Kroaties

Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Kroate.

Kroaties (hrvatski [xř̩ʋaːtskiː]) is 'n Suid-Slawiese taal wat veral in Kroasië gepraat word. Dit is een van die standaardvorme van die Serwo-Kroatiese taalgroep en die amptelike taal van Kroasië. Dit word ook deur Kroate in Bosnië en Herzegowina gebruik. Met die toetreding van Kroasië op 1 Julie 2013 het Kroaties die 24ste amptelike taal van die Europese Unie geword. Daarbenewens is Kroaties in Montenegro in amptelike gebruik.

 Taalgebied en dialekte 
duimnael|links|Verspreiding van Kroatiese dialekte
duimnael|links|Kroaties 1380–1400
Die moderne Kroatiese standaardtaal baseer op die Nieu-Štokaviese dialek, alhoewel dit ook invloede uit die Kajkaviese en Ĉakaviese dialekte toon. Kroaties word met die Latynse alfabet geskryf.

Kroaties is nou verwant met die standaardtale van aangrensende taalgebiede – Bosnies, Montenegryns en Serwies – sodat sprekers van hierdie tale mekaar maklik kan verstaan. Baie slawiste en sosiolinguïste – veral in lande buite die voormalige Joego-Slawië – beweer dus dat hierdie tale as variante van 'n gemeenskaplike plurisentriese taal, naamlik Serwo-Kroaties, beskou kan word.

Verwante tale, wat duidelik van die standaardtaal verskil en sodoende nie as variante daarvan geklassifiseer word nie, is Burgenland-Kroaties in Oostenryk (wat oorwegend op Ĉakavies baseer) en Moliseslawies. Die laasgenoemde idioom het sy oorsprong in 'n Štokaviese dialek wat eeue gelede na Italië oorgeplant is en daar sterk deur plaaslike variante van Italiaans beïnvloed is.

Die aantal Kroatiese moedertaalsprekers word op sowat 7 miljoen beraam. In die sensus van 2001 het 4 265 081 inwoners (of 96,12 persent van die bevolking) Kroaties as hul moedertaal genoem. Buite Kroasië is daar moedertaalsprekers in Bosnië en Herzegowina en in Vojvodina, naas Kroatiese immigrante in Slowenië en die Kroatiese diaspora, veral in Sentraal-Europa (Duitsland, Oostenryk, Switserland, Italië), Noord-Amerika (Verenigde State, Kanada), Suid-Amerika (onder meer in Argentinië, Chili, Bolivië) asook in Australië en Nieu-Seeland.

Kroaties is die ampstaal van Kroasië, een van drie ampstale in Bosnië en Herzegowina asook een van die ses amptelike minderheidstale in Vojvodina, Serwië.

Kroatiese dialekte word in drie hoofgroepe verdeel wat na die verskillende vorme van die vraagwoord "wat" (ča, kaj, što) vernoem is:
 Kajkavies (noord van die Kupa en die Bo-Save, Noord-Kroasië)
 Čakavies (Istrië, Kroatiese kusgebiede (Noord- en Sentraal-Dalmasië), die noorde van Lika en die meeste Kroatiese eilande, Burgenland in Oostenryk)
 Štokavies (Slawonië, Lika, Suid-Dalmasië en Bosnië en Herzegowina)

Štokavies word ook deur die Bosniake en die meerderheid van die Serwiërs gepraat. Dit vorm die basis vir die Kroatiese, Bosniese en Serwiese standaardtaal.

 Alfabet 
Kroatiese alfabet (Gaica) 30+2

 Vergelyking met ander tale 
 Engels Kroaties Serwies Compare Usporedba Поређење (Poređenje) Europe Europa Европа (Evropa) Netherlands Nizozemska Холандија (Holandija) Italians Talijani Италијани (Italijani) Universe Svemir Васиона (Vasiona) Spine Kralježnica Кичма (Kičma) Air Zrak Ваздух (Vazduh) Education Odgoj Васпитање (Vaspitanje) Week Tjedan Седмица (Sedmica) History Povijest Историја (Istorija) Pantaloons Hlače Панталоне (Pantalone) Belly Trbuh Стомак (Stomak) Science Znanost Наука (Nauka) Personally Osobno Лично (Lično) Persona Osoba Лице (Lice) United Nations Ujedinjeni Narodi Уједињене Нације (Ujedinjene Nacije) Bread Kruh Хлеб (Hleb) Artificial Umjetno Вештачки (Veštački) Cross Križ Крст (Krst) Democracy Demokracija Демократија (Demokratija) Detection Spoznaja Сазнање (Saznanje) Island Otok Острво (Ostrvo) Officer Časnik Официр (Oficir) Road traffic Cestovni promet Друмски саобраћај (Drumski saobraćaj) Autobahn Autocesta Аутопут (Autoput) Length Duljina Дужина (Dužina) Association Udruga Удружење (Udruženje) Factory Tvornica Фабрика (Fabrika) General Opće Опште (Opšte) Christ Krist Христос (Hristos) I'm sorry Oprosti Извини (Izvini) Native language standard Materinski jezićni standard Матерњи језички стандард

 Verwysings 

 Eksterne skakels 

Kategorie:Burgenland
Kategorie:Suid-Slawiese tale
Kategorie:Tale van Bosnië en Herzegowina
Kategorie:Tale van Italië
Kategorie:Tale van Kroasië
Kategorie:Tale van Montenegro
Kategorie:Tale van Oostenryk
Kategorie:Tale van Roemenië
Kategorie:Tale van Serwië
Kategorie:Vojvodina