Neptunus se natuurlike satelliete

Neptunus se mane tel altesaam 14. Verreweg die grootste hiervan is Triton, wat op 10 Oktober 1846 deur William Lassell ontdek is, net 17 dae ná die ontdekking van Neptunus self. Meer as ’n eeu het verloop voordat die planeet se tweede natuurlike satelliet, Nereïde, ontdek is. Neptunus se mane is genoem na goddelike waterwesens in die Griekse mitologie.

 Eienskappe 
Triton is uniek onder mane met planetêre massa: Dit is onreëlmatig omdat dit in die teenoorgestelde rigting as Neptunus draai. Die tweede grootste onreëlmatige satelliet in die sonnestelsel, Saturnus se maan Foibe, is net 0,03% van Triton se massa. Triton is groot genoeg om ’n hidrostatiese ewewig te bereik het. Hy het ’n dun atmosfeer wat wolke en mis kan vorm. Beide die atmosfeer en die oppervlak van die maan bestaan hoofsaaklik uit stikstof met klein hoeveelhede metaan en koolstofmonoksied. Dit lyk of Triton se oppervlak redelik jonk is; dit is waarskynlik die afgelope paar miljoen jaar verander deur inwendige prosesse. Die temperatuur op die oppervlak is sowat 38 K (−235,2 °C).

Binne Triton se radius lê sewe reëlmatige satelliete wat in dieselfde rigting as Neptunus draai en op vlakke lê wat na aan die planeet se ewenaarvlak is. Van hulle lê in die wentelbane van Neptunus se ringe. Die grootste hiervan is Proteus.

Neptunus het ook sewe buitenste, onreëlmatige satelliete, insluitende Nereïde. Die twee heel buitenstes, Psamathe en Neso, het die grootste wentelbane sover bekend van enige natuurlike satelliete in die sonnestelsel.

 Name 
Triton het nie ’n amptelike naam gehad tot in die 20ste eeu nie. Die naam is voorgestel deur Camille Flammarion in sy 1880-boek Astronomie Populaire, maar dit is nie algemeen gebruik nie tot in die 1930's. Ander mane van Neptunus is ook na goddelike waterwesens genoem, óf na die kinders van Neptunus, die Romeinse god van die see, óf die kinders van Poseidon, sy Griekse eweknie (Triton, Proteus, Despina, Thalassa); of andersins na Griekse waternimfe (Naiade, Nereïde); of na spesifieke Nereïdes (Halimede, Galatea, Neso, Sao, Laomedeia, Psamathe). Die mees onlangs ontdekte maan, Hippokampus, het eers in Februarie 2019 ’n naam gekry – dit is genoem na ’n mitologiese wese wat halfperd en halfvis is.

 Neptunus se mane 

+ Sleutel ‡  Onreëlmatig, draai saam met Neptunus ♠  Onreëlmatig, draai teen Neptunus se rigting
Die mane word op onderstaande tabel gelys volgens wentelperiodes, van kort tot lank. Onreëlmatige mane word op ’n kleuragtergrond aangedui.

+ Volgorde Romeinse nommer Naam Foto Deursnee (km) Massa (x1016 kg) Half-as (km) Wentelperiode (dae) Inklinasie (°) Afwyking Ontdek in Ontdekker(s) 1  III  Naiade  50px|senter|alt=A smeared white object elongated from the bottom-left to top-right can be seen in the center.  66  (96 × 60 × 52)  19  48 227  0,294  4,691  0,0003  1989  Voyager-span 2  IV  Talassa  50px|senter|alt=A smeared white object elongated from the bottom-left to top-right can be seen in the center.  82  (108 × 100 × 52)  35  50 074  0,311  0,135  0,0002  1989  Voyager-span 3  V  Despina  50px|senter|alt=A white oval shaped object somewhat elongated horizontally is seen in the center. There are a few small dark spots on its surface.  150  (180 × 148 × 128)  210  52 526  0,335  0,068  0,0002  1989  Voyager-span 4  VI  Galatea  50px|senter|alt=A small white object elongated from the bottom-left to top-right can be seen in the center.  176  (204 × 184 × 144)  212  61 953  0,429  0,034  0,0001  1989  Voyager-span 5  VII  Larissa  50px|senter|alt=An irregularly shaped grey object slightly elongated horizontally occupies almost the whole image. Its surface shows a number of dark and white spots.  194  (216 × 204 × 168)  460  73 548  0,555  0,205  0,0014  1981  H. Reitsema, W. Hubbard, L. Lebofsky en D.J. Tholen 6  XIV Hippokampus  50px|senter  34,8      0,936  0,064  0,0005  2013  Showalter et al. 7  VIII  Proteus  50px|senter|alt=A conically shaped object is seen half-illuminated from the right. The cone axis looks towards the observer. The outline of the object is a rectangle with rounded corners. The surface is rough with a few large depressions.  420  (436 × 416 × 402)  4 400  117 646  1,122  0,075  0,0005  1989  Voyager-span 8  I  Triton♠  50px|senter|alt=A large spherical object is half-illuminated from the bottom-left. The south pole faces to the light source. Around it in the bottom-left part of the body there is a large white area with a few dozens dark streaks elongated in the pole to equator direction. This polar cap has a slight red tinge. The equatorial region is darker with a tint of cyan. Its surface is rough with a number of craters and intersecting lineaments.  2 705,2 ± 4,8  (2 709 × 2 706 × 2 705)  2 140 800  ± 5200  354 759  5,877  156,865  0,0000  1846  W. Lassell 9  II  Nereïde‡  50px|senter|alt=A small white smeared body is seen in center.  340 ± 50  2 700  5 513 818  360,136  7,090  0,7507  1949  G.P. Kuiper 10  IX  Halimede♠  50px|center ~62  16  16 611 000  1 879,08  112,712  0,2646  2002  M. Holman, J. Kavelaars, T. Grav, W. Fraser en D. Milisavljevic 11  XI  Sao‡   ~44  6  22 228 000  2 912,72  53,483  0,1365  2002  M. Holman, J. Kavelaars, T. Grav, W. Fraser en D. Milisavljevic 12  XII  Laomedeia‡   ~42  5  23 567 000  3 171,33  37,874  0,3969  2002  M. Holman, J. Kavelaars, T. Grav, W. Fraser en D. Milisavljevic 13  X  Psamathe♠  50px|center  ~40  4  48 096 000  9 074,30  126,312  0,3809  2003  S.S. Sheppard, D.C. Jewitt en J. Kleyna 14  XIII  Neso♠   ~60  15  49 285 000  9 740,73  136,439  0,5714  2002  M. Holman, J. Kavelaars, T. Grav, W. Fraser en D. Milisavljevic

 Verwysings 

 Eksterne skakels 
 Neptune's Moons  deur NASA's Solar System Exploration
 Gazeteer of Planetary Nomenclature—Neptune (USGS)

 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia