John F. Kennedy Internasionale Lughawe

John F. Kennedy Internasionale Lughawe (IATA: JFK, ICAO: KJFK, FAA LID: JFK), in die omgangstaal na verwys as JFK-lughawe, is die belangrikste internasionale lughawe wat New York bedien. Die lughawe is die besigste van die ses lughawens in die New York-lughawestelsel, die 13de besigste lughawe in die Verenigde State, en die besigste internasionale lugpassasierspoort na Noord-Amerika. Meer as negentig lugrederye bedryf vanaf die lughawe, met ononderbroke of direkte vlugte na bestemmings op al ses kontinente.

JFK is geleë in die Jamaica-woonbuurt van Queens, 26 km suidoos van Manhattan se middestad. Die lughawe beskik oor ses passasiersterminale en vier aanloopbane. JFK is 'n spilpunt vir beide American Airlines en Delta Air Lines, en dit is die primêre bedryfsbasis vir JetBlue. JFK was ook voorheen 'n spilpunt vir Pan Am, TWA, Eastern, National, Northwest en Tower Air.

Die fasiliteit is in 1948 as New York Internasionale Lughawe geopen en was algemeen bekend as Idlewild-lughawe. Na die sluipmoord op die Amerikaanse president John F. Kennedy in 1963, is die lughawe herdoop na John F. Kennedy Internasionale Lughawe as 'n huldeblyk aan die 35ste president. 

 Terminale 
duimnael|links|220px|Lugfoto van John F. Kennedy se terminale
JFK het vyf aktiewe terminale, wat altesaam 130 hekke bevat. Die terminale is genommer 1–8 maar slaan terminale 2 (permanent gesluit in 2023), 3 (in 2013 gesloop) en 6 (in 2011 gesloop) oor.

Die terminaalgeboue, behalwe vir die voormalige Tower Air- terminaal, is in 'n U-vormige golwende patroon gerangskik rondom 'n sentrale area wat parkeerplek, 'n kragsentrale en ander lughawefasiliteite bevat. Die terminale word verbind deur die AirTrain-stelsel en toegangspaaie.

Aanwysingsborde regdeur die terminale is ontwerp deur Paul Mijksenaar. 'n Opname in 2006 deur JD Power and Associates in samewerking met Aviation Week het bevind dat JFK tweede geplaas was in algehele reisigerstevredenheid onder groot lughawens in die Verenigde State, na Harry Reid Internasionale Lughawe, wat die Las Vegas-metropolitaanse gebied bedien.

Tot die vroeë 1990's was elke terminaal bekend deur die primêre lugredery wat dit bedien het, behalwe Terminaal 4, wat bekend gestaan het as die Internasionale Aankomstegebou. In die vroeë 1990's het alle terminale nommers gekry behalwe vir die Tower Air-terminaal, wat buite die Sentrale Terminale-gebied geleë en nie genommer was nie. Soos die ander lughawens wat deur die hawe-owerheid beheer word, word JFK se terminale soms deur onafhanklike terminaal-operateurs bestuur en onderhou. By JFK word alle terminale bestuur deur lugrederye of konsortiums van die lugrederye wat hulle bedien, behalwe die Schiphol Group-beheerde terminaal 4. Alle terminale kan internasionale aankomste hanteer wat nie vooraf deur sekuriteit geklaar is nie.

Die meeste interterminaalverbindings vereis dat passasiers sekuriteit verlaat, dan stap, 'n pendelbus gebruik, of die AirTrain JFK gebruik om by die ander terminaal uit te kom, en dan weer deur sekuriteit beweeg.

 Terminaal 1 
duimnael|links|Terminaal 1
Terminaal 1 is in 1998 geopen, 50 jaar na die opening van JFK, onder toesig van die Terminal One Group, 'n konsortium van vier belangrike bedryfsmaatskappye: Air France, Japan Airlines, Korean Air en Lufthansa. Hierdie vennootskap is gestig nadat die vier lugrederye 'n ooreenkoms bereik het dat die destydse bestaande internasionale lugdiensfasiliteite onvoldoende vir hul behoeftes was. Die Eastern Air Lines-terminaal was geleë op die terrein van die huidige Terminaal 1.

