Huursoldaat

'n Huursoldaat  is 'n soldaat wat vir  kommersiële redes in 'n militêre diens dien. Die verskynsel is baie oud. Die stad Kartago het reeds huursoldate gebruik en die Ou-Testamentiese Koning Dawid. Alexander die Grote het hulle ook aangewend.

In Italië van die vyftiende eeu en later is eenhede van huursoldate op die been gebring deur 'n soort entrepreneur, dikwels genoem condottiere, wat hul leërs beskikbaar gestel het aan die staat wat die beste finansiële aanbod gemaak het.

Van die 13de tot die laat 17de eeu het leërs van huursoldate soldate 'n dominante rol gespeel in Europese oorlogvoering. Die nadeel was egter dat die betalende heersers soms 'n geldnood ervaar het en met die betalings agter geraak het. In sulke gevalle het dit dikwels gebeur dat die huursoldate gemuit of geplunder het.

In die 18de eeu het hulle al hoe meer in nasionale professionele leërs ontwikkel. Klein huursoldaatgroepe was in die tweede helfte van die 20ste eeu betrokke by staatsgrepe; bekende huursoldate uit hierdie tydperk was Mike Hoare en Bob Denard.

Die private militêre firmas is 'n moderne vorm van 'n huursoldaat weermag.

Die internasionale reg soos neergelê in die Konvensies van Den Haag en die Konvensie van Genève beskerm nie huursoldate nie. Artikel 4 Konvensie van 1949. Om beskerm te word deur die Haagse Konvensie van 1899 en 1907 en die daaropvolgende Genève Konvensie, moet strydenes burgers wees van die lande in oorlogsland en herkenbaar weesop ‘n afstand met  'n herkenbare unieke wees en uitgereik wees  met kentekens  soos 'n band om die arm, hiërargies georganiseer wees, die wette van die oorlog erken en die wapens openlik dra.

Diktators gebruik soms huursoldate om 'n opstand te onderdruk, soos in Februarie 2011 in Libië (Benghazi en Beyida) gebeur het. Huursoldate is ook in Biafra, die Kongo en die Comore-eilande gebruik. Verder kan huursoldate reeds in 'n staat wees voordat daar 'n konflik begin. Huursoldate het die voordeel dat hulle neutraal in die konflik bly en daarom minder geneig is om oor te loop vir persoonlike redes. Nog 'n rede is die onvoldoende aard van sommige plaaslike militêre vermoëns. Dit is dus nie verbasend dat huursoldate hoofsaaklik in Afrika in die 20ste eeu gebruik is nie. 

Huursoldate word ook gereeld in die 21ste eeu gebruik. Voorbeelde is in die Siriese Burgeroorlog, Yemeni burgeroorlog en Oekraïniese konflik.

 Nasionale wette oor huursoldate 

 Suid-Afrika 
In 1998 het Suid-Afrika die Wet op Buitelandse Militêre Bystand goedgekeur. Dit verbied burgers en inwoners om aan enige aktiwiteit ter ondersteuning van buitelandse oorloë, behalwe in humanitêre operasies deel te neem, tensy 'n regeringskomitee die ontplooiing daarvan goedkeur. 

In 2005 is hierdie wetgewing deur die regering hersien vanweë die feit dat Suid-Afrikaanse burgers as veiligheidswagte in Irak gewerk het tydens die Amerikaanse besetting van Irak en die gevolge van die borgtogsaak vir huursoldate teen Sir Mark Thatcher vir die moontlike finansiering en logistieke hulp met betrekking tot 'n beweerde poging tot staatsgreep in Ekwatoriaal-Guinee gereël deur Simon Mann.Reuters South Africa to review mercenary law, targets Iraq Februarie 2005 

Die gepoogde 2004 staatsgreep in die Ekwatoriaal-Guinee (ook bekend as die Wonga-staatsgreep), het nie daarin geslaag om president Teodoro Obiang Nguema Mbasogo te vervang met die uitgeweke opposisie-politikus Severo Moto nie. Die huursoldate wie georganiseer is deur hoofsaaklik Britse finansiers is op 7 Maart 2004 in Zimbabwe gearresteer voordat hulle die staatggreep kon uitvoer. Aanklaers het beweer dat Moto as die nuwe president aangestel sou word in ruil vir voorkeurregte aan maatskappye wat by die staatsgreep betrokke was. Die voorval het internasionale media-aandag ontvang ná die berigte betrokkenheid van Sir Mark Thatcher in die befondsing van die staatsgreep waarvoor hy skuldig bevind en in Suid-Afrika beboet is.

 Sien ook 
 Wagner-groep

 Verwysings 

 Eksterne skakels 

Kategorie:Oorloë