Gotiese grammatika

Die grammatika van die Gotiese taal is waarskynlik die oudste bekende grammatika van 'n Germaanse taal en daarby ook die enigste grammatika uit die Oos-Germaanse taalvertakking. Dit is hoofsaaklik uit die Wulfilabybel afgelei. Weens sy vroeë oorsprong is die Gotiese grammatika van besondere belang, aangesien hy duidelik veel nader aan Oergermaans op klank- en vormleer staan as al die ander Oudgermaanse tale.

 Die Gotiese naamwoorde 
Die Gotiese naamwoorde (nomen ) word volgens naamval (kasus) en getal (numerus) verbuig.

 Taaltipologie 
Goties is 'n morfologiese Nominatief-Akkusatieftaal.

 Fleksie 
Goties is 'n sintetiese taal; die verskillende funksies van die werkwoorde word uitgedruk deur die uitgange aan te las en soms deur die klinker van die stam te verander, bv. -siggw- teenoor -suggw- vir "sing". Omdat ook die 'ek', 'jy', 'hy/sy/dit' deur uitgange uitgedruk word, kan die werkwoord gebruik word sonder om ik "ek", þu "jy", ens. by te voeg, bv. siggwa: ek sing ; siggwis: jy sing; siggwand: "hulle sing".

Dit val op dat Goties nie dieselfde analitiese karakter as Afrikaans het nie; 'n werkwoord kan daarom 44 verskillende vorme hê om verskillende tydsvorme, die lydende vorm (passief), wense en moontlikhede (optatief) en die dader uit te druk: Conradie, C.J. 1986. Taalgeskiedenis. Pretoria: Academica, bl. 34

 sōkidedeima
 gesoekhetmagons
 ons mag gesoek het

 Naamwoordverbuiging 
Daar is 4 tot 6 woordbounaamvalle (morfologiese kasus). Baie keer word die verdwynende vokatief en reste van die wertuignaamval (instrumentalis) buite rekening gelaat.

 Nominatief 
Die nominatief is die naamval wat die meeste in die Gotiese taal gebruik word. Die onderwerp word in die nominatief geskryf en kom byna in elke volsin voor. Dit kan slegs naas 'n werkwoord staan wat in persoon (bv. 1ste, 2de, 3de persoon) en getal (numerus) verbuig is (die persoonsvorm). Die nominatief is 'n naamval wat verder die onderwerp as die draer van die handeling aandui (in 'n bedrywende/aktiewe sin) of die onderwerp as die lydende van die handeling (in 'n lydende/passiewe sin).

Voorbeeldsinne
 Sa hunds ni beitiþ ( hierdie/die hond byt nie; vergelyk  dieser/der Hund beißt nicht).
 þai wulfos beitand ( hierdie/die wolwe byt; vergelyk  diese/die Wölfe beißen).
 Sa þiudans gibiþ máiþm ( hierdie/die koning gee ('n) geskenk; vergelyk  dieser/der König gibt (eine) Gabe).
 Sa mats gibada (( die vleis word gegee; vergelyk  das Fleisch wird gegeben).

 Genitief 
Die genitief word gewoonlik gebruik om die besit of 'n nabye verwantskap tussen naamwoorde aan te dui. In Goties tree (soos in Duits) verskeie agtervoegsels op wat die genitief aandui. Dit hang alles af van die verbuigingsklas, die woordgeslag (manlik, vroulik en onsydig) en die getal (numerus):

 Þiudanis barna ( kinders van ('n) koning; vergelyk   Kinder (eines) Königs).

 Þiudane barna ( kinders (van) konings; vergelyk   Kinder (von) Königen).

 Þis þiudanis barna ( kinders van hierdie/die koning; vergelyk   Kinder dieses/des Königs).

 Þize þiudane barna ( kinders van hierdie/die konings; vergelyk   Kinder dieser/der Könige).

 Þo barna þis þiudanis ( Die kinders van hierdie/die koning; vergelyk   Die Kinder dieses/des Königs).

 Þo barna þize þiudane ( Die kinders van hierdie/die konings; vergelyk   Die Kinder dieser/der Könige).

 Datief 
Die datief word gebruik om 'n indirekte voorwerp te benoem, byvoorbeeld:

 Sa þiudans gaf þamma barna maiþm. ( Die koning het (aan) die kinders 'n geskenk gegee; vergelyk   Der König gab den Kindern eine Gabe.)
 Þai þiudanos gebun þaim skalkam silubr. ( Die konings het (aan) die dienaars silwer gegee; vergelyk   Die Könige gaben den Dienern Silber.)

Baie keer kan die datief gebruik word om by bepaalde werkwoorde 'n direkte voorwerp te benoem; dit sluit die werkwoorde tekan "aanraak" en waírpan "werp, gooi" in.

