Sesnasies-toernooi

Die Sesnasies-toernooi is ’n jaarlikse rugbytoernooi tussen ses Europese spanne: Engeland, Frankryk, Ierland, Italië, Skotland en Wallis. Die kompetisie word geborg deur die Ierse brouery Guinness. Die huidige kampioen is Frankryk wat die 2025-toernooi gewen het.

Die Sesnasies is die opvolger van die Vyfnasies-toernooi (1910–’31 en 1947–’99) wat op sy beurt die opvolger van die Tuisnasies-toernooi (1883–1909 en 1932–’39) is. Die Tuisnasies-toernooi, gespeel tussen spanne van Engeland, Ierland, Skotland en Wallis, was die eerste internasionale rugbytoernooi.Godwin (1984), bl. 1. Die eerste Tuisnasies Internasionale Toernooi is in 1883 gespeel. Geen ander span van die Noordelike Halfrond het in ’n erkende internasionale wedstryd gespeel totdat Frankryk in 1906 teen Nieu-Seeland gespeel het nie. Daar word soms nieamptelik in die media na die wenner van die Sesnasies-toernooi as die Europese of Noordelike Halfrond-kampioen verwys.

Beide Engeland en Wallis hou die rekord vir die meeste volslae toernooititels van die Tuisnasies, Vyfnasies en Sesnasies-toernooie met 39 titels elk, maar Engeland het met 29 die meeste ongedeelde titels gewen. Sedert die Sesnasies in 2000 ’n aanvang geneem het, het slegs Italië en Skotland die toernooi nog nie gewen nie. Skotland het wel die laaste toernooi van die Vyfnasies in 1999 gewen. 

 Formaat 
duimnael|Lande wat aan die Sesnasies-toernooi deelneem
Die toernooi word jaarliks gespeel en het ’n eenvoudige formaat: Elke span speel een keer teen elk van die ander vyf spanne met die tuisveldvoordeel wat jaarliks omruil tussen die spanne. Spanne kry vier punte vir ’n oorwinning, twee vir ’n gelykopuitslag en geen vir ’n verlies. Tot in 2017 is bonuspunte in hierdie toernooi nie toegeken nie. Sedert die 2017-toernooi word bonuspunte soos by die Rugbywêreldbeker toegeken: 
 ’n span druk vier of meer drieë (ongeag van die wedstryduitslag);
 ’n span verloor met sewe (’n verdoelde drie) of minder.

Indien ’n span al sy wedstryde wen, word gesê dat ’n “Grand Slam” behaal is. Enige van die Tuisnasies wat die drie ander Tuisnasies wen, behaal die “Driekroon”. Hoewel hierdie prestasie lank reeds deel is van die toernooi, is in 2006 vir die eerste keer ’n fisieke Driekroontrofee toegeken. Geen trofee word toegeken vir die span wat aan die einde van die toernooi laaste geëindig het nie, maar daar word gesê dat hulle die “Houtlepel” gewen het. Sedert die eerste Sesnasies-toernooi in 2000 het slegs Engeland en Ierland nog nie die Houtlepel “gewen” nie. Italië het die meeste Houtlepels in die Sesnasies met 18, maar die ander spanne het weens deelname aan die voorafgaande toernooie meer Houtlepels.

Verskeie individuele kompetisies vind plaas gedurende die loop van die toernooi. Die oudste hiervan is die Calcuttabeker wat sedert 1879 jaarliks tussen Engeland en Skotland uitgespeel word. Dit word die Calcuttabeker genoem omdat dit gemaak is van gesmelte Indiese roepees. Sedert 1988 word die Millennium-trofee aan die wenner tussen Engeland en Ierland toegeken en sedert 1989 word die Eeufees-quaich aan die wenner tussen Ierland en Skotland toegeken. Sedert 2007 ding Frankryk en Italië mee om die Giuseppe Garibaldi-trofee; die kompetisie is geskep om die 200ste herdenking van die geboorte van Giuseppe Garibaldi, die Italiaanse held wat Italië help herenig het, te vier. Garibaldi is in 1807 in Nizza (nou Nice), Frankryk, gebore. Sedert 2018 word die Auld Alliansie-trofee tussen Frankryk en Skotland ter nagedagtenis aan die tydens die Eerste Wêreldoorlog gesneuwelde rugbyspelers uitgespeel. In 2019 is die Doddie Weir-beker, genoem na die voormalige Skotse rugbyspeler Doddie Weir wat met Motorneuronsiekte gediagnoseer is, tussen Skotland en Wallis vir die eerste keer uitgespeel. Sedert 2022 word die Cuttittabeker, genoem na die voormalige Italiaanse kaptein en Skotse skrumafrigter Massimo Cuttitta wat in 2021 op 54 aan Covid-19 dood is, tussen Italië en Skotland uitgespeel.

