Sestigdelige siklus

Die sestigdelige siklus, ook bekend as die Stamme-en-Takke (Chinees: 干支, gānzhī), is ’n siklus van 60 terme wat in China en ander lande in Oos-Asië gebruik is om tyd aan te dui.Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Jikkan-jūnishi" in Japan Encyclopedia, p. 420. Dit is vermoedelik in die eerste Chinese tekste, van die middel van die 3de eeu v.C. af, gebruik om dae en jare aan te dui. Die siklus en variasies daarvan was ’n belangrike deel van die tradisionele kalenderstelsels in gebiede wat deur China beïnvloed is, veral Japan, Korea en Viëtnam. Die ou Chinese stelsel word steeds in Taiwan gebruik.

Die tradisionele metode om dae en jare te nommer speel nie meer enige betekenisvolle rol in moderne Chinese kalenders nie. Die sestigdelige siklus word egter steeds gebruik in die name van baie geskiedkundige gebeure, soos die Chinese Xinhai-rewolusie, die Japannese Boshin-oorlog en die Koreaanse Imjin-oorlog. Dit speel ook steeds ’n rol in Chinese astrologie en waarsêery.

 Oorsig 
Elke term in die sestigdelige siklus bestaan uit twee Chinese karakters. Die eerste is die naam van een van die 10 Hemelstamme, en die tweede die naam van een van die 12 Aardtakke (of diere van die diereriem) wat die jare van Jupiter se 12-jarige omwenteling om die son verteenwoordig.

Die eerste term, 甲子 (jiǎzǐ), kombineer die eerste Hemelstam met die eerste Aardtak. Die tweede term, 乙丑 (yǐchǒu), kombineer die tweede Hemelstam en tweede Aardtak. Dié patroon hou aan totdat albei siklusse gelyk eindig met 癸亥 (guǐhài) – daarna begin dit weer by 甲子. 

Omdat twee-twee Hemelstamme weer met een van die Vyf Elemente verbind word, en net een van die twee Hemelstamme per Aardtak gebruik word (óf jin óf jang), gee hierdie kombinasies ’n totaal van 60 (12 Aardtakke x Vyf Elemente = 60) en nie 120 nie. Die helfte van die moontlike kombinasies word dus nie gebruik nie.

duimnael|220px|Beelde van Tai Sui-gode verantwoordelik vir individuele jare van die sestigdelige siklus.
 10 Hemelstamme 

Die 10 Hemelstamme is ’n kombinasie van die Vyf Elemente en jin en jang.

 10 Hemelstamme  Chinese karakter  Jin/jang  Element 1  甲 jiǎ  Jang Hout (木, mù) 2  乙 yǐ Jin  3 丙 bǐng Jang Vuur (火, huŏ) 4  丁 dīng Jin  5  戊 wù  Jang  Aarde (土, tŭ) 6  己 jǐ Jin 7  庚 gēng Jang  Metaal (金, jīn)8  辛 xīn Jin9  壬 rén  Jang Water (水, shuĭ) 10  癸 guǐ Jin 

 12 Aardtakke 

Die 12 Aardtakke is nie net vir die kalender gebruik nie, maar elk is ook aan ’n dier toegeken. In die Weste word dié diere dikwels aan die diereriem gelykgestel, maar eintlik het die twee stelle diere niks met mekaar te doen nie. Die Chinese Aardtakke (dieretekens) is ook vir ander dinge gebruik, soos maande, dubbelure, windrigtings, ens.
 AardtakPinyinChinese dierRigtingSeisoenMaanmaandDubbeluur1子zǐ鼠Rot0° (noord)winterMaand 1123:00 tot 01:00 (middernag)2丑chǒu牛Os30°Maand 1201:00 tot 03:003寅yín虎Tier60°lenteMaand 103:00 tot 05:004卯mǎo兔Konyn90° (oos)Maand 205:00 tot 07:005辰chén龙（龍）Draak120°Maand 307:00 tot 09:006巳sì蛇Slang150°somerMaand 409:00 tot 11:007午wǔ马（馬）Perd180° (suid)Maand 511:00 tot 13:00 (12:00)8未wèi羊Bok210°Maand 613:00 tot 15:009申shēn猴Aap240°herfsMaand 715:00 tot 17:0010酉yǒu鸡（雞）Haan270° (wes)Maand 817:00 tot 19:0011戌xū狗Hond300°Maand 919:00 tot 21:0012亥hài猪（豬）Vark330°winterMaand 1021:00 tot 23:00
In verskillende kulture word verskillende diername gebruik. In Viëtnam word die Konyn byvoorbeeld met die Kat vervang.

