Intensiewe vorm

Intensiewe vorme of intensiewe adjektiewe, vroeër bekend as versterkte vorme, is byvoeglike naamwoorde in die versterkende graad. Intensiewe vorme word gebruik om 'n sin trefkrag te gee en die taal op te kikker. 'n Voorbeeld hiervan is brandarm, wat baie arm beteken. In Afrikaans word intensiewe vorme gewoonlik vas (as een woord) geskryf, met enkele uitsonderings, byvoorbeeld wawyd oop en nugter wakker.

 Afrikaans 
 Stand 
Die tale wat ons praat (2018) som die stand van intensiewe vorme in Afrikaans so op:Fourie, D. (sames.); Luther, J. & Pheiffer, F. (reds.). 2018. Die tale wat ons praat: Taaldinge uit die gewilde radioprogram. Kaapstad: Penguin Books, pp. 80-81

 Eienskappe 

Intensiewe vorme word dikwels gevorm deur die volgende konstruksiesEksteen, L.C. 1984. Die Afrikaanse woordeskat. In: Botha, T.J.R. (red.). Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde. Pretoria: Academica, bl. 159

 Woordsoortelike korrelate  Voorbeeld (i) Byvoeglike naamwoord (b.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.)  blinknuut, blinkvet, dolbly (ii) Selfstandige naamwoord (s.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.)  kniediep, toringhoog, fluweelsag, koeëlrond, glashelder, snaarstyf, asvaal, koolswart, broodnodig, moddervet, sopnat (iii) Werkwoord (ww.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.)  skreeupers, skokpienk, troetelsag, stikwarm, gloeiwarm

Nietemin kan niks in die skrywer se pad staan om met digterlike vryheid eie intensiewe vorme te skep wat alle reëls oorskry nie, soos:

 Witwarm-bloedstollend-dring-in-sy-vleis-seer - Uit: Ballade vir 'n Enkeling, 2014, Leon van Nierop, Kaapstad: Tafelberg, bl. 412

Hoewel aangevoer word dat intensiewe vorme van die adjektief normaalweg geen graadtrappe het nie (soos beeldskoon, waarvan *beeldskoner en *beeldskoonste onmoontlik is),Carstens, W.A.M. 2003. Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 82-83 is daar wel by plankdun, spierwit en stokoud slegs die stellende en oortreffende trap aangeteken:Ponelis, F. 1973. Grondtrekke van die Afrikaanse sintaksis. Pretoria: J.L. Van Schaik, bl. 99

 plankdun – plankdunste
 spierwit – spierwitste
 stokoud – stokoudste

Gewoonlik is daar nie 'n vergelykender trap nie:Eksteen, L.C., Van der Walt, C.P & Van Aardt, C.P. 1973. Taalkunde vir die middelbare skool. Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 97
 pikswart – pikswartste
 horingoud – horingoudste
 goudgeel – goudgeelste

Gedeeltelike reduplikasie is ook moontlik, solank 'n koppelteken toegevoeg word:Carstens, W.A.M. 2003. Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 219

 Hy is hond-hondmak.
 Die grond is klip-kliphard.
 Die sakeman is skat-skatryk.
 Hy is spier-spierwit en sy oë is so groot soos pierings gerek.Pieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 40

Soms word die intensiewe vorm selfs verder intensiveer met die aanvangskomponent morsdood- of ander verbindings:

morsdood + moeg → morsdoodmoegPieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 5: Tog is hulle al drie morsdood moeg toe oom Charles uiteindelik die bak se agterste klap opslaan en hulle die pad terug huis toe vat.
morsdoodbang, morsdoodgedaan, morsdoodsiek, morsdoodstil, morsdoodverlief en morsdoodvervelig is verdere voorbeeldeWAT
blind + helderverlig → blindhelderverligLeroux, E. 1962. Sewe dae by die Silbersteins. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 14:  'n Ligte tikkie op die deur, 'n aankondiging dat die gaste reeds vergader het en Henry vind sy weg na die getransformeerde voorkamer, wat blindhelder verlig,  'n bewegende mensheid bevat.

 Voorbeelde 
'n Aantal voorbeelde van intensiewe:

