Hoogste Hof van Appèl, Suid-Afrika

Moenie verwar word met die voormalige Hooggeregshof van Suid-Afrika nie.

Die Hoogste Hof van Appèl van Suid-Afrika (voorheen bekend as die Appèlafdeling van die Hooggeregshof) is Suid-Afrika se naashoogste appélhof ná die Konstitusionele Hof. Die hof is in Bloemfontein, die setel van die land se regterlike gesag, geleë. Vanweë die hof word na Bloemfontein dikwels en tradisioneel as die "geregtelike hoofstad" van Suid-Afrika verwys, hoewel die Konstitusionele Hof in Johannesburg gesetel is.  

 Geskiedenis 
duimnael|links|Gebou van die Appèlhof van Suid-Afrika in Bloemfontein
Die Unie van Suid-Afrika is in 1910 uit vier Britse kolonies gestig. Die hoogste howe van hierdie kolonies het provinsiale afdelings van die nuwe Hooggeregshof van Suid-Afrika geword. 'n Appèlafdeling is geskep as 'n suiwer appélhof met 'n hoër gesag as die provinsiale afdelings. Dit was die setel van 'n paar van die land se mees uitgelese regters, soos James Rose-Innes, Ernest Frederick Watermeyer, J.A. Galgut, John Wessels en J.A. Schreiner.

In 1994 is die Konstitusionele Hof van Suid-Afrika geskep, wat 'n hoër gesag as die Appèlafdeling het, maar dit kon slegs grondwetlike aangeleenthede aanhoor. Die Appèlafdeling was dus steeds die hoogste hof vir niegrondwetlike aangeleenthede.

In 1997 word die Appelafdeling die Appèlhof van Suid-Afrika en kry dit grondwetlike jurisdiksie, hoewel die stelsel van twee hooggeregshowe gebly het: die Grondwetlike Hof was die hoogste hof rakende grondwetlike aangeleenthede, maar die Appèlhof van Suid-Afrika was die hoogste hof rakende niegrondwetlike aangeleenthede. Die Grondwetlike Hof het hul jurisdiksie egter breed geïnterpreteer. Die situasie is in Augustus 2013 regulariseer met 'n wysiging aan die Grondwet van Suid-Afrika wat die Grondwetlike hof algemene jurisdiksie gee.

 Lys van presidente van die Hoogste Hof van Appèl 
 Presidente van die Hoogste Hof van Appèl No. Naam Ampstermyn Notas1.  J.J.F. Hefer  2002–2003  (waarnemende president)2.  C.T. Howie  2003–2008  (Appèlregter van 1993 af)3.  L. Mpati  2008–2016  (Appèlregter van 2000 af)4.  M.M.L. Maya  2016–2022  (Appèlregter van 2005 af)5.  X.M. Petse  2022–2023  (waarnemende president)6.  M.B. Molemela  sedert 2023  (Appèlregter sedert 2018)

 Lys van adjunkpresidente van die Hoogste Hof van Appèl 
 Adjunkpresidente van die Hoogste Hof van Appèl No Naam Amptstermyn Notas1.  L. Mpati  2003–2008  (daarna president van die hof)2.  L.T.C. Harms  2008–2011  (Appèlregter van 1993 af)3.  K.K. Mthiyane  2012–2014  (Appèlregter van 2001 af)4.  M.S. Navsa  2015 – 2015  (waarnemend)5.  M.M.L. Maya  2015–2017  (daarna president van die hof)6.  J.B.Z. Shongwe  2017–2018  (waarnemend)7.  X.M. Petse  sedert 2019  (Appèlregter sedert 2012)8.  N. Dambuza  2022–2023  (waarnemend)

 Verwysings 

 Eksterne skakels 
  Amptelike webwerf

Kategorie:Geboue en strukture in Bloemfontein
Kategorie:Howe in Suid-Afrika