 Sestigdelige jare 
No.Stam-TakChinese naamKoreaanse naamJapannese naamViëtnamese naamAssosiasiesn.C.v.C.Gregoriaanse jaar1甲子jiǎ-zǐgapja 갑자kōshi(kasshi)/kinoe-neGiáp TýJang-Hout-Rot45719842乙丑yǐ-chǒueulchuk 을축itchū/kinoto-ushiẤt SửuJin-Hout-Os55619853丙寅bǐng-yínbyeongin 병인heiin/hinoe-toraBính DầnJang-Vuur-Tier65519864丁卯dīng-mǎojeongmyo 정묘teibō/hinoto-uĐinh MãoJin-Vuur-Konyn75419875戊辰wù-chénmujin 무진boshin/tsuchinoe-tatsuMậu ThìnJang-Aarde-Draak85319886己巳jǐ-sìgisa 기사kishi/tsuchinoto-miKỷ TỵJin-Aarde-Slang95219897庚午gēng-wǔgyeongo 경오kōgo/kanoe-umaCanh NgọJang-Metaal-Perd105119908辛未xīn-wèisinmi 신미shinbi/kanoto-hitsujiTân MùiJin-Metaal-Bok115019919壬申rén-shēnimsin 임신jinshin/mizunoe-saruNhâm ThânJang-Water-Aap1249199210癸酉guǐ-yǒugyeyu 계유kiyū/mizunoto-toriQuý DậuJin-Water-Haan1348199311甲戌jiǎ-xūgapsul 갑술kōjutsu/kinoe-inuGiáp TuấtJang-Hout-Hond1447199412乙亥yǐ-hàieulhae 을해itsugai/kinoto-iÂt HợiJin-Hout-Vark1546199513丙子bǐng-zǐbyeongja 병자heishi/hinoe-neBính TýJang-Vuur-Rot1645199614丁丑dīng-chǒujeongchuk 정축teichū/hinoto-ushiĐinh SửuJin-Vuur-Os1744199715戊寅wù-yínmuin 무인boin/tsuchinoe-toraMậu DầnJang-Aarde-Tier1843199816己卯jǐ-mǎogimyo 기묘kibō/tsuchinoto-uKỷ MãoJin-Aarde-Konyn1942199917庚辰gēng-chéngyeongjin 경진kōshin/kanoe-tatsuCanh ThìnJang-Metaal-Draak2041200018辛巳xīn-sìsinsa 신사shinshi/kanoto-miTân TỵJin-Metaal-Slang2140200119壬午rén-wǔimo 임오jingo/mizunoe-umaNhâm NgọJang-Water-Perd2239200220癸未guǐ-wèigyemi 계미kibi/mizunoto-hitsujiQuý MùiJin-Water-Bok2338200321甲申jiǎ-shēngapsin 갑신kōshin/kinoe-saruGiáp ThânJang-Hout-Aap2437200422乙酉yǐ-yǒueuryu 을유itsuyū/kinoto-toriẤt DậuJin-Hout-Haan2536200523丙戌bǐng-xūbyeongsul 병술heijutsu/hinoe-inuBính TuấtJang-Vuur-Hond2635200624丁亥dīng-hàijeonghae 정해teigai/hinoto-iĐinh HợiJin-Vuur-Vark2734200725戊子wù-zǐmuja 무자boshi/tsuchinoe-neMậu TýJang-Aarde-Rot2833200826己丑jǐ-chǒugichuk 기축kichū/tsuchinoto-ushiKỷ SửuJin-Aarde-Os2932200927庚寅gēng-yíngyeongin 경인kōin/kanoe-toraCanh DầnJang-Metaal-Tier3031201028辛卯xīn-mǎosinmyo 신묘shinbō/kanoto-uTân MãoJin-Metaal-Konyn3130201129壬辰rén-chénimjin 임진jinshin/mizunoe-tatsuNhâm ThìnJang-Water-Draak3229201230癸巳guǐ-sìgyesa 계사kishi/mizunoto-miQuý TỵJin-Water-Slang3328201331甲午jiǎ-wǔgabo 갑오kōgo/kinoe-umaGiáp NgọJang-Hout-Perd3427201432乙未yǐ-wèieulmi 을미itsubi/kinoto-hitsujiẤt MùiJin-Hout-Bok3526201533丙申bǐng-shēnbyeongsin 병신heishin/hinoe-saruBính ThânJang-Vuur-Aap3625201634丁酉dīng-yǒujeongyu 정유teiyū/hinoto-toriĐinh DậuJin-Vuur-Haan3724201735戊戌wù-xūmusul 무술bojutsu/tsuchinoe-inuMậu TuấtJang-Aarde-Hond3823201836己亥jǐ-hàigihae 기해kigai/tsuchinoto-iKỷ HợiJin-Aarde-Vark3922201937庚子gēng-zǐgyeongja 경자kōshi/kanoe-neCanh TýJang-Metaal-Rot4021202038辛丑xīn-chǒusinchuk 신축shinchū/kanoto-ushiTân SửuJin-Metaal-Os4120202139壬寅rén-yínimin 임인jin'in/mizunoe-toraNhâm DầnJang-Water-Tier4219202240癸卯guǐ-mǎogyemyo 계묘kibō/mizunoto-uQuý MãoJin-Water-Konyn4318202341甲辰jiǎ-chéngapjin 갑진kōshin/kinoe-tatsuGiáp ThìnJang-Hout-Draak4417202442乙巳yǐ-sìeulsa 을사itsushi/kinoto-miẤt TỵJin-Hout-Slang4516202543丙午bǐng-wǔbyeongo 병오heigo/hinoe-umaBính NgọJang-Vuur-Perd4615202644丁未dīng-wèijeongmi 정미teibi/hinoto-hitsujiĐinh MùiJin-Vuur-Bok4714202745戊申wù-shēnmusin 무신boshin/tsuchinoe-saruMậu ThânJang-Aarde-Aap4813202846己酉jǐ-yǒugiyu 기유kiyū/tsuchinoto-toriKỷ DậuJin-Aarde-Haan4912202947庚戌gēng-xūgyeongsul 경술kōjutsu/kanoe-inuCanh TuấtJang-Metaal-Hond5011203048辛亥xīn-hàisinhae 신해shingai/kanoto-iTân HợiJin-Metaal-Vark5110203149壬子rén-zǐimja 임자jinshi/mizunoe-neNhâm TýJang-Water-Rot529203250癸丑guǐ-chǒugyechuk 계축kichū/mizunoto-ushiQuý SửuJin-Water-Os538203351甲寅jiǎ-yíngabin 갑인kōin/kinoe-toraGiáp DầnJang-Hout-Tier547203452乙卯yǐ-mǎoeulmyo 을묘itsubō/kinoto-uẤt MãoJin-Hout-Konyn556203553丙辰bǐng-chénbyeongjin 병진heishin/hinoe-tatsuBính ThìnJang-Vuur-Draak565203654丁巳dīng-sìjeongsa 정사teishi/hinoto-miĐinh TỵJin-Vuur-Slang574203755戊午wù-wǔmuo 무오bogo/tsuchinoe-umaMậu NgọJang-Aarde-Perd583203856己未jǐ-wèigimi 기미kibi/tsuchinoto-hitsujiKỷ MùiJin-Aarde-Bok592203957庚申gēng-shēngyeongsin 경신kōshin/kanoe-saruCanh ThânJang-Metaal-Aap601204058辛酉xīn-yǒusinyu 신유shin'yū/kanoto-toriTân DậuJin-Metaal-Haan160204159壬戌rén-xūimsul 임술jinjutsu/mizunoe-inuNhâm TuấtJang-Water-Hond259204260癸亥guǐ-hàigyehae 계해kigai/mizunoto-iQuý HợiJin-Water-Vark3582043

