Kambro

Kambro (‘’Gameru’’, Fockea angustifolia) is 'n meerjarige blomdraende plant en geofiet wat hoort tot die genus Fockea. In Suid-Afrika kom die plant in KwaZulu-Natal, Limpopo, Noord-Kaap, Noord-Wes, en die Vrystaat voor. Die spesie is ook inheems aan Angola, Botswana, Eswatini, Kenia, Malawi, Namibië, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. Kambro  is een van die oudste geboekstaafde eetbare plante in Suider-Afrika.

 Voorkoms 
Hierdie plant is volop in die westelike Karoo. Die eenvoudige sagte blaartjies is doringagtig. Die lote of spriete ontspring uit ‘nknol wat ongeveer 20 cm onder die grond lê. So ‘n bol kan tot 60 cm in deursnee bereik en meer as 20 kg weeg. Dit het die voorkoms van ‘n groot patat of ‘n reuse radys. Omdat die stingels met die blaartjies so met die grond en ander yl Karoo-plantegroei saamsmelt, is die plant moeilik om te vind. Tydens ‘n lang droogte leef die plant van die opgegaarde kos in die bol en as dit dan begin reën,  sit die bol weer uit.

 Nut 
Die bol het ‘n merkwaardige hoë voginhoud. Die goedsmakende water word verkry   deur die sponsige pulp  uit die bol  te verwyder en saam te pers.  Die pulp is selfs rou eetbaar, is effens soet van smaak. Kambrokonfyt was in die Kaapkolonie bekend en het die voorkoms gehad van waatlemoenkonfyt. As die pulp netjies uit die bol verwyder is, is die bol weens sy taai dop dikwels as ‘n beker gebruik. Kambro is soms selfs gebruik in die maak van seep en  bier. In tye van knellende droogte het dit die lewe van verskeie mense en bobbejane gered.

 Ontdekkers 
Eeue lank het hierdie plant die lewe van die Khoisan in die droë Karoo moontlik gemaak en was gou onder die koloniste bekend. Christian Latrobe was in ongeveer 1810 die eerste persoon wat die bestaan van die plant aangeteken het. Later meld ook ander reisigers, wetenskaplikes en avonturiers soos Gordon Cumming, Francois le Vaillant , Hinrich Lichtenstein en Focke (die plantkundige waarna die plant vernoem is) die plant in hul verslae.

 Persone 
Roualeyn Gordon Cumming (*Engeland, 15 Maart 1820 -  †Fort Augustus, Skotland, 24 Maart 1866), jagter en handelaar in Suider-Afrika
Christian Ignatius Latrobe (*Fulneck, Engeland, 1758 - †1836), Morawiese sendeling

 Lied 
‘n Strofe in Randall Wicomb se lied ‘’Juweel van die Karoo’’ (Graaff-Reinet) lui so: 

In die hart van ons land
lê Graaff-Reinet uitgeswel
soos ‘n rondvet kambro
Sondagsrivier het jou mooi omgesoom
en jy kan oor baie jare se skatte bly droom

 Galery 

 Lees ook 
Fockea edulis

 Bibliografie 
 Keith,Max: Edible Wild Plants. In: Lantern. Die Kultuurtydskrif. Jaargang 41, nr. 1, Februarie 1992
 Palmer, Eve: The Plains of Camdeboo. Johannesburg: Jonathan Ball, 2004. 
 REDLIST Sanbi
 Plants of the World Online 

angustifolia
Kategorie:Flora van Angola
Kategorie:Flora van Botswana
Kategorie:Flora van Eswatini
Kategorie:Flora van Kenia
Kategorie:Flora van Malawi
Kategorie:Flora van Namibië
Kategorie:Flora van Suid-Afrika
Kategorie:Flora van Tanzanië
Kategorie:Flora van Zambië
Kategorie:Flora van Zimbabwe