 Sa skalks taítok þamma barna. ( Die dienaar het die kind aangeraak; vergelyk  Der Diener berührte das Kind.)
 Þata barn warp þamma stáina. ( Die kind het die klip (steen) gegooi; vergelyk  Das Kind warf den Stein.)

Die datief word meestal saam met voorsetsels gebruik. Enkele voorsetsels wat die datief vereis is:

 af (vanaf, sedert)
 *afar (ná)
 *ana (aan, op, vir)
 *at (aan, by, om)
 *bi (aan, by, na mate, om, weens)
 du (om, vir)
 faura (voor (tydelik))
 fram (vanaf, sedert, van...af)
 in (in, op (tydelik), op, by, vir)
 miþ (met)
 *uf (op)
 *ufar (oor, anderkant)
 us (van, sedert, vanaf, van...af)

Die voorsetsels wat met 'n sterretjie gemerk is, kan ook vir die akkusatief gebruik word.

 Akkusatief 
In die Gotiese taal belig die akkusatief die semantiese rol, wat nie aktief handel nie, maar wat iets of iemand "beweeg" of "laat beweeg".

 Þai Gumans saíhvand þans ƕaito stainans. ( Die mans sien die wit klippe (stene); vergelyk  Die Männer sehen die weißen Steine.)
 Þai Barna ni saihvand þana giba. ( Die kinders sien nie die geskenk nie; vergelyk  Die Kinder sehen das Geschenk nicht.)
 sa skalks ni swariþ Aiþans. ( Die dienaar het geen eed gesweer nie / Die dienaar het nie 'n eed gesweer nie; vergelyk  Der Diener schwört keine (eig. nie) Eide.)

 Werktuignaamval 
Die werktuignaamval (instrumentalis) het slegs in oorblyfsels en vaste voorvoegsels behoue gebly. Dus het hierdie morfologiese naamval vroeër verdwyn, net soos in die meeste ander Oudgermaanse tale (soos in Oudhoogduits het hy min of meer behoue gebly). Kyk byvoorbeeld na þe[h] "daarmee, met hierdie"; he? "met wie"; ni þeei "nie omdat…" / "nie dat".Wulfila.be: In die Luthervertaling by al twee verse is dit "nicht, daß"; Ook kan geredeneer word: "nicht...als"

 Vokatief 
In teenstelling met die ander Germaanse tale het die vokatief in Goties behoue gebly. Dit is onduidelik of die ou vokatief in Duits wel vandag nog bestaan en/of dit maar net heeltemal met die nominatief saamval. In Goties het die vokatief sowel in die enkelvoud as in die meervoud heeltemal behoue gebly, hoewel die meervoudsvokatief egter selde gebruik word. Sy uitgange stem baie maal ooreen met dié van die nominatief en akkusatief. Die vokatief beskik egter oor geen lidwoord nie; as lidwoord kan daar na die "o" van die vokatief gekyk word, wat meestal weggelaat word. Byvoorbeeld: Oh Sunu ("O, seun"; vergelyk  "O Sohn").

 Woordgeslagte 
Goties het drie geslagte wat egter geen natuurlike geslagte is nie; dit wil sê, die stelsel stem nouliks ooreen met die Duitse een:
 Vroulik bv. So Giba ( die gawe, die geskenk ; vergelyk  die Gabe/Geschenk).
 Manlik bv. Sa Stains ( die steen, die klip ; vergelyk  der Stein).
 Onsydig bv. þata Triu ( die hout ; vergelyk  das Holz).

 Getal 
In hierdie afdeling word daar tussen twee kategorieë onderskei:
 Enkelvoud.
 Meervoud.
By uitsondering bestaan daar die tweevoud (dualis, bv. ons twee, ons al twee, ons beide ; julle twee, julle al twee, julle beide) wat in die werkwoordvervoegings behoue gebly het, maar nie by die naamwoorde nie.

 Persoonlike voornaamwoorde 
Die verbuigings van die persoonlike naamwoorde in Goties sien soos volg daar uit:

 Getal Persoon Woordgeslag Nominatief Akkusatief Genitief Datief Enkelvoud 1ste    ik  mik  meina  mis 2de    þu  þik  þeina  þus 3de Manlik  is  ina  ize  imma Vroulik  si  ija  izos  izái Onsydig  ita  ita  is  imma Tweevoud 1ste    wit  ugkis  ugkara  ugkis 2de    jit  igqis  igqara  ugkis Meervoud 1ste    weis  uns  unsara  uns 2de    jus  izwis  izwara  izwis 3de Manlik  eis  ins  ize  im Vroulik  ijos  ijos  izo  im Onsydig  ija  ija  ize  im

