On the Origin of Species

{{Inligtingskas Boek
| titel           = On the Origin of Species| subtitel        = 
| oorspr titel    = 
| vertaler        = 
| beeld           = Origin of Species title page.jpg
| outeur          = Charles Darwin
| omslagontwerp   = 
| land            = 
| taal            = Engels
| reeks           = 
| onderwerp       = Natuurlike seleksie, evolusie
| genre           = Nie-fiksie
| uitgewer        = John Murray
| uitgewingsdatum = 24 November 1859
| medium          = Druk (gebind)
| bladsye         = 502
| grootte_gewig   = 
| oplage          = 
| isbn            = 
| isbntoeligting  = 
| issn            = 
| voorafgegaan    = 
| vervolg         = 
}}On the Origin of Species  (Oor die oorsprong van spesies) of, meer volledig: On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life)<ref name="titles"> Die boek se volle oorspronklike titel was On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life. In die 1872 sesde uitgawe is "Aan" weggelaat, dus is die volle titel The origin of species by means of natural selection, or the preservation of favoured races in the struggle for life. Hierdie uitgawe staan gewoonlik bekend as ' 'The Origin of Species. Die 6de is Darwin se finale uitgawe; daar was geringe wysigings in die teks van sekere daaropvolgende uitgawes. Sien Freeman, R. B. "The works of Charles Darwin: an annotated bibliographical handlist." In Van Wyhe, John, ed. Darwin Online: On the Origin of Species, 2002.</ref> is 'n werk van wetenskaplike literatuur deur Charles Darwin wat beskou word as die grondslag van evolusionêre biologie. Dit is op 24 November 1859 gepubliseer.  Darwin se boek het die wetenskaplike teorie bekendgestel dat bevolkings oor die loop van generasies ontwikkel deur 'n proses van natuurlike seleksie, hoewel Lamarckisme ook ingesluit is as 'n meganisme van minder belang. Die boek het 'n versameling bewyse gelewer dat die diversiteit van lewe deur gemeenskaplike afkoms deur 'n vertakkende patroon van evolusie ontstaan het. Darwin het bewyse ingesluit wat hy op die Beagle-ekspedisie in die 1830's versamel het en sy daaropvolgende bevindinge van navorsing, korrespondensie en eksperimentering.

Verskeie evolusionêre idees is reeds voorgestel om nuwe bevindings in biologie te verduidelik. Daar was groeiende steun vir sulke idees onder andersdenkende anatomiste en die algemene publiek, maar gedurende die eerste helfte van die 19de eeu was die Engelse wetenskaplike hoofstroom nou gekoppel aan die Kerk van Engeland, terwyl wetenskap deel was van natuurlike teologie. Idees oor die transmutasie van spesies was omstrede aangesien dit in stryd was met die oortuigings dat spesies onveranderlike dele van 'n ontwerpte hiërargie is en dat mense uniek is, nie verwant aan ander diere nie. Die politieke en teologiese implikasies is intens gedebatteer, maar transmutasie is nie deur die wetenskaplike hoofstroom aanvaar nie.

Die boek is vir nie-spesialislesers geskryf en het wydverspreide belangstelling gelok met die publikasie daarvan. Darwin was reeds hoog aangeslaan as 'n wetenskaplike, so sy bevindinge is ernstig opgeneem en die bewyse wat hy voorgelê het, het wetenskaplike, filosofiese en godsdienstige bespreking gegenereer. Die debat oor die boek het bygedra tot die veldtog deur T. H. Huxley en sy mede-lede van die X Club om die wetenskap te sekulariseer deur wetenskaplike naturalisme te bevorder. Binne twee dekades was daar wydverspreide wetenskaplike ooreenstemming dat evolusie, met 'n vertakkingspatroon van algemene afkoms, plaasgevind het, maar wetenskaplikes was traag om natuurlike seleksie die betekenis te gee wat Darwin gepas het. Tydens "die verduistering van Darwinisme" van die 1880's tot die 1930's is verskeie ander meganismes van evolusie meer krediet gekry. Met die ontwikkeling van die moderne evolusionêre sintese in die 1930's en 1940's, het Darwin se konsep van evolusionêre aanpassing deur natuurlike seleksie sentraal in die moderne evolusionêre teorie geword, en dit het nou die verenigende konsep van die lewenswetenskappe geword.

 Verwysings 

Kategorie:Engelse boeke
Kategorie:Niefiksie