Yoshua Bengio

Yoshua Bengio OC OQ FRS FRSC (gebore 5 Maart 1964) is 'n Kanadese rekenaarwetenskaplike en 'n pionier van kunsmatige neurale netwerke en diepleer. Hy is 'n professor aan die Université de Montréal en mede-president en wetenskaplike direkteur van die niewinsorganisasie LawZero. Hy het Mila, die Quebec Kunsmatige Intelligensie (KI) Instituut, gestig en was die wetenskaplike direkteur daarvan tot 2025.

Bengio het die 2018 ACM A.M. Turing-toekenning, dikwels na verwys as die "Nobelprys vir Rekenaarkunde", saam met Geoffrey Hinton en Yann LeCun, ontvang vir hul fundamentele werk oor diepleer. Bengio, Hinton en LeCun word soms na verwys as die "Peetpas van KI". Bengio is die mees aangehaalde rekenaarwetenskaplike wêreldwyd (volgens beide totale aanhalings en volgens h-indeks), en die mees aangehaalde lewende wetenskaplike oor alle velde (volgens totale aanhalings). In November 2025 het Bengio die eerste KI-navorser geword met meer as 'n miljoen Google Scholar-aanhalings. In 2024 het TIME Bengio ingesluit in sy jaarlikse lys van die wêreld se 100 invloedrykste mense.

 Vroeë lewe en opvoeding 
Bengio is in Frankryk gebore in 'n Joodse familie wat van Marokko na Frankryk geëmigreer het. Die familie het toe na Kanada verhuis. Hy het sy Baccalaureus Scientiae-graad (elektriese ingenieurswese), MSc (rekenaarwetenskap) en PhD (rekenaarwetenskap) van McGill Universiteit ontvang.

Bengio is die broer van Samy Bengio, ook 'n invloedryke rekenaarwetenskaplike wat met neurale netwerke werk, wat senior direkteur van KI- en ML-navorsing by Apple is.

Die Bengio-broers het 'n jaar lank in Marokko gewoon tydens hul pa se militêre diens daar. Sy pa, Carlo Bengio, was 'n apteker en 'n dramaturg; hy het 'n  Sefardiese] teatergeselskap in Montreal bestuur wat stukke in Joods-Arabies opgevoer het. Sy ma, Célia Moreno, was 'n akteur in die 1970's in die Marokkaanse teatertoneel onder leiding van Tayeb Seddiki. Sy het ekonomie in Parys gestudeer, en toe in Montreal in 1980 het sy saam met die kunstenaar Paul St-Jean l’Écran humain 'n multimedia-teatergroep gestig.

 Loopbaan en navorsing 
Na sy PhD was Bengio 'n postdoktorale genoot by MIT (onder toesig van Michael I. Jordan) en AT&T Bell Labs.  Bengio is sedert 1993 'n fakulteitslid by die Université de Montréal, staan aan die hoof van die MILA (Montreal Institute for Learning Algorithms) en is mededirekteur van die Learning in Machines & Brains-program by die Canadian Institute for Advanced Research.

Saam met Geoffrey Hinton en Yann LeCun word Bengio deur die joernalis Cade Metz beskou as een van die drie mense wat die meeste verantwoordelik was vir die bevordering van diepleer gedurende die 1990's en 2000's.  Bengio et al. het die neurale probabilistiese taalmodel bekendgestel, wat verspreide voorstellings (woordinbeddings) vir woorde aangeleer het om die "vloek van dimensionaliteit" in natuurliketaalverwerking te oorkom. Onder die rekenaarwetenskaplikes met 'n h-indeks van ten minste 100, was Bengio vanaf 2018 die een met die mees onlangse aanhalings per dag, volgens MILA. Vanaf Augustus 2024 het hy die hoogste Dissipline H-indeks (D-indeks, 'n maatstaf van die navorsingsaanhalings wat 'n wetenskaplike ontvang het) van enige rekenaarwetenskaplike. Danksy 'n 2019-artikel oor 'n nuwe RNN-argitektuur, het Bengio 'n Erdős-getal van 3.

