Obelisk

'n Obelisk (afgelei van die antieke Griekse ὀβελίσκος obeliskos;ὀβελίσκος in Liddell en Scott.obelisk in Online Etymology Dictionary. verkleinvorm van ὀβελός obelos, "spit, spyker, spitspilaar"οβελός in Liddell en Scott.) is 'n lang, vierkantige, smal monument wat van onder af nouer loop totdat dit eindig in 'n piramidevormige punt, die sogenaamde pyramidion. Obeliske is oorspronklik deur die Antieke Egiptenare gebou; hulle naam daarvoor was tekhenu. Die Grieke het die woord "obeliskos" gebruik om hulle te beskryf, en hierdie woord is oorgeneem in Latyn en uiteindelik die ander Europese tale. Die antieke obeliske is monolities: hulle bestaan uit 'n enkele steen. Die meeste moderne obeliske bestaan egter uit meer as een steen, en sommige, soos die Washington-monument, is geboue.

Die woord stele word oor die algemeen gebruik vir ander monumentale, regop stene met geskrifte of beeldhouwerk.

 Antieke obeliske 

 Egipties 
duimnael|Pilon van die Tempel van Luxor met die oorblywende van twee oorspronklike obeliske in die voorgrond. Die tweede is in die Place de la Concorde in Parys.
regs|duimnael|Obelisk van Farao Senusret I, Al-Maalla gebied van Al-Matariyyah distrik in die moderne Heliopolis.
Obeliske was prominent in die argitektuur van die antieke Egiptenare, wat hulle in pare by die ingang van tempels geplaas het. Die Griekse woord "obelisk" wat vandag gebruik word, kom kom uit die geskrifte van Herodotus, die griekse reisiger, wat een van die eerste klassieke skrywers was om hierdie voorwerpe te beskryf. 'n Aantal antieke Egiptiese obeliske bestaan nou nog, asook die "Onvoltooide Obelisk" wat deels uitgekap in sy steengroef by Aswan staan. Hierdie obeliske is nou versprei regoor die wêreld, en minder as die helfte van hulle is steeds in Egipte.

Die oudste tempelobelisk wat nog in sy oorspronklike posisie staan is die 20,7 m hoë 120 ton rooi graniet obelisk van Senusret I van die 12de Dinastie by Al-Matariyyah in die moderne Heliopolis.

Die obelisk simboliseer die songod Ra, en gedurende die kort godsdienstige hervorming van Akhenaten is dit gesien as 'n versteende straal van die Aten, die sonskyf. Dit is ook geglo dat Ra binne die struktuur bestaan het.

Benben was die heuwel wat ontstaan het uit die oerwaters Nu waarop die skeppingsgod Atum hom gevestig het, volgens die Heliopolitiese skeppingsmite van die Antieke Egiptiese godsdiens. Die Benben-steen (ook bekend as'n pyramidion) vorm die bopunt van die Egiptiese piramide. Dit is ook verwant aan die Obelisk.

Die New York Universiteit Egiptoloog Patricia Blackwell Gary en Astronomy senior redakteur Richard Talcott voer die hipotese aan dat die vorms van die antieke Egiptiese piramide en obelisk afgelei is van natuurlike verskynsels wat verband hou met die son, die songod Ra synde die oppergod van die Egiptenare.Patricia Blackwell Gary and Richard Talcott, "Stargazing in Ancient Egypt", Astronomy, June 2006, pp. 62–67. Die piramide en obelisk sou daarvolgens geïnspireer wees deur die voorheen onderskatte astronomiese verskynsels wat verband hou met sonsopkoms en sonsondergang: die sodiaklig en "son pilare", onderskeidelik.

Die Antieke Romeine was sterk deur die obeliskvorm beïnvloed, tot dié mate dat daar nou meer as twee keer soveel obeliske in Rome staan as wat in Egipte oorbly. Almal het na die Romeinse tydperk geval, behalwe vir die Vatikaanobelisk, en is weer op verskillende plekke opgerig.

Die grootste en hoogste Egiptiese obelisk is die Lateraanse Obelisk in die stadplein by die westekant van die Lateraanse Basiliek in Rome, met 'n hoogte van 32,2 m en 'n gewig van 455 ton.

Nie al die Egiptiese obeliske in die Romeinse Ryk is in Rome opgerig nie. Herodes die Grote het sy Roomse beskermhere nageboots deur 'n rooi graniet Egiptiese obelisk in die renbaan van sy nuwe stad Caesarea in die noorde van Judea op te rig. Hierdie een is ongeveer 12 m hoog en weeg ongeveer 100 ton. Dit is deur argeoloë ontdek, en is weer op sy oorspronklike plek opgerig.

