Tiger Oats-gebou, Moorreesburg

duimnael|350px|Aansig op die hoek van Graan- en Corporationstraat (2014). Die mure van die voorste geboutjie met die trappie is ondertussen al afgebreek.Erkenning: Christopher Murphy

Die Tiger Oats-gebou is ‘n bouval geleë langs die treinspoor, op die hoek van Graan- en Corporationstraat, Moorreesburg. Dit staan sedert 1906.

 Aanloop 
In Julie 1886 word die Kaffrarian Steam Milling Company in King William’s Town gestig. Daniel Bolton Redler kom in Suid-Afrika aan om in 1903 (of 1904) John James Whitaker as besturende direkteur op te volg.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, pp. 237-238 Redler het hom as meulenaar bekwaam.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 136

In die 1890’s kom Frederick John Collier in Natal aan met sy £50 000 erfgeld om te belê. Sy pa was doenig in die meelbedryf in Somerset, Engeland, waar Collier gebore is. Maar Frederick het self sy eie onderneming bedryf. In Durban ontmoet Collier vir Arthur May, van die meelinvoermaatskappy Arthur May & Co., wat oor vier takke en agente in New York en Londen beskik het. Collier koop by hierdie besigheid in en bemoei hom met die plaaslike bedrywighede. Hy bring ’n meul op die been wat later sou opgaan in Union Flour Mills, wat daarna deur Premier oorgeneem sou word.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 134
Arthur May & Co. trek voordeel uit die Anglo-Boereoorlog. Maar Collier is glo ’n moeilike mens om mee saam te werk en die verhouding versuur; gevolglik besluit hy en Arthur May om die vennootskap enkele jare ná die oorlog maar te ontbind. Wie egter al die bates moet kry bly ’n netelige kwessie, en Isador Kahn, ’n hoogaangeskrewe graanmakelaar van Johannesburg, se hulp word ingeroep om die geskil te besleg. Daar is besluit dat Arthur May al die bates moet kry, maar Collier moet uitkoop. Op sy beurt moet Collier ’n ooreenkoms teken om nie met May in Natal mee te ding nie. 

In die Staatskoerant van Natal word daar op 18 April 1905 te kenne gegee dat die vennootskap tussen Arthur George May en Frederick John Collier ontbind het. Arthur May and Co. Merchants en sy takke in Durban, Oos-Londen, Lourenço Marques, Johannesburg, Pretoria, Salisbury, New York, Montreal, Buenos Ayres en Melbourne (Australië) het op 30 November 1904 ontbind, en alle skuldeisers moet hul eise voor 30 Junie 1905 indien. May behou egter die takke in Durban, Oos-Londen, Johannesburg, Lourenço Marques, Montreal en Melbourne en gaan sy gang.The London Gazette. 1905. p. 8830. Arthur May & Co. word later omgedoop tot die Union Flour Milling Company.

Collier begeef hom in die wattelbedryf, waarvan hy absoluut geen ervaring het nie (wattelbas bevat tannien, wat in die leerlooiery gebruik word om die regte kleur en tekstuur te verkry).

Uiteindelik kom Moorreesburg nou ter sprake.

 Collier neem African Compressed Fodder Company oor 
 Agtergrond 
Op Saterdag, 10 September 1904, verskyn daar op bladsy 3 van De Zuid Afrikaan die volgende kennisgewing:De Zuid Afrikaan. 1904. Kennisgeving. 10 September:3

Collier word deur Alfred Marshall genader. Marshall en Gustav Mauritz Ljungdahl het “kort na die oorlog” (dus, nadat die treinspoor gelê is en nadat bogenoemde vergadering plaasgevind het) ’n onderneminkie op Moorreesburg op die been gebring wat kuilvoer uit lusern, boontjies (waarskynlik gemaalde boontjiemeel van minderwaardige of kalanderbesmette boontjies, wat tog voedsaam is) en grashooi gemaak het. Dit het bekend gestaan as Manna. Hierdie Manna-kuilvoer is bedink deur John Martin Cuthbert O’Grady, ‘n produktehandelaar van Commissionerstraat 139 in Johannesburg. Dit is op 13 Junie 1905 gepatenteer. Op 4 Augustus 1905 word die helfte van die patentereg afgestaan aan Ljungdahl, met ten doel dat laasgenoemde en Marshall op Moorreesburg die African Compressed Fodder Company kon bedryf. 

O'Grady en die African Compressed Fodder Company kon dus albei Manna maak. Volgens Rudy Frankel kon geen aktes ná Oktober 1905 verder gevind word nie (betreffende Ljungdahl, Manna of die naam African Compressed Fodder Company). Marshall het teen dié tyd met Charles Stevens in vennootskap getree en noem die onderneming voortaan die "Cereal Manufacturing Company". Dit wil voorkom of Collier bykans onmiddellik om finansiering gevra is, want hy moes om en by 1905/1906 die onderneming gekoop het. Terselfdertyd het Collier in vennootskap getree met Charles Stevens. Stevens het ’n veeplaas in Swaziland gehad, wat ’n moontlike afsetgebied vir die kuilvoer was. Deur hierdie vennootskap kon genoeg geld bekom word om die onderneming op Moorreesburg nou uit te koop. Omrede kalwer- en koeimeelformules steeds in 1913 onder die Tiger-naam geregistreer is, kan mens van die standpunt uitgaan dat die maatskappy vir ’n lang ruk nog kuilvoer (van welke aard dan ook) gemaak het.

En tog, kyk mens na die staatsverslae, is die naam "African Compressed Fodder Company" nog gebruik in 1907/1908, toe daar die spoortariewe bespreek is wat die maatskappy benadeel het. Hier was Alfred Marshall die verteenwoordiger van die maatskappy. Onder die naam "African Compressed Fodder Company" is hawerprodukte gemaak.Custom Tariff Commission. 1908. Minutes of Evidence. 1907/1908, bl. 583 Ook by die maandelikse vergadering van die Malmesbury Afdelingsraad wat op 24 September 1907 gehou is, staan geskryf: "Brieven voorgelegd van de Afrikaanse geperst voeder maatschappij, te Moorreesburg, betreffende belastingen verschuldigd".De Zuid-Afrikaan. 1907. 19 Oktober:3, kolom 2  

Nietemin, teen 1905/1906 was hawermout in Suid-Afrika nog ingevoer en veral geliefd as ontbyt. Die Engelse was nou nie juis besonder lief vir mieliepap nie. En net daar kry Collier ’n blink gedagte: hy gaan self hawermout maak. Op Moorreesburg. Kort na die oorname van die onderneming gaan Collier vir ’n paar jaar op sy wêreldtoer – op sy reis kyk hy bietjie na die masjinerie en meule wat in Amerika, Kanada, Australië, Hongarye, Rusland en Brittanje gebruik word. 

 Aanbou 
Op 21 Augustus 1905, byna 'n jaar ná die kennisgewing van die openbare vergadering om Moorreesburgers se belangstelling te peil, word 'n paar reëls deur 'n korrespondent geskryf aan De Zuid-Afrikaan (wat op 26 Augustus geplaas word), onder die hofie "Moorreesburg". Daar word melding gemaak van die reën, van 'n gebou van meneer Abrams wat voltooi is en 'n groter skool wat aangebou gaan word, asook meer rondom die sieleheil van die gemeenskap. Tussenin kry mens ook te lese (nouliks leesbaar): De Zuid-Afrikaan. 1905. 26 Augustus:7, kolom 1

'n Korrespondent se plasing verskyn in De Zuid-Afrikaan op 31 Augustus 1905, op bl. 4, kolom 4, waarin die grond voorberei word vir die fondasies. Ook was kuilvoer ("geperst voeder") die aanvanklik beoogde produk:De Zuid-Afrikaan. 1905. Moorreesburg. 31 Augustus:4

In De Zuid-Afrikaan verskyn die volgende uittreksel op 10 Februarie 1906, bladsy 7, kolom 1:De Zuid-Afrikaan. 1906. Moorreesburg. 10 Februarie:7

Moorreesburg is in rep en roer. Ekstra treine loop volop en is net nie daartoe in staat om goedere gou genoeg te vervoer nie. Daar is reeds al gepraat oor 'n daaglikse trein wat na die Kaap moet loop - maar dinge kom net nie tot 'n punt nie. Boonop word goedere op trokke wat swaar gelaai is dikwels by Malmesbury afgehaak, en dit moet maar daar bly staan tot daar weer 'n geskikte geleentheid kom om die goedere verder te vervoer. Daar is ook nie genoeg personeel op Moorreesburg se stasie om die goedere so spoedig moontlik af te laai nie. Die "neringdoenden" (winkeliers; kleinhandelaars), asook die "Kapenaren" wat aan die fabriek en skool bou, word hierdeur benadeel. Die werkers het die voorliefde om na werk 'n glas "ticky"-bier by een van die drie kroeë op die dorp te gaan drink, en die korrespondent vind dit erg rampsalig - veral gegewe die berugte Februarie-hitte op Moorreesburg - dat hierdie werkers dikwels vir drie dae nie 'n glas "ticky"-bier kan koop nie. Daar is na raming reeds 2 000 blankes en net soveel bruin mense op Moorreesburg, lui die berig, maar die dorp bly steeds sonder sy eie munisipaliteit en ook sonder 'n landdros. Daar is maar een voetkonstabel wat wet en orde moet handhaaf.

'n Paar maande later verskyn nog 'n korrespondensiebrief in De Zuid-Afrikaan op 7 Junie 1906, bladsy 3, kolom 2; die tersaaklike woorde is:De Zuid-Afrikaan. 1906. Moorreesburg. 7 Junie:3

 Impak 
Op 11 Oktober 1904, byna 'n maand nadat 'n vergadering oor 'n voorgestelde kuilvoeraanleg gehou is, word nog geskryf: "Ons dorpie is taamlik aan die groei; vreemdelinge wat jare lank nie hier was nie staan verbaas wanneer hulle hier aankom en sien watter vooruitgang ons dorp gemaak het."De Zuid-Afrikaan. 1904. Moorreesburg. 11 Oktober:4, kolom 8 Salig onbewus van 'n vierverdiepingfabriek wat nog sou kom.

