Seekat

Seekatte is koppotiges in die orde Octopoda, wat baie diverse streke van die aarde se oseane bewoon, veral koraalriwwe.

'n Seekat het agt beweegbare arms, wat agter hom aansleep wanneer hy swem. Sy ordenaam "Octopoda" is afgelei van die Griekse Ὀκτάπους, wat "agt-pote" beteken.

Die meeste seekatte het nie 'n interne of eksterne geraamte nie, wat hulle in staat stel  om deur baie klein openinge te beweeg. 'n Seekat het 'n harde snawel en sy mond word deur sy arms omring. Hulle is hoogs intelligente diere, moontlik selfs die intelligentste van alle ongewerwelde diere. Dit ontsnap roofdiere deur te skuil, vinnig weg te swem, ink uit te spuit of sy kleur te verander om homself te kamoefleer. Hulle is tweesydig simmetries met twee oë en vier paar arms. Die arms is oortrek met suiers.

duimnael|links|250px|Video van 'n seekat

Die seekat vreet hoofsaaklik krappe, garnale, krewe, weekdiere en visse. Hy kan ook 'n kort rukkie buite die water oorleef, mits sy kieue vogtig bly. Die meeste seekatte is nie giftig nie, hoewel sommige baie giftig is.

Seekatte bewoon verskeie streke van die see, insluitend koraalriwwe, pelagiese waters en die seebodem; sommige woon in die tussengetysone en ander op afgronddieptes. Die meeste spesies groei vinnig, word vroeg volwasse en hul lewe is van korte duur. By die meeste spesies gebruik die mannetjie 'n spesiaal aangepaste arm om 'n bondel sperm direk in die wyfie se mantelholte te plaas, waarna hy vinnig verouder en vrek, terwyl die wyfie bevrugte eiers in 'n kuil plaas en dit versorg totdat dit uitbroei, waarna sy ook vinnig sterf. Strategieë om hulself teen roofdiere te verdedig sluit in die uitdryf van ink, kamoeflering en verandering van tekstuur, die gebruik van voorwerpe (soos bv. 'n stuk seewier of skulpe) om hulself te vermom of die voorwerp as beskerming teen aanvalle te gebruik of hul agtervolgers om die bos te lei, asook die vermoë om vinnig deur die water te beweeg en weg te kruip. Alle seekatte is giftig, maar sover bekend is slegs die Blouring-seekat dodelik vir mense.

Seekatte verskyn in mitologie as seemonsters, soos byvoorbeeld die Kraken van Noorweë en die Akkorokamui van die Ainu en moontlik ook die Gorgone van antieke Griekeland. ’n Geveg met ’n seekat kom voor in Victor Hugo se boek, Les Travailleurs de la Mer, wat as inspirasie gedien het vir Ian Fleming se Octopussy. Seekatte verskyn in die Japannese erotiese kuns shunga. Seekatte word geëet en as lekkerny beskou in verskeie dele van die wêreld, veral die Middellandse- en die Asiatiese see.

Etimologie
Die wetenskaplike Latynse term seekat is afgelei van Antieke Grieks ὀκτώπους (oktōpous), 'n saamgestelde vorm van ὀκτώ (oktō, "agt") en πούς (pous, "voet"), self 'n variante woord van ὀκτώ wat gebruik word vir byvoorbeeld aκτπ Alexander van Tralles (c. 525–c. 605) vir die gewone seekat. Die standaard meervoudsvorm van "octopus" in Engels is "octopuses"; Relevant data at Google Ngram Viewer. die Antieke Griekse meervoud ὀκτώποδες, "octopodes" (/ɒkˈtɒpədiːz/), is ook histories gebruik.  Die alternatiewe meervoud in Engels "octopi" word gewoonlik as grammatikaal verkeerd beskou omdat dit verkeerdelik aanvaar dat seekat 'n Latynse tweede verbuiging "-ons" selfstandige naamwoord of byvoeglike naamwoord is wanneer dit, in óf Grieks óf Latyn, 'n selfstandige naamwoord met derde verbuiging is.Peters, Pam (2004). The Cambridge Guide to English Usage. Cambridge: Cambridge University Press. , p. 388.

Anatomie en fisiologie
 Afmetings 
Die reuse stille-oseaanseekat (Enteroctopus dofleini) word dikwels aangehaal as die grootste bekende seekatspesie. Volwassenes weeg gewoonlik ongeveer 15 kg, met 'n pootlengte van tot 4,3 m. Die grootste monster van hierdie spesie wat wetenskaplik gedokumenteer is, was 'n dier met 'n lewende massa van 71 kgCosgrove, J.A. 1987. Aspects of the Natural History of Octopus dofleini, the Giant Pacific Octopus. MSc Thesis. Department of Biology, University of Victoria (Canada), p. 101 Baie groter groottes is geëis vir die reuse stille-seaanseekat:Norman, M. 2000. Cephalopods: A World Guide. ConchBooks, Hackenheim. bl. 214. een monster is aangeteken as 272 kg met 'n pootlengte van 9 m. 'n Karkas van die sewepootseekat, Haliphron atlanticus, het 61 kg geweeg en na raming 'n lewende massa van 75 kg gehad. Die kleinste spesie is Octopus wolfi, wat ongeveer 2,5 cm (1 duim) is en minder as 1 g (0,035 onse) weeg.

Verwysings

 Bronne 






Kategorie:Koppotiges