Hebban olla vogala

duimnael|Fragment uit die teks.

"Hebban olla vogala", somtyds gespel "hebban olla uogala", is die eerste drie woorde van 'n 11de eeuse teksfragment wat in Oudnederlands geskryf is. Die fragment is in 1932 ontdek op die flapteks van 'n manuskrip wat waarskynlik gemaak is in die abdy van  Rochester, Kent, en by Oxford gehou word.Shelfmark: Oxford, Bodleian Library, MS Bodley 340. Die manuskrip bevat 'n versameling Oudengelse preke deur Aelfric. Die Nederlandse teks kan gevind word op f. 169v en dateer waarskynlik uit die derde kwart van die 11de eeu. Sien Kenneth Sisam, "MSS. Bodley 340 and 342: Ælfric's Catholic Homilies". The Review of English Studies, 9, 33 (1933), 1-12; E. van Houts, "Contrasts and interaction. Neighbours of nascent Dutch writing: the English, Normans and Flemish (c. 1000-c. 1200)". Queeste 13 (2006), 3-11. Dit word gewoonlik beskou as 'n Wes-Vlaamse variant van Oudnederlands.H. Ryckeboer, "Dutch/flemish in the north of France". In: J. Treffers-Daller & R. Willemyns (eds.), Multilingualism along the German-Roman linguistic border in Europe (2002), 22-35, esp. 22.

Dit word dikwels aangehaal. Die Nederlanders het lank geglo dat dit die enigste oorblywende Oudnederlandse teks was. Deskundiges was egter lank reeds bewus van ander bronne wat destyds nog nie toeganklik was nie. Vandag is daar reeds meer as 42,000 Oudnederlandse woord en frases ontdek uit bronne soos die Wachtendonck Psalms en die Leiden Willeram. Die oudste definitiewe bron wat bestaan is die Saliese wet.

Teks
Die volledige teks, 'n probatio pennae, d.w.s 'n "gekrabbel" deur die skrywer om sy pen te toets, word gewoonlik getranskribeer as Hebban olla uogala nestas hagunnan hinase hic enda thu uuat unbidan uue nu. Laasgenoemde is 'n woordelikse vertaling van die Latynse sin wat direk bokant dit geskryf is: AbentVir habent. omnes uolucres nidos inceptos nisi ego et tu quid expectamus nu(nc). Dit word rofweg in Afrikaans vertaal as Al die voëls het neste begin, behalwe ek en jy - waarvoor wag ons nou? en in Moderne Nederlands as: Zijn alle vogels nesten begonnen, behalve ik en jij - waarop wachten we nu?. Volgens Dr. Daniël Hugo het die Nederlandse — en daarom ook die Vlaamse– en Afrikaanse letterkunde — daarmee 'n aanvang geneem.Daniël Hugo Vers en Kapittel, Kraal Uitgewers, Bl. 33, 2018.

Verskeie teorieë
duimnael|Muurpoësie in Leiden

Volgens professor Luc de Grauwe van die Universiteit van Gent kan die teks ook Oudengels wees, en meer spesifiek Ou Kenties.'Olla vogala' is Engels (in Nederlands).Luc de Grauwe: "" , 120 (2004): 44-56.

Onlangs het professor Frits van Oostrom van die Universiteit van Utrecht dit gekoppel aan die Moorse Kharjas genre, wat verse insluit wat vroue tot hul afwesig minnaars sou rig. Hy kom tot die gevolgtrekking dat die fragment waarskynlik geskryf is deur 'n vrou, of uit 'n vroulike perspektief.

 Sien ook 
 Vlaamse letterkunde

Verwysings

Kategorie:Taalkunde
Kategorie:Afrikaanse letterkunde
Kategorie:Nederlandse letterkunde
Kategorie:Vlaamse letterkunde