Sewe teen Thebe (toneelstuk)

Sewe Teen Thebe (Antieke Grieks: Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας, Hepta epi Thēbas; Latyn: Septem contra Thebas) is die derde toneelstuk in 'n Oedipus-tema-trilogie wat in 467 v.C. deur Aischulos geskryf  is. Die trilogie word soms die Oedipodea genoem. Dit handel oor die stryd tussen 'n Argoleër, gelei deur sewe kampioene, insluitend Polynices wat die Sewe teen Thebe genoem is, en die leër van Thebe gelei deur Eteocles en sy ondersteuners. Die trilogie het die eerste prys by die Athene Stad Dionysia gewen. Die trilogie se eerste twee toneelstukke, Laius en Oedipus, sowel as die satiriese toneelstuk Sfinks, bestaan nie meer nie.

Agtergond
Toe Oidipus, koning van Thebe, besef het dat hy met sy eie moeder getrou het en twee seuns en twee dogters by haar gehad het, het hy homself verblind en sy seuns vervloek om hul erfenis (die koninkryk) met die swaard te verdeel. Die twee seuns, Eteocles en Polynices, het ingestem om Thebe om die beurt te regeer om bloedvergieting te vermy. Na die eerste jaar het Eteocles geweier om af te tree, wat Polynices daartoe gelei het om 'n leër van Argives (onder aanvoering van die gelyknamige Sewe) op die been te bring om Thebe met geweld in te neem. Dit is waar Aischulos se tragedie begin.

Storielyn sinopsis
Sewe Teen Thebe bevat min aksie; in plaas daarvan bestaan die grootste deel van die toneelstuk uit ryk dialoë tussen die burgers van Thebe en hul koning Eteocles rakende die bedreiging van die vyandige leër voor hul poorte. Dialoë toon aspekte van Eteocles se karakter. Daar is ook 'n lang beskrywing van elk van die sewe kapteins wat die Argowe leër teen die sewe poorte van die stad Thebe lei, sowel as die toestelle op hul onderskeie skilde. Eteocles kondig op sy beurt aan watter Thebaanse bevelvoerders hy teen elke Argowe aanvaller sal stuur. Laastens word die bevelvoerder van die troepe voor die sewende poort geopenbaar as Polynices, die broer van die koning. Dan onthou Eteocles en verwys na die vloek van hul vader Oedipus.Eteocles simply mentions a curse, which the chorus state in full at 785ff. Eteocles besluit om sy broer persoonlik voor die sewende poort te ontmoet en te beveg en gaan uit. Na 'n koor-ode kom 'n boodskapper binne wat aankondig dat die aanvallers afgeweer is, maar dat Eteocles en Polynices mekaar in die geveg doodgemaak het. Hul liggame word op die verhoog gebring, en die koor treur oor hulle.

As gevolg van die gewildheid van Sophokles se toneelstuk Antigone, is die einde van Sewe Teen Thebe ongeveer vyftig jaar na Aeschylus se dood herskryf.Aeschylus. Prometheus Bound, The Suppliants, Seven Against Thebes, The Persians. Philip Vellacott's Introduction, bl.7–19.  Penguin Classics. Terwyl Aischulos sy toneelstuk geskryf het om te eindig met somber rou vir die oorlede broers, bevat dit nou 'n einde wat dien as 'n soort inleiding tot Sophokles se toneelstuk: 'n boodskapper verskyn en kondig 'n verbod aan op die begrawe van Polynices; sy suster Antigone kondig egter haar voorneme aan om hierdie edik te verontagsaam.