 Omskakeling tussen siklus- en Westerse jare 
duimnael|250px|Die verhouding tussen siklus- en onlangse Gregoriaanse jare.
Die sestigdelige siklus is sedert die Han-dinastie gebruik om jare te benoem, maar dit kan retrospektief ook vir vroeëre jare gebruik word. Omdat die siklus homself herhaal, kan dit nie vir ’n spesifieke jaar gebruik word sonder bykomende inligting nie, soos die Chinese eranaam.The Mathematics of the Chinese Calendar Die jaar begin met die Nuwejaar van wie ook die kalender gebruik. In China verander die siklusjaar gewoonlik op die Chinese Maannuwejaar. In Japan het dit tot onlangs op die Japannese Maannuwejaar verander, maar dit is nou 1 Januarie. ’n Mens moet dit dus in gedagte hou wanneer jy ’n siklusjaar in ’n Gregoriaanse jaar wil omskakel. Die volgende omskakelings gebruik die Chinese datums ná die Maannuwejaar. Om die ooreenstemmende siklusjare in die datums voor die Maannuwejaar te vind, sal die Gregoriaanse jaar met 1 verminder moet word.

As voorbeeld was die jaar 2697 v.C. (of -2696) – tradisioneel die eerste jaar van die bewind van die legendariese Geel Keiser – die eerste jaar (甲子; jiǎzǐ) van ’n siklus. 2700 jaar later, in 4 n.C. (die duur van 45 sestigjaarsiklusse), was ook die begin van ’n nuwe siklus. Net so was 1980 jaar later, 1984, die begin van ’n nuwe siklus.

Om die ekwivalent van ’n Gregoriaanse jaar in die sestigjarige siklus te vind, gebruik een van die metodes hier onder.
 Vir enige jaar ná 4 n.C. kan die ekwivalente siklusjaar gevind word deur 3 van die Gregoriaanse jaar af te trek, dit deur 60 te deel en die resgetal te neem. Sien die voorbeeld onder. 
 Vir enige jaar voor 1 n.C., kan die ekwivalente siklusjaar gevind word deur 2 by die Gregoriaanse jaar te tel (in v.C.), dit deur 60 te deel, en die resgetal van 60 af te trek. 
 1, 2 en 3 n.C. stem ooreen met onderskeidelik die 58ste, 59ste en 60ste jaar van die sestigdelige siklus.
 Die formule vir die jare n.C. is (jaar - 3 of + 57) mod 60 en vir jare v.C. is 60 - (jaar + 2) mod 60.

Die resultaat sal ’n getal tussen 0 en 59 wees, wat sal ooreenstem met die jaarvolgorde in die siklus; as die resgetal 0 is, stem dit ooreen met die 60ste jaar van die siklus. As die eerste metode gebruik word, is die ekwivalente siklusjaar van 2012 n.C. die 29ste jaar (壬辰; rén-chén), as (2012 - 3) mod 60 = 29 (dit is: die resgetal van (2012 - 3) gedeel deur 60 is 29). As die tweede metode gebruik word, sal die ekwivalente siklusjaar van 221 v.C. wees die 17de jaar (庚辰; gēng-chén), as 60 - [(221 + 2) mod 60] = 17 (dit is: 60 minus die resgetal van (221 + 2) gedeel deur 60 is 17).

 Voorbeelde 
’n Voorbeeld om die teken vir 1967 vas te stel:
1967 – 3 = 1964 ("trek 3 van die Gregoriaanse jaar af")
1964 ÷ 60 = 32 ("gedeel deur 60 en ignoreer enige breuk")
1964 – (60 × 32) = 44 ("neem die resgetal")
Kyk na die tabel hier bo, soek 44 in die eerste kolom (No.) en jy kry Vuur-Bok (丁未; dīng-wèi).

’n Voorbeeld om die siklusjaar van die eerste jaar van die bewind van Qin Shi Huang (246 v.C.) vas te stel:
246 + 2 = 248  ("tel 2 by die Gregoriaanse jaar (in v.C.)")
248 ÷ 60 = 4 ("deel deur 60 en ignoreer enige breuk")
248 – (60 × 4) = 8 ("neem die resgetal")
60 – 8 = 52 ("trek die resgetal van 60 af")
Kyk op die tabel hier bo vir 52 in die eerste kolom (No.) en jy kry Hout-Konyn (乙卯; yǐ-mǎo).

 ’n Korter metode 
Vir ’n jaar n.C., neem die resgetal mod 60, en kyk in die kolom n.C.:
1967 = 60 × 32 + 47. Resgetal is dus 47 en die kolom n.C. van die tabel hier bo gee Vuur-Bok
Vir ’n jaar v.C., ignoreer die ministeken, neem die resgetal van die jaar mod 60 en kyk in die kolom v.C.:
246 = 60 × 4 + 6. Die resgetal is dus 6 en die kolom v.C. van die tabel gee Hout-Konyn.