In Konstantinopel in 390 NC het die Bisantynse Keiser Theodosius 'n obelisk na die stad laat verskeep, en het dit in sy renbaan opgestel, waar dit die Kruistogte en die Seljuks oorleef het, en nou nog in die Hippodroomplein in die moderne Istanbul staan. Dit was oorspronklik 29 m hoogen het 380 ton geweeg, maar sy onderste helfte, wat glo ook eens in Istanbul gestaan het, is nou verlore. Die oorblywende obelisk is 20 m hoog.

Die mees bekende obelisk in rome is waarskynlik die 25 m hoë, 331 ton obelisk op Sint Pieter se Plein in Rome. Die obelisk het sedert 37 NC op die muur van die Sirkus van Nero gestaan, oorkant Sint Pieter se Basiliek:
 "Die ouer Plinius in sy Natuurgeskiedenis verwys na die obelisk se vervoer uit Egipte na Rome op bevel van die Keiser Gaius (Caligula) as 'n uitstaande gebeurtenis. Die skip wat dit gedra het, het 'n groot mas van dennehout gehad, wat vier mans se arms nie kon omsingel nie. Een honderd en twintig koringmate lensies was nodig as ballas. Nadat sy doel vervul is, was die reuse skip nie meer nodig nie. Daarom is dit gevul met klippe en sement, en gesink om die fondasie van die voorste kaai van die nuwe hawe by Ostia ."James Lees-Milne, Saint Peter's (1967).
Die heroprigting van die obelisk het selfs vir Michelangelo as 'n onbegonne taak voorgekom, maar Sixtus V was vasbeslote om dit voor van Sint Pieter se basiliek op te rig, waarvan die middeskip nog gebou moes word. Hy het 'n volgrootte houtmodel binne enkele maande van sy verkiesing laat oprig. Domenico Fontana, die assistent van Giacomo Della Porta in die Basiliek se konstruksie, het die Pous 'n hout modelhyskraan en 'n swaar modelobelisk uit lood gegee, wat Sixtus self kon oplig deur 'n slingertjie met sy vinger te draai. Fontana het die opdrag vir die projek gekry.

Die obelisk, half-begrawe in die puin van die eeue, is eers op sy plek uitgegrawe. Dit het toe van 30 April tot 17 Mei 1586 geduur om dit op rollers tot by die Piazza te bring: die werk het byna 1000 mans, 140 karperde en 47 hyskrane geverg. Die heroprigting, op 14 September, die Fees van die Opheffing van die Kruis, is deur 'n groot skare toegeskou. Dit was 'n groot ingenieursprestasie, wat Fontana se reputasie gemaak het. Hy het die operasie in 'n boek beskryf wat met koperetswerke geïllustreer is: Della Trasportatione dell'Obelisco Vaticano et delle Fabriche di Nostro Signore Pappa Sisto V (1590).Biblioteca Nacional Digital – Della trasportatione dell'obelisco Vaticano et delle fabriche di Nostro Signore Papa Sisto V, fatte dal caualier Domenico Fontana architetto di Sua Santita, In Roma, 1590 Die boek self het 'n nuwe standaard in die kommunikasie van tegniese inligting gestel, en het daaropvolgende argitektoniese publikasies beïnvloed deur sy noukeurige akkuraatheid. Voordat dit weer opgerig is, is die onheil uit die obelisk gedryf. Dit word gesê dat Fontana spanne van aflosperde gehad het sodat, indien die onderneming sou misluk, hy sou kon ontsnap. Toe Carlo Maderno die Basiliek se skip gebou het, moes hy die as daarvan effens krom bou, om dit met die obelisk in lyn te kry.

Drie verder obeliske is opgerig in Rome onder Sixtus V: die een agter Santa Maria Maggiore (1587), die reuse obelisk op die Lateraanse Basiliek (1588), en die een op die Piazza del Popolo (1589).

'n Obelisk staan voor die kerk van Trinità dei Monti, bo-aan die Spaanse Trappe. Nog 'n obelisk in Rome bevat beeldhouwerk wat dit laat voorkom asof dit op die rug van 'n olifant gedra word. Rome het een van sy obeliske verloor: die Boboli obelisk wat die tempel van Isis versier het, en wat in die 16de eeu herontdek is. Die Medici het dit vir die Medici Villa geëis, maar in 1790 het hulle dit na die Boboli Tuine aan die Palazzo Pitti in Florence geskuif, en het 'n replika agtergelaat.

