Nederlanders

Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Nederlands.
{{Etniese groep
| beeld = 300px
| onderskrif = 
| groep = Nederlanders
| bevolking = ca. 29 miljoen<ref> Autochtone population at 1 January 2006, Central Statistics Bureau, Integratiekaart 2006',  </ref>
| plek =  ~13,2 miljoen
 ~7 miljoen 
 ~4,4 miljoen 
 ~1 miljoen 
 ~1 miljoen
 350 000 Federal Statistics Office - Foreign population 
 335 500
 120 970
 100 000
 30 000
 20 000
 15 000
 15 000
 13 000
 10 000
| taal = Nederlands, Wes-Fries, Afrikaans
| geloof = Histories twee-derde Protestantisme (hoofsaaklik Calvinisme met 'n noemenswaardige Lutherse minderheid), een derde Rooms-Katolieke Kerk; vandag meestal ongebonde, met Rooms-Katolieke Verenigde kerke (Gereformeerde en Lutherse) minderhede
| verwante = Ander Germaanse volke soos Afrikaners, Duitsers, Engelse, Friese en Vlaminge
}}
Die begrip Nederlanders' (Nederlander, die Nederlandse volk) omvat verskeie definisies, en hulle kan afgesonderd, verwant of deels oorlappend teenoor mekaar staan. Hier onder word die verskillende begrippe gedefinieer, waarna die artikel verder uitbrei oor die Nederlandse etnisiteit.

 Nederlandse nasionaliteit 
Die Rykswet op die Nederlandskap (Nederlands: Rijkswet op het Nederlanderschap) bepaal of iemand 'n Nederlander is. 'n Gelykwaardige term is Nederlandse staatsburger, Nederlandse onderdaan (maar sien ook onder), en iemand met die Nederlandse nasionaliteit.

In die meeste ander lande (byvoorbeeld België of Spanje) word die woord nasionaliteit, of 'n vertaling daarvan, meer as 'n begrip digter aan etnisiteit gebruik. In Nederland word die staatsburgerskap in die reël deur geboorte bekom. Die hoofreël van die Rykswet op Nederlandskap is dat iemand 'n Nederlander is, indien dewelke op die moment van geboorte één Nederlander as ouers het. Daarna kan die staatsburgerskap ook deur naturalisasie verkry word. Mens kan Nederlandse staatsburgerskap verloor wanneer die staatsburgerskap van 'n ander land vrywilliglik aangeneem word. Om diens te aanvaar in 'n vreemde krygsmag kan ook tot verlies van die Nederlandse nasionaliteit lei, indien die krygshandelinge teen die Nederlandse belange indruis. Dat mens by 'n veroordeling tot gevangenisstraf die staatsburgerskap sou kon verloor, is 'n misverstand wat berus op verwarring met die straf van ontsetting uit die kiesreg, waartoe mens wél veroordeel kan word.

 Onderdaanskap 
Nederlanders is teenoor Nederland onderdanig, maar in die verlede was daar Nederlandse onderdane wat geen Nederlanders was nie.

In die voormalige Nederlands-Indië het dit vir die inheemse bevolking gegeld. Dit word in die wet oor die Nederlandse onderdaanskap (Wet van 10 Februarie 1910, Stb. nr. 55) verwoord. In 1927 word hierdie wet ook op Suriname en  Curaçao met hul onderhoriges van toepassing. Sedert 1949 was dit nie meer op die selfstandig gewordene Indonesië van toepassing nie, maar wel nog op die Nederlandse Nieu-Guinee. Na die invoering van die Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden'' in 1954, was daar slegs nog nie-Nederlandse onderdane in Nederlandse Nieu-Guinee. Na die oordrag aan Indonesië in 1962/'63 het geen aparte begrip "onderdaan" meer bestaan nie.

Die begrip "onderdaan" word wel nog in die internasionale verband gebruik, byvoorbeeld in die term "gemeenskapsonderdaan."

 Nederlandse volk 
duimnael|links|Mense van 'n boeregemeenskap in Zeeland (1949)
Met "volk" kan, afhanklik van die konteks, sowel na die Nederlandse nasie (dit wil sê, die hele bevolking van Nederland) as na mense met die Nederlandse etnisiteit verwys word. Hoewel die woord in die omgangstaal vry voorkom, word die term in die wetenskaplike veld deurgaans vermy vanweë die onduidelike en dikwels vae betekenis daarvan.

 Nederlandse nasie 
duimnael|regs|Jan van Riebeeck land in April 1652 met sy gevolg in Tafelbaai.
Die begrip nasie is abstrak, en is tydens die tydperk van die Romantiese Nasionalisme aan die einde van die 18de eeu bekendgestel. 'n Nasie kan bestaan uit één enkele etnisiteit – Japan en Ysland is moderne voorbeelde – of uit meerdere, waar die Volksrepubliek China of die Verenigde State van Amerika as voorbeelde dien. Dikwels is dit so dat een etnisiteit kultureel (ook wat die heersende taal betref) dominant is. Ook in Nederland bestaan die nasie uit meerdere etnisiteite, waarby die Nederlandse die mees dominante is.

 Nederlandse etnisiteit 
Die Nederlandse etnisiteit is 'n sosiaal-kulturele identiteit. Deurgaans word mense met Nederlandse etnisiteit eenvoudig Nederlanders genoem.

Nederlanders (in die etniese sin) is onderling deur 'n gemeenskaplike geskiedenis, kultuur, taal en afstamming verbonde. Etnisiteit is nie aan die Nederlandse landsgrense gebonde nie, en ook die Vlaminge word as behorend tot die Nederlandse etnisiteit beskou, en tog nie tot die Nederlandse volk in 'n nasionale sin nie.

Afrikaners stam deels van Nederlanders en Vlaminge af.

 Verwysings 

 Notas 

 Eksterne skakels 

Kategorie:Etniese groepe in Frankryk
Kategorie:Etniese groepe in Kanada
Kategorie:Etniese groepe in Nederland
Kategorie:Etniese groepe in Suid-Afrika
Kategorie:Etniese groepe in die Verenigde State van Amerika
Kategorie:Germane