Pesach

duimnael|Sederbord vir die begin van Pesach (Sederaand) met Maror, Seroa, Charosset, Chaseret, Karpas, Beitsá
duimnael|Darmstadtse Haggada-boek uit die 15de eeu, volgens die Asjkenasiese tradisie
duimnael|Drie soorte maror: gerasperde peperwortel, bindslaai en 'n ganse peperwortel
duimnael|Moses bevry die Israeliete uit slawerny in Egipte, tekening in 1907

Pesach of Pasga (Hebreeus: פֶּסַח, péssag, ; Aramees: פַּסְחָא, pas’ga; Grieks: πάσχα, pás’ga; letterlik: "huppel", "spring"; figuurlik: "oorslaan", "weglaat"), ook lentefees, vryheidsfees of matsafees, is een van die belangrikste Joodse feesvierings. Dit herdenk die uittog uit Egipte onder die leierskap van Moses en die bevryding van die Israeliete uit slawerny, waarvan die Hebreeuse Bybel (Sjemot/Eksodus) vertel. Hierdie gebeure is sentraal in die Joodse etos en die oorvertelling (haggada) van hierdie gebeurtenis verbind elke nuwe generasie van Jode met hul sentrale bevrydingservaring.

Die Paasfees word deur Jode in die week van 15 tot 21, in die Joodse diaspora tot 22 Nisan, volgens die Joodse kalender gevier. Dit is 'n familiefees met verskillende rites soos die Seder en die weeklange nuttiging van matsot. Daarom word dit ook "Fees van ongesuurde brode" genoem. Saam met Sjavuot en Soekkot is Pesach een van die drie tradisionele Bedevaartsfeeste (שלוש רגלים, sjalosj regalim). Tydens die bestaan van die Tweede Tempel het die Jode na Jerusalem getrek om daar offers te bring. Op Pesach volg 49 dae se Omertelling en op die 50ste dag, dus sewe weke en een dag na Pesach, word Sjavuot gevier.

 Geskiedenis 
Die Hebreeuse woord פסח Pesach is afgelei van 'n werkwoordstam met die betekenis "huppel".   Dit verwys in Sjemot/Eksodus 12,13  na die "oorslaan" van Joodse huise tydens JHWH se strafsaak teen die Egiptiese manlike eersgeborenes in die nag van die uittog. Die Hebreërs is gespaar omdat hulle hul deurkosyne met 'n beskermende teken gemerk het (Sjemot/Eksodus 12,27 ).

Pesach is in Sjemot/Eksodus 12,1 –20 as 'n gebod van God gegee tussen die aankondiging (Sjemot/Eksodus 11,5 –10) en die uitvoering (Sjemot/Eksodus 12,29–51) van die laaste van die tien plae wat gestuur is. Verdere bepalings omtrent die fees word in Sjemot/Eksodus 12,43 –49 genoem.

Omdat die opstanding van Jesus van Nasaret op die derde dag na sy kruisiging gedurende die Joodse Paasfees gebeur het, het die Christelike Paasfees uit Pesach ontwikkel.

 Datums 
Die eerste dag is volgens die Joodse kalender op 15 Nisan, die werklike viering begin egter met voorbereidings op 14 Nisan. Die Seder word op die vooraand van 15 Nisan gehou. Aangesien maande in die Joodse kalender altyd na die maan bereken word, wissel die datum van hierdie dae volgens die Gregoriaanse kalender. In Israel word Pesach sewe dag lank gevier, van 15 tot 21 Nisan, terwyl in die Joodse diaspora Pesach agt dae lank gevier word, tot 22 Nisan, net om seker te maak dat die vieringe op die regte datums gaan plaasvind.

 Jaar in die Joodse kalender Datum in die Gregoriaanse kalender 5778  30 Maart – 6/7 April 2018 5779  19–26/27 April 2019 5780  8–15/16 April 2020 5781  27 Maart – 3/4 April 2021 5782  15–22/23 April 2022 5783  5–12/13 April 2023 5784  22–29/30 April 2024 5785  12–19/20 April 2025 5786  1–8/9 April 2026 5787  21–28/29 April 2027 5788  10–17/18 April 2028 5789  30 Maart – 6/7 April 2029 5790  17–24/25 April 2030 5791  7–14/15 April 2031

 Sien ook 
 Lys van Joodse feeste en herdenkings
 Paasfees, Christelike eweknie

 Verwysings 

 Verdere leesstof 





 Eksterne skakels 




Kategorie:Joodse feeste en herdenkings