Éamon de Valera

duimnael
Éamon de Valera (14 Oktober 1882 – 29 Augustus 1975) was 'n Ierse staatsman en politieke leier. Hy het verskeie termyne as regeringshoof en staatshoof gedien en het 'n leidende rol gehad in die bekendstelling van die 1937 Grondwet van Ierland.

De Valera was 'n kommandant van Ierse Vrywilligers by Boland's Meule tydens die Paasopstand van 1916. Hy is gearresteer en ter dood veroordeel, maar om verskeie redes vrygelaat, insluitend sy Amerikaanse burgerskap en die openbare reaksie op die Britse teregstelling van opkomende leiers. Hy het na Ierland teruggekeer nadat hy in Engeland in die tronk was en een van die leidende politieke figure van die Vryheidsoorlog geword. Na die ondertekening van die Anglo-Ierse Verdrag, het de Valera gedien as die politieke leier van Anti-Verdrag Sinn Féin tot 1926, toe hy saam met baie ondersteuners die party verlaat het om Fianna Fáil, 'n nuwe politieke party te stig wat die beleid van onthouding van Dáil Éireann.

Van daar af het de Valera tot die draai van die 1960's aan die voorpunt van die Ierse politiek gestaan. Hy het as president van die Uitvoerende Raad by W. T. Cosgrave oorgeneem en later Taoiseach geword, met die aanvaarding van die Grondwet van Ierland in 1937. Hy het by drie verskillende geleenthede as Taoiseach gedien: van 1937 tot 1948, van 1951 tot 1954, en uiteindelik vanaf 1957 tot 1959. Hy bly die langsdienende Taoiseach volgens totale dae wat in die pos gedien het. Hy het in 1959 bedank na sy verkiesing as president van Ierland. Teen daardie tyd was hy leier van Fianna Fáil vir 33 jaar en het hy, saam met ouer stigterslede, 'n minder prominente rol begin inneem relatief tot nuwer predikante soos Jack Lynch, Charles Haughey en Neil Blaney. De Valera het van 1959 tot 1973 as president van Ierland gedien, twee volle termyne in die amp.

De Valera se politieke oortuigings het van militante Ierse republikanisme tot sterk sosiale, kulturele en fiskale konserwatisme ontwikkel. Hy is gekenmerk as 'n streng en onbuigsame, en ook slinkse houding. Sy rolle in die Burgeroorlog is ook geïnterpreteer as om hom 'n verdelende figuur in die Ierse geskiedenis te maak. Biograaf Tim Pat Coogan sien dat sy tyd aan bewind gekenmerk word deur ekonomiese en kulturele stagnasie, terwyl Diarmaid Ferriter aanvoer dat die stereotipe van de Valera as 'n streng, koue en selfs agterlike figuur grootliks in die 1960's vervaardig is en misleidend is.

 Eksterne skakels 

Kategorie:Geboortes in 1882
Kategorie:Sterftes in 1975
Kategorie:Ierse politici
Kategorie:Presidente