Taalkommissie

Die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (voor 1964 bekend as die Spellingkommissie) is die de facto-liggaam vir die standaardisering van Afrikaans. Die Taalkommissie is verantwoordelik vir die saamstel van die Afrikaanse Woordelys en Spelreëls (AWS), 'n naslaanwerk oor Afrikaans se skryf- en spellingwyses.

 Voorsitters van die Taalkommissie 
 Van en voorletter(s)  Begindatum  Einddatum  Aantal jaar T.H. le Roux191419217D.F. Malherbe1921193918D.B. Bosman1940195010S.P.E. Boshoff195119532T.H. le Roux195319552D.F. Malherbe195619593S.P.E. Boshoff195919645W. Kempen1964197713F.F. Odendal1977199215J.G.H. Combrink199219997A.F. Prinsloo199920034E.F. Kotzé200420128J.D. McLachlan201220131G.B. Van Huyssteen201320219Suléne Pilon2021

 Lede van die Taalkommissie 
 Voornaam  en van  Van en voorletter(s)  Begindatum  Einddatum  Aantal jaar  AmpsposisieMariëtta AlbertsAlberts, M.1996201216Johan AnkerAnker, J.1995201217ondervoorsitter: 2012Chris BandaBanda, C.J.201920213Herman BeyerBeyer, H.201120176S.P.E BoshoffBoshoff, S.P.E.1921196948voorsitter: 1951–1953; 1959–1964D.B. BosmanBosman, D.B.1918194830voorsitter: 1940-1950T.J.R. BothaBotha, T.J.R.1971199120Adelia CarstensCarstens, A.199519994Wannie CarstensCarstens, W.A.M.1991200312Jan F.E. CelliersCelliers, J.F.E.191419184Anna CoetzeeCoetzee, A.199820046Johan CombrinkCombrink, J.G.H.1974199925voorsitter: 1992-1999Leona CompionCompion, L.201820214Willem de KlerkDe Klerk, W.J.1974198410Leon de StadlerDe Stadler, L.G.199119943Meyer de VilliersDe Villiers, M.1956197418Hans du PlessisDu Plessis, H.G.W.198619915Madaleine du PlessisDu Plessis, M.200420128J.D.  du Toit (Totius)Du Toit, J.D.191419184S.J. du ToitDu Toit, S.J.1949196516Louis EksteenEksteen, L.C.1971199019Gerda EngelbrechtEngelbrecht, G.201820214Ilse FeinauerFeinauer, I.199119965Rufus GouwsGouws, R.H.198619948D.C. HauptfleischHauptfleisch, D.C.1971199120Frank HendricksHendricks, F.201020177ondervoorsitter: 2013–2017L.W. HiemstraHiemstra, L.W.1940197131Sophia KappKapp, S.201320219Willem KempenKempen, W.1949197829voorsitter: 1964–1977Benedictus KokKok, B.195919612Ernst KotzéKotzé, E.F.1992201220voorsitter: 2004–2012G.J. LabuschagneLabuschagne, G.J.196319652C.J. LangenhovenLangenhoven, C.J.191419184T.H. le RouxLe Roux, T.H.1914196551voorsitter: 1914–1921; 1953-1955Tony LinksLinks, T.199219964Frikkie LombardLombard, F.J.1995202025sekretaris: 1995–2010J.E. LoubserLoubser, J.E.1971198110Phillip LouwLouw, P.201320185Jana LutherLuther, J.G.S.201320219sekretaris: 2018-2021D.F. MalherbeMalherbe, D.F.1914196652voorsitter: 1921-1939; 1956-1959W.M.R. MalherbeMalherbe, W.M.R.191419184J.S.B. MaraisMarais, J.S.B.196319652Tom McLachlanMcLachlan, J.D.1995201318ondervoorsitter: 2004-2012; voorsitter:  2012–2013Gawie NienaberNienaber, G.S.1959197415Francois OdendalOdendal, F.F.1962198927voorsitter: 1977–1992Annél OttoOtto, A.200420128Fred PheifferPheiffer, F.C.201820214Marné  PienaarPienaar, M.201320219Suléne PilonPilon, S.2010202112sekretaris: 2012–2017; ondervoorsitter: 2018–2021Larry PokpasPokpas, L.199519983Fritz  PonelisPonelis, F.A.197719847M.J. PosthumusPosthumus, M.J.196819713Gustav PrellerPreller, G.S.191419184Anton PrinslooPrinsloo, A.F.1989200314voorsitter: 1999–2003Elvis SaalSaal, E.O.200520072C.J. SchefferScheffer, C.199319963Johannes du Plessis ScholtzScholtz, J. du P.1944195612P.C. SchooneesSchoonees, P.C.1961197110Johannes J. SmithSmith, J.J.191719269F.J.  SnijmanSnijman, F.J.1953198027S. StrydomStrydom, S.196219675Joey SwanepoelSwanepoel, J.199219986Piet SwanepoelSwanepoel, P.H.199219975Marius SwartSwart, M.202120211H.J. TerblancheTerblanche, H.J.196319674H.J.J.M. van der MerweVan der Merwe, H.J.J.M.196219708Gerhard van HuyssteenVan Huyssteen, G.B.2005202117sekretaris: 2011–2012; ondervoorsitter:  2012–2013; voorsitter: 2013–2021Jarries van JaarsveldVan Jaarsveld, G.J.198619915Christo van RensburgVan Rensburg, M.C.J.1979199112Dirk van SchalkwykVan Schalkwyk, D.1991200413Gerhard van WykVan Wyk, G.201020122H. VenterVenter, H.196819779

