Bronnelys by die bestudering van Afrikaanse musiek

Agtergrond

Hierdie bronnelys het ten doel om die bestudering van Afrikaanse musiek te vergemaklik. Die bronne dek 'n wye spektrum van onderwerpe, wat 'n ryk beeld skets van die navorsing wat reeds oor hierdie veld gedoen is. Die bronnelys kan saam met oorsigte oor Afrikaanse musiek gelees word, byvoorbeeld Van der MerweVan der Merwe, S. D. (2019) Plate en Politiek – Populêre Afrikaanse Musiek en die Samelewing, 1900‐2017. Bloemfontein: SunPress en RoggebandRoggeband, I. (2009) 50 Stemme: Die grootste name in Afrikaanse musiek. Johannesburg: Jonathan Ball Publishers SA., sowel as spesialispublikasies soos KlopperKlopper, A. (2009) Die opkoms van Afrikaanse rock en die literêre status van lirieke, met spesifieke verwysing na Fokofpolisiekar. MA-Verhandeling: Universiteit van Stellenbosch. of Laubscher.Laubscher, L. (2005) Afrikaner identity and the music of Johannes Kerkorrel, South African Journal of Psychology, 35(2), pp. 308–330. doi: 10.1177/008124630503500209.

Oorsig

Een van die prominente temas wat in die bibliografie uitstaan, is die verband tussen Afrikaanse musiek en identiteit. Verskeie bronne ondersoek hoe musiek 'n rol speel in die vorming en uitdrukking van Afrikaner-identiteit, veral in die konteks van die politieke en sosiale veranderinge in Suid-Afrika. Byvoorbeeld, werke deur Laubscher (2005) en Viljoen (2005) ondersoek die musiek van Johannes Kerkorrel en sy rol in die post-apartheid Afrikaner-identiteit. Hammond (2010) bespreek Karen Zoid en die vertolking van nasionalisme in die nuwe Suid-Afrika, terwyl Louw (2017) fokus op die "De la Rey" verskynsel en Afrikaner musiek en identiteitspolitiek.

Die Voëlvry-beweging en sy impak op Afrikaanse musiek word ook deeglik gedek. Bronne soos Grundlingh (2004), Hopkins (2006) en Suriano en Lewis (2015) ondersoek die rol van Voëlvry-musiek in die anti-apartheid sosiale protes van die 1980's. Hierdie werke werp lig op hoe musiek gebruik is as 'n instrument van weerstand en sosiale kommentaar in 'n tydperk van politieke spanning.

'n Ander belangrike aspek wat in die bibliografie ondersoek word, is die opkoms van Afrikaanse rockmusiek. Verskeie bronne, insluitend dié deur Klopper (2008, 2009, 2011, 2017), en Senekal (2009, 2011, 2013), fokus op die ontwikkeling van Afrikaanse rock, punk, en metal musiek. Hulle ondersoek die literêre status van lirieke, die opkoms van groepe soos Fokofpolisiekar, en die representasie van vervreemding in hierdie musiekgenres. Klopper se werk bied 'n besonderse diepgaande blik op die opkoms van Afrikaanse rock en die storie van Fokofpolisiekar. Senekal se navorsing ondersoek spesifiek die tema van vervreemding in hedendaagse Afrikaanse protesmusiek en ekstreme metal.

Die bibliografie toon ook 'n belangstelling in die verhouding tussen Afrikaanse musiek en poësie. Bosman (2003) bespreek byvoorbeeld of Afrikaanse rock iets vir die Afrikaanse poësie te sê het. Hierdie fokus op liriek en die literêre aspekte van musiek is 'n terugkerende tema.

Verder is daar 'n beduidende aantal bronne wat handel oor meer kontemporêre ontwikkelinge in Afrikaanse musiek. Marx en Milton (2011) ondersoek "zef"-kultuur en Die Antwoord, terwyl Scott (2012) Die Antwoord en 'n gedelegetimiseerde Suid-Afrikaanse witheid bespreek. Hierdie werke dui op 'n belangstelling in die nuwe vorme van Afrikaanse musiek en die manier waarop dit die kulturele landskap beïnvloed. Carstens (2021) ondersoek MK as kulturele verskynsel, en die verspreiding van Afrikaanse alternatiewe musiek.