Verskeie ander Egiptiese obeliske is elder opgerig. Die bekendste voorbeelde buite Rome is die paar 21 m hoë, 187 ton obeliske in Londen en New York Stad wat as Cleopatra se Naalde bekend staan, en die 23 m 227 ton obelisk op die Place de la Concorde in Parys.
regs|duimnael|Punt van Hatshepsut se gevalle obelisk, Karnak Tempel Kompleks, Luxor, Egipte 
Daar is antieke Egiptiese obeliske in die volgende plekke:
 Egipte – 8
 Farao Thutmosis I, Karnak Tempel, Luxor
 Farao Ramses II, Luxor Tempel
 Farao Hatshepsut, Karnak Tempel, Luxor
 Farao Senusret I, Al-Masalla gebied van Al-Matariyyah distrik in Heliopolis, Kaïro
 Farao Ramses III, Luxor Museum
 Farao Ramses II, Gezira Eiland, Kaïro, 20,4 m
 Farao Ramses II, Kaïro Internasionale Lughawe, 17 m 
 Farao Seti II, Karnak Tempel, Luxor, 
 Frankryk – 1
 Farao Ramses II, Luxor Obelisk, in die Place de la Concorde, Parys
 Israel – 1
 Cesaréa obelisk
 Italië – 13 (insluitende die een in die Vatikaanstad)
 Rome — 8 (sien Lys van obeliske in Rome)
 Piazza del Duomo, Catania (Sisilië)
 Benevento, twee obeliske
 Boboli Obelisk (Florence)
 Urbino
 Pole – 1
 Ramses II, Poznań Argeologiese Museum, Poznań (geleen van Ägyptisches Museum und Papyrussammlung, Berlyn)
 Turkye – 1
 Farao Tuthmosis III, die Obelisk van Theodosius in die Hippodroom, Istanbul, saam met die Bisantynse Ommuurde Obelisk en die Slang Pilaar
 Verenigde Koninkryk – 4
 Farao Tuthmosis III, "Cleopatra se Naald", op Victoria Embankment, Londen
 Farao Amenhotep II, in die Oostelike Museum, Universiteit van Durham
 Farao Ptolemeus IX, Philae obelisk, by Kingston Lacy, naby Wimborne Minster, Dorset
 Farao Nectanebo II, Britse Museum, Londen (paar van obeliske)
 Verenigde State Van Amerika – 1
 Farao Tuthmosis III, "Cleopatra se Naald", in die Central Park, New York

 Assiries 
Obeliskmonumente is ook bekend uit die Assiriese beskawing, waar hulle opgerig is as openbare monumente om die prestasies van die Assiriese koning te herdenk.

Die Britse Museum beskik oor vier Assiriese obeliske:

Die Wit Obelisk van Ashurnasirpal I is ontdek deur Hormuzd Rassam in 1853 te Ninevé. Die obelisk is opgerig deur óf Ashurnasirpal I (1050-1031 VC) óf Ashurnasirpal II (883-859 VC). Die obelisk dra 'n geskrif wat verwys na die koning se beslaglegging van goedere, mense en beeste, wat hy teruggebring het na die stad van Ashur. Die reliëfs van die Obelisk beeld tonele uit van militêre veldtogte, jag, oorwinningsfeeste en huldeblyk aan die koning.

Die Rassam Obelisk, vernoem na sy ontdekker Hormuzd Rassam, is gevind op die vesting van Nimrud (antieke Kalhu). Dit is opgerig deur Ashurnasirpal II, maar net fragmente bly oor. Die oorblywende dele van die reliëfs beeld tonele uit waar huldeblyk uit Sirië en die weste aan die koning oorgegee word.British Museum Collection

Die Swart Obelisk is ontdek deur Sir Austen Henry Layard in 1846 op die vesting van Kalhu. Die obelisk is deur Shalmaneser III opgerig, en die reliëfs beeld tonele van huldeblyk sowel as die twee heersers, Jehu die Israelit en Sua die Gilsaneaan, wat gebare van onderwerping aan koning Shalmaneser maak. Die reliëfs op die obelisk gaan gepaard met epigrafe, en daarbenewens het die obelisk ook 'n langer inskripsie wat een van die laaste weergawes van Shalmaneser III se annale vaslê, naamlik die tydperk vanaf die begin van sy heerskappy tot sy 33ste jaar as koning.

