Interstellêre medium

Interstellêre medium of ISM is die materiaal wat bestaan tussen groepe sterre in ’n sterrestelsel. Dit sluit gas, stof en kosmiese strale in.

Die ISM is in alle fases uiters versprei in vergelyking met standaarde op Aarde. In koel, digte gebiede kan die digtheid tot 106 molekules per cm3 wees. In warm, verspreide gebiede is materiaal meestal geïoniseer en kan die digtheid so laag as 10−4 ione per cm3 wees. Vergelyk daarmee die digtheid van rofweg 1022 molekules per cm3 vir vloeibare water. Wat massa betref, is 99% van die interstellêre medium gas en 1% stof. In die gas is 89% van atome waterstof, 9% helium en 2% ander elemente, wat in sterrekunde metale genoem word.

In astrofisika speel die ISM ’n uiters belangrike rol. Sterre vorm in die digste streke van die ISM, molekulêre wolke, en vul die ISM aan met materiaal en energie deur planetêre newels, sterwinde en supernovas. Hierdie interaksie tussen sterre en die ISM help die tempo bepaal waarteen ’n sterrestelsel sy gasinhoud opgebruik, en dus hoe lank dit stervorming kan volhou.

 ISM-tabel 
Dié tabel wys die komponente van die Melkweg se interstellêre medium.

+ Samestelling van die interstellêre mediumKomponentPers. van  volumeTemperatuur(kelvin)Digtheid(atome/cm3)Toestand van waterstofMolekulêre wolke < 1%  10-20  102-106  molekulêrKoue neutrale medium  1-5%  50-100  20-50  neutraal atomiesWarm neutrale medium 10-20%  6 000-10 000  0,2-0,5   neutraal atomiesWarm geïoniseerde medium 20-50% 8 000  0,2-0,5  geïoniseerH II-gebiede  < 1%  8 000  102-104  geïoniseerBaie warm geïoniseerde medium 30-70%  106-107  10−4-10−2  geïoniseer(metale ook hoogs geïoniseer)

 Verwysings 

 Eksterne skakels 
 Freeview Video 'Chemistry of Interstellar Space' William Klemperer, Harvard-universiteit
 ’n Aanlyn-tutoriaal 
 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

Kategorie:Sterrestelsels