Nobelprys vir fisika

Die Nobelprys vir fisika (Sweeds: Nobelpriset i fysik) is ’n jaarlikse prys wat deur die Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe toegeken word aan mense wat wêreldwyd die uitmuntendste bydraes op die gebied van fisika gelewer het. Dit is een van vyf pryse waarvoor Alfred Nobel in sy testament voorsiening gemaak en sedert 1901 toegeken word; die ander is die Nobelpryse vir chemie, fisiologie of geneeskunde, letterkunde en vrede.

duimnael|links|Hoofgebou van die Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe
Die akademie kondig die naam van die Nobelpryswenners jaarliks vroeg in Oktober aan,  met die Nobelprys vir fisika tradisioneel tweede en op 'n Dinsdag. Die prys word jaarliks in Stockholm, Swede, toegeken op 10 Desember, die herdenking van Nobel se dood. Tot en met 2025 is die prys aan altesaam 229 individue toegeken.  Nog net vyf vroue het dit gekry: Marie Curie in 1903, Maria Goeppert-Mayer in 1963, Donna Strickland in 2018, Andrea M. Ghez in 2020 en Anne L’Huillier in 2023. 

John Bardeen is een van twee bekroondes wat twee keer die Nobelprys in dieselfde vak toegeken is, in 1956 en 1972. Frederick Sanger is die ander en is twee keer met die Nobelprys vir Chemie bekroon, in 1956 en 1972. Twee ander het Nobelpryse twee keer gewen, een in chemie en een in 'n ander vak: Maria Skłodowska-Curie (fisika in 1903 en chemie in 1911) en Linus Pauling (chemie in 1954 en vrede in 1962). 

Die 2025-Nobelprys vir fisika is toegeken aan John Clarke, Michel Devoret en John M. Martinis "vir die ontdekking van makroskopiese kwantummeganiese tonnelvorming en energiekwantisering in 'n elektriese stroombaan". 

Die pryse, wat 'n bedrag geld (SEK9 miljoen, omtrent VSA$1 miljoen per pryskategorie, wat dan gelykop onder die Bekroondes verdeel word),  'n goue medalje en 'n diploma insluit, word op 10 Desember, die herdenking van Nobel se sterfdag in 1896, tydens 'n seremonie deur die Sweedse koning, tans Carl XVI Gustaf van Swede, in die Stockholmse Konsertsaal uitgedeel.

Hieronder volg 'n lys van die ontvangers van die Nobelprys vir fisika vanaf 1901 tot op hede. In 1916, 1931, 1934 en 1940–1942 is die prys nie toegeken nie; die toekenning van 1921 is in die volgende jaar toegeken, toe Albert Einstein die Nobelprys vir fisika ontvang het.

1900's – 1910's – 1920's – 1930's – 1940's – 1950's – 1960's – 1970's – 1980's – 1990's – 2000's – 2010's – 2020's

 1900's 
+ Nobelprys vir fisika, 1900'sJaar NaamLandBeweegrede 1901  75px Wilhelm Röntgen  "ter erkenning van die buitengewone dienste wat hy gelewer het deur die ontdekking van die merkwaardige X-strale wat later na hom genoem is" 1902  75px Hendrik Lorentz  "ter erkenning van die buitengewone diens wat hulle deur hul ondersoeke op die invloed van magnetisme op stralingverskynsels gelewer het" 75px Pieter Zeeman 1903  75px Henri Becquerel  "vir sy ontdekking van spontane radioaktiwiteit" 75px Pierre Curie "vir hul gesamentlike ondersoeke na die stralingverskynsels wat deur professor Henri Becquerel ontdek is" 75px Marie Curie  1904  75px John William Strutt  "vir sy ondersoek na die digtheid van die belangrikste gasse en vir sy ontdekking van argon in verband met hierdie studies" 1905  75px Philipp Lenard  "vir sy werk op katodestrale" 1906  75px J.J. Thomson  "vir sy teoretiese en eksperimentele ondersoeke op die geleiding van elektrisiteit deur gasse" 1907  75px Albert A. Michelson  "vir sy optiese presisie instrumente en die spektroskopiese en metrologiese ondersoeke wat uitgevoer is met hul hulp" 1908  75px Gabriel Lippmann  "vir sy metode om kleure te fotografeer gebaseer op die verskynsel van inmenging" 1909  75px Guglielmo Marconi  "vir hul bydraes tot die ontwikkeling van draadlose telegrafie" 75px Karl Ferdinand Braun 