Die Gebroe Obelisk is ook ontdek deur Rassam in Ninevé. Slegs die bopunt van hierdie monoliet is herbou in die Britse Museum. Die obelisk is die oudste bekende obelisk van Assirië, en dateer uit die 11de eeu VC.British Museum Collection

 Axumiet (Ethiopië) 
duimnael|Koning Ezana se Stele in Axum.
'n Aantal obeliske is geskep deur die antieke Axumitiese Koninkryk wat in die noorde van die hedendaagse Ethiopië bestaan het. Een is die 21 m hoë stele van Koning Ezana, die laaste een wat opgerig is, en die enigste behoue Axumitiese obelisk. Die mees bekende Axumitiese obelisk is die 24 m hoë sogenaamde Obelisk van Axum. Dit is rondom die 4de eeu NC uitgesny, maar het met verloop van tyd neergestort en het in drie dele opgebreek. Dit is in 1935 in hierdie toestand deur Italiaanse soldate gevind, na die Tweede Italo-Abessiniese Oorlog. Dit is geplunder en in 1937 teruggeneem na Rome, waar dit in die Piazza di Porta Capena opgerig is. Italië het volgens 'n 1947 VN-ooreenkoms onderneem om die obelisk terug te bring, maar het eers in 1997 die ooreenkoms herbevestig, na jare van druk en verskeie omstrede skikkings. In 2003 het die italiaanse regering het die eerste stappe geneem om dit terug te bring, en in 2008 is dit uiteindelik weer in Ethiopië opgerig.

Die grootste bekende obelisk, die Groot Gedenksteen by Axum, het nie bly staan nie. Dit was oorspronklik 33 m hoog, het 'n basis van 3×2 m breed, en weeg 520 ton, en is dus een van die grootste enkele stene wat ooit in die menslike geskiedenis gewerk is; die grootste is óf by Baalbek óf die Ramesseum. Die obelisk het waarskynlik reeds tydens sy oprigting of kort daarna omgeval, en daardeur 'n groot deel van die massiewe grafkelder onder hom verwoes. Sulke obeliske word eintlik stelae genoem, of in die oorspronklike taal hawilt of hawilti, aangesien hulle nie in 'n piramide eindig nie. Hulle is gebruik om grafte en ondergrondse begrafnis kamers te merk. Die grootste grafmerkers was vir die koninklike begrafniskamers, en is versier met multi-verdieping valse vensters en deure, terwyl die adel kleiner, minder versierde stelae gehad het. Alhoewel slegs 'n paar grotes nog staan, is daar honderde kleineres in sogenaamde "stele velde".

 Antieke Rome 
Die Romeine obeliske in 'n antieke Egiptiese styl laat bou. Voorbeelde sluit in:
 Arles, Frankryk —die Arles Obelisk, in die Place de la République, 'n 4de eeu obelisk van Romeinse oorsprong
 Benevento, Italië — Romeinse obeliskeThree Obelisks in Benevento
 München — obelisk van Titus Sextius Africanus, Staatliches Museum Ägyptischer Kuns, Kunstareal, 1ste eeu NC, 5,8 m hoog
 Rome — vyf antieke Romeinse obeliske Sien Lys van obeliske in Rome.

 Bisantyns 
duimnael|Die Ommuurde Obelisk in Sultan Park
 Ommuurde Obelisk, Hippodroom van Konstantinopel. Gebou deur Konstantyn VII Porphyrogenitus (905-959) en oorspronklik bedek met vergulde brons plate.

 Pre-Columbiaanse Amerikas 
Die prehistoriese Tello Obelisk, gevind in 1919 by Chavín de Huantar in Peru, is 'n monolitiese stele met obeliskagtige proporsies. Dit is uitgekap in 'n lae reliëfontwerp met Chavín simbole, soos bande van tande en dierkoppe. Dit was lank in die Museo Nacional de Arqueología, Antropología e Historia del Perú in Lima, en is later geskuif na die Museo Nacional de Chavín, wat in Julie 2008 geopen is. Die obelisk is vernoem na die argeoloog Julio C. Tello, wat dit ontdek het, en beskou was as die "vader van die Peruaanse argeologie." Hy was Amerika se eerste inheemse argeoloog.Richard L. Burger, Abstract of "The Life and Writings of Julio C. Tello" , University of Iowa Press, accessed 27 September 2010

 Moderne obeliske 
(In volgorde van datum)

