Vrystaat

Die Vrystaat (Suid-Sotho: Foreistata, Engels: Free State) is een van die nege provinsies van Suid-Afrika. Sy hoofstad is Bloemfontein wat ook Suid-Afrika se geregtelike hoofstad is.

duimnael|links|Die Vierde Raadsaal, setel van die Vrystaatse provinsiale wetgewer
Op 'n landkaart lyk die Vrystaat nog net soos die ou Boererepubliek van die negentiende eeu, die Oranje-Vrystaat – in die landelike hartland van Suid-Afrika. Maar in die twintigste eeu is sy landelikheid veral in die noorde dramaties verander deur die ontdekking van goud en die vervaardiging van olie uit steenkool. Die ou naam Oranje-Vrystaat is in Junie 1995 tot Vrystaat verkort.

 Geskiedenis 
Sien Oranje-Vrystaat

 Demografie 
duimnael|links|Meerderheidstale in die Vrystaat:
 Bevolking (2017-skatting): 2 890 000.
 Tale: Suid-Sotho (64,4%), gevolg deur Afrikaans (14%).
 Meeste van die wit- en bruinmense praat Afrikaans, die meeste Indiërs praat Engels en meeste van die swartmense praat Suid-Sotho.

 Geografie 
Oppervlakte: Sowat 129 825 km².

 Ligging en topografie 
Die Vrystaat lê tussen die Oranje- en die Vaalrivier en word omring (kloksgewys van bo af) deur Gauteng, Mpumalanga, KwaZulu-Natal, Lesotho, die Oos-Kaap, die Noord-Kaap en Noordwes. Die provinsie is geleë op die Hoëveld, die groot plato waarop 'n groot deel van die Suid-Afrikaanse binneland lê. In die verre weste is die Vrystaat plat en yl begroei, maar die res van die provinsie word deur uitgebreide grasvlaktes gekenmerk. Die landskap raak heel aanskoulik in die Oos-Vrystaat namate 'n mens die Drakensberge nader.

 Distrikte 
Daar is 4 distrikte in die provinsie Vrystaat, naamlik:
 Fezile Dabi (voorheen Noord-Vrystaat)
 Lejweleputswa (voorheen Gold Fields)
 Thabo Mofutsanyana
 Xhariep

 Dorpe en stede 
duimnael|Bloemfontein
duimnael|Bloemfontein
duimnael|Clarens
duimnael|Cornelia
 Arlington
 Bethlehem
 Bethulie
 Bloemfontein
 Bothaville
 Brandfort
 Clarens
 Ficksburg
 Frankfort
 Gariepdam
 Harrismith
 Heilbron
 Hennenman
 Hobhouse
 Jagersfontein
 Koffiefontein
 Koppies
 Kroonstad
 Ladybrand
 Odendaalsrus
 Parys
 Petrus Steyn
 Phuthaditjhaba
 Reddersburg
 Reitz
 Rouxville
 Sasolburg
 Senekal
 Smithfield
 Thaba Nchu
 Theunissen
 Trompsburg
 Virginia
 Vrede
 Vredefort
 Welkom
 Winburg
 Zastron

 Ekonomie 
duimnael|Beeste wei naby Winburg
Die Vrystaat is 'n belangrike mynbou-provinsie in die middel van Suid-Afrika en goud, diamante en steenkool word ontgin. Sintetiese brandstof word in Sasolburg uit steenkool vervaardig. Op die koop toe is die provinsie 'n vername landbousentrum waar 'n groot verskeidenheid van gewasse gekweek word, waaronder mielies, aartappels, sonneblomsaad, koring en sorghum. Die meeste van die land se kersies word in die Ficksburg-gebied geoes; daar vind ook jaarliks 'n kersiefees plaas. Suiwel- en skaapboerdery dra ook grootliks tot die ekonomie by.

 Verwysings 

 Bronne 
 van Schoor, M.C.E.: Die Vrystaat. In: Ons Land. 'n Reeks van 65 praatjies uitgesaai in die Afrikaanse diens van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie van 1 September tot 16 November 1967.


 Eksterne skakels 


  Amptelike webwerf