Krap

Krappe (Brachyura) is 'n groep van kreefagtige diere wat aan die orde van tienpotiges (Decapoda) behoort. Die wetenskaplike naam, Brachyura, beteken letterlik kort stert en verwys na die agterlyf wat, anders as ander kreefagtiges, nie 'n sigbare stert het nie.

Alle krappe het 10 pote, 'n dik eksoskelet en 'n plat lyf wat breër is as wat dit lank is. Die oë is op uitsteeksels gemonteer en die voorpote het knypers. Krappe beweeg lateraal voort (loop skuins) en kan vinnig ingrawe as gevaar dreig.

Krappe is 'n uiters suksesvolle groep, wat oor die hele wêreld voorkom. Hulle is basies swaar gepantserde skulp-brekers. Die meeste krappe kom in die see voor, maar daar is 'n paar wat in varswater voorkom, en selfs 'n paar wat op land leef. Die kleinste krappies word so groot soos 'n ertjie; die grootste (die Japanse spinnekopkrap) se bene word tot 4 meter lank.  Omtrent 7 000 spesies is bekend.Walters, Martin & Johnson, Jinny. 2007. The World of Animals. Bath, Somerset: Parragon.

Krappe is omnivore en vreet bykans enigiets. Dikwels is dit alge, maar dierlike voedsel is noodsaaklik vir hulle gesondheid en ontwikkeling. Hulle sal weekdiere, skaaldiere asook wurms, swamme en bakterieë vreet.

 Liggaamsbou 
duimnael|links|Krappe kom in alle kleure en groottes voor, die Geosesarma-spesie is pers met oranje oë.
duimnael|'n Krap wat 'n ovaalster aanval.

Die krap se liggaam bestaan uit 'n kopborsstuk (cephalothorax; die kop en borsstuk is aaneen) en agterlyf. Die agterlyf is klein en is onder die kopborsstuk ingevou. Aan die kopborsstuk word die volgende gedra:
 vyf pare pote waarvan die voorste paar knypers het
 twee oë op steeltjies (twee steeltjies, elk met 'n saamgestelde oog)
 twee voelers waarmee hulle die wêreld in die donker verken
 monddele (bytend, plat en beweeg om water na die kieue te spoel)

Krappe haal met kieue asem (soos visse) en is dus van water afhanklik. Die kieue word in kieukamers gehuisves wat altyd met water gevul is. Daarom kan krappe ook op land asemhaal.

Die huidbedekking (eksoskelet) is hard en plastiekagtig. Dit bestaan uit chitien wat met kalsium versterk is. Die eksoskelet beskerm die krap teen gevaar en verhoed oormatige waterabsorpsie in die water asook waterverlies op land.

Die knypers word gebruik om hulle prooi te gryp en te onderwerp. As die prooi 'n skulp of dop het, word die knypers gebruik om dit oop te breek. Die mannetjies gebruik ook hulle knypers tydens gevegte of om vir mekaar te wuif.

Die wyfies lê eiers wat in die ruimte tussen die agterlyf en kopborsstuk uitbroei. Die kleintjies lyk soos die volwasse krappe.

 Krappe as voedsel 
Oor die hele wêreld word krappe deur mense gevang en as voedselbron benut. Sommige spesies word met dop en al geëet, veral spesies met 'n sagte dop, met ander spesies word slegs die bene (en kloue) oopgebreek en geëet. Sommige krappe is egter giftig en kan dodelik wees.

 Verwysings 

 Bronnelys 
 Brown, Alec: Surviving on sandy shores. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Deel 6, nr. 6, November/Desember 1991. ISSN 0258-3313
 Pank, Bevan A.: Those magnificent ghost crabs. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Deel 6, nr. 6, November/Desember 1991. ISSN 0258-3313

 Eksterne skakels