Fabergé-eier

duimnael|200px|Die Moskouse Kremlin-eier, 1906.

’n Fabergé-eier (Russies: яйцо Фаберже; jaitso Faberzje) is een van ’n beperkte getal juweliersware in die vorm van ’n eier wat tussen 1885 en 1917 deur Peter Carl Fabergé en sy maatskappy vervaardig is.Faberge Egg, In Classic Style, History, Easter Egg, James Bond | In Classic Style Die beroemdstes is dié wat vir die Russiese tsaars Aleksander III en Nikolaas II gemaak is as Paasgeskenke vir hul vroue en ma's; dit word dikwels die "keiserlike" Fabergé-eiers genoem. Die Huis van Fabergé het meer as 50 keiserlike eiers gemaak, waarvan 43 bewaar gebly het.The Fabergé Imperial Easter Eggs,by Fabergé, Skurlov, Proler, Londen, 1997, bl. 90.  Nog twee is vir Paasfees van 1918 beplan, maar het nooit hul bestemming bereik nie weens die Russiese Rewolusie.

Ná die rewolusie het die Fabergé-familie Rusland verlaat. Die handelsmerk is sedertdien verskeie kere verkoop en verskeie maatskappye het eierverwante produkte onder die Fabergé-naam vervaardig. Van 1998 tot 2009 het die Victor Mayer-juweliersmaatskappy ’n beperkte getal Fabergé-eiers van erfstukgehalte vervaardig onder Unilever se lisensie. Die handelsmerk behoort nou aan Fabergé Beperk, wat juweliersware met ’n eiertema maak.

 Geskiedenis 
Die eerste Fabergé-eier is gemaak vir tsaar Aleksander III, wat in 1885 besluit het om vir sy vrou, keiserin Maria Fjodorowna, ’n Paaseier te gee, moontlik om die 20ste herdenking van hul troudag te vier. Dié eier, bekend as die Heneier, was van goud gemaak. Sy ondeursigtige, wit emalje-"dop" kan oopgemaak word en binne-in is sy eerste verrassing, ’n mat geelgoud-eiergeel. Dit kan oopgemaak word om ’n veelkleurige goue hen te ontbloot wat ook oopgemaak kan word. Binne-in die hen is ’n piepklein diamantweergawe van die keiserlike kroon met ’n klein robynhangertjie, maar hierdie laaste twee dele het verlore geraak.

Keiserin Maria was so verheug oor die geskenk dat Aleksander Fabergé aangestel het as hofleweransier en hom opdrag gegee het om die volgende jaar weer ’n eier te maak. Daarna kon Fabergé blykbaar self oor die ontwerp van toekomstige Paaseiers besluit, en hul ontwerp het al hoe uitspattiger geraak. Volgens vertellings van die Fabergé-familie het nie eens die tsaar geweet hoe hulle sou lyk nie – die enigste vereiste was dat elkeen ’n verrassing bevat. Sodra Fabergé ’n aanvanklike ontwerp goedgekeur het, het ’n groep vakmanne die werk gedoen. 

Ná Aleksander III se dood op 1 November 1894 het sy seun, Nikolaas II, vir sy vrou, keiserin Aleksandra, en sy ma, keiserin Maria, elk ’n Fabergé-eier gegee. Eiers is elke jaar gemaak, buiten in 1904 en 1905 tydens die Russies-Japannese Oorlog.

Die keiserlike eiers het beroemd geword en Fabergé is gevra om soortgelyke eiers vir privaat klante te maak, onder andere die Rothschild- en die Joesoepof-familie. 

 Lys van keiserlike eiers 
Hier volg ’n lys van die eiers wat vir die keiserlike familie gemaak is. Van die datums het intussen verander; volgens ’n vroeëre lys is die Blou Slangklokeier in 1887 gemaak en die eier van 1895 is geïdentifiseer as die Twaalfmonogramme-eier. Die ontdekking van die voorheen verlore Derde Keiserlike Eier bevestig die chronologie van die lys hier onder.

