Transvaalkolonie

Die Transvaalkolonie (Engels: Transvaal Colony) is 'n voormalige kolonie van die Verenigde Koninkryk wat tussen 1902 en 1910 bestaan het. Dit moet onderskei word van "Transvaal" wat so genoem is toe Theophilus Shepstone 'n soortgelyke gebied in 1877 geannekseer het. Daar is ook die provinsie van Suid-Afrika wat "Transvaal" genoem is. Bykomend, is die geografiese gebied wat noord van die Vaalrivier lê, ook "Transvaal" genoem.

duimnael|links|Goudmyne. Lugfoto geneem deur Eduard Spelterini in Julie 1911, een jaar na die verkondiging van die Transvaalkolonie aan die Unie van Suid-Afrika.
Ingevolge die Verdrag van Vereeniging, onderteken deur die regering van die Zuid-Afrikaansche Republiek namens sy burgers, het hulle koning Edward VII as hul soewereine heerser erken. Die gebied sou voortaan die Transvaalkolonie genoem word. In Junie 1902 is Sir Alfred Milner aangestel as goewerneur van die Transvaalkolonie. Die regeringstrukture is neergelê in 'n koninklike ope brief gedateer 23 September 1902. Ingevolge daarvan is 'n genomineerde uitvoerende- en wetgewende raad in die lewe geroep. Hahlo & Kahn, Union of South Africa, Juta & Company, Ltd, 1960, bl. 111.

Boereleiers het in 1904 hul eie politieke party gestig en dit Het Volk genoem. Louis Botha is as leier verkies. Die party het selfregering vir die Transvaal bepleit. Hahlo & Kahn, supra, bl. 111. In 1905 het William Waldegrave Palmer die goewerneur van die Transvaal geword.

Die Liberale Party in Brittanje het die 1906 verkiesing gewen. Hulle het nog dieselfde jaar selfregering ("responsible government") aan die Transvaal toegeken. Die wetgewende liggaam sou uit twee kamers bestaan. Die "Legislative Council" sou 15 lede bevat en hulle sou deur die goewerneur aangewys word. Die "Legislative Assembly" sou 69 verkose lede hê. Volwasse blanke mans wat reeds ses maande in die kolonie woonagtig was, sou stemreg hê. Daar sou 6 ministers wees en hulle moes natuurlik die vertroue van die "Legislative Assembly" geniet. Die amptelike taal van die parlement sou Engels wees, maar toesprake kon ook in Hollands gemaak word. Sekere magte is nietemin deur die goewerneur behou. Hahlo & Kahn, supra, bl. 112

Die eerste verkiesing is in 1907 gehou. Het Volk het 37 van die 69 kiesafdelings verower en Louis Botha het eerste minister geword.

Die Transvaalkolonie het in 1910 deel van die Unie van Suid-Afrika geword.

 Demografie 
 Rasverdeling 
Bevolkingsgetalle volgens die 1904-sensus: Smuts I: The Sanguine Years 1870–1919, W.K. Hancock, Cambridge University Press, 1962, bl. 219
 Bevolkingsgroep Getal Persent(%)Swartes 937 127 73,79Blankes 297 277 23,40Bruines 24 226 1,90Asiërs 11 321 0,89Totaal 1 269 951 100,00

 Verwysings 

Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika
Kategorie:Limpopo
Kategorie:Mpumalanga
Kategorie:Voormalige Britse kolonies