Helsinki-lughawe

Die Helsinki-Vantaa-lughawe (IATA: HEL; ICAO: EFHK; Fins: Helsinki-Vantaan lentoasema, Sweeds: Helsingfors-Vanda flygplats) is die belangrikste internasionale lughawe van die stad Helsinki, sy omliggende metropolitaanse gebied, en die Uusimaa-streek in Finland. Die lughawe is in die naburige stad Vantaa geleë, ongeveer 5 km wes van Tikkurila, die administratiewe sentrum van Vantaa en 17 km noord van Helsinki se middestad. Die lughawe word deur die staatsbeheerde Finavia bedryf.

Die lughawe is verreweg die besigste in Finland en die vierde besigste in die Nordiese lande wat passasiersgetalle betref. Sowat 90% van Finland se internasionale lugverkeer gaan deur die Helsinki-lughawe. In 2022 het die Helsinki-lughawe altesaam 12,9 miljoen passasiers gehuisves, waarvan 87% internasionale passasiers en 13% binnelandse passasiers was. Die lughawe hanteer gemiddeld 350 vertrekke per dag.

Die lughawe is die hoofspilpunt vir Finnair, die vlagdraer van Finland, en sy filiaal Nordic Regional Airlines. Dit is ook 'n spilpunt vir CityJet (namens SAS) en 'n bedryfsbasis vir Jet Time, Norwegian Air Shuttle, SunClass Airlines en TUI fly Nordic.

Helsinki-lughawe bedien ongeveer 50 gereelde lugrederye, met 80 geskeduleerde bestemmings na ander dele van Europa en 21 direkte langafstandroetes na Asië, die Midde-Ooste en Noord-Amerika. Daar is ook 35 huurbestemmings, insluitend talle langafstand-huurbestemmings.

Die lughawe, wat oorspronklik vir die Olimpiese Somerspele van 1952 in Helsinki gebou is, bied vandag werk aan 25 000 mense met 1 500 maatskappye wat by hierdie lughawe sake bedryf.

Finavia beoog om die posisie van die Helsinki-lughawe in transito-passasiersverkeer tussen Europa en Asië te versterk, en om die aantal direkte verbindings na Europa te verhoog. Helsinki-lughawe se minimum omkeertyd van 35 minute is van die kortste in Europa. Volgens Finavia se opnames kies soveel as een uit elke drie passasiers hul vlugroete op grond van die transito-lughawe.

 Geskiedenis 
duimnael|Lugfoto van die eerste terminaal by die Helsinki-lughawe in 1963/1964
duimnael|Helsinki-lughaweterminaalgebied in 1969
duimnael|regs|'n Binneaansig van terminaal 2 by die Helsinki-lughawe. Op die voorgrond is Finnair se lugvaarthoof Olavi Siirilä (links) en die uitvoerende hoof, Gunnar Korhonen (regs).
duimnael|regs|Die ou ingang na terminaal 2.

 Nuwe terminaal en Asiatiese vlugte (1970's–1990's) 
In 1973 is die eerste veiligheidskontrole vir internasionale vlugte ingestel. Die naam Helsinki-Vantaa-lughawe is vanaf 1977 gebruik. Die poskode van die lughawe was 01530 Helsinki-Lento tot 1974, 01530 Helsinki-Vantaa-Lento van 1974 tot 1983 en 01530 Vantaa vanaf 1983.

Die Finse Weermag het die lughawe in die laat herfs van 1977 omsingel om die lughawe teen 'n moontlike terreuraanval deur die Rooi Leër-faksie te beskerm.

 Nuwe millennium (2000–2009) 
'n Historiese gebeurtenis in 2000 was toe die jaarlikse aantal besoekers aan die Helsinki-Vantaa-lughawe 10 miljoen oorskry het. Lugverkeerbeheer het van die sogenaamde "grot" na sy nuwe bogrondse perseel beweeg.

Nuwe grensbeheermaatreëls van die Schengen-ooreenkoms is in 2001 in gebruik geneem. Die derde aanloopbaan is op 28 November 2002 ingewy en die eerste gebruiker was Finnair se McDonnell Douglas MD-11 op pad na New York. In 2004 is die internasionale terminaal weer uitgebrei en 'n nuwe winkelgebied is vir langafstandpassasiers geopen. ’n Nuwe lugvragdiens is geopen vir passasiers met oormassa bagasie. 24 nuwe outomatiese inweegtoonbanke is in 2006 in gebruik geneem.

