Delphine Seyrig

Delphine Claire Beltiane Seyrig (10 April 1932 – 15 Oktober 1990) was 'n Franse Libanees-gebore aktrise en rolprentregisseuse. Sy het prominensie bereik in Alain Resnais se 1961-rolprent, Last Year at Marienbad, en later gespeel in rolprente deur Chantal Akerman, Luis Buñuel, Marguerite Duras, Ulrike Ottinger, François Truffaut en Fred Zinneman. Sy het drie rolprente geregisseer, insluitende die dokumentêr Sois belle et tais-toi (1981).

 Vroeë lewe 
duimnael|links|Seyrig as Ariel in Shakespeare se The Tempest in 1955
Seyrig is gebore as deel van 'n intellektuele Protestantse familie. Haar vader. Henri Seyrig, was afkomstig van Elsas en was die direkteur van die Beirutse Argeologiese Instituut en later Franse kulturele attaché in New York gedurende die Tweede Wêreldoorlog.; "Henri Seyrig", in Je m'appelle Byblos, Jean-Pierre Thiollet, H&D (2005), p. 257;  Haar moeder, Hermine de Saussure, was van Switserse afkoms en familie van die taalkundige/semioloog, Ferdinand de Saussure.

Delphine was die suster van die komponis Francis Seyrig. Haar familie het van Libanon na New York verhuis toe sy tien was. Toe die familie in die laat-1940's teruggekeer het na Libanon is sy ingeskryf as skolier by die Collège Protestant de Jeunes Filles, wat in 1938 opgerig is deur Protestante pasifiste. Sy het die skool van 1947 tot 1950 bygewoon.

 Loopbaan 
duimnael|regs|Seyrig in Fernando Arrabal se 1968-toneelstuk, Le jardin des délices
As 'n jong vrou het Seyrig toneel gestudeer aan die Comédie de Saint-Étienne, en opleiding ontvang onder Jean Dasté, en aan die Centre Dramatique de l'Est. Sy het vlugtig in klein rolle verskyn in die 1954 TV-reeks Sherlock Holmes. In 1956 het sy na New York teruggekeer en aan die Actors Studio gestudeer. In 1959 verskyn sy in haar eerste rolprent, Pull My Daisy. In New York het sy die regisseur Alain Resnais ontmoet wat haar gevra het om in sy rolprent Last Year at Marienbad (1961) te speel. Die rol het haar internasionale erkenning gebring en sy het na Parys verhuis. Onder haar rolle van hierdie tydperk is die van 'n ouer getroude vrou in François Truffaut se Stolen Kisses (1968).

Gedurende die 1960's en 1970's het Seyrig saam met regisseurs gewerk soos Truffaut, Luis Buñuel, Marguerite Duras en Fred Zinnemann, sowel as Resnais. Sy het erkenning vir beide haar verhoog- en rolprentwerk verkry, en is aangewys as beste aktrise tydens die Venesië-rolprentfees vir haar rol in Resnais se Muriel (1963). Sy het baie uiteenlopende rolle vertolk, en omdat sy Frans, Engels en Duits magtig was, het sy in rolprente in al drie tale verskyn, insluitend 'n aantal Hollywood-produksies.

Seyrig is moontlik die algemeenste bekend vir haar rol as Colette de Montpellier in Zinnemann se 1973-rolprent, The Day of the Jackal. Op haar beurt was haar veeleisendste rol moontlik dié van die titelkarakter Jeanne Dielman in Chantal Akerman se 1975-rolprent Jeanne Dielman, 23 quai du Commerce, 1080 Bruxelles, waarin daar van haar verwag is om 'n hoogs ingetoë, streng minimalistiese manier van toneelspel te lewer ten einde die ingesteldheid van die titelkarakter oor te dra.

In Frankryk is Seyrig beskou as 'n belangrike feministiese figuur. Deur die loop van haar loopbaan het sy dikwels haar status as glanspersoonlikheid gebruik om vroueregte te bevorder. Die belangrikste van die drie rolprente wat deur haar geregisseer is was waarskynlik Sois belle et tais-toi (1981), wat aktrises in die rolverdeling ingesluit het soos Shirley MacLaine en Maria Schneider. Saam met Carole Roussopoulos het sy ook 'n verwerking geregisseer van die SCUM Manifesto deur die radikale feminis, Valerie Solanas.

Les Insoumuses
Seyrig, Carole Roussopoulos en die vertaler Ioana Wieder het in 1975 die feministiese video-kollektief bekend as Les Insoumuses gestig nadat hulle mekaar ontmoet het tydens video-redigering werkswinkel wat Roussopoulos in haar woonstel bymekaargebring het. Die naam Les Insoumuses is 'n neologisme wat die woorde "insoumise" (ongehoorsaam) en "muses" kombineer. Die kollektief het verskeie videos vervaardig en gefokus op die uitbeeldings van vroue in die media, werkplek en vroue se reproduktiewe regte.