 17de eeu 
 Obelisk naam Beeld Plek Land Voltooi Koördinate Notas Fontaine des Quatre Dauphins  162x162px  Aix-en-Provence  Frankryk 1667

 18de eeu 
 Obelisk naam Beeld Plek Land Hoogte [m] Voltooi Koördinate Notes Markplein obelisk  133x133px Ripon Verenigde Koninkryk 24 1702Die eerste volskaalse Obelisk in Brittanje. Stillorgan Obelisk  133x133px  Stillorgan, Dublin  Ierland  301727 St Luke Kerk  133x133px  London  Verenigde Koninkryk circa 1727–33Spits deur Nicholas Hawksmoor Boyne Obelisk  100x100px  naby Drogheda, County Louth  Ierland  531736Ter Herdenking van Willem III van Engeland se oorwinning by die Slag van die Boyne in 1690 (Verwoes in 1923: slegs die basis bly agter). Conolly's Folly  149x149px  Celbridge, County Kildare  Ierland  1740 Killiney Hill Obelisk   Killiney, County Dublin  Ierland  1742 Mamhead obelisk  133x133px  Mamhead  Verenigde Koninkryk	  30 1742–1745'n Skeepsvaarthulpmiddel.Fewins, Clive, And so to the tower, via the medieval treacle mines in The Independent dated 19 January 1997, at findarticles.com, accessed 19 July 2008 General Wolfe se Obelisk  133x133px Stowe Skool, Buckinghamshire Verenigde Koninkryk  1754 Montreal Park Obelisk Riverhead, Sevenoaks, KentVerenigde Koninkryk  1761Lord Jeffery Amherst's Obelisk.Kagul Obelisk  133x133px Tsarskoe Selo  Rusland 1772Chesma Obelisk  100x100px  Gatsjina  Rusland  1775Villa Medici  118x118px  Rome  Italië 1790'n 19e-Eeuse kopie van die Egiptiese obelisk wat na die Bobolituine in Florence geskuif isObelisk Fontein  150x150px  James St., Dublin  Ierland  1790Constable Obelisk  133x133px  Gatsjina-paleis Rusland  1793Moore-Vallotton insidentmerker Wexford  Ierland  1793History of County Wexford: The Penal Laws & the 18th centuryRumyantsev Obelisk  100x100px  St Petersburg  Rusland 1799Obelisk te Slottsbacken  150x150px  Stockholm  Swede 1800