Op 13 Augustus 2007 is die nuwe Hilton Helsinki-Vantaa Airport naby die lughawe geopen, met 330 kamers. Onafhanklike gebruik van parallelle aanloopbane het in November 2007 'n aanvang geneem.

'n Gratis WLAN- netwerk is op 25 November 2008 by die lughawe geopen.

 Beduidende groei en uitbreiding (2010–hede) 
Gedurende die 2010's het die Helsinki-lughawe groot toenames in die aantal jaarlikse passasiers ervaar. In 2010 het die lughawe 12 883 399 passasiers hanteer, 'n toename van 2,2 persent vergeleke met 2009. Lugvrag het met 29,4 persent toegeneem.

In April 2010 het Norwegian Air Shuttle sy eerste roetes na Oslo en Stockholm met behulp van Boeing 737-stralers geopen. Nou is die lugredery een van die grootste operateurs by die lughawe met byna 40 bestemmings in Europa, Asië en Afrika. In 2011 het die Helsinki-lughawe sy grootste groei in 'n enkele jaar in die aantal passasiers gesien. Die aantal jaarlikse passasiers is met 2 miljoen passasiers verhoog en die lughawe het die mylpaal van 14 miljoen passasiers bereik. EasyJet het egter drie roetes gekanselleer, van Helsinki na Manchester, Londen-Gatwick, en Parys-Charles de Gaulle, met die rede: swak aanvraag by Helsinki.

In November 2011 het Austrian Airlines sy Wene-Helsinki-bedrywighede gekanselleer. In dieselfde jaar het Czech Airlines sy Helsinki-bedrywighede gestaak weens swak aanvraag. 'n Jaar daarna het LOT Polish Airlines sy diens na Helsinki gekanselleer. In 2014 het 'n aantal lugrederye soos Aer Lingus, Germanwings en S7 Airlines dienste na Helsinki gekanselleer.

 Terminale 
 Terminaal 1 
Terminaal 1 is in 1952 geopen vir binnelandse vlugte, maar vanaf 2009 is dit ook vir internasionale vlugte gebruik. As deel van Helsinki-lughawe se 10-jaar-ontwikkelingsprogram, is Terminaal 1 op 21 Junie 2022 gesluit en alle vlugte is in 'n enkele terminaal gekonsentreer.

 Terminaal 2 
Terminaal 2 (hekke 12–55) is in 1969 geopen vir internasionale bedrywighede en bedien tans ook binnelandse vlugte. Dit is die grootste van die twee passasiersterminale by die lughawe. Alle interkontinentale vlugte vertrek vanaf Terminaal 2. Die nie-Schengen-gebied van Terminaal 2 is in 2009 vergroot wat die lughawe in staat gestel het om agt wyerompvliegtuie by hekke gelyktydig te akkommodeer. 'n Nuwe winkelgebied en 'n spa vir passasiers op langafstandvlugte is geopen, en die verdeling tussen binnelandse en internasionale vlugte is verwyder. Terminaal 2 het 'n groot aantal restaurante, kroeë en winkelsentrums. Die terminaal is toegerus met 26 vliegtuigparkeerplekke met straalbrûe. Die terminaal het 'n treinverbinding met die Helsinki Sentrale spoorwegstasie.

Terminaal 2-passasiersgeriewe sluit in: talle belastingvrye winkels, Avis-, Europcar- en Hertz-motorhuur, gratis draadlose internettoegang, kragsokke, sluitkaste, slaapplekke en oordragdienstoonbanke. Valutawissel, kitsbanke (OTM's), toeriste-inligting en 'n Alepa-kruidenierswinkel en apteek is ook beskikbaar. Vir kinders is daar ook verskeie speelkamers.

Eetgeriewe sluit Burger King en O'Learys Sports Bar, asook talle ander restaurante en kafees in. Terminaal 2 sluit ook twee Finnair-sitkamers in: Finnair Lounge in die Schengen-area en Finnair Premium Lounge in die nie-Schengen-area.