 af – morsaf, regaf, pylregafLouw, A.M. 1999. Vos. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 77: Hy fluit teen die reën in, maar dit val soos dit wíl: dán skuins, dan pylregaf.
 agter – heelagter
 agteroor – rûensagteroor
 alleen – stokalleen, stoksielalleen,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 68: Ek dink nou ook aan Johanna Goodall wat na haar man se dood stoksielalleen in 'n huis anderkant die ewe eensame Cecil Higgs gewoon het.Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: "Stoksielalleen." moedersielalleen, moederstoksielsaligalleen, vingeralleen, doodalleen, Le Roux, T.H.; Pienaar, P. de Villiers . 1945. (1971-druk) Uitspraakwoordeboek van Afrikaans. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 54  Hoflikheidswaarskuwing: 14,12 MG groot. sielalleen, stoksielsaligalleen, mensalleen,Meiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 197: Ek het gedink ek is mensalleen oor met die vlese, die visse, die katte en die voëls van die aarde, vir altyd en altyd. vroualleen, manalleen, skepsel-alleenGrové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 56: En wat gebeur met hul vrouens so skepsel-alleen by die huis?
 arm – brandarm, doodarm,De Stadler, L.G. 1994. Groot tesourus van Afrikaans. Halfweghuis: Southern Boekuitgewers. straatarm, bedelarm, blêrarm, bloedarm
 bang – dood(s)bang,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 112: Linda reageer beswaarlik. Sy is doodbang.Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 236-237: Soos die meeste mense met 'n drankprobleem is sy doodbang om in 'n hospitaal opgeneem te word, want daar is alkohol en sigarette taboe. vrekbang, yskoudbang,Springbokradio se ‘Wolwedans’ word fliek : My Broer se Bril, Die Vlindervanger en Weerskant van die nag het riller-elemente gehad, maar nie werklik ’n rillerstorie wat ’n mens yskoudbang laat word nie.” skytbang en broekskytbang (obseen), siekbang,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: "Ai, Oom!" Naas is opeens siekbang. sissiebang,Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). Braaivleis in die bos en ander verhale. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: Ek het skuldig gevoel oor ek al sewentien is en sissiebang vir die storm. haasbang,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 118: Dokter: Bog, man, sy was net haasbang. lambang,Green, M. 1998. Geheime Dossiere: Nagbewegings. Midrand:Perskor, bl. 137: Jantjies was ook nie bereid om enigiets anders as dít te sê nie. Om die waarheid te sê, hy het gesukkel om daadie enkele woord uit te kry. En toe hy dit regkry, was dit bloot 'n hees preweling. Dit was asof hy lambang was. hondbang
 bedaard – doodbedaardRadlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter. Pretoria: Fundi, pp. 30: "Ek weier om te gaan voordat ek weet wat die rede vir jul belaglike optrede is," antwoord Oloff doodbedaard, maar sy stem sny die stilte. 
 bederf/bedorwe – diepbedorweWAT: Ja, sondaars is ons, diepbedorwe (Ges. 155:2)
 bedroef – diepbedroef
 bedrywig – miernesbedrywigGoosen, H. 1989. Ontwerpers vir die praktyk. Suid-Afrikaanse Panorama, Julie, p. 10: Die Y-ontwerperskool in Mamelodi, 'n miernesbedrywige Swart dorp vlakby Pretoria, lei eersteklas bou-ontwerpers op.
 bekend – alombekend,Marais, Danie (samest.). As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 11: En so was dit ook metAs almal ver is - toe ek met mense begin praat en die eerste bydraes ontvang, was dit vinnig duidelik dat die redes hoekom baie mense en gesinne hulle goed wil vat, eintlik alombekend en voor die hand liggend is. doodbekend, wêreldbekend,Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 106: Nie as jy klaar skatryk en wêreldbekend is nie. wydbekend
 bekommerd – doodbekommerdPieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: En as hulle terugkom op die aarde, hoe gaan hulle weer by hulle eie tyd uitkom? By hulle ouers, en oom Charles, en hulle broers en susters wat teen dié tyd seker al doodbekommerd oor hulle is.
 belangrik – lewensbelangrik
 beledig – doodbeledig
 belese – blinkbeleseMeiring, J. 2019. Foute, foute, net waar jy kyk. Rapport Weekliks, 30 Junie, bl. 12: Sonder so 'n agent - blinkbelese en markslim - kom die voornemende skrywer nie naby 'n uitgewer nie.
 bemind – teerbemind,Sadie, Thys. 1982. Reis na die onsigbare wêreld. Pretoria:Folio Uitgewers. bl. 47   alombemindRabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 112: In die dae toe Uys nog die alombeminde "golden boy" was wat in 'n vaarwater medemenslike warmte deur die lewe gepronk het, kon niemand sonder 'n warm laggie oor Uys praat nie.
 benoud – dood(s)benoud
 beroemd – wêreldberoemd
 besig – druk besig, rasend besig,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 215: "Ek het nie baie tyd nie, Jeroen. Dit is hier rasend besig." dol besigRabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 13: Daardie eerste paar maande toe ons dol besig was met verf en spyker en binnemure uitslaan, om onder meer ook 'n studeerkamer vir my in te ruim, het sy steeds meer 'n ver trek in haar oë gekry en die kos gereeld laat aanbrand.
 besope – stombesope
 betyds – doodbetydsFryer, C. 1991. Snelskrif teen die dood. In: Gouws, T. & Roodt, P.H. 1992. Granaat: Eietydse essays. Kenwyn: Jutalit. p. 99: Die dood is doodbetyds.
 bewoë – diepbewoë
 bitter – galbitter, alsbitter, alsembitter, aalwynbitter, alweebitter
 blank – lelieblank, spieëlblank, sneeublank, silwerblank, pêrelblank, melkblankCoetzee, A.J. 1938. Die Afrikaanse Volksgeloof. Amsterdam: N.V. Swets & Zeitlinger. , bl. 61: met hulle melkblanke liggame, hulle onoortreffelike skoonheid, en hulle betowerende sang.
 bleek – doodsbleek,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 91: Terwyl Nadine doodsbleek kyk na brandende bome wat op een plek tot in die pad neerstort, en Uys sy kop tot binne sy hemp se kraag ingetrek het om nie te hoef sien nie.Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 24: Hy rus sy kop teen die kussing, sy oë toe, sy gesig doodsbleek. wasbleek,Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 22: Hy's wasbleek.Swart, Keina. 2014. Bloujaar. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 13: En as mense vra wat gaan aan, draai die hele storie maar altyd weer by die wasbleek en yskoue Antonie alleen daar in sy kis.Radlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak. Pretoria: Fundi, pp. 37: Sy gesig word wasbleek. fletsbleek,Soos verskyn op bl.122 van Die heidendogters jubel, Riana Scheepers, 1995: Sy is fletsbleek. geelbleek,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170: Kotie het geelbleek en uitgewas met hol wange en groot oë op die bed gelê. wurmbleek,Rousseau, Leon. 2007. Derde uitgawe. Fritz Deelman en die skepe van Mars. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 40: Fritz kan nie uitmaak of die Marsman vriendelik probeer wees nie, want daar is geen uitdrukking op die wurmbleek gesig nie. asbleek,Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: Een-en-twintig plus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 28: Toe sy die marmertrappe afdaal, skeur die skielike son haar mond tot heftige gebloei in haar asbleek gesig. maanbleek,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 49: Die plant wasbessiestruik lê die duine vas met sy lang ranke wat tot veertig meter wydlangs strek, elk so volgeryg met derduisende maanbleek bessies dat 'n mens dit oplig en soos jy 'n koei melk by die handevol in 'n emmer afstroop. grafbleek, melkbleek, lykbleek
 blind – stokblind, stekelblind
 blink – bottelblink, skitterblink,Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: Laat die oggend kom hulle by die vakansiehuis aan: 'n dubbelverdieping met 'n groot swart dak en twee hoë nokke, grys mure en wit hortjies voor groot vensters wat op die skitterblink see uitkyk. spieëlblink,Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 29: Ek het gedink aan 'n weerkaatsing van ons spieëlblink houtvloere, maar dit was ook onmoontlik.Jansen van Vuuren, Louis. 2013. 'Die geur van seep'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 153: Nomi hou die kamerstel spieëlblink met 'n spesiale byewas-en-politoer-konkoksie. glinsterblink,Van Waart, S. 2006. Zitzekamma: Boomkatedraal van die Tuinroete. Pretoria: LAPA, bl. 129: Dit is 'n edelhout en een van die mooiste ter wêreld. Donkerbruin. Glinsterblink. diamantblink,Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige, robynrooi blom skitter diamantblink in die donker vertrek. sonblink,Marais, Pets. 1984. Winter van die Nova. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 104: In die gang kyk Stefan ook met verbasing oor die vrou voor hom se skouer na die netjiese Mercedes wat sonblink in die straat staan en pronk, kompleet met chauffeur in uniform en al. sweetblink (spiere), silwerblink,Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n meermingladde silwerblink baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp. politoerblink,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 15-16: Sesduimers, vyftien cm breed, tot vyf meter lank. Politoerblink maar nou verduister deur sand. kraakblink, kristalblink, poetsblink
 blond – bottelblond,Soos verskyn op bl. 60 van Dansmaat, Elsa Joubert, 1993: "Wounded," sê die bottelblonde vrou in die rooi geweefde jurk, "not my body, but my heart. I stoot in Budapest wen the tenks come in. My heart breaks. My heart still broken."  vlasblond,Ferreira Jeanette. 1995. Die onsterflikes. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 10: Die liggaamsbou volmaak, die hare vlasblond en dig, die gesig sterk, met 'n vasberade uitdrukking in die ondeurdringbare blou van die oë. sonblond,Van der Westhuizen, Vincent. 1992. Groen oë. In: De Beer, Lindeque. (samest.) Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 226: Haar sonblonde hare is soos 'n sluier om die onderste gedeelte van haar gesig gewaai. koringblondVenter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 130: Die eerste een by hulle is egter Sissie met haar koringblonde hare styf agtertoe getrek in 'n poniestert en haar wye glimlag met die eweredige tande; hy het al vergeet hoe aantreklik sy is.
 blou – potblou, botblou, erdblou,De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.934: Sy kon dit aanvoel in die lug; / in die erdblou Spaanse lug / kon sy haar verlange voel versprei. baftablou,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 15-16: Daarom het hy dan ook teen die einde van die geboorteproses, wat 'n hele dag en 'n nag geduur het, baftablou geword. hemelsblou,Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.67Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: Een-en-twintig plus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 28-29: Kristaldruppel na kristaldruppel drup haar treurigheid af in die water wat flikker met groen en amber vlamme. En klim tussen strenge mure en seniel-grynsende vensters, op na die hemelsblou son. blouselblou, branderblou
 bly – doodbly, hondbly, dankiebly, dolbly,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 42: Vroeg die middag fluit ek vir my hond wat dolbly die voortou neem. sielsbly
 bo – heelbo
 bont – papegaaibont,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 19: Die volgende dag sluit Jorie haar hemelateljee se deur ook op my neus: na byna 'n jaar en 'n half se ontstentenis spring sy aan die skilder in haar verfbesmeerdste, papegaaibontste klere, gulsig, alleen. kakelbont,Van Schoor, J.L. 1983. Die grammatika van standaard-Afrikaans. Kaapstad: Lex Patria. , p. 276-277Bloemhof, F. 1994. Die beginsels van pyn. In: De Beer, L. (sames.). Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale. Pretoria: J.P. van der Walt, p. 334: Ek kon sy kakelbont hemde en die silwermedalje in sy ewe silwer borshare nie verduur nie. strontbont (plat)Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 104: Het hy vergeet van die menigte onwaarhede wat hy vertel het? Die wittes en die swartes en al die ander kleure van die reënboog, 'n strontbont spul?
 braai doodbraai
 brand doodbrand
 breed – hemel(s)breed, wêreldbreed, bergbreedLeroux, E. 1962. Sewe dae by die Silbersteins. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 16: "Hoekom beweeg jy nie tussen die mense nie?" vra Jock wat langs hom kom sit het, sy skouers bergbreed in sy Harris-tweedbaadjie.
 broos – seepbelbroosDu Plooy, H. 1986. Verhaalteorie in die twintigste eeu. Durban: Butterworth, 368: Elwiena besef hoe nodig die mens 'n skuiling het, al is dit 'n seepbelbrose skuiling van woorde, en die verteller kry hier saam met Elwiena een van die antwoorde op haar soeke na die waarheid en die mag van woorde.
 bros – kraakbrosNel, Ronel. 2009. Die son ontbrand en ons ontkom. In: Marais, Danie (samest.). As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 281: Die oggend was kraakbros soos jong slaaiblare – dog al wat daar werklik tussen ons was, was sewe onoorbrugbare jare.
 bruin – grondbruin, bergbruin (water; stroom), modderbruin,De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: vir die modderbruin konvooi wat dwars- /  oor die landskap soos 'n ruspe knars. vetbruin,De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, / vetbruin sooie en groen / weiding, wolkwit troppe, 'n bron, beskuitbruin,Van Coller, Dolf. 1992. 'n Stywe dop vir Kosie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.148: Op die sak van die hemp was die woorde: Man of the moment ingestik. Sy broek, gespe en beskuitbruin volstruisleerskoene, saam met die Rolex, het aan die woorde op die hemp gestalte gegee. neutbruin,Oberholzer, Mike. 1992. 'n Koeël vir Leonora. In: De Beer, Lindeque. (samest.) Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.165:  In sy verbeelding sien hy hulle saam in die Griekse son – Merryl, neutbruin en slank in 'n bikini, die wind in haar hare. bessiebruin,Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 194: My pa wat voorwalletjies gooi, ek wat steeks toekyk, my kop by biblioteekboeke en Thomas se bene, bessiebruin teen die wit van sy tennisbroek. karamelbruin,Naudé, Charl-Pierre. 2009. Die pêrellig van haar lampe. In: Marais, Danie (samest.). As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 75: Haar sexy lyfie was karamelbruin en klein. waksbruin,Venter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 202: Bokant die besembosstrook verrys die kranse van waksbruin rots en gebrande ysterklip. sjokoladebruin,Van Rensburg, Frans. 2009. Lammervanger. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 233: Binne weke verander my ma se melkwit vel in sjokoladebruin. heuningbruin,Coetzee, J.M. 1999 (2009). In oneer. Vertaal deur Fanie Olivier. Kaapstad:Umuzi, bl. 5: Hy streel haar heuningbruin lyf. toffiebruin,Viljoen, F. 2021. Wêreld van Wolwe: Tweede asem. Pretoria: LAPA, bl.38: Hy sien 'n ou vrou in 'n los kaftanrok. Lang grys hare waai om haar gesig. Sy het 'n toffiebruin vel vol rimpels. kraakbruin (kos)
 dapper – doldapperMcCarthy. J. 2014. Speserye, klante lei na nuwe paaie. Kouga Express, 19 Junie:5 :  'n Liefde vir speserye, 'n groeiende klante-basis en doldapper bestuurders het nie net tot 'n ompad gelei nie, maar tot die ontdekking van geheime vlieë, boerekos en blinklyf-forelle.Hambidge, J. 2000. Bundel word ironiese lykdig aan digter self. Die Burger, 3 Mei:14: Jy raak roekeloos met jou sinne / doldapper / gedrewe / bipolêr / en vol fin de siècle-hebbelikhede.Aucamp, H.  2007. Dryfhout: die ontstaansgeskiedenis 2004. LitNet Akademies, 13 Junie : Dit was 'n dapper gebaar van mev Le Roux om my te nooi, want Hittegolf is uitgesproke homoëroties van inslag; en dit was 'n doldapper, selfs onbesuisde gebaar van my om dié uitnodiging te aanvaar.
 deftig – kraakdeftig
 deur – middeldeur, dwarsdeur
 diep – afgronddiep, enkeldiep, kniediep (kniediep in die moeilikheid; kniediep voordag (douvoordag)), pensdiep, skouerdiep, nekdiep,Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 143: Hy weet die dokter gaan vies wees oor die vroeë uur, maar die kalf is nou nekdiep in die put. kraakdiep
 dig – potdig, botdig
 dik – trommeldik, knuppeldik (met sy verwante knepeldik, kneweldik, knubbeldik, knipdik, knippeldik), dwarreldikCornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 96: Die bank en twee opgestopte stoele is motgevreet en oral lê die stof dwarreldik.
 dof – droomdof
 dom – aartsdom, eseldom, horingdom, klipsteendom
 donker – pikdonker, stikdonker,Radlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak. Pretoria: Fundi, pp. 105: Dis 'n stikdonker nag. nagdonker, oliedonker,Soos verskyn op bl.64 van Die ambassadeur, André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): Die rivier is 'n trae, oliedonker strook onder die ligte van die brug verby. skemerdonker,Soos verskyn op bl. 204 van Die ambassadeur, André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): Die skemerdonker garage wat altyd na vars strooi geruik het, en effens muwwerig, en iets na teer of olie. gietdonker, angsdonkerViljoen, Fanie. 2010. In die huis van nagskimme was daar... In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. 13 Spookstories. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72 Dirk en Pierre het glo deur die angsdonker veld  na die leë ou huis toe gesluip. doodsdonker,Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 136: Maar uiteindelik verdwyn die laaste toneel in 'n fyn stippel van lig en is dit doodsdonker in die ruimtetuig. gitdonker, gitswartnagdonker,Van Nierop, Leon. 2012. Insomnia. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 167: Weer donkerte. Gitswartnagdonkerte. grotdonker,Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). Braaivleis in die bos en ander verhale. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: Die onweer was ritmies. Behalwe vir die donderblitse was dit donker, Pa. Grotdonker, soos 'n Groot Vasteland.Meiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 32: Dis grotdonker en my oë raak nie gewoond daaraan nie. dikdonker,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 146: Naby die wal skuil dikdonker wolke sardiens, elkeen wonderlik reëlmatig kop tot stert gespasieer in sy eie klein swemgebied. tonneldonkerMeiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 156: Toe word die deksel toegedruk. Dis skielik tonneldonker., gatdonker,Meiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 166: Die verligting is groot. Die tonnel voel li's en li's ver en dis gatdonker. grafdonkerViljoen, F. 2022. Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag. Pretoria: LAPA, bl. 140: Dadelik is die huis... die hele huis... grafdonker.
 dood – morsdood,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72: Die romantiek van vroeër is morsdood. klipdood, dikdood
 dood (dooierig) – dikdood/dikdooiWAT: Op Nuwejaarsmôre is die meeste mense dikdood.
 doof – stokdoof,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 115: Hier probeer Jorie self praatkans inkry, in 'n amper skreeustem, want tant Babsie is stokdoof. potdoof
 dor – beendor, kraakdor, kurkdor
 dries (astrant, aanmatigend, vermetel, brutaal) – doldries
 driftig – doldriftigRabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 39: Ek het hom nooit gekeer as hy doldriftig  'n spoor wil volg nie.
 droef – kerkhofdroef
 dronk – smoordronk, stomdronk, dooddronk, stormdronk, papdronk, dikdronk, slingerdronk, poepdronkAspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 117: "Die mens was poepdronk." (plat), horingdronk,Marais, Danie. 2006. In die buitenste ruimte. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.77-78 (Bundesstraße 51): ...en die lawaaierige bloeisels wat vir jou tong uitsteek / is om soos 'n horingdronk cowboy / die oorbodige landskap soos leë bierbotteltjies / van die tafel te wil afvee... duiseldronk, bibberdronk,Brink, André P. 1965. Orgie. Kaapstad: John Malherbe Edms. Bpk. bl.83: Kom terug na my, kom terug      duiseldronk, bibberdronk dronk katdronk, diepdronk, kanondronk
 droog – kurkdroog,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 50: Lente word skielik somer by ons, en tussen September, Oktober en November word die veld vinnig kurkdroog.Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 19: Van In haal sy skouers op en smyt die lou mineraalwater in die kurkdroë glas.Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 260: Haar mond is kurkdroog. botdroog, poeierdroog,Verwey, P. 2015. Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok. Kaapstad: Tafelberg, bl. 53: Die landskap verander van kurkdroog na poeierdroog. horingdroog,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 140: Hy was nog ongeskeer en sy baard was stoppelrig en blou, die vel in sy nek horingdroog van baie buitewerk. houthoringdroog, stofdroog,Gibson, Erica. 2007. Vloed help brûe bou. Beeld, 17 April:6  : Ironies genoeg was daar sedert Februarie se vloede haas geen reënval in die gebied nie en die veld is stofdroog rondom die Zambezi-vloedvlakte.Hill, Christopher. 2000. Kronieke koel maar interessant opgeteken. Die Burger, 08 Maart:9 : Dit wil nie sê dat die resultaat stofdroog is nie, ver daarvandaan. tonteldroog, kurkhoringdroog,Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 197: ...soms kriewel iets hoorbaars in hulle kurkhoringdroë kelke. dordroog,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 56: Toe smyt Effie haar boek ineens weg dat hy skuif oor die vloer. "Ek is gatvol vir die strooi! Oorsaak en gevolg, oorsaak, gevolg, nuwe oorsaak. Spul dordroë kaf..." beendroog, hooidroog, kurkhooidroog,De Villiers, C.G.S. 1979. Soete inval: nagelate geskrifte van Con de Villiers. Tafelberg-Uitgewers, bl. 61: Die groot sentrale Spaanse plato is treurige wêreld; alles is vaal en kurkhooidroog. houtskooldroog, kraakdroog
 duidelik – glasduidelik,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 83: Maar die hofpapier en die gruwelike woorde. Hulle was glasduidelik. klaarduidelik
 dun – plankdun, papierdun, vliesdun,Van den Heever, C.M.. 1935. Die Afrikaanse gedagte. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 14-15: In verskillende mooi ontwikkelde persoonlikhede, indiwiduele bevoegdhede in die gemeenskap, kom die dieper skeppingskrag van die lewe, die universele vormingskrag tot persoonlike uiting; en omdat ons Afrikaners nie in 'n kleurlose benede-kultuurlikheid wil bly wegskuil nie, maaf ons kultuur-persoonlikheid tot die volheid van sy ontwikkeling wil bring, hier binne ons geografiese grense, daarom wil ons 'n eie Afrikaanse kultuur hê, nie 'n nageaapte vorm-dooie ding, 'n vliesdun vel wat ons oor die geraamte van 'n Wes-Europese land se beskawingsvorm getrek het nie, maar 'n eie, vollewende skepping wat die tekens van ons ervaring, ons geskiedenis dra. haardun, kraakdun (porselein, glas of stem), flenterdun, ragdun, riemdun, naalddun, dennenaalddun,Steenberg, Elsabe. 1987. O, om te fluit. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 32: Sy sing so dennenaalddun dat die ou kabouter die klip laat val en sy hande onder sy baard vou. posbusdun (lippe),Van Nierop, Leon. 2012. Insomnia. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: Maar nou is hulle gevrete vroom en hulle lippies posbusdun. grasdun,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 183: Sy fris boerebene van vroeër is nou grasdun. stokkiedunMeiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 28: My bene is stokkiedun onder die sagte broek., donkiebeendun,Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 197: Hy sit die koevertjie in my hand, sy pols donkiebeenbenerig, sy arms donkiebeendun. rafeldun,Meiring, Jean. 2009. Brief aan Ariadne. In: Marais, Danie (samest.). As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 173: Jy't onlangs 'n goeie ruk lank my e-posse met stilte begroet. Ná die tyd rafeldun verskonings (moet jy toegee) uitgedink oor jou werkgewer se IT-stelsel wat soms oorgretig boodskappe uit allerlei oorde keer of firewall of wat ook al. asemdun,Du Plooy, H. 1986. Verhaalteorie in die twintigste eeu. Durban: Butterworth, 375: ...Tog buig die asemdun kleed die lig self en vang 'n wêreld in sy sfeer. wafeldun, draaddun, garingdun, lemdun, riempiesdunVan Nierop, L. 2018. Katelknaap: 'n roman. Kaapstad:Penguin Books, p. 122: Die eienaar van die Toy Boy-agentskap, 'n riempiesdun vrou met 'n bril en 'n ontevrede trek om die mond beduie na die vorm wat Tristan gedeeltelik ingevul het.
 duur – peperduur, bitterduur, vrekduurAnime-fantasie  Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae vrekmoeilik – en  vrekduur – is om anime van goeie gehalte in die hande te kry.
 dwars – plankdwars (jagtaal: wanneer 'n dier heeltemal dwars staan, gereed om geskiet te word)
 eens – doodeens
 eenvoudig – doodeenvoudig, blooteenvoudig, kindereenvoudig
 eerlik – doodeerlikLangenhoven, C.J. 1956. Versamelde Werke, Deel II. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 310: Van ingebore aard was hy miskien 'n doodeerlike man wat jou nooit met 'n stuiwer sou tekort gedoen het nie.
 eg – goudeg
 eie – bloedeie
 ellendig – doodellendig
 erg – dooderg
 ernstig – doodernstig,Bourliaguet, L. 1963 (1961). Verhale uit Limousin. Vertaal deur André P. Brink. (Le Berceau Limousin). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 103: Jean Jakkals - wat 'n baie paslike naam gekry het - haal sy skouers op en sê doodernstig: "Laat hulle dan maar by Boucharchat gaan bly. Daar sal hulle doodtevrede wees."Viljoen, Fanie. 2013. Nova: Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 52: Lucas kan nie glo wat hy hoor nie, maar Ayanda is doodernstig. sielsernstigVan Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 9: "Stiefpa sal nooit weet nie," pleit Naas sielsernstig., vry-ernstig
 fiks – topfiksVan Schalkwyk, R. 1980. Sending Reijger. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 1: As gevolg van die aard van sy werk moet hy topfiks wees, want hy sal heel waarskynlik in die nabye toekoms, 'n ruimtereis onderneem.
 flou – stokflou,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9: "Ons werk ons nou al twee maande stokflou," skryf ek op 3 Mei in my dagboek. doodflou
 fris (gesond) – perdfris,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 243: "Laat my eers eet, Pieter. 'n Paar happe en ek is weer perdfris."Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 63: Wanneer Naas weer perdfris is, kan hy nie langer op Mooifontein bly nie. kikfris,WAT (nie algemeen) Heeltemal fris; baie gesond; perdfris.) appelfrisWAT: Fris en bloesend van kleur: Haar appelfris gesiggie. kikfris (nie algemeen) 
 fris (vars) – doufris, komkommerfris, lentefris, kraakfris vonkelfris,Rooi Rose, 13 Julie 1983, bl. 15, Radox-advertensie: [...] en ure lank na badtyd sal jy nog so vars vertoon, en voel jy nog vonkelfris en sag en skoon.  tintelfris, dartelfrisSteynberg, F. (red.). 1973. "Advertensies" in: Praktiese Afrikaans. Vraestel 1. Studiegids vir Afrikaans. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. bl. 62., windfris 
 fyn – haarfyn,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 247: "My eie onderwyseres weet nog haarfyn watter rokkie ek met my eerste kommunie aangehad het." ragfyn,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 120: As 'n mens se oog eers eenmaal deur so 'n waarneminkie geboei is, sien jy veel meer spore oor die duine raak: doekvoet-katspoortjies van 'n muishond, muskeljaatkat of meerkat; of die preutse stewelspore van 'n grysbok; die aweregse hiërogliewe van voëls, grotes, vernames, of ragfyn donslig soos die spoortjies van strandlopertjies wat byna sonder indruk oor die enorme vaalgeel lyf van die sand verbygesnel het...Rabie, J.S. 2004. Ek het jou gemaak. In: Een-en-twintig plus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 81: Op 'n dag het Jacobs die ragfyne trourok van die wasbeeld afgepluk, en oor Andries se swart karkas gehang. piekfyn, flenterfyn, veselfyn, naaldfyn, kraakfyn, poeierfyn (stof),Van Pletzen, Johan. 1992. Sy ma se beursie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.117: Ontploffings en 'n gewerskaf met stootskrapers woel die poeierfyn roesstof los en dit kleef aan boomblare, gras, dakke en tuine oor die hele dorp. wasfyn,Smit, Hettie. 1970. Sy kom met die sekelmaan. Kaapstad: Nasionale Boekhandel. bl. 49: Blou bobbejaantjies, wasfyn viooltjies, kalkoentjies en vygies soos die sterre van die melkweg! spinnerakfyn/spinragfyn,Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 107: Dit was 'n asempie van 'n rok, een wat 'n mens kon wegblaas, so spinnerakfyn was die materiaal. porseleinfynWAT vlinderfyn,Brümmer, W. 2008. Die dag toe ek my hare losgemaak het. Kaapstad: Human & Rousseau. p. 40: Pinkie-in-die-lug het sy vir haar mense geglimlag en vlinderfyne treetjies gegee. feëfyn,  stippelfyn
 gaar – doodgaarLutrin, Beryl. 1999. Afrikaans Handbook & Study Guide: An English student's guide to Afrikaans. Birnam Park: B. Lutrin. bl. 44
 gedaan – doodgedaan, morsgedaan, morsdoodgedaan
 gedwee –  hondgedwee
 gedienstig – hondgedienstig
 geduldig – doodgeduldig Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.68
 geel – goudgeel, kerriegeel, borriegeel, knalgeel, vlamgeel, kanariegeel,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 44: Hy dra 'n skreeulelike pak, 'n kanariegeel hemp en 'n grasgroen das. mosterdgeel, giggelgeel (skertsend), songeel,Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 284: Dat die werf songeel was met tulpe, van die aandblom in volle geur, skaamrosies wat bloos in die môredou, het ek toe nog nie geweet nie. wortelgeel,Van Rensburg, Frans. 2009. Lammervanger. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 231: "Mevrou Santa het besluit dat ons 'n span gaan maak om by die Spar op Warmbad as karwagte diens te doen," sê die vrou met die wortelgeel hare aan die oorkant van die staaltafel en vat 'n sluk koffie uit 'n groen blikbeker. piesanggeel,Berg, H. 2007. My storie van hoop. Kaapstad: Lux Verbi, bl. 90: Toe ek 16 word, het my pa vir my my eerste motor gekoop. 'n Piesanggeel Datsun. sonneblomgeel,Van Reenen, Lanie. 2013. C'est la vie: van lief en leed en kanse vat. Kaapstad: Tafelberg : Vir my is dit tans die weelde van hierdie lelike klein kamertjie met sy sonneblomgeel mure en neonbuisligte, 'n smal nonne-bedjie met 'n sintetiese blou deken, 'n vloer van saamgeperste houtskaafsels, 'n stoel, tafel, yskassie en kookplaat.Kalmer, Harry. 2014. 'n Duisend stories oor Johannesburg: 'n stadsroman. Kaapstad: Queillerie.: Sy dra nie tuitkappies soos die ander vroue in die kamp nie, maar 'n sonneblomgeel strooihoed met 'n rooi laproos.Els, Jeanne. 2011. As die stroom jou vat: die raaisel van selfmoord. Kaapstad: Tafelberg. : In 'n getypoel digby die Kampbaaise strand krys en fladder seemeeue opgewek in die turkoois water. Ek asem die sout van die see in; ruik die klapperolie in die sonbaaiers se rome waar hulle onder sonneblomgeel en kersierooi sambrele ontspan.Van der Vyver, Marita. 2005. Bestemmings. Kaapstad: Tafelberg :  'n Turkoois T-hemp met 'n string skokpienk koraalkrale om die nek, 'n persbont sarong om haar breë heupe gedrapeer, sonneblomgeel plastieksandale aan haar stewige plaasvoete. sonskyngeelKrüger, K. 2014. Eggo’s in die Skimberge. Kaapstad: Tafelberg, bl. 91: Terwyl die Alfheimers van die kraanvoëls afklim, sien Henk hulle is almal lank, fris en blond – nes Lyra gesê het, en die sonskyngeel klere wat hulle aanhet, skitter met 'n goue gloed wat hulle nog meer indrukwekkend laat lyk., bottergeel,Jansen van Vuuren, L. 2020. Amper Frans: 'n lewe van fanfare en faux pas. Johannesburg: Jonathan Ball Publishers, p. 78: Die Creuse spog ook met natuurlike waterbronne en die bottergeel kalksteen waarvan die Franse argitektoniese erfenis deurtrek is. koringgeel
 geesdriftig – doodgeesdriftigBierman, B.E. 1955. Boukuns in Suid-Afrika. Kaapstad: A.A. Balkema, p. 84: In Koning Willem se gevolg vaar baie kunstenaars saam, onder hulle Daniel Marot. Oor sy barok raak die Engelse nie te dood geesdriftig nie. 
 gek – stapelgek, dolgek
 gelief – alomgelief
 gelukkig – doodgelukkig,Jaco, Paul. 2008. Die luiperds van Sh'ong. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 83: Shuna lê doodgelukkig op haar sy, sodat sy Carolus nog met een poot kan vashou, maar hy probeer nie eens meer om weg te kom nie. dolgelukkig, sielsgelukkig, stralend gelukkig, duifgelukkig
 gemaklik – doodgemaklikVan Nierop, Leon. 2012. Wolwedans in die skemer. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 147: Hy ry redelik stadig oor die stofpad vol hobbels en klippe en kyk kort-kort om. "Jy moet vashou girl." "Ek is doodgemaklik."
 gereed – slaggereed
 gerus – houtgerus, perdgerus, doodgerus,Potgieter, J.S. & Van Rooyen, P.G. 1981. Die Suid-Afrikaanse leerlinggids. Vierde uitgawe. . Pretoria: Maskew Miller, bl. 112-117. houtpopgerus, Engelsgerus
 gesond – blakend gesond, kerngesond,Bourliaguet, L. 1963 (1961). Verhale uit Limousin. Vertaal deur André P. Brink. (Le Berceau Limousin). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 59: Hy was sowat dertig jaar oud, 'n hakkelaar, maar fris en lewenskragtig, met 'n primitiewe gees, en kerngesond en absoluut in sy vasberadenheid. oergesondGrové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 115: Ek: Is haar familie nie oergesonde mense nie, die langslewendes in alle egverbintenisse, en sy pas vroeg in die dertig? Dit klop nie, mannetjie.
 getroos – doodgetroos
 getrou – lewensgetrou,Preller, Martie. 2003. Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus. Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: Dan werk jy terselfdertyd sommer skrywersblok en weerstand teë... en jy skep lewensgetroue karakters en jy raak ontslae van die emosies. hond(s)getrou
 gevaarlik – doodsgevaarlik,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 215: Wat nou gaan plaasvind, is eintlik gevaarlik vir almal hier teenwoordig, maar veral vir my vrou. Vir haar is dit doodsgevaarlik. lewensgevaarlik
 gevoelig – fyngevoelig,Fourie, Pieter. 2002. Ek, Anna van Wyk. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 19: STEM: Is dit nie net 'n geval van 'n  fyngevoelige kind wat 'n insident nie kon verwerk nie? teergevoelig
 gewillig – doodgewillig, eselsgewilligWAT (1970, bl. 601-602): Steeds, volkome, onvoorwaardelik gewillig M/d rustige veronderstellings dat hy 'n eselsgewillige luisteraar sal wees. C.M. van den Heever.
 gewoon – doodgewoon,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 160: "Is dit nie te ver gevoer nie? Miskien het Provoost doodgewoon opgestaan omdat hy 'n verdagte geluid gehoor het." blootgewoon
 giftig – groengiftigVerster, F. 2013. Deur na Nebula Nege. Thompson Boekdrukkery, bl. 390: Willem kyk ingedagte na Retief, die naaswenner van Skryf 3000 wat eenkant bly staan, 'n studie in groengiftige nydigheid van kop tot tone.
 glad – spieëlglad, seepglad, palingglad, snotglad, botterglad (tong), aalglad, ivoorglad, masjienglad, satyngladRadlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter. Pretoria: Fundi, pp. 13 - 14: Van die volmaakte ronding van haar hals tot haar satyngladde voorkop onder die hooggekartelde pruik is sy asof deur 'n meesterhand geskep., roomglad,Venter, De Waal. 1988. Vyffff. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.58: Ons styg roomglad op en doen ons eerste sprong. blinkglad,Venter, De Waal. 1992. Mieg se kort en lang middag. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 7: Hy kyk 'n rukkie aandagtig daarna en vat dan versigtig aan die blinkgladde oppervlak van die kleinste enetjie, dan aan 'n ander een en streel lig oor die grote.Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 89: Maak nie saak of jy by 'n mooi rondebors-boeremeisie kuier nie – die blinkgladde lyf in die venster, die vloei van ledemate en bewegings, die ritme. meerminglad,Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n meermingladde silwerblink baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp. glipglad,Baderoon, Gabeba. 2009. Swaarverkeer. In: Marais, Danie (samest.). As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 154-155: Dis 'n taal waarmee hulle mekaar meet volgens die behendigheid van hande, of die vermoë om 'n vlak glipglad te skaaf, die gevoel vir haaksheid en reguit lyne. kraakglad,  skiglad, straalglad,  streelglad marmergladHaarhoff, T.J. 1925. Die Romeinse boer. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 93: Hieruit kan ons vooraf leer ken die weer van die afwisselende hemel, hieruit die datum van maai en die tyd van saai, en wanneer dit pas om deur die verraderlike marmergladde see met roeiers te roei, om gewapende vlote van stapel te laat loop, of, op die regte tyd, die pynboom in die bos af te kap.
 goed – bittergoed, doodgoed
 goedkoop – spotgoedkoop, doodgoedkoop
 goor – hondgoor
 gou – blitsgou
 graag – dolgraag,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 223: Die ondersoek sit vas en jy weet hoe dolgraag ek saam met jou Portugal toe wil gaan.Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 290: Sy wil dolgraag saamwerk, maar... bittergraag, hartsgraag,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: Hy sien sy is mooi, sommer baie mooi; mooier as wat sy ma of Ousus was, maar met iets in haar gesig; so asof wat sy hartsgraag begeer, haar nie gegun word nie. doodgraag, dubbelgraagWAT: Hy wou sy kinders dubbelgraag voor sy dood weer sien.
 groen – grasgroen, lowergroen, smaraggroen,Preller, Martie. 1994. Anderkantland. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl.4: Aan die deur is 'n groot, blink klopper in die vorm van 'n padda, 'n padda met helder smaraggroen oë. knalgroen, klawergroen,Louw, A.M. 1999. Vos. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 224-225: Vos vertoef 'n rukkie by die massagraf... Elkeen om eie rede die klawergroen geboorteland verlaat op las van roekelose ou staatsmanne skeepgegaan om in dié wispelturige hoek van die Rôeveld deur Boereskerpskutters afgemaai te word. nylgroen,De Lange, Johann. 2008. Correspondences. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.938: van sy welige krag is weinig oor: / uitgekalf, flanke modderdik gestol, / die blinkvet rug in dongas uitgehol, / het tyd, langsaam in 'n delta verstrik, / die nylgroen oë moerassig toegeslik. knarsgroen, brommergroen (van jaloesie),Hambidge, Joan. 'n Belydenis van 'n geskryfde: Joan Hambidge  (LitNET) : Die roman beslaan 244 bladsye, is uitgegee deur Tafelberg en gaan alle gefrustreerde joernaliste wat nog altyd ’n roman oor Naspers wou skryf, brommergroen van jaloesie maak.Hambidge, Joan. 1990. Prys vir slegste Afrikaanse digbundel  (Beeld):  Dié vers se onsubtiele beeld en toepassing word so grotesk uitgevoer dat 'n mens dit nie kan vergeet nie en die wyse waarop die natuur in seksuele beelde beskryf word, sou De Sade brommergroen van jaloesie gehad het. varsgroen,Preller, Martie. 2003. Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus. Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: Pleks van: "Die skurwe deur is groen", sê eerder: "Die deur is grof onder haar punte en varsgroen, asof dit so pas geverf is."  soelgroen,Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 8: Soms gly hy wel sy ooglede boontoe, en die blik op dit wat Pa se oë geword het, voorheen soelgroen en indrukwekkend, laat Mattheüs omtrent wegkwyn al het hy hulle hoeveel maal al so gesien. bottelgroenVenter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 124: Hy hang nog 'n rukkie op sy fiets daar rond, die sigaret gebêre in die bosak van sy bottelgroen uniform., olyfgroen, banknootgroen