Die boujaar van die fabriek, 1906, val ook net te netjies saam met die petisie, gerig aan die goewerneur Sir Walters Francis Hely-Hutchingson, wat op bl. 2 verskyn in De Zuid-Afrikaan op 10 April 1906. Die inwoners en stemgeregtigdes wil nou, ingevolge Wet 45 van 1882, die dorpsraad tot munisipaliteit verhef, en die volgende redes word verstrek; Moorreesburg:De Zuid-Afrikaan. 1906. Petition. 10 April:2De Zuid-Afrikaan. 1906. Moorreesburg een municipaliteit. 14 April:5, kolom 7

 Is nou die tweede vernaamste dorp in die Afdeling Malmesbury
 Maak nou die spilpunt van 'n welvarende graandistrik uit, met 'n snelgroeiende bevolking
 Word met ander hoofdorpe deur spoorlyn verbind
 Dien as trekpleister vir groot maatskappye, asook geboue met 'n duur erfwaarde.

Derhalwe is die dorpsbestuur nie meer geskik of voldoende om in die behoeftes (van so 'n omvang) te voorsien nie. Die petisie is reeds onderteken deur 83 individue.

Op 20 April 1906 stoot die dorpsbestuur die belasting op vaste eiendomme op; ingevolge Seksie 16 van Wet 29 van 1881. Betaalbaar is 'n pennie vir elke pond wat elke stuk grond werd is. Die belasting moet op die 25ste Mei 1906 inbetaal wees by die Kantoor van de Afdelingsraad te Malmesbury. Vergeleke hiermee was die Afdelingsraad Clanwilliam se heffing in dieselfde tydperk wel 1¼ pennie per pond. Clanwilliam sit net baie duideliker uiteen waarheen die geld gaan: 'n stuiwer (halfpennie) word vir die hoofweë gebruik, 'n stuiwer vir "de Afdelingswegen en andere doeleinden" en 'n oortjie (kwartpennie) word betaal aan die skoolraad van Clanwilliam vir skooldoeleindes.De Zuid-Afrikaan. 1906. Afdeling Malmesbury. 21 April:8, kolom 3 en 4Aan die ander kant het die dorpsrade van Darling (1 pennie per pond) en Riebeek Kasteel (halfpennie per pond) ook hul belastings in Meimaand opgestoot. In dieselfde asem het die dorpsbestuur van Moorreesburg die oninbare belastings van 1904 (altesaam 5 pond 8 sjielings 1 pennie) afgeskryf.De Zuid-Afrikaan. 1906. Afdelingsraden: Malmesbury. 29 Mei, bl. 6, kolom 1

Hierdie gegewens is van belang, want op 30 Oktober 1906 word by die maandelikse vergadering van die Afdeling Malmesbury vermeld die African Compressed Fodder Company betwis die erfwaarde van sy grond: "De Afr. Compr. Fodder Co., van Moorreesburg, objekteerde tegen de schatting van £15,000 en vroeg, door middel van de prokureur Kotze, een reduktie aan. De valueerders werden opgeroepen om hun inzichten te kennen te geven en er werd eenparig besloten om de valuatie tot op £10,000 te stellen." De Zuid-Afrikaan. 1906. Malmesbury. 17 November:10, kolom 1

Seker die grootste ironie van Moorreesburg is dat sy welvaart en ontwikkeling binne so 'n kort bestek opgeskiet het, dat die treinwaens, die staat, die administrasie, die polisiediens, die regswese en selfs nie eens die poswese kon byhou nie. In Oktober 1909 word gestel Piketberg het nie eens 'n kwart van die handelskrag van Moorreesburg nie, maar daardie dorp kry elke dag pos. Moorreesburg, wat 'n paar maande tevore munisipale status gekry het, wat soveel te méér aanspraak kan maak op daaglikse pos, moet maar tevrede wees met pos drie maal per week. Dr. Du Toit, die plaaslike burgemeester en voorsitter, sê by een onderneming op die dorp is die posverkeer van so 'n aard dat die weeklikse besteding van die posseëls alleen £5 is. Versend mens 'n brief aan Kaapstad op 'n Saterdag vanaf Moorreesburg, dan sal jy geen antwoord kry voor Woensdag nie. Maar tussen die Kaap en Johannesburg, is dit 'n ander storie: pos jy jou brief op 'n Saterdagmôre, kan jy Woensdag 'n antwoord terugverwag. Die traagheid van die poswese werk absoluut stremmend in op die dorp se ekonomie. Die voorstel om 'n poskardiens in te voer het die owerhede summier geweier. Nou is die volgende stap om die parlementlede wat hul verteenwoordig te ontmoet, en hiervoor is daar drie afgevaardiges van die dorp gestuur: die here D. Krynauw, E. Starke en Collier.De Zuid-Afrikaan. 1909. Moorreesburg. 19 Oktober:7, kolom 3

 Verdere ontwikkeling en uitdagings 
Die Tiger-embleem kan besigtig word in die Staatskoerant van 7 Desember 1906. Daar staan ook onderaan die bladsy:The Cape of Good Hope Government Gazette. 1906. Trade Marks Registration. 7 December. p. 1998 

We hereby give notice that we intend, on and after the 11th of January, 1907, to apply to the Registrar of Deeds for the resignation of Alfred Marshall and Gustav Mauritz Ljungdahl, trading as The African Compressed Fodder Company, of Moorreesburg, Cape Colony, Merchants, as the Proprietors of the Trade Mark represented above, this day lodged and deposited by us in the Office of the said Registrar of Deeds in Cape Town, for inspection, according to the provisions of Act No. 22 of 1877; and we desire that the said Trade Mark shall be registered in respect of the following description of Goods, that is to say: All goods included in Class 12, except Tea.

Dated at Cape Town, this 24th day of November, 1906.

Die Tiger-naam kon nie op tee gebruik word nie, omdat "Tiger Tea" nog op 5 September 1906 bemark is deur gebroeders McDougall van Manchester, Engeland.The Cape of Good Hope Government Gazette. 1906. Trade Marks Registration. 5 September. p. 1073

As daar na die embleem gekyk word, lyk die vollengte dier, met genoeg verbeelding (en sonder die strepe), nogal na ’n luiperd. Daar is ook diegene, soos die destydse besturende direkteur (Clive Apsey) van die Jungle Oats by Maitland, wat hartgrondig daarvan oortuig is dat die naam Tiger sy herkoms kan terugvoer na die ou Afrikaanse naam "tijger", later "tier" vir ’n Kaapse luiperd. Die kop-embleem wat vandag nog deur Tiger Brands Limited gebruik word, put sy inspirasie uit die tekening deur Charles Edward Turner van Engeland. Dit is op 25 Oktober 1910 op sy naam en Collier s’n by Stationers Hall registreer. Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 135

Collier het sy fabriek met van die modernste masjinerie toegerus; sodat geen mensehande hoegenaamd met die hawermout of hawermeel in aanraking sou kom nie – byna ondenkbaar vir daardie tyd. In die Cape Colony: It's History, Commerce, Industries and Resources (1910/1911), word die meul omskryf as 'n baksteengebou met vier verdiepings; 90 voet lank, 50 voet breed (ongeveer 27 meter x 15 meter). Die stoor is gebou op betonpylers met 'n houtvloer, wat aan beide kante 'n vierkant van 200 voet (omtrent 61 meter) beslaan.Cape Colony: It's History, Commerce, Industries and Resources. 1910/1911. The Cereal Manufacturing Co, p. 142 Op bladsy 141 is daar ook foto's van die gebou en die skure te sien.Cape Colony: It's History, Commerce, Industries and Resources. 1910/1911. The Cereal Manufacturing Co, p. 141

Frankel erken in sy outobiografie: toe die fabriek in die vroeë 1970’s heeltemal oorgedoen is, was die gehalte van die verpakkings- en etiketteermasjinerie volgens die eietydse standaarde nog so goed, dat daar geen rede was om hulle enigsins te vervang nie. 

Ieder geval, op 1 Desember 1908 verskyn die volgende gedeelte in 'n artikel in De Zuid-Afrikaan (bl. 8, kolom 5), nadat die redakteur die korrespondent op die dorp bietjie gepols het wat op die dorp aangaan:De Zuid-Afrikaan. 1908. Moorreesburg. 1 December:8

In 1908 begin die produksie van die hawerprodukte, en uitstallings vind plaas by die Randse Paasskou en die landbouskoue te Kimberley en Port Elizabeth. Collier het veral te kampe met die vooroordeel jeens goedere wat in Suid-Afrika vervaardig is (en die neerbuigende houding teenoor alles wat koloniaal is) en moes met aggressiewe bemarkingstrategieë uithaal en wys. Om daardie rede voer hy teen 1911 tog maar pêrelgort / pêrelgars in as die nuutste toevoeging tot sy reeks produkte. 

Verder was dit nog 'n paar jaar voor Uniewording in 1910. Die Kaapkolonie kon netsowel 'n vreemde land gewees het: daar was nog geen eenvormige spoor- en vragtarief na die onderskeie 'provinsies' nie. En hierdie tariewe was voelbaar.

Volgens Alfred Marshall kan die fabriek meer as genoeg hawermeel en hawermoutpap vir die ganse Suid-Afrika onder Britse vlag lewer. Die publiek verlang wel dat die produkte mooi verpak word in blikke en kartonne (wat wel in die kolonie vervaardig word en dus die binnelandse mark aanhelp) en nie in sakke of vate ("barrels") nie. Nou kom die spoorweë en sê nee, hulle vervoer goedere teen die 3de klastarief, bedoelende, die hawermout moet nou in sakke en vate verpak word, wat lomp is, maklik breek, mors en op die koop toe onnodige ruimte in beslag neem, bloot om die produk nou teen min of meer kosprys rond te karwei. Die maatskappy op Moorreesburg kom egter te staan voor die hoë lone in die Kaapkolonie, asook die aksynsbelasting wat goedere uit Europa bevoordeel. 

