Wortelhaar

duimnael|300px|Wortelhare op die wortel van 'n baard-iris (Iris germanica) – loodreg op die sirkelvormige deursnit
duimnael|regs|366px|Skematiese lengtedeursnee deur 'n primêre wortel
'n Wortelhaar (pilus radicalis) of risoïde word deur 'n plant se risodermis gevorm om water en opgeloste minerale uit die grond te absorbeer. Dit het 'n dun selwand sonder 'n wasagtige kutikula wat waterabsorpsie sal belemmer. Die groot vakuool stoor ook water om die waterpotensiaalgradiënt te skep wat osmose fasiliteer. In baie plantsoorte kan al die risodermisselle wortelhare vorm, by ander soorte vorm gespesialiseerde risodermisselle (trichoblaste) die wortelhare. 

Wortelhare is lang, buisvormige strukture, wat byna loodreg op die wortel groei. Hulle is ongeveer tussen 80 en 1500 mikrometer lank en van 5 tot 17 mikrometer in deursnee. Hulle het net 'n beperkte lewensduur van tussen 3 tot 9 dae. Hulle is gewoonlik slegs op die punt van 'n groeiende wortel te vinde, waar nuwe selle daagliks gevorm word. By sommige plantsoorte egter, soos steppegras, graanplante, en Tradescantia, bly hulle afhangende van die groeitoestande, oor 'n groter lengte van die wortel lewend. Die plant neem water en voedingstowwe op deur middel van die wortelhare.

Die oppervlakte van die wortel word grootliks deur die wortelhare vergroot. So het 'n rogplant byvoorbeeld ongeveer 10 miljard wortelhare met 'n totale lengte van 10 000 km.Andreas Bresinsky, Christian Körner, Joachim W. Kadereit, Gunther Neuhaus, Uwe Sonnewald: Strasburger – Lehrbuch der Botanik., bl. 210 Die ondergrondse oppervlakte van die plantdele is meestal groter as die bogrondse oppervlakte, wat gunstig is vir die plant se waterhuishouding. Die wortelhare is met ´n koolhidraathoudende slym bedek wat deur die selwand gevorm word. Dit verhoog die plant se interaksie met die omgewing.

Tydens akwakultuur vorm die meeste plante geen wortelhare nie omdat die lug baie klam gehou word. Sommige plantsoorte vorm geen wortelhare nie, bv. alle gimnosperme. 

 Literatuur 
 Van der Schyff, H.P.: Algemene Plantkunde, 5de Uitgawe, J.L. van Schaik, 1987. ISBN 0-627-01347-3
 Bresinsky, Körner, Kadereit, Neuhaus, Sonnewald: Strasburger – Lehrbuch der Botanik., bl. 210

 Verwysings 

Kategorie:Plantkunde
Kategorie:Plantanatomie