In 1982 was Seyrig 'n sleutellid van die groep wat die Parys-gebaseerde Centre audiovisuel Simone-de-Beauvoir gestig het, wat 'n groot argief van vroue se verfilmde en opgeneemde werk byhou en werk deur en oor vroue vervaardig. In 1989 het Seyrig 'n huldeblyk ontvang tydens die Créteil Internasionale Vroue-rolprentfees.

 Persoonlike lewe 
duimnael|regs|Die graf van Seyrig in die Montparnasse-begraafplaas (afdeling 15), Parys
Seyrig was getroud met (en is later geskei) die Amerikaanse skilder Jack Youngerman (1926–2020), wat gestudeer het aan die École des Beaux-Arts in Parys. Hul seun, Duncan (* 1956, Parys) is 'n musikant en komponis wat in beide Frabkryk en die Verenigde State werksaam is. Seyrig se kleindogter, Selina Youngerman, is as aktrise werksaam in Londen.

Die Anglo-Franse akteur Michael Lonsdale was verlief op haar, maar sy kon nie sy liefde beantwoord nie.

Seyrig sterf op 15 Oktober 1990 op die betreklik jong ouderdom van 58 jaar in 'n Paryse hospitaal aan longkanker.

 Keur uit haar filmografie 
 As aktrise 
 1954 Sherlock Holmes (TV-reeks) in "The Mother Hubbard Case", "The Case of the Singing Violin"
 1959 Pull My Daisy, as die vrou van Milo
 1961 Last Year at Marienbad, as A - La femme brune
 1963 Muriel, as Hélène Aughain
 1966 Who Are You, Polly Magoo?, as 'n joernalis
 1967 Accident, as Francesca
 1968 Stolen Kisses, as Fabienne Tabard
 1969 Mr. Freedom, as Marie-Madeleine
 1969 La voie lactée, as La prostituée 
 1970 Le Lys dans la vallée (TV), as Mme de Mortsauf
 1970 Peau d'Âne, as La fée des Lilas (The Lilac Fairy)
 1971 Daughters of Darkness (Le rouge aux lèvres), as hertogin Bathory
 1971 Tartuffe (TV), as Elmire
 1972 The Discreet Charm of the Bourgeoisie, as Simone Thévenot
 1973 The Day of the Jackal, as Collette de Montpellier
 1973 A Doll's House, as Kristine Linde
 1974 The Black Windmill, as Celi Burrows
 1974 Le Cri du coeur, as Mme Bunkermann
 1975 Aloïse, as Aloïse adulte
 1975 The Last Word, as Simone
 1975 Le Jardin qui bascule, as Kate
 1975 Jeanne Dielman, 23 quai du Commerce, 1080 Bruxelles, as Jeanne Dielman
 1975 India Song, as Anne-Marie Stretter
 1976 Caro Michele, as Adriana Vivanti
 1976 Son nom de Venise dans Calcutta désert, as Anne-Marie Stretter
 1977 Baxter, Vera Baxter, as L'inconnue
 1977 Repérages, as Julie
 1979 Utkozben, as Barabara
 1980 Le Chemin perdu, as Mathilde Schwarz
 1980 Chère inconnue, as Yvette
 1981 Freak Orlando as Helena Müller, as Lebensbaumgöttin, Kaufhausonsängerin, Mutter der Wundergeburt
 1981 Le Petit Pommier (TV), as La mère
 1981 The Man of Destiny (TV), as The Lady
 1983 Le Grain de sable, as Solange
 1984 Dorian Gray im Spiegel der Boulevardpresse, as Dr. Mabuse
 1986 Seven Women, Seven Sins (segment "Pride")
 1986 Golden Eighties, as Jeanne Schwartz
 1986 Les Étonnements d'un couple moderne (TV), as Marie-Claude Poitevin
 1986 Letters Home, as Aurelia Plath
 1989 Johanna D'Arc of Mongolia, as Lady Windermere

 As regisseuse 
 1975 Maso et Miso vont en bateau
 1976 Scum Manifesto
 1981 Sois belle et tais-toi

 Verwysings 

 Bronnelys 
 François Poirié. Comme une apparition: Delphine Seyrig, portrait, Actes Sud, 28 Februarie 2007 (sagteband); 

 Eksterne skakels 

 Verwerking van die artikel Delphine Seyrig, uit Wikinfo, gelisensiëer onder die Creative Commons Attribution-Share Alike license en die GFDL
 Delphine Seyrig in gesprek met Melinda Camber Porter van Through Parisian Eyes PDF 
 Centre Audiovisuel Simone de Beauvoir

Kategorie:Geboortes in 1932
Kategorie:Sterftes in 1990
Kategorie:Franse aktrises