Paul Newman

Paul Leonard Newman (26 Januarie 1925 – 26 September 2008)"Film Star Paul Newman dead at 83." Reuters.com. 27 September 2008.  was ’n Amerikaanse akteur, rolprentregisseur en professionele renjaer. Hy het verskeie pryse gewen, onder meer ’n Oscar vir beste akteur sy rol in The Color of Money en nog agt Oscar-benoemings, ses Golden Globes (insluitende drie erepryse), ’n Bafta, Screen Actors Guild-prys, Cannes-rolprentfees-prys, Emmy en nog talle erepryse. Hy het ook as renjaer verskeie nasionale kampioenskappe gewen.

 Vroeë lewe 
Newman is in Shaker Heights, Ohio, gebore as die seun van Arthur Sigmund Newman, eienaar van ’n sportwinkel,Paul Newman Biography (1925–). – FilmReference.com. en Theresa Fetzer of Fetsko. Sy pa was Joods; sy ouers was immigrante uit Hongarye en Pole. Sy ma was die dogter van ’n Slowaakse egpaar van Homonna in Hongarye (nou Humenné in Slowakye).Morella, Joe; Epstein, Edward Z. (1988). Paul and Joanne: A Biography of Paul Newman and Joanne Woodward. Delacorte Press. .* Hamill, Denis. – "Paul Newman, A Big Gun at 73". – Buffalo News. – 7 Maart 1998. – URL besoek op: 2008-03-08
 Ptičie Resumé . – Obecný úrad Ptičie
 "Fallece el actor Paul Newman" Elmundo.es (27 September 2008) Newman het ’n broer, Arthur, gehad wat later ’n vervaardiger en produksiebestuurder geword het.Paul Newman biography . – Tiscali.co.uk.com.

Newman het vroeg al belangstelling getoon in die teater en op sewe het hy sy debuut in ’n skoolopvoering van Robin Hood gemaak. Ná die voltooiing van sy skoolloopbaan aan die Hoërskool Shaker Heights in 1943 het hy vir ’n kort ruk aan die Ohio-universiteit in Athens, Ohio, studeer.

Tydens die Tweede Wêreldoorlog het Newman diens gedoen as radio-operateur en skutter. Hy wou ’n vlieënier word, maar hy is nie toegelaat nie toe uitgevind is hy is kleurblind.Paul Newman . – Biographies in Naval History. – Navy.mil.

Ná die oorlog het hy sy BA-graad in drama en ekonomie in 1949 aan die Kenyon-kollege in Gambier, Ohio, voltooi. Daarna het hy drie maande lank saam met die Woodstock Players getoer. Hy het later ook aan die Yale School of Drama studeer voor hy New York toe is om onder Lee Strasberg te studeer.

 Loopbaan 
 Sukses 
duimnael|upright|In sy eerste prent, The Silver Chalice (1954).
Newman het in 1951 in New York aangekom saam met sy eerste vrou, Jackie Witte.* Actor Paul Newman's dramatic roots were sprouted on Staten Island
 Forgotten-NY Neighborhoods: St. George: Staten Island's Wonderland  Hy het sy debuut op Broadway in 1953 gemaak in William Inge se Picnic en het in 1955 in die oorspronklike Broadway-produksie van The Desperate Hours gespeel. In 1959 was hy in die oorspronklike Broadway-produksie van Sweet Bird of Youth saam met Geraldine Page en drie jaar later saam met haar in die rolprentweergawe. Hy het in dié tyd ook in TV-programme opgetree.

In Februarie 1954 het Newman ’n skermtoets gedoen saam met James Dean vir East of Eden (1955). Dean het sy rol gekry, maar Newman nie. In dieselfde jaar het Newman saam met Eva Marie Saint en Frank Sinatra gespeel in ’n lewende TV-uitsending van Our Town, ’n musikale verwerking van Thornton Wilder se verhoogstuk. Newman het James Dean op die nippertjie vervang. Newman het ná James Dean se noodlottige motorongeluk nog twee keer rolle vertolk waar Dean die eerste keuse was: Billy the Kid in The Left Handed Gun en Rocky Graziano in Somebody Up There Likes Me.

Newman se eerste fliek vir Hollywood was The Silver Chalice (1954). Die prent het misluk. In 1956 het hy groter aandag getrek vir sy rol as die bokser Graziano in Somebody Up There Likes Me. Teen 1958 was hy een van die warmste sterre in Hollywood. Later in dié jaar het hy saam met Elizabeth Taylor in Cat on a Hot Tin Roof gespeel. Die prent was ’n groot sukses en Newman het sy eerste Oscar-benoeming gekry. Hy het in dié jaar ook in The Long, Hot Summer gespeel saam met Joanne Woodward, wat hy toe weer gesien het nadat hulle mekaar in 1953 die eerste keer ontmoet het. Hy het by die Cannes-rolprentfees van 1958 die prys vir beste akteur gewen vir dié rol.

 Grootste rolprente 
Newman was een van die min sterre wat die oorgang gemaak het van die 1950's na die 1960's en 1970's. Sy rebelse persona was gewild by die volgende generasie. Hy het in Exodus (1960), The Hustler (1961), Hud (1963), Harper (1966), Hombre (1967), Cool Hand Luke (1967), The Towering Inferno (1974), Slap Shot (1977) en The Verdict (1982) gespeel. Hy het saam met sy mede-akteur Robert Redford en die regisseur George Roy Hill gewerk aan Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969) en The Sting (1973).

Hy het saam met sy vrou, Joanne Woodward, gespeel in The Long, Hot Summer (1958), Rally 'Round the Flag, Boys!, (1958), From the Terrace (1960), Paris Blues (1961), A New Kind of Love (1963), What a Way to Go! (1964), Winning (1969), WUSA (1970), The Drowning Pool (1975), Harry & Son (1984) en Mr. and Mrs. Bridge (1990).
duimnael|upright|By die Cannes-rolprentfees in 1987.

Benewens Harry & Son waarin hy gespeel en waarvan hy die regisseur was, het hy nog vier prente geregisseer waarin hy nie gespeel het nie, maar sy vrou wel: Rachel, Rachel (1968), The Effect of Gamma Rays on Man-in-the-Moon Marigolds (1972), die TV-weergawe van die toneelstuk The Shadow Box (1980) en ’n rolprentweergawe van Tennessee Williams se The Glass Menagerie (1987).

Altesaam 25 jaar ná The Hustler het Newman weer die rol van "Fast" Eddie Felson vertolk in die regisseur Martin Scorsese se The Color of Money (1986). Hy het daarvoor die Oscar vir beste akteur gewen.

 Laaste werk 
In 2003 het hy in ’n Broadway-herhaling van Wilder se Our Town gespeel en ’n Tony-benoeming gekry. ’n Opgeneemde weergawe is op TV vertoon en Newman is benoem vir ’n Emmy.Paul Newman Emmy Award Winner

Sy laaste rol was as ’n bendeleier in die 2002-prent Road to Perdition saam met Tom Hanks, waarvoor hy vir ’n Oscar benoem is vir beste manlike byspeler. Hy was daarna die verteller in die prent Dale (2007) en in die dokumentêr The Meerkats (2008).

Newman het op 25 Mei 2007 aangekondig dat hy finaal aftree.Paul Newman quits films after stellar career. News.com.au. 27 Mei 2007. Hollywood star Newman to retire. BBC News. 27 Mei 2007.

 Persoonlike lewe 
duimnael|190px|Newman en sy vrou Joanne Woodward in 1958.
Newman was van 1949 tot 1958 getroud met Jackie Witte. Hulle het twee dogters, Stephanie Kendall en Susan, en ’n seun, Scott, gehad. Scott, ook ’n akteur, is in 1978 weens ’n oordosis dwelms dood.Clark, Hunter S. People . Time. 17 Februarie 1986. Paul Newman het die Scott Newman-sentrum vir die voorkoming van dwelmmisbruik ter nagedagtenis van sy seun gestig.Welcome. Scott Newman Center.org.

Newman het die aktrise Joanne Woodward in 1953 ontmoet. Kort ná die verfilming van The Long, Hot Summer in 1957 is hy van Witte geskei. Hy is vroeg in 1958 met Woodward getroud. Hulle was 50 jaar lank getroud tot met sy dood in 2008."Remembering Paul Newman."  People. 27 September 2008. Hulle het drie dogters gehad: Nell, Melissa en Claire.

Newman was bekend vir sy toewyding aan sy gesin.

duimnael|regs|190px|’n Newman Freeman Racing NF Spyder Can-Am-resiesmotor
Newman het in motorresies begin belangstel tydens die verfilming van Winning (1969). Hy het later ’n groot geesdriftige geword en het in 1971 sy eerste TV-program Once Upon a Wheel aangebied oor die geskiedenis van die sportsoort. Newman het in 1972 aan sy eerste resies as ’n professionele jaer deelgeneem, in Thompson, Connecticut. Hy het eindelik vier nasionale kampioenskappe gewen. In 1979 het hy aan die 24-uur-ren van Le Mans deelgeneem in ’n Porsche 935 en tweede geëindig.

Van die middel 1970's tot die vroeë 1990's het hy vir die Bob Sharp-renspan gejaag, hoofsaaklik in Datsuns en later Nissans in die Trans-Am-reeks. Op 70 het hy die oudste jaer geword wat deel was van ’n wenspan ’n groot resies; hy het in sy klas gewen op 1995 se 24-uur-ren van Daytona. Onder sy laaste resiese was die Baja 1000 in 2004 en weer die 24-uur-ren van Daytona in 2005.

Newman het ook saam met Bill Freeman van die Porsche-renspan deelgeneem aan S.C.C.A.- en I.M.S.A.-byeenkomste, onder meer die Sebring 12-uur-sportmotoruithouren.

 Siekte en dood 
duimnael|upright|Newman in 2007.
In Junie 2008 is berig dat Newman longkanker het en in die Sloan-Kettering-hospitaal in New York behandel word."Paul Newman has cancer" . Daily Telegraph (Australië). 9 Junie 2008. Die skrywer A.E. Hotchner, wat saam met Newman die maatskappy Newman's Own gestig het, het aan Associated Press vertel Newman het hom 18 maande tevore van die siekte vertel.Christoffersen, John. "Longtime friend: Paul Newman has cancer" . Associated Press. 11 Junie 2008. Newman se woordvoerder het daarna gesê dit gaan goed met hom, maar het nie die gerugte van sy siekte bevestig of ontken nie."Newman says he is 'doing nicely'". BBC.com. 11 Junie 2008. In Augustus, nadat hy volgens berigte klaar was met sy chemoterapie, het Newman vir sy familie gesê hy wil tuis sterf.

Hy is op 26 September 2008 op die ouderdom van 83 oorlede, omring deur sy familie en goeie vriende. Hy is veras op ’n privaat begrafnisdiens naby sy huis in Westport.Hodge, Lisa. "Legend laid to rest in private family ceremony." ahlanlive.com. URL besoek op 11 Oktober 2008.

 Filmografie, pryse en benoemings 

 As akteur 
JaarRolprentRolNotas1954The Silver ChaliceBasil1955(Producers' Showcase) Our TownGeorge Gibbs1956Somebody Up There Likes MeRocky GrazianoCinema Writers Circle-prys vir beste buitelandse akteurThe RackKapt. Edward W. Hall Jr.1957The Helen Morgan StoryLarry MadduxUntil They SailKapt. Jack Harding1958The Long, Hot SummerBen QuickBeste akteur (Cannes)The Left Handed GunBilly the KidCat on a Hot Tin RoofBrick PollittOscar-benoeming vir beste akteur, Bafta-benoeming vir ’n hoofrol, Laurel-benoeming vir manlike dramarolRally 'Round the Flag, Boys!Harry Bannerman1959The Young PhiladelphiansAnthony Judson Lawrence1960From the TerraceDavid Alfred EatonExodusAri Ben Canaan1961The HustlerEddie FelsonBafta vir beste akteur in ’n hoofrol, Laurel-prys vir beste dramarol, Mar del Plata-prys vir beste akteur, Oscar-benoeming vir beste akteur, Golden Globe-benoeming vir beste akteur, dramaParis BluesRam Bowen1962Sweet Bird of YouthChance WayneGolden Globe-benoeming vir beste akteur, dramaHemingway's Adventures of a Young ManAd Francis, "The Battler"Golden Globe-benoeming vir beste manlike byspeler1963HudHud BannonOscar-benoeming vir beste akteur, Bafta-benoeming vir beste akteur in ’n hoofrol, Golden Globe-benoeming vir beste akteur, dramaA New Kind of LoveSteve ShermanThe PrizeAndrew Craig1964What a Way to Go!Larry FlintThe OutrageJuan Carrasco1965Lady LArmand Denis1966HarperLew HarperTorn CurtainProf. Michael ArmstrongRegisseur: Alfred Hitchcock1967HombreJohn RussellCool Hand LukeLuke JacksonOscar-benoeming vir beste akteur, Golden Globe-benoeming vir beste akteur, drama, Laurel-benoeming vir manlike rol1968The Secret War of Harry FriggWmn. Harry Frigg1969WinningFrank CapuaButch Cassidy and the Sundance KidButch CassidyBafta-benoeming vir beste akteur in ’n hoofrol, Laurel-benoeming beste dramarol1970WUSARheinhardt1971Sometimes a Great NotionHank StamperOnce Upon a Wheel (TV-program, 1971)Homself World Television Festival-prys; beste internasionale sportdokumentêr1972Pocket MoneyJim KaneThe Life and Times of Judge Roy BeanRoy Bean1973The Mackintosh ManJoseph ReardenThe StingHenry Gondorff1974The Towering InfernoDoug Roberts1975The Drowning PoolLew Harper1976Silent MovieHomselfBuffalo Bill and the IndiansWilliam F. "Buffalo Bill" Cody1977Slap ShotReggie "Reg" Dunlop1979QuintetEssex1980When Time Ran Out...Hank Anderson1981Fort Apache, The BronxMurphyAbsence of MaliceMichael Colin GallagherOscar-benoeming vir beste akteur1982Come Along with MeTVThe VerdictFrank GalvinDavid di Donatello-prys vir beste buitelandse akteur, Oscar-benoeming vir beste akteur, Golden Globe-benoeming vir beste akteur, drama1984Harry & SonHarry Keach1986The Color of MoneyFast Eddie FelsonOscar vir beste akteur, National Board of Review-prys vir beste akteur, Golden Globe-benoeming vir beste akteur, drama, New York Film Critics Circle-benoeming vir beste akteur1989Fat Man and Little BoyGenl. Leslie R. GrovesBlazeEarl K. Long1990Mr. and Mrs. BridgeWalter Bridge1993La Classe américaineDave1994The Hudsucker ProxySidney J. MussburgerNobody's FoolDonald J. "Sully" SullivanSilver Bear vir beste akteur, National Society of Film Critics-prys vir beste akteur, New York Film Critics Circle-prys vir beste akteur, Oscar-benoeming as beste akteur, Golden Globe-benoeming as beste akteur, drama, Screen Actors Guild-benoeming vir manlike hoofrol1998TwilightHarry Ross1999Message in a BottleDodge BlakeBlockbuster Entertainment-benoeming as gunsteling-byspeler – drama/romanse2000Where the Money IsHenry Manning2001"The Blunder Years" (The Simpsons-episode)HomselfStem2002Road to PerditionJohn RooneyPhoenix Film Critics Society-benoeming vir beste manlike byspeler, Oscar-benoeming vir beste byspeler, Bafta-benoeming vir byspeler, Broadcast Film Critics Association-benoeming vir byspeler, Chicago Film Critics Association-benoeming vir byspeler, Golden Globe-benoeming vir byspeler, Online Film Critics Society-benoeming vir byspeler, Satellite-benoeming vir byspeler – rolprent2003Our TownVerhoogbestuurderPrimetime Emmy-benoeming vir hoofrolspeler, Screen Actors Guild-benoeming vir akteur in ’n minireeks of TV-rolprent2005Empire FallsMax RobyPrimetime Emmy vir byspeler, Golden Globe vir byspelerMagnificent Desolation: Walking on the Moon 3DDave ScottStem2006CarsDoc Hudson/Hudson HornetStem2007DaleVertellerStem2008The MeerkatsVertellerStem

