Afrikaanse braille

Afrikaanse braille is die braillealfabet van Afrikaans wat, met aanpassings vir skryftekens, deur gesiggestremdes gebruik word. Afrikaanse braille word ook deur Unesco onderskryf.World Braille Usage , 2013. Unesco

Geskiedenis en werking
Die eerste stelsel van Afrikaanse braille is in 1923 aan die Worcesterse Skool vir Blindes ontwerp en in gebruik geneem.Vaughan, V.H. (opsteller). Afrikaanse Braille, Handleiding met Oefeninge, goedgekeur deur die Afrikaanse Braille-Komitee. Skool vir Blindes, Worcester. 1938. Later is begin met die standaardisering van Afrikaanse braille. In Julie 1934 is ’n vergadering op Parys, Vrystaat, gehou om die nuwe konsepstelsel te bespreek. In Oktober 1934 is die voltooide stelsel vir die eerste keer gebruik vir die druk van ’n artikel in Die Nuwe Pionier.

Lyn 1 word gevorm deur die gebruik van punte 1-2-4-5, en verteenwoordig die eerste 10 letters van die alfabet, A-J. Lyn 2 word gevorm deur punt 3 by elk van die tekens van lyn 1 te voeg, en verteenwoordig die volgende 10 letters van die alfabet, K-T. Lyn 3 word gevorm deur punte 3-6 by elk van die tekens van lyn 1 te voeg. Slegs die eerste 5 tekens word in onverkorte braille gebruik, en hulle verteenwoordig die orige letters van die alfabet (behalwe die W). Braille is van Franse oorsprong en daarom val W nie onder die reeks A-Z nie. Dit verklaar die posisie van W in Afrikaanse braille.

Letters en syfers
40px a of 140px b of 240px c of 340px d of 440px e of 540px f of 640px g of 740px h of 840px i of 940px j of 040px k40px l40px m40px n40px o40px p40px q40px r40px s40px t40px u40px v40px x40px y40px z40px w

Ander tekens
40px komma40px punt40px breuk-teken40px kappie40px deel-teken40px akuut40px40px gravis40px40pxaandag-streep40px !40px :40px ;40px ?40px afkap-teken40px koppel-teken40px40px %40px40px=

Diakritiese tekens word vir die volgende letters gebruik:Afrikaanse braille by https://worddisk.com/wiki/South_African_braille 

15px 15px á, 15px 15px é, 15px 15px í, 15px 15px ó, 15px 15px ú, 15px 15px ý

15px 15px 15px à, 15px 15px 15px è

15px 15px ê, 15px 15px î, 15px 15px ô, 15px 15px û

15px 15px ë, 15px 15px ï, 15px 15px ö, 15px 15px ü

Toepassing
’n Skryfteken word geplaas voor die letter waarop dit betrekking het.
15px 15px 15px
sê

15px 15px 15px 15px 15px 
reën

15px 15px 15px 15px
dié

15px 15px 15px 15px
dè

Die afkappingsteken word soos in gewone skrif gebruik.
 15px 15px  15px 15px  so ’n

15px 15px 15px
g'n

As die eerste letter van ’n woord met ’n hoofletter begin, word die hoofletterteken vooraan geplaas. As die hele woord hoofletters is, word die hoofletterteken verdubbel.

15px 15px 15px 15px 15px
Piet

15px 15px 15px 15px 15px 15px
PIET

As ’n woord kursief is, word die kursiefteken voor die woord geplaas. As ’n paar woorde kursief is, word die kursiefteken verdubbel voor die woorde en kom een kursiefteken agteraan. ’n Kursiewe woord met ’n koppelteken kry ’n kursiefteken voor albei dele.

15px 15px 15px   15px   15px 15px 15px 15px 15px   15px 15px 15px 15px
Sal u asb. sit?

15px 15px 15px 15px 15px   15px 15px 15px 15px 15px
Sit nou.

15px 15px 15px 15px 15px 15px 15px 15px 15px 15px 15px 15px 15px
Suid-Afrika

Syfers is die letters a-j (1-0) met 10px vooraan. ’n Persentasieteken word direk gevolg deur die syferteken en die syfer.

15px 15px 15px
10

15px 15px 15px 15px 15px 25%

Die punt word vir afkortings gebruik. Voorletters word met ’n spasie geskei.

15px 15px 15px 15px
asb.

15px 15px 15px 15px 15px 15px
d.w.s.

15px 15px   15px 15px   15px 15px 15px 15px
P.J. Smit

Nuwe ontwikkeling
’n B.Sc. (honneurs)-student in rekenaarwetenskap aan die Universiteit Stellenbosch, De Pallier Gerber, het in 2017 as deel van sy finalejaarprojek ’n program vir die Pionierskool vir Blindes in Worcester ontwikkel waarmee die omskakeling van Afrikaanse teks na braille – en andersom – met die klik van ’n muis moontlik is.

Dit bring mee dat ’n onderwyser se tyd vir lesvoorbereiding aansienlik verkort word. Hy kan in die klas op ’n rekenaarskerm die teks in braille met die teks in Afrikaans vergelyk en onmiddellik terugvoering gee. Die program sal ook die omskakelingsproses van Afrikaanse handboeke na braille vergemaklik. Dié rekenaarprogram is die eerste in sy soort.Braille in Afrikaans, afrikaans.com. uit Beeld, 12 Desember 2017. Artikel: Carryn-Ann Nel. Besoek op 26 Julie 2019.

 Verwysings 

Kategorie:Braille
Braille, Afrikaanse