Tran-dinastie

Trần-dinastie
duimnael|180px|Vietnam in 1306.
 Land Viëtnam Stigter Trần Thái Tông Gestig in 1225 Hoofstad Thăng Long (hedendaagse Hanoi) Heerser Monargie (Keiser van Viëtnam) Titels Keiser, Koning van Dai Viet Voorganger Lý-dinastie Opvolger Hồ-dinastie
Die Tran-dinastie (ook Trần-dinastie) (Chinees: Chén Cháo, Viëtnamees: Trần triều) het oor Viëtnam regeer van 1225 tot 1400, na die Lý-dinastie en voor die kortstondige Hồ-dinastie. Hierdie tydperk is gekenmerk deur suksesvolle weerstand teen Mongoolse invalle, 'n beduidende territoriale uitbreiding en 'n opmerkende kulturele en ekonomiese vooruitgang.

Die Trần-tydperk het uitgestaan vir 'n sterk sentrale regering en 'n toewyding aan die welsyn van die Viëtnamese volk, deur middel van landbouhervormings, handelsontwikkeling en kulturele bevordering. Die dinastie het drie Mongoolse invalle (1258, 1285, 1288) weerstaan danksy hul vastberadenheid en die militêre leiding van die beroemde Trần Hưng Đạo, wat die Viëtnamese magte tot oorwinning gelei het tydens die Slag van Bạch Đằng (1288).

Na meer as 'n eeu van stabiliteit en nasionale verdediging, het die Trần-dinastie in 1400 geëindig toe Hồ Quý Ly die bewind oorgeneem het en die Hồ-dinastie gevestig is.

 Tran-dinastie 

+ Trần-dinastie 1225-1400 Tempelnaam (Miếu hiệu 廟號) Persoonlike naam Regeerjare Era-naam (Niên hiệu 年號) en tydperk Viëtnamese konvensie: "Trần" + tempelnaam Trần Thái Tông (陳太宗) Trần Cảnh (陳煚) 1225-1258 Kiến Trung (建中) 1225-1232  
Thiên Ứng Chính Bình (天應正平) 1232-1251  
Nguyên Phong (元豐) 1251-1258 Trần Thánh Tông (陳聖宗) Trần Hoảng (陳晃) 1258-1278 Thiệu Long (紹隆) 1258-1272  
Bảo Phù (寶符) 1273-1278 Trần Nhân Tông (陳仁宗) Trần Khâm (陳欽) 1278-1293 Thiệu Bảo (紹寶) 1279-1285  
Trùng Hưng (重興) 1285-1293 Trần Anh Tông (陳英宗) Trần Thuyên (陳烇) 1293-1314 Hưng Long (興隆) 1293-1314 Trần Minh Tông (陳明宗) Trần Mạnh (陳奣) 1314-1329 Đại Khánh (大慶) 1314-1323  
Khai Thái (開泰) 1324-1329 Trần Hiến Tông (陳憲宗) Trần Vượng (陳旺) 1329-1341 Khai Hựu (開祐) 1329-1341 Trần Dụ Tông (陳裕宗) Trần Hạo (陳暭) 1341-1369 Đại Trị (大治) 1358-1369 Trần Nghệ Tông (陳藝宗) Trần Phủ (陳晡) 1370-1372 Thiệu Khánh (紹慶) 1370-1372 Trần Duệ Tông (陳睿宗) Trần Kính (陳敬) 1372-1377 Long Khánh (隆慶) 1372-1377 Trần Phế Đế (陳廢帝) Trần Hiện (陳晛) 1377-1388 Xương Phù (昌符) 1377-1388 Trần Thuận Tông (陳順宗) Trần Ngung (陳頊) 1388-1398 Quang Thái (光泰) 1388-1398 Trần Thiếu Đế (陳少帝) Trần An (陳安) 1398-1400 Kiến Tân (建新) 1398-1400

 Geskiedenis 

links|duimnael|upright=0.7|Standbeeld van generaal Trần Hưng Đạo, held van die Mongoolse weerstand

Die Trần-dinastie is in 1225 gestig toe Trần Thủ Độ, die regent van die Lý-dinastie, die abdikasie van die laaste keiserin, Lý Chiêu Hoàng, gereël het ten gunste van haar man Trần Cảnh, wat as Trần Thái Tông die eerste Trần-keiser geword het.