Terminaal 1 word benut deur SkyTeam-vennote soos Air France, China Eastern Airlines, ITA Airways, Korean Air en Saudia; Star Alliance lugrederye Air China, Air New Zealand, Asiana Airlines, Austrian Airlines, Brussels Airlines, EgyptAir, EVA Air, Lufthansa, Swiss International Air Lines, TAP Air Portugal en Turkish Airlines; en Oneworld-lugdiens Royal Air Maroc. Ander lugrederye wat Terminaal bedien 1 sluit in Air Senegal, Air Serbia, Azores Airlines, Cayman Airways, Flair Airlines, Neos, Philippine Airlines, VivaAerobús en Volaris. 

Terminaal 1 is ontwerp deur William Nicholas Bodouva + Associates. Hierdie en Terminaal 4 is die twee terminale by JFK-lughawe wat die vermoë het om die Airbus A380-vliegtuie te hanteer, wat Korean Air op die roete vanaf Seoul–Incheon en Lufthansa vanaf München vlieg. Air France het die Concorde hier bedryf tot 2003. Terminaal 1 het 11 hekke.

 Terminaal 4 
duimnael|links|Terminaal 4 het die voormalige internasionale aankomsgebou in Mei 2001 vervang
Terminaal 4, ontwikkel deur LCOR, Inc., word bestuur deur JFKIAT (IAT) LLC, 'n filiaal van die Schiphol-groep en was die eerste in die Verenigde State wat deur 'n buitelandse lughawe-operateur bestuur is. Terminaal 4 bevat tans 48 hekke in twee gange en funksioneer as die spilpunt vir Delta Air Lines by JFK. Loopvlak A (hekke A2–A12, A14–A17, A19 en A21) bedien hoofsaaklik Asiatiese en sommige Europese lugrederye saam met Delta Connection- vlugte, terwyl loopvlak B hoofsaaklik beide binnelandse en internasionale vlugte van Delta en sy SkyTeam-vennote bedien.

Die terminaal is ontwerp deur Skidmore, Owings en Merrill en het vroeg in 2001 geopen. Die 140 000 m2 fasiliteit is gebou vir $1,4 miljard en het JFK se ou Internasionale Aankomstegebou vervang, wat in 1957 geopen is en deur dieselfde argitektuurfirma ontwerp is. Die nuwe konstruksie het 'n mezzanine-vlak AirTrain-stasie, 'n uitgestrekte inboeksaal en 'n vierbloklange kleinhandelarea ingesluit. 

Lugrederye wat in Terminaal 4 gehuisves is, sluit in SkyTeam-diensverskaffers Aeroméxico, Air Europa, China Airlines, Delta Air Lines, Kenya Airways, KLM, en Virgin Atlantic; Star Alliance lugrederye Air India, Avianca, Copa Airlines, en Singapore Airlines; asook nie-alliansie lugrederye Caribbean Airlines, El Al, Emirates, Etihad Airways, Hawaiian Airlines, JetBlue (slegs laataand internasionale aankomste), LATAM Brasil, LATAM Chile, LATAM Peru, Uzbekistan Airways en WestJet. Soos Terminaal 1, is die fasiliteit Airbus A380-versoenbaar met diens wat tans deur Emirates van en na Doebai verskaf word; beide geen-stop en een-stop via Milaan.

 Terminaal 5 
duimnael|Terminaal 5
Terminaal 5 is in 2008 geopen vir JetBlue, die primêre huurder van die gebou, as die basis van sy groot JFK-bedryfsbasis. Die terminaal word ook deur Cape Air gebruik. Op 12 November 2014 het JetBlue die Internasionale Aankomssaal (T5i) by die terminaal geopen.

Die terminaal is herontwerp deur Gensler en gebou deur Turner Construction, en sit agter die bewaarde Eero Saarinen-ontwerpte terminaal oorspronklik bekend as die TWA Flight Centre, wat nou aan die nuwe struktuur gekoppel is en as deel van Terminaal 5 beskou word.. Die TWA Flight Centre is in Mei 2019 heropen as die TWA Hotel. Die aktiewe terminaal 5-gebou het 29 hekke.