Let wel: Gewoonlik word die persoonlike voornaamwoord in Goties slegs by nadruk as 'n afsonderlike woord uitgedruk (net soos in Sanskrit, Grieks en Latyn), anders is dit in die werkswoordsvorm opgesluit. Goties verteenwoordig hier 'n ouer stadium as die ander Oudgermaanse tale.Van der Merwe, H.J.J.M. 1965. Goties: kommentaar en annotasies. Pretoria: Unisa, p. 41

Wat merkwaardig is van hierdie Gotiese voornaamwoorde is hul argaïese voorkoms – dit verbind baie elemente van die Latynse voornaamwoorde (byvoorbeeld die 3de persoons meervoud) en Wes-Germaanse voornaamwoorde:
 Aan die een kant die tweevoud van Oudengels,
 Aan die ander kant veral die 1ste persoons enkelvoud (*k>*ch) van Oudhoogduits.

Die Gotiese persoonlike voornaamwoorde was daarom van besondere taalhistoriese belang: So dien hulle byvoorbeeld in die 19de eeu as beginpunt by die rekonstruksie van 'n Indogermaanse oertaal.

 Betreklike voornaamwoorde 
In Goties is daar nog geen egte betreklike voornaamwoorde nie. Betreklike bysinne word deur 'n kombinasie van aanwysende voornaamwoorde / lidwoord (sa, so, þata) en die onbuigbare rededeel (partikel) "ei" ingelei. In die meeste gevalle is die woord wat ontstaan eenvoudig (simpel): sa+ei = saei "..., wat";Wulfila.be: saei word gebruik om "wat" aan te dui þáim+ei = þáimei "...aan diegene wat".Wulfila.be: In die Luthervertaling stem þáimei baie ooreen met welchen

In enkele gevalle bring "Sandhi" verandering mee, waar die elemente byeenkom (waar twee woorde of woordvorme saamtrek en grammaties noodwendig klankverandering meebring). Daar is twee soorte sandhi in samehang met hierdie voornaamwoorde:

 Die wegval van die a in die begin van baie woorde
 Oorgang na 'n stemhebbende medeklinker: die afsluit-s word 'n z

 Manlik Onsydig Vroulik Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Nominatief
  Saei  þaiei
  þatei  þoei
  Soei  þozei Genitief
  þizei  þizei
  þizei  þizei
  þizozei  þizoei Datief
  þammei  þaimei
  þammei  þaimei
  þizaiei  þizomei Akkusatief
  þanei  þanzei
  þatei  þoei
  þoei  þozei

 Vraende voornaamwoorde 
Hulle is in Goties nog redelik sterk uitgebou (by die enkelvoud). Die Oudhoogduits besit 'n soortgelyke grammatikale konstruksie (dit word in die ontwikkeling tot die Nieuhoogduits weliswaar aansienlik verminder).

By nadere ondersoek toon die vraende voornaamwoorde van die onsydige naamwoorde 'n onreëlmatigheid: dit is nie ƕata, soos wat verwag word nie, maar ƕa; vergelyk hiermee die voornaamwoord ita en die lidwoord þata.

 Enkelvoud Manlik Onsydig Vroulik Nominatief
  ƕas  ƕa  ƕō Akkusatief
  ƕana  ƕa  ƕō Genitief
  ƕis  ƕis  *ƕizos Datief
  ƕamma  ƕamma  ƕizai

 by die meervoud is daar slegs een voornaamwoord bekend: ƕanzuh.
Voorbeeld: ƕanzuh: insandida ins twans ƕanzuh (Hy het hulle weggestuur/weg van twee en twee)

 Besitlike voornaamwoorde 
Die besitlike voornaamwoorde is besitlike byvoeglike naamwoorde. Hulle word veel meer gebruik as die Genitief by die persoonlike voornaamwoorde in die 1ste en 2de persoon.

Hulle volg gewoonlik op die naamwoorde,

waarop hulle betrekking het, en stem hiermee met die woordgeslag, getal en naamval ooreen. Dit is:

 meins:  myne;  mein

 þeins:  joune;  dein

 ugkar:  ons s'n (tweevoud);  unser (Dual)

 igqar:  julle s'n (tweevoud);  euer (Dual) (vergelyk egter Beiers enker 'julle s'n')

 unsar:  ons s'n (meervoud);  unser (Plural)

 izwar:  julle s'n (meervoud);  euer (Plural)

Hierdie byvoeglike naamwoorde word nooit swak verbuig nie. By ugkar, igqar, unsar en izwar ontbreek die -s aan die einde van die Enkelvoud-Manlik-Nominatief. Verder kan mens nooit die -ata in die nominatief en akkusatief onsydig by hierdie vier byvoeglike naamwoorde in die meervoud koppel nie (bv. unsarata, igqarata, ens.). Die onsydige vorm is in hierdie geval met die Enkelvoud-Manlik-Nominatief identies, sonder uitgang. In ander gevalle word die byvoeglike naamwoorde presies soos elke ander sterk byvoeglike naamwoord verbuig: skalksos meinái  "my dienaar" /  "meiner Diener", in razn þeinamma "in jou huis" /  "in deinem Hause", ens.

By hierdie byvoeglike naamwoorde kan ook sein toegevoeg word. Hierdie byvoeglike naamwoord is selde, hoewel dit geen nominatief het nie, slegs akkusatief, genitief en datief. Sein beteken "syne, hulle" (3de persoons enkelvoud + meervoud) sonder onderskeid van woordgeslag of getal. Dit kan egter net gebruik word om na die onderwerp van die sin te verwys. 'n Mens kan vergelyk tussen:

 Sa manna sahv hund seinana. ( Die man het sy (eie) hond gesien. ;  Der Mann sah seinen (eigenen) Hund).
 Sa manna sahv hund is. ( Die man het sy (van iemand anders) hond gesien.;  Der Mann sah seinen Hund (von jemand anderem)).
 Þái gumans drugkun wein seinata. ( Die mans het hulle (eie) wyn gedrink. ;  Die Männer tranken ihren (eigenen) Wein.)
 Þái gumans drugkun wein ize. ( Die mans het hulle (van ander mense) wyn gedrink.;  Die Männer tranken ihren Wein (von anderen Leuten)).

 Voorbeeldverbuiging mein- 
 Manlik Onsydig Vroulik Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Nominatief
  meins  meinai
  meinata/mein  meina
  meina  meinos Genitief
  meinis  meinize
  meinis  meinize
  meináizos  meináizo Datief
  meinamma  meinaim
  meinamma  meinaim
  meinai  meinaim Akkusatief
  meinana  meinans
  meinata/mein  meinos
  meina  meinos

 Bepaalde lidwoord 
In Goties is daar slegs een bepaalde lidwoord wat tegelyk 'n aanwysende voornaamwoord is. Hy tree verbasend baie soos die Duitse bepaalde lidwoord en ook die aanwysende voornaamwoord op. Aan hierdie bepaalde lidwoord, wat terselfdertyd 'n aanwysende voornaamwoord is, kan mens besonder goed die ontwikkeling van die afsonderlike bepaalde lidwoorde en aanwysende voornaamwoorde in die uiteenlopende Oergermaanse tale (bv. Oudhoogduits, Oudengels en Oudnoors) raaksien. Wat die aanwysende voornaamwoorde betref, kan 'n mens steeds by Yslands parallelle trek (vergelyk Yslands þessi en Gotiese þize).

 Manlik Onsydig Vroulik Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Nominatief
  Sa  þai
  þata  þo
  So  þos Genitief
  þis  þize
  þis  þize
  þizos  þizo Datief
  þamma  þaim
  þamma  þaim
  þizai  þizom Akkusatief
  þana  þans
  þata  þo
  þo  þos

Nou kan mens 'n vergelyking maak tussen die tabel hierbo en die Oudengelse bepaalde lidwoord en aanwysende voornaamwoord in die twee tabelle hieronder.

 Bepaalde lidwoorde

 Enkelvoud Meervoud Manlik Onsydig Vroulik Nominatief
  Se  þæt
  sēo  þā Akkusatief
  þone  þæt
  þā  þā Genitief
  þæs  þæs
  þæs  þāra, þǣra Datief
  þǣm, þām  þǣm, þām
  þǣre  þǣm, þām

 Aanwysende voornaamwoorde

 Enkelvoud Meervoud Manlik Onsydig Vroulik Nominatief
  þes  þis
  þēos  þās Akkusatief
  þisne  þis
  þās  þās Genitief
  þis(s)es  þis(s)es
  þisse, þisre  þissa, þisra Datief
  þis(s)um  þis(s)um
  þisse  þis(s)um

Daar is geen onbepaalde lidwoord in Goties nie.

 Selfstandige naamwoord 
By die verbuigingsvorme van die selfstandige naamwoord is die verbuigingstam van die naamvaluitgang onderskeibaar. Na gelang van die uitgang van die verbuigingstam kry mens in Goties 'n klinker- (volgens Jacob Grimm: sterk) en 'n medeklinker- (volgens Jacob Grimm: swak) verbuiging.

