Lys van psigiatriese geneesmiddel-ingrepe

Die volgende is 'n lys van moontlike psigiatriese geneesmiddel-ingrepe. Die generiese name van betrokke geneesmiddels word gebruik, in plaas van handelsname, om dit wêreldwyd toepaslik te maak.

 Angsteëwerende middels 

 Bensodiasepiene 
Bensodiasepiene word in drie groepe geklassifiseer: kort-, medium- en langwerkend. Die kragtigheid van die middel hang af van die middel en die middel se metabolietprodukte vir bensodiasepienreseptore. Benewens angsverligting, help die meeste ook met slaap, en het hulle ook spierverslappende en antikonvulsiewe werking.

 Kortwerkend 
midasolam
triasolam

 Mediumwerkend 
alprasolam
bromasepam
estasolam
halasepam
lorasepam
oksasepam
temasepam

 Langwerkend 
chloordiasepoksied
clobasepam
clonasepam
clorasepiensuur
diasepam
flurasepam
nitrasepam
kwasepam

 Ander middels 
Antidepressante
paroksetien
venlafaksien
 Ander 
hidroksisien
buspiroon
fenobarbitoon

 Antidepressante 
Antidepressante verhoog psigomotor-aktitiwiteit voordat die verlaagde gemoed opgehef word. Sommige antidepressante is toksies in oordosis. Verskillende klasse antidepressante kan versigtig gekombineer word, en versterking deur middel van die toevoeging van middels anders as antidepressante kan toegepas word in die geval van weerstandige depressiewe versteuring. Kinders en tieners is 'n risikogroep vir verhoogde selfmoordgedagtes, en aggressiwiteit, wanneer hulle antidepressante gebruik.
 Selektiewe serotonienheropnameblokkeerders 
Selektiewe serotonienheropnameblokkeerders (SSHOBs) mag nie so effektief wees vir weerstandige depressie as die trisikliese antidepressante nie. Dit skyn of vroue beter reageer op SSHOBs as mans, en beter wanneer hulle nog premenopousaal is.
sitalopram
essitalopram
fluoksetien
fluvoksamien
paroksetien
sertralien

 Noradrenalien-dopamienheropnameblokkeerder 
Die noradrenalien-dopamienheropnameblokkeerder skyn 'n laer ommeswaai na maniese toestande as ander antidepressante te hê. Dit kom ook voor of dit vroeër energie en dryfkrag verhoog.
 bupropioon
 Selektiewe serotonien-noradrenalienheropnameblokkeerder 
Dit kom voor asof post-menopousale vroue beter vaar op die selektiewe serotonien-noradrenalienheropnameblokkeerder as op SSHOBs. Dit mag ook wees dat hierdie middel 'n vroeëre werkingsaanvang het, en hoër herstelgetalle het as van die ander antidepressante.
venlafaksien
duloksetien

 Serotonien-2 antagoniste/heropnameblokkeerders 

Die suksesvolste navorsing tans oor hoe voordelig die kombinasie van psigoterapie en 'n antidepressant is, is werk wat oor psigoterapie en nefasodoon gedoen is.  Ongelukkig is nefasodoon van die mark onttrek in Suid-Afrika weens potensiële newe-effekte.

Nefasodoon
Trasodoon

 Noradrenalien/Spesifieke serotonerge antidepressante 

mirtasapien

 Nie-selektiewe sikliese antidepressante 
amitriptilien
klomipramien
desipramien
doksepien
imipramien
nortriptilien
protriptilien
trimipramien

 Monoamienoksidaseremmers 
isokarboksasied
fenelsien
tranielsiklopramien

 Omkeerbare remmer van monoamienoksidase A 

moklobemied

 Antipsigotika 
Benewens hul antipsigotiese effek, het hierdie middels ook die voordeel dat 'n mens nie van hulle afhanklik kan word nie, en dat hulle nie die bewussyn diep onderdruk selfs met hoë dosisse nie. Dit skyn simptome soos hallusinasies, wane, versteurde affek, outisme, en gedagtevormversteurings teë te werk.

 "Konvensionele" antipsigotika 
butirofenone
haloperidol
droperidol
dibensoksasepien
loksapien
etomien
dihidro-indoloon
molindoon
difenielbutielpiperidien
pimosied
alifatiese fenotiasiene
chloorpromasien
metotrimeprasien
trifluoperasien
piperasiene
flufenasien
perfenasien
tioproperasien
trifluoperasien
piperidiene
pipotiasien
mesoridasien
percyasien
tioridasien
tioxantene
zuclopentieksol
flupentieksol

 "Tweede generasie" atipiese antipsigotika 

risperidoon
klosapien
kwetiapien
olanzapien
ziprasidoon

 "Derde generasie" atipiese antipsigotika 

aripiprasool

 Elektrokonvulsiewe terapie 

Elektrokonvulsiewe terapie is die aanwending van 'n elektriese impuls op die vel, met die doel om tonies-kloniese stuiptrekkings teweeg te bring, en word in sommige geestesversteurings gebruik. Dit word meestal in ernstige gevalle gebruik, of wanneer die inname van ander middels tot nadeel van die pasiënt se gesondheid sou strek.  Ten spyte van baie negatiewe publisiteit in die populêre pers- en film-media, bly ELektrokonvulsiewe terapie van die mees effektiewe behandelingsmetodes vir Major Depressiewe Versteuring.