 Taalkommissies verantwoordelik vir die AWS 

 Die Spellingkommissie van die 1917-AWS (eerste/tweede uitgawe) 
 Jan F.E. Celliers
 J.D. du Toit
 C.J. Langenhoven
 T.H. le Roux (konvener) (ook lid van die Woordelijs-kommissie)
 D.F. Malherbe (ook lid van die Woordelijs-kommissie)
 Gustav S. Preller
 W.M.R. Malherbe
 Johannes J. Smith (slegs lid van die Woordelijs-kommissie)

 Die Spellingkommissie van die 1921-AWS (derde uitgawe) 
 D.B. Bosman
 Jan F.E. Celliers
 J.D. du Toit
 C.J. Langenhoven
 T.H. le Roux
 D.F. Malherbe
 Gustav S Preller
 Johannes J. Smith

 Die Spellingkommissie van die 1931-AWS (vierde uitgawe) 
 D.B. Bosman
 Jan F.E. Celliers
 J.D. du Toit
 C.J. Langenhoven
 T.H. le Roux
 D.F. Malherbe
 Gustav S. Preller

By die spelreëls was ook vir die eerste keer 'n bylae oor leestekens. Hierdie is deur A.C. Bouman opgestel. Dit is onduidelik of A.C. Bouman in dié tydperk lid was van die Taalkommissie.

 Die Spellingkommissie van die 1937-AWS (vyfde uitgawe) 

 Die Spellingkommissie van die 1953-AWS (sesde uitgawe) 
 S.P.E. Boshoff
 S.J. du Toit
 L.W. Hiemstra
 Willem Kempen
 T.H. le Roux
 D.F. Malherbe
 Johannes du Plessis Scholtz

 Die Taalkommissie van die 1964-AWS (sewende uitgawe) 
 S.P.E. Boshoff (voorsitter)
 M de Villiers
 S.J. du Toit
 L.W. Hiemstra
 Willem Kempen (sekretaris)
 G.J. Labuschagne
 T.H. le Roux
 D.F. Malherbe
 J.S.B. Marais
 G.S. Nienaber
 F.F. Odendal
 F.J. Snijman
 S. Strydom
 H.J. Terblanche
 H.J.J.M. van der Merwe

 Die Taalkommissie van die 1991-AWS (agtste uitgawe) 
 T.J.R. Botha (ondervoorsitter)
 Johan Combrink
 Hans du Plessis
 Louis Eksteen
 Rufus Gouws
 D.C. Hauptfleisch (sekretaris)
 Francois Odendal (voorsitter)
 Anton Prinsloo
 Jarries van Jaarsveld
 Christo van Rensburg

In die Voorwoord van die 1991-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende oud-Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde) wat oor 'n korter of langer tyd sedert 1964 bydraes gelewer het:
 S.P.E. Boshoff
 Willem de Klerk
 Meyer de Villiers
 S.J. du Toit
 L.W. Hiemstra
 Willem Kempen
 G.J. Labuschagne
 T.H. le Roux
 J.E. Loubser
 D.F. Malherbe
 J.S.B. Marais
 Gawie Nienaber
 Fritz Ponelis
 M.J. Posthumus
 F.J. Snijman
 S Strydom
 H.J. Terblanche
 H.J.J.M. van der Merwe
 H Venter

In dié voorwoord word A Coetser (adjunksekretaris) en Leon de Stadler ook vir hulle sekretariële hulp bedank. Dit is onduidelik of die twee persone in die tydperk lid was van die Taalkommissie.

 Die Taalkommissie van die 2002-AWS (negende uitgawe) 
 Mariëtta Alberts
 Johan Anker
 Wannie Carstens
 Anna Coetzee
 Ernst Kotzé
 Frikkie Lombard
 Tom McLachlan
 Anton Prinsloo (voorsitter)

Hierdie lede (insluitende Johan Combrink (postuum)) ontvang almal in 2003 die C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.