 1910's 
+ Nobelprys vir fisika, 1910'sJaar NaamLandBeweegrede 1910  75px Johannes Diderik van der Waals  "vir sy werk op die toestandsvergelyking vir gasse en vloeistowwe" 1911  75px Wilhelm Wien  "vir sy ontdekkings rakende die wette wat die straling van hitte bepaal" 1912  75px Gustaf Dalén  "vir sy uitvinding van outomatiese kleppe ontwerp om gebruik te word in kombinasie met gasakkumulators in vuurtorings en boeie" 1913  75px Heike Kamerlingh Onnes  "vir sy ondersoek op die eienskappe van materie by lae temperature wat onder meer tot die produksie van vloeibare helium gelei het" 1914  75px Max von Laue  "Vir sy ontdekking van die diffraksie van X-strale deur kristalle", 'n belangrike stap in die ontwikkeling van X-straal-spektroskopie 1915  75px William Henry Bragg  "Vir hul dienste in die analise van kristalstruktuur deur middel van X-strale", 'n belangrike stap in die ontwikkeling van X-straal-kristallografie 75px William Lawrence Bragg  1917  75px Charles Glover Barkla  "Vir sy ontdekking van die kenmerkende Röntgen-straling van die elemente", 'n ander belangrike stap in die ontwikkeling van X-straal-spektroskopie 1918  75px Max Planck  "vir die dienste wat hy gelewer het aan die bevordering van fisika deur sy ontdekking van kwantumenergie" 1919  75px Johannes Stark  "vir sy ontdekking van die Doppler-effek in kanaalstrale en die splitsing van spektraallyne in elektriese velde"

 1920's 
+ Nobelprys vir fisika, 1920'sJaar NaamLandBeweegrede 1920  75px Charles Édouard Guillaume  "vir die diens wat hy gelewer het aan presisiemetings in fisika deur sy ontdekking van afwykings in nikkel-staallegerings" 1921  75px Albert Einstein  "vir sy dienste aan teoretiese fisika, en veral vir sy ontdekking van die wet van die foto-elektriese effek" 1922  75px Niels Bohr  "vir sy dienste in die ondersoek op die struktuur van atome en van die straling wat daaruit voortspruit" 1923  75px Robert Andrews Millikan  "vir sy werk op die elementêre lading van elektrisiteit en op die foto-elektriese effek" 1924  75px Manne Siegbahn  "vir sy ontdekkings en navorsing op die gebied van X-straal-spektroskopie" 1925  75px James Franck  "vir hul ontdekking van die wette wat die impak van 'n elektron op 'n atoom beheer" 75px Gustav Ludwig Hertz 1926  75px Jean Baptiste Perrin  "vir sy werk op die diskontinue struktuur van materie, en veral vir sy ontdekking van sedimentasie-ewewig" 1927  75px Arthur Compton  "vir sy ontdekking van die effek wat na hom genoem is" 75px Charles Thomson Rees Wilson  "vir sy metode om die paaie van elektries gelaaide deeltjies sigbaar te maak deur kondensasie van damp" 1928  75px Owen Willans Richardson "vir sy werk op die termiese verskynsel, en veral vir die ontdekking van die wet wat na hom genoem is" 1929  75px Louis de Broglie  "vir sy ontdekking van die golfgeaardheid van elektrone"

