Arthur Koestler

Arthur Koestler (Hongaarse naam: Kösztler Artúr, Boedapest, 5 September 1905 – Londen, 1 Maart 1983) was 'n Hongaars-Britse skrywer. Sy werk sluit in joernalistieke werk, essays, waaronder The God that Failed (1950), romans en 'n outobiografie.

Opleiding
Van 1922 tot 1926 het Arthur Koestler ingenieurswese aan die Weense Politegnikum (nou die Weense Universiteit van Tegnologie) gestudeer. Terselfdertyd het hy filosofie en letterkunde aan die Universiteit van Wene gestudeer. Intussen het hy 'n belangstelling in Sionisme ontwikkel. Hy was 'n lid van Unitas, 'n Joodse studentevereniging, en het die jongste president van die Sionistiese Studentevereniging geword.

Loopbaan
Op 1 April 1926 het hy sy studies gestaak en na Palestina vertrek, waar hy 'n tyd lank op 'n kibboets gewerk het. Vanuit Palestina het hy vir die Berlynse Ullstein Verlag verslag gedoen. In Haifa het hy die Hebreeuse weekblad Zafon en die burgerregteliga Schutenu gestig, wat regsondersteuning aan Jode gebied het. Hy is 'n pos as Midde-Oosterse korrespondent by die Berlynse Ullstein Verlag bekom. In 1931 het hy na Berlyn] gegaan as wetenskaplike redakteur en adviseur vir Ullstein. In dieselfde jaar het die uitgewer hom gekies vir 'n poolvlug aan boord van die Graf Zeppelin, die enigste joernalis aan boord. Sy regstreekse verslaggewing en daaropvolgende artikels en lesings dwarsdeur Europa het hom aansienlike erkenning besorg. Ook in 1931 het hy by die Kommunistiese Party van Duitsland aangesluit. Hy het aan die Spaanse Burgeroorlog deelgeneem om teen die regsgesinde Falangiste te veg, maar is deur Franco se troepe gevange geneem. Hy is as spioen ter dood veroordeel en vrygelaat in ruil vir die vrylating van 'n Spaanse gevangene. Ontnugter deur die suiwerings onder Josef Stalin, het hy in 1937-1938 van kommunisme weggedraai en die Kommunistiese Party verlaat. Aan die begin van die Koue Oorlog het hy die anti-kommunistiese propaganda van die Britse intelligensiedienste ondersteun.

In 1940 het hy die Engelstalige roman Darkness at Noon gepubliseer, sy mees kontroversiële roman, met 'n anti-totalitêre en veral anti-kommunistiese strekking, wat hom internasionale roem besorg het. Darkness at Noon was een van die invloedrykste anti-Sowjet-boeke ooit. Die invloed daarvan op kommuniste en hul ondersteuners was aansienlik. Geoffrey Wheatcroft het aangevoer dat Koestler se belangrikste boeke die vyf was wat hy voor sy veertigste verjaardag voltooi het: sy eerste memoires en die anti-totalitêre trilogie, insluitend Darkness at Noon. Kort na die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog het hy as verslaggewer in Frankryk gewerk. Hy is deur die Franse owerhede in die Le Vernet-konsentrasiekamp gevange geneem. In 1940 is hy, danksy druk van die Britse regering, vrygelaat. Hy het by die Franse Vreemdelegioen aangesluit, wat hy kort daarna – sonder toestemming – verlaat het en na Londen gevlug het. As joernalis het hy vir die News Chronicle en ander Engelse en Amerikaanse tydskrifte geskryf. In 1948 het hy 'n adviseur vir die Inligtingsnavorsingsdepartement van die Britse Buitelandse Kantoor geword, wat die taak gehad het om kommunistiese propaganda in die Derde Wêreld te bestry en vakbonde in die Westerse wêreld te infiltreer.

Intussen het Koestler verskeie werke gepubliseer en internasionale erkenning verwerf. Van die 1950's af het hy 'n belangstelling in parapsigologie ontwikkel en by die Vereniging vir Psigiese Navorsing aangesluit. Tussen 1960 en 1980 het hy bekend geword vir die konsep van die "holon", wat in sy 1967-boek The Ghost in the Machine bekendgestel is. Hy het hierdie woord geskep om aan te dui dat alles in die natuur, van die atoomvlak tot lewende wesens, insluitend mense en hul sosiale organisasie, saamgestel is uit dele wat weer deel vorm van 'n groter geheel, 'n "holargie". Hierdie konsepte het later meer bekend geword deur die uitwerking daarvan deur die filosoof Ken Wilber. In 1968 is hy met die Deense Sonningprisen bekroon vir "sy uitstaande bydraes tot die Europese kultuur".

In 1976 is Koestler met Parkinson se siekte gediagnoseer. Die bewing in sy hande het skryfwerk bemoeilik. Hy het minder oorsese reise onderneem en die somermaande by sy huis in Denston deurgebring. In 1978 het hy Janus: A Summing Up gepubliseer. Twee jaar later is Koestler met leukemie gediagnoseer. Stap en skryf het groot inspanning vereis, en sy fisiese toestand het vinnig versleg, maar hy het aangehou skryf. In dieselfde jaar het hy sy boek Bricks to Babel gepubliseer. Sy laaste boeke, Kaleidoscope: Essays from Drinkers of Infinity en The Heel of Achilles: Essays 1968-1973, het 'n jaar later, in 1981, verskyn.

