Klassifikasie van dinosourusse

Die klassifikasie van dinosourusse het in 1842 begin toe sir Richard Owen die Iguanodon, Megalosaurus en Hylaeosaurus geplaas het in ’n "afsonderlike tribus of orde van souriese reptiele, waarvoor ek die naam Dinosauria voorstel".Owens, 1842. In 1887 en 1888 het Harry Seeley die dinosourusse in twee ordes verdeel: Saurischia en Ornithischia, na aanleiding van hul heupstruktuur. Die verdeling is lank behou, selfs deur verskeie veranderings in die taksonomie van dinosourusse.

Die grootste verandering is in die 1950's voorgestel deur die entomoloog Willi Hennig, en dit het ontwikkel in die moderne kladistiek. Vir diere wat net uit fossiele bekend is, het die ontleding van eienskappe om evolusionêre verwantskappe tussen verskillende groepe "klades" te bepaal, uiters behulpsaam blyk te wees. Toe rekenaargebaseerde ontleding waarin kladistiek gebruik is, in die 1990's gewild raak, was paleontoloë onder die eerste dierkundiges om die stelsel te aanvaar. 

Toenemende navorsing om verhoudings tussen dinosourusse te bepaal met behulp van nuwe ontdekkings het gelei tot ’n stabiele klassifikasie sedert die middel-2000's. 

 Benton-klassifikasie 
Aangesien die meeste dinosourus-paleontoloë wegbeweeg van tradisionele, ranggebaseerde taksonomiese klassifikasies ten gunste van ranglose, filogeniese stelsels, is min ranggebaseerde klassifikasies sedert die 1980's gepubliseer. Die volgende voorbeeld is een van die mees onlangses, uit die derde uitgawe van Vertebrate Palaeontology deur Michael J. Benton,Benton, 2004. Aanlyn beskikbaar ’n gerespekteerde handboek vir studente.  

Benton klassifiseer alle dinosourusse in die superorde Dinosauria, en onderverdeel laasgenoemde in twee tradisionele ordes, Saurischia en Ornithischia. Die kruis (†) toon groepe aan met geen oorlewende lede nie. 

 Orde Saurischia 
 Suborde Theropoda
 †Infraorde Herrerasauria
 †Infraorde Coelophysoidea
 †Infraorde Ceratosauria
 †Familie Ceratosauridae
 †Familie Abelisauridae
 Infraorde Tetanurae
 †Filum Carnosauria
 †Subfilum Spinosauroidea
 †Familie Megalosauridae
 †Familie Spinosauridae
 †Subfilum Allosauroidea
 †Familie Allosauridae
 †Familie Carcharodontosauridae
 Filum Coelurosauria
 †Familie Coeluridae
 Subfilum Maniraptoriformes
 †Familie Tyrannosauridae
 †Familie Ornithomimidae
 Infrafilum Maniraptora
 †Familie Alvarezsauridae
 †Familie Therizinosauridae
 †"Orde" Deinonychosauria
 †Familie Troodontidae
 †Familie Dromaeosauridae
 Klas Aves
 †Suborde Sauropodomorpha
 †Thecodontosaurus
 †Familie Plateosauridae
 †Riojasaurus
 †Familie Massospondylidae
 †Infraorde Sauropoda
 †Familie Vulcanodontidae
 †Familie Omeisauridae
 †Filum Neosauropoda
 †Familie Cetiosauridae
 †Familie Diplodocidae
 †Subfilum Macronaria
 †Familie Camarasauridae
 †Infrafilum Titanosauriformes
 †Familie Brachiosauridae
 †"Orde" Somphospondyli
 †Familie Euhelopodidae
 †Familie Titanosauridae

 †Orde Ornithischia 
 †Familie Pisanosauridae
 †Familie Fabrosauridae
 †Suborde Thyreophora
 †Familie Scelidosauridae
 †Infraorde Stegosauria
 †Infraorde Ankylosauria
 †Familie Nodosauridae
 †Familie Ankylosauridae
 †Suborde Cerapoda
 †Infraorde Pachycephalosauria
 †Infraorde Ceratopsia
 †Familie Psittacosauridae
 †Familie Protoceratopsidae
 †Familie Ceratopsidae
 †Infraorde  Ornithopoda
 †Familie Heterodontosauridae
 †Familie Hypsilophodontidae
 †Familie Iguanodontidae *
 †Familie Hadrosauridae

 Weishampel/Dodson/Osmólska-klassifikasie 
Die volgende klassifikasie is gebaseer op die tweede uitgawe van The Dinosauria,Weishampel, 2004 ’n samestelling van artikels deur deskundiges wat die omvattendste beskikbare dekking gebied het van Dinosauria toe dit in 1990 gepubliseer is. 