Wanneer dié berekenings gedoen word, kan die jaar 246 v.C. nie as  gebruik word nie omdat daar in die Gregoriaanse kalende nie ’n jaar 0 was nie.

Die volgende tabelle wys onlangse jare (op die Gregoriaanse kalender) en hul ooreenstemmende siklusjare:

 1804-1923 
No.1804-1863HemelstamAardtak1864-1923 Jaar (Element)(Dier)Jaar111 Feb. 1804 – 30 Jan. 1805甲 Jang-Hout 子 Rot8 Feb. 1864 – 26 Jan. 1865231 Jan. 1805 – 17 Feb. 1806乙 Jin-Hout 丑 Os27 Jan. 1865 – ~~ 1866318 Feb. 1806 – 6 Feb. 1807丙 Jang-Vuur 寅 Tier~~ 1866 – ~~ 186747 Feb. 1807 – 27 Jan. 1808丁 Jin-Vuur 卯 Konyn~~ 1867 – ~~ 1868528 Jan. 1808 – 13 Feb. 1809戊 Jang-Aarde 辰 Draak~~ 1868 – ~~ 1869614 Feb. 1809 – 3 Feb. 1810己 Jin-Aarde 巳 Slang~~ 1869 – 30 Jan. 187074 Feb. 1810 – 24 Jan. 1811庚 Jang-Metaal 午 Perd31 Jan. 1870 – 18 Feb. 1871825 Jan. 1811 – 12 Feb. 1812辛 Jin-Metaal 未 Bok19 Feb. 1871 – ~~ 1872913 Feb. 1812 – 31 Jan. 1813壬 Jang-Water 申 Aap~~ 1872 – ~~ 1873101 Feb. 1813 – 19 Feb. 1814癸 Jin-Water 酉 Haan~~ 1873 – ~~ 18741120 Feb.1814 – 8 Feb. 1815甲 Jang-Hout 戌 Hond~~ 1874 – ~~ 1875129 Feb. 1815 – 28 Jan. 1816 乙 Jin-Hout 亥 Vark~~ 1875 – ~~ 18761329 Jan. 1816 – 16 Jan. 1817丙 Jang-Vuur 子 Rot~~ 1876 – ~~ 18771417 Jan. 1817 – 4 Feb. 1818丁 Jin-Vuur 丑 Os~~ 1877 – ~~ 1878155 Feb. 1818 – 25 Jan. 1819戊 Jang-Aarde 寅 Tier~~ 1878 – ~~ 187916~~ 1819 – ~~ 1820己 Jin-Aarde 卯 Konyn~~ 1879 – ~~ 188017~~ 1820 – ~~ 1821庚 Jang-Metaal 辰 Draak~~ 1880 – ~~ 188118~~ 1821 – ~~ 1822辛 Jin-Metaal 巳 Slang~~ 1881 – ~~ 188219~~ 1822 – ~~ 1823壬 Jang-Water 午 Perd~~ 1882 – ~~ 188320~~ 1823 – ~~ 1824癸 Jin-Water 未 Bok~~ 1883 – ~~ 188421~~ 1824 – ~~ 1825甲 Jang-Hout 申 Aap~~ 1884 – ~~ 188522~~ 1825 – ~~ 1826乙 Jin-Hout 酉 Haan~~ 1885 – ~~ 188623~~ 1826 – ~~ 1827丙 Jang-Vuur 戌 Hond~~ 1886 – ~~ 188724~~ 1827 – ~~ 1828丁 Jin-Vuur 亥 Vark~~ 1887 – ~~ 188825~~ 1828 – ~~ 1829戊 Jang-Aarde 子 Rot~~ 1888 – 30 Jan. 188926~~ 1829 – ~~ 1830己 Jin-Aarde 丑 Os31 Jan. 1889 – 20 Jan. 189027~~ 1830 – ~~ 1831庚 Jang-Metaal 寅 Tier21 Jan. 1890 – 8 Feb. 189128~~ 1831 – ~~ 1832辛 Jin-Metaal 卯 Konyn9 Feb. 1891 – ~~ 189229~~ 1832 – ~~ 1833壬 Jang-Water 辰 Draak~~ 1892 – ~~ 189330~~ 1833 – ~~ 1834癸 Jin-Water 巳 Slang~~ 1893 – ~~ 189431~~ 1834 – ~~ 1835甲 Jang-Hout 午 Perd~~ 1894 – ~~ 189532~~ 1835 – ~~ 1836乙 Jin-Hout 未 Bok~~ 1895 – 12 Feb. 189633~~ 1836 – ~~ 1837丙 Jang-Vuur 申 Aap13 Feb. 1896 – 1 Feb. 189734~~ 1837 – ~~ 1838丁 Jin-Vuur 酉 Haan2 Feb. 1897 – 21 Jan. 189835~~ 1838 – ~~ 1839戊 Jang-Aarde 戌 Hond22 Jan. 1898 – 9 Feb. 189936~~ 1839 – ~~ 1840己 Jin-Aarde 亥 Vark10 Feb. 1899 – 30 Jan. 190037~~ 1840 – ~~ 1841庚 Jang-Metaal 子 Rot31 Jan. 1900 – 18 Feb. 190138~~ 1841 – ~~ 1842辛 Jin-Metaal 丑 Os 19 Feb. 1901 – 7 Feb. 190239~~ 1842 – ~~ 1843壬 Jang-Water 寅 Tier 8 Feb. 1902 – 28 Jan. 190340~~ 1843 – ~~ 1844癸 Jin-Water 卯 Konyn 29 Jan. 1903 – 15 Feb. 190441~~ 1844 – ~~ 1845甲 Jang-Hout 辰 Draak 16 Feb. 1904 – 3 Feb. 190542~~ 1845 – ~~ 1846乙 Jin-Hout 巳 Slang 4 Feb. 1905 – 24 Jan. 190643~~ 1846 – ~~ 1847丙 Jang-Vuur 午 Perd 25 Jan. 1906 – 12 Feb. 190744~~ 1847 – ~~ 1848丁 Jin-Vuur 未 Bok 13 Feb. 1907 – 1 Feb. 190845~~ 1848 – ~~ 1849戊 Jang-Aarde 申 Aap 2 Feb. 1908 – 21 Jan. 190946~~ 1849 – ~~ 1850己 Jin-Aarde 酉 Haan 22 Jan. 1909 – 9 Feb. 191047~~ 1850 – ~~ 1851庚 Jang-Metaal 戌 Hond 10 Feb. 1910 – 29 Jan. 191148~~ 1851 – ~~ 1852辛 Jin-Metaal 亥 Vark 30 Jan. 1911 – 17 Feb. 191249~~ 1852 – ~~ 1853壬 Jang-Water 子 Rot 18 Feb. 1912 – 5 Feb. 191350~~ 1853 – ~~ 1854癸 Jin-Water 丑 Os 6 Feb. 1913 – 25 Jan. 191451~~ 1854 – ~~ 1855甲 Jang-Hout 寅 Tier 26 Jan. 1914 – 13 Feb. 191552~~ 1855 – ~~ 1856乙 Jin-Hout 卯 Konyn 14 Feb. 1915 – 2 Feb. 191653~~ 1856 – ~~ 1857丙 Jang-Vuur 辰 Draak 3 Feb. 1916 – 22 Jan. 191754~~ 1857 – ~~ 1858丁 Jin-Vuur 巳 Slang 23 Jan. 1917 – 10 Feb. 191855~~ 1858 – ~~ 1859戊 Jang-Aarde 午 Perd 11 Feb. 1918 – 31 Jan. 191956~~ 1859 – ~~ 1860己 Jin-Aarde 未 Bok 1 Feb. 1919 – 19 Feb. 192057~~ 1860 – ~~ 1861庚 Jang-Metaal 申 Aap 20 Feb. 1920 – 7 Feb. 192158~~ 1861 – ~~ 1862辛 Jin-Metaal 酉 Haan 8 Feb. 1921 – 27 Jan. 192259~~ 1862 – ~~ 1863壬 Jang-Water 戌 Hond 28 Jan. 1922 – 15 Feb. 192360~~ 1863 – 7 Feb. 1864癸 Jin-Water 亥 Vark 16 Feb. 1923 – 4 Feb. 1924