Selfmoord en kontroversies
Koestler het meer as een keer gesê dat hy nie vir die dood bang was nie, maar eerder vir die sterfproses. Hy wou nie die verlies aan beheer oor sy liggaam of gees ly nie. Sy selfmoord was nie onverwags vir sy vriende nie. Kort voor sy selfmoord het sy dokter 'n swelling in sy lies (’n metastase van ’n kankergewas) gediagnoseer. Hy en sy vrou het op 1 Maart 1983 selfmoord gepleeg met ’n oordosis barbiturate (Tuinal) wat saam met alkohol geneem is. Hul liggame is op die oggend van 3 Maart, ses-en-dertig uur na hul dood, ontdek.

Die eerste kontroversie het ontstaan oor waarom hy sy vrou toestemming gegee het om gelyktydig selfmoord te pleeg. Sy was slegs vyf-en-vyftig jaar oud en in goeie gesondheid. In 'n getikte afskeidsbrief aan haar man het sy geskryf dat sy nie sonder hom kon leef nie. Sommige van hul vriende was na bewering verbaas oor hierdie bekentenis; blykbaar het sy vir haar man geleef en kon sy nie 'n "eie lewe" lei nie. Haar absolute toewyding aan Koestler is ook duidelik in haar memoires.

Die tweede kontroversie het ontstaan uit die bepalings van sy testament. Afgesien van 'n paar klein erflatings, was Koestler van plan om die res van sy boedel (ongeveer £1 000 000) te gebruik om navorsing oor die paranormale te bevorder. Slegs die Universiteit van Edinburgh het ingestem om navorsing oor parapsigologie te doen. Hiermee is Koestler se wens vervul.

Omstrede persoonlike lewe
Koestler se verhoudings met vroue was 'n bron van kontroversie. In 1998 het David Cesarani in 'n biografie van Koestler beweer dat hy 'n reeksverkragter was, en die Britse feministiese skrywer Jill Craigie as bewys aangehaal, wat beweer het dat sy in 1951 een van sy slagoffers was. Feministiese betogers het daarna geëis dat sy borsbeeld van die Universiteit van Edinburgh verwyder word.

Bibliografie
Behalwe romans het Koestler baie boeke oor joernalistieke, politieke, historiese en wetenskaplike onderwerpe gepubliseer.

Romans
1934 Die Erlebnisse des Genossen Piepvogel in der Emigration
1939 The Gladiators, over de revolutie van Spartacus
1940 Darkness at Noon
1943 Arrival and Departure
1946 Thieves in the Night
1951 The age of Longing
1972 The Call-Girls, een tragi-komedie met een proloog en epiloog

Nie-fiksie
1945 The Yogi and the Commissar and other essays
1964 The Act of Creation, 
1967 The Ghost In The Machine, 
1971 The Case of the Midwife Toad, 
1976 The Thirteenth Tribe, 

 Bronnelys
 Biografieë van Koestler 
 Freire, Jorge, 2017. Arthur Koestler, nuestro hombre en España. .
 Saunders, Edward, 2017. Arthur Koestler. .
 Scammell, Michael, 2009. Koestler: The Literary and Political Odyssey of a Twentieth-Century Skeptic . ook in die VK uitgegee as Koestler: The Indispensable Intellectual, Londen: Faber, 2010. 
 Strelka, Joseph P., 2006. Arthur Koestler: Autor, Kämpfer, Visionär. .
 Laval, Michel, 2005. L'homme sans concessions: Arthur Koestler et son siècle. .
 Buckard, Christian G., 2004. Arthur Koestler: Ein extremes Leben 1905–1983. .
 Cesarani, David, 1998. Arthur Koestler: The Homeless Mind. .
 Koestler, Mamaine, 1985. Living with Koestler: Mamaine Koestler's Letters 1945–51.  of .
 Mikes, George, 1983. Arthur Koestler: The Story of a Friendship. .
 Hamilton, Iain, 1982. Koestler: A Biography. .

 Boeke oor Koestler se oeuvre 
 MacAdam, Henry Innes, 2021. Outlook & Insight: New Research and Reflections on Arthur Koestler's The Gladiators. .
 Vernyik, Zénó, red., 2021. Arthur Koestler’s Fiction and the Genre of the Novel: Rubashov and Beyond. .
 Weßel, Matthias, 2021. Arthur Koestler: Die Genese eines Exilschriftstellers. .
 Prinz, Elisabeth, 2011. Im Körper des Souveräns: Politische Krankheitsmetaphern bei Arthur Koestler. .
 Weigel, Robert G., red., 2009. Arthur Koestler: Ein heller Geist in dunkler Zeit. .
 Klawitter, Uwe, 1997. The Theme of Totalitarianism in English Fiction: Koestler, Orwell, Vonnegut, Kosinski, Burgess, Atwood, Amis. .
 Levene, Mark, 1984. Arthur Koestler (1984 boek deur Mark Levene). 
 Pearson, Sidney A. Jr., 1978. Arthur Koestler. .
 Sperber, Murray A., red., 1977. Arthur Koestler: A Collection of Critical Essays. .
 Calder, Jenni, 1968. Chronicles of Conscience: A Study of George Orwell and Arthur Koestler. .
 Atkins, John, 1956. Arthur Koestler.

Kategorie:Geboortes in 1905
Kategorie:Sterftes in 1983
Kategorie:Britse skrywers