Jom Kippoer

duimnael|Op die vooraand van Jom Kippoer, skildery deur Jakub Weinles, laat 19de of vroeë 20ste eeu
duimnael|Dag van Versoening, skildery deur Isidor Kaufmann, voor 1907
duimnael|Die sondebok, skildery deur William Holman Hunt, 1854. Tydens die bestaan van die Tempel in Jerusalem is 'n simbolies "belaaide" bok met die Volk Israel se sondes deur die hoëpriester op Jom Kippoer na die woestyn gestuur.
duimnael|Die Kol Nidrei word aan die begin van Jom Kippoer geresiteer (Wormse Magzór, 13de eeu)

Jom Kippoer (Hebreeuse enkelvoud: יוֹם כִּיפּוּר‬, [ˈjom kiˈpuʁ], letterlik: "Dag van Versoening" of "Versoeningsdag"; Hebreeuse meervoud: יום הכיפורים, Jom haKippoerim, letterlik: "Dag van Versoenings"), ook bekend as Groot Versoendag, is saam met Sabbat die heiligste dae in Judaïsme; altwee staan ook bekend as Sjabbat Sjabbaton ("'n groot groot Sabbat"). Die sentrale temas van Jom Kippoer is versoening en berou. Hierdie dag word tradisioneel gedenk as 'n heilige dag binne 'n 25-uur periode van vas en diepgaande gebed, deur dikwels die hele dag in sinagogedienste deur te bring. Jom Kippoer voltooi die jaarlikse kringloop wat in Judaïsme bekend staan as die Hoë Feesdae (of soms "die Dae van Ontsag"). Van seuns onder die ouderdom van 13 (voor hul Bar Mitzwa) en meisies onder 12 (voor hul Bat Mitzwa) word nie verwag om van dagbreek tot sononder te vas nie. Kinders onder die ouderdom van 9 mag hoegenaamd nie vas nie. Jom Kippoer is die enigste vasdag wat selfs op 'n Sabbat gehou kan word; die ander vasdae word verskuif indien hulle op 'n Sabbat sou val.

Jom Kippoer is volgens die Hebreeuse Bybel se boek Numeri/Bemidbar die tiende dag van die sewende maand (Tisjrie) in die Joodse kalender.  Volgens tradisie skryf God elke persoon se lot vir die komende jaar op nuwejaarsdag, d.w.s. Roosj Hasjana, in 'n boek, die Boek van die Lewe, en wag op Jom Kippoer om die oordeel te "verseël". Tydens die Dae van Ontsag streef 'n gelowige na genoegdoening vir sy of haar lewenswandel en soek vergifnis vir oortredings teen God (bein adam leMakom) en oortredings teen medemense (bein adam legawero). Die aand en dag van Jom Kippoer word opsygesit vir publieke en private pleidooie en skuldbekentenisse (Widoei, וִדּוּי). Met die afloop van Jom Kippoer beskou die gelowige hom- of haarself as deur God vergewe. Aan die begin van Jom Kippoer word die Kol Nidrei (כָּל נִדְרֵי; letterlik: "alle geloftes") geresiteer en met die sjofar word die einde van die Versoeningsdag aangedui.

Die Jom Kippoer-gebedsdiens omvat verskeie unieke aspekte. Een daarvan is die spesifieke getal gebedsdienste. Anders as gewone dae, waarop daar drie gebedsdienste is (Ma'ariew (מעריב), die aandgebed; Sjagariet (שחרית), die oggendgebed; en Mienga (מִנְחָה), die namiddaggebed), of 'n Sabbat of Jom Tow, wat vier gebedsdienste het (Ma'ariew (מעריב); Sjagariet (שחרית); Moesaf (מוסף), die bykomende gebed; en Mienga (מִנְחָה)), het Jom Kippoer vyf gebedsdienste (Ma'ariew (מעריב); Sjagariet (שחרית); Moesaf (מוסף); Mienga (מִנְחָה); en Ne'ila (נעילה), die afsluitingsgebed). Die gebedsdienste sluit ook 'n publieke bekentenis van sondes (Widoei, וִדּוּי) in, en 'n uiteensetting van die spesiale Jom Kippoer awoda (diens) van die Kohén Ghadól (כהן גדול; Hoëpriester) in die Heilige Tempel in Jerusalem. Tydens elke gebedsdiens is die Amidá (עמידה) die sentrale gebed. Sjema Jisrael, die Joodse geloofsbelydenis, word in Ma'ariew en Sjagariet geresiteer.

As 'n kultuurhoogtepunt onder die Joodse feesdae word Jom Kippoer gedenk deur baie sekulêre Jode wat miskien nie ander feesdae sal eerbiedig nie. Baie sekulêre Jode besoek sinagoges op Jom Kippoer – vir baie sekulêre Jode is die Hoë Feesdae die enigste dae van die jaar waartydens 'n sinagoge besoek sal word, Cohen‏, S.M., Eisen, A.M.‏: The Jew within: self, family, and community in America, bladsy 169. Indiana University Press, ‏2000. "Vir volkome onbetrokke Jode … is die kwessie van sinagogebesoeke selde tersaaklik. Hulle sal selde ooit aan die saak oorweging skenk, buiten op Rosj Hasjanha en Jom Kippoer, of vir bywoning van 'n bar of bat mitzwa." Sien ook Samuel C. Heilman, Synagogue Life, 1976. wat 'n opeenhoping van sinagogebywoning meebring, – en byna vier vyfdes sal vas. 

 Datums 
Jom Kippoer is volgens die Joodse kalender op 10 Tisjrie, die werklike viering begin egter altyd met sonsondergang op die vooraand (omdat 'n dag met sononder begin). Aangesien maande in die Joodse kalender altyd na die maan bereken word, wissel die datum van hierdie dag volgens die Gregoriaanse kalender. Omdat die Islamitiese kalender 'n suiwer maankalender is en die Islamitiese Offerfees op die 10de dag van Dhu'l Hidjdja gevier word, val al om die 33 jaar albei feeste op dieselfde dag. 

 Jaar in die Joodse kalender Datum in die Gregoriaanse kalender 5778  29–30 September 2017 5779  18–19 September 2018 5780  8–9 Oktober 2019 5781  27–28 September 2020 5782  15–16 September 2021 5783  4–5 Oktober 2022 5784  24–25 September 2023 5785  11–12 Oktober 2024 5786  1–2 Oktober 2025 5787  20–21 September 2026 5788  10–11 Oktober 2027 5789  29–30 September 2028 5790  18–19 September 2029 5791  6–7 Oktober 2030

 Sien ook 
 Lys van Joodse feeste en herdenkings
 Asjoera, Islamitiese eweknie
 Jom Kippoeroorlog
 Versoeningsdag, Suid-Afrika se sekulêre eweknie

 Verwysings 

 Verdere leesstof 


 Eksterne skakels 




Kategorie:Joodse feeste en herdenkings