 1924-2043 
No.1924-1983HemelstamAardtak1984-2043 Jaar(Element)(Dier)Jaar15 Feb. 1924 – 23 Jan. 1925甲 Jang-Hout 子 Rot2 Feb. 1984 – 19 Feb. 1985224 Jan. 1925 – 12 Feb. 1926乙 Jin-Hout 丑 Os20 Feb. 1985 – 8 Feb. 1986313 Feb. 1926 – 1 Feb. 1927丙 Jang-Vuur 寅 Tier9 Feb. 1986 – 28 Jan. 198742 Feb. 1927 – 21 Jan. 1928丁 Jin-Vuur 卯 Konyn29 Jan. 1987 – 16 Feb. 1988522 Jan. 1928 – 8 Feb. 1929戊 Jang-Aarde 辰 Draak17 Feb. 1988 – 5 Feb. 198969 Feb. 1929 – 28 Jan. 1930己 Jin-Aarde 巳 Slang6 Feb. 1989 – 26 Jan. 1990729 Jan. 1930 – 16 Feb. 1931庚 Jang-Metaal 午 Perd27 Jan. 1990 – 14 Feb. 1991817 Feb. 1931 – 5 Feb. 1932辛 Jin-Metaal 未 Bok15 Feb. 1991 – 3 Feb. 199296 Feb. 1932 – 24 Jan. 1933壬 Jang-Water 申 Aap4 Feb. 1992 – 22 Jan. 19931025 Jan. 1933 – 13 Feb. 1934癸 Jin-Water 酉 Haan23 Jan. 1993 – 9 Feb. 19941114 Feb. 1934 – 2 Feb. 1935甲 Jang-Hout 戌 Hond10 Feb. 1994 – 30 Jan. 1995124 Feb. 1935 – 23 Jan. 1936 乙 Jin-Hout 亥 Vark31 Jan. 1995 – 18 Feb. 19961324 Jan. 1936 – 10 Feb. 1937丙 Jang-Vuur 子 Rot19 Feb. 1996 – 6 Feb. 19971411 Feb. 1937 – 30 Jan. 1938丁 Jin-Vuur 丑 Os7 Feb. 1997 – 27 Jan. 19981531 Jan. 1938 – 18 Feb. 1939戊 Jang-Aarde 寅 Tier28 Jan. 1998 – 15 Feb. 19991619 Feb. 1939 – 7 Feb. 1940己 Jin-Aarde 卯 Konyn16 Feb. 1999 – 4 Feb. 2000178 Feb. 1940 – 26 Jan. 1941庚 Jang-Metaal 辰 Draak5 Feb. 2000 – 23 Jan. 20011827 Jan. 1941 – 14 Feb. 1942辛 Jin-Metaal 巳 Slang24 Jan. 2001 – 11 Feb. 20021915 Feb. 1942 – 4 Feb. 1943壬 Jang-Water 午 Perd12 Feb. 2002 – 31 Jan. 2003205 Feb. 1943 – 24 Jan. 1944癸 Jin-Water 未 Bok1 Feb. 2003 – 21 Jan. 20042125 Jan. 1944 – 12 Feb. 1945甲 Jang-Hout 申 Aap22 Jan. 2004 – 8 Feb. 20052213 Feb. 1945 – 1 Feb. 1946乙 Jin-Hout 酉 Haan9 Feb. 2005 – 28 Jan. 2006232 Feb. 1946 – 21 Jan. 1947丙 Jang-Vuur 戌 Hond29 Jan. 2006 – 17 Feb. 20072422 Jan. 1947 – 9 Feb. 1948丁 Jin-Vuur 亥 Vark18 Feb. 2007 – 3 Feb. 20082510 Feb. 1948 – 28 Jan. 1949戊 Jang-Aarde 子 Rot7 Feb. 2008 – 25 Jan. 20092629 Jan. 1949 – 16 Feb. 1950己 Jin-Aarde 丑 Os26 Jan. 2009 – 13 Feb. 20102717 Feb. 1950 – 5 Feb. 1951庚 Jang-Metaal 寅 Tier14 Feb. 2010 – 2 Feb. 2011286 Feb. 1951 – 26 Jan. 1952辛 Jin-Metaal 卯 Konyn3 Feb. 2011 – 22 Jan. 20122927 Jan. 1952 – 13 Feb. 1953壬 Jang-Water 辰 Draak23 Jan. 2012 – 9 Feb. 20133014 Feb. 1953 – 2 Feb. 1954癸 Jin-Water 巳 