Helm (geboorte)

Om met die helm gebore te wees, verwys na die geval waar 'n kind met die vrugwatersak oor die kop of gesig gebore word. In Duits staan dit as 'n Glückshaube (letterlik "Gelukskappie") bekend.

duimnael|Vrugwatersak (met water gevul) van 'n baba wat met die helm gebore is

Die taai fetale membraan van die vrugwatersak is deursigtig/wit, sodat die kontoere van die baba se gesig dofweg gesien kan word. Die vrugwatersak is skadeloos en kan maklik onmiddellik na geboorte deur die vroedvrou of dokter verwyder word.

 Epidemiologie 
Om met die helm gebore te wees gebeur selde, in minder as 1 in 80 000 geboortes. Dié statistiek sluit geboortes in waar die vrugwatersak nog gedeeltelik aan die kop kleef, en dus nie net egte "helms" nie. Om met 'n ongerepte vrugwatersak oor die kop gebore te word is dus nog meer ongewoon. Die meeste sulke geboortes geskied voortydig.

 Geskiedenis 
'n Vrugwatersak-helm is skaars, maar glad nie onbekend nie. In die middeleeue is die helm as 'n teken van geluk en as 'n goeie voorteken beskou; dat die kind vir grootheid van gees en grootmoedigheid uitverkore is, of met begaafde welsprekendheid toegerus sal wees. Daarbenewens is geglo dat sulke kinders bonatuurlike vermoëns het en kan "sien".

Soms kon die teenwoordigheid van 'n vrugwatersak-helm 'n noue ontkoming vir die moeder van 'n doodgebore kind beteken. Kindermoord was in die middeleeue baie swaar gestraf en 'n ma met 'n doodgebore baba het min kans gehad om haar onskuld te bewys. Indien die kind met die dun membraan van die ongeskonde vrugwatersak gebore is, is geglo dat die moeder nie die kind kon doodgemaak het nie. Daardeur is sy dus van enige moontlike straf vrygestel.

Daar bestaan 'n tradisie dat die velletjie van die vrugwatersak op 'n papier gekleef word. Die vroedvrou vryf die gesig van die pasgebore baba met 'n stukkie papier en druk so die velletjie op die papier af. Dit is dan aan die moeder oorhandig om as erfstuk te dien. Dikwels is dit in die kinders se klere toegewerk.

Mettertyd het die legende ontstaan dat die eienaar van 'n vrugwatersak-helm besondere geluk besit en dat dit hom van verdrinking sal beskut. Seevaarders het dus moeders en vroedvroue hoë bedrae geld betaal om so 'n helm te bekom. Dit was 'n waardevolle talisman.

Charles Dickens verwys na hierdie tradisie op die eerste bladsye van sy roman, David Copperfield, waarin die protagonis met die helm gebore word, maar dat niemand dit wou koop nie.

Alle soogdiere kan ook met die vrugwatersak gebore word.

 Noemenswaardige mense met die helm gebore 
 Edwin Booth
 Lord Byron
 Karel die Grote
 Charles XII van Swede
 Gabriele D'AnnunzioLucy Hughes-Hallett. The Pike: Gabriele d'Annunzio – poet, seducer and preacher of war. Fourth Estate, 2013, p. 90. .
 J. G. Farrell, skrywerThe Siege of Krishnapur New York Review Books
 George Formby, Jr.
 Sigmund FreudD.P. Morgalis, Freud and his Mother. Pep-web.org. Retrieved on 2011-10-15.
 Johnny Giles
 Lillian Gish
 James Iha
 Jakobus I van Engeland
 Liberace
 Alan Moore
 Napoleon
 Mabel Normand
 Sergei Pankejeff
 Edna St. Vincent MillayNancy Milford. Savage Beauty: The Life of Edna St. Vincent Millay. Random House, 2002, p. 18. .
 Vseslav of Polotsk
 Kim Woodburn
 Hylda Baker
 Jonas SalkDr. Jonas Salk, the Knight in a White Lab Coat: An Interview with Charlotte DeCroes Jacobs
 Abraham Ribicoff Martin Tolchin. Ribicoff's Charmed Life: From Poverty to Power. NY Times July 30, 1974

 Verwysings 

Kategorie:Voortplanting
Kategorie:Skynwetenskappe