Terence Tao

Terence Chi-Shen Tao FAA FRS (Chinees: 陶哲軒; gebore 17 Julie 1975) is 'n Australies-Amerikaanse wiskundige, Fields-medaljewenner, en professor in wiskunde aan die Universiteit van Kalifornië, Los Angeles (UCLA), waar hy die James en Carol Collins-leerstoel in die Kollege vir Lettere en Wetenskappe beklee. Sy navorsing sluit onderwerpe in harmoniese analise, parsiële differensiaalvergelykings, algebraïese kombinatorika, rekenkundige kombinatorika, geometriese kombinatorika, waarskynlikheidsteorie, saamgeperste waarneming en analitiese getalleteorie.

Tao is gebore in ‘n gesin van Chinese immigrantouers en het in Adelaide grootgeword. Tao het die Fields-medalje in 2006 gewen en die Royal Medal en Breakthrough-prys in Wiskunde in 2014, en is 'n 2006 MacArthur-genoot. Tao was die outeur of mede-outeur van meer as driehonderd navorsingsartikels, en word wyd beskou as een van die grootste lewende wiskundiges.

Lewe en loopbaan
Familie
Tao se ouers is eerstegenerasie-immigrante van Hongkong na Australië.Wen Wei Po, Page A4, 24 Augustus 2006. Tao se pa, Billy Tao, was 'n Chinese kinderarts wat in Sjanghai gebore is en sy mediese graad (MBBS) in 1969 aan die Universiteit van Hongkong verwerf het.Dr Billy Tao, Healthshare. Tao se ma, Grace Leong,[b] is in Hongkong gebore; sy het 'n eersteklas honneursgraad in wiskunde en fisika aan die Universiteit van Hongkong ontvang.Terence Tao: the Mozart of maths, 7 Maart 2015, Stephanie Wood, The Sydney Morning Herald. Sy was 'n hoërskoolonderwyseres van wiskunde en fisika in Hongkong.Oriental Daily, Page A29, 24 Augustus 2006. Billy en Grace het mekaar as studente aan die Universiteit van Hongkong ontmoet.Terence Chi-Shen Tao, MacTutor History of Mathematics archive, School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland.  Hulle het toe in 1972 van Hongkong na Australië geëmigreer.

Tao het ook twee broers, Trevor en Nigel, wat tans in Australië woon. Albei het Australië voorheen by die Internasionale Wiskundige Olimpiade verteenwoordig. Verder het Trevor 
Tao Australië internasionaal in skaak verteenwoordig en beklee hy die titel van Internasionale  Skaak Meester.

Tao praat Kantonees, maar kan nie Chinees skryf nie. Tao is getroud met Laura Tao, 'n elektriese ingenieur by NASA se Jet Propulsion Laboratory. Hulle woon in Los Angeles, Kalifornië, en het twee kinders.

Kinderjare 
As 'n wonderkind,. het Tao 5 grade oorgeslaan. Tao het van jongs af buitengewone wiskundige vermoëns getoon en op 9-jarige ouderdom universiteitsvlak-wiskundekursusse bygewoon. Hy is een van slegs drie kinders in die geskiedenis van die Johns Hopkins Study of Exceptional Talent-program wat 'n telling van 700 of meer op die SAT-wiskunde-afdeling behaal het toe hy net agt jaar oud was; Tao het 'n telling van 760 behaal. Julian Stanley, Direkteur van die Studie van Wiskundig Vroegtydige Jeug, het gesê dat Tao die grootste wiskundige redenasievermoë gehad het wat hy in jare van intensiewe soektog gevind het.

Tao was die jongste deelnemer tot nog toe aan die Internasionale Wiskundige Olimpiade, en het die eerste keer op tienjarige ouderdom meegeding; in 1986, 1987 en 1988 het hy onderskeidelik 'n brons-, silwer- en goue medalje gewen. Tao bly die jongste wenner van elk van die drie medaljes in die Olimpiade se geskiedenis, nadat hy die goue medalje op 13-jarige ouderdom in 1988 gewen het.

