Voedselverwerking

duimnael|Vleispakkies in 'n supermark
Voedselverwerking is die omskakeling van landbouprodukte na voedsel, of van een vorm van voedsel in ander vorme. Voedselverwerking bevat baie vorme van verwerking van voedsel, van die maal van graan tot rou meel tot tuismaak tot komplekse industriële metodes wat gebruik word om geriefskos te vervaardig. 

Primêre voedselverwerking is nodig om die meeste voedsel eetbaar te maak, en sekondêre voedselverwerking verander die bestanddele in bekende voedsel, soos brood. 

Tersiêre voedselverwerking word gekritiseer omdat dit oorvoeding en vetsug bevorder, te veel suiker en sout, te min vesel bevat, en andersins ongesond is ten opsigte van die dieetbehoeftes van mense en plaasdiere. 

 Klassifikasie 

 Primêre voedselverwerking 
duimnael|Hierdie heelgedroogde piesangs in Thailand is 'n voorbeeld van primêre voedselverwerking.
Primêre voedselverwerking verander landbouprodukte, soos ruwe koringpitte, tot iets wat uiteindelik geëet kan word. Hierdie kategorie bevat bestanddele wat deur antieke prosesse geproduseer word, soos droging, dors, uitwaai en maal van graan, pers van neute en slagdiere vir vleis.   Dit bevat ook ontbening en die sny van vleis, vries en rook van vis en vleis, uittreksel en filter van olies, blikkieskos, preservering van voedsel deur bestraling van voedsel, en eiersortering, asook homogenisering en pasteurisasie van melk.    

Kontaminasie- en bederfprobleme in primêre voedselverwerking kan lei tot erge bedreiging vir die openbare gesondheid, aangesien die gevolglike voedsel so wyd gebruik word. Baie vorme van verwerking dra egter by tot verbeterde voedselveiligheid en langer rakleeftyd voordat die voedsel bederf. Kommersiële voedselverwerking gebruik beheerstelsels soos gevaaranalise en kritieke kontrolepunte (HACCP) en ontleding van foute en gevolge (FMEA) om die risiko van skade te verminder. 

 Sekondêre voedselverwerking 
duimnael|Broodbak is 'n voorbeeld van sekondêre voedselverwerking.
Sekondêre voedselverwerking is die alledaagse proses om voedsel te skep uit bestanddele wat gereed is om te gebruik. Brood bak, ongeag of dit tuis gemaak word, in 'n klein bakkery of in 'n groot fabriek, is 'n voorbeeld van sekondêre voedselverwerking. Gisting van vis en die maak van wyn, bier en ander alkoholiese produkte is tradisionele vorme van sekondêre voedselverwerking. Weense worsies en frankfurters is 'n algemene vorm van sekondêre verwerkte vleis, gevorm deur die vermenging (maal) van vleis wat reeds primêre verwerking ondergaan het. Die meeste sekondêre voedselverwerkingsmetodes wat algemeen bekend is, word algemeen as gaarmaakmetodes beskryf. 

 Tersiêre voedselverwerking 
Tersiêre voedselverwerking is die kommersiële produksie van wat algemeen verwerkte voedsel genoem word. Dit is voedsel wat gereed is om te eet of te bedien, soos TV-etes en opgewarmde maaltye op 'n vliegtuig.

 Geskiedenis 
Voedselverwerking dateer uit prehistoriese tye toe ru-verwerking van voedsel behels het die gissing, droging in die son, soutpreservering en verskillende metodes van gaarmaak (soos braai, rook, stoom en oondbak). Sodanige basiese voedselverwerking het chemiese ensiematiese veranderinge in die struktuur van voedsel in sy natuurlike vorm tot gevolg, en dien ook as 'n versperring teen mikrobiese aktiwiteit op die oppervlak, wat andersins vinnige afbraak tot gevolg sou he. Soutpreservering was algemeen by kosse vir krygers en matrose voor die bekendstelling van inmaakmetodes. 

 Voor- en nadele 
duimnael|Verwerkte seekos - vis, inkvis, garnaalballe en gesimuleerde krapstokkies (surimi)
Die voordele van voedselverwerking sluit in die verwydering van gifstowwe, preservering, verbeterde bemarking en verspreidingstake en die verhoging van voedselkonsistensie. Daarbenewens verhoog dit die beskikbaarheid van meeste voedselsoorte dwarsdeur die jaar, deur die vervoer van delikate bederfbare voedsel oor lang afstande. Dit maak ook baie soorte voedsel veilig om te eet deur bederf en patogene mikroörganismes te deaktiveer. Moderne supermarkte sou nie sonder moderne voedselverwerkingstegnieke kon bestaan nie. 

Verwerking kan ook die voorkoms van voedselgedraagde siektes verminder. Vars produkte en rou vleis, hou waarskynlik meer patogene mikroörganismes in (bv Salmonella) wat ernstige siektes kan veroorsaak. 

Massaproduksie van voedsel is oor die algemeen baie goedkoper as individuele produksie van maaltye uit rou bestanddele. Daarom bestaan daar 'n groot winspotensiaal vir die vervaardigers en verskaffers van verwerkte voedselprodukte. Individue ondervind 'n gemaksvoordeel, maar hulle sien selde 'n direkte finansiële kostevoordeel in die gebruik van verwerkte voedsel in vergelyking met tuisvoorbereiding. 

Moderne voedselverwerking verbeter ook die lewensgehalte vir mense met allergieë, diabete en ander mense wat nie algemene voedselelemente kan eet nie. Voedselverwerking kan ook ekstra voedingstowwe soos vitamiene byvoeg. 

Die verwerking van voedsel kan die voedingsdigtheid daarvan verminder. Die hoeveelheid voedingstowwe wat verlore gaan, hang af van die voedsel- en verwerkingsmetode. Hitte vernietig byvoorbeeld vitamien C. Daarom bevat ingemaakte vrugte minder vitamien C as hul vars alternatiewe. Die USDA het in 2004 'n studie van voedingstowwe onderneem, met 'n tabel van  voedsel, vlakke van voorbereiding en voeding. 

Voedselverwerking is tipies 'n meganiese proses wat gebruik maak van ekstrusie, groot meng, maal, kap en emulgeertoerusting in die produksieproses. Hierdie prosesse hou 'n aantal besoedelingsrisiko's in. Sulke kontaminante wat oorbly van materiaal uit 'n vorige operasie, dierlike of menslike liggaamsvloeistowwe, mikroörganismes, nie-metaal- en metaalfragmente. Verdere verwerking van hierdie kontaminante sal tot gevolg hê dat toerusting verder stroomaf kan faal en die risiko vir verbruikersinname verhoog.

 Sien ook 

 Voedselbewaring

duimnael|'n Ou foto van vroue wat in 'n Australiese inlegfabriek werk.

 Verwysings 

 Eksterne skakels 

Kategorie:Industriële prosesse
Kategorie:Voedselbewaring