Marshall skets die volgende scenario:
Die vragvervoer van hawermeel en hawermout vanaf die fabriek op Moorreesburg tot in Johannesburg (verpak in blikke of karton) in kissies, kos 7 pond 15 sjielings per Britse ton of 2 000 lbs.
Sou dit in die sakke of vate verpak wees, soos die owerheid dit voorskryf, kos dit 3 pond, 5 sjielings 4 pennies per Britse ton  of 2 000 lbs.

Stel dit nou teenoor die ingevoerde hawermeel en Quaker Oats wat vanaf Delagoabaai in Mosambiek na Johannesburg versend word: selfs met aksynsbelasting ingesluit, kos dit 5 pond per 2 240 lbs.

Marshall stel nou voor die tarief op die ingevoerde produk moet gehef word, en die Suid-Afrikaanse produk moet verpak en vervoer word soos die Suid-Afrikaanse verbruiker dit wil hê.

Die uitsluitsel hiervan kom mens te wete in De Zuid-Afrikaan op 22 Julie 1909:De Zuid-Afrikaan. De Z.A. Nat Unie. 1909. 22 Julie:7, kolom 2.

Of daar enigsins 'n kansgelykheid bestaan vir die verkoop van koloniale hawermeel, wys Sir Pieter Bam daarop dat die spoorwegtariewe van die Westelike Provinsie na die Transvaal hoër was as vir die ingevoerde produk wat deur sekere hawens na Transvaal versend is. Die sekretaris van die Mafeking-sentrum, mnr. J.R. Algie, het hieroor aan die spoorwegdepartement geskryf. Hy kry ten antwoord dat die departement nie die tariewe gaan verminder nie. Die Mafeking-sentrum antwoord daarop aan die hawermeelfabriek te Moorreesburg, dat daar onder hierdie omstandighede geen kans is om die artikel in die distrik te verkoop nie, en dat die plaaslike handelaars in Transvaal geen ander keuse het as om terug te gryp na die ingevoerde produk nie. (En dit voorspel niks goeds vir Moorreesburg nie.)

Dit verklaar waarskynlik waarom daar 'n pleidooi aan die regering en publiek gerig word op 3 Augustus 1909 in De Zuid-Afrikaan:De Zuid-Afrikaan. 1909. Moorreesburg. 3 Augustus:8, kolom 3

Skaars 'n week sedert Bam se woorde op papier verewig is, verskyn daar sommer twee advertensies in die einste De Zuid-Afrikaan (29 Julie 1909). Die Cereal Manufacturing Company spits hom solank op die Kaapse mark toe en deel gratis resepteboeke saam met die proefpakkies uit. As die winkel in die buurt nie Tiger Brand-produkte verkoop nie, kon mens net hulle name en adresse stuur aan die "Cereal Manufacturing Company".De Zuid-Afrikaan. 1909. 29 Julie: bl. 4 (kolom 8), bl. 6 (kolom 7)

Advertensie 1 lui so:

Advertensie 2 lui so:

 Collier kry ’n nuwe vennoot 
Collier kry in 1910 nog ’n vennoot by: Daniel Bolton Redler. Frankel vermoed Collier het van Redler te hore gekom deur sy broer, Arnold Redler, hoof van Redler Patents Ltd. Sharpness te Gloucester, wat later moontlik die masjinerie kon verskaf het om die gort by Moorreesburg te kook en te steriliseer.  

Hoe dan ook, in 1910 word Daniel Bolton Redler, nog voor hy enigsins kon bedank, deur die Kaffrarian Steam Milling Company in die pad gesteek, op grond van ontrouheid teenoor die onderneming. Moontlik het Collier vir Redler genader en die bestuur het snuf in die neus gekry.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 136

In De Zuid-Afrikaan van onder meer 8 Februarie 1910, 24 Februarie 1910, 15 Maart 1910 en 31 Maart 1910 verskyn 'n advertensie wat as koerantberig verbloem is, getiteld 'De Opinie van Professor Hahn', wat ongetwyfeld skimp op 'Quaker Oats' wat 'n ingevoerde produk was:



In antwoord daarop het die konkurrent, 'Quaker Oats', op 5 April 1910 in De Zuid-Afrikaan ook die stem laat hoor van "de hoogste mediese autoriteit over voedsels", Sir James Crichton Brown, LL.D.-FRS. van Londen (duidelik nie van hier rond nie), om hul ontbytpap te bemark. Boonop word die Skotte as voorbeeldverbruiker voorgehou - dalk doelbewus, omdat die waarskynlike leser, net soos die Skotte, tot die arbeidsmag behoort het en ook Calvinisties was.

Vroeg in 1911 word die onderneming registreer met Collier as voorsitter en Redler as besturende direkteur. Dit gaan voor die wind. 

In die jaar 1911 het die Cereal Manufacturing Company omtrent 200 000 sakke hawer per jaar benodig om aan die vraag en aanbod te voldoen. Benewens die duplisering van die bestaande aanleg, word ook 'n nuwe aanleg vir kuilvoer en pêrelgars-produksie monteer. Op hierdie stadium is uitvoere nog toekomsmusiek. Van die klagtes wat opklink (uit die boer se oogpunt) is die aankoop van nuwe en goeie gehaltesaad teen 'n billike prys - asook vakkundige kennis wat nie so geredelik beskikbaar is nie; op sy beurt het die handelaars weer gekla oor die verouderde en duur metodes wat by die ploeg, saai en oes aangewend word.Union of South Africa Department of Agriculture. 1912. Report with Appendices for the period 31 May 1910 to 31st December 1911. p. 479

The South African Railways-tydskrif van November 1911 vind dit verblydend hoe daar nou minder hawermout van die Unie van Suid-Afrika uitgevoer word (tekenend van 'n binnelandse mark wat aan die ontwikkel is), maar ook dat 'n onderneming by Moorreesburg tot stand kom waar hawermeel en hawerprodukte soos 'Tiger Oats' en 'Jungle Oats' aan die ontwikkel is.

Die meule trek ook die buiteland se aandag. Op 10 November 1913 staan daar in La Dépêche coloniale et maritime:La Dépêche coloniale. 1913. Nouvelles Coloniales Anglaises. 10 novembre, p. 2

 Frans Afrikaans Bien que l'Afrique du Sud ne produise pas autant de céréales qu'elle en devrait fournir, il est agréable de constater qu'il existe aujourd'hui d'importants moulins bien aménagés à Moorreesburg, où se préparent la farine d'avoine, les farines de potage et l'orge perlé, en quantités considérables. Al lewer Suid-Afrika nie soveel graan soos dit moet nie, is dit verblydend om te sien dat daar nou groot, goed toegeruste meulens in Moorreesburg staan, waar daar aansienlike hoeveelhede hawermout, sopmeel en pêrelgars verwerk word.

In 1919 sluit Peter Murray King hom by hulle aan; hy moes ’n kantoor op Durban gaan oopmaak en beman. Toe hy eendag sy besoek op Moorreesburg kom aflê, ondervind hy ’n haaksheid tussen Collier en Redler.

In April 1920 word die Cereal Manufacturing Company genoop om tydelik te sluit, omdat die hawer te duur is. Na bewering kan dit toegeskryf word aan “the completion of a successful corner”, bedoelende, iemand, of ’n maatskappy, het op 'n manier al die hawer opgekoop. 

Luidens 'n verslag gedateer 27 Januarie 1920, moes die owerheid ingryp en die produktehandelaar dwing om 30 000 sakke hawer (byna die helfte van sy voorraad) aan die Cereal Manufacturing Company op Moorreesburg te verkoop teen 13 sjielings, 1 pennie per sak, sonder enige spoorgeld wat bygevoeg sou word. Aanvanklik het die produktehandelaar die Cereal Manufacturing Company tussen 17 sjielings, 6 pennies tot 18 sjielings, 6 pennies per sak gevra. Rente is nie ingereken by die verkoopprysvasstelling deur die staat nie, aangesien die produktehandelaar reeds, te oordeel aan die geweldige vrag wat verkoop is, enorme wins gemaak het.Interim Report: Cost of Living Commission. 27 Januarie 1920.

Uit die verbruiker se oogpunt is weer gevra hoekom die verkoopprys op die winkelrak nou maar net 'n skamele 3 sjielings minder per kissie hawermout beteken. Dit blyk dat die hawer in die fabriek reeds uitgeput was, maar nogtans was die verkoopprys van die Tiger Oats 11 sjielings goedkoper as die Quaker Oats wat 'n ingevoerde produk is. 

Wat hawerhooi aanbetref, is 'n soortgelyke uitkopery begin Desember 1919 opgemerk (met die afleweringsdatum wat tot Oktober 1920 sou strek), maar met een verskil - daar was nog hoegenaamd geen hawerhooi in die verkoper se besit nie; dit was dus suiwer spekulasie op papierstrokies, en iemand sou net "ter goede trou" aan die vraag moes voldoen. Dit het die pryse die hoogte ingejaag. Sulke spekulasie het dikwels nie slegs by hawerhooi gebly nie, maar ook hawer, mielies, koring, ens. 

In November 1920 is die fabriek weer in bedryf. Redler het die hawermout aanvanklik as “babakos” afgemaak, maar die bovermelde krisis het hom anders laat besin. Jungle Oats was dan van die begin af ook ’n topverkoper. 

 Collier en Redler se paaie skei 
Collier begin weer sy ou streke uithaal wat Arthur May destyds moes verduur. Hierdie keer het die saak in die hof gaan draai. 

