Percy Qoboza

Percy Tseliso Peter Qoboza (gebore 17 Januarie 1938 in Sophiatown (Johannesburg); sterf 17 Januarie 1988 JohannesburgSouth African History Online: Percy Qoboza, influential anti-Apartheid journalist, dies. auf www.sahistory.org.za (Engels).Republic of South Africa, The Presidency: Percy Tseliso Peter Qoboza (1938 - ) . op www.thepresidency.gov.za (Engels).) was 'n Suid-Afrikaanse joernalis, redakteur en apartheidskritikus.

Qoboza het grootgeword in die Johannesburgse township Sophiatown, waar sy ouers Flora en Joseph Qoboza hul eie eiendom besit het. Hier het hy St Cyprian Anglikaanse Skool bygewoon en later na die Pax Training College in Pietersburg verhuis. Gedurende hierdie tyd het hy vrywillig by die Young Christian Workers (YCW) organisasie gewerk, met wie hy later verbonde gebly het. Hy het later teologie aan die Roma-universiteitskweekskool in Basoetoland gestudeer.The Journalist (Hrsg.): A Soldier Armed with A Pen. Biografie van 15 Oktober 2014, op www.thejournalist.org.za (Engels).

Hy het toe 'n pos in die Johannesburgse stadsregering aangeneem, waar hy aan die Soweto-distriksadministrasie toegewys is. Tydens hierdie aktiwiteit het Qoboza in politiek begin belangstel. In 1960 verlaat hy hierdie pos en word 'n voltydse organiseerder by die Progressiewe Party. Omdat daar op daardie stadium geen demografies gemengde organisasies toegelaat was nie, het sy betrokkenheid aanvanklik geheim gebly. Hy het naam gemaak as 'n eerlike, moedige en welsprekende akteur.

'n Paar maande later het Qoboza uit die rol van party-organiseerder bedank en vanaf 1963 die rol van streekverslaggewer by die koerant The World aanvaar, in 1974 word hy die redakteur daarvan. Onder sy leiding het dit die koerant met die wydste bereik onder swartes in Suid-Afrika geword. In 1975 was hy 'n Nieman-genoot aan die Harvard-universiteit en het teruggekeer na Suid-Afrika as 'n sterk teenstander van apartheidsbeleid. As koerantredakteur het hy die 1976-opstand in Soweto ondersteun. Die World is in Oktober 1977 onder die Wet op Binnelandse Veiligheid verbied,SAIRR: A Survey of Race Relations in South Africa 1977. Johannesburg 1978, bl. 179. Qoboza is deur die Spesiale Tak van die SAP in hegtenis geneemSouth African History Online: Percy Qoboza and his deputy, Aggrey Klaaste are arrested by the Special Branch police. auf www.sahistory.org.za (Engels). en tot Maart 1978 sonder aanklag aangehou. Sy saak het internasionale aandag geniet en die World Association of Newspapers het die Golden Pen of Freedom-toekenning aan hom toegeken.

Ná sy vrylating het hy as redakteur van The Post oorgeneem totdat dit in 1980 weens 'n staking publikasie moes staak. Die regering het heropening verbied. Qoboza was gasredakteur van die Washington Star (1980–1981) en redakteur van die Johannesburg se City Press (1986–1988). Percy Qoboza by britannica.com (Engels)

Op sy vyftigste verjaardag is Qoboza in die hospitaal dood aan komplikasies van hart- en asemhalingsversaking. 'n Groot aantal roubeklaers het sy vier uur lange begrafnisdiens in die Regina Mundi Katolieke Kerk in Soweto bygewoon, wat onderhewig was aan aansienlike polisiebeperkings.
In 2010 het hy postuum die Orde van Ikhamanga in Silwer ontvang. Die New York Society for Ethical Culture het in 1978 die Etiese Humanistiese Toekenning aan hom toegeken. Eredoktorsgrade is deur Tufts Universiteit en Amherst College in die VSA toegeken. Hy het ook die Goue Pen van Vryheid van die Internasionale Federasie van Koeranteienaars ontvang.

Qoboza was met sy vrou Anne getroud. Albei het mekaar in 1962 by 'n jong Christenwerkerskamp ontmoet.

 Verwysings 

Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers
Kategorie:Geboortes in 1938
Kategorie:Sterftes in 1988