Kameroen

Kameroen (Engels: Cameroon, [kæməˈruːn]; Frans: Cameroun, [kamˈʁun], ), amptelik die Republiek Kameroen (Republic of Cameroon; République du Cameroun), is 'n unitêre republiek in Sentraal-Afrika. Dit grens aan Nigerië, Tsjad, die Sentraal-Afrikaanse Republiek, die Republiek van die Kongo, Gaboen, Ekwatoriaal-Guinee en die Golf van Guinee. Nadat dit oorspronklik 'n Duitse kolonie was word dit na die Eerste Wêreldoorlog tussen die Franse en Britte verdeel. In 1960 word Frans-Kameroen 'n onafhanklike republiek en smelt in 1961 met die suidelike deel van Brits-Kameroen saam om die Federale Republiek Kameroen te vorm. Dit word in 1972 herdoop tot die Verenigde Republiek Kameroen en die Republiek Kameroen (Engels: Republic of Cameroon of Frans: République du Cameroun) in 1984 (die amptelike tale is Engels en Frans). Kameroen het meestal stabiliteit ervaar wat die land toegelaat het om landbou, paaie, en spoorweë, sowel as 'n petroleumindustrie te ontwikkel. Ten spyte van beweging in die rigting van politiese hervorming bly mag stewig in die hande van 'n etniese oligargie.

 Geskiedenis 
duimnael|links|Kameroen se president Paul Biya (regs) met Colin Powel van die VSA
duimnael|links|Nasa-Satellietbeeld van Kameroen
duimnael|links|Kaart van Kameroen
duimnael|links|Kaart van Kameroen se provinsies
Die eerste inwoners van Kameroen was Pigmee-Bakastamme. Die Bantoetaalgroep het in die hooglande van Kameroen ontstaan, maar baie sprekers het uitgewyk voor buitelandse invallers na die gebied gekom het.

Die eerste Europese kontak vind in die 16de eeu met die Portugese plaas, maar hulle bly nie. Die eerste permanente koloniale vestiging begin in die 1870's, met die Duitse Keiserryk wat die hoof Europese moondheid word. Met Duitsland se nederlaag in die Eerste Wêreldoorlog word Kameroen 'n Volkebond-Mandaatgebied wat in 1919 in Frans-Kameroen en Brits-Kameroen verdeel word. Hierdie mandate word in 1946 in Verenigde Nasies-Trusteeskappe omskep.

In 1960 verkry Frans-Kameroen onafhanklikheid en word die Republiek Kameroen. Die suidelike deel Brits-Kameroens sluit in 1961 aan. Ter selfde tyd word die res van Brits-Kameroen deel van Nigerië. Die nuwe koalisieregering word gelei deur Ahmadou Ahidjo wat toeslaan op rebellegroepe wat oorgebly het van voor onafhanklikheid.

Ahidjo tree in 1982 uit en word opgevolg deur die huidige president, Paul Biya. Biya wen talle verkiesings, maar die regverdigheid van die verkiesings word in twyfel getrek. Die laaste verkiesing is op 7 Oktober 2018 gehou.

 Politiek 
Die president van Kameroen het uitvoerende mag in die Kameroenregering. Hierdie bepaling is deel van die 1996-hervorming aan die grondwet wat aanvanklik in 1972 opgestel is. Die president word 'n breë verskeidenheid van magte gegee en kan dit uitvoer sonder om die Nasionale Vergadering te raadpleeg.

Die Nasionale Vergadering bestaan uit 180 afgevaardigdes en vergader drie keer per jaar. Die hoofverantwoordelikheid van die vergaderings is om wette goed te keur, maar het selde enige wette verander of in die weg gestaan van nuwe wetgewing.

Die regbank is ondergeskik aan die uitvoerende tak se Ministerie van Gereg. Die hooggeregshof kan die grondwetlikheid van 'n wet nagaan slegs op versoek van die president.

 Provinsies 
Kameroen bevat tien provinsies:
 Adamawa-provinsie
 Sentrale Provinsie
 Oostelike Provinsie
 Verre Noordelike Provinsie
 Littoral-provinsie
 Noordelike Provinsie
 Noordwes-provinsie
 Westelike Provinsie
 Suidelike Provinsie
 Suidwes-provinsie

 Geografie 
duimnael|Kameroenbergkraters
duimnael|Tiko, Suidwes-provinsie
duimnael|Teesakkie, in Kameroen vervaardig
duimnael|Yaoundé, hoofstad van Kameroen (2003)
duimnael|Foto van Noor-Kameroen
duimnael|Die paleis van die sultan van die Bamunbevolking by Foumban, Westelike Provinsie
duimnael|Njemhuis in Kameroen
duimnael|Makavrou wat na die landerye stap
duimnael|'n Tikargesin in die noordweste
Ligging: Wes-Sentraal-Afrika, grensende aan die Bog van Benin, tussen Ekwatoriaal-Guinee en Nigerië. Die Tsjadmeer is in die noorde van die land en in die suidweste is die bekende Kameroenberg.