Akademiese proefskrifte vorm 'n aansienlike deel van die bibliografie, wat 'n aanduiding is van die akademiese belangstelling in hierdie onderwerp. Meesterstesis en doktorale proefskrifte, soos dié van Booysen (2021), Hagen (1999), Lambrechts (2008), Loubser (2014), Mulder (2016), Nell (2014), Stofberg (2018), en Louw (2013) dra by tot die diepte en breedte van die navorsing. Hierdie studies bied gedetailleerde ontledings van spesifieke aspekte van Afrikaanse musiek, soos nostalgiese en patriargale simbole in musiekvideo's, kulturele identiteit, en die bydrae van spesifieke kunstenaars.

Daar is ook bronne wat spesifieke kunstenaars uitlig. Van Niekerk (2008) fokus op die musikale identiteit van James Phillips, terwyl Louw (2013) die werk van Nico Carstens as innoveerder van Suid-Afrikaanse populêre musiek ondersoek. Hierdie fokus op individuele kunstenaars help om die verskeidenheid van Afrikaanse musiek en die unieke bydraes van verskillende musikante te illustreer.

Die bibliografie bevat ook meer algemene werke oor Afrikaanse musiek, soos Roggeband (2009) se 50 Stemme, wat 'n oorsig bied van die grootste name in Afrikaanse musiek. Van der Merwe (2019) se Plate en Politiek verskaf 'n breër perspektief oor populêre Afrikaanse musiek en die samelewing van 1900 tot 2017.

In die algemeen bied hierdie bibliografie 'n hulpbron vir enigeen wat Afrikaanse musiek wil bestudeer. Dit demonstreer die rykdom en diversiteit van die veld, en die vele maniere waarop musiek gebruik is om identiteit uit te druk, sosiale kommentaar te lewer en kulturele veranderinge te weerspieël. Die verskeidenheid van bronne, van akademiese tesis tot algemene publikasies, bied 'n omvattende beeld van die navorsing wat reeds gedoen is en dui op die vele areas wat nog verder ondersoek kan word. Die fokus op beide historiese en kontemporêre musiek, asook die verskillende genres en kunstenaars, maak dit 'n hulpmiddel vir enigeen wat 'n dieper begrip van Afrikaanse musiek wil ontwikkel.

Bronnelys

Alant, J. (2013) Afrikaners is nostalgierig: Afri-Frans as vertaling van identiteit, LitNet Akademies Geesteswetenskappe, 10(2).

Allen, L., Muller, C., Muller, S., Olwage, G., Pyper, B., Scherzinger, M. en Bain, G. (2008) Composing Apartheid: Music for and against apartheid. Johannesburg: Wits University Press.

Ballantine, C. (2004) Re-thinking ‘whiteness’? Identity, change and ‘white’ popular music in post-apartheid South Africa, Popular Music, 23(2), pp. 105–131. doi: 10.1017/S0261143004000157.

Banchs, E. (2022) Scream for Me, Africa!: Heavy Metal Identities in Post-Colonial Africa. Bristol: Intellect Ltd.

Booysen, G. (2021) ’n Multimodale ondersoek na nostalgiese en patriargale Afrikanersimbole in populere Afrikaanse musiekvideo’s. MA-verhandeling: Universiteit Stellenbosch.

Bosman, M. (2003) Het Afrikaanse rock iets vir die Afrikaanse poësie te sing?, Stilet, 15(1), pp. 101–121.

Bosman, M. (2018) Die FAK-fenomeen: populêre Afrikaanse musiek en volksliedjies, Tydskrif vir letterkunde, 41(2), pp. 21–46. doi: 10.4314/tvl.v41i2.29672.

Carstens, M. (2021) MK as cultural phenomenon: a case study documenting the dispersion of Afrikaans alternative music during the period 2005–2013. MA-verhandeling: Universiteit van die Vrystaat.

Grundlingh, A. en Huigen, S. (reds.) (2008) Van Volksmoeder tot Fokofpolisiekar: Kritiese opstelle oor Afrikaanse herinneringsplekke. Sun Media. doi: 10.18820/9781920338008.