Voor 1994 het spanne met dieselfde hoeveelheid ligapunte gesamentlik met die louere weggestap. Sedertdien is bepaal dat die span met ’n beter punteverskil die wenner sal wees. Die toernooireëls stel dit ook dat indien spanne op ligapunte en punteverskil gelyk is, die span wat die meeste drieë gedruk het, moet wen. Indien dieselfde hoeveelheid drieë ook gedruk is, word al die betrokke spanne as wenner aangewys.  Tot op hede was ligapunte en punteverskil egter voldoende om die wenner te bepaal.

+Tuisvoordeel tydens die Sesnasies Drie tuiswedstryde Twee tuiswedstryde Ewe jare 
 t Engeland
 t Ierland
 t Italië 
 t Italië
 t Skotland
 t Wallis 
 t Frankryk
 t Italië
 t Skotland 
 t Ierland
 t Wallis 
 t Engeland
 t Skotland 
 t Engeland
 t Frankryk Onewe jare 
 t Frankryk
 t Italië
 t Skotland 
 t Frankryk
 t Ierland
 t Wallis 
 t Ierland
 t Italië
 t Wallis 
 t Skotland
 t Wallis 
 t Engeland
 t Frankryk 
 t Engeland
 t Ierland

 Trofeë 
 Toernooitrofee 
duimnael|Sesnasies-toernooi en Driekroon-trofeë
Die wenners van die Sesnasies ontvang die Toernooitrofee.  Om ’n trofee te gee was oorspronklik die idee van die Graaf van Westmorland en is in 1993 vir die eerste keer oorhandig aan die toernooiwenner Frankryk. Die trofee is van sterlingsilwer, ontwerp deur James Brent-Ward en is gemaak deur ’n span van agt silwersmede van die firma William Comyns in Londen.

Daar is 15 kantpanele wat die vyftien spelers van ’n rugbyspan voorstel, en drie handvatsels wat die drie beamptes (skeidsregter en twee assistentskeidsregters) voorstel. Die beker het ’n kapasiteit van 3,75 liter – genoeg vir vyf bottels sjampanje. In die mahoniehoutbasisis ’n versteekte laai wat ses alternatiewe kruisblomme bevat – elk ’n silwer replika van die spanembleme – wat op die afneembare deksel vasgeskroef kan word.

 Driekroontrofee 
Die Driekroon kan slegs deur Engeland, Ierland, Skotland of Wallis gewen word wanneer een van die vier spanne elk van die ander drie wen gedurende die Sesnasies-toernooi. Die eer van die Driekroon is vir jare reeds deel van die toernooi en dateer terug na die oorspronklike Tuisnasies-toernooi. Die fisiese Driekroon-trofee word egter eers slegs sedert 2006 toegeken. Ierland het in 2023 die Driekroon gewen nadat hulle Engeland, Ierland en Wallis verslaan het.

Vir die toernooi in 2006 het Harry Hooper, hoof van Eksterne Kommunikasie aan die Royal Bank of Scotland (die destydse primêre borg van die toernooi) opdrag gegee aan Hamilton & Inches (wat in Londen en Edinburg gebaseer is) om ’n trofee vir die Driekroon te ontwerp en te skep. Sedertdien is dit ses keer deur Ierland, vier keer deur Wallis en drie keer deur Engeland gewen.