Airspace Lounge het 'n lughawesitkamer naby Hek 24 in Julie 2013 geopen, and Aer Lingus opened an airport lounge in 2015. en Aer Lingus het 'n lughawe-sitkamer in 2015 geopen. Die terminaal het in 2015 'n daksitkamer geopen vir alle passasiers, T5 Rooftop & Wooftop Lounge, naby hek 28. In Augustus 2016 is Fraport USA deur JetBlue gekies as die konsessie-ontwikkelaar om te help om konsessiehuurders te lok en te bestuur wat ooreenstem met JetBlue se visie vir Terminaal 5. Gedurende die somer van 2016 het JetBlue Terminaal 5 opgeknap, en is besig om die inklokvoorportaal heeltemal op te knap. In 2018 het die terminaal se Airspace Lounge gesluit.

 Terminaal 7 
duimnael|Terminaal 7 – Vertrekvlak
Terminaal 7 is deur GMW Architects  ontwerp en in 1970 vir BOAC en Air Canada gebou. Die terminaal is voorheen deur British Airways bedryf, en was ook die enigste lughawe-terminaal op Amerikaanse grondgebied wat deur 'n buitelandse lugdiens bedryf is. Terminaal 7 word nou bedryf deur 'n konsortium van buitelandse vervoerders wat die gebou bedien.

Lugrederye wat vanaf Terminaal 7 bedryf word, sluit in Oneworld-redery Alaska Airlines, Star Alliance-rederye Air Canada Express, All Nippon Airways, Ethiopian Airlines, LOT Polish Airlines en Scandinavian Airlines; SkyTeam-draer Aerolíneas Argentinas; en nie-alliansie lugrederye Aer Lingus, Condor, Icelandair, Kuwait Airways, Norse Atlantic Airways, Sun Country Airlines en Ukraine International Airlines.

Tussen 1989 en 1991 is die terminaal opgeknap en uitgebrei vir $120 miljoen. Die uitbreiding is ontwerp deur William Nicholas Bodouva + Associates, Architects. In 1997 het die hawe-owerheid British Airways se planne goedgekeur om die terminaal op te knap en uit te brei. Die $250 miljoen projek is ontwerp deur Corgan Associates en is in 2003 voltooi. Die opgeknapte terminaal het 12 hekke.

Aan die einde van 2020 het United Airlines aangekondig dat hulle in Februarie 2021 na JFK sal terugkeer na 'n 5-jaar onderbreking. Vanaf 28 Maart 2021 het United transkontinentale ononderbroke diens vanaf Terminaal 7 bedryf na sy weskus-spilpunte in San Francisco en Los Angeles. Op 29 Oktober 2022 het United egter weer diens aan JFK opgeskort.

 Terminaal 8 
duimnael|250px|Lugfoto van Terminaal 8
Terminaal 8 is 'n belangrike Oneworld-spilpunt met American wat sy spilpunt hier bedryf. In 1999 het American Airlines 'n program van agt jaar begin om die grootste passasiersterminaal by JFK te bou, ontwerp deur DMJM Aviation om beide Terminaal 8 en Terminaal 9 te vervang. Die nuwe terminaal is in vier fases gebou tussen 2005 en sy amptelike opening in Augustus 2007. American Airlines, die derde grootste lugdiens by JFK, bestuur Terminaal 8 en is die grootste lugdiens by die terminaal. Ander Oneworld-lugrederye wat uit Terminaal 8 opereer, sluit in British Airways, Cathay Pacific, Finnair, Iberia, Japan Airlines, Qantas, Qatar Airways en Royal Jordanian. Die nie-alliansie lugdiens China Southern Airlines gebruik ook die terminaal.

 Rekonstruksie 
Op 4 Januarie 2017 het die kantoor van die destydse goewerneur van New York, Andrew Cuomo, 'n plan aangekondig om die meeste van die lughawe se bestaande infrastruktuur vir $7 tot $10 miljard op te knap. Die lughawemeesterplan se adviespaneel het berig dat JFK, wat deur Skytrax as 59ste uit die wêreld se top 100 lughawens geplaas is, na verwagting ernstige kapasiteitsbeperkings sal ervaar as gevolg van verhoogde gebruik.

