Agtervoegsel

'n Agtervoegsel, uitgang of suffiks is in alle nie-isolerende tale 'n affiks wat agter die woordstam geplaas word.

Daar word na agtervoegsels as postmorfeme verwys. 'n Agtervoegsel is altyd 'n gebonde morfeem en kan dus nie as 'n selfstandige woord voorkom nie.

 Twee soorte 
Daar bestaan twee soorte agtervoegsels wat twee verskillende doele dien:
 daar kan van die grondwoord afleidings mee gevorm word (afleidingsagtervoegsels), of
 dit kan die grammatikale funksie van 'n woord uitdruk (buigingsagtervoegsels).

 Afleidingsagtervoegsels 
Voorbeelde van afleidingsagtervoegsels:
 hoog — hoogheid
 hoop — hopeloos
 een — eensaam — eensaamheid

 Buigingsagtervoegsels 
Voorbeelde van buigingsagtervoegsels:
 hout — houtjie (verkleinwoord)
 mens — mense (meervoud)sleg — slegte sleg — slegter — slegste (trappe van vergelyking)

 Voorbeelde van Afrikaanse agtervoegsels 
 -aar, -er vorm selfstandige naamwoorde van werkwoorde; betekenis: 'persoon wat die handeling uitvoer': bakker, versamelaar -aard, -erd vorms selfstandige naamwoorde van byvoeglike naamwoorde; betekenis: 'persoon met die deur die byvoeglike naamwoord uitgedrukte eienskap': luiaard, papperd -agtig vorm byvoeglike naamwoorde van selfstandige naamwoorde en byvoeglike naamwoorde, in beide gevalle met die betekenis 'soortgelyk, net soos': beesagtig, kinderagtig -heid vorm selfstandige naamwoorde van byvoeglike naamwoorde: ongelykheid, boosheid -(er)ig vorm byvoeglike naamwoorde van selfstandige naamwoorde en byvoeglike naamwoorde: besitterig, vogtig -y (variant -ery, -ny) vorm selfstandige naamwoorde
 van werkwoorde; betekenis:
 die ter enige tyd uitvoering van die handeling: knoeiery, vleiery plek waar die handeling plaasvind: bakkery, wassery van selfstandige naamwoorde; betekenis:
 plek waar 'n persoon woon of werk: boerdery versamelwoord: die geheel van wat op die grondwoord betrekking het: amptenary van byvoeglike naamwoorde; betekenis: 'deur die byvoeglike naamwoord uitgedrukte eienskap het': lekkerny -ing maak van 'n werkwoord 'n selfstandige naamwoord: bedoeling, omheining -ie, tjie en pie vorm verkleinwoorde
 -lik vorm byvoeglike naamwoorde
 van selfstandige naamwoorde: oombliklik, koninklik van werkwoorde: verwerplik, wenslik, verskriklik -logie (van die Griekse -λογια (-logia), sprekend, van λεγειν (legein), spreek) vorm selfstandige naamwoorde, met as betekenis "die studie van ___", soos in: dendrologie, mineralogie -logie (van die Griekse λογος (logos), woord) vorm selfstandige naamwoorde, wat 'n taalkundige verskynsel beskryf, byvoorbeeld: tautologie -loos vorm byvoeglike naamwoorde met betekenis van sonder (kinderloos, huisloos)
 -skap vorm selfstandige naamwoorde
 van byvoeglike naamwoorde: blydskap, verwantskap van selfstandige naamwoorde:
 versamelwoorde: broederskap, vennootskap woorde wat 'homself in die hoedanigheid bevind' aandui: ballingskap, kluisenaarskap van werkwoorde: weddenskap, wetenskap -te vorm selfstandige naamwoorde van byvoeglike naamwoorde: hoogte, leegte Orige voorbeelde 
voorbeelde vanuit Latyns afkomstige suffikse: -tor, -teit, -sie voorbeelde vanuit Frans afkomstige suffikse: -teur''

 Sien ook 
 Voorvoegsel of prefiks

 Eksterne skakels 


Kategorie:Morfologie (taalkunde)
Kategorie:Taalkunde

fr:Affixe#Place des affixes
nn:Affiks#Suffiks