Toutologie (stylfiguur)

'n Toutologie (afkomstig van die Griekse woord ταυτολογία, d.w.s. tauto logos, wat dieselfde woord beteken) of stapelvorm is die benadrukking van 'n woord met 'n ander woord waarvan die betekenis so goed as dieselfde is. Anders gestel is dit die opeenstapeling van woorde met dieselfde betekenis, wat gevolglik oorbodige herhaling behels.

Toutologie kom meer dikwels voor as 'n taalfout as 'n stylfiguur, maar in eersgenoemde geval is daar sprake van versteende gebruik. Baie vaste uitdrukkings is dan ook toutologieë. Ook kan 'n toutologie soms meewerk om 'n gevoel te versterk. Dit word nie as foutief beskou wanneer dit só aangewend word nie. 

By 'n pleonasme is die twee woorde nie sinonieme nie, maar word die betekenis van die een woord by die ander ingesluit, byvoorbeeld met "dood verdrink".

 Korrekte toutologie 
Min of meer versteende (korrekte) toutologieë is onder meer:
 graftombe
 brokstuk
 gratis en vir niks
 een en dieselfde
 leuens en bedrog
 lis en bedrog
 geheel en al
 vas en seker
 gewis en waaragtig
 nooit of te nimmer
 vir ewig en altyd
 oor en uit
 uitklaar

 Foutiewe toutologie 
Voorbeelde van (steeds) onversteende uitdrukkings, en daarom aanduibaar as foutief, sou die volgende insluit:
 kabeltou
 netjies en versorg
 alreeds
 nooit niks 
 vuil en smerig
 bly en verheug
 vrolik en bly
 identies dieselfde
 eensaam en alleen
 maar en egter (Byvoorbeeld: "... maar ons merk egter niks op nie.")
 want en immers (Byvoorbeeld: "Ek neem 'n drankie, want ek is immers dors.")

 Verwysings 

Kategorie:Taalkunde

hu:Tautológia#Nyelvtudományi és irodalmi tautológia