Loopbaan 
Op 14-jarige ouderdom het Tao die Research Science Institute bygewoon, 'n somerprogram vir hoërskoolleerlinge. In 1991 het hy sy baccalaureus- en meestersgrade op 16-jarige ouderdom van Flinders Universiteit onder leiding van Garth Gaudry ontvang.It's prime time as numbers man Tao tops his Field Stephen Cauchi, 23 Augustus 2006. Besoek 31 August 2006. In 1992 het hy 'n nagraadse Fulbright-beurs gewen om navorsing in wiskunde aan die Princeton-universiteit in die Verenigde State te doen. Van 1992 tot 1996 was Tao 'n nagraadse student aan die Princeton-universiteit onder leiding van Elias Stein, en het sy PhD op 21-jarige ouderdom ontvang. In 1996 het hy by die fakulteit van die Universiteit van Kalifornië, Los Angeles, aangesluit. In 1999, toe hy 24 was, is hy bevorder tot vol professor aan UCLA en bly hy die jongste persoon wat ooit deur die instelling in daardie posisie aangestel is.

Hy is bekend vir sy samewerkende ingesteldheid; teen 2006 het Tao saam met meer as 30 ander aan sy bevindings gewerk, en teen Oktober 2015 68 mede-outeurs bereik.

Tao het 'n besonder uitgebreide samewerking met die Britse wiskundige Ben J. Green gehad; saam het hulle die Green-Tao-stelling bewys, wat welbekend is onder beide amateur- en professionele wiskundiges. Hierdie stelling bepaal dat daar arbitrêr lang rekenkundige progressies van priemgetalle is. Die New York Times het dit so beskryf:

 “In 2004 het dr. Tao, saam met Ben Green, 'n wiskundige nou aan die Universiteit van Cambridge in Engeland, 'n probleem opgelos wat verband hou met die tweelingpriemvermoede deur na priemgetalprogressies te kyk - reekse getalle wat ewe ver van mekaar gespasieer is. (Byvoorbeeld, 3, 7 en 11 vorm 'n progressie van priemgetalle met 'n spasiëring van 4; die volgende getal in die reeks, 15, is nie 'n priemgetal nie.) Dr. Tao en dr. Green het bewys dat dit altyd moontlik is om, êrens in die oneindigheid van heelgetalle, 'n progressie van priemgetalle van gelyke spasiëring en enige lengte te vind.”

Baie ander resultate van Tao het hoofstroom aandag in die wetenskaplike pers gekry, insluitend:
 sy vestiging van eindige tyd-opblaas vir 'n wysiging van die Navier-Stokes bestaan en gladheid Millennium Probleem.
 sy 2015 oplossing van die Erdős diskrepansie probleem, wat entropie ramings binne analitiese getalleteorie gebruik het.
 sy 2019 vordering met die Collatz-vermoede, waarin hy die probabilistiese bewering bewys het dat byna alle Collatz-bane byna begrensde waardes bereik..

Tao het ook 'n aantal vermoedens opgelos of vordering gemaak met hulle. In 2012 het Green en Tao bewyse aangekondig van die vermoedelike "boordplantprobleem", wat vra vir die maksimum aantal lyne deur presies 3 punte in 'n stel van n punte in die vlak, nie almal op 'n lyn nie. In 2018, saam met Brad Rodgers, het Tao getoon dat die de Bruijn-Newman-konstante, waarvan die nie-positiwiteit gelykstaande is aan die Riemann-hipotese, nie-negatief is.. In 2020 het Tao Sendov se vermoede bewys, rakende die liggings van die wortels en kritieke punte van 'n komplekse polinoom, in die spesiale geval van polinome met 'n voldoende hoë graad.

