Plateosourus

Plateosourusse (wat waarskynlik "breë akkedis" beteken, en nié "plat akkedis" nie) is 'n genus van plateosouride dinosourusse wat ongeveer 214 tot 204 miljoen jaar gelede tydens die Laat Trias-epog geleef het, in wat vandag Sentraal- en Noord-Europa is. Plateosaurus is 'n basale (vroeë) souropodomorf-dinosourus, 'n sogenaamde "prosouropod". Die tipespesie is Plateosaurus trossingensis; voor 2019 is daardie eer aan Plateosaurus engelhardti gegee, maar dit is deur die ICZN as ondiagnosties (d.w.s. ononderskeibaar van ander dinosourusse) beskou. Tans is daar drie geldige spesies; benewens P. trossingensis, is P. longiceps en P. gracilis ook bekend. Ander is egter in die verlede toegeken, en daar is geen breë konsensus oor die spesietaksonomie van plateosouride dinosourusse nie. Net so is daar 'n oorvloed sinonieme (ongeldige duplikaatname) op genusvlak.

Plateosaurus, wat in 1834 deur Johann Friedrich Engelhardt ontdek en drie jaar later deur Hermann von Meyer beskryf is, was die vyfde benoemde dinosourusgenus wat steeds as geldig beskou word. Alhoewel dit beskryf is voordat Richard Owen die klade Dinosauria in 1842 formeel opgerig het, was dit nié een van die drie genera wat deur Owen gebruik is om die groep te definieer nie. Dinosouriërs was destyds swak bekend en moeilik om te definieer. Vandag is dit egter een van die dinosourusse wat die bekendste aan die wetenskap is: meer as 100 geraamtes is gevind, waarvan sommige byna volledig is. Die oorvloed van sy fossiele in Swabië, Duitsland, het gelei tot die bynaam Schwäbischer Lindwurm, oftewel Swabiese lintwurm.

Plateosaurus was 'n tweevoetige herbivoor met 'n klein skedel op 'n lang, buigsame nek, skerp maar kompakte plantverpletterende tande, kragtige agterpote, kort maar gespierde arms en grypende hande met groot kloue aan drie vingers, wat moontlik vir verdediging en voeding gebruik is. Ongewoon vir 'n dinosourus, het Plateosaurus sterk ontwikkelingsplastisiteit getoon: in plaas van 'n redelik eenvormige volwasse grootte, was volgroeide individue tussen 4,8 en 10 meter lank en het tussen 600 en 4 000 kilogram geweeg. Gewoonlik het die diere minstens 12 tot 20 jaar geleef, maar hul maksimum lewensduur is onbekend.

Ten spyte van die groot hoeveelheid en uitstekende gehalte van die fossielmateriaal, was Plateosaurus vir 'n lang tyd een van die mees misverstane dinosourusse. Sommige navorsers het teorieë voorgestel wat later geblyk het te bots met geologiese en paleontologiese bewyse, maar het die paradigma van die openbare mening geword. Sedert 1980 is die taksonomie (verwantskappe), tafonomie (hoe die diere ingebed en gefossileer het), biomeganika (hoe hul geraamtes gewerk het) en paleobiologie (lewensomstandighede) van Plateosaurus in detail herbestudeer, wat die interpretasie van die dier se biologie, postuur en gedrag verander het.

Kategorie:Sauropodomorpha