Deels deur die Laat Oergermaanse en Voorgotiese ontwikkeling is die eindklank van die verbuigingstam nie in elke verbuigingsvorm herkenbaar nie. By die klinkerstamme toon dit veral nog in die Datief-Meervoud en Akkusatief-Meervoud: a-stamme dagam, dagans ↔ ō-stamme gibom, gibos ↔ i-stamme gastim, gastins ↔ u-stamme sunum, sununs. By die medeklinerstamme is die verbuigingstam die duidelikste voor die uitgange wat met 'n klinker begin, vergelyk: gumane, qinono, manageino.

 Klinkerverbuiging 
 a-stamme (manlik en onsydig) 
Die Gotiese a-stamme, wat sowel manlik en onsydig insluit, sit die Oergermaanse a-stamme en uiteindelik die Oerindogermaanse o-stamme voort, sodat hulle met die Latynse en Oudgriekse o-stamme (tipies: Latyn lupus 'wolf', Grieks lúkos 'wolf') vergelykbaar is. By die Oergermaanse a-stamme wissel die agtervoegsel tussen  *-a- en *-e- ( < Oerindogermaans *o : *e), wat in Goties as -a- : -i- voortgesit is. Die a-stamme word op grond van klankontwikkeling in drie klasse verdeel:

 suiwer a-stamme
 i̯a-stamme
 u̯a-stamme

 Suiwer a-stamme 

ParadigmaConradie, C.J. 1986. Taalgeskiedenis. Pretoria: Academica, bl. 14: "'n Paradigma is in die historiese taalkunde verskillende vorme van dieselfde woord" van die manlike en onsydige a-stamme: dags (manlik) 'dag', hlaifs (manlik) 'brood', waurd (onsydig) 'woord', haubiþ (onsydig) 'hoof' / 'kop':

 manlik dags, hlaifs onsydig waurd, haubiþ Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Nominatief
  dags  hlaifs  dagos  hlaibos
  waurd  haubiþ  waurda  haubida Genitief
  dagis  hlaibis  dage  hlaibe
  waurdis  haubidis  waurde  haubide Datief
  daga  hlaiba  dagam  hlaibam
  waurda  haubida  waurdam  haubidam Akkusatief
  dag  hlaif  dagans  hlaibans
  waurd  haubiþ  waurda  haubida Vokatief
  dag       

 Die reëlmatige verandering (wisseling) tussen f : b ((nominatief-enkelvoud laufs* 'blaar' : nominatief-meervoud laubos), þ : d (nominatief-enkelvoud liuhaþ 'lig' : genitief-enkelvoud liuhadis) en s : z (nominatief-enkelvoud riqis 'duisternis, donkerheid' : genitief-enkelvoud riqizis) spruit uit die Gotiese eindklankverharding.

 i̯a-stam 

Die manlike i̯a-stamme word weens 'n uitgangsonderskeid verdeel in 'n groep met kort stamlettergrepe en 'n groep met lang stamlettergrepe (uiteindelik deur die Wet van Sievers). Soos die langlettergrepiges behou hulle ook die meerlettergrepige stamme. Wat die onsydige i̯a-stamme betref, bestaan hierdie onderskeid in Goties nie meer nie; hier is die kortlettergrepige bou deurgevoer.

Paradigma van die manlike en onsydige i̯a-stamme:
 kortlettergrepige harjis (manlik)  'leer'  'Heer'; kuni (onsydig)  'geslag'  'Geschlecht'  'kunne'  'køn'  'kjønn'  'könn';
 langlettergrepige hairdeis (manlik)  'herder'  'Hirte'; reiki (onsydig)  'ryk'  'Reich':

 manlik harjis, hairdeis onsydig kuni, reiki Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Nominatief
  harjis  hairdeis  harjos  hairdjos
  kuni  reiki  kunja  reikja Genitief
  harjis  hairdeis  harje  hairdje
  kunjis  reikjis  kunje  reikje Datief
  harja  hairdja  harjam  hairdjam
  kunja  reikja  kunjam  reikjam Akkusatief
  hari  hairdi  harjans  hairdjans
  kuni  reiki  kunja  reikja Vokatief
  hari  hairdi      

 u̯a-stamme 

Die u̯a-stamme word weens hul besondere klankvorming eweneens van die suiwer a-stamme onderskei. Die kortlettergrepige u̯a-stamme het in die nominatief-enkelvoud die klankvorm (manlik) -us, (onsydig) -u; die langlettergrepiges het weer die klankvorm (manlik) -ws, (onsydig) -w.