 groot – reusegroot, tamaaigroot, lewensgroot
 grou – asgrou, loodgrou, vaalgrouRabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 142: Toe die vaalgrou as nog louwarm smeul en mens die aarde se powere geraamte sonder die Josefskleed van plante uitgestrek kon sien lê, het die oorlewende skilpaaie wanhopig heen en weer gedwaal op soek na 'n groenigheidjie, na 'n bekkievol dou in lowerkoelte.
 grys – asgrys, loodgrys,Venter, De Waal. 1992. Mieg se kort en lang middag. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 41: Sy wys oor die water en dan sien hy die swart driehoekvorms van haaivinne in die loodgrys water, voor dit agter 'n golf verdwyn.Venter, P. 1994. Wie is Agatha Christie? In: De Beer, L. (sames.). Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale. Pretoria: J.P. van der Walt, p. 188: Mevrou Linde en Botha het laatmiddag opgedaag in die oorlede juffrou Le Clus se loodgrys Mercedes 500 SEC, bestuur deur Cyril Plaatjies.
 haastig – dolhaastig doodhaastigVan Melle, J. 1936. Bart Nel, die opstandeling. Amsterdam: Wereldbibliotheek N.V.  bl. 144: Maar jy kan maar voor my ingaan as jy besigheid het, ek is nie so doodhaastig nie.
 hard – kliphard, ysterhard, keihard, keisteenhard, klipsteenhard, klipsteenkalbashard, skreeuhard, staalhard, steenhard, spykerhard, kwashard,De Lange, Johann. 2008. Alpebok. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.940-941: die klipram las / sy kloutjie voeg- / vas in 'n klip- / lys in hy knak / sy knie en / hys hom rats / die saagtand-/ kransrif uit - / teen sy kop / perfekte frats kwas- / hard soos skroef- / draad gedraai / lê die groewe / van die nautilus / en onder hoewe / kletter oerklip / van 'n baai rotshard,Venter, De Waal. 1984. Die vyf-millimeter-avontuur. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.86: Uit hierdie kol wat rotshard aan die plastiek van die pyp vassit, groei die tou waarmee hulle opgeklim het. skokhard (klank),Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: Die knal suig alle ander klanke in die vertrek op. Maar dis skokhard en sekuur. houthard,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 82: Sy gaan sit op 'n bankie. Dis houthard en regop te midde van 'n landskap waarin sap op- en uitstoot. olienhouthard,Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 285: Húl oom, die olienhoutharde patriarg oom Kallie Crous aan wie ons menige Sondagmiddag-besoek gebring het, het daarteenoor gesorg dat King George en sy gekroonde gemalin in vergulde rame sy en die einste tant Mêggie van die koperpennie ('n suster van my Ouma van Zyl) se klein voorhuis domineer. harshard,Du Plooy, H. 1986. Verhaalteorie in die twintigste eeu. Durban: Butterworth, 351: Die saak word hier ietwat uitvoeriger gestel – daar word melding gemaak van die bloedvergiftiging, die koors en die pyn en ook die uiteindelike harsharde krom vinger. beenhard, kraakhard, diamanthard 
 heet – brandheet, snikheet, stikheet, smoorheet, bloedheet, brandendheet
 helder – glashelder,Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 59: Die beeld op Lucas se ma se tabletrekenaar is glashelder. klokhelder,Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 204: Haar lag is klokhelder.Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 228:  'n Skeurgeluid – oorverdowend, soos uitgerekte donderweer – en dan is die nag se geluide terug, klokhelder. kristalhelder, jenewerhelder, knalhelder, silwerhelder, skelhelder, stroophelder,De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: 1 / Die dag krimp. Die klok lui stroophelder. skreeuhelder (kleure), sonhelder,Bredenhann, Douwleen. 2013. 'Bessiengstraat se deurkosyn'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 40: So vou die Dakota se deur toe in 1964 'n landskap op Windhoek se lughawe oop wat so sonhelder is dat mens jou oë daarteen moes knip. yshelder,Jurgens, R.B. 2009. Moet dit nie tuis probeer nie! In: Marais, Danie (samest.). As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 229: Dit was 'n verloëning van al daardie wintertonele van die ou meesters waarin dit lyk asof dit 'n nasie is hierdie wat werklik verlief is op noorderweer, op daardie yshelder dae wanneer die lug blou is en die wind stil, en dit 'n ieder se instink is om in Friesland te gaan ysskaats. brandhelder,Eloff, K. 2010. Stiletto: my lewe in die seksbedryf. Kaapstad: Tafelberg. : Na al my woede, die brandhelder haat, die ontsettende teleurstelling en die brutale misbruik, het ék verlief geraak. waterhelderC.M. van den Heever: Die Afrikaanse gedagte  As ons Mocke se gedigte sorgvuldig lees dan is dit duidelik dat hy nog van die woordskuim moet afroom as hy sy siening waterhelder vir ons wil maak.
 honger – hondshonger, doodhonger,Krüger, K. 2014. Eggo’s in die Skimberge. Kaapstad: Tafelberg, bl. 67: Skielik onthou hulle dat hulle doodhonger is. skreeuhonger, wolfshonger, bloedhongerVan Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 52: Maar hy kom telkens terug; tuur dan na sy prooi met bloedhonger oë.
 hoog – hemelhoog,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 14: "Sonder twyfel. 'n Huis deur ons voorouers gebou is meer solied as vandag s'n. Ligmaar die dak." Hemelhoog.Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 180: In die doeanepakhuis lê honderde kiste sterk drank hemelhoog opgestapel.Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 281: "Werkloses, mans wat gebuk gaan onder die las van onbetaalbare onderhoudskostes, gesinne met hemelhoë skuld, studente sonder beurse en ongetroude vroue," sê hy kopskuddend. bergehoog/bergenshoog/berghoog/berghoëRabie, J. 1985. Suid-Afrika in Europa. In: Rabie, J. 1989. Buidel. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 21: Toe ons sê: "Ja, ons ken hom ook," het ons berghoog in aansien by hom gestyg.<ref>Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 145: Sommer baie dae is die see so stormagtig afstootlik, met berghoë branders wat neerdonder in vuilgeel skifsels van geweld, dat 'n mens dit nie naby waag nie.</ref> toringhoog, helhoog (in spreektaal gebruik), sterhoogHaarhoff, T.J. 1931. Die Klassieke in Suid-Afrika. Pretoria: J.L. van Schaik: Die lewe wat so vol van moontlikheid Vir inspirasie vatbaar, ster-hoog styg,</ref>
 jammer – doodjammer
 jong (attributief)/ jonk (predikatief) – bloedjonk,Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 223: Jy's nog bloedjonk, Zuayne. piepjonk, stralend-jongRabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 26: Ek onthou hoe verontwaardig ek toe gedink het: hoe durf mislike lae-orde ou  bosluisies 'n sterke stralend-jonge dier soos Skilo dood toe wil sleep.
 kaal – poedelkaal, poedelnakendkaalSmit, Bartho. 2008. Die Keiser. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.3: KULTUUR: Dis juis ons grootste bedreiging – die hitte. As ons eers aan die hitte begin toegee en maar ons klere begin afgooi, dan staan ons netnou poedelnakendkaal voor die wêreld – soos ons Majesteit se vader – en waar's ons beskawing dán? (kyk ook na naak), winterkaal (landskap, tuin),Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 37: Dis of die sukkelende struike, tegelyk winterkaal en verwaarloos, die brandsiek perkie en al die ander rypgestroopte bome ineens uitbars in oordadige bloei. rotkaalGrové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 48: "Hulle het dit teruggeneem vir skuld!" sê sy uitdagend. "S-k-u-l-d, skuld! Want G.T. kon nie betaal nie. G.T. is rotkaal.
 kak – hondkak (plat)
 kalm – doodkalmAspe, Pieter. 2011. Die Midasmoorde (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA-Uitgewers. Bl. 52: Dit gebeur selde dat julle 'n moordsaak kry en jy sê doodkalm : uitstekend.
 kil – yskil,Haarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: Die kortverhaal van die Grieke en Romeine. Pretoria: J.H. de Bussy. p.82: Sewe maande lank, sewe lang maande, so vertel hulle, bekla hy sy lot onder 'n stygende rots by die water van die eensame Strymon en ontvou sy verhaal onder die yskil sterre: tiere streel hy met sy lied, en eikebome volg agter hom aan. doodkilHaarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: Die kortverhaal van die Grieke en Romeine. Pretoria: J.H. de Bussy. p.83: Selfs toe die Hebrus, sy vader se rivier, die kop, afgeskeur van die marmerwit liggaam, in sy stroom voortrol, selfs toe het die blote stem en die doodkille tong met wegvlugtende asem uitgeroep: „Eurydice, helaas ! ongelukkige Eurydice !"
 klaar (duidelik) – klinkklaarViljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 92: Hy hardloop, druk verby die troepe, verby Duart met die frons op sy voorkop, Olive met haar hande voor haar geskokte mond, Ayanda en haar ma wat mekaar vashou asof hulle mekaar nooit weer gaan sien as hulle laat los nie, Brandon wat senuweeagtig prewel, sy oë dobberend in hulle kasse omdat die klinkklare antwoorde op die aand se gebeure nie in duidelike swart en wit hulself wil kom aanbied nie.
 klam – slymklamRabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 121: Al dié spore, merke, tekens van slymklam lewe op hierdie dorre hoogtes onder die son, slingerend, kurwend oor sandriffels wat self volgens kontoere golf, getuig van die anargistiese rigtingsoeking van lewense wesens.
 klein – piepklein, muisklein, voëltjieklein,Hambidge, Joan. 2008. Uit: My ou Dad, 'n reeks. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.1003: Sy's voëltjieklein , / broos soos 'n eierdop / rats soos 'n raaf / skraal soos 'n tinktinkie... varkklein (oë),Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 120: Die oë is varkklein gedruk deur bollende wange. speldkleinVenter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 240: ...Jack speldklein aanwesig...
 knies - doodknies
 koel – komkommerkoel, doodkoelGroenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.69
 kook – doodkook
 koppig – vrekkoppig
 koud – yskoud,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 178: Melchior Muys is 'n gesette man met yskoue slangoë. piskoud (plat), bibberkoud, klipkoud, rilkoud,Cornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 94:  'n Rilkoue windvlaag waai die reën soos ysprikke teen sy gesig aan. vars-koud,Swart, Keina. 2014. Bloujaar. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 12: Buite is dit nog vars-koud, skemer en verlate by die gholfbaan. doodkoud, kraakkoud,  vrieskoud,  ritteltitkoudVan Nierop, L. 2000. Skrikkelkind: Girly se storie. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 179: Voor Checkers staan 'n paar kindertjies. Dis ritteltitkoud.
 krom – hoepelkrom
 kwaad – smoorkwaad, doodkwaad, booskwaad,Geyer, A.L. 1969. Vier jaar in Highveld. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl. 80: So het Anna en ek op 'n slag by 'n onthaal in die paleis aanskou hoe hy [George VI], klaarblyklik booskwaad, die arme Lord Clarendon, sy Lord Chamberlain, kwaai invlieg terwyl die Koningin intussen alleen met gaste, wat voorgestel word, gesels asof niks op aarde verkeerd is nie. rasend kwaad,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 53: Die man is rasend kwaad. rooikwaad,Rabie, J.S. 2004. Plek vir een. In: Een-en-twintig plus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 67: Die kondukteur se rooikwaad gesig ruk na ander gesigte agter hom, soek in wilde handhawing na die ware burger gereed om sy plig te doen. siedend kwaadVerster, F. 2013. Deur na Nebula Nege. Thompson Boekdrukkery, bl. 383: Arnan is siedend kwaad, ook vir homself: hy moes lankal begin vrae vra het., blindkwaad
 laag – hondlaag (gemeen)WAT: Dié hondlae vent (C.M. van den Heever).
 lag – doodlag
 lam – boeglam, doodlamBauling, F. E. & Jooste, J. M. 1921. Practical text book of the Afrikaans language for English students. Part 1. Pretoria: J.L. Van Schaik, p. 102: Die arme man skrik hom doodlam en moes teen 'n boom leun om nie om te val nie. 
 lang – ellelangBarnard, Chris. 2009. In die straat van die kat wat visvang. In: Marais, Danie (samest.). As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 65:Sy weet presies wanneer jy gebore is, hoekom jy in Parys is, wat jou beroep is of was, en waar jy oral rondgeswerf het. Hoe weet sy dit? Omdat jy, wanneer jy die eerste dag by haar hotel instap en blyplek vra, al dié besonderhede en nog meer op 'n ellelange vorm moet invul.
 lank – lewenslank, doodlank
 leeg – dolleeg, botleeg, dopleeg
 lekker – smullekker, watertandlekker, vreklekker, vingerleklekker, doodlekker, kraaklekkerOp Weetbix-kartondoos: Gebruik koue melk vir 'n kraaklekker somerontbyt.
 lelik – skreeulelik, skreelelik, skulelik, hondlelik, foeilelik, blêrlelik, vreklelik, rondomlelik
 lewendig – springlewendigMeyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: Sy naam is Wouter van der Walt en hy sê Mercia Hayward was springlewendig en gesond toe sy die aand van 17 Junie vertrek het.
 lig – veerlig,Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 84: Lucas maak soos die Sterreloper vra en dadelik voel dit of hy veerlig opstyg. vlinderlig, strooiligte (vermaak), helderlig, klaarlig, veertjielig,Van Nierop, Leon. 2004. Die nagreisiger. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 151: Sonder dat sy dit so beplan het, selfs sonder dat dit ooit in haar gedagtes opgekom het, buk sy vooroor en soen hom sag,  veertjielig op sy lippe. donslig luglig
 logies – doodlogiesEksteen, L. 1984.  'n Beeld van Afrikaanse woorde: kort stukke oor die woordeskat uit die radiorubriek 'Weeklikse Woordeboek' . Kaapstad: Akademica, bl. 58: Want by nadere ondersoek is baie van die sogenaamde onlogiese maniere van uitdrukking in 'n taal tog op die ou end doodlogies, d.w.s. dit klop in alle onderdele, en dit druk uit wat die spreker wil sê.
 lui – doodlui, aartslui, sleglui,Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 263: Hy is sleglui, hy voel goed... donkielui,Lexikos(6):243 : Slotkomponent van byv. komposita waarin -lui in betekenis parallel is aan lui (1LUI), by. aartslui, donkielui, vreklui. vreklui, katluiHoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. Bevange: Speur- en misdaadstories. Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: Die ooglede wat katlui afsak oor die pupille en die indruk skep dat hulle jou onbeskaamd afloer!
 luiters – doodluiters,Fourie, Pieter. 2002. Ek, Anna van Wyk. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 92: Dit het gebeur, presies só gebeur. Doodluiters asof daar gepraat word oor die weer of die dag se gebeure in die wingerd.Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl.31: Die vabondjie sit haar doodluiters en lek, maar haar oë loer tog skelm.Radlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter. Pretoria: Fundi, pp. 94: "Vir wie wag jy?" vra hy doodluiters.Sadie, J. 1979. Terra Piering 1. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 35:  'As mens nie sterk is nie, moet jy slim wees,' sê Albert doodluiters. doodleuters
 lus – doodlusSadie, J. 1979. Terra Piering 1. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 60:  'Julle is seker doodlus vir 'n ordentlike bord kos, of hoe?' 
 maer – brandmaer, biltongmaer (informeel), doodmaer, plankmaer, seningmaer, vrekmaer,Langenhoven, C.J. 1956. Versamelde Werke, Deel II. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 24-25: Ek het eers ses osse ingespan, en toe twaalf, en toe agtien. En ook geen vrekmaeres of stokoues nie, nog minder kalwers. riemmaer,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 87: Tussen Rooioog van Stade en sy riemmaer vrou het hulle nog 'n kind gemaak wat die droë vlaktes kon uitkoggel. broodmaer, houtmaer, graatmaerAntonissen, R. 1966. Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 2: Goeie styl is altyd "ryk" styl, ook wanneer dit, in funksie van dit wat gesê moet word, graat-maer is of kaal tot op die been.
 mak – hondmak,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 195: Kriek is hondmak, sag in die bek en uiters hanteerbaar. skaapmak,<ref>Soos verskyn op bl. 75 van  'n Annerster soort, Thijs Nel, 1997: Die vis is  skaapmak.  doodmak, doodmak
 maklik – doodmaklik,Van Nierop, Leon. 2012. Insomnia. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 288: Jy was die eerste meisie wat die pad doodmaklik deur die doolhof kon kry. spotmaklik, hondmaklikGroenewald, A. 2012. Baba-bakkie praktiese werkesel. Landbouweekblad, 23 Maart:56  :Sodra die gedagte aan die linkerstuur nie meer so vreeslik pla nie, is dit eintlik hondmaklik om die 800D te bestuur.
 mal – stapelmal, aapmal,Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 112: "A, flip," sug Duart. "Dan is hy nog crazy ook. Net wat ons nodig het – 'n aapmal alien!"Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 113: " Aapmal, ek het julle gesê," fluister Duart vir Lucas agter sy bakhand. stapelmal
 min – bloedmin, broodmin
 mislik – kotsmislik (plat)
 modern – kraakmodern, Piet Modrian-modernBotha, L. 2015. Wonderboom (roman). Kaapstad:Queillerie, p. 218: Die gebou was Piet Mondrian-modern – wild vir Pretoria in 1973 – en haar oom het skilpaaie aangehou sodat sy pasiënte hulle deur die kykvensters kon dophou.
 moeg – doodmoeg,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 89: Net soos plaaslike mense in toeristelande soos Griekeland is ons plaaslike Onrusters doodmoeg na die somervakansie, en vat dit 'n week of twee om uit te rus en weer mens te word.Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 10: Glimlag hulle nog vir die skrywer met grondnaels en eelte, vertel ek hulle in my beroep word mens se oë doodmoeg van biljoene eenselwige lettertjies.Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 205: Gisteraand was sy doodmoeg toe sy eenuur bed toe kom. sterwensmoeg, lewensmoeg,Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 124: Hy is moeg... lewensmoeg. hondmoeg,Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 129: Dit is laatmiddag toe hy uiteindelik hondmoeg in die skraal skadu van die bome met die yl blaarbedekking neersak. stokmoeg
 moeilik – doodmoeilik, hondmoeilik, vrekmoeilik,Anime-fantasie  Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae vrekmoeilik - en vrekduur – is om anime van goeie gehalte in die hande te kry. mensmoeilik
 mooi – beeldmooi, popmooi, prentjiemooi, wondermooi, blinkmooi, droommooi,Viljoen, F. 2020. Wêreld van Wolwe: Eerste bloed. Pretoria: LAPA, bl. 51: Alles lyk betowerend mooi. Droommooi. Dis seker hoekom hulle die plek "Droombos" noem, dink Joshua. glansmooi, hoendervleismooi, hoendervelmooi, feetjiemooi, poskaartmooi, sprokiesmooiViljoen, F. 2022. Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag. Pretoria: LAPA, bl. 228: En op 'n sprokiesmooi somersdag het Joshua 'n driehoekige hangertjie in die bos gevind., vrekmooi, reënboogmooi,Du Plooy, H. 1986. Verhaalteorie in die twintigste eeu. Durban: Butterworth, 341: Maar woorde is bedrieglik: woorde wat reënboogmooi is, is nie altyd waar nie, en net soveel sieninge van 'n saak as wat daar is (wat elkeen tog 'n element van waarheid bevat), net soveel woorde is daar om daardie saak mee te beskryf. skittermooiBotha, L. 2015. Wonderboom: roman. Kaapstad: Queillerie, bl. 114-115: Dus sit ek hier om vieruur in die oggend wanneer mens op jou reinste is, behalwe hierdie keer staar ek nie na die skerm nie maar vertoef verontrus oor die swembad, gedagtig aan die behoeftigheid van die dag, die volslae en onbeperkte uitlewering van die mens wat niks het nie, en net daaragter – die skittermooi berg binne bereik: 'n ander wêreld.
 naak (nakend) – poedelnaak (-nakend),Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 145: Provoost lê op sy rug. Hy is poedelnakend. In sy mond is daar 'n prop. spiernaak, splinternakend, moedernaak, spleinakend,
 naby – doodnabygedig: leksikografie – Daniel Hugo
 nat – papnat, sopnat,Radlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak. Pretoria: Fundi, pp. 81: My klere was vol bloed en sopnat. waternat,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 141: Om halfvier het hy waternat van die sweet wakker geskrik. papwaternat,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 18: Gans te laat, papwaternat-tevergeefs. papsopnat, sopwaternat, druipnat, kletsnat,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 18: Ons storm rond om ons meubels op die stoep – die enigste halfdroë plek – uitgesleep te kry, en my kletsnat boekrakke enigsins teen die ergste vloede te beskerm. sweetnat,Steyn, Ilse. 1998. Liefde in die ruimte. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 119: Sy klap liggies teen sy sweetnat wang. brandernat,Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: Toe die vrou van die stalle die twee perde na die vakansiehuis toe bring, is Lucas se handpalms al brandernat gesweet. blinknat,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 136: Hy sien die water net roer en wanneer hy mooi kyk, die blinknat lyf. watersopnat, katnat, deurnat
 natuurlik – doodnatuurlikAspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 258-259: Aerts staan op en loop doodnatuurlik na die naaste telefoonhokkie.Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 180: Dit is 'n doodnatuurlike, spontane ding dat sy arms vir haar oopgaan; sy in sy omhelsing stap.
 netjies – kraaknetjiesGrové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 64: Sy het sy huishouding goed behartig, bekwaam en sorgsaam, sy klere selfs gereeld geborsel en gepars sodat hy altyd kraaknetjies kantoor toe kon gaan.
 nodig – broodnodig,Verster, F. 2013. Deur na Nebula Nege. Thompson Boekdrukkery, bl. 283: Broodnodige proviand, toerusting en wapentuig is ook agtergelaat in die proses. hoognodigLangenhoven, C.J. 1956. Versamelde Werke, Deel II. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 373: Dat daar by homself reeds so 'n hoognodige besef van sy toestand ontstaan het kan ek geen tekens van bespeur nie.
 nood – doodsnood
 noodsaaklik – lewensnoodsaaklikAspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 276: Dit kom omdat hy doelbewus afgesien het van die donkergrys pakke wat sy kollegas onontbeerlik ag vir die  o so lewensnoodsaaklike voorkoms.
 normaal – doodnormaal
 nugter – doodnugter, bloednugter,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 285: "Skaars 'n uur later bel Brys my. Hy het senuagtig geklink, maar ek het die indruk gekry dat hy bloednugter is." spooknugterDie skildery op Riaan se solder : Landuit is hy wel, daarvan kan ek getuig, want die laaste keer wat ek hom gesien het, was in 'n woonwapark in Windhoek, maar glo my, hy was spooknugter.Die eiervraag en openbare vervoer : En teen daai tyd kan die spooknugter lede van die gemeenskap kos maak en na 7de Laan kyk.
 nuttig - doodnuttigAntonissen, R. 1966. Spitsberaad. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 212: Vir die res is hierdie kiem steriel: 'n volkome onvrugbare mengsel van moderndoenery en onbelangrike mededelings oor die biofisiese en biopsigiese toestand van ene p. de w.v. (wat my onbekend, waarskynlik 'n doodnuttige burger en miskien selfs 'n digter is; wat gans in staat is om simpele sin te praat, al spreek hy ook graag berekende wartaal en bestudeerde gestamel; vir wie ek, ook sonder digterlike bewyse, op sy woord wil glo dat Frans, Duits en Latyn soet of suur op sy tong, glad of etterig in sy skedel lê; wat, na onse Blum, sy dit met ietwat minder welslae, die ongeseglike Afrikaanse woord binnestebuite durf keer, op sy kop sit, uithol en weer opvul om hom die onsegbare dinge van die hart en die laer sintuie te laat sê.)
 nuuskierig – doodnuuskierig,Van der Berg, Willem. 1953. Reisigers na nêrens. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 19: ,,Vertel verder," sê Julia, ,,ons is mos nou aan die skinder en ek is doodnuuskierig. aartsnuuskierig Preller, Martie. 2003. Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus. Tafelberg-Uitgewers. bl. 94:  'n Eekhoring sal byvoorbeeld dalk nie op 'n bedjie slaap en saans slaaptydstories hoor nie, maar hy mag aartsnuuskierig wees.
 nuut – splinternuut, spiksplinternuut, winkelnuut, kraaknuut,Soos verskyn op bl. 99 van My Kubaan, Etienne van Heerden, 1983:Geel soos van 'n eiland, vreemd met die fyn neusvleuels en die sensuele neusvleuels het hy uit die skaduwee gestap 'n plas son binne, sy roomkleurige uniform kraaknuut en hiperkorrek aan sy lyf.Verster, F. 2013. Deur na Nebula Nege. Thompson Boekdrukkery, bl. 358-359: Die reën van die vorige nag het alles weer vars en geurig gemaak, skoongewas en kraaknuut, asof daar oornag 'n totale herlewing was op Terraduo. blinknuut,Viljoen, Fanie. 2013. 'Ek onthou'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 294: Ek onthou 'n kamer met 'n blinknuwe fiets langs die bed, die nuuskierige bure wat by die draad staan en lag terwyl ek vallend leer fietsry. gloednuut, vonkelnuut, pronknuwe, skelnuut,Bloemhof, François. 1991. Die nag het net een oog. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. Bl. 34: Sy het skynbaar nou eers agtergekom dat daar klandisie is, of miskien ook nie, want die naels wat die spyskaarte – met 'n rooi-en-wit geruite patroon... - voor hulle neersit, glim van 'n skelnuwe laag lak. nikkelnuut,Cornelius, Gert. 2008. Nagkluis. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 72: Onze Heim het jare laas so nikkelnuut daar uitgesien – vars geverf, ruim grasperk borselkop gesny, die roostuin in volle blom en donkergroen struike wat sagte skadu's oor die geplaveide tuinpaadjie gooi. pleisternuut,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 5: Met 'n huis miskien nog, ja. Al is dit wildvreemd en pleisternuut,  'n iets wat deur ander mense gebou is. fluitnuut glinsternuut
 onder – botonderWAT: Die son was al botonder.
 ongelukkig – sielsongelukkig, doodongelukkig
 onnosel – kliponnosel,Bloemhof, François. 2006. "Vampiere in Londen" in: Rillers-Omnibus. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 375: "Hier's groot fout," sê Ken. "Ons sal kliponnosel wees as ons dit nie weet nie." stomonnosel, stomponnosel,Preller, Martie. 1994. Anderkantland. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 56: Alle prinsesse is beeldskoon en … dom. Ja, sowaar! Hulle is almal beeldskoon en stomponnosel. Neem nou maar vir Sneeuwitjie. domonnoselVan Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: "Ken jy slangkop?" vra oom Dolf aan Naas en besluit dan self. "Jy sal hom tog nie ken nie. Daarvoor is jy te domonnosel."Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 120: Domonnosel kyk mens rond en glad op in die verblindende hemel.
 onskuldig – doodonskuldigVan Rensburg, Frans. 2009. Lammervanger. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 280: Maar die selfoon-stem antwoord doodonskuldig: "Niks. Ek wil net hê jy moet uit daardie huis kom."</ref>, broodonskuldig (gewestelik)
 ontsteld – sielsontsteldDu Plooy, H. 1986. Verhaalteorie in die twintigste eeu. Durban: Butterworth, 349: Die twee dogters is uiters verleë en Elwiena is sielsontsteld oor die aaklige rusie doodontsteldCillie, T. 1971. Die aarde het gebewe! Ceres: Forelle. p. 109: Toe die aardskok tref, het die tannie benoud na haar man geroep en gesê hulle moet uitgaan want sy dink dat dit sekerlik niks anders as die oordeelsdag is nie! Toe hulle dood ontsteld buite kom, en die vure teen die berhange sien, was hulle oortuig daarvan dat hulle veronderstelling juis was.
 oop – wawyd oop
 oortuig – doodoortuigMarais, Pets. 1984. Winter van die Nova. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 70: Dis 'n vereensamende belewenis om doodoortuig te wees van iets, net om te vind dat jou medemens vir jou lag en met die vinger na die kop wys so gou jy daaroor begin praat.Pieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: Sý sal weet, daarvan is Chris doodoortuig.
 op – doodopWAT: Ek kan my nie herinner dat ek my ooit so heeltemal doodop gevoel het nie (Sangiro).
 oranje – skeloranje Kirsten, Jaco. 2009. Om na 'n wit plafon te staar. Kaapstad:Tafelberg Uitgewers. bl.116: Pylgewere en 'n  skeloranje boei.
 orent – penorent, kiertsorent,Karsten, Chris. 2011. Abel se lot. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 22 : Junior agter die stuurwiel, pa en seun albei kiertsorent, yl vaal hare plat teen hulle skedels. pennetjieorentVan Nierop, Leon. 2012. Insomnia. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 81: Maar hierdie een laat haar so diep wegsak dat dit voel asof sy 'n agterstand het teen Rebecca Greyling wat so pennetjieorent sit.
 oud – stokoud, horingoud,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: Die meeste verslae waarmee Van In besig is, is horingoud. beenoud, oeroud,Venter, De Waal. 1992. Mieg se kort en lang middag. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 101: Die son skyn oor die oeroue, steriele maanlandskap en straal energie uit oor die klein groen wêreldjie waar Daaf se plante so welig groei. stokhoringoudVan Nierop, Leon. 1996. Die sielsmokkelaar. Johannesburg: Perskor. bl. 23-24: Hy word oud in daardie oomblik - stokhoringoud soos iemand wat al dertig keer geleef het en dertig keer gesterf het.
 pap – lam-papVenter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 111: Hy is lam-pap.
 pers – skreeupers, pimpelpers
 pienk – skelpienk Soos verskyn op bl. 34 en 41 van Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis, Yvonne Botha, 1996: Boonop is alle oppervlakke die aakligste kombinasie van olyfgroen, pers, oranje en skelpienk;Kommandeur Secundo het al byna al sy skelpienk hare uit sy kop getrek terwyl hy saggies, met sy oë toe, voorraadopnames geprewel het. knalpienk, skokpienk, skreepienk, skreeupienk, uitkloppienk, felpienk, fokkieng pienk (vulgêr; shocking + fok),<ref>Scheepers, Riana. 1995. Nou lieg jy mos, Katriena! Pretoria:JP van der Walt. Bl. 80: Toe raak sy naderhand ongedurig en skree sommer vir Vaselina daar op die steppies: "Ek soek nie die gryspienk daar onner nie, ek soek daai fokkieng pienk heel bo" koejawelpienkGreeff, Rachelle. 2013. 'Broadway à la Bellville'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 114: Wanneer ons in die koejawelpienk Zephyr terugry huis toe, bestuur my ma.
 prettig – doodprettig, dolprettig
 raak – doodraak – ('n hou doodraak'' slaan)
 reg (reguit) – loodreg
 reg (orde, toestand, korrektheid, gereedheid) – doodreg,Venter, De Waal. 1984. Die vyf-millimeter-avontuur. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.25: "Alles is doodreg,  ou maat," lag hy. roerreg
 regaf – loodregaf
 regop – penregop,Jaco, Paul. 2008. Die luiperds van Sh'ong. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 139: Buite vind ek Shuna penregop in haar boks, met 'n doodverveelde uitdrukking op haar gevreet.Pieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 61: Vasberade swaai hy hulle vegvliegtuig in 'n wye draai, pluk die stuurstok skielik nader aan hom en toe die vliegtuig oombliklik penregop die lug begin inklim, voel dit vir hom asof sy maag in sy skoene gaan sit. kersregop, kiertsregop, peilregop,Langenhoven, C.J. 1956. Versamelde Werke, Deel II. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 28: Toe ek weer sien krul die olifant sy slurp met hond en al om en hy lig hom peilregop tot daarbo in die lug. aartsregop,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 144: Digter Uys Krige kan 'n hond nie verdra nie, en uitgewer Koos Human ewe min. Maar Arieb is geweldig lief vir Koos. 'n Mens sou dink die rede lê voor die hand: wanneer Koos uit sy kantoor kom, is hy baie lief vir braai. As hy, as aartsregop hoëpriester van die braai, dan in 'n bedwelmende wierook van vleise en kruie en roke en ruike daar voor sy altaar staan, betoon Arieb sy aanbidding met helder bidkrale wat oor sy kake drup. Al verdryf Koos hom gereeld met 'n bulderende "Voertsek!" loodregop, erdmanregop, haaksregop
 reguit – pylreguit, penreguit, reëlreguit, koeëlreguit, snaarreguit,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 37:  'n Teerpad is snaarreguit, en so oop en oninteressant soos verveling self.Kotze, E. 2000. Die slag van die breekbrander. Kaapstad: Tafelberg, bl.46: Ek het geleer om te aanvaar dat hy, wat aan die skietlood en waterpas glo, die plantlyn snaarreguit sou span, al sê wie ook wat, die gate sou druk, ewe diep en ewe ver van mekaar, asof dit 'n uie- of koolbedding is. lynreguit,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 121: Maar deesdae is daar ook 'n ander soort spoor oor ons kusduine: anorganies, brutaal, lynreguit, die breekspore van die mens se Frankenstein-speelgoed: gemotoriseerde voertuie, jeeps, veldfietse, duinebesies, lynreguit, oopgeploeg dwarsoor alles in brullende, stinkende besoedeling. stokreguit,Republikein. 2006. Wat het tog geword van goeie, ou gesinsvermaak? 1 November: Eers skrik die lewe stokreguit tot in elke arm, been en toon- en vingerpunt.Potgieter, C. 2004. Die Burger, 9 Julie:9  Sy nek staan lank en stokreguit voor hom en dit lyk of hy al agter sy kop aan hol.Volksblad. 2006. My tyd het eindelik gekom . 9 Desember:10 Dit voel werklik soms of ek nog ’n meisietjie is wat soggens met my deurmekaar, stokreguit, blonde pageboy-haarstyl en haasbekkie opstaan. strykplankreguitBrümmer, W. 2008. Die dag toe ek my hare losgemaak het. Kaapstad: Human & Rousseau. p. 40: In sub B het sy met balletklasse begin in die kerksaal naby hul huis in Milnerstraat, maar as sy plié, was haar rug nie strykplankreguit en in lyn met haar boude nie.
 rein – hemelrein, engelreinLangenhoven, C.J. 1932 (1973-uitgawe). U dienswillige dienaar. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers, bl.  23: Nooit het ek haar 'n vloekwoord of 'n vuil woord hoor sê nie; sy was altyd engelrein in haar woorde en in haar dade en in haar hart.
 rond – koeëlrond,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 49: Die wasbessie is eienaardig ook omdat dit oor twee reënseisoene strek – van laat lentereëns in Oktober/November wanneer die koeëlronde, groen bessies begin vorm, tot Mei of selfs Junie om vroeë winterreëns te benut vir die finale uitswel. balrond, appelrond (gesig, wange),Kempen, W. 1982. Samestelling, afleiding en woordsoortelike meerfunksionaliteit in Afrikaans. 3de druk. Kaapstad: Nasou Beperk, pp. 148 - 150. bolrond,Karsten, Chris. 2011. Abel se lot. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 383: "Kaja?" sê Abel by die kis met die glansende bolronde deksel. tolrond, pieringrondWassenaar, T. 1939. Uit my Griekse dagboek: Twee maats in die land van Homeros. Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 146: Soos 'n stuk suiwer goud, piering-rond, kom die maan juis agter die Arachnaion-gebergte van Argolis op.
 rooi – bloedrooi, skarlakenrooi,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 25: Bokant die skarlakenrooi pandak pak onweerswolke saam. knalrooi, krasrooi, tamatierooi,Soos verskyn op bl. 9 van Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis, Yvonne Botha, 1996: Sy gesig word tamatierooi. brandrooi,Louw, A.M. 1999. Vos. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 69: Die liggies spring om die beurt op en af tot hulle die gestalte aanneem van 'n brandrooi man wat om die kring wandel en dan verander in wat Vos voorkom as 'n bejaarde kerkraadslid met 'n manel en gestyfde borshemp en boordjie. bitterrooi,Marais, Danie. 2009. Al is die maan 'n misverstand. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.23 (Asseblief II): Onthou, Marais, niks was ooit soos jy gedink het / dit gaan wees nie - / jou laaste liefde het jou / "Alles Schlechte!" toegewens / voor sy vir altyd / met haar bitterrooi Volkswagen Polo / weggery het... oorlogrooi,Marais, Danie. 2006. In die buitenste ruimte. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.85 (Barcelona – 2 en 'n ½ jaar later): en jou bril is donker en jou top is oorlogrooi vlamrooi,Diedericks-Hugo, Carina. 2011. Permanente ink. Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 8: Robert met sy vlamrooi hare wat dink die lewe is 'n enorme grap.Verster, F. 2013. Deur na Nebula Nege. Thompson Boekdrukkery, bl. 153: Hy besef skielik dat hy nie een maal gehakkel het nie en bloos vlamrooi. vuurrooi,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 289: Fyn onderklere, pienk beddegoed, CD's met die walse van Strauss en die simfonieë van Beethoven, 'n plakkaat met 'n ondergaande son, 'n halfopgebrande kers en 'n vuurrooi bankstel dui aan dat Carine 'n romantiese siel is. robynrooi,Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige, robynrooi blom skitter diamantblink in die donker vertrek. ryprooi,Gunter, Helena. 2013. 'Elma lieg die waarheid'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 123: Soos sy deur die driffie stap, en die dikkoppe se "pi-pi-pi-peo" al hoe verder wegraak in die lug, sien sy skilpadbessies ryprooi hang aan 'n bos. posbusrooi, , kersierooiHoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. Bevange: Speur- en misdaadstories. Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: Maar dis haar gul mond wat kersierooi glimlag en die groot oë met swaar ooglede wat direk na hom kyk wat hom onkant betrap.
 rou – bloedrou (vleis)
 rustig – doodrustigMarais, Renée. 2004. 'n Naweek op die plaas. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). Braaivleis in die bos en ander verhale. Pretoria: Aktuapers, bl. 81: Ons gesels oënskynlik doodrustig oor koeitjies en kalfies terwyl ons kyk na die weerligskouspel asof dit 'n National Geographic-video is.Radlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter. Pretoria: Fundi, pp. 94: Die twee wagte sit nog doodrustig onder die afdak teen die paalomheining.
 ryk – skatryk, bossiesryk, stinkryk, vrotryk
 ryp – papryp, doodrypDie Ooste teen die Weste: Herodotus se Geskiedenis. 1994. Vertaal deur J.P.J. van Rensburg. Menlopark: Hans Kirsten Uitgewery. bl. 6: Só het hy herhaaldelik teen Miletos opgeruk en dit beleër: net wanneer die oes op die lande doodryp was, dan het hy met sy leër binnegeval, en met die begeleiding van herderspype en harpe en sopraan- en basklarinette opgeruk., kraakryp,  vrotryp
 saai – doodsaai (vervelend)
 saf – papsaf
 sag (tekstuur) – papsag, donssag, doeksag/doeksaf, satynsag, troetelsag, murgsag,Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 239: … murgsagte bees op hulle plaas vetgevoer en geslag,... smeltsag,Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 158: Die vleis is smeltsag, die smaak perfek – daar's nie 'n ander woord nie. fluweelsag, katsag,Marais, Danie. 2009. Al is die maan 'n misverstand. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.27 (Groot was my verbasing): Ek het oor jou vel gestreel / en die bang nag het katsag in my skoot opgekrul.'' engelsag,Ferreira, Jeanette. 1995. Die onsterflikes. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 76: Behalwe die weerloosheid van 'n bokkie, behalwe die engelsagte soetheid en skoonheid, behalwe die vlymskerp intellek en die gevatte sarkasme, sou daar uiteindelik tog vuur in die vou van haar donkerrooi mantel verskuil wees, hartstogtelike asem en begeerte as hy sou . . . ?  asemsag, bottersag,Swart, Keina. 2014. Bloujaar. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 17: Vir die tweede keer dié aand maak Rampie sy deur bottersag oop. poeiersag,Verster, F. 2013. Deur na Nebula Nege. Thompson Boekdrukkery, bl. 133: Die sand is poeiersag en die gevoel van lae swaartekrag is heerlik. melksag,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 28: Sy – want dit is 'n sy – is seker een van 'n werpsel wat naweekgangers van die Kaap so dikwels hier in die bosse los. Nog melksag en tog het sy dit oorleef. roomsag,Rooi Rose, 21 Oktober 1970, bl. 151, Nestum-reklame: Vier roomsagte graankosse;  'n Afgemete hoeveelheid graankos gemeng met melk - maak 'n ryk, roomsagte babakos. blouselsag,  droomsag, leunstoelsag, soepelsag,  streelsag, wolksagLe Roux, H. 1995. Bloedoffer vir Lilith. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 14: Hy neem oorkant Lilith plaas in 'n stoel met wolksagte kussings.
