Serwo-Kroaties

Serwo-Kroaties (srpsko-hrvatski of hrvatsko-srpski) is 'n taal uit die Westelike groep van die Suid-Slawiese tale. Dit was die hooftaal van Serwië, Kroasië, Bosnië en Herzegowina en Montenegro en word ook gepraat en verstaan in die Noord-Masedonië en Slowenië. Die taal word verder deur Serwiese en Kroatiese minderhede in Oostenryk, Hongarye en Roemenië gepraat.

 Terminologie 
Die term Serwo-Kroaties kan op twee maniere beskou word:
 As al die taalvariante in die Sentraal-Suid-Slawiese taalgroep, onder meer Serwies, Kroaties, Bosnies en Montenegryns.
 As die belangrikste amptelike taal van die voormalige Joego-Slawië – ’n standaardtaal wat gebaseer was op beide Serwies en Kroaties.

Die term word nie meer in laasgenoemde sin gebruik nie omdat dit vervang is deur die nasionale tale van die ses lande wat ná die verbrokkeling van Joego-Slawië ontstaan het.

 Verskillende tale 
duimnael|Verspreiding van Serwo-Kroaties in 2006
duimnael|Verspreiding van Serwo-Kroaties en sy ondergroepe in 2005
 Engels Kroaties Serwies Compare Usporedba Поређење (Poređenje) Europe Europa Европа (Evropa) Netherlands Nizozemska Холандија (Holandija) Italians Talijani Италијани (Italijani) Universe Svemir Васиона (Vasiona) Spine Kralježnica Кичма (Kičma) Air Zrak Ваздух (Vazduh) Education Odgoj Васпитање (Vaspitanje) Week Tjedan Седмица (Sedmica) History Povijest Историја (Istorija) Pantaloons Hlače Панталоне (Pantalone) Belly Trbuh Стомак (Stomak) Science Znanost Наука (Nauka) Personally Osobno Лично (Lično) Persona Osoba Лице (Lice) United Nations Ujedinjeni Narodi Уједињене Нације (Ujedinjene Nacije) Bread Kruh Хлеб (Hleb) Artificial Umjetno Вештачки (Veštački) Cross Križ Крст (Krst) Democracy Demokracija Демократија (Demokratija) Detection Spoznaja Сазнање (Saznanje) Island Otok Острво (Ostrvo) Officer Časnik Официр (Oficir) Road traffic Cestovni promet Друмски саобраћај (Drumski saobraćaj) Autobahn Autocesta Аутопут (Autoput) Length Duljina Дужина (Dužina) Association Udruga Удружење (Udruženje) Factory Tvornica Фабрика (Fabrika) General Opće Опште (Opšte) Christ Krist Христос (Hristos) I'm sorry Oprosti Извини (Izvini) Native language standard Materinski jezićni standard Матерњи језички стандард

Ondanks die redelik klein verskille word Kroaties, Bosnies en Serwies tans as verskillende tale beskou. Voorheen is hulle as dialekte van Serwo-Kroaties beskou. Kroaties het 'n lang literatuurgeskiedenis en het Slawies-puristiese strominge beleef; nuwe woorde is eerder aan Tsjeggies of Pools ontleen as aan nie-Slawiese tale soos Duits of Italiaans. Serwies is in besonder afgelei van Ou Kerkslawies en het meer Russiese invloede.
 Kroaties Bosnies Serwies Afrikaans Glede ispušnih plinova i zagađivanja zraka, bilo bi potrebito poduzeti mjere sigurnosti! U pogledu izduvnih gasova i zagađivanja vazduha, bilo bi potrebno preduzeti mjere bezbjednosti! У погледу издувних гасова и загађивања ваздуха, било би потребно предузети мере безбедности! Weens uitlaatgasse en lugbesoedeling sal dit nodig wees om maatreëls te tref om veiligheid te verseker. Bijela sol za kuhanje kemijski je spoj natrija i klora. Bijela so za kuhanje je hemijski spoj natrijuma i hlora. Bela so za kuvanje je hemijsko jedinjenje natrijuma i hlora. Wit sout vir kookdoeleindes is 'n chemiese verbinding van natrium en chloor. Vlak sa željezničkoga kolodvora krenut će točno u deset sati. Voz sa željezničke stanice krenut će tačno u deset sati. Voz sa železničke stanice krenuće tačno u deset sati/časova. Die trein sal stiptelik om tienuur van die stasie af vertrek.

 Alfabette 
In die loop van die geskiedenis is die taal met Latynse, Griekse, Glagolitiese, Cyrilliese en Arabiese letters geskryf. Vandag word dit met sowel Latynse as Cyrilliese letters geskryf. Serwies en Bosnies gebruik albei alfabette, terwyl Kroaties slegs Latynse letters gebruik.

In albei gevalle is die spelling nagenoeg foneties en kom die spelling normaalweg ooreen met die uitspraak:

Latyn na Cyrillies
 A a B b C c Č č Ć ć D d Dž dž Đ đ E e F f G g H h I i J j K k
 А а Б б Ц ц Ч ч Ћ ћ Д д Џ  џ  Ђ ђ Е е Ф ф Г г Х х И и Ј ј К к

 L l Lj lj M m N n Nj nj O o P p R r S S Š š T t U u V v Z z Ž ž
 Л л Љ  љ  М м Н н Њ  њ  О о П п Р р С с Ш ш Т т У у В в З з Ж ж

Cyrillies na Latyn
 А а Б б В в Г г Д д Ђ ђ Е е Ж ж З з И и Ј ј К к Л л Љ  љ  М м
 A a B b V v G g D d Đ đ E e Ž ž Z z I i J j K k L l Lj lj M m

 N n Nj Nj O o P p R r S s T t Ć ć U u F f H h C c Č č Dž dž Š š
 Н н Њ  њ  О о П п Р р С с Т т Ћ ћ У у Ф ф Х х Ц ц Ч ч Џ  џ  Ш ш

Lj, Nj en Dž verteenwoordig verskillende foneme en word as afsonderlike letters beskou. In seldsame gevalle kan hulle ook kombinasies van twee letters verteenwoordig, en word dan afsonderlik in Cyrilliese letters getranslitereer. Byvoorbeeld, "nadživeti" (oorleef in die sin van langer leef as) word getranslitereer as "Надживети", nie as "Наџивети". Dit was gebruiklik dat Đ geskryf is as Dj op tikmasjiene, maar die gebruik lei tot heelwat verwarring.

 Verwysings 

 Eksterne skakels 


 Serwiese en Kroatiese alfabette by Omniglot
 Sosiolinguistiese Analise van Serwo-Kroaties (in PDF formaat)

Kategorie:Joego-Slawië
Kategorie:Suid-Slawiese tale