Dit skyn in 1911 het Collier die saak "Cereal Manufacturing Company" ten dorpe Moorreesburg voortgesit of oorgeneem ("carried on the business" is 'n vae omskrywing). Collier betrek teen die begin van 1911 vir Redler wat van nering 'n kenner in die meulenaarsbedryf was. Redler en Collier kom na onderhandeling skriftelik op 11 April 1911 ooreen dat Redler die bestuurder van die Cereal Manufacturing Company met ingang 12 April 1911 word. Redler word hiermee heelwat vrye teuels en baie aantreklike vergoedingsvoorwaardes belowe.Redler v. Collier and The Cereal Manufacturing Co. Ltd. In: Russell, A.F, Swift, G.M., Gutsche, C, Sutton, G.G. 1924. South African Law Reports. Cape Town: Cape Provincial Division Decisions of the Supreme Court of South Africa (Cape of Good Hope Provincial Decision), pp. 458-466

Ook, lui die ooreenkoms, sou Collier binne vier maande die Cereal Manufacturing Company in 'n aandelemaatskappy met beperkte aanspreeklikheid omskep. Uit die £100 000 nominale kapitaal  sou Collier ook 55 000 aandele ter beskikking stel teen 'n nominale waarde van £1 per aandeel; na agting van elkeen se belang. Redler sou ook besturende direkteur van die maatskappy word, teen 'n salaris van £50 per maand, asook toebedeel word met 'n 50 persent kommissie op die nettowins van die maatskappy. Hierdie kommissie sou egter weer in aandele van die maatskappy belê word, wat Collier ooreengekom het om aan Redler te verkoop, tot Redler se belange in die aandelekapitaal dié van Collier geëwenaar het.

Collier kon egter ter enige tyd, indien goeie rede hom voorgedoen het, die ooreenkoms sonder kennisgewing beëindig.

Die Cereal Manufacturing Company Limited is op 30 Junie 1911 ingelyf, met 'n nominale kapitaal ter waarde van £100 000, waarvan 55 000 aandele teen £1 per aandeel ter beskikking gestel is aan Collier of sy benoemdes. 200 hiervan is op aandrang van Collier aan ene Zingel toegesê. Die res van die aandele is aan enkelpersone toegewys om die getal lede vol te maak soos die maatskappywet dit vereis het. Daar moes drie direkteure dien - in hierdie geval Collier, Redler en Zingel. 'n Direkteur moes ten minste 200 aandele hê om in aanmerking te kom, en elke jaar moes een direkteur (wat nooit Collier sou wees nie - so is gestipuleer) uittree. In wese was daar net twee direkteure altyd aan die stuur van sake.

In Julie 1911 het die twee partye (Redler teenoor Collier en Zingel) 'n ooreenkoms gesluit wat baie ooreenstem met die ooreenkoms wat op 11 April 1911 aangegaan is. Terselfdertyd het Collier en Redler hul eie ooreenkoms gesluit wat sou verseker dat Redler voorkeur sou geniet om aandele by Collier te koop. Dit sou egter net solank duur tot die meerderheid van die direkteure en/of aandeelhouers goeie rede kon vind om hierdie ooreenkoms tussen die Redler en Collier te beëindig. Op 12 Julie 1911 kom daar egter nog 'n voorwaardetjie by, waarmee Collier homself sou vasteken: Collier het in 'n brief aan Redler geskryf, solank as wat die maatskappy 'n skoon wins toon van ses persent, sou hy, wat Collier is, nie Redler se ooreenkoms met die maatskappy beëindig nie.

In die praktyk het al bogenoemde beteken dat Zingel as direkteur heraangestel is by die algemene jaarvergadering in Desember 1911, hoewel dit lyk of hy nie by enige direksievergadering opgedaag het nie. Daarom is hy ook nie herverkies nie. Met ander woorde, Collier en Redler word, en bly, die enigste direkteure tot 1922 toe.

Al het 'n brand 'n deel van die fabriek in 1914 beskadig, en al moes daar inderhaas 'n noodoplossing gesoek word, gaan die maatskappy van krag tot krag - die Eerste Wêreldoorlog bring groot wins mee.

In November 1918 word die dividende teen 'n 6%-koers per jaar vanaf 1 Julie 1911 tot 30 November 1917 bereken. Collier het 6 752 aandele aan Redler oorgedra. Hierdie nuwe aandele beteken 'n magdom meer geld vir Redler. Daarom vind mens op 20 Maart 1919 dat Redler in die 1918-jaar alleen (wat op 30 November 1918 geëindig het) £17 874 deur dividende verdien het. En hierdie geld word in nog meer aandele belê, soos die ooreenkoms was.
Op 20 Maart 1919 word besluit die volgende winsverdeling moet op 31 Mei 1919 plaasvind. Hierdie tydperk alleen lewer vir Redler £23 606 op. Toe Redler dus, soos die ooreenkoms dit goedkeur, sy 5 231 aandele by Collier wou koop, wou Collier dit nie verkoop nie. Redler het iewers teen die einde van 1919 of begin 1920 'n klag teen Collier gaan indien, en Collier moes maar besgee.

Van daardie dag af woed daar gereeld geskille tussen die twee direkteure oor winsverdeling en hoe die fabriek opgeknap/herstel ("reconditioned") moes word. En hierdie magstryd sou hom kort voor lank in die hof uitwoed.

Toe Collier in April 1923 regstappe begin het om besluite van 'n aandeelhouersvergadering nietig te verklaar, het Redler 'n teenaansoek ingedien om die maatskappy te likwideer.

Die hof het Collier se aansoek toegestaan en Redler se aansoek vir eers uitgestel. Dit sou hierdie twee partye twee maande tyd gun om hul geskille uit te stryk of 'n skikkingsooreenkoms te bereik. Maar hulle het nie.

Hier volg 'n opsomming van die binnegevegte wat aanleiding gegee het tot die hofsaak op 29 Mei 1923:

 Die nominale kapitaal was £100 000. Daarvan is 55 000 aandele uitgereik en elke aandeel was £1. 
 Redler het 27 397 aandele besit en Collier (of die Financial Trust Company, waar hy aan die stuur was) 27 399 aandele. Die oorblywende aandele het so uitgesien: 200 aandele is toegewys aan iemand wat deur Collier benoem is (Zingel). Vier ander enkelpersone besit elkeen een aandeel.
 Die hof bevind die maatskappy is streng gesproke 'n de facto vennootskap wat onder die dekmantel van 'n privaatmaatskappy bedryf word.
 Redler en Collier kon die afgelope vier jaar geen ooreenkoms bereik betreffende die winsverdeling nie.
 Redler en Collier praat nie met mekaar nie; daar is skynbaar ook geen vooruitsig dat hulle om die beswil van die maatskappy hul strydbyl gaan begrawe nie.
 Die twee direkteure vertrou mekaar nie meer nie; elkeen wil aan die stuur van die maatskappy staan.
 Die bestuur van die maatskappy het ondertussen tot stilstand geruk; die onderhandelings het 'n dooie punt bereik. Sonder die toestemming van die twee grootste aandeelhouers is Tiger Oats in wese stuurloos.
 Collier het gepoog om Redler uit sy pos as direkteur te probeer werk, wat teenstrydig is met die ooreenkoms wat aangegaan is.
 Collier het op onregmatige wyse die verklaring van dividende probeer verhoed en die funksionering van die maatskappy ontwrig.
 Collier het geweier om sy toestemming vir die herstel/oordoen van die fabriek te gee, wat aansienlike verlies vir die fabriek en albei partye in die hand gewerk het.
 Collier staan die aansoek om likwidasie teen.

Die hof vind dit, deur uit 'n gevallestudie aan te haal, onnodig dat die twee partye mekaar deur lywige beëdigde verklarings probeer beswadder in 'n poging om die hof oor te haal om tussenbeide te tree. Al wat die hof wil hê is 'n blote aanduiding dat die twee partye vertroue in mekaar verloor het (of dat dit onmoontlik geword het), maar dat dit nie uit eiebelang spruit nie.

Die hof lig net die volgende hoofgeskilpunte tussen Collier en Redler in hierdie beëdigde verklarings uit:

1. Al is die oogmerk van die maatskappy om 'n wins te toon, en al is daar teen 30 November 1922 'n surplus van £81 201 op die boeke, en al is daar aansienlike wins sedert 1918 gemaak, kon Collier en Redler sedert 1919 nie tot 'n vergelyk kom oor die dividendverdeling nie. In paragraaf 6 van Collier se beëdigde verklaring van 5 Maart 1923 word aangevoer dat £50 000 uit hierdie £81 201 nodig is om die nuwe materiaal mee aan te koop en £40 000 om die voorgestelde fabriek by Maitland mee op te rig en toe te rus. 

2. Reeds in 1921 het Hudson die maatskappy aangeraai om die fabriek in orde te kry. Die enjin was in so 'n toestand dat dit 'n lewensgevaar vir die werknemers ingehou het, maar ook aan die winste begin knaag het. Redler het op 'n besluit aangedring, maar kon tot geen vergelyk met Collier kom om iets tot uitvoering te bring nie.

3. In weerwil van sy brief gedateer 12 Julie 1911, wil Collier vir Redler uit sy pos as besturende direkteur verwyder. Bloot omdat hy aandring op meer administratiewe en bestuursbevoegdheid. Sedert 29 Januarie 1923 praat die twee glad nie met mekaar nie, en duur die vyandige gesindheid voort, al het die hof hulle ook twee maande grasie gegee om die saak te besleg.

In sy beëdigde verklaring van 17 Mei 1923 stel Collier voor: indien Zingel as direkteur sou aanbly, kan 'n derde onafhanklike persoon as direkteur aangestel word; die naam mnr. Orpen het by die verhoor opgeklink.  Vir die hof is hierdie besluit ter elfder ure geen aanduiding of mnr. Orpen daartoe sou instem om onder sulke gespanne en onuithoudbare omstandighede 'n pos te beklee nie. So 'n pos sou eintlik net geskep wees om 'n soort arbitrasie te probeer beding, maar Collier het self, soos reeds aangedui, ook skuld aan hierdie onderstrominge. Mnr. Davids benadruk namens Collier die gebeure tydens die vergaderings: toe Redler nie daarin kon slaag om op "onbehoorlike wyse" die beheer van die maatskappy oor te neem tydens die aandeelhouersvergaderings op 29 Januarie 1923 en direkteursvergadering op 2 Februarie 1923 nie, toe eers het hy aansoek gedoen om die maatskappy te likwideer - om sodoende sy sin te kry. Maar die hof bevind hierdie lange aanloop is op die spits gedryf by die vergaderings op 29 Januarie 1923 - Collier is hier ewe aandadig.

