Bortle-skaal

Die Bortle-donkerlugskaal (gewoonlik bloot die Bortle-skaal genoem) is 'n numeriese skaal met nege vlakke wat die helderheid van die naglug op 'n spesifieke plek meet. Dit dui die sterrekundige sigbaarheid van hemelligame en die ontwrigting deur ligbesoedeling aan. Die amateursterrekundige John E. Bortle het die skaal geskep en dit in die uitgawe van Februarie 2001 van die tydskrif Sky & Telescope gepubliseer om sterrekykers te help om die donkerte van die lug op 'n plek te bepaal, en tweedens om die donkerte op verskillende plekke te vergelyk.

Die skaal wissel van klas 1, die donkerste terrein op Aarde, tot klas 9, die naglug in stede. Dit gee verskeie kriteria vir elke vlak bo die beperkende magnitude vir die blote oog (naked-eye limiting magnitude, of NELM). Die akkuraatheid en gebruik van die skaal is in 2014 in navorsing bevraagteken. 

Die tabel hier onder som Bortle se beskrywings van die klasse op. Tussen sommige klasse kan daar 'n drastiese verskil wees.

Tabel van donkerlugklassifikasies
 Klas Titel NELM Gem.SQMmag/boogsek.2 Beskrywing 1 Uitstekendedonkerlugterrein  21,76-22,0die sodiaklig is sigbaar en kleurryk
die gegenschein is geredelik sigbaar
die Skerpioen- en Boogskutterstreke van die Melkweg gooi duidelike skaduwees
baie sterrebeelde, veral die dowweres, is skaars herkenbaar tussen die groot aantal sterre
baie Messier-voorwerpe en bolswerms kan met die blote oog gesien word
M33 (die Driehoeksterrestelsel) kan met die blote oog gesien word 2 Tipiese waredonker terrein 7,1-7,5 21,6-21.75 
die sodiaklig is gelerig en helder genoeg om met dagbreek en skemer skaduwees te gooi
die gegenschein is sigbaar
wolke is net sigbaar as donker "gate" teen die lug
Die silhoeët van die omgewing is skaars sigbaar teen die lug
baie Messier-voorwerpe en bolswerms kan met die blote oog gesien word
M33 kan maklik met die blote oog gesien word 3 Plattelandselug 6,6-7,0 21,3-21,6 
die sodiaklig is voortreflik in die herfs en lente, en kleur is steeds sigbaar
'n mate van ligbesoedeling is by die horison sigbaar
wolke is verlig naby die horison, maar donker bo die kop
nabygeleë gebiede is effens sigbaar
M15, M4, M5 en M22 kan met die blote oog gesien word
M33 kan gesien word terwyl direk daarna gekyk word 4 Helder platteland 6,3-6,5 20,8-21,3die sodiaklig is steeds sigbaar, maar strek nie met dagbreek of skemer halfpad na die senit nie
streke van ligbesoedeling is in verskeie rigtings sigbaar
wolke is verlig in die rigting van die ligbronne, maar donker bo die kop
die omgewing is duidelik sigbaar, selfs op 'n afstand
die Melkweg lyk steeds indrukwekkend, meer ontbreek detail
M33 kan moeilik gesien word: met die blik afgewend en net as dit hoog in die lug sit 4,5  Halfvoorstedelike/oorgangslug 6,1-6,3 20,3-20,8 
wolke het 'n gyserige gloed by die senit en lyk helder in die rigting van een of mer prominente stadsligkoepels
die Melkweg is net vaagweg sigbaar: 10-15 grade bo die horison. Die Groot Rif kan op 'n donker nag bo die kop gesien word. 5 Voorstedelikelug 5,6-6,0 19,25-20,3 
die sodiaklig kan op die beste nagte in die herfs en lente net hier en daar effens gesien word
ligbesoedeling is sigbaar in die meeste of alle rigtings
wolke is merkbaar helderder as die lug
die Melkweg is onsigbaar naby die horison en lyk uitgewas bo die kop 6 Heldervoorstedelike lug 5,1-5,5 18,5-19,25 
die sodiaklig is onsigbaar
ligbesoedeling laat die lug binne 35° van die horson af gryswit gloei
wolke op enige plek in die lug lyk taamlik helder
die omgewing kan maklik gesien word
die Melkweg is net naby die senit sigbaar
M33 kan nie gesien word nie, en M31 net effens 7 Voorstedelik/stedelik/oorgang 4,6-5,0 18,0-18,5 
ligbesoedeling maak die hele lug liggrys
sterk ligbronne is in alle rigtings sigbaar
wolke is helder verlig
die Melkweg is amper of heeltemal onsigbaar
M31 en M44 kan deur ervare kykers net effens gesien word, sonder enige detail 8 Stadslug 4,1-4,5 <18,0 
die lug is liggrys of oranje – 'n mens kan maklik lees 
die sterre van bekende sterebeelde kan moeilik of glad nie gesien word nie
M31 en M44 is op goeie nagte skaars sigbaar 9 Middestad 4,0die lug is helder verlig
baie sterre van sterrebeelde en baie dowwer sterrebeelde is onsigbaar
die enigste Messier-voorwerp wat met die oog gesien kan word, is die Plejades
die enigste voorwerpe wat gesien kan word, is die Maan, die planete, helder satelliete en 'n paar van die helderste sterreswerms

Verwysings

Skakels

Kategorie:Ruimteverkenning