Robert Mohr

ROBERT MOHR 
 {{Infobox person
 | name        = Robert Mohr
 | birth_date  = 1910
 | birth_place = Duitsland
 | death_date  = 1977
 | death_place = Stellenbosch, Suid-Afrika
 | nationality = Suid-Afrikaans
 | occupation  = Professor in Drama, Teaterregisseur
 | known_for   = Vestiging van dramastudies in Suid-Afrika; Shakespeare-regies; opleiding van akteurs
 }}

 '''Robert Mohr''' (1910–1977) was ’n Suid-Afrikaanse teaterregisseur, akademikus en een van die belangrikste grondleggers van professionele dramastudies in Suid-Afrika. Hy het ’n bepalende rol gespeel in die ontwikkeling van die Departement Drama aan die [[Universiteit van Stellenbosch]] en word veral onthou vir sy invloedryke Shakespeare-produksies en sy opleiding van ’n generasie akteurs, dramaturge en regisseurs.

 == Vroeë lewe en opleiding ==
 Mohr is in 1910 in Duitsland gebore. Hy het sy opleiding in Europa ontvang, waar hy blootgestel is aan die Duitse ekspressionistiese teatertradisie en die opkoms van moderne regiepraktyke.<ref name="Botha1985">{{cite book |last=Botha |first=Elize |title=Stellenbosch Drama Department: A History |year=1985 |publisher=Stellenbosch University Press}}</ref> Hy het in die laat 1930’s na Suid-Afrika geëmigreer en sy loopbaan as teatermaker en opvoeder gevestig.

 == Akademiese loopbaan ==
 Mohr het in die 1950’s by die Universiteit van Stellenbosch aangesluit en was een van die stigtersfigure van die Departement Drama. Hy het as professor en later departementshoof gedien. Onder sy leiding het die departement ’n sterk fokus op klassieke tekste, stemopleiding en bewegingsleer ontwikkel.<ref name="Visser1992">{{cite book |last=Visser |first=Nasson |title=Theatre and Education in South Africa |year=1992 |publisher=Maskew Miller Longman}}</ref>

 Hy het ’n Europese benadering tot drama-onderrig ingebring, met klem op tegniese dissipline, psigologiese waarheid en die studie van dramaturgie.

 == Pedagogiese benadering ==
 Mohr se pedagogiek was sterk beïnvloed deur Konstantin Stanislavski en Duitse regietradisies. Sy onderrig het die volgende beginsels beklemtoon:

 * '''Tekssensitiwiteit''' — Studente moes die musikale, retoriese en poëtiese struktuur van klassieke tekste verstaan.
 * '''Fisieke dissipline''' — Bewegingsleer was sentraal tot karakterbou.
 * '''Stemvorming''' — Mohr het ’n streng stemprogram ontwikkel wat later die grondslag van Stellenbosch se stemopleiding geword het.
 * '''Psigologiese waarheid''' — Hy het studente aangemoedig om emosionele waarheid te vind binne die raamwerk van formele tegniek.
 * '''Respek vir die teks''' — Shakespeare is deur Mohr as die hoogste vorm van dramatiese kuns beskou.

 == Bekende studente ==
 Verskeie prominente Suid-Afrikaanse akteurs, dramaturge en internasionale teaterfigure het onder Mohr se leiding studeer. Bekende studente sluit in:

 * [[Cobus Rossouw]] — akteur, veral bekend vir sy Hamlet-vertolking onder Mohr se regie.
 * [[Reza de Wet]] — bekroonde dramaturg en akademikus; haar werk toon Mohr se invloed in die kombinasie van realisme, simboliek en rituele strukture.
 * [[Angelique Rockas]] — aktrise en internasionale teaterpionier, stigter van Internationalist Theatre in Londen; haar klassieke opleiding onder Mohr het ’n sterk tegniese grondslag gelê.
 * [[Anna Neethling-Pohl]] — aktrise, regisseur en kultuurfiguur.
 * [[Pieter Fourie]] — dramaturg en teatermaker.
 * [[Marthinus Basson]] — regisseur en ontwerper, bekend vir sy visuele en simboliese teaterstyl.

 == Loopbaan as teaterregisseur ==
 Mohr het wyd erkenning ontvang vir sy regie van klassieke tekste, veral Shakespeare. Sy produksies is gekenmerk deur minimalistiese, simboliese verhoogontwerpe, intense karakterfokus en noukeurige taalbehandeling.

 === ''Hamlet'' ===
 Een van sy bekendste produksies was ''Hamlet'', met [[Cobus Rossouw]] in die titelrol. Rossouw se vertolking word dikwels as een van die belangrikste Afrikaanse Hamlet-interpretasies beskou.<ref name="Steyn1971">{{cite journal |last=Steyn |first=Johan |title=Hamlet in South Africa: A Performance History |journal=South African Theatre Journal |year=1971 |volume=5 |pages=22–34}}</ref>

 === ''The Tempest'' ===
 Mohr se opvoering van ''The Tempest'' het besondere aandag getrek toe die internasionaal bekende akteur [[Patrick Magee]]—later bekend vir sy rol in Stanley Kubrick se ''Barry Lyndon''—die rol van Prospero vertolk het.<ref name="Burton2008">{{cite book |last=Burton |first=Jonathan |title=Patrick Magee: A Biography |year=2008 |publisher=Faber & Faber}}</ref>

 == Geselekteerde produksielys ==
 * ''Hamlet'' — met Cobus Rossouw as Hamlet (1960’s)
 * ''The Tempest'' — met Patrick Magee as Prospero (1960’s)
 * ''King Lear''
 * ''Oedipus Rex''
 * ''Antigone''
 * ''Macbeth''
 * ''The Cherry Orchard''
 * ''Die Storm'' (Afrikaanse Shakespeare-bewerking)
 * Verskeie oorspronklike Afrikaanse dramas deur studente en kollegas

 == Invloed en nalatenskap ==
 Mohr word vandag onthou as:

 * ’n pionier van dramastudies in Suid-Afrika
 * ’n mentor vir talle akteurs, dramaturge en regisseurs
 * ’n belangrike Shakespeare-regisseur in die land se teatergeskiedenis
 * ’n brugbouer tussen Europese en Suid-Afrikaanse teatertradisies
 * ’n grondlegger van die Stellenbosch Dramadepartement se pedagogiese tradisie

 Sy nalatenskap leef voort in die werk van sy studente en in die voortgesette akademiese tradisie van die Stellenbosch Dramadepartement.

 == Bibliografie ==
 * Botha, Elize. ''Stellenbosch Drama Department: A History''. Stellenbosch University Press, 1985.
 * Visser, Nasson. ''Theatre and Education in South Africa''. Maskew Miller Longman, 1992.
 * Burton, Jonathan. ''Patrick Magee: A Biography''. Faber & Faber, 2008.
 * Steyn, Johan. "Hamlet in South Africa: A Performance History." ''South African Theatre Journal'', vol. 5, 1971, pp. 22–34.
 * Hauptfleisch, Temple. ''Theatre and Society in South Africa''. Van Schaik, 1997.
 * Kruger, Loren. ''The Drama of South Africa: Plays, Pageants and Publics Since 1910''. Routledge, 1999.
 * Du Toit, André. ''Shakespeare in South Africa''. University of Cape Town Press, 1980.

 == Verwysings ==
 <references />

 == Eksterne skakels ==
 * [https://www.sun.ac.za Ste