Geografiese koördinate: 6° N 12° O

Kaartverwysings: Afrika

Oppervlak:
 Totaal: 475 440 km²,
 Land: 469 440 km²,
 Water: 6 000 km²

 Ekonomie 
Vir 'n kwart eeu na onafhanklikheid was Kameroen een van die mees vooruitstrewende lande in Afrika. Die val in kommoditeitspryse vir die land se hoofuitvoerprodukte — petroleum, kakao, koffie en katoen — in die middel-1980's, gekombineer met 'n oorwaardeerde geldeenheid en ekonomiese wanbestuur, lei tot 'n dekade-lange resessie. Die reële BBP per capita val met meer as 60% van 1986 tot 1994. Die lopenderekening en fiskale tekort vergroot. Tog as gevolg van oliehulpbronne en voordelige landboutoestande het Kameroen steeds een van die bes-bedeelde primêre kommoditeitsekonomië in Afrika suid van die Sahara.

Ten spyte van snelle verstedeliking is die enkel grootste ekonomiese aktiwiteit in Kameroen bestaansboerdery waarin byna die hele landelike bevolking werksaam is.

 Demografie 
Kameroen se demografie bestaan uit 'n geskatte 250 afsonderlike etniese groepe, wat in vyf groot streekkulture verdeel kan word:
 Westelike hooglande (Semi-Bantoe of grasvelders), insluitend die Bamileke, Bamoen (of Bamoun) en baie kleiner Tikargroepe in die Noordweste (geskat op 38% van die totale bevolking);
 Kus-tropiese woudmense, insluitend die Bassa, Duala (of Douala) en baie kleiner groepe in die suidweste (12%);
 Suidelike tropiese woudmense, insluitend die Beti-Pahuin, Bulu ('n deelgroep van Beti-Pahuin), Fang (deelgroep van Beti-Pahuin), Maka-Njem en Baka pigmee (18%);
 Hoofsaaklik Moslems van die noordelike semi-droë gebiede (die Sahel) en sentrale hooglande, insluitend die Fulani (of Peuhl in Frans) (14%); en
 Die "Kirdi", nie-Islam of onlangse Moslems van die noordelike woestyn en sentrale hooglande (18%).

 Kultuur 
+ Openbare Vakansiedae Datum Afrikaanse Naam 1 Januarie  Nuwejaarsdag 11 Februarie  Nasionale Jeugdag 1 Mei  Werkersdag 20 Mei  Nasionale Dag 15 Augustus  Mariahemelvaart 25 Desember  Kersfees

Verder sluit dit openbare vakansiedae wat rondskuif in:
 Christendom: Goeie Vrydag, Paassondag, en Paasmaandag
 Islam: Eid-oel-Fiter en Eid-oel-Adha

 Onderwys 
Kameroen is bekend daarvoor dat dit een van die beste onderwysstelsels in Afrika het. Primêre onderrig is beide gratis en verpligtend. Statistiek dui aan dat 70% van alle kinders tussen 6-12 jaar skoolgaan. 79% van Kameroen se bevolking kan lees. Daar is in die laaste paar jaar 'n neiging vir al hoe meer van die beste studente om die land te verlaat om oorsee te studeer en hulle dan daar te vestig – die sogenaamde "breindrein".

 Verwysings 

 Bronnelys 
 Algemeen



 Eksterne skakels 

 Onderwys
 The Cameroonian Association of Engineers and Computer ScientistsWebwerf van die Vereniging van Kameroense Ingenieurs in Duitsland

 Regering
 Presidensie van die Republic van Kameroen 
 Nasionale Vergadering van Kameroen 

 Nuus
 allAfrica – Cameroon nuushooftrekke skakels
 CRTV – Cameroon Radio Television
 The Post – voorste Engelse koerant in Buea uitgegee
 Le Messager  privaat koerant (in Frans)

 Oorsigte
 BBC News – Country Profile: Cameroon

 Etniese groepe
 Baka Pigmee van Kameroen Kultuur en musiek van die eerste bewoners van Kameroen
 Antropologiese navorsers in Kameroen
 Die Bamileke mense van Kameroen
 Die Bakweri Mense van die voormalige Britse Kameroene 

 Gidse
 CMCLICK Online! Cameroon Portal – Cameroon  Cameroon Internet Community. Cameroon Business Directory. Cameroon Information. Cameroon Culture.
 LookSmart – Cameroon  directory category
 Open Directory Project – Cameroon  directory category
 Stanford University – Africa South of the Sahara: Cameroon directory category
 University of Pennsylvania – African Studies Center: Cameroon directory category
 Yahoo! - Cameroon  directory category

 Toerisme

 Cameroon tourism Information and pictures
 Cameroon In Colour  Cameroon pictures. Largest Online picture collection of Cameroon. Images of Cameroon. Cameroon Photos.

Kategorie:Britse Statebond

Kategorie:Voormalige Britse kolonies
Kategorie:Voormalige Duitse kolonies
Kategorie:Voormalige Franse kolonies