Erkenning
duimnael|Tao at ICM 2006.
Tao het oor die jare talle wiskundige eerbewyse en toekennings gewen.  Hy is 'n genoot van die Royal Society, die Australiese Akademie vir Wetenskap (ooreenstemmende lid), die Nasionale Akademie vir Wetenskappe (buitelandse lid), die Amerikaanse Akademie vir Kuns en Wetenskappe, die Amerikaanse Filosofiese Vereniging,  en die Amerikaanse Wiskundige Vereniging.List of Fellows of the American Mathematical Society , besoek 25 Augustus 2013.  In 2006 het hy die Fields-medalje ontvang; hy was die eerste Australiër, die eerste UCLA-fakulteitslid, en een van die jongste wiskundiges wat die toekenning ontvang het. Hy is ook bekroon met die MacArthur-genootskap. Hy is in The New York Times, CNN, USA Today, Popular Science, en baie ander media-afsetpunte gepubliseer.  In 2014 het Tao 'n CTY Distinguished Alumni Honor van die Johns Hopkins Sentrum vir Begaafde en Talentevolle Jeug ontvang voor 979 deelnemers in graad 8 en 9 wat in dieselfde program is as waaruit Tao gegradueer het. In 2021 het president Joe Biden aangekondig dat Tao gekies is as een van 30 lede van sy president se raad van adviseurs oor wetenskap en tegnologie, 'n liggaam wat Amerika se mees vooraanstaande leiers in wetenskap en tegnologie bymekaarbring.  In 2021 is Tao bekroon met die Riemann-prysweek as ontvanger van die eerste Riemann-prys 2019 deur die Riemann Internasionale Skool vir Wiskunde aan die Universiteit van Insubria.  Tao was 'n finalis om in 2007 Australiër van die Jaar te word.National Australia Day Committee, Terence Tao – Australian of the Year. Besoek 3 Februarie 2023.

Teen 2022 het Tao meer as driehonderd artikels gepubliseer, asook sestien boeke. Hy het 'n Erdős-nommer van 2. Hy is 'n navorser wat baie aangehaal word.

'n Artikel deur New Scientist|NewScientist.com, Prestigious Fields Medals for mathematics awarded, 22 Augustus 2006. skryf oor sy vermoë:

 "Tao se reputasie is so groot dat wiskundiges nou meeding om hom in hul probleme te interesseer, en hy word 'n soort Meneer Herstel vir gefrustreerde navorsers. "As jy vashaak met 'n probleem, dan is een uitweg om Terence Tao te interesseer," sê Charles Fefferman professor in wiskunde aan Princeton-universiteit."

Die Britse wiskundige en Fields-medaljewenner Timothy Gowers het oor Tao se breedte van kennis opgemerk:Mathematical Reviews MR2523047, Hersien deur Timothy Gowers of 
Terence Tao's Poincaré's legacies, part I, http://mathscinet

 "Tao se wiskundige kennis het 'n buitengewone kombinasie van breedte en diepte: hy kan met selfvertroue en gesaghebbend skryf oor onderwerpe so uiteenlopend soos parsiële differensiaalvergelykings, analitiese getalleteorie, die meetkunde van 3-veelvuldighede, niestandaardanalise, groepteorie, modelteorie, kwantummeganika, waarskynlikheid, ergodiese teorie, kombinatorika, harmoniese analise, beeldverwerking, funksionele analise en vele ander. Sommige hiervan is gebiede waartoe hy fundamentele bydraes gelewer het. Ander is gebiede wat hy blykbaar op die diep intuïtiewe vlak van 'n kenner verstaan, ten spyte daarvan dat hy amptelik nie in daardie gebiede werk nie. Hoe hy dit alles doen, asook om artikels en boeke teen 'n geweldige tempo te skryf, is 'n algehele misterie. Daar word gesê dat David Hilbert die laaste persoon was wat alle wiskunde geken het, maar dit is nie maklik om gapings in Tao se kennis te vind nie, en as jy dit doen, kan jy dalk vind dat die gapings 'n jaar later gevul is."

 Verwysings 

Kategorie:Geboortes in 1975
Kategorie:Amerikaanse  wiskundiges
Kategorie:Lewende mense
Kategorie:Fields-medalje wenners