Terminaal 2 word gebruik deur lid-lugrederye van Oneworld- en SkyTeam-lugrederyalliansies en die meeste van die nie-verbonde lugrederye. Turkish Airlines is 'n uitsondering onder Star Alliance-lugrederye deur Terminaal 2 te gebruik. Byna alle huurvlugte word by Terminaal 2 hanteer, waar ook geskeduleerde dienste hanteer word. Die huidige lugrederye wat Terminaal 2 gebruik, is Aeroflot, Air France, Belavia, Blue Air, British Airways, Corendon Airlines, Czech Airlines, Finnair, Nordic Regional Airlines, Freebird Airlines, Jet Time, Japan Airlines, KLM, Norwegian Air Shuttle, Nouvelair Tunisie, Qatar Airways, Royal Jordanian, Sunclass Airlines, TUI fly Nordic, TUI Airways, Turkish Airlines en Ukraine International Airlines.

Daar is verskeie lughawehotelle en kantoorgeboue op die lughaweterrein. Die Aviapolis is 'n nuwe internasionale sakepark aangrensend aan die Helsinki-lughawegebied, wat reeds die bedrywighede van talle maatskappye rondom die lughawe huisves. In 2013 het Finnair sy nuwe hoofkantoor, bekend as "House of Travel and Transportation" ("HOTT") geopen. Die konstruksie van HOTT het in Julie 2011 begin en is in Junie 2013 betyds voltooi.

 Grondhantering 
Airpro, Aviator en Swissport verskaf grondhanteringsdienste vir lugrederye.

 Aanloopbane 
Helsinki-lughawe het drie aanloopbane. Die aanloopbane kan opstygings en landings van die swaarste vliegtuie wat deesdae gebruik word, soos die Airbus A380, hanteer. Die gebruik van drie aanloopbane verseker dat twee aanloopbane in werking gehou kan word wanneer die skoonmaak van sneeu en ys nodig is.

 Aanloopbaangebruiksbeginsels 
Daar is ongeveer twintig verskillende aanloopbaankombinasies in gebruik. Die primêre aanloopbaan vir landings is aanloopbaan 2 (15) vanaf die noordweste, dws vanuit die rigting van Nurmijärvi, of aanloopbaan 1 (22L) vanaf die noordooste, dws vanuit die rigting van Kerava, terwyl die primêre aanloopbaan vir opstygings aanloopbaan 3 (22R) na die suidweste is, in die rigting van Wes-Vantaa en Espoo. Vliegtuie met lae geraas kan terselfdertyd vanaf aanloopbaan 1 (22L) na die suide opstyg. Wanneer die wind uit die noorde of ooste is, word aanloopbaan 3 (04L) of aanloopbaan 1 (04R) gewoonlik vir landings gebruik, dit wil sê, vir naderings vanuit die suidweste, die rigting van Wes-Vantaa en Espoo, terwyl opstygings gemaak word vanaf Aanloopbaan 1 (04R) na die noordooste in die rigting van Kerava.

Gedurende die nag word landings hoofsaaklik uitgevoer deur gebruik te maak van aanloopbaan 2 (15) vanaf die noordweste, dws vanuit die rigting van Nurmijärvi, en opstygings met behulp van aanloopbaan 3 (22R) na die suidweste, in die rigting van Espoo. Straalvliegtuiglandings na aanloopbaan 2 (33) vanaf die suidooste en opstygings vanaf aanloopbaan 2 (15) na die suidooste word vermy weens digte bevolking in die geaffekteerde gebiede. Gedurende die nag word skroefvliegtuie na die suidooste ook verbied tensy lugverkeerveiligheid anders bepaal. Lugverkeerveiligheid is die hoofrede waarom daar nie altyd die optimale aanloopbaan vir geraasbeheer gekies kan word nie.

