Affiksering

Affiksering kan plaasvind deur middel van prefikse, suffikse of ambifikse.Van Huysteen,  2014:190 Affiksering vind plaas om afgeleide of flekteerde woorde te vorm.Van Huysteen,  2014:190

 Verlede 
In die verlede was affiksering in 6 kategorieë gedeel naamlik:Combrink,  1990:59
 Kombinasie sonder meer
 Kombinasie met meer
 Kombinasie-plus-verkorting
 Kombinasie-plus-verlenging
 Kombinasie-plus-wysigings
 Kombinasie-plus-vervanging

 Kombinasie sonder meer 

Dit is die kombinasie van bestaande woorde. ’n Voorbeeld is:
rookloos bestaan uit rook+loos Combrink,  1990:61

 Kombinasie met meer 

Tydens die kombinering van woorde, kan die items ook verander. Die verandering kan plaasvind deur middel van verkorting, verlenging, wysigings en vervanging.Combrink,  1990:61

 Kombinasie-plus-verkorting 

Hierdie kombinasie kan as ’n soort reduksie gesien word. Affikse word afgeknot en aan ander stamme gelas. Die morfeem -eer in kombineer en opereer kan afgeknot word en die nominaliserende suffiks -asie kan aangelas word Combrink,  1990:61

 Kombinasie-plus-verlenging 

Voegsels word hier gebruik om stamme, suffikse en enkele prefikse te verleng.
Voorbeeld:
universiteit en raad kan nie universiteitraad vorm nie omdat dit geen morfologiese valensie beskik nie. Die voegsel -s- moet tussen die twee stamme gevoeg word (universiteitsraad) om ’n verlenging te laat plaasvind.Combrink,  1990:62

 Kombinasie-plus-wysigings 

Die volgende voorbeeld verduidelik hierdie kombinasie volledig:
As prefiks, suffiks, affiks of larinks met -aal in die orde gekombineer word, word die /ks/ van die stam gewysig tot ’n /x/- vgl. Prefigaal, affigaal, suffigaal en laringaal.Combrink,  1990:62

 Kombinasie-plus-vervanging 

Vokale word met mekaar vervang wanneer affikse bygevoeg word. Hierdie proses is vervanging deur ’n vormverwante morfeem.
Voorbeeld:
stad en -(e)ling word gekombineer, dan word die -a- in stad verband met -ee- om steed te vorm. Daarom is die resultaat dan stedeling Combrink,  1990:62-63

 Vandag 
Vandag is dit duidelik dat Afleidings en Fleksies uit Affikse spruit. 'n Afleiding is 'n woordvormingsproses waar affiksering gebruik word om nuwe woord te vorm.Van Huysteen,  2014:184 'n Afleiding bestaan uit 'n affiks en 'n stam wat aan mekaar verbind.Van Huysteen,  2014:184 'n Afleidingsaffiks het nie almal duidelike betekenisse nie en kan die leksikale kategorie (woordsoort) van die grondwoord verander.Combrink,  1990:31

Fleksie is 'n proses waar verskillende woordvorme geskep word. Hierdie woordvorme wat geskep word verander nie die woordsoortelike eienskappe van die bestaande grondwoord nie.Van Huysteen,  2014:190 Volgens Combrink 1990:31 het fleksieaffikse 'n duidelike betekenis en is die geflekteerde woorde voorspelbaar ten opsigte van vorm en betekenis. Hulle verander nooit die leksikale kategorie nie en sluit die moontlikheid van aanbou uit Combrink,  1990:31

Voorbeelde van fleksie:

ham+brood+jie = hambroodjie ("ham" en "brood" is beide Nomen, deur om die Diminuitief "jie" by te voeg, behou hy nogsteeds sy Nomenale waarde).

Vanuit Fleksie, spruit Supplesie. Supplesie word beskou as 'n proses waar 'n woord wat etimologies gesproke, nie verband hou met die grondwoord nie.Van Huysteen,  2014:190

Voorbeeld

Die komparatief- en superlatiefvorme van goed is beter en beste .

 Bronnelys 
 Combrink, J.G.H.  1990.  Afrikaanse Morfologie.  Pretorie: Van Schaik

 Verwysings 

Kategorie:Morfologie (taalkunde)