In paragraaf 7 van Redler se beëdigde verklaring gedagteken 7 Februarie 1923, stel hy dit uitdruklik dat hy geen direksie- of aandeelhouersvergadering meer sal belê of bywoon nie. Redler wil hê wat hom toekom, en as Collier homself deur sy eie kontrak en beloftes vasgeteken het, is dit nie Redler se skuld nie.

Mevrou Annie Pethick Redler het met haar eie aansoek gepoog om die likwidasie te keer, maar omdat sy slegs één aandeel in die maatskappy besit het, is haar aansoek van die hand gewys. Sy moes, op die koop toe, haar eie regskoste dra.

Die hof betreur dit dat so 'n winsgewende maatskappy, wat soveel vir die dorp beteken ("which is so useful to the community"), gelikwideer moet word, maar hy het geen ander keuse nie. Gerald D'Arcy Orpen en Harold William Abbott word hiermee as die likwidateurs aangewys.

Die hof het beslis: die Cereal Manufacturing Company moet likwideer word. Al die bates word toegewys aan die hoogste bieder tussen hierdie twee litigante (of 'n derde party kon ook 'n aanbod maak). Redler se aanbod was aansienlik hoër as Collier s'n. Hy tree as wenner uit die stryd en weer ondergaan die hawermoutfabriek ’n naamsverandering: “The Tiger Oats Company (Incorporating the Cereal Manufacturing Co.)” 

Maar moenie glo Collier stap stert tussen die bene weg nie. In Kaapstad stig hy ’n konkurrent: die Western Cereal Company Limited, met ’n kapitaal van £100 000. Collier word die voorsitter, maar trek kort daarna Londen toe.  

Onthou nou dat Collier nie in Natal met May mag meegeding het nie. Nie dat dit veel saak sou maak nie, want Natal is, net soos die Kaap, nou ’n provinsie van die Unie van Suid-Afrika, en nie meer ’n aparte kolonie nie. Maar die skade wat kon gevolg het, moet tog in ag geneem word.

Collier se besturende direkteur hier te lande, William Henry Zingel, begin meedoënloos die pryse van hul Pioneer Oats te verlaag, véél laer as dié van Jungle Oats of dié van die ingevoerde Quaker Oats.
Radeloos gaan klop Redler aan by mnr. Reichman van die Old Church Grocer in Pleinstraat, Johannesburg.  Reichman telegrafeer Collier in Londen. Collier besef die skade wat hierdie praktyk van Zingel aan sy eie besigheid kon berokken en verkoop die Western Cereal Company Limited sonder meer aan Bokomo, oftewel De Boeren Ko-operatieve Molen Maatschappy Beperkt. Daarna staan die produk steeds bekend as Pioneer Oats.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 137

 Die verskuiwing na Maitland 
Geen, maar géén rede word deur Frankel in sy outobiografie verstrek waarom Redler in 1926 besluit het om 'n nuwe fabriek by Maitland in die Kaap te bou nie. Ook nie hoekom, soos in die beëdigde verklaring van 5 Maart 1923 hierbo vermeld, daar reeds planne was om 'n nuwe fabriek daar op te rig nie. Let wel: hierdie stuk grond is volgens Rudy Frankel, reeds "enkele jare" voor 1926 al aangeskaf. Uiteindelik sal daar die meul opgerig word, met bergplek by. 

Daar word aangevoer dat die aanvraag na die produk die meule in Moorreesburg se kapasiteit in 1930 oorskry het.  Iets wat min of meer in ’n bemarkingsartikel herhaal word.Rapport. 2024. Staatmakers bly boaan inkopielyste. 25 Februarie, bl. 15: [...] en teen 1930 is 'n tweede meul in Maitland in bedryf geneem toe die vraag té groot geword het. 

Of was dit toe te skryf aan die Wet van die remmende voorsprong?

Die grond op Maitland het 55 akker (of omtrent 22,3 hektaar) beslaan en is in 50 lappies grond opgedeel. 5 daarvan is vir die meule opsy gesit en heelwat van die grond was nog nie verkoop nie. Die meul is in 1929 voltooi en het oor die modernste graansuiers beskik: sy broer Arnold het die graansuiers ontwerp, asook die voerbande wat graan vanaf die treinwaens kon afskep. Die graansuiers se bergingskapasiteit was 10 000 (Engelse) ton elk. Die grootste op daardie stadium in die Unie. Die graansuiers is in bedryf geneem in 1930, maar die meul eers in 1931. Sonder probleme was die meul in  Maitland ook nie – omrede hy so te sê op seevlak was, het die vog by die opslagplek (‘granary’) ingesypel. 

Lochner glo in 1979 dit is die dorpsraad van Moorreesburg wat grootliks vir die verskuiwing verantwoordelik gehou moet word:Lochner, J.J. 1979. Die ontwikkeling van die dorp. In: Moorreesburg: 3-12-1879 tot 3-12-1979. Moorreesburg: Nederduits Gereformeerde Kerk, bl. 72-73
In September 1924 bied die Kerkraad die Stadsraad 'n stuk grond aan voor Huis van Heerde op voorwaarde dat dit tot 'n park ontwikkel moet word. Die aanbod is aanvaar. In die suidwestelike hoek van die grond is toe 'n boorgat geboor en 'n groot reservoir gebou om nie net die park nie, maar ook die sentrale deel van die dorp van water te voorsien. Ons mag dit vandag eienaardig vind dat die reservoir nie op 'n hoër geleë deel van die dorp gebou is om aan die hele dorp water te verskaf nie, maar ons moet in gedagte hou dat Steynsburg nog nie deel van die dorp was nie. 

Die skema is in 1925 voltooi en het ongeveer R2 000 gekos. Die reservoir staan vandag nog daar.

Voordat hierdie skema aangepak is, het Tiger Oats aangebied om al die materiaal te verskaf as die Stadsraad sou inwillig om water van die Bergrivier af aan te lê, maar die aanbod is van die hand gewys. Die rede vir die aanbiedinge vir die verskaffing van krag en water was dat Tiger Oats se krag vir die fabriek deur stoomenjins ontwikkel moes word en die brak water van die dorp het die masjiene laat roes.

In 1931 het Tiger Oats toe voor die probleem te staan gekom om nuwe masjiene te installeer of om hulle fabriek te verskuif. Die nuwe masjiene sou in elk geval weer oproes en toe het die direksie besluit om die fabriek na Maitland te verskuif en net 'n klein afdeling van die fabriek het hier agtergebly. Die verskuiwing was 'n geweldige ramp vir die dorp, want al die sektore van die gemeenskap het daaronder gely. 

Die Standard Bank alleen moes 10 van sy 16 personeellede prysgee. Wat sou dit nie vir Moorreesburg beteken het as die fabrieke in Maitland vandag hier gestaan het nie? Of wil ons liewer die rustige landelikheid van ons dorp behou?

Ander glo weer die droogte en roes van die Depressiejare was hiervoor verantwoordelik, en tog is daar elemente in Lochner se siening hierbo wat deurslaan:Schoeman, C. 1998. 100 Jaar van Rugby: Die verhaal van Moorreesburg Rugbyklub. 1898-1998. Moorreesburg: Moorreesburg Rugbyklub, bl. 28

Albei bogenoemde sienings beskou die Depressiejare moontlik as die beginpunt van die Tiger Oats-fabriek se ondergang. 

Die Groot Depressie het egter almal geraak en die graanpryse moes laat sak word. Redler word in 1935 siek en sterf in 1940, terwyl die Tweede Wêreldoorlog oorsee woed. Al is daar reeds ’n ander besturende direkteur in die tuig met sy afsterwe, was die maatskappy sonder Redler so te sê koersloos. Dit begin later bietjie neuk, want die meeste van die aandele was in die eiendom self gesteek, wat beteken die eiendom moes verkoop word. Mnr. C.W.A. Coulter (prokureur en parlementslid vir Tuine, Kaapstad), die eksekuteur, was dus gretig om die onderneming (dus, Maitland én Moorreesburg se eiendomme saam) te verkoop om sodoende likiditeit te verkry en die laaste wense van die testateur uit te voer. 

Coulter het Sir Ernest Oppenheimer van Anglo American in 1944 gekontak, om te hoor of hy dalk belang sou stel. Op sy beurt het Oppenheimer vir Rudy Frankel gekontak. Dit is hoe die Frankels by Tiger Oats betrokke geraak het.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 131

 Verandering aan die makro-ekonomiese tendense vanaf die 1900’s tot die 1940’s 
Tot en met die 1920-1930’s was alle ekonomiese bedrywighede so te sê heeltemal laissez-faire, of dan, heeltemal ’n vrye mark. Pryse het gewissel na gelang van vraag en aanbod, en of jy van die klant se gesig hou, al dan nie. Uit daardie verskil en spekulasie het die produktehandelaars (die veredelde naam vir ‘n smous met ‘n winkel) munt geslaan.

Die boer was dus uitgelewer aan sy eie onkunde en algehele gebrek aan bemarkingsvermoë. Daar was wel graansuiers (van die Suid-Afrikaanse Spoorweë en Hawens) waar mens jou graan kon laat gradeer, weeg, skoonmaak en oppot en verseker het, waarna die boer ’n sertifikaat of bewyslewering verkry het om die graan enige tyd te gaan verkoop wanneer die tyd, die prys en die saak reg was. Teoreties gesproke. In die praktyk is die bewys net so weer by produktehandelaars ingelewer om so gou moontlik die skuld wat deur die jaar opgehoop het te gaan delg. Met hierdie sertifikaat het die produktehandelaars verder gewoeker.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 34-35. 