Slang10 Feb. 2013 – 30 Jan. 2014313 Feb. 1954 – 23 Jan. 1955甲 Jang-Hout 午 Perd31 Jan. 2014 – 18 Feb. 20153224 Jan. 1955 – 11 Feb. 1956乙 Jin-Hout 未 Bok19 Feb. 2015 – 7 Feb. 20163312 Feb. 1956 – 30 Jan. 1957丙 Jang-Vuur 申 Aap8 Feb. 2016 – 27 Jan. 20173431 Jan. 1957 – 17 Feb. 1958丁 Jin-Vuur 酉 Haan28 Jan. 2017 – 15 Feb. 20183518 Feb. 1958 – 7 Feb. 1959戊 Jang-Aarde 戌 Hond16 Feb. 2018 – 4 Feb. 2019368 Feb. 1959 – 27 Jan. 1960己 Jin-Aarde 亥 Vark5 Feb. 2019 – 24 Jan. 20203728 Jan. 1960 – 14 Feb. 1961庚 Jang-Metaal 子 Rot25 Jan. 2020 – 11 Feb.  20213815 Feb. 1961 – 4 Feb. 1962辛 Jin-Metaal 丑 Os12 Feb. 2021 – 31 Jan. 2022395 Feb. 1962 – 24 Jan. 1963壬 Jang-Water 寅 Tier1 Feb. 2022 – 21 Jan. 20234025 Jan. 1963 – 12 Feb. 1964癸 Jin-Water 卯 Konyn22 Jan. 2023 – 9 Feb. 20244113 Feb. 1964 – 1 Feb. 1965甲 Jang-Hout 辰 Draak10 Feb. 2024 – 28 Jan. 2025422 Feb. 1965 – 20 Jan. 1966乙 Jin-Hout 巳 Slang29 Jan. 2025 – 16 Feb. 20264321 Jan. 1966 – 8 Feb. 1967丙 Jang-Vuur 午 Perd17 Feb. 2026 – 5 Feb. 2027449 Feb. 1967 – 29 Jan. 1968丁 Jin-Vuur 未 Bok6 Feb. 2027 – 25 Jan. 20284530 Jan. 1968 – 16 Feb. 1969戊 Jang-Aarde 申 Aap26 Jan. 2028 – 12 Feb. 20294617 Feb. 1969 – 5 Feb. 1970己 Jin-Aarde 酉 Haan13 Feb. 2029 – 2 Feb. 2030476 Feb. 1970 – 26 Jan. 1971庚 Jang-Metaal 戌 Hond 3 Feb. 2030 – 22 Jan. 20314827 Jan. 1971 – 14 Feb. 1972辛 Jin-Metaal 亥 Vark23 Jan. 2031 – 10 Feb. 20324915 Feb. 1972 – 2 Feb. 1973壬 Jang-Water 子 Rot11 Feb. 2032 – 30 Jan. 2033503 Feb. 1973 – 22 Jan. 1974癸 Jin-Water 丑 Os31 Jan. 2033 – 18 Feb. 20345123 Jan. 1974 – 10 Feb. 1975甲 Jang-Hout 寅 Tier19 Feb. 2034 – 7 Feb. 20355211 Feb. 1975 – 30 Jan. 1976乙 Jin-Hout 卯 Konyn8 Feb. 2035 – 27 Jan. 20365331 Jan. 1976 – 17 Feb. 1977丙 Jang-Vuur 辰 Draak28 Jan. 2036 – 14 Feb. 20375418 Feb. 1977 – 6 Feb. 1978丁 Jin-Vuur 巳 Slang15 Feb. 2037 – 3 Feb. 2038557 Feb. 1978 – 27 Jan. 1979戊 Jang-Aarde 午 Perd4 Feb. 2038 – 23 Jan. 20395628 Jan. 1979 – 15 Feb. 1980己 Jin-Aarde 未 Bok24 Jan. 2039 – 11 Feb. 20405716 Feb. 1980 – 4 Feb. 1981庚 Jang-Metaal 申 Aap12 Feb. 2040 – 31 Jan. 2041585 Feb. 1981 – 24 Jan. 1982辛 Jin-Metaal 酉 Haan1 Feb. 2041 – 21 Jan. 20425925 Jan. 1982 – 12 Feb. 1983壬 Jang-Water 戌 Hond22 Jan. 2042 – 9 Feb. 20436013 Feb. 1983 – 1 Feb. 1984癸 Jin-Water 亥 Vark10 Feb. 2043 – 29 Jan. 2044