 1930's 
+ Nobelprys vir fisika, 1930'sJaar NaamLandBeweegrede 1930  75px C.V. Raman  "vir sy werk op die verstrooiing van die lig en vir die ontdekking van die uitwerking wat na hom genoem is" 1932  75px Werner Heisenberg  "vir die skepping van kwantummeganika, waarvan die toepassing onder andere tot die ontdekking van die allotropiese vorme van waterstof gelei het" 1933  75px Erwin Schrödinger  "vir die ontdekking van nuwe produktiewe vorme van atoomteorie" 75px Paul Dirac  1935  75px James Chadwick "vir die ontdekking van die neutron" 1936  75px Victor Francis Hess  "vir sy ontdekking van kosmiese straling" 75px Carl David Anderson  "vir sy ontdekking van die positron" 1937  75px Clinton Davisson "vir hul eksperimentele ontdekking van die diffraksie van elektrone deur kristalle" 75px George Paget Thomson  1938  75px Enrico Fermi  "vir sy demonstrasies oor die bestaan van nuwe radioaktiewe elemente wat deur neutronstraling geproduseer word en vir sy verwante ontdekking van kernreaksies wat veroorsaak word deur stadige neutrone" 1939  75px Ernest Lawrence  "vir die uitvinding en ontwikkeling van die siklotron en vir die resultate wat daarmee verkry word, veral ten opsigte van kunsmatige radioaktiewe elemente"

 1940's 
+ Nobelprys vir fisika, 1940'sJaar NaamLandBeweegrede 1943  75px Otto Stern  "vir sy bydrae tot die ontwikkeling van die molekulêre straalmetode en sy ontdekking van die magnetiese momentum van die proton" 1944  75px Isidor Isaac Rabi  "vir sy resonansie metode vir die opname van die magnetiese eienskappe van atoomkerne" 1945  75px Wolfgang Pauli  "vir die ontdekking van die uitsluitingsbeginsel, ook die Pauli-beginsel genoem" 1946  75px Percy Williams Bridgman  "vir die uitvinding van 'n apparaat om uiters hoë druk te produseer, en vir die ontdekkings wat hy daardeur op die gebied van hoëdrukfisika gemaak het" 1947  75px Edward Victor Appleton  "vir sy ondersoek op die fisika van die boonste atmosfeer, veral vir die ontdekking van die sogenaamde Appleton-laag" 1948  75px Patrick Blackett "vir sy ontwikkeling van die Wilson-wolkkamermetode, en sy ontdekkings daarmee op die gebied van kernfisika en kosmiese straling" 1949  75px Hideki Yukawa  "vir sy voorspelling van die bestaan van mesone op grond van teoretiese werk op kernkragte"

 1950's 
+ Nobelprys vir fisika, 1950'sJaar NaamLandBeweegrede 1950  75px C.F. Powell  "vir sy ontwikkeling van die fotografiese metode om kernprosesse te bestudeer en sy ontdekkings rakende mesone wat met hierdie metode gemaak is" 1951  75px John Cockcroft "vir hul baanbrekende werk oor die transmutasie van atoomkerne deur kunsmatig versnelde atoomdeeltjies" 75px Ernest Walton  1952  75px Felix Bloch  "vir hul ontwikkeling van nuwe metodes vir kernmagnetiese presisiemetings en ontdekkings in verband daarmee" 75px Edward Mills Purcell  1953  75px Frits Zernike  "vir sy demonstrasie van die fase-kontrasmetode, veral vir sy uitvinding van die fase-kontrasmikroskoop" 1954  75px Max Born  "vir sy fundamentele navorsing op kwantummeganika, veral vir sy statistiese interpretasie van die golffunksie" 75px Walther Bothe "vir die toevalmetode en sy ontdekkings wat daarmee gepaard gaan" 1955  75px Willis Lamb  "vir sy ontdekkings rakende die fynstruktuur van die waterstofspektrum" 75px Polykarp Kusch  "vir sy presiese bepaling van die magnetiese momentum van die elektron" 1956  75px John Bardeen  "vir hul navorsing oor halfgeleiers en hul ontdekking van die transistoreffek" 75px Walter Houser Brattain 75px William Shockley 1957  75px Tsung-Dao Lee  "vir hul deurdringende ondersoek na die sogenaamde pariteitswette wat tot belangrike ontdekkings met betrekking tot die elementêre deeltjies gelei het" 75px Chen-Ning Yang 1958  75px Pawel Cherenkof  "vir die ontdekking en interpretasie van die Cherenkof-effek" 75px Ilja Frank 75px Igor Tamm 1959  75px Emilio Segrè  "vir hul ontdekking van die antiproton" 75px Owen Chamberlain 