Die kladogram en filogeniese definisies hier onder weerspieël die huidige begrip van evolusionêre verwantskappe. Die taksons en simbole tussen hakies ná ’n takson definieer dié verwantskappe. Die plussimbool ("+") tussen taksons dui aan die spesifieke takson is ’n nodusgebaseerde klade, wat alle afstammelinge van die laaste gemeenskaplike voorsaat van die volgende takson insluit. Die groter-as-simbool (">") dui ’n stamgebaseerde takson aan wat alle organismes bevat wat ’n gemeenskaplike voorsaat deel wat nie ook ’n voorsaat van die "mindere" takson is nie.

 Saurischia 
(Tyrannosaurus/Allosaurus > Triceratops/Stegosaurus)
 Herrerasauria (Herrerasaurus > Liliensternus, Plateosaurus)
 Herrerasauridae (Herrerasaurus + Staurikosaurus)
 ? Eoraptor lunensis
 Sauropodomorpha (Saltasaurus > Theropoda)
 ? Saturnalia tupiniquim
 ? Thecodontosauridae
 Prosauropoda (Plateosaurus > Sauropoda)
 ? Thecodontosauridae
 ? Anchisauria (Anchisaurus + Melanorosaurus)
 ? Anchisauridae (Anchisaurus > Melanorosaurus)
 ? Melanorosauridae (Melanorosaurus > Anchisaurus)
 Plateosauria (Jingshanosaurus + Plateosaurus)
 Massospondylidae
 Yunnanosauridae
 Plateosauridae (Plateosaurus > Yunnanosaurus, Massospondylus)
 Sauropoda (Saltasaurus > Plateosaurus)
 ? Anchisauridae
 ? Melanorosauridae
 Blikanasauridae
 Vulcanodontidae
 Eusauropoda (Shunosaurus + Saltasaurus)
 ? Euhelopodidae
 Mamenchisauridae
 Cetiosauridae (Cetiosaurus > Saltasaurus)
 Neosauropoda (Diplodocus + Saltasaurus)
 Diplodocoidea (Diplodocus > Saltasaurus)
 Rebbachisauridae (Rebbachisaurus > Diplodocus)
 Flagellicaudata
 Dicraeosauridae (Dicraeosaurus > Diplodocus)
 Diplodocidae (Diplodocus > Dicraeosaurus)
 Macronaria (Saltasaurus > Diplodocus)
 ? Jobaria tiguidensis Camarasauromorpha (Camarasaurus + Saltasaurus)
 Camarasauridae
 Titanosauriformes (Brachiosaurus + Saltasaurus)
 Brachiosauridae (Brachiosaurus > Saltasaurus)
 Titanosauria (Saltasaurus > Brachiosaurus)
 Andesauridae
 Lithostrotia (Malawisaurus + Saltasaurus)
 Isisaurus colberti Paralititan stromeri Nemegtosauridae
 Saltasauridae (Opisthocoelicaudia + Saltasaurus)
 Theropoda (Passer domesticus > Cetiosaurus oxoniensis)
 ? Eoraptor lunensis ? Herrerasauridae
 Ceratosauria (Ceratosaurus nasicornis > Aves)
 ? Coelophysoidea (Coelophysis > Ceratosaurus)
 ? Dilophosaurus wetherilli Coelophysidae (Coelophysis + Megapnosaurus)
 ? Neoceratosauria (Ceratosaurus > Coelophysis)
 Ceratosauridae
 Abelisauroidea (Carnotaurus sastrei > C. nasicornis)
 Abelisauria (Noasaurus + Carnotaurus)
 Noasauridae
 Abelisauridae (Abelisaurus comahuensis + C. sastrei)
 Carnotaurinae (Carnotaurus > Abelisaurus)
 Abelisaurinae (Abelisaurus > Carnotaurus)
 Tetanurae (P. domesticus > C. nasicornis)
 ? Spinosauroidea (Spinosaurus aegyptiacus > P. domesticus)
 Megalosauridae (Megalosaurus bucklandii > P. domesticus, S. aegyptiacus, Allosaurus fragilis)
 Megalosaurinae (M. bucklandii > Eustreptospondylus oxoniensis)
 Eustreptospondylinae (E. oxoniensis > M. bucklandii)
 Spinosauridae (S. aegyptiacus > P. domesticus, M. bucklandii, A. fragilis)
 Baryonychinae (Baryonyx walkeri > S. aegyptiacus)
 Spinosaurinae (S. aegyptiacus > B. walkeri)
 Avetheropoda (A. fragilis + P. domesticus)
 Carnosauria (A. fragilis > Aves)
 ? Spinosauroidea
 Monolophosaurus jiangi Allosauroidea (A. fragilis + Sinraptor dongi)
 Allosauridae (A. fragilis > S. dongi, Carcharodontosaurus saharicus)
 Sinraptoridae (S. dongi > A. fragilis, C. saharicus)
 Carcharodontosauridae (C. saharicus > A. fragilis, S. dongi)
 Coelurosauria (P. domesticus > A. fragilis)
 Compsognathidae (Compsognathus longipes > P. domesticus)
 Proceratosaurus bradleyi Ornitholestes hermanni Tyrannoraptora (Tyrannosaurus rex + P. domesticus)
 Coelurus fragilis Tyrannosauroidea (T. rex > Ornithomimus velox, Deinonychus antirrhopus, A. fragilis)
 Dryptosauridae
 Tyrannosauridae (T. rex + Tarbosaurus bataar + Daspletosaurus torosus + Albertosaurus sarcophagus + Gorgosaurus libratus)
 Tyrannosaurinae (T. rex > A. sarcophagus)
 Albertosaurinae (A. sarcophagus > T. rex)
 Maniraptoriformes (O. velox + P. domesticus)
 Ornithomimosauria (Ornithomimus edmontonicus + Pelecanimimus polyodon)
 Harpymimidae
 Garudimimidae
 Ornithomimidae
 Maniraptora (P. domesticus > O. velox)
 Oviraptorosauria (Oviraptor philoceratops > P. domesticus)
 Caenagnathoidea (O. philoceratops + Caenagnathus collinsi)
 Caenagnathidae (C. collinsi > O. philoceratops)
 Oviraptoridae (O. philoceratops > C. collinsi)
 Oviraptorinae (O. philoceratops + Citipati osmolskae)
 Therizinosauroidea (Therizinosaurus + Beipiaosaurus)
 Alxasauridae
 Therizinosauridae
 Paraves (P. domesticus > O. philoceratops)
 Eumaniraptora (P. domesticus + D. antirrhopus)
 Deinonychosauria (D. antirrhopus > P. domesticus or Dromaeosaurus albertensis + Troodon formosus)
 Troodontidae (T. formosus > Velociraptor mongoliensis)
 Dromaeosauridae (Microraptor zhaoianus + Sinornithosaurus millenii + V. mongoliensis)
 Avialae (Archaeopteryx + Neornithes)