 sag (klank)  – fluweelsag (stem), fluistersagHoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. Bevange: Speur- en misdaadstories. Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 32: Okkert stuur 'n blink straal die nag in, tel die konsertina op en fluistersag klink die soet melodie die nag in.
 salig – sielsaligRabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 86-87: Ook baie van my tyd was nodig om houtstompe te saag sodat die familie winteraande sielsalig voor die kaggelvuur kan lê en stoom.Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 111: Sielsalig geesdriftig.</ref>
 seker – doodseker,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 87-88: As Jorie of ek vervaard uit tuin of kombuis opdaag om hulle te verwelkom en dalk skimp op gister en eergister se baie besoekers, dan is die jongste aankomelinge altyd doodseker ons praat van ander mense, nie van hulle nie.Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: "En toe is die hoed leeg, en sy vra: 'Waar is my sleutels?' en sy sê sy hét dit ingesit, sy is doodseker ..." klipseker
 sekuur – doodsekuur,Jaco, Paul. 2008. Die luiperds van Sh'ong. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 198: Sy gryp haar sak uit my hande en pluk haar selfoon uit. Vasberade druk sy die nommers doodsekuur en is binne oomblikke met iemand in verbinding; iemand wat ek ken! fynsekuurLangenhoven, C.J. 1956. Versamelde Werke, Deel II. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 355: Steekbaard had 'n fyn-sekure standaard van gedrag vir homself en vir almal in die omgewing.
 siek – hondsiek, doodsiek,Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.70Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 122: … sy pa is doodsiek … vrotsiek, skandesiek
 simpel – doodsimpel
 sindelik – kraaksindelik
 skaam – doodskaam, rooiskaamVenter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 249: Kyk, as hy helder dink, kan hy rooiskaam daaroor raak.
 skaars – doodskaars,<ref>[https://issuu.com/bolandgazette/docs/theewaterskloof_gazette_3_dec_2013 Fourie, H. 2013. "The Akkedisberg Chronicles" Theewaterskloof Gazette, 3 Desember, bl. 6]: : Weer 'n drenkeling in my dam gekry, hierdie keer 'n vreemde, skynbaar doodskaars akkedis, sowat 12 cm lank, blekerig, wat glo gewoonlik ondergronds woon.</ref> droogteskaarsWAT: So skaars soos bv. goeie weiding in tyd van droogte; baie skaars: 'Dagga is darem nie so' droogteskaars 'nie'. (D.H. van Zijl)
 skeef – windskeefLangenhoven, C.J. 1956. Versamelde Werke, Deel II. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 21: Toe ek die ding weer op sy pote het, hang die blad nes 'n windskeef afdak en die poot by die hoë hoek se kant steek byna waterpas uit asof hy wou groet.
 skelm – jakkalsskelm
 skerp – vlymskerp,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: De Kee het met 'n vlymskerp hou sy naelstring deurgesny.Radlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak. Pretoria: Fundi, pp. 60: Die vlymskerp punte van die wapens beweeg gevaarlik tussen die vegters. elsskerp, haarskerp (beeld), rasperskerp, skeermesskerp, naaldskerp, blitsskerp (beeld), bliksemskerp (beeld), droomskerp (beeld, detail), lemskerp,Basson, G. 1994. Die nabootser. In: De Beer, L. (sames.). Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale. Pretoria: J.P. van der Walt, p. 366: Die man sê niks nie, kruis net sy bene en maak seker dat die lemskerp plooi van sy broek nie kreukel nie. krisskerp, priemskerp,  swaardskerp
 skoon (estetika) – beeldskoon, bloedskoon, porseleinskoon (vel, gelaat),Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 28: Geen spoor is op haar porseleinskone vel te sien van die teistering deur jare se saamleef met 'n aktiewe spook in haar pragtige ou volstruispaleis nie. wonderskoon, blomskoon
 skoon (helder) – kristalskoon,De Wit, Andries. 1989. Operasie bom. Tafelberg-uitgewers. Bl. 20: Chris en Linda kyk asemloos om hulle rond: die kolossale span van Springbok se vlerke bo hulle, miljarde sterre reg rondom en 'n  kristalskoon planeet onder hulle.
 skoon (higiëne) – silwerskoon, kraakskoon,Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 171: Hy sê nou huisie, maar dis 'n ordentlike plek. Kraakskoon. blinkskoon,Soos verskyn op bl. 9 van Monsterduiwe, Lien Roux-de Jager, 2001: Hy kan nie help om die dorp met die kliniese ruimtestasie en die blinkskoon tuig te vergelyk nie.Pieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 60: Sy oordink alles weer van die begin af! Hoe hulle in die blinkskoon beheerkamer van die aarde se verdedigingshoofkwartier aangeland het nadat sy en Chris met die koningin van Skeba se kombi-horlosie-wekker-ding gekarring het[...] skitterskoonKrüger, K. 2014. Eggo’s in die Skimberge. Kaapstad: Tafelberg, bl. 22: En julle los die kombuis vir my skitterskoon., sprankelskoon, Rooi Rose. 1980. Good and Clean-waspoeieradvertensie. 10 September. p. 171: Wasgoed is sprankelskoon as dit vars ruik. glansskoon
 skraal – rietskraal,Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 249: Nee, toe ek vir Johnnie die eerste keer sien, toe's hy 'n jong poliesmantjie in so 'n mooi blou uniform, rietskraal en baie handsome. geraamteskraalStrydom, Kobus. 1989. Hoe's dit, my ou? 'n Kabaret, uit: Tienertoneel: Verhoogtekste deur Gerhard Strydom, Peet van Rensburg, Marietjie Pretorius, Elise van Wyk. Kobus Strydom. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 109: Die klein meisietjie van sestien / staan geraamteskraal / en glimlag uitdagend vir die kamera.
 skrik – doodskrik
 skrum – doodskrum 
 sku – skilpadskuStander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). Braaivleis in die bos en ander verhale. Pretoria: Aktuapers, bl. 58: Hy het skilpadsku weggeskram toe ek my hand vir hom hou.
 skurf  – rasperskurfMy hart het soos ’n hakkopslang / orent geruk, / toe ’n rasperskurwe hyging uit sy rietskraal / lyfie boor.
 slank – soepelslank
 slap – papslap
 sleg – doodsleg, papsleg, daggasleg, vreksleg, vrotsleg, hondsleg,Swart, Keina. 2014. Bloujaar. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 27: "Ag kom nou. Dis net rou groente." Ma beduie vir Dêrra om nog 'n sluk te vat. "Nee, Bok, dis hondsleg. Skuus, maar ek gaan dit nie in my lyf kry nie." kaksleg (obseen)Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 121: Jy's te kaksleg om self daardie band aan te sit.
 slim – vrekslimWaar kom die wallieskaap vandaan?: Ek het baie simpatie met opvoeders wat vandag se bloedjies Afrikaans moet leer, maar soms wonder 'n mens darem oor die inligting wat oorgedra word. Een ouer het paniekerig (namens sy eie kind) by 'n paar professore begin soek na die intensiewe vorm van slim. Nou is intensiewe deur die eeue in Afrikaans in redelik vaste vorme ingeburger. Ons praat van grasgroen, bloedrooi, seepglad, goud- of borriegeel, potblou, ensovoorts. In hierdie gevalle kan 'n mens die intensief ook omstel tot so groen soos gras, so rooi soos bloed, ensovoorts. Maar dan is daar ook woorde soos doodgoed, doodlekker en ander wat nie letterlik so goed of so lekker soos die dood is nie. Hier beteken die dooddeel eintlik maar net "goed, lekker in die allesoortreffende trap". Maar wat het dit nou met slim te doen? Nouja, die antwoord wat deur die opvoeder aan die leerling (ná sy vrugtelose soektog) gegee is, is superslim. Nee kyk, so maklik kan dit darem regtig nie. Super- kan vooraan 'n hele klomp ander byvoeglike naamwoorde geplak word, soos superfiks, superfyn, supermodern. Kan 'n mens vir iemand sê dat vrekslim (wat nie beteken so slim dat hy vrek nie), verkeerd is en dat net superslim reg is? Haikôna.)</ref>
 slinks – jakkalsslinks
 snaaks – skreeusnaaks, skreesnaaks, rasend snaaks,Steyn, Ilse. 1996. Prinses in die ruimte. Parow: JP van der Walt en Seuns. Bl.52 Dit mag vir jou rasend snaaks wees om so 'n grappie met 'n agterlike Aardmens en die onbelangrikste van jou bemanning te maak, maar laat ek jou vertel, Kaptein: ek sou nie met jou getrou het al was jy die laaste man in die heelal nie! doodsnaaksVenter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 66: Dis eintlik onskuldig en doodsnaaks vir die seuns, seniors en slawe.
 snel – blitssnel,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 108: Blitssnel steek Arieb vas.Radlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak. Pretoria: Fundi, pp. 119: Blitssnel sak die matrose op hulle toe en oorrompel hulle. bliksemsnel, koeëlsnel, pylsnel, rasendsnel, orkaansnel,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 90: Toe, orkaansnel, gebeur die onverwagte. windsnel, Funcke, E.W. 1989. Offisiële geloof en kettery in die Middeleeue as tema rondom Umberto Eco se verhaal 'Die naam van die roos'. In: Ohlhoff, C.H.F. & Brink, M. (reds.).  'n Blik op die Middeleeue. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. p. 28: Joachim lê wel deemoedig sy geskrifte ter beoordeling aan die pouslike stoel voor, sy gedagtes daarin brei egter windsnel uit. stralersnel
 soet – suikersoet,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: "Mevrou Aerts," sê hy met 'n suikersoet stem. stroopsoet, heuningsoet, engelsoetWAT: Die kindertjies is engelsoet. 'n Engelsoete voorkoms. Engelsoete woordjies fluister.
 sout – pekelsout
 stadig – doodstadigDu Plooy, Heilna. 2013. 'Die foto'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 88: Later het ek besef ek moet hierdie aandagafleidende gesig uitskakel as ek werklik effektief wil oefen, wanneer ek klein passasies en frases oor en oor moes speel om dit goed reg te kry, of die stukke afbreek in dele, of dit doodstadig deurspeel om seker te maak ek gaan geen note mis as ek weer vinnig speel nie., skilpadstadig, slakstadig
 sterk – ystersterk, beersterk, wondersterk, reusesterk, stormsterk (wind), oersterk, beessterk,Cornelius, Gert. 2008. Nagloper. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 33: Martiens vloek, beur met al sy krag om uit die ystergreep los te kom, maar die man is beessterk. draadsterk,WAT: 'n Jong man met draadsterke spiere gifsterk (koffie/tabak), klipsterk
 stil – doodstil,Meyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 187: En daar's nie geluide nie. Soos in niks. Dis doodstil. Dood-, dood-, doodstil.Radlof, G. 1999 (1957). Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak. Pretoria: Fundi, pp. 69: Oloff staan doodstil. tjoepstil, bladstil, botstil,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 46: G 'n ritsel of roer, al vier die rigtings botstil. botdoodstil, stokstil, muisstil,Laurie, Trienke. 2013. 'Klein kind hurk muisstil'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 180. grafstil, kerkstil, kerkhofstil, klipstil, stofstil,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 47: Toe is sy in die werwelkolk, binne-in sy stofstil hart. witstil,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 83: Hy was bleek en witstil die hele tyd wat sy by die venster gestaan het, het glad nie geroer nie, net gelê met die wit gesiggie bokant die wit laken. nagstil, grotstilMeiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 19:  Die eggo's sterf weg... dit raak grotstil., tonnelstil,Meiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 20: Dit raak weer tonnelstil. kiepstil (nie algemeen)
 styf – stokstyf,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 121: Linda bly 'n paar sekondes stofstyf sit. boomstyf (argaïes saam met liggaamsdele/ledemate gebruik; ook boomvas), snaarstyf (draad, senuwees, spanning, situasie), kraanstyf,De Lange, Johann. 2008. Kusdorp. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.937: Hier veg die see sy landgoed terug: / dit sien mens aan die soutsweet / teen 'n ruit, 'n windpomp kraanstyf /vasgeroes, bome deur die seewind / teruggedryf, 'n plaag duiwe / op 'n weggeroesde dak. kraakstyf, klipstyf, nertsstyfVan Nierop, L. 2018. Katelknaap: 'n roman. Kaapstad:Penguin Books, p. 152: Die meisie skuif tot teen hom. Hy merk weer haar nertsstywe broekie wat beswaarlik alles bedek.
 suinig – vreksuinig,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 15: Ek was vreksuinig daarmee, maar het darem klein sakkies vol ook vir Gregoire Boonzaier en Uys Krige geneem. stiksuinig
 suiwer – kristalsuiwer, glassuiwerVan den Heever, C.M.. 1935. Die Afrikaanse gedagte. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 49-50: En ons sal al meer in daardie rigting groei, hoe sterker ons die hoofmomente in die lewe leer aanvoel en dit leer weergee in 'n taal wat glassuiwer daardie innerlike gespanne lewe suggereer.
 sukkel – doodsukkel
 suur – asynsuur, brandsuur,Lategan, H. 2014. Breëstraat die nuwe Langstraat? Netwerk 24 : Selde het ek sulke nors, brandsuur mense in een dag teëgekom.G.R. von Wielligh. 1921. Jakob Platjie. Pretoria: HAUM, bl. 26: ‘Dit sal ons so nooit as nooit doen nie!’ roep die twee uit. Bob vat brandsuur bier en gee daarvan aan ieder 'n glas vol. doodsuurWAT: Die appels is nog doodsuur.
 swaar – loodswaar, klipswaar, stormswaar (gesigte),Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 189: Maar aan oom Dolf en tant Maria se stormswaar gesigte weet hy hulle is bewus van haar toestand; dra hulle kruis woordeloos. kraakswaar, kreunswaar, hamerswaar (hou, slag)Le Roux, H. 1995. Bloedoffer vir Lilith. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 36: Hugo slaag daarin om die eerste hou net-net met sy linkerarm af te keer, maar toe seil die kleiner man onder sy verdediging deur en hy ontvang twee hamerswaar houe op die krop van sy maag wat hom snakkend vorentoe laat knipmes.Le Roux, H. 1995. Bloedoffer vir Lilith. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 104-105: Die lig in die oorkantste vertrek word oombliklik afgeskakel en meteens is dit doodstil behalwe vir die hamerswaar slae van sy hart.
 swak – kuikenswak, doodswak, hoenderswak
 swart – pikswart, gitswart, pikgitswart, nagswart, roetswart, koolswart, (pik)gietswart, raafswart,Van Nierop, Leon. 1996. Die sielsmokkelaar. Johannesburg: Perskor. bl. 55-56: Hy sien die bekende raafswart hare, die volmaakte gelaatstrekke, die vol, rooi mond en die glimlaggies in haar oë waaraan hy so gewoond geraak het.Krüger, K. 2014. Eggo’s in die Skimberge. Kaapstad: Tafelberg, bl. 142: Sy het raafswart hare en is geklee in iets wat soos pers pajamas lyk. steenkoolswart,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 104: Brys het sy steenkoolswart BMW voor die villa geparkeer. skemerswart,Grové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 79: Die groen van sy oë is skemerswart, die pupille onnatuurlik groot. blinkswart,Verster, F. 2013. Deur na Nebula Nege. Thompson Boekdrukkery, bl. 204: Ingedagte streel hy oor die blinkswart lasergeweer wat dwars oor sy knieë lê.Sadie, J. 1979. Terra Piering 1. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 63: Die sterlig speel in haar blinkswart hare. inkswartPieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: Buitekant is daar niks... net die inkswart duisternis met die duisende derduisende blinkende, flonkerende sterre.
 swoeg – doodswoeg
 taai (buigsaam, maar moeilik breekbaar) – seningtaai,Leroux, E. 1962. Sewe dae by die Silbersteins. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 44: Tussen die verwaarloosde meisies met hulle armoedige bikini's en seningtaai bene van die mans, tussen almal met die groteske dierekoppe wat hulle gesamentlike masker is, beweeg Henry volkome uitgeslote op soek na Salome. biltongtaai, rubbertaai
 taai (gehard, ook moeilik) – rateltaai, toffietaai (wedstryd), hondstaai, karootaai (plant)
 taai (klewerig) – heuningtaai,Van der Berg, Willem. 1953. Reisigers na nêrens. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 98: Voor die wydope vensters fladder die gordyne stadig en lui en laat af en toe 'n geur van blomme, te soet na sy smaak, swaar en heuningtaai, die kamer binne. toffietaai
 tevrede – doodtevrede,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 24: Dis karee, taaibos, buffeldoring, soetdoring, bloubos, witstinkhout, deurmekaarbos, rosyntjiebos – 'n wye versameling bome, groot en klein, wat hier hulle staning het; hier almal doodtevrede  'n bont boomfamilie saam. oertevredeGrové, H. 1983. Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom. Kaapstad: Tafelberg, 43: G.T. glimlag – oertevrede.
 tjank– doodtjank
 toe – bottoe,Van Nierop, Leon. 2012. Insomnia. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: Maxie was reg. Hy kyk na hierdie saak met sy oë bottoe. pottoe, digtoe
 treur – doodtreur
 trou – hond(e)trou (byvoorbeeld: hondetroue oë)
 vaak – doodvaak
 vaal – asvaal, muisvaal,Van Nierop, L. 2000. Skrikkelkind: Girly se storie. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 28: Dalk het daar iewers 'n mooi vrou weggekruip onder die muisvaal hare en die moesies wat soos bosluise onder haar een oog gesit het. roetvaal,Van Rooyen, Piet. 2005. Akwarius. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 19: Deur aangewasemde ruite kan hy meeue in mistroostige groepies op die kaai sien sit, sommige helderwit, ander roetvaal doringvaal,Blignault, Audrey. 1969. Een vreemdeling op de aarde. In: Trekvoëls: 'n Keur uit Afrikaanse Reisverhale met Inleiding en Aantekeninge deur AP Grové. Johannesburg: Voortrekker, bl. 134: Klein eilandjies — die grootste beslaan maar twintig akker — dor, doringvaal, met die enigste uitsig dié oor die see, eindelose blou myle van see en see en nogmaals see. loodvaalVan Blerk, H.S. 1994. Weary Willie. In: De Beer, L. (sames.). Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale. Pretoria: J.P. van der Walt, p. 243.
 vars – neutvars,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 149: Die omgewingstemperatuur was konstant en die lyk neutvars. oondvars, kraakvars,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9-10: Kraakvars goeie groente dwarsdeur die jaar. kersvers (of kersvars), douvars, kekkelvars (informeel), tuinvars, reënvars (grond, lug, groente ens.), seevars, stoomvars (gebak), lentevars (blomme, huis, voorkoms), plaasvars, bloedvarsViljoen, Fanie. 2010. Modderdonker Christiaan. In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. 13 Spookstories. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 31 In my het 'n droom nog bloedvars gebroei., blinkvars, Fourie, L. 2019. Op die rug van 'n olifant - laat die wiele draai. Plus 50. 14 (3) Julie: Dit is eers as ’n mens fyner begin kyk, dat jy die mooi raaksien – in die detail van die eeue-oue bouwerk, die blinkvars groente en vrugte van die straatverkopers, die fyn handwerk te koop, die kleure van die vroue se sari’s, in die vriendelike gesigte van die mense en natuurlik die stringe gousblomme wat om jou nek gehang word om jou welkom te heet. blomvars,  parfuumvars
 vas – rotsvas,Leroux, E. 1962. Sewe dae by die Silbersteins. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 22: Hy probeer eers 'n gesprek met haar aanknoop en gesels oor die aangename partytjie, die sjarmante gaste, die interessante leefwyse van die Silbersteins, maar sy staan rotsvas, vierkantig voor hom, haar ogies met onbeweegbare haat op hom gerig.Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 53: Die suidpunt van Afrika is die rotsvaste Kaap Agulhas, maar deskundiges is nog altyd onseker waar die skeiding tussen die Atlantiese en die Indiese Oseaan is.Rabie, J.S. 2004. Voor die muur. In: Een-en-twintig plus. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 73-74: Ons is bome van deernis wat in al die takke van ons skepping bewe; al die liefdevolle wetenskap van ons wil om skoonheid en 'n rotsvaste doel deur middel van die spel skep, sidder deur ons met 'n pylpunt pyn om ons nog meer aan te spoor. doodvas, bankvas,Smit, Bartho. 2008. Die Keiser. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.55: KEISERIN: Dis 'n lieflike dag buite, Majesteit. Hulle sê daar's nie meer plek vir 'n muis langs die strate nie – die mense staan bankvas ingeryg om ons optog te sien. paalvas (blik, kyk, uitdrukking; houding; feit of stelling), klipvas, ystervas,<ref>C.M. van den Heever. 1935. Die Afrikaanse gedagte, bl. 104: Prof. T. J. Haarhoff is een van die vernaamste werkers in hierdie opsig. Hy gaan langs glad 'n ander weg te werk as die skoolvos, wat die hele ou beskawing weggesnoei het tot 'n aantal ystervaste reëls waarin jou opvatting pas of nie pas nie. neetvas (sit/kleef)
 veel – dolveel
 veilig – doodveiligVan Nierop, Leon. 1996. Die sielsmokkelaar. Johannesburg: Perskor. bl. 118: "Doodveilig." Sy kyk op. "Kyk, dis amper volmaan"
 verbaas – stomverbaas,Aspe, Pieter. 2011. Die Midasmoorde (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 157: Croos luister stomverbaas. doodverbaasHendriks, H. 1994. Een misdaad te veel. In: De Beer, L. (sames.). Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale. Pretoria: J.P. van der Walt, p. 259: David Meiklejohn frons, kyk 'n oomblik uit die hoogte na die offisier en na na die bestuurder. "Wie is die meneer en weet hy met wie hy praat?" vra hy doodverbaas.
 ver – doodver
 vererg – doodvererg
 verkluim – doodverkluim
 verlate – doodverlate
 verlief – smoorverlief, doodverlief, dolverlief, malverlief Marais, Danie. 2009. Al is die maan 'n misverstand. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.92 (Help): Toe ek malverlief was op jou / het jy sag en kaal vir my dankie, dankie gesê: / "Dankie dat jy my raakgesien het." 
 verleë – doodverleëWAT
 verlig – helderverlig Van Nierop, Leon. 2012. Wolwedans in die skemer. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 82: Sy loop met die trappe af tot by die helderverligte parkeerterrein.
 vermoeid – doodvermoeid
 versigtig – doodversigtigKotze, E. 2000. Die slag van die breekbrander. Kaapstad: Tafelberg, bl.75: Doodversigtig doen ek navraag, weeg ek pryse en modelle teen mekaar op.
 verskrik – doodverskrikBourliaguet, L. 1963 (1961). Verhale uit Limousin. Vertaal deur André P. Brink. (Le Berceau Limousin). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 42:  'n Doodverskrikte swerm kraaie het met hees krete in die lug rondgedraai en nie geweet waarheen hulle kon vlug nie. 
 verskriklik – allerverskriklikCornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 19: "Dis 'n soort wonderblom... 'n nagblom, want volgens wat Kerneels vertel, blom die ding allerverskriklik mooi in die laatnag..."
 verslae – doodverslaeStevenson, R.L. 1951. Skateiland. Libri-reeks II (vertaal en verwerk). Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 179: Hands was dood-verslae toe hy dit sien.
 verslete - doodversleteAntonissen, R. 1966. Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 15: [...] ek moet darem mooi kyk of daar agter die skynbaar doodverslete beeldspraak-procédé dalk tog niks besonders skuilgaan nie.
 verveel – doodverveel
 verveeld – doodverveeld,Jaco, Paul. 2008. Die luiperds van Sh'ong. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 139: Buite vind ek Shuna penregop in haar boks, met 'n doodverveelde uitdrukking op haar gevreet. siekverveeldFrançois Verster. 2016. Omega, oor en uit: Die storie van 'n opstandige troep :  Maar my mater het my manier van staan – boude uitgestoot en met 'n siekverveelde uitdrukking op my bakkies – blykbaar vermaaklik gevind.
 vervelend – stomvervelend, doodvervelendMeyer, Deon. 2009. Karoonag en ander verhale. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 41: Hulle arresteer jou nie omdat jou vrou en jou lewe jou doodverveel nie. (as werkwoord gebruik)
 vervelig – doodvervelig, vaalverveligVerster, F. 2013. Deur na Nebula Nege. Thompson Boekdrukkery, bl. 82: Hulle is almal mooier en skraler as sy, wat soos 'n baksteen gebou is en net so vaalvervelig ook., oerverveligVan Wyk, A. 2012. Wie is reg? Tien jaar se regspunte. Kaapstad: Tafelberg. p.222: Met die eerste oogopslag lyk die tegniese en vir vele mense oervervelige terrein van rekeningkundige standaarde baie ver verwyderd van politiek van enige aard.
 verwonderd – doodverwonderd, stomverwonderdKotze, E. 2000. Die slag van die breekbrander. Kaapstad: Tafelberg, bl.145: Sy wou weer x-strale laat neem, en stomverwonderd het ons na die plate gekyk waarop daar g'n teken van gewasse of uitsaaiings was nie.
 vet – blinkvet, spekvet, moddervet, varkvet, rondvet,Potgieter, D.J. 1942. Juta se nuwe Afrikaanse grammatika vir middelbare skole. Vyfde hersiene uitgawe. Kaapstad: Juta en kie, bl. 69 appelvet
 vies – doodvies
 vinnig – blitsvinnig, bliksemvinnig, helvinnig, kwikvinnig,De Lange, Johann. 2008. Oer. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.942:  'n oog soos jaspis en kwik- / vinnig, blits sonder deernis, slang-vinnigSwart, Keina. 2014. Bloujaar. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 16:"...gaan nie kuier nie... het dit net goedgedink om namens die gemeente julle gesin aan die Here op te dra..." hoor Rampie nog die dominee voordat hy slang-vinnig terug na sy kamer begin seil.
 vol – stampvol,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 55: Die klein onderdakstoep van Heer Halewijn sit stampvol.Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 75: Die veerboot na Palermo sit stampvol. propvol, barstensvol, tjokvol, tjok-en-blok vol (informeel), boordensvolDe Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: Die ouspens is boordensvol bottels. (ongewoon), skepvol,De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: Die knus kombuis is skepvol skottels / heuning, room en deeg. Voëls in pare verlaat hul neste onder geute. windvol,De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.934: Sy het voor die ruit bly staan / en sy het ruim en sterk gevoel / en haar hande was windvol papiere stikvol, emmersvol,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: Dan dreun die weer, giet die reëndruppels skielik emmersvol uit 'n wolk wat in 'n oogwenk swart en onheilspellend, swaardragtig van water geword het. randvol (glas water), kreunvol
 voos – grysvoosVenter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 196: Jare later, toe sy goeie huwelik en stabiele werk grysvoos begin raak het, het selfs die bruisende energie van sy ma daardie dag tussen die jagters, iets wat hy altyd bly vashou het, begin vervaag.
 vreemd – wildvreemd, wondervreemd
 vrek – morsdoodvrekViljoen, F. 2022. Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag. Pretoria: LAPA, bl. 77: Flippit, dit was nou amper of ons was morsdoodvrek.
 vriendelik – katvriendelik, doodvriendelikJaco, Paul. 2008. Die luiperds van Sh'ong. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 80: Toe Tensy die deur oopmaak, spring sy uit en loop op die bedremmelde meisie af om haar snorbaard doodvriendelik teen haar arm te skuur – nie in die minste bekommerd oor die verwoeste leersitplekke nie.
 vrolik – dolvrolik,  vonkelvrolik
 vrot – papvrotRabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 96: Ek het gou agtergekom die beste is om net die blaarkoppe af te kap – om die stele op te kap is te veel werk – en dit so 'n tien dae lank in 'n komposhoop klam te hou totdat dit papvrot en so sag soos botter is.
 vry – voëlvry, skotvry,Pieterse, R. 1985. Die Koningin van Skeba se tydmasjien. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: Hy het nou wel skotvry weggekom toe hy en Adri op Mars gaan kuier het[...] doodvry tolvry
 vuil – kaiingvuil, moddervuil
 wakker – wawyd wakker,Uys, I. 1998. Die Afrikaanse makrogids. Kaapstad: Queillerie, bl. 215-218. nugter wakker, haaswakker,Swart, Keina. 2014. Bloujaar. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 39: "En nou: die trofee vir die belowendste tennisspeler," hoor hy meneer Steyn se bekende stem oor die mikrofoon. Nou is Rampie haaswakker. helder wakkerVan Nierop, Leon. 2012. Insomnia. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: Opeens is hy helder wakker.Meiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 281: Later, toe almal tevrede en versadig in hulle slaapsakke lê, is Mohlomi helder wakker. 
 warm – vuurwarm, gloeiwarm, kokendwarm, kookwaterwarm,Van Nierop, L. 2013. Plesierengel. Kaapstad: Tafelberg. Agterbladteks: Plesierengel is 'n nuwe, aangepaste weergawe van Leon Van Nierop se 1998-blitsverkoper, maar dié slag kookwater-warm, onbevange en onbevrees vertel.  rooiwarm, skroeiwarm, smoorwarm,Krüger, K. 2014. Eggo’s in die Skimberge. Kaapstad: Tafelberg, bl. 139: Dis smoorwarm in die vallei, en doodstil. snikwarm, stikwarm, witwarm, hondwarm,Verwey, P. 2015. Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok. Kaapstad: Tafelberg, bl. 55: Budde is uiteindelik klaar. Dit was nie maklik nie. Dis hondwarm en die sweet loop spinnerakke deur die stof op sy rooi wange. smeltwarmKotze, K. 1973. Oggendblom en bitterkalbas.  Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 13: Dit was duidelik dat hierdie nie maar net nog 'n meisie was wat Brand huis toe gebring het vir aandete nie ; dit het uit die smeltwarm blik tussen hulle gespreek.Human, M. 2017. Held in 'n oorpak. Pretoria: Romanza: “Mamma, man, maak nou gou, jy weet mos ek wil piepie,” skril die driejarige Karli se stemmetjie terwyl sy ongeduldig op haar pienk tekkies op die parkeerterrein se smeltwarm teer staan en trippel., smeulwarmAckermann, M.F. 2010. Satire, spraakvryheid, sensuur en siviele aanspreeklikheid en 'Portretjie en ander verhale'. Ongepubliseerde MA-verhandeling. Universiteit van Pretoria. bl. 69-70: Die gesteelde stoorkameruurtjies het intussen weer instelling geword, maar in die plek van die smeulwarm passie van vroeër, is daar nou 'n waardige, stil teerheid., wreedwarm, helwarm,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170-171: "Soos bedsere, net dieper, party kompleet of hulle daar met 'n helwarm yster ingebrand is en byne ammal op plekke waar mens g'n bedsere kry nie." oondwarm,Van Nierop, Leon. 2004. Die nagreisiger. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 140: Stellenbosch is vroeg al  oondwarm en bedompig. bakoondwarm,Van Nierop, Leon. 2012. Wolwedans in die skemer. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 69: "Dis frieken bakoondwarm, Adéle – chill girl!" brandwarm,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 57: "Tant Lenie, dis nog brandwarm ," waarsku sy die ouer vrou, wat die beker versigtig uit haar hande neem.Meiring, Rouxnette. 2018. Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2. Kaapstad: Tafelberg. p. 283: Die sand wat brand-warm deur die dag was, is nou yskoud onder sy kaal voete. bloedwarm,Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 76: Maar op 'n dag in die koringland, onder 'n bloedwarm middagson, toe nog net die laaste koring 'n yl strepie op die lande staan, word Barkus siek.Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 97: Sy is vir hom soos sy ma, mooi en onvergelyklik; soos Ousus, bloedwarm van erbarming; en nie mooi, maar koud en vals nie. goudwarm,Van den Heever, C.M.. 1935. Die Afrikaanse gedagte. Pretoria: J.L. van Schaik, bl.36: Om van 'n digter soos Gezelle oor te gaan na een soos Van de Woestijne, beteken om 'n rustige tuin te verlaat waar die son goud-warm gloei agter die blomme en takke en verhelderend val deur die hoë beskilderde rame van die Kerk en om daarvandaan te gaan na 'n koel-vogtige herfsveld, waar die swak strale van die ondergaande son bewe oor die sorgvuldig-versorgde kasplante en die wandelaar diep wegsak in die sagte, donker aarde. swoelwarm,<ref>Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 51: Ons eet hulle natuurlik ook wanneer hulle goudryp, ''swoelwarm, songebak en nog sag is. bliknerswarm,Van Nierop, L. 2015. Adrenalien: Die Waarheid. Kaapstad: Tafelberg, p. 94: Hy draai die ruit af. Dit is nou bliknerswarm. siswarm, kraaiwarm,  helwitwarmVan Nierop, L. 2000. Skrikkelkind: Girly se storie. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 84: Dis een van daardie helwitwarm dae wanneer die Karoo vir sy eie hitte skrik. Wat selfs die horison nie meer bewe nie.
 waterpas – doodwaterpas
 weemoedig – oerweemoedigGilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: Oerweemoedig is die wysie wat sy so sit en neurie met daardie rokerige, deurgeslykte stem van haar.
 weg – witweg,Du Plessis, P.G. 2011. Fees van die ongenooides. bl. 171: Daar pik hoenders, langs 'n muur kou 'n bok 'n lap, voor hulle tussen die potklippe vrek 'n vuur witweg in sy as onder 'n amper leë pappot. skoonveldweg
 weinig – bloedweinig, broodweinig
 werk – doodwerk
 wit – spierwit,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 181: Sy kneukels word spierwit. poeierwit,Botha, L. 2015. Wonderboom: roman. Kaapstad: Queillerie, bl. 186: Teen die motorruit leun 'n lang, skraal figuur in swart geklee met 'n poeierwit gesig wat onder die swart bolhoed flits. raapwit, melkwit, krytwit, papierwit, sneeuwit,Aspe, Pieter. 2013. Die kinders van Chronos. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 266: Niemand het nog ooit die sneeuwit klawers aangeraak nie en dit sou ook nooit gebeur nie. wolkwit,De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.941: maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, / vetbruin sooie en groen / weiding, wolkwit ''troppe, 'n bron, lykwit, haelwit,Hambidge, Joan. 2008. My jeug. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.998: Ek loop deur die nuwe huis; / besigtig alles voetjie vir voetjie: / 'n engel wat harp speel / voor die hemelpoorte; / die Bybel-in-kalfsleer; / 'n skildery / wat iets uitblaker / van  "haelwit  gestapelde wolke" / en vele boeke oor die politiek / deur Verwoerd en Malan, / die wysvinger van P.W. / ook hier verewig. meelwit,Ferreira Jeanette. 1995. Die onsterflikes. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 9: Maar die ontvangsdame het reeds begin om op die Nederlanders met hulle meelwit hare en hulle pienkgebrande velle, se talryke vrae te probeer antwoord. lakenwit,Van den Heever, C.M. 1939. Laat vrugte Kaapstad: Nasionale Pers. 127-128: Mense kuier daarheen aan en vir 'n oomblik kyk hulle na die uitgeleefde, bleekgeel gesig, nou klein en verrimpel onder haar wit mussie, na die taai hande, wat soveel gewerk, soveel dinge op hulle regte plek laat staan het, lakenwit hande wat nou vir goed gekruis lê op haar bors, op die wit nagkleed wat sy eenmaal, jare, jare gelede gedra het gedurende haar wittebroodsdae.Van Blerk, H.S. 2008. Braakland van die bose. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 89: En Cornelia staan eenkant, lakenwit en toekyk. wolwit,Verster, F. 2013. Deur na Nebula Nege. Thompson Boekdrukkery, bl. 323: Hier op die plat ou berg, waar die wind binne minute alles met 'n klam deken van doudruppels kan bedek, waar die wolwit mis menige ongeïnisieerde al gillend teen die kranse afgestuur het. skitterwit,Karsten, Chris. 2011. Abel se lot. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 370: Tot dan sal sy goed kan uitrus in haar snoesige bed van kraakvars, skitterwit linne, selfs 'n kussing onder haar kop. droomwit,Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: Die sand is droomwit en na regs staan rotsplate tot waar die kuslyn weer in die verte wegdraai. sonwit,Viljoen, Fanie. 2013. Nova:Sterreloper. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 63-64: Toe hulle uit die bos breek, lê die strand sonwit voor hulle uitgestrek. kalkwit,Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 76:  'n Breë en plat toonnael wat getuig van goeie voetgene, nou kalkwit en net-net onderskeibaar van die vel op die brug van die voet, met 'n pienk rand regs waar die nael venynig die vlees binnedring. spookwit,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 45: Wasbessies ryp oplaas spookwit op die bleek duine, en koekemakrankas se goue blindedermpies steek oornag uit droë vleigrond uit.Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 159: … die grasperk spookwit met dou wat net-net na frisser herfsdou begin ruik. siekwit,Venter, Eben. 2013. Wolf, wolf. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 223: Sissie, ook siekwit, spring op, "Mattie," sy trippel agter om haar stoel om hom in te haal, vas te hou, maar hy druk haar weg en hol uit die eetkamer met ant Sannie wat vadoek voor die mond in die kombuisdeur kom staan het. beenwit,Johann de Lange se beenwit woorde (Slipnet)Uit e-WAT: Beenwit wolke pluim en groei … middag na middag op die ver gesigseinder (Sarie, 3 Jun. 1970, 164) styselwit,Smith, Francois. 2003. 'Toorbos' voltooi woud se verhaal: Matthee skryf oor laaste houtkappers. Die Burger, 15 Julie:10 : Haar oë soek agterdogtig deur die styselwit hotelkamer. ryswit,Die Afrikaanse Kortverhaalboek: Sewende, hersiene uitgawe . 2012. Toe sy op 'n dag 'n miernes ontdek onder haar sitkamervloer – dit was ná haar ouers se dood, toe sy alleen in die hoekhuisie in die dorp gewoon het – was sy baie omgekrap: die wriemelende, krioelende, ryswit insekte – tonnels vol onder die hout. vuurwit,Resensie in die Taalgenoot, Somer 2015, bl. 24, rakende Fragmente uit die Ilias (Homeros; vertaal deur Cas Vos): Die Griekse koning, Agamemmon ...se hart is vuurwit van woede...(bl. 87) en hy sweer wraak. kraakwit (klere en linne), waswit, marmerwitHaarhoff, T.J. 1925. Die Romeinse boer. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 181: Selfs dan, toe Oeagriese Hebrus die hoof, afgeskeur van die marmerwit nek, in die middel van sy stroom afrol, het die blote stem en die koue tong met vlugtende asem uitgeroep: "Eurudice, a, ongelukkige Eurudice!" en "Eurudice" het die oewers oor die hele stroom weergalm.
 woes – dolwoes
 wyd – wawyd, wêreldwyd, hemelwyd, horingwyd,Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 119-120: Hy kyk op na die bonkige gestalte bo hom, sien die dik bene in die kakie-uniform, die blink knope aan die tuniek, die rooi gesig met die blonde snor wat horingwyd verby die rooi wange krul. hekwyk/hartwyd,Rabie, J. 1982.  'n Boek vir Onrus. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 93: Ek sal nog net byvoeg ons herberg staan nog hekwyd, hartwyd oop langs die see, stoele, koffie en wyn gereed, hoe ons ook al soms mag klink of ons klae. wawielwydLeroux, E. 1962. Sewe dae by die Silbersteins. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 79: Braaivleis met bier in die sonlig saam met die slank Mrs Silberstein, haar blou rok oor die gras versprei, haar oë beskadu deur 'n wawielwye sonhoed, haar rus tot sluimering gesus deur die larie van paramour Van Eeden wat, hande agter die kop, op die naat van sy rug, sotto voce sy liefdesinspirasie in die son vertolk.