 1960's 
+ Nobelprys vir fisika, 1960'sJaar NaamLandBeweegrede 1960  75px Donald A. Glaser  "vir die uitvinding van die borrelkamer" 1961  75px Robert Hofstadter "vir sy baanbrekende studie van elektronverspreiding in atoomkerne en vir sy daardeur moontlike ontdekkings rakende die struktuur van die nukleone" 75px Rudolf Mössbauer  "vir sy navorsing oor die resonansie-absorpsie van gammastraling en sy ontdekking van die effek in hierdie verband wat sy naam dra" 1962  75px Lef Landau  "vir sy baanbrekende teorieë op gekondenseerde materie, veral vloeibare helium" 1963  75px Eugene Wigner  "vir sy bydraes tot die teorie van die atoomkern en die elementêre deeltjies, veral deur die ontdekking en toepassing van fundamentele simmetrie beginsels" 75px Maria Goeppert-Mayer  "vir hul ontdekkings rakende kernskulpstruktuur" 75px J. Hans D. Jensen  1964  75px Nikolai Basof  "vir fundamentele werk op die gebied van kwantumelektronika, wat gelei het tot die konstruksie van ossillators en versterkers gebaseer op die maser-laser-beginsel" 75px Alexander Prokhorof 75px Charles H. Townes  1965  75px Richard Feynman "vir hul fundamentele werk in kwantumelektrodinamika (QED), met diepploegende gevolge vir die fisika van elementêre deeltjies" 75px Julian Schwinger 75px Shin'ichirō Tomonaga  1966  75px Alfred Kastler  "vir die ontdekking en ontwikkeling van optiese metodes om Hertziese resonansies in atome te bestudeer" 1967  75px Hans Bethe  "vir sy bydraes tot die teorie van kernreaksies, veral sy ontdekkings rakende die energieproduksie in sterre" 1968  75px Luis Walter Alvarez "vir sy beslissende bydraes tot elementêre deeltjiefisika, veral die ontdekking van 'n groot aantal resonansietoestande, moontlik gemaak deur sy ontwikkeling van die tegniek van die gebruik van waterstofbubbelkamer en data-analise" 1969  75px Murray Gell-Mann "vir sy bydraes en ontdekkings rakende die klassifikasie van elementêre deeltjies en hul interaksies"

 1970's 
+ Nobelprys vir fisika, 1970'sJaar NaamLandBeweegrede 1970  75px Hannes Alfvén  "vir fundamentele werk en ontdekkings in magnetohidrodinamika met vrugbare toepassings in verskillende dele van plasmafisika" 75px Louis Néel  "vir fundamentele werk en ontdekkings rakende antiferromagnetisme en ferriagnetisme wat tot belangrike toepassings in vaste-stoffisika gelei het" 1971  75px Dennis Gabor  "vir sy uitvinding en ontwikkeling van die holografiese metode" 1972  75px John Bardeen  "vir hul gesamentlik ontwikkelde teorie van supergeleiding, wat gewoonlik die BCS-teorie genoem word" 75px Leon Cooper 75px John Robert Schrieffer 1973  75px Leo Esaki  "vir hul eksperimentele ontdekkings rakende tonnelverskynsels in halfgeleiers en supergeleiers onderskeidelik" 75px Ivar Giaever  75px Brian Josephson  "vir sy teoretiese voorspellings van die eienskappe van 'n superstroom deur 'n tonnelversperring, veral die verskynsels wat algemeen bekend staan as die Josephson-effek" 1974  75px Martin Ryle "vir hul baanbrekende navorsing in radio-astrofisika: Ryle vir sy waarnemings en uitvindings, veral van die diafragma sintese tegniek, en Hewish vir sy beslissende rol in die ontdekking van pulsars" 75px Antony Hewish 1975  75px Aage Bohr  "vir die ontdekking van die verband tussen kollektiewe beweging en deeltjiebeweging in atoomkerne en die ontwikkeling van die teorie van die atoomkernstruktuur gebaseer op hierdie samehang" 75px Ben Roy Mottelson 75px James Rainwater  1976  75px Burton Richter "vir hul baanbrekende werk in die ontdekking van 'n swaar elementêre deeltjie van 'n nuwe soort" 75px Samuel C.C. Ting 1977  75px Philip Warren Anderson "vir hul fundamentele teoretiese ondersoeke op die elektroniese struktuur van magnetiese en wanordelike stelsels" 75px Nevill Francis Mott  75px John Hasbrouck Van Vleck  1978  75px Pjotr Kapitsa  "vir sy basiese uitvindings en ontdekkings op die gebied van lae temperatuur-fisika" 75px Arno Allan Penzias  "vir hul ontdekking van kosmiese mikrogolf-agtergrondstraling" 75px Robert Woodrow Wilson 1979  75px Sheldon Lee Glashow "vir hul bydraes tot die teorie van die verenigde swak en elektromagnetiese interaksie tussen elementêre deeltjies, insluitend onder andere die voorspelling van die swak neutrale stroom" 75px Abdus Salam  75px Steven Weinberg 

