Siriese alfabet

Die Siriese alfabet is ’n skryfstelsel wat vanaf omstreeks die 2de eeu v.C. hoofsaaklik gebruik word om die taal Siries te skryf. Dit is een van die Semitiese abjads wat regstreeks van die Aramese alfabet afgelei is en toon dus ooreenkomste met die Fenisiese, Hebreeuse, Arabiese en die tradisionele Mongoolse alfabet.

Siries word van regs na links geskryf. Dit is ’n kursiewe skrif waarvan sommige letters in ’n woord, maar nie almal nie, verbind word. Dit bestaan uit 22 letters, wat almal konsonante is. Die klinkers word deur die leser ingesit of met diakritiese tekens aangedui.

Drie letters dien as aanduiders van klinkers: ’Ālaph (ܐ), die eerste letter, verteenwoordig ’n glottale sluitklank, maar ook ’n klinker aan die begin of einde van ’n woord. Die letter Waw (ܘ) is die konsonant "w", maar kan ook die klinkers "o" en "u" voorstel. Net so kan Yōdh (ܝ) die konsonant "y" of die klinkers "i" en "e" voorstel. Die letters het nes in Hebreeus en Grieks ook syferwaardes.

 Vorms van die alfabet 
duimnael|350px|Die beginwoorde van die Bybelboek Johannes in, van bo na onder, Serṭā, Madnḥāyā en Esṭrangelā — brēšiṯ iṯaw[hy]-[h]wā melṯā, "in die begin was die Woord daar".
Daar is veral drie vorms van die Siriese alfabet.
 Esṭrangelā
Die oudste, klassieke vorm is Esṭrangelā (ܐܣܛܪܢܓܠܐ), moontlik van die Griekse byvoeglike naamwoord στρογγύλη (strongylē, "gerond").Hatch, William (1946). An album of dated Syriac manuscripts. Boston: The American Academy of Arts and Sciences, herdruk in 2002 deur Gorgias Press. . Hoewel dit nie meer algemeen gebruik word nie, was daar sedert die 10de eeu ’n herlewing daarvan. Dit word dikwels in akademiese publikasies gebruik.

 Serṭā
Die Wes-Siriese dialek word gewoonlik geskryf in Serṭā (ܣܪܛܐ), ook bekend as Pšīṭā (ܦܫܝܛܐ, "eenvoudig"). Die Serṭā-styl het sedert die 8ste eeu gewild geraak, waarskynlik omdat minder perkament daarvoor nodig was.

 Madnḥāyā
Die Oos-Siriese dialek word gewoonlik in Madnḥāyā (ܡܕܢܚܝܐ, "Oosters") geskryf. Dit lyk meer soos Estrangelā as die Westerse skrif en is iewers tussenin. Dit gebruik punte bo en onder letters wat op ’n ouer stelsel gebaseer is. Daar word geglo dié manier om klinkers aan te dui het gelei tot die Nikkoed-tekens vir die skryf van Hebreeus.

 Letters 

Die onderstaande tabel dui die letters van die Siriese alfabet aan in hul losstaande vorm. Wanneer dit so geskryf word, word die letters Kāp̄, Mīm en Nūn gewoonlik geskryf met hul beginvorm vas aan hul eindvorm. Die letters ’Ālap̄, Dālaṯ, Hē, Waw, Zayn, Ṣāḏē, Rēš en Taw word nie in ’n woord vas aan die opeenvolgende letter geskryf nie. Hulle word in die tabel aangedui met ’n asterisk (*).

NaamLetterKlankSyfer- waardeHebreeuse ekwivalentArabieseekwivalentEsṭrangelāMadnḥāyā SerṭāTransliterasieIFA ’Ālap̄* (ܐܠܦ)30px30px30pxʾʔof nie uitgespreek1אا‎Bēṯ (ܒܝܬ)30px30px30pxhard: bsag: ḇ (ook bh, v)hard: bsag: v of w2בب‎Gāmal (ܓܡܠ)30px30px30pxhard: gsag: ḡ (ook gh, ġ)hard: ɡsag: ɣ3גج‎, غ‎‎ Dālaṯ* (ܕܠܬ)30px30px30pxhard: dsag: ḏ (ook dh, ð)hard: dsag: ð4דد‎‎, ذ‎‎Hē* (ܗܐ)30px30px30pxhh5הه‎‎Waw* (ܘܘ)30px30px30pxkonsonant: wklinker: ū of ō(ook u of o)konsonant: wklinker: u of o6וوZain* (ܙܝܢ)30px30px30pxzz7זز‎‎Ḥēṯ (ܚܝܬ)30px30px30pxḥħ, x of χ8חح‎, خ‎‎Ṭēṯ (ܛܝܬ)30px30px30pxṭtˤ9טطYōḏ (ܝܘܕ)30px30px30pxkonsonant: yklinker: ī (ook i)konsonant: jklinker: i of e10יي‎Kāp̄ (ܟܦ)30px30px30pxhard: ksag: ḵ (ook kh, x)hard: ksag: x20כ ךك‎, خ‎‎Lāmaḏ (ܠܡܕ)30px30px30pxll30לل‎Mīm (ܡܝܡ)30px30px30pxmm40מ םم‎Nūn (ܢܘܢ)30px30px30pxnn50נ ןنSemkaṯ (ܣܡܟܬ)30px30px30pxss60סس‎‘Ē (ܥܐ)30px30px30pxʿʕ70עعPē (ܦܐ)30px30px30pxhard: psag: ᵽ (ook ph, f)hard: psag: f80פ ףف‎‎Ṣāḏē* (ܨܕܐ)30px30px30pxṣsˤ90צ ץص‎Qōp̄ (ܩܘܦ)30px30px30pxqq100קق‎‎Rēš* (ܪܝܫ)30px30px30pxrr200רر‎Šīn (ܫܝܢ)30px30px30pxš (ook sh)ʃ300שش‎Taw* (ܬܘ)30px30px30pxhard: tsag: ṯ (ook th, θ)hard: tsag: θ400תت‎, ث‎

 Unicode 
Die Siriese alfabet is tot die Unicode-standaard gevoeg in September 1999, met die uitreiking van weergawe 3.0. Die Unicode-blok daarvoor is U+0700–U+074F.

 Sien ook 
 Geskiedenis van die alfabet

 Verwysings 

 Eksterne skakels 
 Omniglot
 Siriese alfabet by Ancientscripts

 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia</small>

Kategorie:Sirië
Kategorie:Abjads