Heksose

'n Heksose is 'n monosakkaried, 'n eenvoudige suiker, met ses koolstofatome . Heksoses kan 'n ringstruktuur hê, maar dit kan ook in oopkettingvorm voorkom.

Heksoses speel 'n belangrike rol in die biochemie, die natuur en die landbou. Byvoorbeeld wyn-mos bevat sowel glukose as fruktose, altwee heksoses, en die verhouding tussen hierdie twee kan ongunstig raak om fermentasies te onderhou. Dit kan lei tot die verlies van wynproduksie en -kwaliteit.

Daar is twee tipes heksose:
 Aldoheksoses — hulle het 'n aldehied-funksionele-groep (R-(C=O)-H) in posisie 1
 Ketoheksoses — hulle het 'n ketoon-funksionele-groep (R'-(C=O)-R) in posisie 2

 Aldoheksoses 
Die aldoheksoses het vier chirale sentrums. Dit beteken dat daar 16 moontlike stereo-isomere bestaan, waarvan 8 D en 8 L-vorme. Hiervan kom nogtans net 3 in die natuur voor:  D-glukose, D-galaktose, en D-mannose.

Die 8 D-aldoheksoses in oopkettingvorm is:
    CH=O           CH=O          CH=O            CH=O
    |              |             |               |
   HC-OH        HO-CH           HC-OH         HO-CH
    |              |             |               |
   HC-OH          HC-OH       HO-CH           HO-CH
    |              |             |               |
   HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH
    |              |             |               |
   HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH
    |              |             |               |
    CH2OH          CH2OH         CH2OH           CH2OH

  D-Allose       D-Altrose     D-Glukose       D-Mannose


    CH=O         CH=O            CH=O            CH=O
    |            |               |               |
   HC-OH      HO-CH             HC-OH         HO-CH
    |            |               |               |
   HC-OH        HC-OH         HO-CH           HO-CH
    |            |               |               |
 HO-CH        HO-CH           HO-CH           HO-CH
    |            |               |               |
   HC-OH        HC-OH           HC-OH           HC-OH
    |            |               |               |
    CH2OH        CH2OH           CH2OH           CH2OH

  D-Gulose     D-Iodose         D-Galaktose     D-Talose

 Ketoheksoses 
240px|duimnael|Struktuurformule van fruktose
Die ketoheksoses het drie chirale sentrums. Daardeur bestaan daar 8 moontlike stereo-isomere, waarvan net die D-isomere in die natuur voorkom.
   CH2OH        CH2OH         CH2OH        CH2OH
   |            |             |            |
   C=O          C=O           C=O          C=O
   |            |             |            |
  HC-OH      HO-CH           HC-OH      HO-CH
   |            |             |            |
  HC-OH        HC-OH       HO-CH        HO-CH
   |            |             |            |
  HC-OH        HC-OH         HC-OH        HC-OH
   |            |             |            |
   CH2OH        CH2OH         CH2OH        CH2OH

 D-psikose    D-fruktose    D-sorbose    D-tagatose

 Sien ook 
 Pentose
 Sellulose

 Verwysing 

Kategorie:Biochemie
Kategorie:Organiese chemie