Die lughawe sou na verwagting ongeveer 75 miljoen passasiers per jaar in 2020 bedien en 100 miljoen teen 2050, vergeleke met 60 miljoen toe die verslag gepubliseer is. Die paneel het verskeie aanbevelings ontvang, insluitend om die nuwer terminale te vergroot; hervestiging van ouer terminale; die herkonfigurasie van snelwegopritte en die verhoging van die aantal bane op die Van Wyck-snelweg; AirTrain JFK-treinstelle verleng of die lyn met die New York City-vervoerstelsel verbind, en die Jamaika-stasie te herbou met direkte verbindings na die Long Island Rail Road en die New York City Metro. Wanneer al die konstruksie voltooi is, sal die lughawe 149 totale hekke hê: 145 met lugbrûe en 'n verdere vier harde staanplekke.

 Voormalige terminale 
JFK-lughawe is oorspronklik met tien terminale gebou, vergeleke met die vyf wat dit vandag het. Tien terminale het tot die laat 1990's oorgebly.

Die ondergenoemde terminale was op 'n stadium in gebruik:
Eastern Air Lines terminaal: uiteindelik gesloop in 1995, na Eastern Air Lines se bankrotskap
Terminaal 2: Permanent gesluit vir vertrekke op 10 Januarie 2023 
Terminaal 3: grond nou gebruik vir vliegtuigparkering deur Delta Air Lines
Internasionale Aankomsgebou: geopen in Desember 1957 en vervang met die nuwe Terminaal 4 in 2001
TWA Flight Center
Ou Terminaal 6: grond sal gebruik word vir die nuwe Terminaal 6, 'n anneks van Terminaal 5, beplan vir volle opening teen 2027
Ou Terminaal 8: gesloop in 2008 en vervang met die nuwe Terminaal 8
Ou Terminaal 9: gesloop in 2008 en vervang met die nuwe Terminaal 8
Tower Air terminaal: in Gebou 213 in Vragarea A.

 Aanloopbane 
Die lughawe beslaan 21 vk km in oppervlak. Meer as 40 km se geplaveide taxibane laat vliegtuie toe om rondom die vliegveld te beweeg. Die taxibane is oor die algemeen van asfaltbetonsamestelling van 380 tot 460 mm dik. Geverfde merke, verligte naamborde en ingeboude sypaadjiebeligting, insluitend aanloopbaanstatusligte, verskaf beide posisie- en rigtinginligting aan vliegtuie wat besig is om te taxi. Daar is vier aanloopbane (twee pare parallelle aanloopbane) wat die lughawe se sentrale terminaalarea omring.

 Operasionele fasiliteite 
 Lugnavigasie 
Die lugverkeerbeheertoring, ontwerp deur Pei Cobb Freed & Partners en gebou aan die opritkant van Terminaal 4, het volle FAA-bedrywighede in Oktober 1994 begin. ’n Radareenheid met Lughawe-oppervlakopsporingstoerusting (ASDE) is bo-op die toring geplaas. Met sy voltooiing was die JFK-toring, op 98 m, die wêreld se hoogste beheertoring. Hierdie rekordhoogte is daarna verbeter deur torings by ander lughawens in beide die Verenigde State en oorsee, insluitend dié by Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe op 121 m, tans die hoogste lughawetoring in Amerika, en dié een by KLIA2 in Kuala Lumpur, Maleisië, tans die wêreld se hoogste beheertoring op 134 m.

'n VOR-DME-stasie, geïdentifiseer as JFK, is op die lughawe geplaas, tussen aanloopbane 4R/22L en 4L/22R.

 Kragaanleg 
JFK word van elektrisiteit voorsien deur die Kennedy Internasionale Lughawe-kragstasie, besit en bedryf deur Calpine Corporation. Die aardgas-aangedrewe elektriese kragopwekkingsfasiliteit gebruik twee General Electric LM6000 gasturbine-enjins om 'n totaal van 110 megawatt te voorsien, wat deur die hawe-owerheid vir lughawebedrywighede aangekoop word. Die fasiliteit van 4 200 m2 is ontwerp deur RMJM, en het in Februarie 1995 kommersiële diens begin lewer.