 Sestigdelige maande 
Daar is twee stelsels vir sestigdelige maande, die maan- en sonstelsel.

Die eerste stelsel volg die gewone Chinese maankalender en verbind die name van die maande regstreeks met die middelste sontermyn (Chinees: 中氣; zhōngqì). Die jiànzǐyuè (建子月) is die maand wat die wintersonstilstand bevat (dus Dongzhi). Die jiànchǒuyuè (建丑月) is die maand van die volgende middelste sontermyn, Dahan, terwyl die jiànyínyuè (建寅月) die maand van Yushui is, ens. 

In die ander stelsel duur die maand vir twee sontermyne. Die zǐyuè (子月) is die tydperk wat begin met Daxue; dit is die sontermyn voor die wintersonstilstand. Die chǒuyuè (丑月) begin met Xiaohan, die termyn voor Dahan, terwyl die yínyuè (寅月) begin met Lichun, die termyn voor Yushui, ens. ’n Maand in die sonstelsel begin dus enige tyd van 15 dae voor tot 15 dae ná sy maan-eweknie.

Die takname is nie die gewone maandname nie; die hoofgebruik van die Takke vir maande is astrologies. Vir astrologiese doeleindes is Stamme ook nodig, en vir die maande se name word die sestigdelige siklus gebruik volgens ’n vyfjaarsiklus wat in ’n jiǎ (甲; 1ste) of jǐ (己; 6de) jaar begin. Die eerste maand van die jiǎ of jǐ jaar is ’n bǐng-yín (丙寅; 3de) maand (sien die 3de Hemelstam en 3de Aardtak hier bo), die volgende is ’n dīng-mǎo (丁卯; 4de) maand, ens., en die laaste maand van die jaar is ’n dīng-chǒu (丁丑, 14de) maand. Die volgende jaar begin met ’n wù-yín (戊寅; 15de) maand, ens., in die volgorde van die siklus. Die 5de jaar eindig met ’n yǐ-chǒu (乙丑; 2de) maand. Die volgende maand, die begin van ’n jiǎ of jǐ jaar, sal dus weer ’n bǐng-yín (3de) maand wees. 

Die begin en einde van die sonmaande in die tabel hieronder is die benaderde datums van huidige sontermyne; hulle wissel effens van jaar tot jaar na gelang van die skrikkeldae van die Gregoriaanse kalender.

 die maandeSontermyneMiddelste sontermyn  Begin    Einde  Naam in jaar  (甲/己年)Naam in jaar  (乙/庚年)Naam in jaar  (丙/辛年)Naam in jaar  (丁/壬年)Naam in jaar  (戊/癸年)Maand Yin (寅月) Lichun-JingzheYushui4 Feb.6 Mrt.Bingyin / 丙寅月Wuyin / 戊寅月Gengyin / 庚寅月Renyin / 壬寅月Jiayin / 甲寅月Maand Mao (卯月)Jingzhe-Qingming Chunfen6 Mrt.5 Apr.Dingmao / 丁卯月Jimao / 己卯月Xinmao / 辛卯月Guimao / 癸卯月Yimao / 乙卯月Maand Chen (辰月)Qingming-LixiaGuyu5 Apr.6 MeiWuchen / 戊辰月Gengchen / 庚辰月Renchen / 壬辰月Jiachen / 甲辰月Bingchen / 丙辰月Maand Si (巳月)Lixia-MangzhongXiaoman6 Mei6 Jun.Jisi / 己巳月Xinsi / 辛巳月Guisi / 癸巳月Yisi / 乙巳月Dingsi / 丁巳月Maand Wu (午月)Mangzhong-XiaoshuXiazhi6 Jun.7 Jul.Gengwu / 庚午月Renwu / 壬午月Jiawu / 甲午月Bingwu / 丙午月Wuwu / 戊午月Maand Wei (未月)Xiaoshu-LiqiuDashu7 Jul.8 Aug.Xinwei / 辛未月Guiwei / 癸未月Yiwei / 乙未月Dingwei / 丁未月Jiwei / 己未月Maand Shen (申月)Liqiu-BailuChushu8 Aug.8 Sep.Renshen / 壬申月Jiashen / 甲申月Bingshen / 丙申月Wushen / 戊申月Gengshen / 庚申月Maand You (酉月)Bailu-HanluQiufen8 Sep.8 Okt.Guiyou / 癸酉月Yiyou / 乙酉月Dingyou / 丁酉月Jiyou / 己酉月Xinyou / 辛酉月Maand Xu (戌月)Hanlu-LidongShuangjiang8 Okt.7 Nov.Jiaxu / 甲戌月Bingxu / 丙戌月Wuxu / 戊戌月Gengxu / 庚戌月Renxu / 壬戌月Maand Hai (亥月)Lidong-DaxueXiaoxue7 Nov.7 Des.Yihai / 乙亥月Dinghai / 丁亥月Jihai / 己亥月Xinhai / 辛亥月Guihai / 癸亥月Maand Zi (子月)Daxue-XiaohanDongzhi7 Des.6 Jan.Bingzi / 丙子月Wuzi / 戊子月Gengzi / 庚子月Renzi / 壬子月Jiazi / 甲子月Maand Chou (丑月)Xiaohan-LichunDahan6 Jan.4 Feb.Dingchou / 丁丑月Jichou / 己丑月Xinchou / 辛丑月Guichou / 癸丑月Yichou / 乙丑月