Ook het hierdie handelaars en meulenaars dikwels graan vanuit die binneland ingevoer om die valse indruk by die plaaslike en oningeligte boere te skep dat daar oorgenoeg, of liewer, ’n oorskot graan was. Sodoende het die boere maar die graan teen ’n lae prys verkoop, want hy was onder druk om sy skuld te delg. Kartelle onder die meulenaars wat saamgespan het teen watter prys die graan aangekoop sou word, is ook nie uitgesluit nie.

’n Mens moet wel in ag neem dat die eerste Suid-Afrikaanse koöperasies eers ná 1902 ontstaan het, want teen 1907 was daar vyftig koöperasies in die Kaapkolonie alleen, vir onder meer wynkelders, suiwelfabrieke en wolondernemings, maar nog geen graankoöperasie nie. Eers in 1912 is die Westelike Graanboere Koöperatiewe Vereniging (Wesgraan) in die lewe geroep. Hulle sou ’n eie meul aankoop om hul eie lede se graan aan te koop.  De Boeren Ko-operatieve Molen Maatschappy Beperk (Bokomo) is daarom op 6 Februarie 1919 gestig.Richter, G. 2010. Geskiedenis van die Koringbedryf vanaf Tafelvallei tot die Rooi-Karoo (1652-2009) Stellenbosch: African Sun Media, p.35-36 

Die doel van die koöperasies was om ’n einde te maak aan hierdie lukrake prysskommelinge, sodat almal dieselfde prys vir dieselfde graad koring kon betaal. 'n Paar deskundiges is so die graanlande ingestuur, na die wolke laat kyk en dan is bereken hoeveel die graan se prys min of meer werd sou wees. Die einddoel was ook om die kloof te dig tussen die prys wat die verbruiker moet betaal, en die prys wat die boer vir sy produk betaal is.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 35 

Met die koms van die Groot Depressie en die groot droogte, het koöperasies toenemend boere probeer oorhaal om hul graan aan die koöperasie te verkoop en by hul graansuiers op te pot. Generaal J.B.M. Hertzog het ook in 1930 die Minister van Landbou, generaal Jan Kemp, die opdrag gegee om die graanboere te help om hul produkte deur middel van koöperasies te beheer.Richter, G. 2010.Geskiedenis van die Koringbedryf vanaf Tafelvallei tot die Rooi-Karoo (1652-2009) Stellenbosch: African Sun Media, p.73Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 76-77

Die koöperasies was egter nie heeltemal onaantasbaar nie. ‘n Boer kon vir ’n tyd lank steeds besluit die prys by ‘n produktehandelaar is beter en sy graan daar gaan verkoop. As die Sentrale Agentskap vir Koöperatiewe Verenigings reeds ’n ooreenkoms gesluit het met die uitvoerders en die koöperasies het hul bietjie misgis met die lojaliteit van die boere (soos in 1934 gebeur het onder die mielies) en daar is skielik nie die berekende produk nie, dan was daar moeilikheid vir die koöperasies, wat weer afgewentel het na die lede toe.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 76-77

Aangesien spekulasie deur die prysvasstelling van die graanpryse en die rustof nou so te sê tot ’n einde gekom het, ontstaan ’n nuwe geleentheid – nywerhede, die belegging in nywerhede, en die uitkoop van nywerhede. Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 111 

Ernest Oppenheimer sou byvoorbeeld aandele in Frankel & Co. belê, wat tot voordeel vir die myne kon strek. Waar daar myne is, is daar myners, en myners moet voedsame kos eet. En hierdie voedsel kan dus teen baie billiker pryse bekom word.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 182 Terselfdertyd kon Frankel & Co. steeds ander goedere aan groothandelaars voorsien en versprei. 
Oppenheimer was bereid om £60 000 in Frankel & Co. as aandele te belê, maar op twee voorwaardes: eerstens moes Frankel & Co. van Newtown, Johannesburg saamsmelt met Tiger Oats, in Maitland en tweedens moes die nuwe onderneming geregistreer word as ’n openbare maatskappy.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 132

 Tiger Oats word gekoop 
Al die bates van Maitland, wat ook die eiendom van die fabriek op Moorreesburg ingesluit het, voor die oorname, is in 1944 gewaardeer op £157 000.   Coulter was bereid om £450 000 van Anglo American te aanvaar, maar Anglo American se teenaanbod was £425 000. Op die ou end het Coulter die aanbod van Anglo American op die 4de Julie 1944 aanvaar. Wat die naam aanbetref het Rudy Frankel “National Milling Company & Tiger Oats Company” voorgestel. Anglo American het net die naam omgedraai: “Tiger Oats and National Milling Company Limited”,Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 139-140 duidend op ‘n openbare maatskappy. Dit is wat die naam sou bly tot en met Frankel se aftrede in 1984, wat daarna Tiger Oats Limited geword het. En ook maar net omdat die handelsregister in die 1980’s van mening was “Tiger” kan slegs met hawermout vereenselwig word.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 410 Vandag is Tiger Oats Limited natuurlik Tiger Brands Limited.

Die samesmelting het op 21 September 1944 plaasgevind.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 411 Anglo American sou sy aandele van kleiner ondernemings in 1958 begin verkoop om kontant los te maak; daaronder tel Tiger Oats ook. Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 193

In sy outobiografie in 1988 verskaf Frankel ook 'n briefhoof wat in 1944 gebruik is tydens die totstandkoming van die Tiger Oats and National Milling Company Limited. Op bl. 137 beeld dit die fabriek uit.

 Verdere makro-ekonomiese veranderinge vanaf Republiekwording tot einde 1980's 
Republiekwording in 1961 gaan met drastiese veranderinge in die daaropvolgende dekades gepaard. Groothandelaars en algemene handelaars word verdring deur supermarkte (Tiger se lewering aan Indiese groothandelaars in Natal eindig in 1967).Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 230; 320 Die toeloop van nuwe intrekkers vanaf die platteland na die groot stede lyk onstuitbaar. Ook die inkomste onder swart stedelinge beteken groter verbruikersbesteding, en dus, ‘n groter mark. Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 240 Afgesien van die buitelandse sanksies weens Apartheid, het die maatskappy ook die oliekrisis om te trotseer; so ook die spoortariewe wat styg.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 302 

Waar dit nog in die 1900’s heeltemal sin sou gemaak het om jou meul in die middel van die Swartland by die bron/grondstof op te rig, omrede die algemene bevolking nog yl oor die platteland versprei was, en spoorvervoer die gerieflikste vragvervoermiddel was, lyk dinge teen die middel van die 20ste eeu heelwat anders. Al hierdie faktore beteken nou dat die meulens, met die tonne meel tot hul beskikking, outomaties in dieselfde sin as bakkerye gebruik moet word, Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 242 en hierdie bakkerye moet wees waar die grootste mark is om brandstof te bespaar. Net so sou dit onsinnig wees om Sunshine D, die kunsbotter, vanaf die Kaap elke keer spoorlangs Transvaal toe te stuur, omrede 40% van die mark juis in Transvaal te vinde was. Daarom is 'n aanleg in Randfontein oopgemaak.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 333  Verder word ‘rasionalisering’ die nuwe modewoord: Tiger het teen 1988 net 41 bakkerye oor waarvan party tot 100 000 brode per dag bak. Die res moet sluit. Tiger se aandeel tot die Suid-Afrikaanse bakbedryf was in 1988 omtrent 20%.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 373

Ander omgewingsfaktore speel ook ‘n rol. Reeds in 1967 word die kantoor in Newtown, waarin hul vader gewerk het, met groot sentimentele gevoel deur die Frankels gesluit, grootliks omrede die kantoor te klein geword het, Newtown ‘n oorgangsone geword het, en die strate druk verkeer ervaar. Dit word ‘n bergplekFrankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 250-251

Heelwat veranderinge vind in die Kaap ook plaas. 

Rainbow Chicken (‘n vertakking van Tiger Oats) maak ‘n aanleg naby Worcester oop. Meadow Feeds (nog ‘n vertakking van Tiger Oats) maak naby die Bergrivier buitekant die Paarl oop. Maitland was te naby aan die see en die uitbreiding is beperk. Rondom Maitland is heelwat van die omliggende plaasgrond vir woonbuurte aangewys; die boere is dus al verder uit die stadsgrense die binneland in, wat afleweringskoste duurder gemaak het. Meadow Feeds in die Paarl is ook ‘n hanetreetjie van Rainbow Chicken af. Daar was sprake dat die Du Toit’s Kloof-tonnel binnekort sou oopmaak. En ook, soos die Wet van die Remmende Voorsprong dit wil hê, is dit dikwels makliker en goedkoper om groter en beter fasiliteite nuut aan te bou as om alles eers te sloop of stelselmatig te vervang. En dit sluit die installering en gebruik van rekenaars in.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 290 Hierdie ontwikkeling duur vanaf 1974 tot 1978.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 290-291

Wat dit vir Moorreesburg beteken het: 

Maitland is opgeknap in 1972 en 1973. Die ou hawermoutmeul daar is stuk-stuk oorgebou. In 1974 het Tiger se tegniese direkteur, Peter Thomas, te hore gekom van ‘n koringmeul wat teen ‘n appel en ‘n ei in die Noord-Kaap te koop is. Die oorspronklike plan was toe om hierdie meul, met sy meulreg, na Moorreesburg toe te skuif. Om daarvoor plek te maak, is die gesplete ertjie- en gortaanlegte (wat Redler nog jare gelede daar by Moorreesburg agtergelaat het) verskuif na Maitland.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 293

Maar weer – tye verander. Die koringmeul moes nou naby die verbruikers (lees: die meeste eters) wees. In 1977 word besluit om die koringmeul dus eerder na Maitland toe te skuif. Die fasiliteite was daar moderner, en die silo’s wat voorheen vir die voermeul gebruik is, aansienlik groter. Dit was die einde van die ontwikkelingsprogram vir Maitland.

