William H. Andrews

William Henry Andrews (20 April 1870 – 26 Desember 1950) was die eerste voorsitter van die Suid-Afrikaanse Arbeidersparty (SALP) en die eerste Algemene Sekretaris van die Kommunistiese Party van Suid-Afrika. Hy was ook aktief in die stigting van die Industriële en Kommersiële Werkersunie.

Biografie
Gebore in Leiston, Suffolk, aan Francis Andrews, 'n passer, en Sarah Hannah Belmoor.  Andrews het die skool in 1883 verlaat en is as 'n passer en draaier in vakleerlingskap geneem. Hy het in 1890 by die Amalgamated Society of Engineers (ASE) aangesluit. In 1891 het hy 'n vakmannepasser en draaier geword. Hy het in 1893 na Johannesburg gereis en tot 1899 werk by goudmyne in die Wes-Rand beklee. Met die begin van die Tweede Vryheidsoorlog in 1899 het Andrews en sy gesin na Brittanje teruggekeer, maar in 1900 na die Kaap teruggekeer. Hy het vir ses maande by die Britse magte aangesluit voordat hy by die Imperiale Militêre Spoorweë aangesluit het.

Hy het toenemend prominent geword as 'n vakbondorganiseerder en in 1904 die amptelike organiseerder van die Suid-Afrikaanse ASE geword en in 1905 die president daarvan. Andrews was die president van die Witwatersrand Handels- en Arbeidsraad en die Politieke Arbeidsliga in 1905, die Arbeidsverteenwoordigingskomitee in 1906 en die Suid-Afrikaanse Arbeidersparty in 1909.Wessel Visser, 'Exporting Trade Unionism and Labour Politics: the British Influence on the early South African Labour Movement', New Contree 49 (2005), 145-62  In 1907, toe die Transvaalse Kolonie selfregering verkry het, is Andrews, as leier van die Arbeidersparty, verkies tot een van drie setels wat sy party in die verkiesing gewen het.

Andrews is vir die eerste keer as 'n Arbeiders-LP verkies tydens die Georgetown-tussenverkiesing van 1912. Andrews het as 'n Parlementslid gedien tot die algemene verkiesing van 1915 nadat hy in Augustus 1914 uit die Arbeidersparty bedank het, gekant teen die land se deelname aan die Eerste Wêreldoorlog. Op 22 September 1915 is hy verkies tot voorsitter van die Internasionale Sosialistiese Liga.

In 1915 is hy verkies as die eerste president van die Internasionale Sosialistiese Liga, wat gevorm is toe anti-oorlog sosialiste van die SALP afgestig het. Hy het die Verenigde Koninkryk in 1918 besoek, waar hy beïndruk was deur die Britse winkelverteenwoordigersbeweging van daardie tyd. Op 31 Julie 1921 het hy die eerste algemene sekretaris van die Kommunistiese Party van Suid-Afrika geword, en in 1922 die redakteur van die party se koerant The International.  In 1925 is hy verkies as die eerste sekretaris van die Suid-Afrikaanse Vakbondraad.

In 1922, as deel van die Komitee van Aksie, het hy en ander die Suid-Afrikaanse Industriële Federasie gedwing om 'n algemene staking uit te roep, wat gelei het tot die Randse Opstand. Hy is op 10 Maart 1922 in hegtenis geneem toe krygswet afgekondig is. In 1923, terwyl hy in Moskou was, is hy verkies tot 'n komiteelid van die Derde Internasionale.

Andrews is in 1931 uit die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party geskors tydens 'n reeks suiwerings oor teenkanting teen die "Swart Republiek"-beleid, wat bepaal het dat Suid-Afrika aan die swart inboorlinge behoort het en dat die meeste van Suid-Afrika se revolusionêre potensiaal by hulle gelê het. Na 'n besoek aan Moskou in 1937, is hy toegelaat om op 1 Mei 1938 op die ouderdom van 68 weer aan te sluit nadat Solly Sachs, Moses Kotane en Brian Bunting weer toegelaat is.Hy sou nie die Suid-Afrikaanse poging aan die begin van die Tweede Wêreldoorlog ondersteun nie, en het die Sowjet-beleid gevolg, maar nadat die Sowjetunie in 1941 deur die Duitsers aangeval is, het sy houding verander.

Huwelik
Hy is in 1897 met Mary O'Brien, 'n dogter van 'n Anglikaanse dominee, getroud en het twee seuns en 'n dogter gehad.

Afsterwe
Andrews is op 26 Desember 1950 in Rondebosch, Kaapstad, oorlede.

Verwysings

Kategorie:Kommuniste
Kategorie:Geboortes in 1870
Kategorie:Sterftes in 1950
Kategorie:Suid-Afrikaanse aktiviste