 1980's 
+ Nobelprys vir fisika, 1980'sJaar NaamLandBeweegrede 1980  75px James Cronin  "vir die ontdekking van oortredings van fundamentele simmetrie beginsels in die verval van neutrale K-mesone" 75px Val Logsdon Fitch 1981  75px Nicolaas Bloembergen  "vir hul bydrae tot die ontwikkeling van laserspektroskopie" 75px Arthur Leonard Schawlow  75px Kai Siegbahn  "vir sy bydrae tot die ontwikkeling van hoë-resolusie elektronspektroskopie" 1982  75px Kenneth G. Wilson  "vir sy teorie van kritiese verskynsels in verband met fase-oorgange" 1983  75px Subrahmanyan Chandrasekhar  "vir sy teoretiese studie van die fisiese prosesse van belang vir die struktuur en evolusie van die sterre" 75px William Alfred Fowler  "vir sy teoretiese en eksperimentele studies op die kernreaksies van belang in die vorming van die chemiese elemente in die heelal" 1984  75px Carlo Rubbia  "vir hul beslissende bydraes tot die groot projek, wat gelei het tot die ontdekking van die velddeeltjies W en Z, kommunikators van swak wisselwerking" 75px Simon van der Meer  1985  75px Klaus von Klitzing  "vir die ontdekking van die gekwantiseerde Hall-effek" 1986  75px Ernst Ruska "vir sy fundamentele werk in elektronoptika, en vir die ontwerp van die eerste elektronmikroskoop" 75px Gerd Binnig "vir hul ontwerp van die skandering-tonnelmikroskoop" 75px Heinrich Rohrer  1987  75px Georg Bednorz  "vir hul belangrike deurbraak in die ontdekking van supergeleiding in keramiekmateriale" 75px K. Alex Müller  1988  75px Leon M. Lederman  "vir die neutrino-balkmetode en die demonstrasie van die dubbelstruktuur van die leptone deur die ontdekking van die muonneutrino" 75px Melvin Schwartz 75px Jack Steinberger 1989  75px Norman Foster Ramsey jr. "vir die uitvinding van die geskeide oscillatoriese veldmetode en die gebruik daarvan in die waterstof-maser en ander atoomklokke" Hans Georg Dehmelt  "vir die ontwikkeling van die ioonstriktegniek" 75px Wolfgang Paul 

