Vulkaaneksplosiwiteitsindeks

Die Vulkaaneksplosiwiteitsindeks (VEI) is 'n relatiewe manier om die plofbaarheid van vulkaniese uitbarstings te meet. Dit is in 1982 deur Chris Newhall van die Amerikaanse Geologiese Opname en Stephen Self van die Universiteit van Hawaii ontwerp.

Die volume van die ejekta, hoogte van die uitwerpingswolk en kwalitatiewe waarnemings (met woorde wat wissel van "bedaard" tot "megakolassaal") word gebruik om die eksplosiwiteitswaarde te bepaal. Die skaal is oneindig, met die grootste uitbarstings in die geskiedenis wat 'n magnitude van 8 gekry het. 'n Waarde van 0 word gegee aan nieontploffende uitbarstings, gedefinieer as met minder as 10 000 m3 tefra wat uitgeskiet is; 'n 8 verteenwoordig 'n megakolossale ontploffende uitbarsting wat tot  tefra kan uitwerp en 'n kolomhoogte van meer as 20 km kan hê. 

Die skaal is logaritmies, met elke interval daarop 'n tienvoudige toename in die uitgeworpe tefra wat waargeneem is, behalwe tussen VEI-0, VEI-1 en VEI-2.

Klassifikasie
Met aanduidings van 0 tot 8 hang die VEI wat met 'n uitbarsting verbind word, af van hoeveel vulkaniese materiaal uitgewerp word, tot hoe hoog die pluim strek en hoe lank die uitbarsting duur. Die skaal is van VEI-2 af logaritmies; 'n toename van 1 dui op 'n uitbarsting wat 10 keer kragtiger is. Tussen VEI-1 en VEI-2 is die toename egter 100 keer, van 10 000 tot 1 000 000 m3. 

In die volgende tabel dui die frekwensie van elke VEI op die benaderde frekwensie van nuwe uitbarstings van daardie VEI of hoër.

 VEI Ejekta- volume(totaal) Klassifikasie Beskrywing Pluimhoogte Frekwensie Troposferieseinspuiting Stratosferieseinspuiting Voorbeelde 0 < 104 m3  Hawais  Uitvloeiend  < 100 m  aaneenlopend  onbeduidend  geen Hoodoo (c. 7050 v.C.),"Hoodoo Mountain: Eruptive History". Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. Besoek op 2021-07-15. Erebus (1963), Kīlauea (1977), Socorro-eiland (1993), Mawsonpiek (2006), Dallol (2011), Piton de la Fournaise (2017)     1 > 104 m3  Hawais / Strombolies  Bedaard    daagliks  klein  geen Stromboli (sedert Romeinse tye), Nyiragongo (2002), Raouleiland (2006) 2 > 106 m3  Strombolies / Vulcaniaans  Ontploffend  1-5 km  elke twee weke  matig  geen  Unzen (1792), Cumbre Vieja (1949, 1971), Galeras (1993), Sinabung (2010), Whakaari (2019) 3 > 107 m3  Vulcaniaans / Peléaans / Subplinies  Katastrofies  3-15 km  3 maande  aansienlik  moontlik Lassenpiek (1915), Nevado del Ruiz (1985), Soufrièreheuwels (1995), Ontake (2014), Anak Krakatoa (2018), Cumbre Vieja (2021) 4 > 0,1 km3  Peléaans / Plinies/Subplinies  Kataklismies  > 10 km (Plinies of subplinies)  18 maande  aansienlik  beslis  Taal (1749, 2020), Laki (1783), Kīlauea (1790), Mayon (1814), Pelée (1902), Colima (1913), Sakurajima (1914), Katla (1918), Galunggung (1982), Eyjafjallajökull (2010), Berg Merapi (2010), Nabro (2011), Kelud (2014), Calbuco (2015) La Soufrière (2021) 5 > 1 km3  Peléaans / Plinies  Paroksismaal  > 10 km (Plinies)  12 jaar  aansienlik  aansienlik Vesuvius (79), Foedji (1707), Tarawera (1886), Agung (1963), Mount Saint Helens (1980), El Chichón (1982), Hudson (1991), Puyehue (2011) 6 > 10 km3  Plinies / Ultraplinies  Kolossaal  > 20 km  50-100 j.  aansienlik  aansienlik Laachermeer (c. 10950 v.C.), Nevado de Toluca (8 550 v.C.), Veniaminof (c. 1750 v.C.), Ilopangomeer (450), Ceboruco (930), Quilotoa (1280),   Bárðarbunga (1477), Huaynaputina (1600), Krakatoa (1883), Santa María (1902), Novarupta (1912), Pinatubo (1991) 7 > 100 km3  Ultraplinies  Superkolossaal  > 20 km  500 - 1 000 j.  aansienlik  aansienlik Mesa Falls Tuff (1 300 000 v.C.), Valles Caldera (1 264 000 v.C.), Airakaldera (22 000 v.C.), Berg Mazama (c. 5 700 v.C.), Kikaikaldera (4 300 v.C.), Cerro Blanco (c. 2 300 v.C.), Thera (c. 1 620 v.C.), Taupo (180), Paektu (946), Samalas (1257), Tambora (1815) 8 > 1 000 km3  Ultraplinies  Megakolossaal  > 20 km  > 50 000 j.  geweldig  geweldig Wah Wah-fonteine (30 000 000 v.C.), La Garita (26 300 000 v.C.), Ōdaikaldera (13 700 000 v.C.), Cerro Galán (2 200 000 v.C.), Huckleberry Ridge Tuff (2 100 000 v.C.), Yellowstone (630 000 v.C.), Whakamaru (254 000 v.C.), Toba (74 000 v.C.), Taupo (26 500 v.C.)

Sowat 40 uitbarstings met 'n magnitude van VEI-8 in die afgelope 132 miljoen jaar is geïdentifiseer, waarvan 30 in die afgelope 36 miljoen plaasgevind het. As in ag geneem word dat die geraamde frekwensie sowat een keer elke 50 000 jaar is, was daar waarskynlik baie sulke uitbarstings in die afgelope 132 miljoen jaar waarvan ons nog nie weet nie. Gebaseer op onvolledige statitieke, beweer ander skrywers dat minstens 60 VEI-8-uitbarstings al geïdentifiseer is. 

Die onlangsste sodanige uitbarsting is dié van die Taupomeer in Nieu-Seeland meer as 27 000 jaar gelede, wat beteken daar was geen uitbarstings in die huidige epog, die Holoseen, met 'n VEI van 8 nie.

Daar was in die afgelope 11 700 jaar minstens 10 uitbarstings met 'n VEI van 7. Daar was ook 58 Pliniese uitbarstings en 13 kalderavormende uitbarstings van groot, maar onbekende magnitudes. Die Globale Vulkanismeprogram van die Smithsonian-instituut het teen 2010 'n VEI toegeken aan 7 742 vulkaanuitbarstings wat gedurende die Holoseen (die afgelope 11 700 jaar) plaasgevind het, wat sowat 75% van die totale bekende uitbarstings in dié tydperk is. Van dié uitbarstings het 90% 'n VEI van drie of minder.

Verwysings

Skakels

Kategorie:Vulkanisme