In Oktober 2016 het Bengio Element AI mede-gestig, 'n kunsmatige intelligensie-inkubator in Montreal wat KI-navorsing in werklike saketoepassings omskep. Die maatskappy het sy bedrywighede in November 2020 aan ServiceNow verkoop, met Bengio wat by ServiceNow as 'n adviseur gebly het.

Bengio dien tans as wetenskaplike en tegniese adviseur vir Recursion Pharmaceuticals en wetenskaplike adviseur vir Valence Discovery.

Tydens die eerste KI-Veiligheidsberaad in November 2023 het die Britse premier Rishi Sunak aangekondig dat Bengio 'n internasionale wetenskaplike verslag oor die veiligheid van gevorderde KI sou lei. 'n Tussentydse weergawe van die verslag is in Mei 2024 by die KI Seoel-beraad gelewer en het kwessies soos die potensiaal vir kuberaanvalle en 'verlies aan beheer'-scenario's gedek. Die volledige verslag is in Januarie 2025 as die Internasionale KI-veiligheidsverslag gepubliseer.

In Junie 2025 het The Guardian berig dat Bengio 'n niewinsgewende organisasie, LawZero, van stapel gestuur het, wat daarop gemik is om "eerlike" KI-stelsels te bou wat skadelike gedrag deur outonome agente kan opspoor en blokkeer. Die groep ontwikkel 'n stelsel genaamd Scientist AI, wat bedoel is om as 'n beskerming te dien deur te voorspel of 'n agent se optrede skade kan veroorsaak. Bengio het aan die koerant gesê dat die projek se eerste doelwit was om die metodologie te demonstreer en dit dan op te skaal met ondersteuning van skenkers, regerings of KI-laboratoriums. LawZero se befondsers sluit in die Future of Life Institute en Schmidt Sciences.

 Menings oor KI 
In Maart 2023, na aanleiding van kommer wat deur KI-kundiges geopper is oor die eksistensiële risiko van kunsmatige algemene intelligensie, het Bengio 'n ope brief van die Future of Life Institute onderteken waarin hy versoek het dat "alle KI-laboratoriums onmiddellik vir ten minste 6 maande die opleiding van KI-stelsels kragtiger as GPT-4 moet onderbreek". Die brief is deur meer as 30 000 individue onderteken, insluitend KI-navorsers soos Stuart Russell en Gary Marcus.
duimnael|Bengio in 2025.
In Mei 2023 het Bengio in 'n onderhoud met die BBC gesê dat hy "verlore" gevoel het oor sy lewenswerk. Hy het sy kommer uitgespreek oor "slegte akteurs" wat KI in die hande kry, veral namate dit meer gesofistikeerd en kragtiger word. Hy het gevra vir beter regulering, produkregistrasie, etiese opleiding en meer betrokkenheid van regerings by die opsporing en ouditering van KI-produkte.

In 'n onderhoud met die Financial Times in Mei 2023 het Bengio gesê dat hy die monitering van toegang tot KI-stelsels soos ChatGPT ondersteun sodat potensieel onwettige of gevaarlike gebruike opgespoor kan word. In Julie 2023 het hy 'n meningartikel in The Economist gepubliseer waarin hy aangevoer het dat "die risiko van 'n ramp werklik genoeg is dat aksie nou nodig is."

Bengio het saam met Geoffrey Hinton en ander 'n brief geskryf ter ondersteuning van SB 1047, 'n Kaliforniese KI-veiligheidswetsontwerp wat maatskappye sou vereis om modelle wat meer as $100 miljoen kos, op te lei om risikobepalings uit te voer voor ontplooiing. Hulle het beweer dat die wetgewing die "absolute minimum vir effektiewe regulering van hierdie tegnologie" was.