In die Voorwoord van die 2002-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde):
 Adelia Carstens
 Johan Combrink
 Leon de Stadler
 Hans du Plessis
 Louis Eksteen
 Ilse Feinauer
 Rufus Gouws
 D.C. Hauptfleisch
 Christo van Rensburg
 Tony Links
 Francois Odendal
 Larry Pokpas
 C.J. Scheffer
 Joey Swanepoel
 Piet Swanepoel
 Jarries van Jaarsveld
 Dirk van Schalkwyk

 Die Taalkommissie van die 2009-AWS (tiende uitgawe) 
duimnael|250px|Taalkommissie: Augustus 2006
 Mariëtta Alberts
 Johan Anker
 Madaleine du Plessis
 Ernst Kotzé (voorsitter)
 Frikkie Lombard (sekretaris)
 Tom McLachlan (ondervoorsitter)
 Annél Otto
 Gerhard van Huyssteen

Hierdie lede ontvang almal in 2009 die C.L. Engelbrechtprys van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.

In die Voorwoord van die 2009-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde):
 Wannie Carstens
 Anna Coetzee
 Anton Prinsloo
 Elvis Saal

 Die Taalkommissie van die 2017-AWS (elfde uitgawe) 
duimnael|250px|Taalkommissie: April 2010

 Herman Beyer
 Frank Hendricks
 Sophia Kapp
 Frikkie Lombard
 Phillip Louw
 Jana Luther
 Marné Pienaar
 Suléne Pilon
 Gerhard van Huyssteen

In die Voorwoord van die 2017-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde):

 Mariëtta Alberts
 Johan Anker
 Madaleine du Plessis
 Ernst Kotzé
 Tom McLachlan
 Annél Otto
 Gerhard van Wyk

 Die Taalkommissie van 2017-2021 
Die Taalkommissie wat vanaf 2018 tot 2021 gedien het, het bestaan uit:
 Leona Compion (2018–2021)
 Gerda Engelbrecht (2018–2021)
 Sophia Kapp (2013–2021)
 Jana Luther (2013–2021) (sekretaris: 2018–2021)
 Fred Pheiffer (2018–2021)
 Suléne Pilon (2010–2021) (sekretaris: 2012–2017; ondervoorsitter: 2018–2021)
 Marius Swart (2021)
 Gerhard van Huyssteen (2005–2021) (sekretaris: 2011–2012; ondervoorsitter: 2012–2013; voorsitter: 2013–2021)

Doelwitte van dié Taalkommissie was onder andere om die AWS toegankliker vir jonger gebruikers te maak. Tot en met 2021 is die woordelys grondig herwerk, sodat dit in die toekoms makliker sou kon wees om inligting in die lys na te slaan. Die struktuur van die res van die inhoud in die AWS is ook herwerk en in 'n nuwe formaat gegiet. Aan die einde van die termyn van dié TK is geen van die uitsette egter gepubliseer nie en is die inligting aan 'n nuwe TK oorhandig. 

Die volgende lede het gedurende hierdie termyn van die Taalkommissie uitgetree:

 Chris Banda (2019–2021)
 Frikkie Lombard (1995–2020) (sekretaris: 1995–2010)
 Marné Pienaar (2013–2021)

 Die huidige Taalkommissie 
In 2020 het die raad van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns – op aanbeveling van die Taalkommissie – besluit om die struktuur, aanstelling/benoeming en werkswyse van die Taalkommissie ingrypend te verander. Veranderinge sluit in die aanstel van 'n Taalkommissieadviespaneel, bestaande uit 100 lede, om die Taalkommissie van advies te voorsien. Taalkommissielede word ook van 2022 af nie meer vir aanstelling benoem deur bestaande lede nie, maar word, na afloop van 'n aansoek- en onderhoudproses, deur die raad in spesifieke portefeuljes aangestel. Aangestelde lede verdien van 2022 af ook 'n honorarium vir hul Taalkommissiewerk.

Die Taalkommissie wat vir die termyn 2022 tot 2024 aangestel is, is:
 Annelise de Vries (2022)
 Jaco du Toit (2022)
 Jana Luther (2013–2022) (sekretaris: 2018–2022)
 Fred Pheiffer (2018–2022)
 Suléne Pilon (2010–2022) (sekretaris: 2012–2017; ondervoorsitter: 2018–2021; voorsitter: 2022)
 Monique Rabé (2022)
 Marius Swart (2021–2022) (ondervoorsitter: 2022)

 Eksterne skakels 


 Verwysings 

Kategorie:Afrikaans
Kategorie:Taalowerhede
Kategorie:Beyweraars vir Afrikaanse Wikipedia

nl:Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns#Die Taalkommissie