Vaalribbok

Die vaalribbok (Pelea capreolus) is 'n wildsbok wat in Suid-Afrika, Zimbabwe, Lesotho en Eswatini aangetref word.

 Beskrywing 
duimnael|links|230px|'n Ooi in die Nasionale Bontebokpark
'n Volwasse vaalribbok het 'n gemiddelde massa van ongeveer 19-30kg en 'n hoogte van ongeveer 75 cm. Die ram het dun, regop horings wat tot 29 cm lank kan word en effens vorentoe buig. Die bok se haarkleed is meer wollerig en krullerig as ander wildsbokke s'n en word soms deur leke vir 'n boerbok aangesien. Vaalribbokke het 'n bruingrys bokant, met 'n gelerige gesig en bene en 'n wit pens en stert. Een van die vaalribbok se kenmerke is sy uiters lang, gepunte ore. Sy lang gesig eindig in 'n klein bek en sy oë het wit rande om.

Die diere se dieet bestaan hoofsaaklik uit die blare van tweesaadlobbige plante en gras. Hulle verkry die nodige water uit die blare wat hulle vreet en is dus onafhanklik van 'n varswaterbron.

'n Vaalribbok is bedags aktief, met afwisselende periodes waartydens hy wei en rus, alhoewel die warm middagure hoofsaaklik rustig in die koelte deurgebring word. Daar is twee sosiale groepe wat voorkom: 'n groep wyfies met 'n dominante mannetjie (gemiddeld 8 diere, maar dit kan tot 20 wees) en 'n groep enkellopende mannetjies op soek na 'n groep met wyfies wat oorgeneem kan word. Wanneer 'n vaalribbok gevaar bespeur, vlug hy met kenmerkende skommelperdbewegings en wys die wit onderkant van sy stert. Vaalribbokke is goeie springers en klimmers.

Die ramme is poligaam: hulle word met meer as een ooi geassosieer. 'n Ram sal sy groep ooie teen ander ramme beskerm en die ramme afskrik deur te proes en sy hoewe op die grond te kap of hulle selfs aanval. Ramme wat verloor, is dikwels alleenlopend. Die ramme is uiters aggressief en sal tydens die paarseisoen soms ander vaalribbokramme, skape en boerbokke doodmaak. Die paarseisoen is in April en die ooi skenk in November of Desember die lewe aan 'n enkele lammetjie. 'n Mannetjie is teen 18 – 21 maande geslagsryp en sal dan die groep verlaat om sy eie gebied te vestig.

Vaalribboke het 'n gemiddelde lewensduur van 8 tot 10 jaar. Anders as ander diere, vaar vaalribboke nie goed in gevangenskap nie.

Buiten die mens, word vaalribbokke deur leeus, luiperds, hiënas, wildehonde, luislange en jakkalse gejag. Hulle is ook die teiken van 'n aantal parasiete soos luise, vlooie en bosluise.

Die vaalribbok is endemies tot Suid-Afrika en Botswana en is nie verwant aan enige van die ander 78 boksoorte wat in Afrika voorkom nie. Die vaalribbok is 'n oorblyfsel van boksoorte wat gedurende die laaste ystydperk, twee miljoen jaar gelede, uitgesterf het. Die totale getal vaalribboke in Suid-Afrika is in 1975 op slegs 1400 geskat. Hierdie boksoort kom hoofsaaklik in bergagtige gebiede voor, waar die omgewing beskerming bied.

 Sien ook 
 Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
 Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
 Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

 Bronnelys 
 Soogdiere van die Krugerwildtuin en ander Nasionale Parke (1979). Saamgestel deur Die Nasionale Parkeraad. 'n Publikasie van die Raad van Kuratore vir Nasionale Parke van die Republiek van Suid-Afrika. .
 Dewey, S. 2002. "Pelea capreolus", Animal Diversity Web. Verkry op 28 April 2009.
 Die natuurlewe van Suider-Afrika: A Field Guide, deur Vincent Carruthers, Penny Meakin, Barend Louis Penzhorn. Struik-uitgewers, 2000. , .

 Verwysings 

 Eksterne skakels 


Kategorie:Wildsbokke