het belangstelling in Interlingua uitgebrei van die wetenskaplike gemeenskap na die algemene publiek. Individue, regerings en private maatskappye gebruik Interlingua vir leer en onderrig, reis, aanlyn publikasie en kommunikasie oor taalgrense heen. Interlingua word internasionaal bevorder deur die Union Mundial pro Interlingua. Tydskrifte en boeke word deur baie nasionale organisasies geproduseer, soos die Societate American pro Interlingua, die Svenska Sällskapet för Interlingua en die União Brasileira pro Interlíngua.

Tans is Panorama in Interlingua die mees prominente van baie Interlingua-tydskrifte. Dit is 'n tydskrif van 28 bladsye wat tweemaandeliks gepubliseer word en wat nuus, wetenskap, hoofartikels en Interlingua dek. Danksy die internet het Interlingua in die afgelope dekade 'n herlewing gesien, met die aantal sprekers wat volgens sommige skattings vertienvoudig het.

Danksy die aktiwiteit van Carlos Valcárcel Riveiro op sosiale media, het Interlingua onlangs 'n nuwe herlewing beleef.

 Verwysings 

Category:Interlingua