Grundlingh, A. (2004) ‘Rocking the Boat’ in South Africa? Voëlvry Music and Afrikaans Anti-Apartheid Social Protest in the 1980s, The International journal of African historical studies, 37(3), p. 483. doi: 10.2307/4129042.

Hagen, L. (1999) Kulturele identiteit: die" Alternatiewe Afrikaanse Beweging" van die tagtigerjare. MA-verhandeling: Universiteit van Johannesburg.

Hammond, N. (2010) The gendered sound of South Africa: Karen Zoid and the performance of nationalism in the new South Africa, Yearbook for Traditional Music, 42, pp. 1–20. doi: 10.1017/S0740155800012637.

Hoad, C. (2021) Heavy metal music, texts, and nationhood: (re)sounding whiteness. Cham: Springer International Publishing. doi: 10.1007/978-3-030-67619-3.

Holtzhausen, C. A. (2020) Sokkie dancing in Pretoria: popular afrikaans music, dance, and identity, African Music : Journal of the International Library of African Music, 11(2), pp. 25–40. doi: 10.21504/amj.v11i2.2312.

Hopkins, P. (2006) Voëlvry: The movement that rocked South Africa. Cape Town: Zebra Press.

Joseph, D. en Van Niekerk, C. (2007) Music Education and minority groups cultural and musical identities in the ‘newer’ South Africa: white Afrikaners and Indians, Intercultural Education, 18(5), pp. 487–499. doi: 10.1080/14675980701685354.

Jury, B. (1996) Boys to men: Afrikaans alternative popular music 1986–1990, African Languages and Cultures, 9(2), pp. 99–109. doi: 10.1080/09544169608717804.

Kahn, R. (2009) Oop Vir Interpretasie: An Examination of the South African Media’s Take-up and Representation of the Music of Fokofpolisiekar. Undergraduate thesis. Universiteit van die Witwatersrand.

Kahn, R. (2011) ‘ Oop vir misinterpretasie ’: South African journalism’s take-up and representation of the music of Fokofpolisiekar, Ecquid Novi: African Journalism Studies, 32(3), pp. 19–33. doi: 10.1080/02560054.2011.621295.

Klopper, A. (2009) Die opkoms van Afrikaanse rock en die literêre status van lirieke, met spesifieke verwysing na Fokofpolisiekar. MA-verhandeling: Universiteit van Stellenbosch.

Klopper, A. (2011) Biografie van ’n bende. Die storie van Fokofpolisiekar. Pretoria: Protea Boekhuis.

Klopper, A. E. (2017) Identiteitskonfigurasies in wit Afrikaanse rap-musiek met spesifieke verwysing na Die Antwoord, Jack Parow en Bittereinder. PhD-proefskrif: Universiteit van Stellenbosch.

Kriel, M. (1998) Taal en identiteitskrisis, en die alternatiewe Afrikaanse musiekbeweging, South African Journal of Linguistics, 16(1), pp. 16–26. doi: 10.1080/10118063.1998.9724128.

Lambrechts, L. en Visagie, J. (2009) ‘De la Rey, De la Rey, sal jy die Boere kom lei?,’ LitNet Akademies Geesteswetenskappe, 6(2), pp. 75–105.

Lambrechts, L. (2008) Afrikaanse vryheidsliedjies as konfigurasie van identiteit-’n ideologie-kritiese perspektief. MA-verhandeling: Universiteit van die Vrystaat.

Laubscher, L. (2005) Afrikaner identity and the music of Johannes Kerkorrel, South African Journal of Psychology, 35(2), pp. 308–330. doi: 10.1177/008124630503500209.

Loubser, L. (2014) Afrikaner identity in the born-free generation - Voortrekkers, Farmers and Fokofpolisiekar. MA-verhandeling: Universiteit van die Witwatersrand.

Louw, P. E. (2017) Afrikaner Music and Identity Politics in Post-Apartheid South Africa: Bok van Blerk and the De la Rey Phenomenon, in Onyebadi, U. T. (red.) Music as a platform for political communication. IGI Global (Advances in media, entertainment, and the arts), pp. 89–108. doi: 10.4018/978-1-5225-1986-7.ch005.

