Direkte en Indirekte rede

Direkte rede:  Dit is iemand se direkte woorde, bv. Die seun het gesê:  "Ek het die hond gister al gebad."

Indirekte rede:  Dit is wanneer iemand se direkte woorde oorvertel word, bv. Die seun het gesê dat hy die hond die vorige dag al gebad het.

Daar is sekere reëls by die omskakeling van die direkte na die indirekte rede:
 Gebruik die voegwoorde "dat" of "word" na die inleidende werkwoord van die hoofsin:
 Jaco sê: "Ons moet opskud." → Jaco sê dat hulle moet opskud.
 - "dat" kan ook weggelaat word:
 Jaco sê: "Ons moet opskud." → Jaco sê hulle moet opskud.

 Leestekens: Haal die dubbelpunt na die inleidende werkwoord weg, asook beide pare aanhalingstekens. Vraagtekens en uitroeptekens word weggelaat in die indirekte rede, maar die gevoel wat dit oordra word in woorde beskryf, bv:
 "Eina! Ek het my vinger vasgeknyp!" skree Rikus. → Rikus het in pyn uitgeroep dat hy sy vinger vasgeknyp het.

 In vraagsinne is die voorsetsel "vir" opsioneel en kan dit weggelaat word:
Niël vra:  "Jonette, hoe laat gaan julle vertrek?" → Jaco vra vir Jonette hoe laat hulle gaan vertrek./Jaco vra Jonette hoe laat hulle gaan vertrek.

 In sommige gevalle kan die voegwoord "dat" weggelaat word:
 Die verkeersman sê:  "Hou dadelik hier oorkant stil, Jana!" → Die verkeersman beveel Jana om dadelik daar oorkant stil te hou.

 Vrae wat met woorde soos waar, hoe, wat, wie begin, het nie 'n ander voegwoord nodig nie.
 Hanneke het gevra:  "Waar haal ons vanaand die bus?" → Hanneke het gevra waar hulle daardie aand die bus sou haal.

 Sommige bywoorde en voornaamwoorde verander:
 ek, jy → hy, sy
 ons, julle → hulle
 myne, joune → syne, hare
 hier → na daar
 hierdie → daardie
 gister → die vorige dag
 eergister → twee dae tevore
 nou → toe
 môre → die volgende dag
 oormôre → twee dae laterPeacock, M., Scheepers, R., Gouws, R.H., McLachlan, T. 2010. X-kit: Afrikaans – Essensiële gids Kaapstad: Pearson. p. 74
 verlede → die vorige
 vandag → daardie dag
 vandeesweek, vandeesmaand → daardie week, daardie maandPeacock, M., Scheepers, R., Gouws, R.H., McLachlan, T. 2010. X-kit: Afrikaans – Essensiële gids Kaapstad: Pearson. p. 74
 vanjaar → daardie jaarPeacock, M., Scheepers, R., Gouws, R.H., McLachlan, T. 2010. X-kit: Afrikaans – Essensiële gids Kaapstad: Pearson. p. 74

 Verwysings 

Kategorie:Grammatika