Wilma Stockenström

Wilma Johanna Stockenström (7 Augustus 1933-) is 'n Suid-Afrikaanse skrywer, vertaler en aktrise. Sy skryf hoofsaaklik in Afrikaans en is saam met Sheila Cussons, Elisabeth Eybers, Antjie Krog en Ina Rousseau een van die vernaamste Afrikaanse vroulike skrywers.

Stockenström is in Napier in die Overbergdistrik gebore. Nadat sy hoërskool voltooi het, studeer sy aan die Universiteit van Stellenbosch, waar sy in 1952 'n BA-graad in drama verwerf. Sy trek in 1954 na Pretoria en trou met die Estlandse taalkundige, Ants Kirsipuu. Sy woon sedert 1993 in Kaapstad.

Sy is een van weinig skrywers wat 'n Hertzogprys in twee afsonderlike kategorieë kon losslaan. Sy wen dit in 1977 vir poësie en in 1991 vir fiksie. Haar 1981-roman, Die kremetartekspedisie, is deur die Nobelpryswenner, J.M. Coetzee in Engels vertaal en onder die titel The Expedition to the Baobab Tree uitgegee. Van haar werk is ook in Nederlands, Frans, Duits, Hebreeus, Italiaans, Turks en Sweeds vertaal.

 Skryfwerk 

 Poësie 
 Vir die bysiende leser, Reijger, Kaapstad, 1970
 Spieël van water, Human & Rousseau, Kaapstad, 1973
 Van vergetelheid en van glans, Human & Rousseau, Kaapstad, 1976
 Monsterverse, Human & Rousseau, Kaapstad, 1984
 Die heengaanrefrein, Human & Rousseau, Kaapstad, 1988
 Aan die Kaap geskryf, Human & Rousseau, Kaapstad, 1994
 Spesmase, Human & Rousseau, Kaapstad, 1999
 Die Stomme Aarde: 'n Keur, Human & Rousseau, Kaapstad, 2007
 The Wisdom of Water: A Selection (vertaal deur Johann de Lange), Human & Rousseau, Kaapstad, 2007
 Skoelapperheuwel, skoelappervrou, Omboni, New York & Pretoria, 1988/2011

 Versamelbundels 

In 2020 word haar gedigte 
Jy sien haar nêrens meer nie
Ooskus
Vrou op duifpote
Van vroue
Voedselvrou
Gebed teen die rede
Veldverhaal
Naakte byevrou
Winterstraat
Hier kom die dik dood
Dag, my gabba en 
Diskriminasiein Vers en vrou opgeneem.De Wet, K. (samest.) Vers & vrou. Kaapstad: Human & Rousseau. 2020

 Prosa 
 Uitdraai, Human & Rousseau, Kaapstad, 1976
 Eers Linkie dan Johanna, Human & Rousseau, Kaapstad, 1979
 Die kremetartekspedisie, Human & Rousseau, Kaapstad, 1981
 The Expedition to the Baobab Tree (vertaal deur J.M. Coetzee), Human & Rousseau, Kaapstad, 1983
 Kaapse rekwisiete, Human & Rousseau, Kaapstad, 1987
 Abjater wat so lag, Human & Rousseau, Kaapstad, 1991

 Drama 

 Dawid die dik dom kat: ’n kindertoneelstuk, DALRO, Johannesburg, 1971
 Trippens se patatta, DALRO, Johannesburg, 1971
 Laaste middagmaal, Taurus, Johannesburg, 1978

 Filmografie 
 1972 – Vlug van die Seemeeu
 1977 – Die besoeker/The Guest: An episode in the Life of Eugène Marais as Tant Corrie
 1983 – Verspeelde lente as Griet le Roux
 1990 – The Fourth Reich as Mrs. Engelbrecht
 1992 – Die Storie van Klara Viljee as Miss Lizzie Sauer
 1993 – Friends as Iris
 1993 – Djadje – Last Night I Fell Off a Horse
 2002 – Promised Land as Mart

 Eerbewyse 
 1977 Hertzogprys vir Poësie vir Van vergetelheid en van glans
 1984 CNA, Louis Luyt- en Ou Mutual-prys vir Monsterverse
 1988 Grinzane Cavour-prys vir Spedizione al Baobab
 1991 WA Hofmeyrprys en Hertzogprys vir Abjater wat so lag
 2008 SALA Lewenslange Bydrae

 Studies oor Wilma Stockenström 
De Jong, MJ. 1979. Onbetrokke betrokkenheid by mens en wêreld. Die poësie van Wilma Stockenström. Tydskrif vir Letterkunde.
Gilfillan, FR. 1990. Wilma Stockenström en die Simbolisme. Literator.
Gray, S. 1991. Some notes on further readings of Wilma Stockenström’s slave narrative, The Expedition to the Baobab Tree. Literator.
Lombard, Magda en Hein Viljoen. 1993. Die verdonkerende spieël- Simbolistiese trekke in Wilma Stockenström se eerste drie bundels. Literator.
Meyer, Susan. 2013. Wat oor is, is die Self- verblyf in ’n boomholte in Wilma Stockenström se Die kremetartekspedisie. LitNet Akademies Geesteswetenskappe.
T'Sjoen, Yves. 2012. Sheila Cussons en Wilma Stockenström in de Nederlandse literatuur Aanzetten voor een receptiestudie. Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.
Van der Westhuizen, B.. 2002. Destruksie ten minste tien maal beklemtoon – ’n interpretasie van 'Kraak die aardbol langs ’n naat' van Wilma Stockenström. Literator.

 Verwysings 

Kategorie:Afrikaanse skrywers
Kategorie:Geboortes in 1933
Kategorie:Lewende mense
Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises van die 20ste eeu
Kategorie:Alumni van die Universiteit Stellenbosch