Tydens die vroeë dekades van bewind is die Trần staat versterk en hervormings ingestel om die lewensomstandighede van die bevolking te verbeter.

 Eerste periode: Verdediging teen Mongoolse invalle (1225-1293) 

In 1258 het die Viëtnamese suksesvol 'n Mongoolse inval onder leiding van Möngke Khan afgeweer. In 1285 het Kublai Khan 'n massiewe veldtog geloods wat tot die tydelike besetting van die hoofstad Thăng Long (hedendaagse Hanoi) gelei het. Generaal Trần Hưng Đạo het egter 'n slim taktiek gebruik om die Mongole terug te dwing, wat gelei het tot hul nederlaag.

Die beslissende geveg het in 1288 tydens die Slag van Bạch Đằng (1288) plaasgevind. Die Trần-weermag het 'n hinderlaag opgestel deur die Mongoolse vloot na 'n riviergedeelte met onderwater spiese te lok, wat tot 'n vernietigende nederlaag vir die Mongole gelei het. Hierdie slag word steeds as 'n simbool van Viëtnamese weerstand beskou.

 Tweede periode: Groei en stabiliteit (1293-1400) 

Na die Mongoolse oorloë het Viëtnam 'n tydperk van vrede en ekonomiese vooruitgang beleef. Die keisers het onderwys bevorder, infrastruktuur verbeter en kulturele ontwikkeling ondersteun. Die Konfusianisme en Boeddhisme het floreer, met die stigting van akademiese instellings en tempels.

In 1400 het Hồ Quý Ly die laaste Trần-keiser, Trần Thiếu Đế, afgesit en die Hồ-dinastie gestig, wat die einde van die Trần-dinastie gemerk het.

 Erfenis 

Die Trần-dinastie word beskou as een van die grootste tydperke in Viëtnamese geskiedenis, veral weens hul oorwinnings teen die Mongole en hul toewyding aan die welsyn van die Viëtnamese volk. Generaal Trần Hưng Đạo word steeds as 'n nasionale held vereer, en talle plekke in Viëtnam dra sy naam.

 Bibliografie 
 Hall, Daniel George Edward. A History of South-East Asia. Macmillan, 1981. .
 Taylor, Keith Weller. The Birth of Vietnam. University of California Press, 1983. .
 Lockhart, Bruce M., en Duiker, William J. The A to Z of Vietnam. Scarecrow Press, 2010. .
 Tran, Nhung Tuyet, en Reid, Anthony. Viet Nam: Borderless Histories. University of Wisconsin Press, 2006. .
 Kiernan, Ben. Việt Nam: A History from Earliest Times to the Present. Oxford University Press, 2017. .
 Cooke, Nola, Li, Tana, en Anderson, James A. The Tongking Gulf Through History. University of Pennsylvania Press, 2011. .

 Skakels 
 Đinh Thùy Yến
 Thừa Thiên
 Nguyễn-dinastie
 Thien-dinastie
 Lý-dinastie
 Hồ-dinastie

 Eksterne skakels 
 Trần-dinastie op Britannica
 Geskiedenis van die Trần-dinastie – Vietnam Online
 Trần-dinastie en sy weerstand teen die Mongole – Cambridge University Press
 Viëtnamese kuns tydens die Trần-dinastie – The Metropolitan Museum of Art
 Die kulturele nalatenskap van die Trần-dinastie – Asia Society

Kategorie:Viëtnamese dinastieë
Kategorie:Geskiedenis van Viëtnam
Kategorie:13de eeu in Viëtnam
Kategorie:14de eeu in Viëtnam
Kategorie:Feodale state van Viëtnam