 Sestigdelige dae 

+ Tabel vir sestigdelige dae  Dag(Stam) Maand(Stam) 2-syferjaarmod 40(Stam) Eeu(Stam) rowspan="2"   Eeu(Tak) 2-syferjaarmod 16(Tak) Maand(Tak) Dag(Tak)Juliaansmod 2 GregoriaansJuliaansmod 4 Gregoriaans 00  10  20  30  Aug.     02  21  23  00       00       07    Nov.  00  12  24 01  11  21  31  Sep.   Okt.     06  25  27     21         14   01  13  25 02  12  22    Nov.   Des.      10  29  31     19          19    05      Apr.   02  14  26 03  13  23       14  33  35       03   22    03       Feb.  Jun.   03  15  27 04  14  24       18  37  39   17            10    Aug.    04  16  28 05  15  25      01  03    22  01   22  15      15    01    Okt.  05  17  29 06  16  26     05  07    26       02  18        15   Des.  06  18  30 07  17  27     Mrt.       09  11    30           21     06     Mrt.   07  19  31 08  18  28    Jan.   Apr.   Mei    13  15    34    18            13   Jan.  Mei   08  20  09  19  29    Feb.   Jun.   Jul.    17  19   38    23      01        11    Jul.    09  21  Datums met ’n dowwe geel agtergrond is vir 2018.    17   02    10  22         23    09    Sep.    11  23  
N vir die jaar: (5j + [j/4]) mod 10, j = 0-39 (Stam); (5j + [j/4]) mod 12, j = 0-15 (Tak）
N vir die Gregoriaanse eeu: (4e + [e/4] + 2) mod 10 (Stam); (8e + [e/4] + 2) mod 12 (Tak), e ≥ 15 
N vir die Juliaanse eeu: 5e mod 10, e = 0-1 (Stam); 9e mod 12, e = 0-3 (Tak)

Die tabel hier bo laat ’n mens die Stam en Tak vir enige datum vind. Vir beide die Stam en Tak, vind die N in die ry vir die eeu, jaar, maand en dag, en tel hulle bymekaar. As die totaal vir die Stamme se N meer as 10 is, trek 10 af totdat die resultaat tussen 1 en 10 is. As die som van die Takke se N meer as 12 is, trek 12 af totdat die resultaat tussen 1 en 12 is. 

Vir enige datum voor 15 Oktober 1582, gebruik die kolom vir die Juliaanse eeu om die ry vir daardie eeu se N te vind. Vir datums ná 15 Oktober 1582, gebruik die kolom vir die Gregoriaanse eeu om die eeu se N te vind. Wanneer gekyk word na datums in Januarie en Februarie van ’n skrikkeljaar, gebruik die kursiewe, vetgedrukte Feb. en Jan.

 Voorbeelde 
 Voorbeelde om die Stam-Tak vir 1 Oktober 1949 vas te stel.
Stam 
(dag Stam N + maand Stam N + jaar Stam N + eeu Stam N) = getal van die Stam. Indien meer as 10, trek 10 af totdat die totaal tussen 1 en 10 is.  
Dag 1: N = 1,
Maand Oktober: N = 1,
Jaar 49: N = 7,
49 is nie op die tabel nie, so ’n mens moet 49 deur 40 mod. Dit gee jaar 9, wat gevolg kan word om die N vir daardie ry te vind.
Eeu 19: N = 2. 
(1 + 1 + 7 + 2) = 11. Dit is meer as 10, daarom moet 10 afgetrek word totdat die totaal tussen 1 en 10 is. 
11 - 10 = 1,
Stam = 1, 甲. (Kyk onder 10 Hemelstamme hier bo.)
Tak
(dag Tak N + maand Tak N + jaar Tak N + eeu Tak N)= getal van die Tak. Indien meer as 12, trek 12 af totdat die totaal tussen 1 en 12 is. 
Dag 1: N = 1,
Maand Oktober: N = 5,
Jaar 49: N = 5, 
Weer is 49 nie op die tabel vir jaar nie. Mod 49 deur 16 en dit gee 1, wat opgesoek kan word om die N van daardie ry te vind. 
Eeu 19: N = 2.
(1 + 5 + 5 + 2) = 13. Omdat dit meer as 12 is, trek 12 af totdat die totaal tussen 1 en 12 is. 
13 - 12 = 1,
Tak = 1, 子. (Kyk onder 12 Aardtakke hier bo.)
Stam-Tak = 1, 1 甲子, 1 in sestigdelige siklus).

 Sestigdelige ure 
+ Tabel vir sestigdelige ure (vyfdagsiklus)Stam van die dagZǐ-uur子时23:00–01:00Chǒu-uur丑时01:00–03:00Yín-uur寅时03:00–05:00 Mǎo-uur卯时05:00–07:00Chén-uur辰时07:00–09:00Sì-uur巳时9:00–11:00Wǔ-uur午时11:00–13:00Wèi-uur未时13:00–15:00Shēn-uur申时15:00–17:00Yǒu-uur酉时17:00–19:00Xū-uur戌时19:00–21:00Hài-uur亥时21:00–23:00Jia- of Ji-dag(甲/己)1 甲子2乙丑3 丙寅4 丁卯5 戊辰6 己巳7 庚午8 辛未9 壬申10 癸酉11 甲戌12 乙亥Yi- of Geng-dag(乙/庚)13 丙子14 丁丑15 戊寅16 己卯17 庚辰18 辛巳19 壬午20 癸未21 甲申22 乙酉23 丙戌24 丁亥(丙/辛)25 戊子26 己丑27 庚寅28 辛卯29 壬辰30 癸巳31 甲午32 乙未33 丙申34 丁酉35 戊戌36 己亥(丁/壬)37 庚子38 辛丑39 壬寅40 癸卯41 甲辰42 乙巳43 丙午44 丁未45 戊申46 己酉47 庚戌48 辛亥Wu- of Gui-dag(戊/癸)49 壬子50 癸丑51 甲寅52 乙卯53 丙辰54 丁巳55 戊午56 己未57 庚申58 辛酉59 壬戌60 癸亥

 Verwysings 

 Eksterne skakels 
15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse en die Duitse Wikipedia