Nangolo Mbumba

Nangolo Mbumba (gebore op 15 Augustus 1941) is 'n Namibiese politikus wat van 4 Februarie 2024 tot 21 Maart 2025 as die vierde president van Namibië gedien het. Hy het president geword ná die dood van Hage Geingob, onder wie hy van Februarie 2018 tot Februarie 2024 as die tweede adjunkpresident van Namibië gedien het. 

Mbumba, 'n lid van die regerende SWAPO-party, het reeds aan die hoof van verskeie Namibiese ministeries gestaan: Landbou, Water en Landelike Ontwikkeling (1993–1996), Finansies (1996–2003), Inligting en Uitsaaiwese (2003–2005) Onderwys (2005–2010), en Veiligheid en Sekuriteit (2010–2012). In 2012 is hy verkies tot sekretaris-generaal van SWAPO. Hy het tot 2017 dié amp beklee.

 Biografie 
Mbumba is op 15 Augustus 1941 in Olukonda, Oshikoto-streek van die destydse Suidwes-Afrika gebore.  Hy het in 1971 aan die Suid-Connecticut Staatsuniversiteit in die Verenigde State gegradueer met 'n BSc. In 1973 het hy 'n meestersgraad in biologie van die Universiteit van Connecticut ontvang. 

Nadat hy aan die Universiteit in Connecticut gegradueer het, het Mbumba by Harlem Preparatory School in New York begin skoolhou. Nadat hy New York in 1978 verlaat het, het hy na Afrika teruggekeer en as Hoof van die Wetenskapdepartement by die Namibië Onderwyssentrum in Cuanza Sul, Angola, begin werk. In 1980 is hy bevorder tot hoof van die Sentrum. Hy het tot 1985 as hoof van die sentrum gedien.

 Politieke loopbaan 
Mbumba is in 1985 as SWAPO se adjunksekretaris vir onderwys en kultuur aangewys. Mbumba het daardie amp in 1987 verlaat en toe as die persoonlike sekretaris van SWAPO-president Sam Nujoma begin werk. Mbumba het voortgegaan om in interpartyposisies te dien, onder meer as mede-administrateur van Walvisbaai tydens die stad se oorhandiging aan Namibië in 1994, en het geleidelik in die geledere van die party gevorder. Sedert 1993 dien hy as 'n lid van die Nasionale Vergadering van Namibië. Mbumba is in 1993 in die amp van Minister van Landbou, Water en Landelike Ontwikkeling aangewys.  In 1996 is hy tot Minister van Finansies bevorder. Hy het daarna tussen 2003 en 2005 as die Minister van Inligting en Uitsaaiwese gedien waarna hy as die Minister van Onderwys aangestel is. Hy het daardie amp tot en met sy aanstelling as Minister van Veiligheid en Sekuriteit in 2010 beklee.

In 2012 is Mbumba tot sekretaris-generaal van SWAPO verkies. Dié amp is derde hoogste seniorpos in die party se leierskap. Hy het die verkiesing met 352 stemme teen Utoni Nujoma se 244 stemme gewen. Hy het voor die partykongres belowe dat hy as 'n minister sou bedank indien hy tot SWAPO se sekretaris-generaal verkies word.  Hy is op 4 Desember 2012 deur Immanuel Ngatjizeko as minister van Veiligheid en Sekuriteit opgevolg. Selma Shipanga en Shinovene Immanuel, "Transition team picked" , The Namibian, 5 Desember 2012.

Toe Nickey Iyambo, Namibië se eerste adjunkpresident, weens swak gesondheid uit die pos onthef is, het president Hage Geingob vir Mbumba as sy opvolger aangewys.  Mbumba is bekend vir sy skerp tong.  

Na Geingob se herverkiesing in die 2019-presidentsverkiesing het hy sy nuwe kabinet na sy tweede inhuldigingseremonie in Maart 2020 aangewys. Mbumba het as adjunkpresident aangebly. 

In April 2023 is daar berig dat Mbumba van plan was om as adjunkpresident te bedank en uit die politiek te tree. Die presidentskantoor het die berigte sterk ontken en gesê dat dit "vreemd" is dat hy sy aftreeplanne op 'n openbare vergadering sou bekend maak. 

 Presidentskap 
Op 24 Januarie 2024 is Mbumba as die waarnemende President van Namibië aangestel nadat president Geingob aangekondig het dat hy na die Verenigde State sou reis vir kankerbehandeling.  Geingob is op 4 Februarie 2024 in 'n hospitaal in Windhoek oorlede. Mbumba is daarna deur Hoofregter Peter Shivute as die vierde president van Namibië ingehuldig. Hy het SWAPO se presidentskandidaat vir die 2024-verkiesings Netumbo Nandi-Ndaitwah as sy adjunkpresident aangewys.  Mbumba het belowe om Geingob se termyn, wat op 21 Maart 2025 sou eindig, te voltooi en om nie in die 2024-verkiesing te staan nie. 

 Verwysings 

 Verdere leesstof 
  Hopwood, Graham. Guide to Namibian Politics, 2007-uitgawe. Namibia Institute for Democracy, Windhoek, 2007

 Eksterne skakels 

  Onderhoud op winne.com (27 Februarie 2006)

Kategorie:Geboortes in 1941
Kategorie:Lewende mense
Kategorie:Adjunkpresidente van Namibië
Kategorie:Presidente van Namibië