Louw, S. H. R. (2013) Nico Carstens as innoveerder van Suid-Afrikaanse populêre musiek. MA-verhandeling: Universiteit van die Vrystaat.

Marx, H. en Milton, V. C. (2011) Bastardised whiteness: ‘zef’-culture, Die Antwoord and the reconfiguration of contemporary Afrikaans identities, Social Identities, 17(6), pp. 723–745. doi: 10.1080/13504630.2011.606671.

Mulder, B. S. (2016) An exploration of how South African youth experience heavy metal music. MA-verhandeling: Universiteit van Noordwes.

Nell, W. (2014) Afrikaanse liedtekste in konteks - die liedtekste van Bok van Blerk, Fokofpolisiekar, the Buckfever Underground en Karen Zoid. MA-verhandeling: UNISA.

Robertson, M. (2004) ‘Imagining ourselves’: South African music as a vehicle for negotiating white South African identity, Journal of Musical Arts in Africa, 1(1), pp. 128–137. doi: 10.2989/18121000409486693.

Roggeband, I. (2009) 50 Stemme: Die grootste name in Afrikaanse musiek. Johannesburg: Jonathan Ball Publishers SA.

Scott, C. (2012) Die Antwoord and a delegitimised South African whiteness: a potential counter-narrative?, Critical Arts, 26(5), pp. 745–761. doi: 10.1080/02560046.2012.744729.

Senekal, B. A. en Van den Berg, C. (2010) ’n Voorlopige verkenning van postapartheid Afrikaanse protesmusiek, LitNet Akademies Geesteswetenskappe, 7(2), pp. 98–128.

Senekal, B. A. (2009) ‘Die lied van die nuwe jong Suid-Afrika’: Die representasie van vervreemding in hedendaagse Afrikaanse protesmusiek, Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans, 16(2), pp. 53–67.

Senekal, B. A. (2011) Vervreemding in die ekstreem: ’n Oorsig oor normloosheid en sosiale isolasie in Afrikaanse ekstreme metal, LitNet Akademies Geesteswetenskappe, 8(1), pp. 76–101.

Senekal, B. A. (2013) Fokofpolisiekar en die musiek van vervreemding, Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans, 20(1), pp. 87–101.

Senekal, B. A. (2024) Oorgrensfunksionering in die (Suid-)Afrikaanse musiektoneel: Fokofpolisiekar binne die Spotify kunstenaarverwantskapnetwerk, Stilet, 36(2), pp. 100–120.

Stofberg, R. (2018) Anton Goosen se bydrae tot die Afrikaanse luisterliedjie. MA-verhandeling: Universiteit Stellenbosch.

Suriano, M. en Lewis, C. (2015) Afrikaners is Plesierig! Voëlvry Music, Anti-apartheid Identities and Rockey Street Nightclubs in Yeoville (Johannesburg), 1980s–90s, African studies, 74(3), pp. 404–428. doi: 10.1080/00020184.2015.1004850.

Van Der Merwe, S. D. (2014) ‘Radio apartheid’: Investigating a history of compliance and resistance in popular Afrikaans music, 1956–1979, South African Historical Journal, 66(2), pp. 349–370. doi: 10.1080/02582473.2014.891044.

Van der Merwe, S. D. (2019) Plate en Politiek – Populêre Afrikaanse Musiek en die Samelewing, 1900‐2017. Bloemfontein: SunPress.

Van Niekerk, C. (2008) Fathoming the musical identity / identities of James Phillips aka Bernoldus Niemand, S.A. Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis, 22(1), pp. 1–28.

Viljoen, M. (2005) Johannes Kerkorrel en postapartheid- Afrikaneridentiteit, Literator, 26(3), pp. 65–82. doi: 10.4102/lit.v26i3.237.

Viljoen, M. (2011) Die banale as (rap-) identiteit: Jack Parow se ‘Cooler as ekke,’ LitNet Akademies Geesteswetenskappe, 8(2).

Wepener, C. J. (2012) Wat maak ’n Kerkorrel Gereformeerd? ’n Verkenning van Afrikaanse gereformeerde musiek in die jare 1980 en 1990 in Suid-Afrika, Verbum et Ecclesia, 33(1). doi: 10.4102/ve.v33i1.709.

Bronverwysings