 Ander trofeë 
duimnael|Die Calcuttabeker word sedert 1879 jaarliks tussen Engeland en Skotland uitgespeel
Daar word om verskeie ander trofee deur die loop van die toernooi meegeding, meestal as jarelange wedstryde tussen twee spanne.
 Calcuttabeker – Engeland teen Skotland; jaarliks sedert 1879. 
 Eeufees-quaich – Skotland teen Ierland; jaarliks sedert 1989; ’n quaich is ’n Keltiese drinkbekertjie.   
 Giuseppe Garibaldi-trofee – Frankryk teen Italië; jaarliks sedert 2007; in nagedagtenis aan Giuseppe Garibaldi, leier in die Unifikasie van Italië gebore in Nice, ’n stad wat in sy leeftyd drie keer tussen Franse en Italiaanse besit gewissel het.
 Millennium-trofee – Engeland teen Ierland; jaarliks sedert 1988; voorgestel om Dublin se duisendjaarwording in 1988 te vier. 
 Auld Alliansie-trofee – Frankryk teen Skotland; jaarliks sedert 2018; ter nagedagtenis aan die tydens die Eerste Wêreldoorlog gesneuwelde rugbyspelers. 
 Doddie Weir-beker – Skotland teen Wallis; jaarliks sedert 2019; genoem na die voormalige Skotse rugbyspeler Doddie Weir wat met Motorneuronsiekte gediagnoseer is. 
 Cuttittabeker – Italië teen Skotland; jaarliks sedert 2022; genoem na die voormalige Italiaanse kaptein en Skotse skrumafrigter Massimo Cuttitta wat in 2021 op 54 aan Covid-19 dood is. 
 Solidarity-trofee – Frankryk teen Ierland, beide mans en vroue; jaarliks sedert 2026; ter viering van die historiese bande tussen albei lande. 

 Huidige stadions 
Soos by die onlangse 2023-kompetisie, sal Sesnasies-wedstryde in die volgende stadions gehou word:
 Span Stadion Kapasiteit Engeland  Twickenham  82 000 Frankryk  Stade de France  81 338 Wallis  Millennium  73 931 Italië  Stadio Olimpico  72 698 Skotland  Murrayfield  67 144 Ierland  Aviva  51 700

 Lofsange 
 Engeland: “God Save the King”
 Frankryk: “Marseillaise”
 Ierland: “Amhrán na bhFiann” en “Ireland’s Call”
 Italië: “Il Canto degli Italiani”, gewoonlik “L’inno di Mameli” genoem
 Skotland: “Flower of Scotland”
 Wallis: “Hen Wlad Fy Nhadau”

 Uitslae 
 Algeheel 
duimnael|Frankryk teen Wallis in 2004
duimnael|Die Ierse nasionale rugbyspan nadat hulle die Sesnasies-toernooi in 2009 gewen het

 Tuisnasies (1883–1909) 
duimnael|Rugbywedstryd tussen Engeland en Skotland, ca. 1893
 Tuisnasies 1883–1909JaarWenner(s)Grand SlamDriekroonCalcuttabeker1883 Nie uitgespeel nie18841885Nie uitgespeel nieNie uitgespeel nie1886 en  – –1887 – –1888,  en Engeland het nie deelgeneem nie1889Engeland het nie deelgeneem nie1890 en  –189118921893189418951896 –1897Nie uitgespeel nieNie uitgespeel nie1898Nie uitgespeel nieNie uitgespeel nie18991900 –1901190219031904 –19051906 en  –190719081909

 Vyfnasies (1910–1931) 
 Vyfnasies 1910–1931JaarWennerGrand SlamDriekroonCalcuttabeker1910 – –19111912 en  – –191319141915–19Afgestel a.g.v. W.O. I1920,  en  – –19211922 – –1923192419251926 en  – –1927 en  – –19281929 – –1930 – – –1931 – –

 Tuisnasies (1932–1939) 
 Tuisnasies 1932–1939JaarWenner(2)Grand SlamDriekroonCalcuttabeker1932,  en  – –1933 –1934 –1935 – –1936 – –1937 –1938 –1939, ,  – –

 Vyfnasies (1940–1999) 
 Vyfnasies 1940–1999JaarWenner(s)Grand SlamDriekroonCalcuttabekerMillennium-trofeeEeufees-ketelrjie1940–46Afgestel a.g.v. W.O. II1947 en  – –Nie uitgespeel nie19481949 –19501951 – –19521953 – –1954,  en  –1955 en  – –1956 – –19571958 – – –1959 – – –1960 en  –1961 – –1962 – – –1963 – –1964 en  – –1965 – –1966 – –1967 – –1968 –1969 –1970 en  – –19711972Nie uitgespeel nie1973, , ,,  – –1974 – –1975 – –1976197719781979 – –19801981 –1982 – –1983 en  – –19841985 –1986 en  – –1987 –1988 en  –1989 – – –1990199119921993 – –1994 – – –19951996 –199719981999 – –