Verhitting en verkoeling vir al JFK se passasiersterminale word verskaf deur 'n saamgeleë Sentrale Verhitting- en Verkoelingsaanleg in samewerking met 'n termiese verspreidingstelsel wat in Augustus 1994 in gebruik geneem is. Afvalhitte van die kragsentrale dryf twee hitteherwinning-stoomopwekkers en 'n 25 mW stoomturbine aan, wat op hul beurt verkoelers laat loop om 28 000 ton verkoeling op te wek, of hitteruilers om 225 miljoen Btu/uur te skep.

 Lugvaartgronddiens 
Vliegtuigdiensfasiliteite sluit in sewe vliegtuigloodse, 'n enjinopknappingsgebou, 'n 32-miljoen VS-gelling (120 000 m3) vliegtuigbrandstofbergingsfasiliteit en 'n vragmotorhuis. Vaste-basis bedryfsdiens vir algemene lugvaartvlugte word verskaf deur Modern Aviation, wat ook die lughawe se eksklusiewe helikopterplatform besit.

 Statistiek 
 Besigste binnelandse of streeksroetes 
+Besigste binnelandse of streeksroetes vanaf JFK (Mei 2022 – April 2023)  Rang Lughawe Passasiers Rederye 1 Los Angeles, Kalifornië 1 401 000 American, Delta, JetBlue 2 San Francisco, Kalifornië 982 000 Alaska, American, Delta, JetBlue 3 Miami, Florida 958 000 American, Delta, JetBlue 4 Orlando, Florida 720 000 Delta, JetBlue 5 Fort Lauderdale, Florida 644 000 Delta, JetBlue 6 Atlanta, Georgia 559 000 Delta, JetBlue 7 Boston, Massachusetts 508 000 American, Delta, JetBlue 8 San Juan, Puerto Rico 495 000 Delta, JetBlue 9 Las Vegas, Nevada 478 000 Delta, JetBlue 10 Seattle/Tacoma, Washington 476 000 Alaska, Delta, JetBlue

 Besigste internasionale roetes 
+ Besigste internasionale roetes vanaf JFK (Julie 2021 – Junie 2022) Rang Lughawe Passasiers Rederye 1 Londen-Heathrow, Verenigde Koninkryk 1 489 089 American, British Airways, Delta, JetBlue, Virgin Atlantic 2 Parys-Charles de Gaulle, Frankryk 987 445 Air France, American, Delta, Nordic Atlantic Airways 3 Santiago de los Caballeros, Dominikaanse Rep. 928 162 Delta, JetBlue 4 Santo Domingo, Dominikaanse Republiek 877 139 American, Delta, JetBlue 5 Cancún, Meksiko 634 556 American, Delta, JetBlue 6 Tel Aviv, Israel 571 306 American, Delta, El Al 7 Meksikostad, Meksiko 559 134 Aeroméxico, American, Delta, VivaAerobus 8 Madrid, Spanje 529 983 Air Europa, American, Delta, Iberia 9 Amsterdam, Nederland 502 991 Delta, KLM 10 Punta Cana, Dominikaanse Republiek 496 962 American, Delta, JetBlue

 Lugdiens markaandeel 
+ Grootste lugrederye by JFK (Junie 2022 – Mei 2023) Rang Lugdiens Passasiers Deel 1 Delta Air Lines 17 276 949 28,7% 2 JetBlue 17 045 499 28,4% 3 American Airlines 7 997 362 13,3% 4 Alaska Airlines 1 251 290  2,2% 5 Air France 1 115 681  1,9% 6 British Airways 1 110 609  1,8% 7 Virgin Atlantic 902 754  1,5% 8 Emirates 878 766  1,5% 9 Avianca 702 248  1,2% 10 Aer Lingus 610 941  1,0%

 Verwysings 

Kategorie:Lughawens in die Verenigde State van Amerika