Worsboom

Die worsboom (Kigelia) is 'n genus van angiosperms (blommende plante) in die familie Bignoniaceae. Die genus bestaan uit slegs een spesie, Kigelia africana, en dit is dus 'n monotipiese takson. Dit kom reg deur tropiese Afrika voor, van Eritrea en Tsjad tot in die noordelike Suid-Afrika en van Senegal in die noordweste tot in Namibië in die suidweste. Die boom se FSA-nommer is 678.https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/

 Etimologie 
links|duimnael|Die bloeiwyse is 'n eindstandige blompluim.

Die boom se genusnaam is afgelei van die Mosambiekse Bantoenaam, kigeli-keia. Die algemene naam is worsboom, of sausage tree in Engels, verwysende na vorm van die boom se vrug. Die boom se Arabiese naam verwys na "die pa van groot sakke" (Roodt, 1992).

 Infraspesies 
Daar is twee subspesies:
 Kigelia africana subsp. africana
 Kigelia africana subsp. moosa (Sprague) Bidgood & Verdc.

 Verspreiding 
Die boom is inheems in die volgende lande:Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Gaboen, Gambië, Ghana, Guinee, Golf van Guinee-eilande, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Liberië, Malawi, Mali, Mosambiek, Namibië, Niger, Nigerië, Republiek die Kongo, Rwanda, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Somalië, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die boom voor in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga.

 Verbouing en gebruike 
Vrugte van die boom word vir 'n verskeidenheid van tradisionele Afrika-kure aangewend. Daar word geglo dat die vrugte teen rumatiek, slangbyte, bose geeste, sifilis en selfs teen tornado's (Watkins, 1975) werk. 'n Alkoholiese drank soortgelyk aan bier word ook daarvan gemaak. Die vars vrugte is giftig en is 'n sterk purgeermiddel. Die vrugte word gedroog, gebraai of gefermenteer (Joffe 2003; Mc-Burney 2004) om dit vir menslike gebruik voor te berei. In Botswana word die boom se hout vir mokoro's (mekoro), jukke en rieme gebruik (Roodt 1992). Dit word selfs vir 'n aantal velsorg-produkte ingespan.

Die boom word algemeen as 'n sierplant in tropiese gebiede (vir sy dekoratiewe blomme en ongewone vrugte) gekweek. Die plekke waar dit aangeplant word moet egter met groot omsigtigheid gekies word. As die vrugte val, kan dit ernstige besering veroorsaak en skade aan geparkeerde voertuie onder die bome aanrig.

Fotogalery

 Sien ook 
 Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

 Verwysings 

 Bronne 
 del Hoyo, J., Elliott, A., & Sargatal, J., reds. (1997). Handbook of the Birds of the World 4: 415. Lynx Edicions.
 Huxley, A., ed. (1992). Kigelia. In The New RHS Dictionary of Gardening 2: 735. Macmillan.
 Joffe, P. (2003). PlantZAfrica: Kigelia africana .
 McBurney, R. (2004). African Wild Harvest . Royal Botanic Gardens, Kew.
 Roodt, Veronica (1992). Kigelia Africana in The Shell Field Guide to the Common Trees of the Okavango Delta and Moremi Game Reserve. Gaborone, Botswana.
 Germplasm Resources Information Network (GRIN): Kigelia africana .
 Travel Africa: Sausage Tree .
 Plants of the World Online

 Eksterne skakels 



Kategorie:Bome van Afrika
Kategorie:monotipiese takson
Kategorie:Flora van Angola
Kategorie:Flora van Benin
Kategorie:Flora van Botswana
Kategorie:Flora van Burkina Faso
Kategorie:Flora van Burundi
Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo
Kategorie:Flora van Eritrea
Kategorie:Flora van Eswatini
Kategorie:Flora van Ethiopië
Kategorie:Flora van Gaboen
Kategorie:Flora van Gambië
Kategorie:Flora van Ghana
Kategorie:Flora van Guinee
Kategorie:Flora van Ivoorkus
Kategorie:Flora van Kameroen
Kategorie:Flora van Kenia
Kategorie:Flora van Liberië
Kategorie:Flora van Malawi
Kategorie:Flora van Mali
Kategorie:Flora van Mosambiek
Kategorie:Flora van Namibië
Kategorie:Flora van Niger
Kategorie:Flora van Nigerië
Kategorie:Flora van die Republiek die Kongo
Kategorie:Flora van Rwanda
Kategorie:Flora van Senegal
Kategorie:Flora van die Sentraal-Afrikaanse Republiek
Kategorie:Flora van Sierra Leone
Kategorie:Flora van Soedan
Kategorie:Flora van Somalië
Kategorie:Flora van Suid-Afrika
Kategorie:Flora van Tanzanië
Kategorie:Flora van Togo
Kategorie:Flora van Tsjad
Kategorie:Flora van Uganda
Kategorie:Flora van Zambië
Kategorie:Flora van Zimbabwe