 As regisseur of vervaardiger 
JaarRolprentNotas1968Rachel, RachelGolden Globe vir beste regisseur – rolprent, Oscar-benoeming vir beste prent, New York Film Critics Circle-prys vir beste regisseur1969Butch Cassidy and the Sundance KidMede-vervaardiger, nie genoemWinningMede-vervaardiger, nie genoem1970WUSAMede-vervaardiger1971Sometimes a Great NotionRegisseur en mede-vervaardigerThey Might Be GiantsVervaardiger1972The Effect of Gamma Rays on Man-in-the-Moon MarigoldsRegisseur en vervaardigerThe Life and Times of Judge Roy BeanMede-vervaardiger, nie genoem1980The Shadow BoxPrimetime Emmy-benoeming vir regie vir ’n minireeks, rolprent of spesiale program1984Harry & SonRegisseur en vervaardiger1987The Glass Menagerie2005Empire FallsVervaardiger; Primetime Emmy-benoeming vir ’n minireeks

 Erepryse 
 Newman het ook in 1986 ’n ere-Oscar ontvang en in 1994 die Jean Hersholt- Humanitêre Prys vir sy welsynwerk.

 Hy het in 1992 saam met sy vrou, Joanne Woodward, die Kennedy Center Honors ontvang.

 Hy het die prys Golden Globe vir nuwe ster van die jaar vir The Silver Chalice (1957) gekry, die Henrietta-prys as rolprentgunsteling — manlik (1964 en 1966) en die Cecil B. DeMille-prys vir sy lewenslange bydrae (1984).

 Newman is nadoods opgeneem in die Connecticut Hall of Fame.

 Gepubliseerde werk 
 Newman, Paul; Hotchner, A.E. Newman's Own Cookbook. Simon & Schuster, 1998. .
 Newman, Paul; Hotchner, A.E. Shameless Exploitation in Pursuit of the Common Good. Doubleday Publishing, 2003. .

 Verwysings 

 Bronne 

 Demers, Jenifer. Paul Newman: the Dream has Ended!. Createspace, 2008. 
 Lax, Eric. Paul Newman: a Biography. Turner Publishing, Incorporated, 1999. .
 Morella, Joe; Epstein, Edward Z. Paul and Joanne: A Biography of Paul Newman and Joanne Woodward. Delacorte Press, 1988. .
 O'Brien, Daniel. Paul Newman. Faber & Faber, Limited, 2005. .
 Oumano, Elena. Paul Newman. St. Martin's Press, 1990. .
 Quirk, Lawrence J. The Films of Paul Newman. Taylor Pub., 1986. .
 Thomson, Kenneth. The Films of Paul Newman. 1978. .

 Verdere leesstof 
















 Eksterne skakels 
 Newman's Own
 Newman's Own-stigting
 Bio by h2g2
 Paul Newman by Emmys.com


 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Kategorie:Amerikaanse Jode
Kategorie:Amerikaanse renjaers
Kategorie:Amerikaanse rolprentregisseurs
Kategorie:Amerikaanse rolprentvervaardigers
Kategorie:Geboortes in 1925
Kategorie:Sterftes in 2008
Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu
Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu
Kategorie:Amerikaanse filantrope