 Tegnologie (CDM) 
In Oktober 2012 het Finavia Airport CDM (Collaborative Decision Making) by die Helsinki-lughawe geïmplementeer. Dit is 'n prosedure deur Eurocontrol, die Europese Organisasie vir Veiligheid van Lugnavigasie, wat lughawebedryf ontwikkel deur samewerking tussen vennote by die lughawe te verhoog. Lughawe CDM het ten doel om koste te verminder, laer emissies te bereik, stiptelikheid van bedrywighede te verbeter en kliëntetevredenheid by die lughawe te verhoog. Helsinki-lughawe was die sewende Europese en eerste Noord-Europese lughawe wat die program aanvaar het.

 Bedrywighede 
 Passasierbedrywighede 
Die Helsinki-lughawe is deur passasiersdienste met meer as 140 bestemmings wêreldwyd en meer as 50 lande verbind. Helsinki-lughawe het ongeveer 50 lugrederye wat gereeld werk. Daarbenewens is daar talle huurlugrederye wat by die lughawe werk. Die lughawe is die hoofspilpunt vir Finnair, wat weekliks meer as 1100 vlugte na Europa, Asië en Noord-Amerika bedryf. Die lughawe word ook as 'n bedryfsbasis gebruik deur Norwegian Air Shuttle; die laekosteredery bedryf meer as 230 vlugte weekliks na elders in Europa sowel as die Verenigde Arabiese Emirate en Marokko.

 Vragbedrywighede 
duimnael|regs|TNT Airways Boeing 737-300F-vragtuig by sy vragterminaal en DHL Aviation A300-600F in die agtergrond.
Helsinki-lughawe is een van die besigste lughawens in die Nordiese lande wat vraghantering betref. In 2012 het die lughawe 192 204 ton vrag hanteer wat die lughawe die grootste in die Nordiese lande maak.

Helsinki-lughawe het uitgebreide vragaktiwiteite. Daar is 'n vraggebied met vragterminale en vragvervoerfasiliteite in die suidoostelike deel van die lughawegebied. ASL Airlines Belgium (voorheen TNT Airways) en DHL het hul eie vragterminale by die lughawe. Geskeduleerde vragbedryfslugdienste is tans AirBridgeCargo Airlines wat met Boeing 747-vragvliegtuie bedryf word, ASL Airlines Belgium, DHL Aviation (bestuur deur EAT Leipzig en DHL Air UK), FedEx, UPS Airlines en Turkish Airlines wat vragdienste na HEL bedryf vanaf Istanboel, Oslo en Stockholm met Airbus A310F en Airbus A330F-vliegtuie. Benewens geskeduleerde vragbedrywighede, het baie ander vraglugrederye ewekansige bedrywighede by die Helsinki-lughawe.

Die konstruksie van 'n nuwe vragterminaal van 35 000 vk meter het in Maart 2015 begin en is op 8 Januarie 2018 ingewy. Die kapasiteit van die terminaal is 350 000 ton, maar die teoretiese kapasiteit is tot 450 000 ton. Die vragkapasiteit van die lughawe word uitgebrei om die groeiende vragkapasiteit wat deur Finnair se Airbus A350 XWB-vloot verskaf sal word, te akkommodeer. Finnair se vragbedrywighede is op die vorige plek bedryf totdat dit in Desember 2017 na die nuwe vragterminaal verskuif is.

Die naam van die nuwe terminaal is Cool Nordic Cargo Hub, maar word gebrandmerk "COOL" vir sy moderne tegnologie en kapasiteit om hoë volumes temperatuurbeheerde vrag te hanteer. ’n Nuwe bedrywighedemonitering- en opsporingsplatform, "Cargo Eye", word in die nuwe vragterminaal gebruik. Dit gee die nuwe vragbeheersentrum 'n intydse oorsig van wat oor die vragnetwerk gebeur en waar alles geleë is.  Die terminaal het 29 staanplekke vir vragmotorvervoer.

 Lugrederye en bestemmings 
Helsinki-lughawe bied ononderbroke vlugte na 162 bestemmings in meer as 50 lande regoor die wêreld wat deur 50 lugrederye bedryf word.  Dit sluit meer as 100 stede in Europa en die Midde-Ooste in, meer as 20 in Asië en 8 in Noord-Amerika.