 Sesnasies (2000–vandag) 
 Sesnasies 2000–hedeJaarWennerGrand SlamDriekroonCalcuttabekerMillennium-trofeeEeufees-quaichGiuseppeGaribaldi-trofeeAuld Alliansie-trofeeDoddie Weir-bekerCuttitta-bekerHoutlepel2000 – – Nie uitgespeel nie Nie uitgespeel nie Nie uitgespeel nie Nie uitgespeel nie 2001 – –2002200320042005 2006 –2007 –2008 20092010 – –2011 – –20122013 – –2014 –2015 – –20162017 – –20182019 –2020 –2021 –202220232024–––2025–

 Sesnasies Algehele Uitslae sonder Bonuspunte (2000–2016) 
 Speel Wen Gelykop Verloor Punte vir Punte teen Punteverskil Drieë Punte Kamp. Grand Slams Driekroon Houtlepel 85  60  1  24  2350  1327  +1023  245  121  5  2  4  0 85  55  3  27  2080  1536  +544  211  113  5  1  4  0 85  54  2  29  2084  1534  +550  200  110  5  3    1 85  47  3  35  1984  1811  +173  183  97  4  3  3  1 85  21  2  62  1378  2115  −737  102  44  0  0  0  4 85  12  1  72  1239  2792  −1553  105  25  0  0    11

 Sesnasies Algehele Uitslae met Bonuspunte (2017–) 
 Speel Wen Gelykop Verloor Punte vir Punte teen Punteverskil Drieë Bonuspunte Punte Kamp. Grand Slams Driekroon Houtlepel 45  30  1  14  1247  925  +322  144  25  140  2  1    0 45  34  0  11  1253  761  +492  157  31  139  3  2  4  0 45  26  1  18  1163  931  +232  138  22  130  2  0  1  0 45  22  1  22  983  986  –3  130  23  113  0  0  0  0 45  17  0  28  946  1024  –78  106  27  96  2  1  2  2 45  4  1  40  667  1632  −965  71  3  22  0  0    7

 Langste wag op ’n toernooi-oorwinning 
duimnael|Italië teen Wallis in 2009
 Span Toernooie Jare Seisoen   24  43  1910–1953   24  24  1985–2009   19  26  1938–1964   23  22  2000–vandag   16  18  1892–1910   11  11  1994–2005

 Pas gelede Grand Slam 
NasieAantalPas gelede Grand Slam1420191220211020224202331990 (Vyfnasies, nog nooit ’n Sesnasies Grand Slam behaal nie)0Nooit

 Pas gelede Driekroon 
NasieAantalPas gelede Driekroon262020222021142025101990

 Sesnasies-houtlepel 
NasieAantalJare182000, 2001, 2002, 2005, 2006, 2008, 2009, 2010, 2011, 2014, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 202342004, 2007, 2012, 201532003, 2024, 20251201300
 Vetskrif dui daarop dat die span geen wedstryde in daardie jaar gewen het nie

 Sien ook 

 Die Rugbykampioenskap, ’n soortgelyke kompetisie tussen die vier sterkste nasionale rugbyspanne van die Suidelike Halfrond
 Europese Rugbykampioenskap, ’n soortgelyke kompetisie tussen vlak-twee- en drie-rugbyspanne in Europa
 Stille Oseaan-nasiesbeker, ’n soortgelyke kompetisie tussen vlak-twee-rugbyspanne in Oseanië

 Notas 
duimnael|Italië skop af teen Skotland in die Sesnasies-toernooi 2007
a.  Naam van die Sesnasies-toernooi in die tale van die deelnemende lande:
  Six Nations Championship
  Tournoi des six nations
  Comórtas na Sé Náisiún
  Torneo Sei Nazioni
  Sax Nations Kemp
  Na Sia Nàiseanan
  Pencampwriaeth y Chwe Gwlad

 Verwysings 

 Bibliografie 



 Eksterne skakels 

  Amptelike webwerf
  Rugbyunie by die BBC


Kategorie:Rugbykompetisies in Engeland
Kategorie:Rugbykompetisies in Frankryk
Kategorie:Rugbykompetisies in Ierland
Kategorie:Rugbykompetisies in Italië
Kategorie:Rugbykompetisies in Skotland
Kategorie:Rugbykompetisies in Wallis