Liaoning

Liaoning (Chinees: 辽宁, Pinyin: Liáoníng, ) is 'n provinsie van die Volksrepubliek China. In 2010 het die provinsie 'n bevolking van 43 900 000 gehad. Die hoofstad en grootste stad is Shenyang.

duimnael|links|Die woord "Liaoning" in Chinese karakters
Liaoning vorm die suidelike deel van Mantsjoerye, die Chinese Noordooste, en grens aan die Geelsee in die suide, Noord-Korea in die suidooste, Jilin in die noordooste, Hebei in die suidweste en Binne-Mongolië in die noordweste.

Han-Chinese vorm met 84% die grootste etniese groep, gevolg deur Mantsjoes met 13%, Mongole met 2%, Hui-Chinese met 0,6% en Koreane met 0,6%.

Die moderne Liaoning-provinsie, wat histories 'n poort tussen China en Mantsjoerye was, is in 1907 as Fengtian- of Fengtien-provinsie gestig en is in 1929 na Liaoning hernoem. Dit was destyds ook bekend as Mukden-provinsie vir die Manchu-naam Shengjing, die voormalige naam van Shenyang. Onder die Japannese-marionet Manchukuo-regime het die provinsie teruggekeer na sy 1907-naam, maar die naam Liaoning is vir 'n kort tydjie in 1945 en toe weer in 1954 herstel.
Liaoning grens aan die Geel See (Koreabaai) en Bohai See in die suide, Noord-Korea se Noord-Pjongan en Chagang provinsies in die suidooste, Jilin in die noordooste, Hebei in die suidweste en Binne-Mongolië in die noordweste. Die Yalu-rivier merk die provinsie se grens met Noord-Korea en loop uit in die Koreabaai tussen Dandong in Liaoning en Sinuiju in Noord-Korea. Liaoning is ook een van China se voorste provinsies in navorsing en onderwys. Vanaf 2022 het twee groot stede in Liaoning in die wêreld se top 200 stede gerangskik (Dalian 49ste en Shenyang 162ste) volgens wetenskaplike navorsingsuitset, soos opgespoor deur Nature Index.

Geskiedenis
links|duimnael|Die Ming Liaodong-muur (in pers). 
links|duimnael|Die Ming-dinastie het in 1371 beheer oor Liaoning oorgeneem. 
Voor die 3de eeu vC het mense van Donghu, Gojoseon en Yemaek Liaoning bewoon. Die staat Yan het die gebied omstreeks 300 vC verower. Twee bevelvoerders, Liaodong ("oos van die Liao-rivier") en Liaoxi ("wes van die Liao-rivier"), is binne die Liaoning-streek gevestig. Die Yan-stad Xiangping, die middelpunt van Liaodong, was geleë op die terrein van die huidige Liaoyang-stad.  Soos die Han-dinastie geval het, het krygsheer Gongsun Du en sy gesin 'n semi-onafhanklike staat gevestig en in stand gehou wat in Liaodong gebaseer is, totdat dit in 238 deur Cao Wei verslaan is. Die staat, ook bekend as Yan, het talle maritieme diplomatieke en handelsekspedisies uitgevoer, en het 'n blywende invloed op Noordoos-Asiatiese kultuur gehad ondanks die feit dat dit van korte duur was. Na die einde van die Wes-Jin-dinastie is Liaoning regeer deur Xianbei-state van die Murong-stam - Voormalige Yan, Later Yan en Noord-Yan. In 436, toe Noordelike Wei die hoofstad van Yan ingeneem het, is Liaodong-skiereiland deur Goguryeo oorgeneem. Tang-dinastie het die streek tydens die Goguryeo-Tang-oorlog geannekseer. Toe die An Lushan-rebellie Tang se hulpbronne van sy grense af weggespoel het, het Bohai egter geleidelik na Liaodong uitgebrei. Uiteindelik is Liaoning deur die Khitan Liao-dinastie verower, gevolg deur die Jurchen Jin-dinastie en die Mongoolse Ryk.

Die Ming-dinastie het in 1371 beheer oor Liaoning oorgeneem, net drie jaar na die verdrywing van die Mongole uit Beijing. Omstreeks 1442 is 'n verdedigingsmuur gebou om die landbouhartland van die provinsie te verdedig teen 'n potensiële bedreiging van die Jurchen-Mongoolse Oriyanghan (wat Ming se sytakke was) vanuit die noordweste. Tussen 1467 en 1468 is die muur uitgebrei om die streek ook teen die noordooste te beskerm teen aanvalle van Jianzhou Jurchens (wat later as die Manchu-mense bekend sou word). Alhoewel soortgelyk in doel aan die Groot Muur van China, was hierdie "Liaodong-muur" van 'n laerkoste-ontwerp. Terwyl klippe en teëls in sommige dele gebruik is, was die grootste deel van die muur in werklikheid bloot 'n gronddyk met grotte aan beide kante.

 Verwysings 

 Eksterne skakels 

  Amptelike webwerf van die Liaoning Provinsiale Regering


Kategorie:Provinsies van die Volksrepubliek China