 Statistiek 

+ Besigste Europese roetes vanaf Helsinki-lughawe (2019) Rang Lughawe Passasiers Verandering Lugrederye 1 Stockholm1 393 257  1,8% Finnair, Norwegian, Scandinavian 2 Londen1 047 095  4,1% Finnair, Norwegian, Ryanair 3 Kopenhagen856 155  9,2% Finnair, Norwegian, Scandinavian 4 Amsterdam706 295  0,2% Finnair, KLM, Norwegian 5 München589 303  3,2% Finnair, Lufthansa 6 Berlyn–Tegel569 632  19,7% easyJet, Finnair 7 Frankfurt527 145  4,1% Finnair, Lufthansa 8 Oslo–Gardermoen518 588  0,1% Finnair, Norwegian, Scandinavian 9 Parys–Charles de Gaulle492 521  4,6% Air France, Finnair 10 Málaga418 596  6,5% Finnair, Norwegian

+ Besigste interkontinentale roetes by Helsinki-lughawe (2019) Rang Lughawe Alle passasiers VeranderingLugrederye 1 Tokio–Narita438 270 3,0% Finnair, Japan Airlines 2 Bangkok–Suvarnabhumi359 914 0,7% Finnair 3 Hongkong351 921 26,3% Finnair 4 Shanghai–Pudong244 101 29,6% Finnair, Juneyao Airlines 5 Doha233 846 12,0% Qatar Airways 6 Osaka–Kansai223 869 38,4% Finnair 7 Seoul–Incheon214 982 0,9% Finnair 8 Singapoer196 941 0,3% Finnair 9 New York–JFK180 126 2,9% Finnair 10 Beijing–Capital177 432 4,9% Finnair

 Ontwikkelingtydlyn 
Onder die voltooide en beplande projekte is:

Voltooide projekte
Hernuwing van Bagasie-opvrasaal 2B – voltooi Januarie 2015
Opknapping van Aankomssaal 2A – voltooi Junie 2015
Spoorverbinding – voltooi Julie 2015
Opknapping van aanloopbaan 1 – voltooi Augustus 2015
Nuwe busterminaal vir afgeleë vliegtuigstaanplekbedrywighede – voltooi Junie 2016
3 000 nuwe parkeerplekke – voltooi Augustus 2016
Nuwe vliegtuigenjintoetsterrein – voltooi Oktober 2016
Die nuwe suidpier – voltooi Junie 2017
Finnair se nuwe vragterminaal – Laat 2017
Scandic- hotel – voltooi Maart 2018
Aukio – voltooi Februarie 2019
Uitbreiding van Terminaal 1 – voltooi 10 April 2019
Uitbreiding van grensbeheer – voltooi Julie 2019
Die nuwe westelike pier – voltooi November 2019
Uitbreiding van hekarea 17-19 – voltooi Desember 2019
Uitbreiding van hekarea 34-36 – voltooi September 2021
Nuwe ingang – voltooi Desember 2021
Nuwe vertreksaal en nuwe veiligheidsbeheerarea – 2022

 Beplande projekte, projekte onder konstruksie 
Uitbreiding van Schengen-hekgebied – 2023

 Landvervoer 
Die lughawe is in die onmiddellike omgewing van Ring III en die Finse nasionale pad 45 geleë. Die spoorlyn wat onder die lughawe in 'n tonnel loop, is verbind met die Helsinki-pendelspoor.

 Taxi 
Taxistaanplekke is buite terminaal 1 en terminaal 2 geleë.

Taxi's laai vertrekpassasiers direk voor die hoofdeure van die terminaal af, met 'n ingang na vluginboek. Aankomende passasiers word bedien deur 'n taxistaanplek op die aankomsvlugte se vloer. Die taxistasie het verskeie bane, waarvan passasiers die taxi kan kies wat hulle beste pas.

Sedert 1 Januarie 2022 word gekontrakteerde taxi's by die Helsinki-lughawe deur Mankkaan Taksi Oy, Taksi Helsinki Oy en Menevä Oy bedryf. Ander taximaatskappye kan ook hul dienste lewer, met die kliënt wat self die vervoerprys onderhandel.