Paradigma van die manlike en onsydige u̯a-stamme: þius* (manlik) 'dienaar, kneg', waurstw (onsydig) 'werk':

 Kortlettergrepige naamwoorde (met kort klinker)

 þius, waurstw Enkelvoud Meervoud Nominatief
  þius  waurstw  þiwos  waurstwa Genitief
  þiwis  waurstwis  þiwe  waurstwe Datief
  þiwa  waurstwa  þiwam  waurstwam Akkusatief
  þiu  waurstw  þiwans  waurstwa Vokatief
  þiu   

 Die woord nominatief-enkelvoud aiws* '(lewens)tyd, ewigheid' wissel in die verbuiging tussen a- en i-stamme: genitief-enkelvoud aiwis, datief-enkelvoud aiwa, akkusatief-enkelvoud aiw : datief-meervoud aiwam (7 bewysplekkeWulfila.be soekresultate), akkusatief-meervoud aiwins (Matthéüs 6:13: unte þeina ist þiudangardi jah mahts jah wulþus in aiwins. amen.).

 ō-stamme (vroulik) 
Die Gotiese ō-stamme, wat slegs die vroulike vorme insluit, sit die Oergermaanse ō-stamme en uiteindelik die Oerindogermaanse eh₂-stamme voort. Wat in die Oerindogermaanse taal nog 'n geringe agtervoegselklinkerwisseling (Suffixablaut) uitmaak, speel in die Oergermaanse taal reeds geen rol meer nie. Daar word tussen die suiwer ō-stamme, die u̯ō-stamme en die i̯ō-stamme onderskei. Die u̯ō- en die kortlettergrepige i̯ō-stamme toon geen afwyking van die suiwer ō-stamme nie en kan daarom onder dieselfde hofie behandel word. Andersins word hulle by die langlettergrepige i̯ō-stamme ingedeel.

 Suiwer ō-, u̯ō- en kortlettergrepige i̯ō-stamme 
Paradigma van die vroulike ō-, u̯ō- en kortlettergrepige i̯ō-stamme:
 Suiwer ō-stamme: giba ( 'gawe', 'geskenk'  'Gabe'),
 u̯ō-stamme: triggwa ( 'getrouheid', 'verbond'  'Treue'),
 i̯ō-stamme: sunja ( 'waarheid'  'Wahrheit').

 giba, triggwa, sunja Enkelvoud Meervoud Nominatief
  giba  triggwa  sunja  gibos  triggwos  sunjos Genitief
  gibos  triggwos  sunjos  gibo  triggwo  sunjo Datief
  gibai  triggwai  sunjai  gibom  triggwom  sunjom Akkusatief
  giba  triggwa  sunja  gibos  triggwos  sunjos

 Langlettergrepige i̯ō-stamme 
In hierdie klas hoort die woorde met 'n langer wortellettergreep en dié waarby die agtervoegsel-*i̯ō in die derde lettergreep staan, soos – van binne Gotiese perspektief hier as onreëlmatig beskou – ook mawi 'meisie' en þiwi 'maagd'.
Paradigma: bandi 'boei, band', mawi 'mesie':

 bandi, mawi Enkelvoud Meervoud Nominatief
  bandi  mawi  bandjos  maujos Genitief
  bandjos  maujos  bandjo  maujo Datief
  bandja  maujai  bandjom  maujom Akkusatief
  bandja  mauja  bandjos  maujos

 Die langlettergrepige Gotiese i̯ō-stamme sit 'n Oerindogermaanse bou voort met:

 in die nominatief en akkusatief-enkelvoud die agtervoegsel in die nultrap-vorm *-ih₂,
 in die ander naamvalle in die voltrap-vorm  *-i̯eh₂.

 U-stam (alle woordgeslagte) 
Die U-stam onderskei hom in 'n hoë mate van die ander twee sterk stamme. Hy het nie, soos vermoed word, 'n *Ju-stam en ook geen Wu-stam nie. Verder is daar net twee onsydige naamwoorde bekend wat tot die U-stam hoort, naamlik *Faíhu ( vermoë, mag, besittings, rykdom (soos geld, goedere, beeste);  Vermögen) en *Paíru(stekel) (volgens onderskeie tekste ook *qaíru). Waarskynlik ook *Leiþu (vrugtewyn).

 Sunus, –jus seun (manlik) Handus, –us hand (vroulik) Faihu, ?? goed, rykdom, besittings (onsydig)Wulfila.be: faihu word dikwels gebruik om "goed, rykdom, besittings" aan te dui.Wulfila.be: sien verbuiging "faihau" by Markus 10:24. Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Nominatief
  Sunus/Sunáus  –us/aus  Sunjus  –jus
  Handus  –us  Handus  –us
  Faihu  –u  Onbekend  Genitief
  Sunjus  –jus  Suniwe  –iwe
  Handus  –us  Handiwe  –iwe
  Faihaus  -aus  Onbekend  Datief
  Sunau  –au  Sunum  –um
  Handau  –au  Handum  –um
  Faiháu  –  Onbekend  Akkusatief
  Sunu/Sunau  –u  Sununs  –uns
  Handu  –u  Handuns  –uns
  Faíhu  –u  Onbekend  Vokatief
  Sunu/Sunau  –u/au    Handu  -u    Onbekend   

