Bonatuurlike

Bonatuurlike verskynsels of entiteite is dié buite die wette van die natuur. Die term is afgelei van Middeleeuse Latyn supernaturalis, van Latyn super- 'bo, verder as, buite' + natura 'natuur'.  Alhoewel die gevolglike term "natuur" verskeie betekenisse gehad het sedert die antieke wêreld, het die term "bonatuurlik" in die Middeleeue ontstaan.  en nie in die antieke wêreld bestaan nie.

Die bonatuurlike word in folklore en godsdienstige kontekste genoem, maar kan ook as 'n verduideliking in meer sekulêre kontekste dien, soos in die gevalle van bygelowe of geloof in die paranormale. Die term word toegeskryf aan nie-fisiese entiteite, soos geeste, engele, demone en gode. Dit sluit ook beweerde vermoëns in wat in sulke wesens beliggaam of deur hulle verskaf word, insluitend magie, telekinese, levitasie, voorkennis en ekstrasensoriese persepsie.

Die bonatuurlike is hipernimies aan godsdiens. Godsdienste is gestandaardiseerde bonatuurlike wêreldbeskouings, of ten minste meer volledig as enkele bonatuurlike sienings. Bonatuurlikheid is die nakoming van die bonatuurlike (oortuigings, en nie oortredings van oorsaaklikheid en die fisiese wette nie).

Etimologie en geskiedenis van die konsep
duimnael|Sint Petrus probeer op water loop (1766), skildery deur François Boucher.
Voorkomende as beide 'n byvoeglike naamwoord en 'n selfstandige naamwoord, kom voorlopers van die moderne Afrikaanse saamgestelde woord *bonatuurlik* die taal vanuit twee bronne binne: via Middelfrans (supernaturel) en direk vanaf die Middelfranse term se voorouer, post-Klassieke Latyn (supernaturalis). Post-Klassieke Latyn supernaturalis verskyn die eerste keer in die 6de eeu, saamgestel uit die Latynse voorvoegsel super- en nātūrālis (sien natuur). Die vroegste bekende verskyning van die woord in die Engelse taal kom voor in 'n Middel-Engelse vertaling van Katharina van Siena se Dialoog (orcherd of Syon, omstreeks 1425; Þei haue not þanne þe supernaturel lyȝt ne þe liȝt of kunnynge, bycause þei vndirstoden it not). "supernatural". Oxford English Dictionary (Online ed.). Oxford University Press. Besoek 24 Oktober 2018. (Subskripsie of lidmaatskap van deelnemende instellings word vereis.)

Die semantiese waarde van die term het oor die geskiedenis van sy gebruik verskuif. Oorspronklik het die term uitsluitlik verwys na Christelike begrippe van die wêreld. Byvoorbeeld, as 'n byvoeglike naamwoord, kan die term beteken "behoort aan 'n ryk of stelsel wat die natuur oortref, soos dié van goddelike, magiese of spookagtige wesens; toegeskryf aan of gedink om 'n krag buite wetenskaplike begrip of die natuurwette te openbaar; okkulties, paranormaal" of "meer as wat natuurlik of gewoon is; onnatuurlik of buitengewoon groot; abnormaal, buitengewoon". Verouderde gebruike sluit in "van, met betrekking tot, of handel oor metafisika". As 'n selfstandige naamwoord kan die term "'n bonatuurlike wese" beteken, met 'n besonder sterk geskiedenis van gebruik in verhouding tot entiteite uit die mitologieë van die inheemse volke van die Amerikas. "supernatural". Oxford English Dictionary (Online ed.). Oxford University Press. Besoek 24 Oktober 2018. (Subskripsie of lidmaatskap van deelnemende instellings word vereis.)

Geskiedenis van die konsep 
Die antieke wêreld het geen woord gehad wat met "bonatuurlik" vergelyk kon word nie. Dialoë uit die Neoplatoniese filosofie in die derde eeu n.C. het die ontwikkeling van die konsep van die bonatuurlike beïnvloed, wat later deur die Christelike teologie ontwikkel het. Die term natuur het sedert die antieke tyd bestaan, met Latynse outeurs soos Augustinus wat die woord en sy verwantskappe ten minste 600 keer in Stad van God gebruik het. In die Middeleeue het "natuur" tien verskillende betekenisse gehad en "natuurlik" elf verskillende betekenisse. Petrus Lombardus, 'n middeleeuse teoloog en skolastikus, het oorsake buite die natuur ondersoek en bevraagteken hoe sekere verskynsels uitsluitlik aan God toegeskryf kon word. In sy geskrifte het hy die term praeter naturam gebruik om hierdie gebeurtenisse te beskryf. In die skolastiese tydperk het Thomas Aquinas wonderwerke in drie kategorieë geklassifiseer: "bo die natuur", "buite die natuur" en "teen die natuur". Deur dit te doen, het hy die onderskeid tussen die natuur en wonderwerke meer verskerp as wat die vroeë Kerkvaders gedoen het. Gevolglik het hy 'n soort digotomie van die natuurlike en bonatuurlike geskep. Alhoewel die frase "supra naturam" sedert die 4de eeu n.C. gebruik is, was dit in die 1200's dat Thomas Aquinas die term "supernaturalis" gebruik het. Ten spyte hiervan moes die term tot die einde van die Middeleeue wag voordat dit meer algemeen gebruik is.  Die besprekings oor "natuur" uit die skolastiese tydperk was uiteenlopend en onrustig, met sommige wat gepostuleer het dat selfs wonderwerke natuurlik is en dat natuurlike magie 'n natuurlike deel van die wêreld is.

 Verwysings 

Kategorie:Esoterie