 Deens 
 bleg – dødbleg
 blind – stekeblind
 blødt – gennemblødt
 blå – himmelblå
 dristig – dumdristigVan Goor's Klein Deens Woordenboek. 1970. 9e druk. Den Haag: G.B. van Goor Zonen's U.M.
 død – stokdød, stendød
 døv – stokdøv
 fattig – bundfattig, ludfattig
 falden – himmelfalden
 fast – klippefast
 fin – hårfin 
 fuld – propfuld 
 gal – ravgal, splittergal 
 glad – kistegladHøeg, P. 2023 (1992). Frøken Smillas fornemmelse for sne. Københaven: Gyldendal, s. 27: Når hun er fuld, er hun kisteglad og dansant.
 god – ejegod, tossegod, hjertensgod
 hård – stenhård
 mager – radmager
 mørk – bælgmørk
 ny – splinterny
 nøgen – splitternøgen
 rig – stenrig
 skarp – knivskarp
 snar – lynsnarHøeg, P. 2023 (1992). Frøken Smillas fornemmelse for sne. Københaven: Gyldendal, s. 45: Han svinger øjeblikkeligt og lynsnart, som over for min mor, fra forurettelse til omsorg..
 sort – kulsort
 stille – blikstille
 sur – eddikesur
 syg – dødssyg
 ung – purung
 våd – drivvåd, dyngvåd, 
 vågen – lysvågen