 19de eeu 
 Naam Beeld Plek Land Voltooi Koördinate Notas Nelson memorial Springfield Park Liverpool, EnglandVerenigde Koninkryk circa 1805 St. Emmeram se Paleis Obelisk  158x158px  Regensburg, Bavaria  Duitslandcirca 1810 Constitution Obelisk St. Augustine, FloridaVSA1814Ter Herdenking van die Spaanse Grondwet van 1812 Brightling Needle  Brightling, East Sussex  Verenigde Koninkryk circa 1815 Patriots' Grave, Old Burying Ground   133x133px  Arlington, Massachusetts VSA 181842°24′58″N 71°09′31″W﻿ / ﻿42.41611°N 71.15861°W﻿ / 42.41611; -71.15861 George IV Monument  100x100px  Dún Laoghaire, County Dublin  Ierland  1823 Blantyre Monument  133x133px  Erskine, Renfrewshire  Verenigde Koninkryk  circa 1825 Captain Cook se Monument  Easby Moor, Great Ayton, North Yorkshire  Verenigde Koninkryk 1827 Groton Monument  133x133px   Fort Griswold, Groton, Connecticut  VSA	  1830    Bunker Hill Monument  149x149px    Charlestown, Massachusetts  VSA	  1827-43  Spencer Monument  100x100px    Blata l-Bajda   Malta  1831  Thomas Jefferson Obelisk, Monticello Charlottesville, VirginiaVSA 1833Deur sy familie opgerig. Jefferson se wil was dat slegs drie prestasies daarop aangeteken moes word: Outeur van die Onafhanklikheidsverklaring, outeur van die Virginia Wet op Godsdiensvryheid, en vader van die Universiteit van Virginia. Obelisk van Leeue, Copou Park  133x133px  Iași  Roemenië 1834   Villa Torlonia  133x133px  Rome  Italië 1842Twee obeliske  Reggio Emilia obelisk  100x100px   Reggio Emilia, Emilia-Romagna  Italië  1842Herdenk die huwelik van of Francis V, Hertog van Modena aan prinses Adelgunde van Beyere Rutherford Monument Anwoth, ScotlandVerenigde Koninkryk1842Monument vir Samuel Rutherford Politieke Martelaarsmonument  133x133px  Calton Hill, Edinburgh, Scotland  Verenigde Koninkryk  1844   Lansdowne Monument  137x137px    Wiltshire, England  Verenigde Koninkryk 1845 Opgerig deur die 3de Marquess van Lansdowne ter herdenking aan Sir William Petty.The Lansdowne Monument near to Cherhill, Wiltshire, Great Britain at geograph.org.uk, accessed 18 July 2008 The Obelisk  100x100px  Newcastle, New South Wales Australië  1850 Wellington Monument  154x154px   Wellington, Somerset  Verenigde Koninkryk  1854  Stoodley Pike Monument  100x100px  Todmorden, West Yorkshire  Verenigde Koninkryk  1856   Hyde Park Obelisk  133x133px  Sydney, New South Wales  Australië 1857 33°52′29″S 151°12′36″O﻿ / ﻿33.87472°S 151.21000°O﻿ / -33.87472; 151.21000 Herndon Monument  133x133px    Annapolis, Maryland  VSA	 1860 Opgerig deur die US Naval Academy ter herdenking aan William Lewis Herndon. Obelisk te Fontenoy  133x133px   Fontenoy, Bourgogne-Franche-Comté  Frankryk1860 Wellington Monument  107x107px  Phoenix Park, Dublin  Ierland 1861Hoogste in Europa Prince of Wales' Obelisk   100x100px   Port Elizabeth Suid-AfrikaBestem vir ene George Kemp maar opgerig ter herdenking aan die huwelik van Albert Edward, Prins van Wallis en Alexandra van Denemarke in 1861. Oorspronklik op die Markplein, nou voor die Bayworld Museumkompleks. Lincoln se graf  133x133px  Springfield, Illinois  VSA	  1865   Nicholson se Obelisk   100x100px  Margalla heuwels, Rawalpindi–Islamabad  Pakistan  1868 Captain Cook Obelisk  100x100px  Kurnell, New South Wales  Australië  1870 Dauphin County Veteran's Memorial Obelisk  Harrisburg, Pennsylvania VSA1876Dauphin County Department of Military & Veterans' Affairs Washington-monument  150x150px  Washington DC  VSA	  1884   Oriskany Battlefield monument  149x149px   Rome, New York VSA1884 Monument to the Restorers  149x149px  Restauradores Square, Lisbon  Portugal  1886Opgerig ter viering van die oorwinning in die Portuguese Restorasieoorlog (1640–1668). Bennington oorlogmonument  149x149px  Bennington, Vermont  VSA	 1889  Monolith "The Obelisk"  133x133px  Villalar de los Comuneros, Castile and León  Spanje1889 Dalhousie Obelisk  133x133px   Raffles Place, Central Area  Singapoer 1891National Heritage Board (2002), Singapore's 100 Historic Places, Archipelago Press, ISBN 981-4068-23-3 The Obelisk, Penn State University  133x133px  University Park, Pennsylvania VSA 1896 Confederate War Memorial  133x133px  Dallas, Texas VSA 1896http://www.dallasnews.com/s/dws/spe/2002/hiddenhistory/1850-1875/070002dnhhpioneer.442cf291.html