 Spoordiens 
duimnael|Helsinki-lughawe se treinstasie
duimnael|Nog 'n foto van die lughawetreinstasie
Die spoorwegverbinding na die lughawe is in Julie 2015 oopgestel vir verkeer en bedien plaaslike pendeltreine wat met 10 minute tussenposes gedurende spitstye ry. Saans ry die trein elke 15 minute en op stiller tye elke 30 minute. Die spoorweg word verhandel deur Stadler FLIRT-treine met 'n lae vloer, wat deur die VR-groep bedryf word.Kehärata 2015 Helsinki Regional Transport.

Die weswaartse pendellyn "I" loop na Helsinki Sentraalstasie via Huopalahti in net meer as 30 minute, terwyl die ooswaartse pendellyn "P" in net minder as 30 minute na Helsinki Sentraalstasie via Tikkurila loop. Ooswaartse treine stop by Tikkurila (8 minute weg) waar passasiers kan oorklim na langafstand-treine wat van Helsinki af uitgaan, in die rigtings van Tampere en Lahti, insluitend lyne na Sint Petersburg en Moskou.

Die laaste P-diens in die middestad vertrek elke nag om 01:01 (01:31 op Vrydae en Saterdae). Gedurende die nagdiensonderbreking verskaf buslyne 562N na Tikkurila-treinstasie en 615 na die middestad van Helsinki nagdiens na en van die lughawe.

 Busdiens 

duimnael|regs|'n Finnair City Bus en 'n Helsinki Regional Transport Authority bus op lyn 615 by die lughawe. Foto in 2015 geneem.
Daar is 'n gereelde busdiens per buslyn 600 vanaf die lughawe na Helsinki Sentrale spoorwegstasie (hoofsaaklik deur die Tuusulanväylä) en na groot hotelle en spoorwegstasies in die Groter Helsinki area wat 24 uur per dag opereer, meestal elke halfuur.[30] Die hoofoperateur van hierdie dienste is die Helsinki-streekvervoerowerheid (HSL).

Langafstandbusverbindings, bedags en oornag, na alle dele van Finland word deur Matkahuolto en ExpressBus verskaf. Hulle vertrek vanaf die lughawe se busterminaal.

Afhangende van die tydstip, neem 'n rit vanaf die Helsinki-stadsentrum na die lughawe op buslyn 600 ongeveer 40 tot 55 minute. Die stambusroetes 600 en 570 ry 24 uur per dag. Die Aviapolis-treinstasie naby die lughawe bied verbindings met verskeie buslyne.

Tot 2020 het die Finnair-stadsbus, wat deur Pohjolan Liikenne bedryf word, 'n direkte busverbinding vanaf die Elielplein in sentraal Helsinki na die lughawe verskaf. Kaartjies wat by Finnair se webwinkel gekoop word, kos 6,80 euro vir volwassenes en 3,40 euro vir kinders van 7 tot 17 jaar. Kaartjies wat aanboord van die bus gekoop word, kos tien sent meer. Sowel as die Elielplein stop die busse by die Hesperiapark en indien nodig, by ander snelbushaltes langs die roete. 'n Rit met die Finnair-stadsbus vanaf die Elielplein na die lughawe duur sowat 30 minute. In die lente van 2020 is die diens opgeskort weens die Covid-19-pandemie, en in die herfs van 2020 het Pohjolan Liikenne aangekondig dat die diens permanent gestaak word. Die diens het op 22 Maart 2020 vir die laaste keer gewerk.

Daar is ook daaglikse busverbindings na die Helsinki-lughawe vanaf Turku en Tampere.Lentokenttäbussi, Finavia.

 Parkering 
In Augustus 2016 was daar sowat 13 000 parkeerplekke by die Helsinki-lughawe. Sommige van die spasies is in Januarie 2019 uit gebruik geneem toe die parkeergarage P1/P2 wat naby die terminaal geleë is, afgebreek is om plek te maak vir die nuwe ingang na die lughawe.

Die lughawe het twee parkeergarages (P3 en P5) asook twee buiteparkeerareas (P4A en P4B). Die gratis busdiens AirPortBus wat deur Finavia bedryf word, reis tussen die parkeerareas en die terminaal.

Daar is ook maatskappye wat lughaweparkeerdienste naby die lughawe verskaf, waar passasiers hul motors in 'n bewaakte area kan los en vervoer na die lughawe kan kry.

 Verwysings 

Kategorie:Lughawens in Europa