Mangalore

Mangalore (), amptelik bekend as Mangaluru, is 'n groot hawestad in die Indiese deelstaat Karnataka aan die weskus van Indië. Dit is tussen die Arabiese See en die Wes-Ghats geleë, ongeveer 352 km wes van Bangalore, die hoofstad van die staat, 20 km noord van Karnataka – Kerala grens, 297 km suid van Goa. Mangalore is die staat se enigste stad wat al vier vervoermiddels het—lug, pad, spoor en see. Die bevolking van die stedelike agglomerasie was 619 664 tydens die 2011 nasionale sensus van Indië. Dit is bekend as een van die liggings van die Indiese strategiese petroleumreserwes.

Die stad het gedurende antieke tye ontwikkel as 'n hawe in die Arabiese See, en het sedertdien 'n groot hawe van Indië geword wat 75 persent van Indië se koffie- en cashew-uitvoere hanteer. Dit is ook die land se sewende grootste houerhawe.

Mangalore is een van die vinnigsontwikkelende stede in Indië en ook die administratiewe hoofkwartier van die Dakshina Kannada-distrik. Dit is 'n kommersiële, industriële, sake-, opvoedkundige, gesondheidsorg- en beginsentrum. Die stad se internasionale lughawe is die tweede grootste en tweede besigste lughawe in Karnataka. Mangalore City Corporation is verantwoordelik vir die burgerlike administrasie van die 60 wyke van die stad. Sy landskap word gekenmerk deur golwende heuwels, klapperpalms, riviere en harde laterietgrond. Dit is die rykste stad in Karnataka naas Bangalore. Mangalore het Indië se 13de plek in die top sakebestemming geplaas en in Karnataka is dit tweede ná Bangalore. Mangalore groei en lyk soos die Doebai van Suid-Indië in terme van hoë geboue en wolkekrabbers. Die stad huisves van die hoogste geboue in Suid-Indië . Indië se eerste 3D planetarium met 8K-resolusie-skerm is in die stad geleë. Mangalore is ingesluit as een van die stede in die Smart Cities Mission- lys en is onder die 100 slim stede wat in Indië ontwikkel word. Dit het 'n gemiddelde hoogte van 22 meter bo seevlak. Dit het 'n tropiese moessonklimaat en is onder die invloed van die suidwestelike moesson. In 2017 is Mangalore as die 48ste beste stad ter wêreld om in te woon gelys deur 'n Amerikaanse opname, en die enigste Indiese stad in die top 50. Dit beskik oor sy eie internasionale lughawe wat sowat 15 km van die middestad af geleë is.

 Etimologie 
links|duimnael| 1652 Sanson-kaart van Indië
Mangalore is vernoem na die godheid Mangaladevi, die presiderende godheid van die Mangaladevi-tempel of 'n sinoniem van Tara Bhagvati van die Vajrayana Boeddhistiese sekte. Volgens 'n plaaslike legende het 'n prinses met die naam Parimala of Premaladevi van Malabarr afstand gedoen van haar koninkryk en 'n dissipel geword van Matsyendranath, die stigter van die Nath-tradisie. Nadat hy Premaladevi tot die Nath-sekte bekeer het, het Matsyendranath haar Mangaladevi herdoop. Sy het saam met Matsyendranath in die gebied aangekom, maar moes haar naby Bolar in Mangalore vestig omdat sy op pad siek geword het. Toe sy sterf, het die mense die Mangaladevi-tempel by Bolar tot haar eer gewy. Die stad is na die tempel vernoem.
alt=|regs|duimnael| Die toring by Light House Hill, Hampankatta, het as uitkykpunt vir die Britte gedien.

 Aardrykskunde 
links|duimnael| Sonsondergang by Netravati-brug
Mangalore is geleë aan die weskus van Indië by  in Dakshina Kannada-distrik, Karnataka-staat. Dit het 'n gemiddelde hoogte van 22 m (72 vt) bo gemiddelde seevlak. Die stad is die administratiewe hoofkwartier van die Dakshina Kannada-distrik en is die staat se grootste stedelike kussentrum.

As 'n munisipale entiteit strek die stad oor 170 vk km  Die Gurupurarivier vloei om die noorde en die Netravatirivier vloei om die suide van die stad. Die riviere vorm 'n monding in die suidwestelike streek van die stad, vanwaar dit in die Arabiese See vloei. Klapper-, palm- en ashokabome vorm die primêre plantegroei van die stad.