 20ste eeu 
 Naam Beeld Plek Land Hoogte [m] Voltooi Koördinate Notas William Dudley Chipley gedenkteken 133x133px   Plaza Ferdinand VII, Pensacola, Florida VSA 1901 Sergeant Floyd Monument  133x133px  Sioux City, Iowa VSA  1901 Joseph Smith Birthplace Memorial  133x133px  South Royalton, Vermont  VSA  15 1905   McKinley Monument  100x100px  Niagara Square, Buffalo, New York  VSA  29 1907   The Veterans' Monument Elizabethton, Tennessee VSA 1904Ter nagedagtenis aan veterane van die Amerikaanse Burgeroorlog uit Carter County, Tennessee.Finn's Point National CemeteryPennsville Township, New JerseyVSA 261910Opgerig deur die regering van die VSA ter nagedagtenis aan soldate van die Gekonfedereerde state wat daar begrawe is. Coronation Memorial   119x119px   Coronation Park, Delhi  India   Om die stigting van Nieu-Delhi in 1911 te herdenk; gevolg deur ander obeliske rondom die Rashtrapati Bhavan Victory Memorial  134x134px  Fort Recovery, Ohio  VSA   311913 Rizal Monument  156x156px  Luneta Park, Manila Filippyne 12,71913 14°34′54″N 120°58′36″O﻿ / ﻿14.581669°N 120.976694°O﻿ / 14.581669; 120.976694Ter nagedagtenis aan die tereggestelde Filippynse nasionalis, José Rizal. Nasionale Vrouemonument  100x100px  Bloemfontein Suid-Afrika 1913  Ozark Trail  134x134px  Verskeie plekke insluitend Stroud, Oklahoma, Farwell, Dimmitt, Wellington, and Tulia, Texas VSA 1913Voorheen 'n reeks van 21 obeliske PAX Memorial Walmer, Port ElizabethSuid-Afrika61919'n Eerstewêreldoorlog gedenkteken vir gevalle soldate.  Flagler Monument  Flagler Monument Island, Miami Beach, Florida  VSA  341920  Southport War Memorial  133x133px  London Square, Southport, Lancashire, England Verenigde Koninkryk20.61923 Veterans Memorial Plaza  132x132px  Indiana World War Memorial Plaza, Indianapolis, Indiana  VSA  301923  Jefferson Davis Monument  208x208px  Fairview, Kentucky  VSA 1071924Op die geboorteplek van die president van die Gekonfedereerde State van Amerika Boer War Monument  King's Domain, Melbourne, Victoria  Australia 231924 Camp Merritt Memorial Monument  150x150px   Cresskill, New Jersey   VSA 201924 Hobart Cenotaph  150x150px   Queens Domain, Hobart, Tasmania   Australië 1925Eerste wêreldoorlog gedenkteken Foshay Tower Minneapolis, Minnesota VSA1929Gebaseer op die Washington Monument. Prague Kasteel Obelisk
(of Monoliet van Mrákotín)   133x133px  Prague Castle, Prague  Tsjeggië 15,41930 Obelisk van Montevideo
(of Obelisco a los Constituyentes de 1830)   134x134px     Parque Batlle, Montevideo  Uruguay 401930  High Point Monument  147x147px  High Point, Montague, New Jersey  VSA 671930 Op New Jersey se hoogste punt bo seevlak. Foro Italico  165x165px  Lungotevere Maresciallo Diaz, Rome  Italië1932Ter ere van Benito Mussolini. Paterson Monument  133x133px  Windmill Point, George Town, Tasmania Australië1935Ter viering van die 1804 landing van William Paterson (verkenner). Obelisk of Buenos Aires  133x133px  San Nicolás, Buenos Aires  Argentinië 71,51936  Trujillo Obelisk  100x100px  Santo Domingo Dominikaanse Republiek421937 War Memorial  100x100px  Floriana  Malta1938 San Jacinto Monument  141x141px  La Porte, Texas  VSA 173193929°45′00″N 95°04′51″W﻿ / ﻿29.7499°N 95.0807°W﻿ / 29.7499; -95.0807San Jacinto Monument Fact Sheet Trylon and Perisphere  137x137px  1939 New York World's Fair, Flushing, New York  VSA 190 1939  Nie 'n ware obelisk nie - 'n Art Deco variant. Maungakiekie Obelisk  148x148px  One Tree Hill, Auckland  Nieu-Seeland1940  Victory Monument  127x127px  Bangkok  Thailand1941Ter viering van die oorwinning deur die Thai in die Franse-Thai oorlog, 'n kort konflik tussen die Franse koloniale owerhede in Indosjina. Plaza Francia Obelisk  100x100px  Altamira, Caracas  Venezuela1944 Banská Bystrica Obelisk  150x150px  Banská Bystrica  Slowakye1945Ter herdenking aan die soldate van die Rooi Leer en die Romeense leer wat gesneuwel het tydens die oorname van die dorp. Cenotaph on Leinster Lawn  133x133px  Leinster House, Dublin  Ierland 181950 Ter nagedagtenis aan Arthur Griffith, Michael Collins en Kevin O'Higgins;  Israel War of Independence Memorial  150x150px  Safed  Israel Obelisk of São Paulo  133x133px  São Paulo Brasilië721954  Obelisco do Ibirapuera: Prefeitura e Estado unidos em prol do restauro (pt) Monument to the abolition of slavery(Monumento a la abolición de la esclavitud)   137x137px   Abolition Park, Ponce  Puerto Rico 301956 Ponce: Informacion para estudiantes.  Government of the Autonomous Municipality of Ponce. Ponce, Puerto Rico. Retrieved 24 April 2013. Obelisk of La Paz  178x178px  La Paz   Bolivië Demidovsky Pillar  100x100px Tsentralny City District, Barnaul, Altai KraiRusland 14 Victory Obelisk(Poklonnaya Hill Obelisk)  Poklonnaya Hill, Moscow Rusland  142 Bayonet-Obelisk of the War Memorial   Brest Fortress, Brest Wit-Rusland  1001971   Trinity Nuclear Test Site Obelisk  100x100px  Jornada del Muerto, Socorro, New Mexico VSA  3,7Die plek waar die eerste atoombom ontplof het. Pirulito da Praça Sete  133x133px  Belo Horizonte, Minas GeraisBrasilië   Oregon Trail  133x133px  Boise, IdahoVSA21 obeliske merk die spoor. Islamic Summit Minar  100x100px  Lahore, Punjab Pakistan  471974An obelisk-vormige struktuur ter viering van die Islamic Conference. Luxor Hotel  100x100px  Las Vegas, NevadaVSA Monumen Nasional   Merdeka Square, Jakarta Indonesië1975Simboliseer Indonesië se onafhanklikheidstryd Juche Tower  133x133px  Pyongyang Noord-Korea   1701982   1948 Arab-Israeli War Memorial  100x100px  Ad Halom, Ashdod Israel Ter nagedagtenis aan Egipte se gevalle soldate. Avis Obelisk Avis Farms Office Park, Pittsfield Township, MichiganVSA1998 Bahá'í House of Worship  150x150px  Bahá'í World Centre buildings, Mount Carmel, Haifa Israel 1971Die setel van die opkomende Bahá'í Godsdienshuis. Onafhanklikheidsmonument Obelisk   150x150px  Maha Bandula Park, Yangon Mianmar 

