Chagos-argipel

Die Chagos-argipel (/ˈtʃɑːɡoʊs/ of /ˈtʃɑːɡəs/; Engels: Chagos Archipelago, voorheen: Bassas de Chagas  en later ook Oil Islands, bekend as Foalhavahi (ފޯޅަވަހި) in Dhivehi, as Phehandweep (फेहंद्वीप) in Hindi en ander Noord-Indiese tale en as as Paeikaana Theevukal (பேகான தீவுகள்) in Tamil) is 'n argipel in die noord-sentraale Indiese Oseaan, wat uit 7 atolle bestaan. Die argipel lê 500 kilometer suid van die Maledive en sowat 1 900 kilometer oos van die Seychelle.

duimnael|links|Kaart van die Chagos-argipel.
Die Chagos-argipel is 'n belangrike strategiese punt en is onder militere beheer van die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State. Die argipel het 'n bevolking van 4 000 (net soldate en burgerlike gekontrakteerde personeel) in 2010 gehad en het 'n oppervlakte van 63,17 km². Die hoofstad en grootste stad is Diego Garcia, wat asook die hoofeiland en enigste bewoonde atol is. Die Chagos-argipel vorm die laaste Britse oorsese gebied, die Britse Indiese Oseaangebied, in die Indiese Oseaan en is 'n belangrike vloot- en lugmagbasis.

 Omstrede gebied 
Die Verenigde Nasies se Algemene Vergadering het in 2017 besluit om die Internasionale Geregshof in Den Haag se mening te vraag oor die wettigheid van die Chagos-argipel se status. In die koloniale tyd was dit onderdeel van die Britse kolonie Mauritius, maar die Verenigde Koninkryk het dit afgeplits en behou, die bevolking van Diego Garcia gedwing om die eiland te verlaat en dit aan die Verenigde State verhuur. Mauritius eis die gebied op. Die stemming in die Algemene Vergadering het 94 stemme ten gunste van Mauritius se eise, 65 onthoudings en slegs 15 teen opgelewer. Suid-Afrika het toegestem, die meeste ander lede van die Europese Unie het hulle van stemming onthou.  

In 2025 het Brittanje 'n ooreenkoms onderteken om die Chagos-argipel aan Mauritius terug te gee, terwyl die Britte die militêre basis vir 99 mag gebruik. Die ooreenkoms kan vir nog 40 jaar na die aanvanklike tydperk verleng word en vir 'n bykomende tydperk daarna. 

  Atol/Rif/Bank (alternatiewe naam)  type  Oppervlakte (km²)  Aantal eilande  Ligging Land  Totaal 0  naamlose bank  oorstroomde bank –  3 –   1  Colvocoresses Reef  oorstroomde atol –  10 –   2  Speakers Bank  onoorgroei atol  >0  582  1)   3  Blenheim Reef (Baixo Predassa)  onoorgroei atol  0,02  37  4   4  Benares Shoals  oorstroomde rif –  2     5  Peros Banhos  atol  13  503  32   6  Salomon Islands  atol  5  36  11   7  Victory Bank  oorstroomde atol –  21 –   8a  Nelsons Island Dele van die mega-atol  Great Chagos Bank  0,81 12642  1   8b  Three Brothers (Trois Frères)  0,37  3   8c  Eagle Islands  2,63  2   8d  Danger Island  0,66  1   9  Egmont Islands  atol  4  29  7   10  Cauvin Bank  oorstroomde atol –  12 –   11  Owen Bank  oorstroomde bank –  4 –   12  Pitt Bank  oorstroomde atol –  1317 –   13  Diego Garcia  atol  30  174  42)   14  Ganges Bank  oorstroomde atol –  30 –   15  Wight Bank  3   16  Centurion Bank  25    Chagos-argipel  Argipel  63,17  15427  64  04°54' tot 07°39'S 70°14' tot 72°37' O 1) 'n aantal droog sand kaaien 2) hoofeiland en drie eilandjies in die noordelike einde

 Verwysings 

 Eksterne skakels 



Kategorie:Britse Indiese Oseaangebied
Kategorie:Omstrede eilande
Kategorie:Argipels