 Ornithischia 
(Iguanodon/Triceratops > Cetiosaurus/Tyrannosaurus)
 ? Lesothosaurus diagnosticus ? Heterodontosauridae
 Genasauria (Ankylosaurus + Triceratops)
 Thyreophora (Ankylosaurus > Triceratops)
 Scelidosauridae
 Eurypoda (Ankylosaurus + Stegosaurus)
 Stegosauria (Stegosaurus > Ankylosaurus)
 Huayangosauridae (Huayangosaurus > Stegosaurus)
 Stegosauridae (Stegosaurus > Huayangosaurus)
 Dacentrurus armatus Stegosaurinae (Stegosaurus > Dacentrurus)
 Ankylosauria (Ankylosaurus > Stegosaurus)
 Ankylosauridae (Ankylosaurus > Panoplosaurus)
 Gastonia burgei Shamosaurus scutatus Ankylosaurinae (Ankylosaurus > Shamosaurus)
 Nodosauridae (Panoplosaurus > Ankylosaurus)
 Cerapoda (Triceratops > Ankylosaurus)
 Ornithopoda (Edmontosaurus > Triceratops)
 ? Lesothosaurus diagnosticus ? Heterodontosauridae
 Euornithopoda
 Hypsilophodon foxii Thescelosaurus neglectus Iguanodontia (Edmontosaurus > Thescelosaurus)
 Tenontosaurus tilletti Rhabdodontidae
 Dryomorpha
 Dryosauridae
 Ankylopollexia
 Camptosauridae
 Styracosterna
 Lurdusaurus arenatus Iguanodontoidea (=Hadrosauriformes)
 Iguanodontidae
 Hadrosauridae (Telmatosaurus + Parasaurolophus)
 Telmatosaurus transsylvanicus Euhadrosauria
 Lambeosaurinae
 Saurolophinae (=Hadrosaurinae)
 Marginocephalia
 Pachycephalosauria (Pachycephalosaurus wyomingensis > Triceratops horridus)
 Goyocephala (Goyocephale + Pachycephalosaurus)
 Homalocephaloidea (Homalocephale + Pachycephalosaurus)
 Homalocephalidae
 Pachycephalosauridae
 Ceratopsia (Triceratops > Pachycephalosaurus)
 Psittacosauridae
 Neoceratopsia
 Coronosauria
 Protoceratopsidae
 Bagaceratopidae
 Ceratopsoidea
 Leptoceratopsidae
 Ceratopsomorpha
 Ceratopsidae
 Centrosaurinae
 Chasmosaurinae

 Verwysings 

Kategorie:Dinosourusse