 1990's 
+ Nobelprys vir fisika, 1990'sJaar NaamLandBeweegrede 1990  75px Jerome Isaac Friedman  "vir hul baanbrekende ondersoeke rakende die diep onelastiese verstrooiing van elektrone op protone en gebonde neutrone, wat van noodsaaklike belang was vir die ontwikkeling van die kwarkmodel in deeltjiefisika" 75px Henry Way Kendall 75px Richard E. Taylor  1991  75px Pierre-Gilles de Gennes  "vir die ontdekking van metodes wat ontwikkel is om bestellingsverskynsels in eenvoudige stelsels te bestudeer, wat veralgemeen kan word na meer komplekse vorms van materie, veral vloeibare kristalle en polimere" 1992  75px Georges Charpak  "vir sy uitvinding en ontwikkeling van deeltjieverklikkers, veral die multiwire proporsionele kamer" 1993  75px Russell Alan Hulse  "vir die ontdekking van 'n nuwe soort pulsar, 'n ontdekking wat nuwe moontlikhede vir die studie van swaartekrag oopgemaak het" 75px Joseph Hooton Taylor jr. 1994  75px Bertram Brockhouse  "vir die ontwikkeling van neutronspektroskopie" en "vir baanbrekende bydraes tot die ontwikkeling van neutronverstrooiingstegnieke vir studies van gekondenseerde materie" 75px Clifford Shull  "vir die ontwikkeling van die neutrondiffraksietegniek" en "vir baanbrekende bydraes tot die ontwikkeling van neutronverstrooiingstegnieke vir studies van gekondenseerde materie" 1995  75px Martin Lewis Perl "vir die ontdekking van die tau-lepton" en "vir baanbrekende eksperimentele bydraes tot leptonfisika" 75px Frederick Reines "vir die opsporing van die neutrino" en "vir baanbrekende eksperimentele bydraes tot leptonfisika" 1996  75px David Lee "vir hul ontdekking van superfluïteit in helium-3" 75px Douglas Osheroff 75px Robert Coleman Richardson 1997  75px Steven Chu "vir die ontwikkeling van metodes om atome met laserlig af te koel en te vang" 75px Claude Cohen-Tannoudji  75px William Daniel Phillips  1998  75px Robert B. Laughlin "vir die ontdekking van 'n nuwe vorm van kwantumvloeistof met fraksionele gelaaide opwindinge" 75px Horst Ludwig Störmer  75px Daniel C. Tsui  1999  75px Gerard 't Hooft  "vir die verduideliking van die kwantumstruktuur van elektroswak-interaksies in fisika" 75px Martinus J.G. Veltman

 2000's 
+ Nobelprys vir fisika, 2000'sJaar NaamLandBeweegrede 2000  75px Zhores Alferof  "vir die ontwikkeling van halfgeleier-heterostrukture wat in hoëspoed- en optiese elektronika gebruik word" 75px Herbert Kroemer  75px Jack Kilby  "vir sy rol in die uitvinding van die geïntegreerde stroombaan" 2001  75px Eric Allin Cornell "vir die bereiking van Bose-Einstein-kondensasie in verdunde gasse van alkaliese atome, en vir vroeë fundamentele studies op die eienskappe van die kondensate" 75px Carl Wieman 75px Wolfgang Ketterle  2002  75px Raymond Davis jr.  "vir die baanbrekende bydraes tot astrofisika, veral vir die opsporing van kosmiese neutrinos" 75px Masatoshi Koshiba  75px Riccardo Giacconi  "vir die baanbrekende bydraes tot astrofisika wat tot die ontdekking van kosmiese X-straal-bronne gelei het" 2003  75px Alexei Alexeyevich Abrikosov  "vir baanbrekende bydraes tot die teorie van supergeleiers en superfluïede" 75px Witali Ginzburg  75px Anthony James Leggett  2004  75px David Gross  "vir die ontdekking van asimptotiese vryheid in die teorie van sterk wisselwerking" Hugh David Politzer 75px Frank Wilczek 2005  75px Roy J. Glauber "vir sy bydrae tot die kwantumteorie van optiese samehang" 75px John L. Hall "vir hul bydraes tot die ontwikkeling van laser-gebaseerde presisie-spektroskopie, insluitend die optiese frekwensie-kam-tegniek" 75px Theodor W. Hänsch  2006  75px John C. Mather  "vir hul ontdekking van die swartstralervorm en anisotropie van die kosmiese mikrogolf-agtergrondstraling" 75px George Smoot 2007  75px Albert Fert  "vir die ontdekking van reuse-magnetoresistance" 75px Peter Grünberg  2008  75px Makoto Kobayashi  "vir die ontdekking van die gebroke simmetrie se oorsprong wat die bestaan van minstens drie kwark-families in die natuur voorspel" 75px Toshihide Maskawa 75px Yoichiro Nambu  "vir die ontdekking van die meganisme van spontane gebroke simmetrie in subatomiese fisika" 2009  75px Charles K. Kao  "vir die baanbrekende prestasies met betrekking tot die oordrag van lig in vesels vir optiese kommunikasie" 75px Willard Boyle  "vir die uitvinding van 'n beeldende halfgeleierbaan – die CCD-sensor" 75px George E. Smith 

