Lichtenburg

duimnael|links|210px|Die gedenkteken op Lichtenburg opgedra aan burgers van die distrik wat gesneuwel het tydens die Anglo-Boereoorlog.
duimnael|220px|regs|Die gebou van die NG moedergemeente Lichtenburg.
links|duimnael|210px|Die boodskap aan die basis van die obelisk op Lichtenburg, opgedra aan plaaslike gesneuweldes in die Anglo-Boereoorlog.
duimnael|220px|regs|Die kerksaal van die NG moedergemeente.
duimnael|links|220px|Die standbeeld van genl. Koos de la Rey voor die stadsaal.

Lichtenburg is 'n dorp in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika. 

 Geskiedenis 
Die dorp is gestig op die plase Middelbosch en Doornfontein. Die plase is deur Hendrik Greeff, skoonvader van generaal JH De la Rey, aan die Zuid-Afrikaansche Republiek vir die stigting van 'n dorp geskenk. Die naam is gekies in 1873 deur die president van die Zuid-Afrikaansche Republiek Thomas Francois Burgers, en beteken "dorp van lig". Jacobus Voorendyk het op 13 Maart 1926 'n diamant op hulle familieplaas ontdek, en binne twaalf maande was daar 108 000 fortuinsoekers op die toneel. 

 Godsdiens 
Vir hoofartikel, sien NG gemeente Lichtenburg.

Die eerste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk (indertyd bekend as die Nederduitse Hervormde of Gereformeerde Kerk) in die Wes-Transvaal is in 1885 hier gestig waarvan die verste uithoek meer as 110 km van die dorp af was. Die lidmate het skaars 300 getel. Die eerste kerkie is reeds in 1878 opgerig onder leiding van die konsulent, ds. J.P. Jooste van die NG gemeente Potchefstroom. Dertien jaar later, danksy die ywer van Lichtenburg se eerste leraar, ds. H.J.L. du Toit, het die gemeente 'n nuwe klipkerk ingewy.

Tydens die dienstydperk van ds. J.A. Beyers, van 1905 tot 1912 die tweede leraar, is die noordelike gewel laat aanbou. Dit was sy opvolger, ds. J.G. Perold (1913-'19), wat gesorg het vir die verfraaiing van die binneruimte van die kerk deur galerye en nuwe banke te laat aanbring. Die kerk het eers tydens ds. P. du Toit, later armersorg-sekretaris van die Kaapse Kerk, sy huidige voorkoms gekry danksy die oprigting van die toring en die aanbring van die uurwerk. Toe is 'n nuwe orrel ook in gebruik geneem. Tydens ds. Du Toit se bediening het die dorp geweldige verandering ondergaan toe die delwerye in 1926 oopgaan.

 Distrik 
Die distrik beslaan 6 200 km2. Mielies, grondbone en sonneblomsaad is van die belangrikste gewasse wat verbou word. Sement word ook in die omgewing vervaardig.

 Bekende inwoners 
 Lichtenburg was die tuiste van die beroemde Boereleier genl. Koos de la Rey en van die siener Nicholaas van Rensburg.
 Madeleine van Biljon, bekende skryfster en joernalis.

 Geboortes 
 Dawid Roux (1959), fotograaf
 Fanus Rautenbach (1928–2011), skrywer

 Sien ook 
 Gereformeerde kerk Lichtenburg
 Lichtenburg (kiesafdeling)
 Lys van dorpe in Suid-Afrika

 Bronne 
 Rosenthal, Eric, Encyclopaedia of Southern Africa, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.

 Olivier, ds. P.L. (samesteller), Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.

 Verwysings 

 Eksterne skakels 
   Webwerf oor die dorp

Kategorie:Nedersettings in Noordwes