Betroubaarheid van Wikipedia

Die betroubaarheid van Wikipedia en sy gebruikergegenereerde redigeermodel, veral sy Engelstalige uitgawe, is bevraagteken en getoets. Wikipedia word geskryf en geredigeer deur vrywillige redakteurs, wat aanlyn inhoud genereer met die redaksionele toesig van ander vrywillige redakteurs via gemeenskapsgegenereerde beleide en riglyne. Die betroubaarheid van die projek is statisties getoets deur vergelykende oorsig, ontleding van die historiese patrone, en sterk- en swakpunte inherent aan die redigeringsproses daarvan. Die aanlynensiklopedie is gekritiseer vir sy feitelike onbetroubaarheid, hoofsaaklik met betrekking tot die inhoud, aanbieding en redaksionele prosesse. Studies en opnames wat probeer om die betroubaarheid van Wikipedia te peil, het gemengde resultate. Wikipedia se betroubaarheid is gereeld in die 2000's gekritiseer, maar het verbeter; en word in die algemeen in die laat 2010's en vroeë 2020's geprys.
links|duimnael|'n Suid-Amerikaanse coati. In Julie 2008 het 'n 17-jarige student 'n opgemaakte bynaam by die Wikipedia-artikel coati as 'n private grap gevoeg en hulle "Brasiliaanse aardvarke" genoem. Die vals inligting het vir ses jaar geduur en is deur honderde webwerwe, verskeie koerante en selfs 'n paar boeke wat deur universiteitsperse gepubliseer is, gepropageer.

Sekere assesserings van die betroubaarheid daarvan het ondersoek hoe vinnig vandalisme (inhoud wat deur redakteurs beskou word as vals of misleidende inligting) uit die weg geruim word. Twee jaar nadat die projek begin is, in 2004, het 'n IBM-studie bevind dat "vandalisme gewoonlik uiters vinnig herstel word; so vinnig dat die meeste gebruikers nooit die gevolge daarvan sal sien nie".Fernanda B. Viégas, Martin Wattenberg, Kushal Dave: Studying Cooperation and Conflict between Authors with history flow Visualizations . Proceedings of the SIGCHI conference on Human factors in computing systems, 575–582, Vienna 2004,  Die insluiting van vals of vervaardigde inhoud het soms jare lank op Wikipedia geduur as gevolg van die vrywillige redakteurskap daarvan. Die redigeringsmodel daarvan fasiliteer veelvuldige sistemiese vooroordele, naamlik: seleksie-vooroordeel, insluiting-vooroordeel, deelname-vooroordeel en groepdenk-vooroordeel. Die meerderheid van die ensiklopedie word deur manlike redakteurs geskryf, wat lei tot 'n geslagsvooroordeel in dekking, en die samestelling van die redigeergemeenskap het kommer uitgelok oor onder meer rasse-vooroordeel, spin-vooroordeel, korporatiewe vooroordeel en nasionale vooroordeel.’n Ideologiese vooroordeel op Wikipedia is ook op beide bewustelike en onderbewustelike vlakke geïdentifiseer. 'n Reeks studies van Harvard Business School in 2012 en 2014 het gevind dat Wikipedia "aansienlik meer bevooroordeeld" is as Encyclopædia Britannica, maar het die bevinding meer toegeskryf aan die lengte van die aanlyn ensiklopedie in teenstelling met bevooroordelde redigering.

Gevalle van nie-neutrale of konflik-van-belange redigering en die gebruik van Wikipedia vir "wraak redigering" het die aandag getrek op vals, bevooroordeelde of lasterlike inhoud in artikels, veral biografieë van lewende mense. Dit is bekend dat artikels oor minder tegniese onderwerpe, soos die sosiale wetenskappe, geesteswetenskappe en kultuur, handel oor waninligtingsiklusse, kognitiewe vooroordele, dekkingsverskille en redakteursgeskille. Die aanlyn ensiklopedie waarborg nie die geldigheid van sy inligting nie. Dit word beskou as 'n waardevolle "beginpunt" vir navorsers wanneer hulle inhoud verbygaan om die gelyste verwysings, aanhalings en bronne te ondersoek. Akademici stel voor dat betroubare bronne hersien word wanneer die kwaliteit van artikels geassesseer word.

Die dekking van mediese en wetenskaplike artikels soos patologie, toksikologie,S. Robert Lichter, Ph.D,,: Are chemicals killing us? Statistical Assessment Service, 21 Mei 2009. onkologie, farmaseuties en psigiatrie is vergelyk met professionele en eweknie-geëvalueerde bronne in 'n 2005 Nature-studie. Die studie (wat nie op sigself eweknie-geëvalueer is nie) is in baie nuusartikels soos hierdie aangehaal:  'n Jaar later het Encyclopædia Britannica die Nature-studie betwis, wie se skrywers op hul beurt met 'n verdere weerlegging geantwoord het.Fatally Flawed: Refuting the recent study on encyclopedic accuracy by the journal Nature.  Encyclopædia Britannica, Maart 2006 Kommer oor leesbaarheid en die oorgebruik van tegniese taal is geopper in studies gepubliseer deur die American Society of Clinical Oncology (2011), Psychological Medicine (2012), en European Journal of Gastroenterology and Hepatology (2014); Die eenvoudige Engelse Wikipedia dien egter as 'n vereenvoudigde weergawe van artikels om komplekse artikels meer toeganklik te maak vir die leek oor 'n gegewe onderwerp in Basiese Engels. Wikipedia se gewildheid, massaleserstal en vrye toeganklikheid het daartoe gelei dat die ensiklopedie 'n aansienlike tweedehandse kognitiewe gesag regoor die wêreld het. Die betroubaarheid daarvan het wydverspreide mediadekking ontvang en verskyn dikwels in populêre kultuur.

 Verwysings 

Kategorie:Wikimediaprojekte
Kategorie:Wikipedia