 Duits 
 aktuell – brandaktuell, topaktuell
 allein – mutterseelenallein
 alt – steinalt,Bredendick, A. 2013. Die Jagd der Wölfin. Elbwood-Verlag, S. 80: Der steinalte Ochse lag unter den Zweigen einer Fichte, als wollte die Taiga seinen Tod vor den Augen des Sommers verbergen. uralt
 angst – himmelangst
 anständig – grundanständig
 arm – bettelarmNeeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 77: Dann verzichtet sie lieber auf ihren ersten Lohn und geht bettelarm in die Fremde., blutarmMankell, Henning. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. Vor dem Frost: Roman München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 253: Meine Mutter stirbt daran, daß sie mit einem blutarmen Prokuristen lebt.
 besoffen – stockbesoffen, sturzbesoffen,Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 171:  ,,Der ist doch sturzbesoffen, Herr Hauptmann", bemerkte jemand anders nüchtern.</ref> stinkbesoffen
 betrübt – tiefbetrübt
 betrunken – stockbetrunkenVaqué, K. 2004. An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika. Pretoria: Varama Publishers. S.168: Mary war stockbetrunken und hatte sich in meiner Bar ausgiebig bedient.
 billig – spottbillig
 bitter – gallenbitter
 blank – blitzblank, spiegelblankMankell, Henning. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. Vor dem Frost: Roman München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 70: Das Wasser war spiegelblank, im Hafenbecken schwamm ein Hund.
 blaß – leichenblass, totenblass
 blau – knallblau, saphirblau<ref>Brook, M. 2011 (2010). Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 266: In der Mitte des Raumes stand ein runder Teakholztisch [...] die mit saphirblauer und smaragdgrüner Seide bezogen waren.</ref> 
 bleich – todbleich, totenbleich,Hardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, , S. 106: Das Gesicht des braunhaarigen Mannes war totenbleich, die Augen aufgerissen, eine Hand vor der Brust verkrampf, mit der anderen deutete er in die Richtung der hohen FensterHardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, , S. 163: "Du bist totenbleich. Du hast dich geschnitten, da im Gesicht." schreckensbleich,Hardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, , S. 418: Am oberen Ende der Treppe stand Valentine, des Gesicht schreckensbleich, in nicht mehr als ein dünnes Nachthemd gehüllt. kreidebleichStine, R.L. 2016 (1998). Gänsehaut: Der Werwolf aus den Fiebersümpfen. Aus dem amerikanischen Englisch von Günter W. Kienitz. Garbsen: cbj Kinder- und Jugendbuchverlag, S. 5: Ich blickte durchs Fenster zum kreidebleichen Mond hinauf und lauschte.Neeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 118: „Das kann doch gar nicht sein! Seit wann sind sie denn fort? So sagt es mir doch, ich bitt Euch!“, stammelt Mäu, die kreidebleich geworden ist.
 blöde – saublöde (plat), stinkblöde
 böse – bitterböse
 braun – britzebraun
 brav – kreuzbrav
 bunt – knallbunt, kunterbunt, grellbuntFosar, G. & Bludorf, F. 1996. Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.. München: Herbig, p. 83: Unter lautem Puffen, wie bei einem knallenden Sektkorken, entlädt sich die Energie in einem grellbunten kosmischen Feuerwerk., prallbunt,Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 48: Im Dickicht kaum zu sehen, doch dafür schon auf viele Meter hin zu riechen sind riesige, prallbunte Blüten, deren Duft dich schwindlig macht. regenbogenbuntGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 164: Vor meinen Augen schwammen regenbogenbunte Kreise, die sich mal weiteten, mal enger wurden, und mein Herz war schwer wie ein Pflasterstein.
 dicht – hageldicht
 dick – faustdick, knüppeldick
 dreckig – saudreckig
 dreist – tolldreist
 dumm – blitzdumm, kreuzdumm, saudumm (plat), stockdumm, strohdumm
 dunkel – stockdunkelGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 277: Draußen vor dem Fenster war es stockdunkel, doch ich war hellwach.
 dünn – hauchdünn, papierdünn, haardünn,Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.. München: Herbig, p. 151 : Aus ihr formte sich eine zweite Spirale, danach eine dritte, aus der ein haardünner weißer Lichtstrahl kam, der meinen Hinterkopf berührte. holzsplitterdünnFitzek, Sebastian. 2008. Das Kind: Psychothriller. München: Knaur, S. 199: Borchert sah einer Prostituierten hinterher, die mit holzsplitterdünnen Beinen apathisch über den Bürgersteig wankte.
 dürr – knochendürr, rappeldürr, spindeldürr
 duster – zappenduster, stockdusterZeitverschiebung Südafrika – wieviel Uhr ist es in Südafrika?: Die Dämmerungsphase in Südafrika ist kurz, etwa eine halbe Stunde nach Sonnenuntergang ist es stockduster.
 egal – scheißegal (plat)
 ehrlich – grundehrlichFosar, G. & Bludorf, F. 1996. Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.. München: Herbig, p. 153: Überhaupt macht der inzwischen 44jährige den Eindruck eines grundehrlichen, geradlinigen Mannes, der sich trotz seiner nur geringen Schulbildung erstaunlich gewandt auszudrücken pflegt.
 eigen – ureigen
 elend – hundeelend
 entschlossen – wildentschlossen
 ernst – bierernst, todernst
 ewig – urewig
 fahl – aschfahlKröhn, J. 2011. Tochter des Nordens. Köln: Bastei Lübbe. S. 418: Die Welt, nicht länger reich an Farben, sonder aschfahl, schien getäuscht worden zu sein von der trügerischen Sonne wie Gisla von Thure.
 falsch – grundfalsch
 faul – stinkfaul
 fein – haarfein, hauchfein
 fest – bombenfest, felsenfestVaqué, K. 2004. An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika. Pretoria: Varama Publishers. S.148:Ich wußte, Gott hatte zu mir gesprochen und war jetzt felsenfest davon überzeugt, daß Sabine wieder völlig gesund werden würde.
 fidel – kreuzfidel, mopsfidel, quietschfidel
 finster – stockfinsterVaqué, K. 2004. An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika. Pretoria: Varama Publishers. S.151: Er wurde in stockfinsterer Nacht zu ihr geschickt, um die Thronfolgerin zu zeugen.
 fit – topfit
 fleißig – ameisenfleißig, bienenfleißig
 flink – wieselflink
 forsch – nassforsch
 frech – rotzfrech
 fremd – wildfremd, stockfremdPausewang, G. 1984. Roman aus der Friedensbewegung. Verlag: Meier, Ravensburg. S. 64: Jeder steif an seinem Platz... Als ob wir einander stockfremd wären – zufällig an diesem Tisch zusammengeraten.
 freundlich – katzenfreundlich, scheißfreundlich (plat en ironies bedoel vir aangeplakte vriendelikheid)
 frisch – taufrisch
 fromm – lammfromm
 gefährlich – brandgefährlichGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 157: Am Ende war ich mitten in eine 'brandgefährliche Räuberpistole geraten, deren Akteure hinter alten Büchern von unschätzbarem Wert her waren.
 geil – affengeil, oberaffengeil, saugeil (plat),  schweinegeil (plat)
 gelb – quittegelb, weizengelbAngelowski, M. 2013. Der Werwolf von Köln. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 201: "Vielleicht sind es seine weizengelben Haare oder die zarten Finger, die sich nie in die Erde eines Ackers gegraben haben. Wer weiss das schon! Ich rate dir jedenfalls, sie dir aus dem Kopf zu schlagen!"
 gelehrt – grundgelehrt
 geliebt – heißgeliebt
 gemein – hundsgemein
 gemütlich – urgemütlich
 genau – haargenauFitzek, S. 2006. Die Therapie. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 269: Haargenau dieselbe E-Mail, die ihm die Chefredaktion geschickt hatte.
 gerade – bolzengerade, kerzengeradeAngelowski, M. 2013. Der Werwolf von Köln. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 222: Amanda setzte sich kerzengerade auf.Brook, M. 2011 (2010). Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 311:  Sie sah keine Zombies oder Menschen, und die wenigen Bäume, die kerzengerade in der Sonne standen, sahen trostlos und einsam aus.Fitzek, S. 2018 (2016). Das Paket. München: Knaur, S. 184 Kerzengerade saß er in seinem Sessel, ohne im Geringsten angestrengt zu wirken.
 gescheit – blitzgescheit, grundgescheit
 gesund – kerngesundNeeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 104: Und was mich anbetrifft, weißt du genau, dass ich schon mein halbes Leben hier bei den Aussätzigen wohne en ich bin immer noch kerngesund!
 gewandt – katzengewandt
 glatt – aalglatt (glibberig), spiegelglatt (gelyke oppervlak)
 glücklich – kreuzunglücklich
 grau – aschgrau, unwettergrau,Fitzek, Sebastian. 2008. Das Kind: Psychothriller. München: Knaur, S. 64:  'Simon Sachs, unser Waisenkind', sagte der Pfleger und blieb nach wenigen Schritten vor einer unwettergrauen Tür mit der Aufschrift 'Physiotherapie' stehen. mausgrauFitzek, Sebastian. 2017. AchtNacht. München: Knaur Verlag, S. 334: Kleine mausgraue Klebestreifen, mit denen Musiker lose Kabel sicherten und Aufbauanweisungen gaben, damit die Roadies wussten, an welcher Stelle sie die Verstärker zu plazieren hatten.
 groß – riesengroß
 grün – giftgrün, katzengrün(e Augen)Brook, M. 2011 (2010). Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140: Ihre katzengrünen Augen [...] verrieten, dass sie vor Zorn bebte [...]
 gut – herzensgut, saugut (plat)
 gütig – grundgütig
 hart – beinhart, eisenhart, knallhart, knochenhart, knüppelhart, stahlhart,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 359: ...dass der stahlharte Griff der Miliz am Ende vielleicht doch stärker war als die tödliche Umarmung jener Fangarme...'' steinhart,Kröhn, J. 2011. Tochter des Nordens. Köln: Bastei Lübbe. S. 139: "Wahrscheinlich ist auch dein Bett steinhart !", rief Fulrad.</ref> betonhartFitzek, S. 2018 (2016). Das Paket. München: Knaur, S. 232 Er sei denn, er buddelt sich einen Tunnel, dachte Emma, aber die Bodenplatte war betonhart und die Erde darunter ganz sicher gefroren.
 häßlich – grundhäßlich, potthässlich
 heimlich – klammheimlichHammesfahr, P. 2009. Ein fast perfekter Plan: psychothriller. Reinbek bei Hamburg:Rowohlt Taschenbuch Verlag, p. 16: Still für sich dachte sie oft darüber nach, klammheimlich zu verschwinden.
 heiser – stockheiser
 heiß – brühheiß, bullenheiß, höllenheiß, knallheiß
 hell – taghell, glockenhellHardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, , S.125:"Zwar ist Coppet Provinz, aber doch nicht derartig unzivilisiert", erwiderte Madame de Staël mit einem glockenhell Lachen.
 hoch – haushoch, himmelhoch, turmhoch
 hübsch – wunderhübsch
 hungrig – heißhungrigPausewang, G. 1989 (2006). Die Wolke. Ravensburger Buchverlag. S. 93: Sie war geradezu heißhungrig.
 jung – blutjungGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: Blutjunge Milizazubis mit Segelohren verjagten halbherzig einige Plünderer von den zerplatzten Vitrinen schicker Boutiquen...
 kahl – ratzekahl
 kalt – eiskalt, hundekalt, lausekalt, frostkaltGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 130: ... ich bemerkte weder den frostkalten Wind, noch den einsetzenden Regen.
 klar – glasklar, sonnenklar, wasserklar, kristallklar
 klein – klitzeklein
 komisch – urkomisch
 krank – sterbenskrank, todkrank, todsterbenskrank
 kühn – tollkühn
 lang – baumlang
 langweilig – kotzlangweilig (plat), scheißlangweilig (plat), sterbenslangweilig, todlangweilig, todsterbenslangweilig
 lebendig – quicklebendig,Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 104: Die Träume unterschieden sich im Wesentlichen nur durch die Umstände, unter denen ich entdeckte, dass mein Hund eigentlich gar nicht tot, sondern im Gegenteil quicklebendig und bei bester Laune war. springlebendig
 leicht – babyleicht, federleicht, kinderleicht
 matt – sterbensmatt, hundematt
 miserabel – hundsmiserabel
 modern – topmodern
 müde – hundemüde,Kuegler, S. 2005 (2011). Dschungelkind. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 78: Papa war hundemüde, völlig entmutigt und wusste nicht, was er tun sollte.Neeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 125: Ich für mein Teil bin hundemüde. todmüde
 munter – putzmunter
 mutig – todesmutigKuegler, S. 2005 (2011). Dschungelkind. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 74: So schnell es ging, wurde dieser Satz in drei verschiedene Sprachen übersetzt, und Papa stand todesmutig zwischen den Pfeilspitzen.
 nackt – pudelnackt, splitternackt
 nah – hautnah
 närrisch – pudelnärrisch
 nass – patschnass, pitschnass,Bredendick, A. 2013. Die Jagd der Wölfin. Elbwood-Verlag, S. 30: Pitschnass standen sie da. pudelnass, tropfnass, klatschnassMankell, Henning. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. Vor dem Frost: Roman München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.177:Er war klatschnaẞ, seine Stiefel waren lehmverschmiert, doch er kam mit groẞen Neuigkeiten.Hardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, , S. 180: "Du bist ja klatschnass!", klitschnaßNeeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 119: Erst jetzt bemerkt Mäu, wie durchgefroren sie ist und befreit sich nach und nach von den klitschnassen Kleidungsstücken.
 neu – brandneu, funkelnagelneu, nagelneuFitzek, Sebastian. 2008. Das Kind: Psychothriller. München: Knaur, S. 64: Die nagelneuen Reifen surrten sanft über den glänzenden Fußboden, als Picasso den Rollstuhl wieder anschob.
 normal – stinknormal
 nüchtern – stocknüchtern
 offen – sperrangelweit offenGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: Alle Eichentüren an den Eingängen standen sperrangelweit offen und würgten schäumende Ströme dreckversmierter, stolpernder und blinzelnder Passagiere hervor.
 reich – schwerreich, steinreich, stinkreich
 rein – astrein,Pausewang, G. 1989 (2006). Die Wolke. Ravensburger Buchverlag. S. 18:»Astreine Panik«, sagte Lars trocken. »Die wollen alle zur Autobahn.«Neeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 78: „Abdecker, ich kann es kaum glauben, dass Ihr der Vater einer so astreinen Tochter sein könnt!“ hasenrein, lupenrein
 richtig – goldrichtigFitzek, S. 2018 (2016). Das Paket. München: Knaur, S. 108: Das war goldrichtig.
 rocken – brottrocken
 rot – feuerrot,Mankell, Henning. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. Vor dem Frost: Roman München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.215:Sie war ein paar Jahre jünger als Linda, hatte feuerrotes Haar mit blauen Schleifen, und von einem Nasenloch zum Ohr führte eine Kette. knallrot, krebsrot, puterrot,Brook, M. 2011 (2010). Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 194  Er wurde puterrot. rosenrot, rubinrot, Brook, M. 2011 (2010). Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140:  Sie trug ein rubinrotes Seidenkopftuch. tomatenrot Brook, M. 2011 (2010). Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 163:  Newberry trat zu ihr mit tomatenrotem Gesicht.
 rund – kreisrund, kugelrund
 satt – knüppelsatt, pappsatt
 sauber – blitzsauberNeeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 290: Albert fällt auf, wie blitzsauber alles ist.Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 307: Zwei Maler in blitzsauberen orangefarbenen Overalls waren gerade damit beschäftigt, die Decken nachzustreichen.
 sauer – stinksauer,Angelowski, M. 2013. Der Werwolf von Köln. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 221: "Ich war stinksauer auf Sie." stocksauerFranz, Andreas. 2006. Unsichtbare Spuren. München: Knaur. S. 363: Ich bin stocksauer!
 schade – jammerschade
 scharf – haarscharf,Mankell, Henning. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. Vor dem Frost: Roman München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.151: Irgendwo im Tivoli spielte ein Orchester, der Trompeter blies ständig haarscharf an den richtigen Tönen vorbei. messerscharf, Brook, M. 2011 (2010). Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 202:  Doch trotz seines trunkenen Zustands arbeitete sein Verstand messerscharf. rasiermesserscharfBrook, M. 2011 (2010). Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 417:  Drei stahlgepanzerte, rasiermesserscharfe Flossen pflügten durchs Wasser,
 schick – todschick
 schief – windschiefKröhn, J. 2011. Tochter des Nordens. Köln: Bastei Lübbe. S. 115: Als Gisla sich noch weiter vorbeugte, sah sie nicht nur Kirchen oder mächtige Römermauern, sonder auch kleine, windschiefe Gebäude.Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 266: ...das ich es einfach spannender fand, den Staub der Prärie mit den Hufen meines Pferds aufzuwirbeln und windschiefe Forts vor Rothäuten zu verteidigen...Fitzek, S. 2018 (2016). Das Paket. München: Knaur, S. 144: Die Gastenpforte hatte schon bessere Tage gesehen und hing windschief an einem verrosteten Eisengestänge.
 schlank – gertenschlank
 schlau – bauernschlau
 schlecht – grottenschlecht
 schnell – blitzschnell, windschnellBredendick, A. 2013. Die Jagd der Wölfin. Elbwood-Verlag, S. 61: Ein anderes Mal wich der windschnelle Nodin zu spät seiner Beute aus und wurde vom Geweih einer Elchkuh gegen einen Fichtenstamm geschleudert.
 schön – bildschön, engelschön, wunderschön
 schwarz – kohlrabenschwarz, kohlschwarz, nachtschwarz, pechrabenschwarz,Gerke, Stefanie. 2001. Ins dunkle Herz Afrikas. München: Droemer Knaur. S. 162: Es war pechrabenschwarz draußen, die Wohnzimmerlampen spiegelten sich in den hohen, dunklen Fenstern, und der Fernseher lief, wie immer. pechschwarzNeeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 112: Pechschwarze, volle Haare umrahmen ein herzförmiges Gesicht mit schräg geschnittenen hellgrünen Augen., rabenschwarz, tiefschwarz
 schwer – bleischwer, sauschwer (plat), zentnerschwer
 sehnt – heißersehnt
 sicher – bombensicher, todsicher
 schnell – pfeilschnell
 stark – bärenstark,Angelowski, M. 2013. Der Werwolf von Köln. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 250: Er hatte einen großen, bärenstarken Mann erwartet, stattdessen führte man ihm einen mickrigen Kerl mit vernarbtem Gesicht und gelben Haaren vor, stark gezeichnet von der langen Zeit im Verlies. baumstark, bullenstark, stierstark
 steif – stocksteifKröhn, J. 2011. Tochter des Nordens. Köln: Bastei Lübbe. S. 122: Gisla blieb stocksteif stehen.Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 291: ...bekam mein Hund einen heftigen Anfall von Panik. Eigentlich war er immer ein ausgeglichener, friedlicher Typ gewesen, doch an diesem Tag blieb er stocksteif auf der Schwelle des Zimmers stehen..., statuensteifFitzek, S. 2018 (2016). Das Paket. München: Knaur, S. 164: Heute trug sie statt dem üblichen Designerkleidchen einen mausgrauen Jogginganzug und saß statuensteif auf der Kante der Couch.
 still – mäuschenstill, mucksmäuschenstill
 süß – honigsüß, zuckersüßHardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, , S. 258:"Es geht nicht um mich", erklärte Esmeralda zuchersüß und wies auf Niccolo. "Das hier ist ein junger Mann, der den Bischof sprechen möchte."
 taub – stocktaub
 teuer – schweineteuer; sauteuer (plat)
 tief – abgrundtiefFitzek, Sebastian. 2008. Das Kind: Psychothriller. München: Knaur, S. 290: Dann taumelte er in den Wald hinein un wollte sein kaputtes Leben zurückhaben, das er vor zwei Tagen noch so abgrundtief gehasst hatte.Neeb, U. 2008. (2006). Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 114: Demnach müsse der Täter sein Opfer abgrundtief gehasst haben, dass er ihm eine solche Qual zugefügt hätte.
 tot – mausetot
 traurig – tieftraurig, todtraurigKuegler, S. 2005 (2011). Dschungelkind. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 254: Es war für mich ein todtrauriger Moment, wie wir da mit unserem Boot abfuhren und schlieẞlich nur noch die Trauerlieder der Fayu weithin über den Fluss schallen hörten.
 trocken – staubtrocken,Fitzek, Sebastian. 2008. Das Kind: Psychothriller. München: Knaur, S. 384:  Sterns Finger berührten die staubtrockene Haut der Frau, als er ihr den Schlüssel aus der Hand nahm.Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 216: Meine Kehle war staubtrocken, das Schlucken schmerzte. knochentrockenGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 302: Selbst wenn ihr knochentrockener Verstand wider Erwarten in der Lage wäre, meine Erklärung der Vorfälle aufzunehmen und zu glauben - was brachte das?
 übel – speiübel,Fitzek, Sebastian. 2008. Das Kind: Psychothriller. München: Knaur, S. 233-234: Stern wurde speiübel, als er erkannte, wie sinnbildlich die unechte Kulisse dieses Hauses für die gesamte Situation war, in der er seit wenigen Tagen steckte. kotzübel (plat, letterlik kotsmislik)
 umkämpft – heißumkämpft
 umstritten – heißumstritten
 unglücklich – todunglücklich
 vergnügt – quietschvergnügt
 verschieden – grundverschieden
 voll – knallvoll, proppenvoll, randvoll,Pausewang, G. 1989 (2006). Die Wolke. Ravensburger Buchverlag. S. 77:Nur vor einem Supermarkt gab es Lärm: Scharen von Leuten packten die Kofferräume ihrer Wagen randvoll mit Lebensmitteln. sternhagelvoll (dronk)
 vornehm – scheißvornehm (plat), stinkvornehm
 wach – hellwachPausewang, G. 1989 (2006). Die Wolke. Ravensburger Buchverlag. S. 76:Janna-Berta war hellwach geworden.
 warm – brühwarm
 weich – butterweich, samtweich, wachsweich, watteweich,Glukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 324: Riesige weiße Flocken fielen langsam herab, schon hatten sich dicke, watteweiche Schneehaufen gebildet,... windelweich, gummiweichGlukhovsky, D. 2010. (2007). Sumerki: Dämmerung. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 381: Du versuchst zu laufen, doch setzt du völlig vergeblich ein gummiweiches Bein vor das andere, ohne von der Stelle zu kommen.
 weiß – blütenweiß, kalkweiß,Hardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, , S. 106: Die übrigen Gäste hatten sich alle um den kalkweißen Dichter versammelt, der schnell und hastig atmete, während Mary sein schweißfeuchtes Gesicht vorsichtig mit einer Serviette abtufte.Kröhn, J. 2011. Tochter des Nordens. Köln: Bastei Lübbe. S. 342: Gisla war kalkweiß im Gesicht vor Angst um Runa. schneeweiß, schlohweiß,Hardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, , S. 224: Gleichzeitig wurde der Verschlag an der anderen Seite aufgerissen, und ein zweiter Mann, mit schlohweißen Haaren und deutlich älter als der Junge am Fenster, erschien in der Öffnung. milchweiß,Hardebusch, C. 2009. Die Werwölfe. München: Heyne Verlag, , S. 58: Die langen roten Haare, die nun gelöst über ihren Körper hingen, bildeten einen reizvollen Gegensatz zu ihrer milchweißen Haut. wolkenweiß - Brook, M. 2011 (2010). Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 139: Anders als das kugelförmige Schlachtschiff, das Sheffield gebaut hatte, trug die Lady Corsair einen langen, wolkenweißen Ballon über dem hölzernen Schiff, [...]
 weit – himmelweit, meilenweit, sperrangelweitFitzek, Sebastian. 2008. Das Kind: Psychothriller. München: Knaur, S. 104: Sie stand sperrangelweit offen.
 wenig – blutwenig
 wild – fuchsteufelswild
 wohl – pudelwohl
 wütend – stinkwütendKuegler, S. 2005 (2011). Dschungelkind. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 210: Sie war noch immer stinkwütend, das Papa es gewagt hatte, sie anzuschreien.
 zahm – handzahm
 zart – babyzart, hauchzart, pfirsichzart