Mitiese inhoud
Die mite van die "vreemde" en "barbaarse" Sewe wat die stad bedreig het, blyk tradisioneel gebaseer te wees op die Bronstydperk-geskiedenis in die generasie voor die Trojaanse Oorlog,"There is no reason to suppose that the tale was not based on historical fact" Cambridge Ancient History II (1978:168), noted by Burkert 1992:107n.  toe in die Ilias se Katalogus van Skepe slegs die oorblyfsel Hypothebai ("Onderstad") op die ruïnes van Thebe voortbestaan. Tog het argeoloë dit moeilik gevind om sewe poorte in "sewe-poorte Thebe" op te spoor:Burkert 1993:107-08 briefly surveys the attempts, with bibliography. In 1891 het Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff verklaar dat die sewe poorte slegs bestaan het vir simmetrie met die sewe aanvallers, wie se name verskil: sommige het hul eie identiteit, soos Amphiaraus die siener, "wat sy heiligdom en sy kultus daarna gehad het... Ander verskyn as standaardfigure om die lys aan te vul," merk Burkert op. "Om een van hulle Eteoklos te noem, teenoor Eteokles die broer van Polyneikes, blyk die byna desperate uitvindsel van 'n wankelrige digter te wees"Burkert 1993:108. Burkert volg 'n voorstel van Ernest Howald in 1939 dat die Sewe suiwer mites is, gelei deur Adrastos (die "onontkombare") op sy magiese perd, sewe demone van die Onderwêreld; Burkert trek parallelle in 'n Akkadiese epiese teks, die verhaal van Erra die plaaggod, en die Sewe (Sibitti), opgeroep om die mensdom te vernietig, maar wat op die laaste oomblik uit Babilon onttrek. Die stad word gered wanneer die broers mekaar gelyktydig deurboor. Burkert bring 'n negende-eeuse reliëf uit Tell Halaf aan wat 'n teks uit II Samuel 2 presies sou illustreer: "Maar elkeen het sy teenstander aan die voorlok gegryp en sy swaard in sy sy gesteek sodat almal saam geval het."
duimnael|Eteokles en Polynices word dood weggedra na die Slag van Thebe deur Alfred John Church.
Die mitiese tema het in die Etruskiese kultuur oorgegaan: 'n vyfde-eeuse brons spieëlrugIllustrated in Larissa Bonfante and Judith Swaddling, Etruscan Myths (Series The Legendary Past, University of Texas/ British Museum) 2006, fig. 9 bl. 22. is gegraveer met Fulnice (Polynices) en Evtucle (Eteocles) wat met getrekte swaarde na mekaar hardloop. 'n Besonder gruwelike detail uit die geveg, waarin Tydeus tydens die beleg aan die lewende brein van Melanippos gekou het, verskyn ook in 'n gebeeldhouwde terracotta-reliëf uit 'n tempel by Pyrgi, ca. 470–460 v.C.Relief in the Museo Etrusco, Villa Giulia, Rome, illustrated in Bonfante and Swaddling, fig. 10 bl. 23, en bl. 58.

Die Epigoni, die seuns van die Sewe teen Thebe, was die mitiese tema van die tweede oorlog van Thebe, wat tien jaar nadat hul vaders in die eerste oorlog van Thebe geveg het, plaasgevind het.

Laius, Oedipus en die Sfinks
Van die ander twee toneelstukke wat die trilogie uitgemaak het, insluitend Sewe Teen Thebe, Laius en Oedipus, en van die satiriese toneelstuk Die Sfinks, het min fragmente behoue gebly. Die enigste fragment wat definitief aan Oedipus toegeken is, is 'n reël wat deur Herbert Weir Smyth vertaal is as "Ons was op reis na die plek vanwaar drie hoofweë in die vertakkende paaie skei, waar ons die aansluiting van die drievoudige paaie by Potniae oorgesteek het." Die enigste twee fragmente wat definitief aan Die Sfinks toegeken is, is deur Smyth vertaal as "Vir die vreemdeling 'n krans, 'n antieke kroon, die beste band, soos Prometeus gesê het," en "Die Sfinks, die Waghond wat oor bose dae heers."

Kritiese ontvangs
Vertalers David Grene en Richmond Lattimore het geskryf dat "die opkoms van die Duitse Romantiek, en die gevolglike herlewing van entoesiasme vir Aischulos se argaïese styl en meer direkte en eenvoudige dramaturgie," gelei het tot die verheffing van Sewe Teen Thebe as 'n vroeë meesterstuk van Westerse drama. Van die negentiende eeu af is dit egter nie algemeen beskou as een van die tragedieskrywer se belangrikste werke nie. Vertalers Anthony Hecht en Helen H. Bacon het geskryf dat die toneelstuk "beskuldig is daarvan dat dit staties, ondramaties, ritualisties, skuldig aan 'n geïnterpoleerde en verdorwe teks, argaïes en in een woord, vervelig is," hoewel hulle self nie met so 'n beskrywing saamstem nie.

Evaluasie 
Sewe Teen Thebe is 'n somber, poëtiese meditasie oor die lot, broederskap en die koste van burgeroorlog. Alhoewel die dramatiese styl vir moderne oë streng mag lyk, bly die insigte in menslike konflik, mag en bestemming diepgaande. Dit is 'n hoeksteen van vroeë Griekse tragedie en 'n noodsaaklike deel van die begrip van die evolusie van Westerse drama.

 Verwysings 

Kategorie:Geskiedenis van Griekeland
Kategorie:Toneelstukke
Kategorie:Teater