 2010's 
+ Nobelprys vir fisika, 2010'sJaar NaamLandBeweegrede 2010  75px Andre Geim  "vir baanbrekende eksperimente rakende die tweedimensionele materiaalgrafeen" 75px Konstantin Nowoselof  2011  75px Saul Perlmutter  "vir die ontdekking van die versnelde uitbreiding van die heelal deur waarnemings van verre supernovae" 75px Brian Schmidt  75px Adam Riess  2012  75px Serge Haroche  "vir baanbrekende eksperimentele metodes wat meet en manipulasie van individuele kwantumstelsels moontlik maak" 75px David J. Wineland  2013  75px François Englert  "vir die teoretiese ontdekking van 'n meganisme wat bydra tot ons begrip van die oorsprong van massa-subatomiese deeltjies, en wat onlangs bevestig is deur die ontdekking van die voorspelde fundamentele deeltjie, deur die ATLAS- en CMS-eksperimente by CERN se Groot Hadronversneller" 75px Peter Higgs  2014  75px Isamu Akasaki  "vir die uitvinding van doeltreffende blou lig-emitterende diodes wat helder en energiebesparende wit ligbronne moontlik gemaak het" 75px Hiroshi Amano 75px Shuji Nakamura  2015  75px Takaaki Kajita  "vir die ontdekking van neutrino-ossillasies, wat toon dat neutrino's oor massa beskik" 75px Arthur B. McDonald  2016  75px David J. Thouless  "vir teoretiese ontdekkings van topologiese fase-oorgange en topologiese fases van materie" 75px Duncan Haldane 75px J. Michael Kosterlitz 2017  75px Rainer Weiss  "vir beslissende bydraes tot die LIGO-detektor en die waarneming van swaartekraggolwe" 75px Kip Thorne  75px Barry Barish 2018  75px Arthur Ashkin "vir baanbrekende uitvindings op die veld van laserfisika" 75px Gérard Mourou  75px Donna Strickland  2019  75px James Peebles "vir teoretiese ontdekkings in die fisiese kosmologie" 75px Michel Mayor  "vir die ontdekking van ’n eksoplanet wat om ’n ster soortgelyk aan ons son wentel" 75px Didier Queloz

 2020's 
+ Nobelprys vir fisika, 2020'sJaar NaamLandBeweegrede 2020  75px Roger Penrose  "vir die ontdekking dat die vorming van swartkolke 'n sterk voorspelling van die algemene relatiwiteitsteorie is" 75px Reinhard Genzel  "vir die ontdekking van 'n supermassiewe kompakte voorwerp in die middel van ons sterrestelsel" 75px Andrea M. Ghez  2021  75px Syukuro Manabe  "vir die fisiese modellering van die aarde se klimaat, die kwantifisering van veranderlikheid en die betroubare voorspelling van aardverwarming"  Klaus Hasselmann  75px Giorgio Parisi  "vir die ontdekking van die wisselwerking tussen wanorde en skommelinge in fisiese stelsels van atoom- tot planetêre skale" 2022  75px Alain Aspect  "vir eksperimente met verstrengelde fotone, wat die skending van Bell-ongelykhede vasstel, en baanbrekerswerk in kwantuminligtingwetenskap" 75px John Clauser  75px Anton Zeilinger  2023  75px Anne L’Huillier  "vir eksperimentele metodes om attosekonde-pulse van lig te genereer vir die studie van elektrondinamika in materie" 75px Ferenc Krausz  75px Pierre Agostini  2024  75px John Hopfield  "vir fundamentele ontdekkings en uitvindings wat masjienleer moontlik maak met kunsmatige neurale netwerke" 75px Geoffrey Hinton  2025  John Clarke  "vir die ontdekking van makroskopiese kwantummeganiese tonnelvorming en energiekwantisering in 'n elektriese stroombaan" 75px Michel Devoret  75px John M. Martinis 

 Sien ook 
 Nobelprys vir Chemie
 Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe
 Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde
 Nobelprys vir Letterkunde
 Nobelprys vir Vrede

 Verwysings 

 Eksterne skakels 



 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Kategorie:Fisika
Fisika
Kategorie:Toekennings