In 1978 word die koringmeul in Maitland, wat oorspronklik vir Moorreesburg bestem was, in gebruik geneem.  Dit kan dus tereg beskou word as die jaar toe die doodsklok vir Moorreesburg se fabriek kliphard begin lui het. 

Nog ‘n moontlike faktor: in 1982 koop Barlo Rand Limited vir Tiger Oats uit. Barlo is in die beginjare na die oorname nogal baie krities oor die doen en late van die onderskeie vertakkings van Tiger Oats, en staar hul blind teen korttermynwins op papier. Telkemale moes Frankel verduidelik dat die onderskeie fabrieke hul maer jare en hul vet jare beleef, net soos die natuur dit gewil het.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 399. Dit spreek uit lewenservaring: Hy het eenmaal so ‘n toets gedop toe hy ‘n vis-inmaakfabriek gekoop en in 1955 weer verkoop het; twee jaar later was daar weer volop vis, en Frankel het spyt gekry dat hy die onderneming (met goedkeuring van die direksie) wel verkoop het.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 197

Rudy Frankel tree in 1984 op 76-jarige leeftyd af; dit is 40 jaar nadat hy Tiger Oats in 1944 gekoop het.

Jungle Oats by Maitland stel in Julie 1985 Oatso Easy bekend, ‘n produk wat in die eerste drie jaar veral onder kinders baie gewild is. Hiervoor moes ‘n spesiale aanleg van oorsee af ingevoer en installeer word, met die nodige lisensie.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 294 Dit kan as net nog ‘n laaste geleentheid gesien word wat van die fabriek op Moorreesburg ontneem is.

Blykbaar het die Tiger Oats-fabriek in die jaar 1987 gesluit.Dié Courant. 2017. 'Tier' van Moorreesburg onder die hamer. 1 Februarie, bl. 3.

 Ná die sluiting 
In 1998 reik die gewese Nasionale Monumenteraad (nou die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap, SAEHA) die volgende verklaring uit:Murphy, C. 2014. A request to have the works declared a Provincial Heritage Site. Heritage Chronicle SA. 26 September.Murphy, C. 2016. Tiger Brands Heritage in Danger. 3 March.Murphy, C. 2016. Tiger Oats, Moorreesburg. Weskus Heritage. 28 October

 Engels VertaalpogingThe National Monuments Council is most interested in the building complex as a whole, both the corrugated iron structure, as well as the permanent brick and stone building, and the chimney across the road. In our opinion the complex is as significant as some of the (few) remaining industrial buildings in Cape Town, and I refer particularly to the Old Castle Brewery in Woodstock and the historical buildings in the Breweries Complex in Newlands, which has been successfully restored by the well known architect, G Fagan, and is now a historical monument. Buildings of this type are becoming increasingly rare in this country and a fine example such as this is worthy of preservation. In many European countries as well as the United Kingdom and America, industrial buildings are highly valued and are re-used in a number of creative and exciting ways; these have proved to be an extremely valuable asset to local tourism. The NMC would certainly not be prepared to consider approving the demolition of the Old Tiger Oats buildings in Moorreesburg and would suggest that the potential for creative re-use and restoration/renovation of the complex be explored.Signed: Laura Robinson Dated: 27 August 1998Die Nasionale Monumenteraad heg groot waarde aan die gebouekompleks in sy geheel; waaronder inbegrepe die vaste baksteengebou, die riffelsinkstruktuur daarnaas, asook die skoorsteen oorkant die straat. Ons meen die kompleks is van ewe wesenlike belang as enkele van die (weinig)oorblywende nywerheidsgeboue in Kaapstad; hiermee verwys ek spesifiek na die Old Castle-brouery te Woodstock en die historiese geboue binne die Brouery-kompleks in Newlands wat deur die vermaarde argitek, Gawie Fagan, gerestoureer is en nou as historiese monument dien. Dwarsoor die land raak soortgelyke geboue al hoe skaarser - 'n mooi voorbeeld soos hierdie verdien om bewaar te word. Nywerheidsgeboue word in vele Europese lande, die Verenigde Koninkryk en Amerika hoog aangeslaan, weer op velerlei kreatiewe en opwindende wyse benut, en blyk 'n uiters waardevolle aanwins vir die plaaslike toerisme te wees. Die sloop van die Ou Tiger Oats-gebou te Moorreesburg kan dus geensins die goedkeuring van die NMR wegdra nie; derhalwe moet die potensiaal van die gebou liewer deur middel van sy restourasie, vernuwing en herbenutting ontsluit word.

24 Maart 2000: Luidens die Cape Times-artikel op hierdie dag en datum is die Swartland Erfenisstigting "vroeër die maand" in die lewe geroep.Heritage Talisman. 2009. Heritage Day: What do we have to celebrate in the Swartland? September:1

2001: Wat Weskus-Beleggingsinisiatiewe aanbetref, het die 1998-Beleggingskonferensie toe nie die groot geld van buite gelok soos daar gehoop is nie. Om daardie rede het kleinskaalse projekte ontstaan wat dan uit die omliggende omgewing self gefinansier sou word. Blykbaar was die Tiger Oats-gebou een van hulle. Die Tiger Oats Company het glo die Tiger Oats-gebou bewillig om omgebou te word in 'n erfenissentrum wat dan 'n soort nodale punt sou uitmaak binne die algehele Weskus-Toerismestreek. Boonop sou hier allerlei soorte handwerkies en snuisterytjies verkoop word.Bek, D. & Taylor, I. 2001. Evaluation of Spatial Development Initiatives: Case Studies of the Maputo Development Corridor and the West Coast Investment Initiative. No 01/52. UCT: Development Policy Research Unit University of Cape Town, August, p. 21: Moorreesburg regional craft centre/living heritage centre (Tiger Oats): The Tiger Oats company have made a historic building available for the development of a regional heritage centre which will be a "nodal point" within the wider West Coast tourism product range.

In 2002 word die fabriek aan J.J. Dempers Meesterbouers van die Paarl verkoop.

2004: In sy heel laaste (derde) uitgawe van The Old Buildings of the Cape lewer Hans Fransen die volgende kommentaar (as een van die enkele geboue uitgesonder wat vir bewaring oorweeg kan word): Net buitekant die beboude gebied staan die vervalle vierverdieping fabrieksgebou van baksteen, met daarnaas ’n drie- en tweeverdieping toevoeging. Elkeen skyn “Georgiaanse” afmetings te hê, met staalraamvensters wat eweredig gespasieer is. 'n Seldsame voorbeeld van die nywerheidsboukuns uit die begin van die vorige eeu. Die ouderdom is nog onbekend, maar die kompleks verskyn wel op ’n panoramafoto van T.D. Ravenscroft.<ref>Fransen, H. et al. 2004. Moorreesburg. In: The Old Buildings of the Cape. Cape Town: Jonathan Ball Publishers, p. 345: TIGER MILLING. Just outside the built-up area and now derelict, the impressive brick-built four-storey factory building, with a three- and two-storeyed addition, all of somewhat 'Georgian' proportions with regularly spaced steel windows. It is a now rare example of early-century industrial architecture. Its precise age has not been established, but the complex appears on a Ravenscroft panorama.</ref>

In die September-uitgawe van die Heritage Talisman verbind die Swartland Erfenisstigting hul daartoe om op regskennisgewings, wat die kultuurerfenis van die streek kan skaad, te reageer. Onder die enkele voorbeelde wat uitgelig word, is die Tiger Oats-gebou. In 'n paragrafie word slegs vermeld die sloop van die gebou is reeds deur die SAEHA verbied. Nietemin word die kompleks nie onderhou nie en gaan agteruit. Die stigting sal die situasie bly monitor.Heritage Talisman. 2004. A different approach. September:1

Die Swartland Erfenisstigting het in hierdie jaar ook Erfenis Wes-Kaap en die SAEHA gevra om ondersoek in te stel en op te tree. Volgens die Swartland Erfenisstigting is hier duidelik van "opsetlike verwaarlosing" te sprake en die skuldige eienaar(s) moet voor stok gekry word. Die probleem is: daar bestaan reeds hierdie wanopvatting dat die Swartland geen belangrike boukuns van geskiedkundige aard te bied het nie, en hierdie  verwaarlosing versterk net daardie denkbeeld. As die een eienaar eers aan die kaak gestel is, en tot verantwoording geroep word, dan sal die ander in hul spore trap.

1 Desember 2005: Die streekskoerant, Die Swartlander, onthul die betreurenswaardige toestand van die gebou, maar ontlok feitlik geen reaksie nie.

2006: 'n Kolom word afgestaan in die Junie-uitgawe van die Heritage Talisman, waarin vermeld word daar het geen verbetering ingetree nie. Die vandalisme, verwering, die stelselmatige aftakeling, stroping en verkoop van boumateriaal duur onverpoosd voort. Laura Robinson se verklaring hierbo word weer in oënskou geneem: as mense in Londen, New York en Parys hul bouvallige krotbuurte in woonstelle kan omskep - wat keer Moorreesburg? Of wat van die ontluikende filmbedryf in die Kaap wat altyd 'n filmstel soek wat goedkoop, gerieflik en ruimer is as wat die stad te bied het? Te oordeel aan wat Woodstock en Newlands al vermag het - waarom staan Moorreesburg agteruit? Voorts word die leser net weer ingelig dat SAEHA wel oor die "opsetlike verwaarlosing" genader is om die saak verder te voer.Heritage Talisman. 2006. Selected Project 2: The Old Tiger Oats Buildings, Moorreesburg. June:2

Volgens 'n beslissingsakte op 26 Junie 2006 van Erfenis Wes-Kaap sal die Beboude Omgewing- en Landskapkomitee (BelCom) enige sloping van die gebou weier. Aansoek moet ook gedoen word om tot Provinsiale Erfenisgebied verklaar te word en sodoende beskerming te geniet.