 Engels 
 ahead - dead aheadFabbri, R. 2014. Masters of Rome: Vespasian V. London: Corvus. p. 90: Vibius kicked his mount forward, looking dead ahead with blank eyes; the Gallic and legionary cavalry streamed through the gap behind him unaware of what their legate was expecting of them.
 black - pitch black
 broke - stone broke, stony-broke
 cheap - dirt cheap
 clear- crystal-clear
 cold - ice cold, stone-coldBrowne, Adam. 2020. Dogs of Mars: Dog from the Machine. Dayfly Publications, p. 11: Lost a lot of good dogs to these abominations. The black ones were the worst. Stone-cold killers, every last one of 'em.
 crazy - batshit crazy (plat)
 dead - stone deadBrowne, Adam. 2017. Imperium Lupi. Dayfly Publications, p. 558: The cocktail of poisons in Rafe's body would kill any of us stone dead ...even you my Alpha., dog-deadCape Fear (1991) "Best-case scenario: you kill Cady dog-dead."
 deaf- stone-deaf
 drunk - dead drunk, blind drunk
 dry - bone dry, cotton-dry (mouth)
 earnest - blood-earnest
 full - chock full
 hard - rock hard
 hot - sizzling hot, melting hot
 mad - stock raving mad, stark raving mad
 naked - stark naked
 new - brand new
 poor - dirt poor
 quiet - church quietNavarro, Y. 2005. Elektra. New York: Pocket Books, p. 143: Everything was lush and green and, except for their own breathing and the bugs, nearly church quiet.
 red - blood red
 serious - dead-seriousBrowne, Adam. 2017. Imperium Lupi. Dayfly Publications, p. 680: Uther laughed the offer off, as if it were a joke, but Lorna looked dead-serious.
 sharp – razor sharp
 silent - dead silent
 still - stock still
 straight - ramrod straight
 thin - razor thinPaulsen, R. & Fleeman, M. 2019. Voice Lessons: How a Couple of Ninja Turtles, Pinky and an Animaniac Saved My Life. Jersey City: Viva Editions. pp. 57: I came to realize that the margin of error in Hollywood was razor thin., stick-thin, rake-thin
 tired - dog-tiredCollins Unabridged French-English Dictionary, 1981 (1978) p. 191, être sur les dents (épuise) to be worn out, dog-tired
 upright - bolt upright
 white  - snow-white

