Xhosa-kalender

Die Xhosa-kalender (Xhosa: Ikhalenda yesiXhosa) is die tradisionele kalender wat deur die Xhosas in Suid-Afrika gebruik word.

 Maandname 
Die tradisionele maandname is afgelei van plante of blomme wat groei of seisoenale veranderinge wat op 'n gegewe tyd van die jaar plaasvind. Die Xhosa-maande van die jaar is poëties genoem na sterre en seisoenale plante in Suider-Afrika. Die Xhosa-jaar begin tradisioneel in Juniemaand en eindig in Meimaand, toe Canopus, die helderste ster in die Suidelike Halfrond, die oestyd aangedui het. In stedelike gebiede word vandag die verengelsde weergawes van die maande gebruik, veral deur jonger mense. Veral in die landelike gebiede van die Oos-Kaap word die ou name nog steeds gebruik.

 Afrikaans  Xhosa  Betekenis Januarie  eyoMqungu  maand van die Tambukigras Februarie  eyoMdumba  maand van die groeiende graan Maart  eyoKwindla  maand van die eerste vrugte April  uTshazimpunzi  maand van die kwynende pampoene Mei  uCanzibe  maand van Canopus Junie  eyeSilimela  maand van die Plejades Julie  eyeKhala / eyeNtlaba  maand van die aloes Augustus  eyeThupha  maand van die knoppe September  eyoMsintsi  maand van die Kuskoraalboom Oktober  eyeDwarha  maand van die waterlelie November  eyeNkanga  maand van die klein geel madeliefie Desember  eyoMnga  maand van die Acaciaboom

 Weekdae 
 Sondag – iCawa
 Mandag – uMvulo
 Dinsdag – uLwesibini
 Woensdag – uLwesithathu
 Donderdag – uLwesine
 Vrydag – uLwesihlanu
 Saterdag – uMgqibelo

 Seisoene 
 Herfs – eKwindla
 Winter – uBusika
 Lente – iNtlako hlaza/iNtwasahlobo
 Somer – iHlobo

 Sien ook 
 Sotho-kalender
 Zoeloe-kalender

 Bronne 
  Kirsch et al., Clicking with Xhosa, David Phillip Publishers, Kaapstad, 2001, bl. 43v.

Kategorie:Kalenders
Kategorie:Kultuur in Suid-Afrika