Wêreldboekedag

Wêreldboekedag, ook bekend as Wêreldboek- en kopieregdag of Internasionale Dag van die Boek, is 'n jaarlikse geleentheid wat deur UNESCO (die VN se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie) gereël word om lees, publisering en kopiereg te bevorder. Die eerste Wêreldboekedag is op 23 April 1995 gevier en word steeds op daardie datum erken. ’n Verwante gebeurtenis in die Verenigde Koninkryk en Ierland word in Maart waargeneem. Op Wêreldboek- en kopieregdag kies UNESCO saam met die advieskomitee van die belangrikste sektore van die boekbedryf die Wêreldboekhoofstad vir een jaar. Elke aangewese Wêreldboekhoofstad voer 'n program van aktiwiteite uit om boeke en lees te vier en te bevorder. In 2023 is Accra (die hoofstad van Ghana) as die Wêreldboekhoofstad aangewys en in 2024 is Straatsburg in Frankryk as die Wêreldboekhoofstad aangewys.

 Keuse van datum 
Die oorspronklike idee is in 1922 deur Vicente Clavel, direkteur van Cervantes-uitgewery in Barcelona, uitgedink as ’n manier om die skrywer Miguel de Cervantes te vereer en die verkope van boeke ’n hupstoot te gee. Dit is die eerste keer op 7 Oktober 1926, Cervantes se verjaardag, gevier voordat dit na sy sterfdatum, 23 April 1930, verskuif is. Die viering duur met groot gewildheid in Katalonië voort, waar dit na verwys word as Sant Jordi's Day of Die Dag van Boeke en Rose.

In 1995 het UNESCO besluit dat die Wêreldboek- en kopieregdag op 23 April gevier sal word, aangesien die datum ook die herdenking van die dood van William Shakespeare en Inca Garcilaso de la Vega is, asook dié van die geboorte of dood van verskeie ander prominente skrywers. (In 'n historiese toeval het Shakespeare en Cervantes op dieselfde datum gesterf - 23 April 1616 - maar nie op dieselfde dag nie, aangesien Spanje destyds die Gregoriaanse kalender gebruik het en Engeland die Juliaanse kalender; Shakespeare het eintlik 10 dae na Cervantes, op 3 Mei van die Gregoriaanse kalender, gesterf.)

 Wêreldboekedag volgens streek 

 Wêreldboekhoofstad 
Die Wêreldboekhoofstad is 'n inisiatief van UNESCO wat stede vanaf 23 April, op Wêreldboek- en kopieregdag, vir 'n jaar erken vir die bevordering van boeke en die kweek van 'n liefde vir lees. Stede wat as UNESCO Wêreldboekhoofstad aangewys is, voer aktiwiteite uit wat UNESCO se waardes deel met die doel om 'n leeskultuur oor alle ouderdomme aan te moedig.

UNESCO het in 2001 die 31c/Resolusie 29 aanvaar, wat die Worldboekhoofstad-program gestig het en Madrid in 2001 as die eerste WBC-stad benoem. Die advieskomitee bestaan uit UNESCO, die Internasionale Uitgewersvereniging, die Internasionale Federasie van Biblioteekverenigings en -instellings, die Internasionale Skrywersforum en die Internasionale Boekhandelaarsfederasie.

 Spanje 
In Spanje word Boekedag sedert 7 Oktober 1926 gevier, die datum waarop Miguel de Cervantes glo gebore is. Maar dit is meer gepas beskou om hierdie dag in 'n aangenamer seisoen te vier waar daar in die buitelug gestap en deur boeke geblaai kon word. Lente was baie beter as herfs. Koning Alfonso XIII het dus in 1930 die verandering van die viering van die Boekedag na 23 April, die veronderstelde sterfdatum van Cervantes, goedgekeur.
duimnael| Forum oor voorlees gehou buite die kampusbiblioteek by die Monterrey Instituut vir Tegnologie en Hoër Onderwys, Mexikostad vir die geleentheid

 Swede 
In Swede staan die dag as Världsbokdagen ("Wêreldboekedag") bekend en word die kopieregaspek selde genoem. Dit word gewoonlik op 23 April gevier en is in 2000 en 2011 na 13 April verskuif om 'n botsing met Paasfees te vermy.

 Verenigde Koninkryk en Ierland 
In die Verenigde Koninkryk en Ierland is Wêreldboekedag 'n liefdadigheidsgeleentheid in Maart, wat jaarliks op die eerste Donderdag gehou word en met die vrystelling van spesiale uitgawes gepaardgaan. Die jaarlikse viering op 23 April is Wêreldboekenag, 'n geleentheid wat deur die onafhanklike liefdadigheidsorganisasie The Reading Agency gereël word.

 Verenigde State 
In Kensington, Maryland, word die Internasionale Dag van die Boek met 'n straatfees op die Sondag naaste aan 26 April gevier. In 2020 is die 15de Jaarlikse Kensington-dag van die Boekefees weens die COVID-19-pandemie gekanselleer.

 Indië 
Wêreldboekedag word ook elke jaar op 23 April in Indië gevier. Dit word in baie dele van Indië herdenk om mense aan te moedig en bewus te maak om boeke te lees en te publiseer.

 Galery 

 Verwysings 

 Eksterne skakels 
 Wêreldboek- en kopieregdag, Verenigde Nasies: 23 April
 Boodskap van me. Audrey Azoulay, direkteur-generaal van UNESCO ter geleentheid van Wêreldboek- en kopieregdag 2019
 Internasionale Dag van die Boek -viering in Kensington, Maryland, VSA

Kategorie:Unesco