Die stad se topografie bestaan uit 'n vlakte wat tot 30 km vanaf die kus strek en golwende, heuwelagtige terrein na die ooste naby die Wes-Ghats. Die plaaslike geologie word gekenmerk deur harde lateriet in heuwelagtige dele en sanderige grond langs die see. Die Geologiese Opname van Indië het Mangalore as 'n matig aardbewing-geneigde stedelike sentrum geïdentifiseer en die stad in die Seismiese III-sone gekategoriseer. 

 Klimaat 
Onder die Köppen-klimaatklassifikasie het Mangalore 'n tropiese moessonklimaat en is onder die direkte invloed van die Arabiese See-tak van die suidwestelike moesson. Dit ontvang ongeveer 95 persent van sy totale jaarlikse reënval tussen Mei tot September, maar bly uiters droog van Desember tot Maart. Humiditeit is ongeveer 75 persent gemiddeld en bereik 'n hoogtepunt gedurende Junie, Julie en Augustus. Die maksimum gemiddelde humiditeit is 93 persent in Julie en die gemiddelde minimum humiditeit is 56 persent in Januarie. Mangalore ervaar matige winde tot rukwinde gedurende die dag en sagte wind in die nag. Die droogste en minste vogtige maande is van Desember tot Februarie. Gedurende hierdie tyd van die jaar bly temperature gedurende die dag onder  en daal tot ongeveer  in die nag. Die laagste temperatuur wat by Panambur aangeteken is, is  op 8 Januarie 1992 en by Bajpe is dit  op 19 November 1974. Volgens die Indiese Meteorologiese Departement (IMD) het die temperatuur in Mangalore nog nooit  bereik nie. Die somer maak plek vir die moessonseisoen, wanneer die stad die hoogste neerslag van alle stedelike sentrums in Indië ervaar weens die invloed van die Westelike Ghats. Die reën bedaar in September maar daar is af en toe reënval in Oktober. Die hoogste reënval wat in 'n 24-uur periode aangeteken is, is 330 millimeter op 22 Junie 2003. In 1994 het Mangalore sy hoogste jaarlikse reënval van 5018,52 mm aangeteken.

 Ekonomie 
Industriële, kommersiële, landbouverwerking en haweverwante aktiwiteite bestaan uit hierdie stad se ekonomie. Die New Mangalore-hawe is Indië se sewende grootste houerhawe. Dit hanteer 75 persent van Indië se koffie-uitvoer en die grootste deel van sy kasjoeneute. Die Mangalore Doeanekommissaris het 'n inkomste van ₹ 4,47 miljard ingesamel gedurende 2012–13 en ₹ 27,91 miljard gedurende Desember 2018. Gedurende 2012–13 het MRPL en MCF ₹ 501 miljoen  bygedra en ₹ 373 miljoen  onderskeidelik tot die staat se inkomste. Dakshina Kannada-distrik het die hoogste persentasie werkers wat in die nywerheid werksaam is en die tweede hoogste industrie-tot-distrik BBP-verhouding in Karnataka. Invoere deur New Mangalore-hawe sluit ru-olie, eetbare olie, vloeibare petroleumgas en hout in.
alt=|links|duimnael| Cognizant- kampus in Mangalore
Die stad se belangrikste chemiese nywerhede sluit in BASF, Mangalore Refinery and Petrochemicals Limited (MRPL), Mangalore Chemicals and Fertilizers (MCF), Kudremukh Iron Ore Company Ltd. (KIOCL), Hindustan Petroleum Corporation Ltd. (HPCL), Bharat Petroleum Corporation Ltd. (BPCL), Indian Oil Corporation Limited (IOCL), Total Oil India Limited, en Hindustan Unilever. Die Indiese regering het 5.33 miljoen ton se strategiese ru-olieberging by Mangalore en Padur gebou om energiesekerheid te verseker. Uit die 5 miljoen metrieke ton (MMT) berging, word 1,5 MMT by Mangalore gestoor. Bharati Shipyard Ltd (BSL) (nou bekend as Bharati Defence and Infrastructure Limited) het 'n skeepsbouterrein naby Tannirbavi in Mangalore gevestig.
alt=|regs|duimnael| Syndicate Bank by Hampankatta

 Demografie 
In 2021 was die bevolking van die stad Mangalore 724 159. Volgens die 2011 Indiese sensus was die manlike geletterdheidsyfer 96,49 persent en die vroulike geletterdheidsyfer was 91,63 persent.  Ongeveer 8,5 persent van die bevolking was onder die ouderdom van ses jaar. 