 Datum  Eier  Foto  Beskrywing  Eienaar 1885  Hen  125px  Ook bekend as die Juweelheneier; dit was die eerste van die reeks eiers wat onder Peter Carl Fabergé se toesig vir die keiserlike familie gemaak is. Dit is in 1885 aan tsaar Aleksander III oorhandig om vir sy vrou present te gee.  Wiktor Wekselberg 1886   Hen met Saffierhangertjie   Ook bekend as die Hen met Eier in Mandjie; dit is in 1886 vir Aleksander III gemaak.  Verlore 1887  Derde Keiserlike Eier  125px  ’n Eier van geelgoud met Vacheron & Constantin-klokstaanders op ’n driepootstaander. In 2014 is dit deur die Londense juwelier Wartski gekoop namens ’n privaat versamelaar.   Privaat versameling 1888  Gerub met Koets  125px  Ook bekend as die Engel met Eier in Koets, gemaak vir Aleksander III. Min besonderhede is daaroor bekend.  Verlore 1889  Nécessaire''    Vir Aleksander II gemaak.  Verlore 1890  Deense Paleise  125px  Vir Aleksander III.  Matilda Geddings Gray-stigting en ten toon gestel in die Metropolitan Museum of Art in New York, waarskynlik tot in 2016 1891  Herinnering aan Azof  125px   Kremlin-wapensaal, Moskou 1892  Diamanttraliewerk  125px   Dorothy en Artie McFerrin-versameling 1893  Kaukasus  125px   Matilda Geddings Gray-stigting. Uitgestal in die Metropolitan Museum of Art in New York  1894  Renaissance  125px   Wiktor Wekselberg 1895  Roosknop  125px   Wiktor Wekselberg 1895  Blou Slangklok    Voor Maart 2014 verkeerdelik beskou as die derde keiserlike eier.  Albert II van Monaco-versameling, Monte Carlo, Monaco  1896  Bergkristal     Virginiese Museum van Beeldende Kunste 1896  Twaalf Monogramme  125px  Ook bekend as die Aleksander III-portreteier. Die Hillwood-museum het die eier, wat voorheen as die 1895-eier beskou is, geïdentifiseer as die Aleksander III-portreteier van 1896; die verrassing het verlore gegaan.  Hillwood-museum, Washington, D.C.  1897  Keiserlike Kroning  125px   Wiktor Wekselberg 1897  Mauve     Net die eier se verrassing het bewaar gebly.  VerloreWiktor Wekselberg 1898  Dallelies  125px  Die eier is een van twee in die Art Nouveau-styl. Dit was vir Nikolaas II, wat dit as geskenk vir keiserin Aleksandra gegee het.  Wiktor Wekselberg 1898  Pelikaan  125px   Virginiese Museum van Beeldende Kunste, Virginië, VSA 1899  Lelieruikerklok  125px   Kremlin-wapensaal, Moskou 1899  Gesiggie     Privaat versameling 1900  Transsiberiese Spoorlyn  125px   Kremlin-wapensaal, Moskou 1900  Haantjie     Wiktor Wekselberg 1901  Mandjie Wildeblomme     Royal Collection, Londen 1901  Gatsjina-paleis  125px   Walters-kunsmuseum, Baltimore, Maryland, VSA 1902  Klawerblaar  125px   Kremlin-wapensaal, Moskou 1902  Nefriet in die Keiserstyl   Privaat versameling, New York 1903  Pieter die Grote  125px   Virginiese Museum van Beeldende Kunste, Richmond, Virginië 1903  Koninklike Deens  125px   Verlore 1904  Geen eiers gemaak nie  1905  Geen eiers gemaak nie  1906  Moskouse Kremlin  125px   Kremlin-wapensaal, Moskou 1906  Swaan  125px   Edouard en Maurice Sandoz-stigting, Switserland 1907  Roostraliewerk  125px   Walters-kunsmuseum, Baltimore, Maryland 1907   Liefdestrofeë    Privaat versameling 1908  Aleksander-paleis  125px   Kremlin-wapensaal, Moskou 1908  Pou 125px  Edouard en Maurice Sandoz-stigting, Switserland 1909  Standart-jag  125px   Kremlin-wapensaal, Moskou 1909  Aleksander III-herdenking  125px   Verlore 1910  Kolonnade      Royal Collection, Londen 1910  Aleksander III-perderuiter  125px   Kremlin-wapensaal, Moskou 1911  Vyftiende Herdenking  125px   Wiktor Wekselberg 1911  Lourierboom  125px  Ook bekend as die Lemoenboomeier.  