 Nederlands 
 Middelnederlands 
Die onderstaande voorbeelde is geteleskopeerde vergelykings, bv. steendoot = so doot als een steen:De Klerk, G.J. 1982. Middelnederlands: 'n eerste kennismaking. Pretoria: J.L. van Schaik, p. 166

 claer - silverclaer
 doot - steendoot
 graeu - ascgraeu
 hart - iserhart
 naeckt - moedernaect
 root - bloetroot
 sat - coesat
 vast - erdvast, lantvast
 wit - snewit

 Moderne Nederlands 
In Nederlands kan versterkte adjectieven ook vir verskillende beklemtonings in spesifieke kontekste gebruik word. So kan gortdroog gebruik word vir 'n vervelige (saai) boek en kurkdroog vir klimaat, of beeldschoon gesê geword van vroue en brandschoon van linnegoed of kleedkamers.Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 165:Alle wc's waren brandschoon, en hij liep terug de gang in en stak op zijn beurt zijn hand op naar de beheerder.

In 'n 2007-opname is 'n sekere aantal Nederlandse en Belgiese studente tussen 18 en 25 jaar oud gevra om die onderstaande byvoeglike naamwoorde (in vetdruk) in die spesifieke konteks van die voorbeeldsin te versterk. Die respondente is toegelaat om meer as een moontlikheid neer te pen:Het gebruik van samengestelde adjectieven met een versterkend betekenisaspect in het Nederlands Philippe Hiligsmann & Christine Meurs

 alleen: moederziel alleen, zielsalleen, doodalleen.
 arm: straatarm, doodarm, hondsarm, broodarm, superarm, keiarm.
 bang: doodsbang, superbang, doodbang, hondsbang.
 bekend: superbekend, alombekend, overbekend, wereldbekend, oerbekend, gigabekend, megabekend, welbekend.
 bezopen: straalbezopen,Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 266: 'Een zooitje. Vuil, verwaarloosd, bierkratten manshoog opgestapeld op het balkon. Moeder straalbezopen… strontbezopen, ladderzat, stomdronken, ladderbezopen.
 bleek: lijkbleek<ref>D'Haese, M. 1979 (1967). "De terechtwijzing. In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. Nederlandse verhale van ons eie tyd. Kaapstad: Academica. p. 32: Toen werd hij lijkbleek omdat hij besefte dit tamelijk dubbelzinnig gezegde te hebben uitgesproken.</ref>, doodsbleek, lijkwit, witbleek.
 blij: dolblij, superblij, reuzeblij, keiblij, zielsblij, doodblij, razendblij, doodsblij, hondsblij.
 breed: kamerbreed, superbreed, megabreed, hemelsbreed, keibreed, duimbreed, stratenbreed, ultrabreed, oeverbreed, schouderbreed, gevelbreed, duimenbreed.
 dom: oliedom, oerdom, keidom, megadom, steendom, ezelsdom, oerstom, oliekoekerdom, aartsdom.
 donker: pikdonker, stikdonker, pikkedonker, aardedonkerMulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. Nederlandse verhale van ons eie tyd. Kaapstad: Academica. p. 64: Het was intussen aardedonker geworden, de lamp straalde als een planeet en ontwierp tegen de woudrand een supergriezeligheid van [...]", aardsdonker, stekedonker, steendonker, aarddonker, aartsdonker, stikkedonker, oerdonker.
 dood: morsdood, steendood.
 dronken: stomdronken, ladderzat, steendronken, lamdronken, blauwdronken, straalbezopen.
 dun: flinterdun, splinterdun, ultradun, extradun, superdun, filterdun, ragfijn, papierdun, vliesdun, draaddunDijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 195:Hoewel hij niet verwachtte iets te zullen aantreffen, opende hij alle kastdeurtjes en vond een halfvergane muis naast een roestig blik doperwten van een merk dat al jaren niet meer in de handel was. Hij droeg het lijkje aan de draaddunne staart naar buiten.
 duur: peperduur, superduur, keiduur, pokkeduur, stikduur, strontduur, tyfusduur, steenduur.
 eenvoudig: doodeenvoudig, poepeenvoudig, supereenvoudig, poepsimpel, simpeleenvoudig, doodsimpel, supersimpel.
 ellendig: doodellendig, superellendig, doodsellendig, kei-ellendig, oerellendig, strontellendig, straatellendig, bere-ellendig, allerellendigst, zielsellendig, doodongelukkig, hondsellendig.
 gek: stapelgek, knettergek, knotsgek, goedgek, supergek.
 gelukkig: dolgelukkig, doodgelukkig, zielsgelukkig, overgelukkig, supergelukkig, reuzegelukkig, dolblij, ingelukkig.
 gevaarlijk: levensgevaarlijk, supergevaarlijk, aartsgevaarlijk, doodsgevaarlijk, keigevaarlijk, reuzegevaarlijk, doodgevaarlijk, megagevaarlijk.
 goed: beregoed, supergoed, steengoed, keigoed, megagoed, ingoed, reuzegoed, retegoed.
 goedkoop: spotgoedkoop, supergoedkoop, megagoedkoop, ultragoedkoop.
 groot: reuzegroot, supergroot, megagroot, levensgroot, beregroot, keigroot.
 gruwelijk: doodgruwelijk, aartsgruwelijk, supergruwelijk, keigruwelijk, oergruwelijk, godsgruwelijk.
 heet: bloedheet,Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 233:Hij had opdracht gegeven de verwarming in het kamertje open te draaien, en het was er inmiddels bloedheet. superheet, snikheet, kokendheet, loeiheet, vuurheet, gloedheet, keiheet, pokkenheet, stikheet.
 hoog: torenhoog, huizenhoog, superhoog, megahoog, metershoog, mijlenhoog, reuzehoog, hemelhoog, kilometershoog, wolkenhoog, knetterhoog.
 jaloers: stikjaloers, superjaloers, doodjaloers, hondejaloers, strontjaloers, zielsjaloers, megajaloers, aartsjaloers, rotjaloersVandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. Nederlandse verhale van ons eie tyd. Kaapstad: Academica. p. 96: Ze zijn allemaal rotjaloers op de croton, denkt hij.
 jong: piepjong, superjong, berejong, kei-jong, megajong, bloedjong.
 kalm: doodkalm, doodskalm, ijskalm.
 lekker: superlekker, kiplekker, keilekker, berelekker, reuzelekker, megalekker, steenlekker, doodlekker, hemelslekker, ovenlekker, overheerlijk.
 lief: poeslief, superlief, doodlief, keilief, hondslief, megalief.
 lui: superlui, aartslui, aardslui, hondslui, keilui, oerlui, doodlui, vetlui, megalui, berelui.
 mager: graatmager, doodmager, broodmager, keimager, supermager, latmager.
 moe: doodmoe,Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 63:De hele eindeloze dag was gevuld met uitsluitend negatieve feiten, en hoewel hij doodmoe was en licht in zijn hoofd omdat hij niet had geluncht, besloot Vegter zichzelf te trakteren op een blik op het huisje. hondsmoe, supermoe.
 naakt: poedelnaakt, spiernaakt, piemelnaakt.
 nat: kletsnat, doornat, kleddernat, zeiknat, drijfnat, strontnat, druipnat, zuipnat, kliedernat.
 nieuw: gloednieuw,Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 125: 'Ik denk niet dat er aanleiding is om bang te zijn,' zei Talsma. Ze liepen met hem mee de gang in en hij zag de gloednieuwe veiligheidsketting die aan de deur was bevestigd. 'Maar een goed slot is natuurlijk nooit verkeerd'. splinternieuw, spiksplinternieuw, nagelnieuw, gladnieuw, ultranieuw.
 rijk: schatrijk, steenrijk, superrijk, poeprijk, smoorrijk, keirijk, stinkrijk, strontrijk.
 saai: oersaai, doodsaai, keisaai, megasaai, beresaai, supersaai, bloedsaai, pokkesaai, apesaai, doodvervelend.
 serieus: bloedserieus, doodserieus, doodernstig, stikserieus.
 trots: ape(n)trots, beretrots, supertrots, megatrots, reuzetrots.
 verbaasd: stomverbaasdVandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. Nederlandse verhale van ons eie tyd. Kaapstad: Academica. p. 95: Ziezo, dan weten de bezoekers er alles van en ze hoeven alleen maar stomverbaasd het hoofd te schudden om meneer H. volmaakt gelukkig te maken., superverbaasd, keiverbaasd.
 vers: dagvers, supervers, kakelvers, kersvers, levensvers, kraakvers, marktvers, slachtvers, visvers, vriesvers, poepvers, botervers, krakelvers, diepvriesvers.
 vervelend: oervervelend, stomvervelend, doodvervelend, strontvervelend, supervervelend, rotvervelend, stiervervelend, stikvervelend, stinkvervelend.
 vlug: vliegensvlug, supervlug, razendvlug, razendsnel, keivlug, kattenrap, vingervlug.
 vreemd: supervreemd, keivreemd, knalvreemd, wereldvreemd.
 ziek: doodziek, hondsziek, keiziek, megaziek, paardeziek, strontziek.
 zoet: mierzoet, suikerzoet, superzoet, megazoet, honingzoet, overzoet, koekezoet, peperzoet, zeemzoet.
 zot: stapelzot, apezot, stapelgek, superzot, stekezot, keizot, stikzot, toppezot, tokkezot, megazot, dolzot, oerzot, ladderzot, knetterzot, knettergek.

Hierdie opname strook ook met die bevinding van die Nederlandse taalkundige en skrywer René Appel, in die radiotaalprogram, De Taalstaat. Intensiverende voorvoegsels soos "super-" (bv. superspannend, superleuk...) is "enorm populaire" in Nederlands. Ander voorvoegsels wat ook aan die beurt kom is bereleuk, retegoed, keihard, keileuk, knetterleuk, knettergoed en selfs foeilekker.De taalstaat-potgooi, Radio 1, 7 Mei 2016, 40:28 – 41:40 (60,3 Megagreep)

Ander voorbeelde:

 blank: roomblank
 bleek: kurkbleekNaeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 55: En zij vestigde daarbij, onbewust en volstrekt zonder bedoeling, haar ogen, waarin de liefde leefde, op de kurkbleke apotheker tegenover haar, die al in geen twintig jaren de grenzen overschreden had.
 druk: knetterdrukrtlnieuws. 2021. "'Ergste zwarte zaterdag ooit' verwacht, gisteren al 1000 kilometer file" 31 juli.: Het is dit weekend knetterdruk op de Europese wegen.
 dun - palingdunDe Vries, D. China Als je je raampje vijf centimeter opendraait en een seconde de anderekant opkijkt, kruipt er tot je niet geringe verbazing een palingdun Chineesje naarbinnen.
 dwaas: doldwaasDe gevreesde dt-fout.: In die doldwaze paniek passen ze de regels verkeerd toe.
 eerlijk: doodeerlijk, goudeerlijk, brandeerlijkThijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p. 15: Marie, ze was zo brandeerlijk geweest toen ze zei: 'Ik speel geen komedie, Age Folgersma! Denk niet dat ik straks verliefd om je nek zal hangen want ik ben niet verliefd.
 eigenwijs: stronteigenwijs
 eng: doodeng
 enthousiast: dolenthousiastKuegler, S. 2007 (2006). Terug naar de jungle. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 55: Dankzij het fantastische uitzicht over het woud waren we dolenthousiast over onze nieuwe huisvesting.
 fijn: naaldfijnNaeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 41: Het naaldfijn kerktorentje stak, als met sille vinger, flauw op uit de neveligheid, om hem de plek te wijzen.
 gaaf: puntgaafThijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.69: Ruud knikte: 'Wina in de Drentse bossen en ik hier in het hoge noorden en toch is ons huwelijk puntgaafThijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p. 214: Hun huwelijk was puntgaaf, al woog het gemis van kinderen voor Geertje nog altijd erg zwaar.
 geel: goudgeelDijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 57:In zijn kamer stond Vegter voor het raam en keek naar het eetcafé aan de overkant, waar goudgeel licht door de beslagen ruiten scheen.
 gezond: kerngezondNaeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 30: Want de ouders hadden aan deze kindervrijage tussen de kerngezonde knaap en het zwakke dochtertje uit de Overijsselse pastorie nooit betekenis willen hechten en de moeder wist niet te benaderen wat er omging in de gesloten jongen, met de lengte en het lichaam van een man en de blaauwe oopopslag van een kind.
 glad: spekgladKuegler, S. 2007 (2006). Terug naar de jungle. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 44: Vooral niet bij regen, wanneer de versleten planken ook nog eens spekglad waren.
 grauw: asgrauwThijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.198: Asgrauw van kwaadheid had hij schor gefluisterd: 'Ga uit mijn ogen, jongen, of ik doe je wat...' 
 groen: gifgroen, bronsgroen, knalgroen, biljartgroenNaeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 59: Zij zag inderdaad een bos, biljartgroene struiken.
 grijs: muisgrijsMulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. Nederlandse verhale van ons eie tyd. Kaapstad: Academica. p.71: Ik zag dat heel dat Europese land er anders uitzag dan nu, sprookjesachtiger, warmer, olijfgroen, met bizarre muisgrijze rotsen die tussen de huizen uit de grond groeiden...[...]
 hard: bikkelhard, glashard, keihard, knalhard, knoerhard, oerendhard
 helder: kraakhelder, glashelder
 klaar: zonneklaar
 klein: popklein,Naeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 107: Zij zag een blootgewoeld voetje eronderuit glippen... pop-klein, kleiner dan zij nog ooit een menselijke voet had gezien, de teentjes als een rijtje pepermuntjes onder tegen de rozige voetbal gedrukt, en het glimmend hieltje, dat scherp als een wigje toeliep. appelklein,Naeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 118: En zij wist niet wat daaraan toe te voegen, zó appelklein kwam haar, het middelpunt der zware wol-verschuivingen, onder een totemutsje met kolossale pluim, het rimpelgezichtje en dit menselijk wezen voor. piepklein
 koud: stervenskoud
 lang: levenslang,Naeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 77: En ik vrees, dat ik levenslang als de roepende in de woestijn zal blijven naar de goede Mens, deze, of een andere, aan wie ik mijn schuld, en die mijner reisgenoten, zal mogen voldoen. ellenlang
 lelijk: spuuglelijk
 leuk: doodleukThijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.395: De jongens, Renko en Heiko, hadden hun auto's diep onder de grond verstopt en reden nu weer doodleuk met de koets over de wegen!
 licht: vlinderlichtNaeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 53: Zij droeg een jurkje uit een sjaal geknipt, zó vlinderlicht en ingepind, zó heupeloos en strak, dat er geen hemdje onder scheen, ternauwernood een lijfje.Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.424: Onno drukte vol tederheid een vlinderlichte kus op haar haar.
 misselijk: hondsmisselijkDijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 187:Ze werd hondsmisselijk van de chemokuren, en de medicijnen die ze had gekregen om dat te bestrijden, hielpen niet erg.
 mooi: bloedmooiDijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 132:Ze had een Antilliaanse vader, had haar jeugd op Aruba doorgebracht en was bloedmooi.
 nat: drijfnatThijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.527: Deze nacht viel Fenneke het eers in slaap. Na een lange tijd waarin ze geluidloos haar verdriet uithuilde en waarbij enkel haar hoofdkussen drijfnat werd, viel ze uitgeput in slaap.
 nieuw: fonkelnieuwDijkzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 5: Een fonkelnieuwe rode meisjesfiets.
 nijdig: spinnijdigThijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.199: Martje Vederius, spinnijdig als ze was, keek niet op toen ze haar schoonmoeder zacht hoor zeggen: 'Ik weet wat je wilde zeggen met dat "later", meidje.
 recht: kaarsrechtDijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 165:In de hal zat Sonja Gerets kaarsrecht op een van de stoelen.
 rond: radijsrond,Naeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 146: Vorbei Frankfurt,' herhaalde hij onbewogen, als hadden zomin de radijs-ronde paarlen in de oren van mevrouw Tuk, als de gekeerde demi-saison van de oude professor, die zich door haar verdringen liet, zijn aandacht bereikt. kogelrondMulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. Nederlandse verhale van ons eie tyd. Kaapstad: Academica. p. 66: Met kogelronde ogen stond hij in de tent te wankelen, als een robot, van het ene been op het andere.
 rood: bloedrood,Naeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 63: Bloedrood werd hij tot onder zijn kuifje. vuurroodDijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 190:In de spiegel zag hij een nieuwe, vuurrode puist net naast zijn neus. granaatroodNaeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 122: Granaat-rood werd  het kinderhoofdje met het wijde, fronselende vel...
 scherp: messcherp,Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 258: 'Hij is rijp,' zei Talsma. In het doodse licht van de tl-buizen leek zijn gezicht een pentekening van Toorop. De jukbeenderen messcherp, de holtes eronder inktzwart. haarscherp,Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.326: Het was voor Nanne niets meer dan een bevlieging en ze begreep nu haarscherp, dat Nanne er niets meer voor voelde om een verhouding aan te knopen met een weduwe! vlijmscherp
 stijf: beeldstijf,Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). De oogst. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 10: Ze zat beeldstijf te staren. stokstijf
 stil: doodstilNaeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 115: Het eerste jaar... toen van heinde en ver de vrienden naar het melodieuze huisje kwamen en 's avonds op het doodstil gazon Michaels viool al wat geen woorden vond naar de sterrenhemel opzong.
 toevallig: stomtoevallig<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). Fenne:Trilogie. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.235: Age en Thijs hadden elkaar'' stomtoevallig bij het busstation in Groningen ontmoet en waren natuurlijk samen naar het dorp gereisd.
 verdiend: dikverdiend
 verliefd: stapelverliefd
 vet: moddervetDijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 225:Drie moddervette goudvissen zwommen panisch rond.
 vol: stampvol,Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 133:De kroeg was groter dan hij gedacht had, en het was er stampvol. bomvol,Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 232:Het eetcafé aan de overkant had zijn lichten ontstoken en zat bomvol. tjokvol, overvol
 wakker: klaarwakkerNaeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 153: Klaarwakker werd zij van de inspanning en van de vloeken, die in alle talen haar achterna gonsden.
 wit:  sneeuwwit, spierwit, melkwit,Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 206:Gefascineerd staarde hij naar het dijbeen, waarvan de melkwitte ''huid zichtbaar was rond een grapende wond, en hij was vagelijk verwonderd dat de werkelijkheid van rauw, bloedende vlees de beelden zoals hij die van de televisie kende overtrof. hagelwit,Dijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 230:Haar ogen zwierven door de kamer, gleden langs de planten, het vijvertje, de hagelwitte vitrage. waswitNaeff, T. 1928 (1965). Klein avontuur. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 155: Een oude vrouw zat daar, met in haar schoot het waswit gezicht van een jongere, een meisje, dat zij tussen haar rimpelhanden koesterde.
 wel: wonderwelVandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. Nederlandse verhale van ons eie tyd. Kaapstad: Academica. p. 93: In een paar maande heeft de croton zich hier wonderwel aangepast.
 zenuwachtig: doodzenuwachtig
 zwaar: loodzwaarDijzeul, L. 2007 (2008). Koude lente. Amsterdam: Anthos, p. 283:De alcohol had zijn armen en benen loodzwaar gemaakt, en nog meer bier zou de vermoeidheid alleen maar versterken.
 zwart: grijmselzwart,Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). De oogst. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 41:  't Was grijmselzwarte avond reeds als Rik opschoot en wist dat 't al leugens waren en zinsbedrog! pikzwart
 sien ook

 Noors 
 blid - smørblid ("botterbly")Niday, S.M. 2017. Shit-cool and Giant-interesting words: A study of noun+adjective compounds in Norwegian. MA-thesis in Linguistics. Oslo: University of Oslo.
 blind - steinblind ("steenblind")
 blå - knallblå ("knalblou")
 bra - dritbra ("strontgoed")
 daud - steindaud ("steendood")
 dauv - steindauv ("steendoof")
 dyr - svindyr ("swynduur")
 ekte - rotekte ("wortel-eg")
 falsk - botnfalsk ("bodemvals")
 feit - smellfeit ("knalvet")
 fersk - blodfersk ("bloedvars")
 fin - brillefin ("brilfyn"), smellfin ("knalfyn")
 flat - paddeflat ("paddaplat")
 flink - dritflink ("strontslim")
 full - breddfull ("randvol")
 galen - steingalen ("steengek")
 gamal - eldgamal ("eeue-oud"), hundgamal ("hondoud"), steingamal ("steenoud")
 glad - hjarteglad ("hartebly"), kisteglad ("kisbly"), sjeleglad ("sielsbly")
 god - hjartegod ("hartegoed"), kjempegod ("reusegoed"), knallgod ("knalgoed"), krutgod ("kruitgoed"), naudgod ("noodgoed")
 gul - knallgul ("knalgeel")
 hard - knallhard ("knalhard"), knivhard ("meshard")
 heldig - griseheldig ("otjie-gelukkig", "varkiegelukkig"), svineheldig ("swyngelukkig")
 kald - bikkjekald ("hondkoud"), smellkald ("knalkoud"), steinkald ("steenkoud"), svinekald ("swynkoud")
 kjedeleg - dødskjedeleg ("doodvervelig")
 klar - klokkeklar ("klokhelder"), krystallklar ("kristalhelder"), soleklar ("sonhelder")
 kvit - kritkvit ("krytwit")
 lei - dritlei ("strontkeelvol"; vergelyk Nederlands: "strontvervelend"), skitlei ("skytkeelvol")
 mørk - belgmørk ("peuldonker")
 nydeleg - dritnydeleg ("strontlieflik")
 pen - dritpen ("strontmooi")
 rask - lynrask ("bliksemsnel", "blitssnel")
 raud - knallraud ("knalrooi")
 redd - dødsredd ("doodsbang"), livredd ("lewensbang")
 rein - gullrein ("goudrein"), klokkerein ("klokrein"), krystallrein ("kristalrein")
 rik - steinrik ("steenryk")
 rosa - sjokkrosa ("skokpienk")
 sikker - bombesikker ("bomseker")
 skjønn - dritskjønn ("strooiskoon/-mooi")
 snar - eldsnar ("vuurvinnig"), lynsnar ("blitsvinnig")
 snill - kjempesnill ("reusegaaf")
 stilig - dritstilig ("strontstylvol", "-cool")
 stille - blikkstille ("blikstil" - vergelyk Sweeds "blickstilla", aanvanklik die spieëlgladde weerkaatsing op die water, wat later 'n betekenisverruiming ondergaan het vir enigiets wat stilstaan), dødsstille ("doodstil"), musestille ("muisstil")
 svolten - naudsvolten ("noodshonger")
 søt - dritsøt ("strontsoet", "-oulik"), kjempesøt ("reusesoet", "-oulik")
 tynn - syltynn ("palingdun")
 tørr - knusktørr ("tonteldroog")
 vakker - smellvakker ("knalmooi")

 Verwysings 

 Sien ook 
 Trappe van vergelyking
 Vergelykings (taalkunde)

 Eksterne skakels 


Kategorie:Taalkunde