 21ste eeu 
 Naam Beeld Plek Land Hoogte [m] Voltooi Koördinate Notas Capas National Shrine  Tarlac province  Philippines  702003  Kolonna Eterna   158x158px  San Gwann   Malta  62003 Egyptian obelisk by Paul Vella Critien Colonna Mediterranea   134x134px  Luqa  Malta  32006 Abstract art by Paul Vella CritienBorg Cardona, Ben (2010), "Cars pass by Colonna Mediterranea, a sculpture by Malta artist Paul Vella Critien", abc.net.au. Plaza Salcedo Obelisk  100x100px  Vigan, Ilocos Sur   Philippines  Obelisco Novecento Rome  Italy 2004Beeldhouwerk deur Arnaldo Pomodoro Cyclisk Santa Rosa, California United States  20Uit 350 fietse gemaak Särkynyt lyhty  Tornio, Lapland Finland9Uit vlekvrye staal

 Sien ook 
 Egiptiese obeliske

 Verwysings 

 Nota's 

 Verdere leesstof 
 Curran, Brian A., Anthony Grafton, Pamela O. Long, and Benjamin Weiss. Obelisk: A History. Cambridge, MA: MIT Press, 2009. ISBN 978-0-262-51270-1.
ISBN1978-0-262-51270-1
 Chaney, Edward, "Roma Britannica and the Cultural Memory of Egypt: Lord Arundel and the Obelisk of Domitian", in Roma Britannica: Art Patronage and Cultural Exchange in Eighteenth-Century Rome, eds. D. Marshall, K. Wolfe and S. Russell, British School at Rome, 2011, pp. 147–70.
 Iversen, Erik, Obelisks in exile. Copenhagen, Vol. 1 1968, Vol. 2 1972
 Wirsching, Armin, Obelisken transportieren und aufrichten in Aegypten und in Rom. Norderstedt: Books on Demand 2007 (3rd ed. 2013), ISBN 978-3-8334-8513-8
ISBN1978-3-8334-8513-8

 Eksterne skakels 

 Obelisk of the World (Shoji Okamoto)
 History of the Egyptian obelisks
 Obelisks in Rome (Andrea Pollett)
 Obelisks of Rome (series of articles in Platner's Topographical Dictionary of Ancient Rome)
 History of the obelisk of Arles (in French)
 Octavo Edition of Domenico Fontana's book depicting how he erected the Vatican obelisk in 1586.
 National Geographic: "Researchers Lift Obelisk With Kite to Test Theory on Ancient Pyramids"
 Obelisk of Psametik II from Heliopolis, removed and reerected by Augustus in the northern Campus Martius, Rome

Kategorie:Gedenknaalde