Wiktor Wekselberg 1912  Tsarjewitsj  125px   Virginiese Museum van Beeldende Kunste, Richmond, Virginië  1912  Napoleon  125px   Matilda Geddings Gray-stigting; uitgestal in die Metropolitan Museum of Art, New York  1913  Romanofs se Driehonderd Jaar 125px   Kremlin-wapensaal, Moskou 1913  Winter   Die staat Katar 1914  Mosaïek     Royal Collection, Londen 1914  Grisaille  125px  Ook bekend as die Katharina die Grote-eier. Nikolaas II se geskenk aan sy ma; die eier se verrassing (nou verlore) was ’n stoel waarop Katharina die Grote sit en deur twee mans gedra word.Hillwood Estate, Museum & Gardens - The Catherine the Great Egg   Hillwood-museum, Washington, D.C. 1915  Rooi Kruis met Triptiek     Cleveland-kunsmuseum, Cleveland, Ohio, VSA 1915  Rooi Kruis met Keiserlike Portrette  125px   Virginiese Museum van Beeldende Kunste, Richmond, Virginië 1916  Staal-militêr 125px  Kremlin-wapensaal, Moskou 1916  Orde van Sint Joris  125px  Tydens die Eerste Wêreldoorlog gemaak; dit gedenk die Orde van Sint Joris wat aan Nikolaas II en sy seun, groothertog Aleksei, toegeken is.Faberge - Treasures of Imperial Russia Dit het nes die Staal-militêre Eier ’n eenvoudige ontwerp gehad vanweë die oorlog. Die eier is saam met die ontvanger, keiserin Maria, uit Rusland.  Wiktor Wekselberg 1917  Kareliese Berkeboom   Is in 1917 gemaak en was veronderstel om met Paasfees daardie jaar aan die tsaar oorhandig te word as ’n geskenk aan sy ma. Voor die eier afgelewer kon word, het die Februarie-rewolusie uitgebreek en Nikolaas II is op 15 Maart gedwing om te abdikeer. Op 25 April het Fabergé vir die tsaar ’n rekening gestuur gerig aan "Mnr. Romanof, Nikolai Aleksandrowitsj" in plaas van "Tsaar van die hele Rusland". Nikolaas het die rekening betaal en die eier aan sy broer, groothertog Michail, gestuur om aan die keiserin te oorhandig. Die groothertog het egter gevlug voordat hy die eier ontvang het. Dit het in die paleis gebly totdat dit tydens die Oktober-rewolusie van daardie jaar gebuit is.  Aleksander Iwanof; uitgestal in sy Fabergé-museum in Baden-Baden, Duitsland 1917  Sterrebeeld (onvoltooid)  125px  Weens die rewolusie is die eier nooit aan die tsaar oorhandig om aan die tasrina as geskenk te gee nie. Twee eiers kan die Sterrebeeldeier wees: die een is in die Fersman-mineralogiemuseum in Moskou en die ander in die besit van Aleksander Iwanof en uitgestal in sy Fabergé-museum in Baden-Baden.  Fersman-mineralogiemuseum in Moskou Aleksander Iwanof 

 Verwysings 

 Verdere leesstof 



 Eksterne skakels 
Chronologie van keiserlike Fabergé-eiers by Fabergé Research, deur Christel Ludewig McCanless
"Empress Marie Feodorovna's Missing Fabergé Easter Eggs", artikel deur Annemiek Wintraecken en Christel Ludewing McCanless 
Besonderhede oor elk van die Fabergé-eiers

15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Kategorie:Beeldende kuns
Kategorie:Geskiedenis van Rusland
Kategorie:Juweliersware
Kategorie:Kuns van Rusland