 Gemoedstabiliseerders 
Litiumkarbonaat
"Klassieke" manie reageer die beste op hierdie middel, en dit is minder suksesvol in "gemengde" state.  Bloedvlakke van lithium moet egter noukeurig kontroleer word, aangesien te lae vlakke oneffektief sal wees en te hoë vlakke tot potensieel gevaarlike toksisiteit kan lei.

 Antikonvulsante 
Newe-effekte kom gereeld voor met die meeste van hierdie middels. Newe-effekte sluit gewigstoename, slaperigheid en stadiger denke in.

karbamasepien
gabapentien
topiramiensuur
lamotrigien
okskarbamasepien
valproïese suur
klonasepam

 L-triptofaan 
L-triptofaan is 'n voorloper in die metaboliese pad van 5-OH Triptofaan (serotonien) en dus intiem gemoeid met die ontstaan van depressie.

 Helderligterapie 
Helderligterapie is die gereelde daaglikse blootstelling aan ultraviolet-gefiltreerde sigbare lig, met die doel om sekere gemoedsversteurings en ander versteurings te behandel. "Atipiese" simptome van gemoedsversteurings reageer gewoonlik die beste op hierdie vorm van terapie.

 Herhalende transkraniële magnetiese stimulasie 

Herhalende transkraniële magnetiese stimulasie se effek hang van verskeie faktore, soos die pasiënt se patologie, die frekwensie van die stimulus en die plasing van die magnetiese lus.

 Kruie en ander "natuurlike" produkte 
ginkgo biloba
inositol
kava kava
kudzu
melatonien
omega-3-poli-onversadigde vetsure
s-adenosilemetionien
sintjohanneswortel
waleriaan
vitamiene

 Middels om ekstra-piramidale newe-effekte teë te werk 

Verskillende van hierdie middels het verskillende effektiwiteit in verskillende pasiënte. Of 'n persoon eers behandel moet word wanneer ekstra-piramidale newe-effekte verskyn, of as 'n voorkomende behandeling, is 'n groot debat. Verder is die anti-cholinerge middels waarskynlik net nuttig om akatisie te behandel wanneer daar ook Parkinson-siekte-simptome teenwoordig is.

dopamienblokker
amantadien
antihistamien
siproheptadien
difenhidramien
orfenadrien
betablokker
propranolol
bensodiasepiens
diasepam
lorasepam
clonasepam
anticholinerge middels
benstropien
biperidien
etopropasien
prosiklidien
triheksifenidiel

 Middels vir aandagstekort-hiperaktiwiteitsversteuring 
Psigostimulante
Alle psigostimulante is ewe effektief. Alhoewel daar 'n rol blyk te wees in volwassenes met aandagstekort-hiperaktiwiteitsversteuring moet in die oog gehou word dat hierdie middels afhanklikheid kan veroorsaak in dié groep.

amfetamien en ander verwante middels
metielfenidiensuur
magnesiumpemolien
 Ander middels 
atomoksetien
klonidien
guanfasien
bupropioon
venlafaksien
trisikliese middels
mono-amienoksidaseblokkers
modafiniel

 Middels vir die behandeling van seniliteit (demensie) 
Hierdie middels keer nie die siekte om nie, maar gee 'n verbetering in verstandsfunksie en gedrag. Die verbetering is beskeie, en raak eindelik weer verlore soos wat die siekte vererger. 
 Cholienesteraseblokkeerders 
donepesiel
takrien
rivastigmien
galantamien
 Ander middels 
memantien

 Middels vir die behandeling van substansgebruikversteurings 
disulfiram
naltreksoon
metadoon
bufrenorfien
naloksoon
bupropioon
klonidien

 Nuwe behandelingsmiddels onder ondersoek 
Adrenerge middels
propranolol
pindolol
atenolol
 Kalsiumkanaalblokkeerders 
nimodipien
verapamiel
 Dopaminerge middels 
bromokriptien
modafiniel
pergolied
pramipeksool
 Gamma-aminobottersuurmiddels 
baclofen
fenitoïen
tiagabien
vigabatrien
 Serotonienblokkeerders 
siproheptadien
ondansetron
 Opioïedreseptormiddels 
morfien
tramadol
 Immuunsisteemmoduleerders 
non-steroidale anti-inflammatoriese middels
 Steroïedbiosintese-blokkeerders 
ketokonasool
mifepristoon
 Hormone 
estrogeen en progesteroon
testosteroon
 Ander middels 
famotidien
selegilien
cholesterolstatiene

 Seksdryfkragmiddels 
Geneesmiddels behoort in hierdie gevalle altyd saam met psigoterapie gegee word, en ander psigiatriese versteurings moet ook herken en behandel word.
 Seksdryfkragonderdrukkers 
siproteroon
medroksieprogesteroon
leuprolied
goserelien
 Seksdryfkragopwekkers 
sildenafiel
tadalafiel

 Slaap/Sedeermiddels 
Kyk by Angsteëwerende middels

 Verwysing(s) 
Clinical Handbook of Psychotropic Drugs. Fourteenth Revised Edition. Editors K. Bezchlibnyk-Butler, J.Jeffries. Hogrefe & Huber Publishers, 2004.

Kategorie:Geneesmiddels