 Godsdienste 
Hindoeïsme is die grootste godsdiens in Mangalore, en Devadiga, Mogaveera, Billavas, Ganigas, Bunts, Vishwakarma, Padmashali, Brahmane en Daivadnyas is die belangrikste gemeenskappe onder Hindoes. Christene vorm 'n aansienlike deel van die Mangalorese samelewing; Mangalorese Katolieke bestaan uit die stad se grootste Christelike gemeenskap. Protestante in Mangalore praat tipies Tulu en Kannada.  Anglo-Indiërs was ook deel van die Mangalorese Christelike Gemeenskap. Mangalore het een van die hoogste persentasie Moslems in Karnataka-stede. Die meeste Moslems in Mangalore is Bearys wat die Beary-taal praat.Die Masjid Zeenath Baksh by Mangalore is een van die oudste moskees op die Indiese subkontinent.Prange, Sebastian R. Monsoon Islam: Trade and Faith on the Medieval Malabar Coast.

 Gesondheidsorg 
alt=|regs|duimnael| KMC-hospitaal in Mangalore
Die stad word bedien deur verskeie hospitale soos die KMC Hospitale, Father Muller Charitable Institutions (FMCI), AJ Hospitaal en Wenlock Hospitaal. Wenlock-hospitaal, 'n onderrighospitaal van KMC Mangalore, het ongeveer 1000 beddens en voorsien in die gesondheidsorgbehoeftes van die naburige distrikte. Mangalore is 'n spilpunt vir mediese toerisme en ontvang ook pasiënte uit die buiteland. Van 2017–19, is ongeveer 240 buitelandse burgers in drie hospitale regoor die stad behandel.
regs|duimnael| Kloktoring oppad na Nehru Maidanweg

 Kultuur 
alt=|duimnael| Wêreld Konkani-sentrum in Mangalore

 Musiek en dans 
Baie klassieke dansvorme en volkskuns word in Mangalore beoefen. Yakshagana is 'n naglange dans- en drama-opvoering terwyl Pilivesha (tierdans), 'n volksdans eie aan die stad, tydens Dasara en Krishna Janmashtami uitgevoer word. Karadi Vesha (beerdans) is nog 'n bekende dans wat tydens Dasara uitgevoer word.

 Feeste 
Die meeste van die gewilde Indiese feeste word ook hier gevier, die belangrikste is Dasara, Diwali, Kersfees, Paasfees, Eid en Ganesh Chaturthi. Kodial Theru, ook bekend as Mangaluru Rathotsava (wafees) is uniek aan die Goud Saraswat Brahmin- gemeenskap en word by die stad se Sri Venkatramana-tempel gevier.

Die Mangalore Katolieke gemeenskap se unieke feeste sluit in Monti Fest (Moeder Maria se fees), wat die Geboortefees en die seën van nuwe oeste vier. Die Jain Milan, 'n komitee wat uit Jain- families bestaan, reël die jaarlikse Jain-kosfees, terwyl Mosaru Kudike (wrokpottefees), wat deel is van die Krishna Janmashtami -fees, deur die hele gemeenskap gevier word. Spesiale naggebede genaamd Taraveeh (rus en ontspanning) word gedurende die maand van Ramadan in moskees aangebied.

 Toerisme 
links|duimnael| Panambur-strand
duimnael| Koepel van die Swami Vivekananda 3D-planetarium 
Mangalore lê tussen die Arabiese See en die Wes-Ghats. Die stad se tempels en geboue sluit in die Mangaladevi-tempel, Kadri Manjunath-tempel, St Aloysius-kapel, die Rosario-katedraal, Milagres-kerk, Dargah van Hazrat Shareef ul Madni by Ullal, en die Zeenath Baksh Jumma Masjid in Bunder.

Die stad is bekend vir strande soos Panambur, Tannirbhavi, NITK-strand, Sasihithlu-strand, Someshwara-strand, Ullal-strand, Kotekar-strand en Batapady-strand. Panambur- en Thannirbhavi-strande lok toeriste van regoor die land. Panambur-strand het geriewe, insluitend kosstalletjies, jetskiritte, bootvaarte en dolfynkyk; opgeleide strandlewensredders en patrollievoertuie verseker die veiligheid van besoekers.

 Susterstede 
Mangalore is verwant aan twee Kanadese stede:

  Hamilton, Kanada, sedert 1968
  Delta, Kanada, sedert 2010

 Verwysings 

Kategorie:Indiese Oseaan
Kategorie:Kusstede
Kategorie:Nedersettings in Indië
Kategorie:Voormalige Portugese kolonies