2007: In die Maart-uitgawe van die Heritage Talisman word die leser meegedeel: op aandrang van die Swartland Erfenisstigting het die Erfenis Wes-Kaap voorlopig die gebou beskerm, en bied verdere beskerming deur die wet indien die saak verder gevoer wil word. Dit was in 2006 . Die Swartland Erfenisstigting is die opdrag gegee om die eienaars hiervan te verwittig.Heritage Talisman. 2007. Project Update. The Old Tiger Oats Buildings, Moorreesburg. March:3

In 2007 kom die Tiger Oats-gebou in die besit van Moorreesburgse Koringboere Beperk (MKB). 

In 'n Google Straataansig-beeld van April 2010 is daar 'n bordjie met die MKB-logo duidelik aangebring wat in al drie amptelike tale van die Wes-Kaap sê: Privaat eiendom. Oortreders sal vervolg word.Google Streetview, Graanstraat, Moorreesburg. April 2010

2014: Die toestand, volgens Christopher Murphy, het sedert 1998 nie in die minste verbeter nie. Hy begin hom die vraag afvra of die stukture nie met opset verwaarloos word totdat daar geen ander keuse meer oorbly as om die geboue noodwendig te sloop nie. Maar kragtens die Nasionale Erfenishulpbronnewet is 'n permit wat deur die tersaaklike erfenisliggaam uitgereik is hiervoor nodig, andersins is dit onwettige praktyk. Verder betreur Murphy steeds hoe die Tiger Oats-gebou, maar so ook die spoorwegstasie, so erg vervalle raak dat dit onbruikbaar raak. Weer dink hy aan die geboue op die waterfront van Londen (dink Canary Wharf) en New York wat opgeknap, ingerig en gesogte blyplekke geword het.

3 Maart 2016: In The Heritage Portal skryf Murphy feitlik presies dieselfde woorde as in 2014 oor [wat veelseggend is], behalwe dat, sedert BelCom sy besluit duidelik uitgeklaar het, daar geen opvolgwerk gedoen is nie. 

18 Mei 2016: 'n Uitstalling by die Koringbedryfmuseum op Moorreesburg is geopen wat die geskiedenis van die Tiger Oats-gebou uitbeeld. Dié Courant. 2016. Foto-onderskrif. 27 April: 12.: [...] Besoek gerus vanaf 18 Mei die Koringbedryfmuseum op Moorreesburg vir die Tiger Oats uitstalling. Dié Courant. 2016. Tiger Oats-gebou onder die vergrootglas. 25 Mei:4: [...] 'n Uitstalling oor die geskiedenis van die Tiger Oats-gebou in Moorreesburg is verlede week in die Koringbedryfmuseum op dié dorp geopen. Die gebou, deesdae in besit van Overberg Agri is geleë op die hoek van Graan- en Corporationstraat en op die munisipale waardasies as 'n bouval beskryf.

Op 15 Februarie 2017 kom die Tiger Oats-gebou onder die hamer. Die veilingsmaatskappy van Somerset-Wes, die Michael James Organisation, waardeer die grondwaarde (wat ongeveer 7 000 m² beslaan) alleen op R736 000. Daar was egter geen reserweprys ten tyde van die veiling nie, en daar was slegs een enkele bieër, ‘n inwoner van Moorreesburg self. In die berig van Dié Courant, gedagteken 22 Februarie, stel die voornemende koper dit duidelik dat hy nie wil hê die gebou tot niet moet gaan nie, en behoue moet bly. Hy was dus nie van plan om die gebou te laat sloop nie.Dié Courant. 'Tier' se toekoms nou bepaal. 22 Februarie 2017, bl. 2

Murphy spreek die hoop uit van 'n nuwe hoofstuk wat aangebreek het, want dié gebou het al baie deurgemaak. Nie alleen is die deure, vloere en vensters al verkwansel nie, maar dit het al dwelmhandelaars getrek, en selfs plakkers het vantevore al hul intrek daar geneem.Murphy, C. 2017. Tiger Oats Complex in Moorreesburg Sold by Public Auction. The Heritage Portal. 16 February.

Daar was ook sprake van 'n moordsaak. Luitenant-kolonel Ricky van Schalkwyk was sedert 1 Oktober 2001 takbevelvoerder van die Moorreesburg-speurtak. Met sy vertrek in 2020 na die Vredendal-speurtak, onthou hy van die belangrikste sake in sy dienstyd op Moorreesburg: "Nog 'n saak was toe 'n man in die Tiger Oats-gebou dood aangetref is en vyf jeugdiges saam twee volwassenes vir die moord aangekeer is".Swart, M. 2020. Ricky gereed vir nuwe taak. Netwerk24. 23 Junie.

Die afslaer het wel te kenne gegee dat Erfenis Wes-Kaap deeglik ingelig is oor die erfeniswaarde van die gebou en vir enige veranderinge moet 'n permit by die organisasie verkry word. 'n Gebou moet egter 'n funksie hê - en hier lê die kruks, aldus Murphy.

In April 2018 was daar 'n Duitser wat saam met 'n spannetjie van Kaapstad 'n bietjie urbex (verkenning op verbode terreine) gaan doen het by die Tiger Oats-gebou (daar is ook foto's by).Reise Pionier: Urban Exploration in Kapstadt Hier volg sy ondervindinge en insae hoe die plek daar uitsien:

31 Maart 2023: In antwoord op Kennisgewing 53/2022/2023, waarin Munisipaliteit Swartland die publiek inlig omtrent die wysiging van sy Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk,Munisipaliteit Swartland Kennisgewing 53/2022/2023 lewer die Moorreesburg Sakekamer die volgende kommentaar betreffende die Tiger Oats-gebou:Moorreesburg Sakekamer repliek: Kommentaar ten opsigte van Swartland Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk met spesifieke verwysing na Moorreesburg.

4 Mei 2025: Die korrekte boujaar word onthul deur die Afrikaanse Wikipedia (te danke aan artikels vervat in De Zuid-Afrikaan), naamlik 1905 vir die grondleggingsjaar, en 1906 as die voltooiingsjaar.Afrikaanse Wikipedia-wysiging deur Gebruiker:Suidpunt, 4 Mei 2025 Tot dusver het mense hulle maar laat  lei deur die uiterlike van die gebou self, of deur die skrywe van J. J. Lochner. Die geskatte datum het voorheen gewissel tussen "c. 1896"Artefacts.co.za : Tiger Brands Complex. en "1902". Lochner het byvoorbeeld die volgende geskryf (die opening van die spoorlyn is eweneens onjuis):

 Nalatenskap 
duimnael|150px|Advertensie waarin Moorreesburg Rugbyklub ondersteun word.Schoeman, C. 1998. 100 Jaar van Rugby: Die verhaal van Moorreesburg Rugbyklub. 1898-1998. Moorreesburg: Moorreesburg Rugbyklub, bl. 15
 Die Rugbyklub van Moorreesburg staan bekend as Die Tiere, vernoem na die Tiger Oats-fabriek.

In die amptelike boek van die Moorreesburg Rugbyklub (1998) word die standpunt gehuldig, in strenge navolging van Lochner, dat die fabriek in 1902 gebou is:Schoeman, C. 1998. 100 Jaar van Rugby: Die verhaal van Moorreesburg Rugbyklub. 1898-1998. Moorreesburg: Moorreesburg Rugbyklub, bl. 10-12

Wat chronologie aanbetref kan hierdie bewoording verwarring meebring. Die mnr. Wheeler hier ter sprake is William Henry Wheeler (almal het hom wel as "Mr. Wheeler" geken).Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 145-146

Hy is in Engeland gebore, word in sy vroeë twintigerjare die bestuurder van 'n meul in Londen, en ook later lektor in maaltegnologie, asook die tegniese redakteur van Trade Journal (waartoe hy heelwat artikels bydra). Op uitnodiging kom hy in November 1936 na Suid-Afrika en word besturende direkteur van Tiger Oats Co. in 1938.Wie Was Wie? 1960. s.v. Wheeler, William Henry. Johannesburg: Vitae Uitgewers, bl. 542

Rudy Frankel en sy vrou, Nora, ontmoet Wheeler teen middel-1944 as die besturende direkteur van Maitland, toe Tiger Oats aangekoop is. Wheeler het hom veral toegespits op die ensieme en om die meule so doeltreffend en seepglad moontlik te laat loop. Wheeler het in Maart 1961 afgetree, maar het nie sy vrou daarvan vertel nie en net elke dag oudergewoonte na sy kantoor toe gekom - nou as konsultant, tot en met 30 September 1966. Hy sterf in Februarie 1979. Frankel se indruk van sy persoonlikheid is egter dié van 'n "somber individu", vergeleke met die mense-mens en joviale Skot, Peter Murray King.

'n Naam waarop eintlik ingegaan moet word, is Jim Shipp, want hy was jare lank die besturende direkteur van die Moorreesburg-tak.Frankel, R. 1988. Tiger Tapestry. Cape Town: Struik, p. 190.

In 1928 verskyn 'n advertensie in Die Burger met die volgende bewoording, wat direk na Die Tiere verwys:Schoeman, C. 1998. 100 Jaar van Rugby: Die verhaal van Moorreesburg Rugbyklub. 1898-1998. Moorreesburg: Moorreesburg Rugbyklub, bl. 15

Soos die leë Tiger Oats-gebou, is ook die 1906-datum omgeef met enigma. Want sowel Frankel as De Zuid-Afrikaan voer aan die eerste hawermoutprodukte is in 1908 gemaak. En tog, as mens in ag neem dat Alfred Marshall voor die tariewekommissie sy saak gestel het - 'n sitting wat byna drie weke sedert 3 tot 18 Desember 1907 vir alle nywerhede in die Kaapkolonie geduur het - dan moes die African Compressed Fodder Company reeds hawermoutprodukte voor 1908 gemaak het. Wat die Tiger-handelsmerk egter betref, is die aankondiging om registrasie eers November 1906 gemaak, toe die Springboktoerspan lankal op September 1906 met die skip, The Gascon'', in South Hampton aangekom het. World Rugby Museum. 2019. The 1st South Africa Tour to the UK and France 1906-07. 20 September.

 Notas 

 Verwysings 

Kategorie:Geboue en strukture in Suid-Afrika