 Swak selfstandige naamwoorde 

 Swak manlike/onsydige An-stam 

 Guma, -ns man (manlik) Hairto, -ns hart (onsydig) Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud Nominatief
  Guma  -  Gumans  -ans
  Haírto  –  Haírtana  –ana Genitief
  Gumins  –ins  Gumane  –ane
  Haírtins  –ins  Haírtane  –ane Datief
  Gumin  –in  Gumam  –am
  Haírtin  –in  Haírtam  –am Akkusatief
  Guman  –n  Gumans  –ans
  Haírto  –  Haírtona  –ona Vokatief
  Guma  –    Haírto   

 Swak vroulike On-stam 

 tuggo, –ns tong (vroulik) Enkelvoud Meervoud Nominatief
  Tuggo  [tuːŋgɔ] of [tʊŋgoː]  –  Tuggons  –ons Genitief
  Tuggons  –ons  Tuggono  –ono Datief
  Tuggon  –on  Tuggom  –om Akkusatief
  Tuggon  –on  Tuggons  –ons

 Werkwoorde 
 Swak en sterk werkwoorde 
Soos by alle Germaanse tale word die werkwoorde in swak en sterk werkwoorde verdeel.

Byna alle Gotiese werkwoorde word volgens die Oerindogermaanse beginsel by die sogenaamde "tematiese" vervoeging verbuig; dit beteken daar word 'n sogenaamde temaklinker tussen die wortel en die vervoegingsagtervoegsel (Flexionssuffix) ingevoeg. Wat by die Indogermaanse rekonstrueerde temaklinker *e und *o is, het by die Goties tot i en u verder ontwikkel. Die ander atematiese vervoeginge, wat by die agtervoegsel direk aan die wortel gevoeg word, bestaan by Goties nog slegs by die werkwoord wisan  wees  „sein“, asook by enkele klasse van die swak vervoegende werkwoorde (so bv. bly die werkwoord salbôn ( salf /  salben) se stam salbô- steeds onveranderd; daar word ook geen temaklinker ingevoeg soos bv. by baíran (sien onder) nie).
Die atematiese werkwoord wisan toon in die aanwysende onvoltooide teenwoordige tyd (Präsens) soos in alle Indogermaanse tale baie onreëlmatighede op grond van die veranderinge (wisselings) van die normale (voltrap) en nultrap</span>:

 Aanwysende onvoltooide teenwoordige tyd (Präsens Indikativ): ik im, þu is, is ist; wis si(j)um, jus si(j)uþ, eis sind

Soos by alle Germaanse tale is daar twee groepe werkwoorde wat onderskeidelik as "sterk" en "swak" gekenmerk word. Swak werkwoorde word in die Voltooide teenwoordige tyd (Präteritum) vervoeg deur die agtervoegsel -da/-ta, die sterk werkwoorde deur die ablaut (die verandering van die stamklinker by werkwoorde):
 swak: salbôn – salbôda – salbôdedun – salboþs, „salf – ek/hy het gesalf – hulle het gesalf – gesalf“
 sterk:   qiman – qam – qemun – qumans, „kom – ek/hy het gekom – hulle het gekom – gekom“

 Argaïsmes 
Goties het enkele taalfossiele uit die Oerindogermaanse tyd behou:

 twee tweevoude (ons twee, ons al twee, ons beide / julle twee, julle al twee, julle beide)
 'n sintetiese (medium) lydende vorm in die Onvoltooide teenwoordige tyd (Präsens):

 Aanwysende tweevoud (Dual Indikativ):
 baíros  „ons twee dra“,         sôkjôs  „ons albei soek“
 báirats „julle twee dra“,          sôkjats „julle albei soek“
 Optatiewe* tweevoud (Dual Optativ): (Om 'n 1) vervulbare wens of 2) om 'n moontlikheid met betrekking tot die toekoms uit te druk; met of sonder wenswoorde)
 baíraiwa „ons albei sou dra“,        salbôwa  „ons albei sou salf“
 baíraits „julle twee dra“,        salbôts  „julle twee salf“
 Gebiedende tweevoud (Dual Imperativ)
 baírats! „julle twee moet dra!“, salbôts! „julle twee moet salf!“

 Onvoltooide verlede tyd (Dual Präteritum):
 Indikativ: bêru, bêruts        /   salbôdêdu,  salbôdêduts
 Optativ:   bêrweiwa, bereits   /   salbôdeiwa, salbôdeits

