Motacillidae

Die Motacillidae is 'n kosmopolitiese maar oorwegend Ouwêreldse voëlfamilie in die sangvoëlorde, waarvan die koesters (Anthus), kalkoentjes (Macronyx) en kwiksterte (Motacilla) die grootste genera verteenwoordig. Die takson is maklik herkenbaar en morfologies baie eenvormig, maar hul presiese verwantskap met ander sangvoëls is nie ooglopend nie. Hul proteïene dui wel op 'n verwantskap met die Ouwêreldse sangers en vlieëvangers, terwyl hul gereduseerde buitenste slagveer, in ooreenstemming met filogenetiese resultate, weer 'n verwantskap met die mossies, aksentors, wewers en sysies uitwys. 

Kenmerke
Hulle is grondlewende en grootliks insekvretende sangvoëls. Hulle wissel van klein tot middelmatige grootte, met volwassenes wat tussen 11 en 64 gram weeg, en tussen 12 en 21 cm lank is. Hulle het oorwegend ‘n slanke liggaamsbou met medium-lang vlerke, langerige bene en gepunte, slanke snawels. Die snawelrif (kulmen) is effens afgeboë en die halluksklou krom instede van reguit soos tipies by lewerikke (Alaudidae). Hul lang of redelik lang sterte het deels wit, wit of pulpwit buitestertvere. By koesters en veral die kwiksterte word die stert voortdurend op en af gedu, en ritmiese kopbewegings is dikwels opvallend. Die genders lyk eenders of die wyfie het meer gedempte kleure.

Hulle is stand- of trekvoëls met eenvoudige, flouerige sang en ‘n beperkte stel roepe. Sangvlugvertonings is algemeen, maar hulle roep ook van die grond af, direk na hulle opvlieg, of in enkele gevalle uit bome. Anders as die wewers en mossies (Ploceidae en Passeridae) hop hulle nie, maar stap of hardloop grondlangs soos lewerikke. Hulle maak jag op insekte en ander klein ongewerweldes, is matig gregaries buite die broeityd, en mag saam met ander sangvoëls op onlangs afgebrande grasveld saamtrek. Hulle is tuis aan oewers, by strome, in grasveld en ander oop habitatte soos bos- en selfs woudooptes. Alhoewel hulle halfwoestyn benut, is hulle minder daarby aangepas as die lewerikke.

Soos die lewerikke bou hulle koppie-vormige en redelik goedversteekte neste op gelyk grond. Neste word ook onder meer in inkalwende grondwalle, tussen opdrifsels, in ‘n skeur of rankplant, of binne kunsmatige strukture geplaas. Die legsel van 2 tot 7 wit of geelwit eiers is gevlek of gespikkel, en die kuiken is aanvanklik donsig. Albei ouers of slegs die wyfie inkubeer, en albei verrig ouersorg.

Aanduidings is dat die koesters (Anthus) soos die kalkoentjies (Macronyx) in Afrika ontstaan het. Hierna het die aanpasbare koester-takson wyd oor die wêreld versprei geraak, en ook onlangse spesiasie ondergaan. Die minder aanpasbare kalkoentjies het daarenteen endemies aan Afrika gebly, en kan as groot kleurryke koesters beskou word. Die kwiksterte (Motacilla), ’n buitegroep van voorgenoemde twee, het in die gematigde en waterryke noorde ontstaan. Die drie endemiese kwikstert-spesies van Afrika blyk aldus van naverwante taksa uit die Palearktiese ekostreek af te stam.

 Taksonomie 
Die familie omvat 68 spesies wat in 6 genera onderverdeel word:Gill, F., Wright, M. & Donsker, D. (2010). IOC World Bird Names (weergawe 2.6). 
duimnael|regs|Die São Tomé-kortstertjie (Amaurocichla bocagii) is endemies aan São Tomé-eiland, Wes-Afrika
 Genus Amaurocichla
 Amaurocichla bocagii
 Genus Anthus (koesters)
 40 spesies
duimnael|regs|Die woudkwikstert (Dendronanthus indicus) in Indië
 Genus Dendronanthus
 Dendronanthus indicus
 Genus Macronyx (kalkoentjies)
 Macronyx ameliae — Rooskeelkalkoentjie
 Macronyx aurantiigula
 Macronyx capensis — Oranjekeelkalkoentjie
 Macronyx croceus — Geelkeelkalkoentjie
 Macronyx flavicollis
 Macronyx fuellebornii
 Macronyx grimwoodi
 Macronyx sharpei
duimnael|regs|'n Bergkwikkie in Limpopo
 Genus Motacilla (kwiksterte)
 Motacilla aguimp — Bontkwikkie
 Motacilla alba
 Motacilla capensis — Gewone kwikkie
 Motacilla cinerea — Gryskwikkie
 Motacilla citreola — Sitrienkwikkie
 Motacilla clara — Bergkwikkie
 Motacilla flava — Geelkwikkie
 Motacilla flaviventris
 Motacilla grandis
 Motacilla maderaspatensis
 Motacilla samveasnae
 Motacilla tschutschensis
 Genus Tmetothylacus
 Tmetothylacus tenellus — Goudkoester

 Sien ook 
 Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
 Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
 Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

 Verwysings