Пцэжъый

Пцэжъый (латиныбзэ: Pisces) — псым хэс псэушъхьэ лъэпкъ. Ахэр тхьэмбылхэмкӏэ жьы къащэ, япкъ нэшъабэу щыт (хъупкъэ яӏэп е хъупкъэ яӏ), амцэкӏэ (чешуя) гъэбылъыгъэ, ыкӏи псым есынхэм пае дамэхэр (плавники) яӏ.Биологие: Псэушъхьэхэр. 7-рэ классым пае учебник.

Пцэжъыйхэр дунаем ичӏыпӏэ зэфэшъхьафхэм ащыпсэух: хышхохэм, псыхъохэм, псыхъоехэм ыкӏи океанхэм. Щыӏэх пцэжъый цӏыкӏу дэдэхэр (мм 7-8 нахь мыхъухэу) ыкӏи пцэжъый ин дэдэхэр (кит акулэхэр — метр 20-м нэсых).

 Пцэжъыим исурэт 
Пцэжъыйхэм япкъ зыфэдэр псым зэрычӏэсым елъытыгъэ. Яанатомие нэмыкӏ псэушъхьэхэм атекӏы.

 Тхьэмбылхэр (Жабры): Пцэжъыйхэм жьы къызэращэрэр тхьэмбылхэр ары. Псым хэлъ кислородыр ахэмкӏэ къыхахы.
 Дамэхэр (Плавники): Псым псынкӏэу есынхэм пае ыкӏи зырагъэзэн пае дамэхэр агъэфедэ. Кӏэ дамэр рулым фэдэу Iоф ешIэ.
 Амцэ (Чешуя): Япкъ амцэкӏэ ухъумагъэ. Амцэм пцэжъыер мыцакӏэ ешӏы, псым дэгъоу щычъэнэу ыкӏи мыуӏэгъынэу еӏэпыӏэ.

 Пцэжъый лъэпкъхэр 
Дунаем пцэжъый лъэпкъ мин 30-м нахьыбэ тет. Ахэр лъэныкъо шъхьаӏитӏоу гощыгъэх:

 Псыхъо пцэжъыйхэр: Псы чъыӏэм (пресная вода) хэсхэр. Гущыӏэм пае: Сагъэ (Сом), Аргъой (Форель), Карп, Щукэ.
 Хы пцэжъыйхэр: Хыхэм ыкӏи океанхэм ахэсхэр. Гущыӏэм пае: Акулэ (Shark), Тунец, Камбал, Хыпкӏот.

[attachment_0](attachment)

 Пцэжъыехэмрэ Цӏыфхэмрэ 
Цӏыфхэм пасэ лъэхъаным щегъэжьагъэу пцэжъыер шхыныгъоу агъэфедэ. Пцэжъый лым белокышхо, витаминхэр (А, D) ыкӏи фосфор хэлъ.

Ащ нэмыкӏэу:

 Пцэжъый есэныр (Рыбалка): Цӏыф бэмэ яхоббиеу щыт, е промышленностымкӏэ пцэжъыер къаубыты.
 Аквариум: Унэхэм пцэжъый дахэхэр (декоративные рыбы) аквариумхэм ащаIыгъых.

 Зэпхыныгъэхэр