 Aanwysende lydende vorm (Passiv Indikativ):
 1ste en 3de persoons enkelvoud: baírada    / salbôda   „wees gedra / gesalf“
 2de persoons enkelvoud:        baíraza    / salbôza   „wees gedra / gesalf“
 in die hele meervoud:          baíranda   / salbônda  „wees gedra / gesalf“
 Optatiewe lydende vorm (Passiv Optativ):
 1ste en 3de persoons enkelvoud: baíraidau  / habaidau   „sou gedra word / gehad“
 2de persoons enkelvoud:        baíraidau  / habaizau   „(jy) sou gedra word / gehad“
 in die hele meervoud:        baíraindau / habaindau  „(julle/hulle) sou gedra word / gehad“

Opmerking: Die ek-vorm word in die passief deur die 3de persoon enkelvoud gevul. In die meervoud kry die 3de persoon die ons- en hulle-vorm. In die volgende tabel sal daar nie verder uitvoeriger op die twee- en meervoud ingegaan word nie

 Sterk werkwoorde 
 Klas I (a/b) (ei-ai-i/ai-i/ai) 
 Onbepaalde wyse greipan Onvoltooide teenwoordige tyd deelwoord(Partizip Präsens) greipands Voltooide teenwoordige tyd deelwoord(Partizip Perfekt) gripans Enkelvoud Eerste persoon Tweede persoon Derde persoon ik þu is/si/ita Bedrywend Teenwoordige tyd greipa greipis greipiþ Verlede tyd gráip gráipt gráip Optatief Teenwoordige tyd greipau greipais greipai Verlede tyd gripjau gripeis gripi Lydend Aanwysend greipada greipaza greipada Optatief greipaidau greipaizau greipaidau Gebiedend — greip greipadau Tweevoud Eerste persoon Tweede persoon wit jut Bedrywend Teenwoordige tyd greipôs greipats — Verlede tyd gripu griputs — Optatief Teenwoordige tyd greipaiwa greipaits — Verlede tyd gripeiwa gripeits — Lydend Aanwysend greipanda greipanda — Optatief greipaindau greipaindau — Gebiedend — greipats — Meervoud Eerste persoon Tweede persoon Derde persoon weis jus eis/ija/ijos Bedrywend Teenwoordige tyd greipam greipiþ greipand Verlede tyd gripum gripuþ gripun Optatief Teenwoordige tyd greipaima greipaiþ greipaina Verlede tyd gripeima gripeiþ gripeina Lydend Aanwysend greipanda greipanda greipanda Optatief greipaindau greipaindau greipaindau Gebiedend greipam greipiþ greipandau

 Notas 

 Bronne 
 Bethge, R.: Gotisch. In: Dieter, F.: Laut- und Formenlehre der altgermanischen Dialekte. Leipzig 1898–1900. (S. 21–35: Vokalismus; S. 193–214: Konsonantismus; S. 391–408: Konjugation; S. 568–602: Deklination).
 Binnig, W.: Gotisches Elementarbuch. 5., völlig neubearb. Aufl. der früheren Darstellung v. H. Hempel. Berlin [u. a.] 1999.
 Braune, W., Heidermanns, Fr.: Gotische Grammatik mit Lesestücken und Wörterverzeichnis. 20. Auflage. Tübingen 2004.
 Hutterer, C.J.: Die germanischen Sprachen. Ihre Geschichte in Grundzügen. 4. erg. Auflage. Wiesbaden 2008.
 Jellinek, M.H.: Geschichte der gotischen Sprache. 3., verb. und verm. Aufl.. Berlin [u. a.] 1926.
 Kieckers, E.: Handbuch der vergleichenden gotischen Grammatik. München 1928.
 Kluge, F.: Die Elemente des Gotischen. Eine erste Einführung in die deutsche Sprachwissenschaft. 3., verb. und verm. Aufl. Strassburg 1911.
 Krahe, H.: Historische Laut- und Formenlehre des Gotischen. Zugleich eine Einführung in die germanische Sprachwissenschaft. 2. Aufl., bearb. v. E. Seebold. Heidelberg 1967.
 Krause, W.: Handbuch des Gotischen. 3., neubearb. Aufl. München 1968.
 Mossé, F.: Manuel de la langue gotique. nouvelle éd. Paris 1956.
 Rauch, I.: The Gothic language. Grammar, genetic provenance and typology, readings. New York [u. a.] 2003.
 Streitberg, W.: Gotisches Elementarbuch. 5. und 6. neubearb. Aufl. Heidelberg 1920.
 Wright, J.: Grammar of the Gothic language and the gospel of St. Mark, selections from the other gospels and the second epistle to timothy with notes and glossary. Oxford [u. a.] 1997 [= Nachdruck von 1910].

Kategorie:Oos-Germaanse tale
*