In Junie 2025 het Bengio kommer uitgespreek dat sommige gevorderde KI-stelsels eienskappe soos misleiding, beloningsmanipulasie en situasionele bewustheid begin toon. Hy het dit beskryf as aanduidings van doelwitwanbelyning en potensieel gevaarlike gedrag. In 'n Fortune-artikel het hy gesê dat die kunsmatige-intelligensie-wapenwedloop maatskappye aanmoedig om vermoëverbeterings bo veiligheidsnavorsing te prioritiseer. Hy het ook steun uitgespreek vir sterk regulering en internasionale samewerking om die risiko's wat deur gevorderde KI-stelsels veroorsaak word, aan te spreek.

Toekennings en eerbewyse 
duimnael|Daar word ‘n onderhoud met Bengio gevoer vir die Nederlandse televisiereeks The Mind of the Universe.
In 2017 is Bengio aangewys as 'n Offisier van die Orde van Kanada. Dieselfde jaar is hy genomineer as Lid van die Royal Society of Canada en het die Marie-Victorin Quebec-prys ontvang. Saam met Geoffrey Hinton en Yann LeCun het Bengio die 2018 Turing-toekenning gewen.

In 2020 is hy verkies as 'n Lid van die Royal Society. In 2022 het hy die Prinses van Asturias-toekenning in die kategorie "Wetenskaplike Navorsing" ontvang saam met sy eweknieë LeCun, Hinton en Demis Hassabis.  In 2023 is Bengio aangewys as Ridder van die Legioen van Eer, Frankryk se hoogste orde van verdienste.

In Augustus 2023 is hy aangestel in 'n wetenskaplike adviesraad van die Verenigde Nasies oor tegnologiese vooruitgang.

Hy is erken as 'n 2023 ACM-genoot.

In 2024 het TIME  Bengio ingesluit in hul jaarlikse lys van die 100 mees invloedryke mense wêreldwyd. In dieselfde jaar is hy bekroon met die VinFuture-prys se hoofprys saam met Hinton, LeCun, Jen-Hsun Huang en Fei-Fei Li vir baanbrekerswerk in neurale netwerke en diepleeralgoritmes.

In 2025 is hy bekroon met die Koningin Elizabeth-prys vir Ingenieurswese saam met Bill Dally, Hinton, John Hopfield, Yann LeCun, Huang en Fei-Fei Li.</ref>
In 2025 was hy 'n ontvanger van 'n eredoktorsgraad van McGill Universiteit.

In 2025 is hy aangestel as 'n Offisier van die Nasionale Orde van Quebec.

 Publikasies 
 Ian Goodfellow, Yoshua Bengio and Aaron Courville: Deep Learning (Adaptive Computation and Machine Learning), MIT Press, Cambridge (USA), 2016. .

 Léon Bottou, Patrick Haffner, Paul G. Howard, Patrice Simard, Yoshua Bengio, Yann LeCun: High Quality Document Image Compression with DjVu , In: Journal of Electronic Imaging, Band 7, 1998, S. 410–425 
 Bengio, Yoshua; Schuurmans, Dale; Lafferty, John; Williams, Chris K. I. and Culotta, Aron (eds.), Advances in Neural Information Processing Systems 22 (NIPS'22), December 7th–10th, 2009, Vancouver, BC, Neural Information Processing Systems (NIPS) Foundation, 2009
 Y. Bengio, Dong-Hyun Lee, Jorg Bornschein, Thomas Mesnard, Zhouhan Lin: Towards Biologically Plausible Deep Learning, arXiv.org, 2016
 Bengio contributed one chapter to Architects of Intelligence: The Truth About AI from the People Building it, Packt Publishing, 2018, , by the American futurist Martin Ford.

 Verwysings 

Kategorie:Geboortes in 1964
Kategorie:Lewende mense
Kategorie:Kunsmatige intelligensie