Адыгэ гущыIэжъхэр

А зы нэбгырэм щэ укъигъапцIэмэ удел, а зы машэм щэ уифэмэ унэшъу.
 АIорэ пстэури хъурэп, хъурэ пстэури аIуатэрэп.
 АIорэ пстэури шъыпкъэп.
 АIорэр зыфэмыушъэфырэр лIыныкъу.
 АIорэр къэсы, ашIэрэр къэкIы.
 Абрэ мыжъори зы чIыпIэ илъырэп.
 Аджал зимыIэ щыIэп.
 АджалитIу зыщымыIэкIэ а зэлIэгъум лIыгъэ халъхь.
 Аджалым «сыкъэкIо» ыIорэп.
 Аджалым пхъонтэ кIоцIым укъыщигъотын/укъыщигъотыщт.
 Аджалым улъымыхъу, ежь укъигъотын.
 Аджалыр гужъуакIэм дэс.
 Адыгэ хабзэр атэ кIэныжъ.
 Адыгэм ищыгъу-пIастэ ыIэгу илъ.
 Адыгэм хьакIэ икIас.
 Адыгэм ыхьакIэр пытапIэ ис.
 Адыгэмэ анахь тхьамыкIэри бысым.
 Адыгэр сыдигъокІи Адыгэ.
 Адыгэшыр АдыгэлІым изыкІылъэныкъу.
 Ажэ зэIумыкIэу ягухэлъ зэрэшIэрэп.
 Акъыл зиIэм джэгъогъу ыбэ.
 Акъыл зиIэм еджэныр ригъэкъурэп.
 Акъыл зиIэм иIоф мэфищ, делэм непэрэм ехъурэ Iоф иIэп.
 Акъыл зиIэм имыIэ щыIэп.
 Акъыл зиIэм уеушъыимэ, шIушIэ къыпфешIы, акъылынчъэр къыбдэхьащхы.
 Акъыл зиIэм щэIагъэ иI.
 Акъыл зиIэр акъылынчъэм еджэнджэшыжьы.
 Акъыл зиIэр уакIыб исэу къепхьакIыми хьылъэп.
 Акъыл зимыIэм оуиер ет.
 Акъыл зимыIэр тхьамыкI.
 Акъыл кIэкIыр бзэгу кIыхь.
 Акъылым уасэ иIэп, гъэсэныгъэм гъунэ иIэп.
 Акъылым ыуасэр джэнджэш.
 Акъылым янэр гупшыс, ятэр шIэныгъ. / Акъылым гупшысэр ян.
 Акъылынчъэр насыпынчъ.
 Акъылыр былым, былымыр осэпс.
 Акъылыр былымкIэ ащэфырэп.
 Акъылыр жакIэм пышIагъэп.
 Акъылыр жъыгъэ-кIагъэп.
 Акъылыр лэндышъ, гъэсэныгъэр дышъэ чъыг.
 Акъылыр мэлъыхъо, насыпым къегъоты.
 Акъылыр сыдрэ Iофи ылъапс.
 Акъылыр чыжьэу маплъэ, нэр ащ илъагъо рэкIо.
 АкъылышIом делэми бзэ къыфегъоты.
 Амалрэ хьилэрэ акъыл.
 АмыIо щыIэми, амыIотэжь щыIэп.
 АмыIуагъэ щыIэп, амышIагъэ нахь.
 АмыгъэIурэ зэхахырэп.
 Амыгъэпхъугъэм пхъукIэ ышIэрэп.
 Амылъэгъурэ бланэр аукIырэп, зэхамыхыгъэ аIотэжьырэп.
 Амыубырэ бэн дэлърэ зэфэдэ.
 АнахьыкIэр анахь кIас.
 Анэ быдзыщэм хьалыгъуи къуаи хэлъ.
 Апэ лIэрэм чэфыныр ий.
 Апэ лIэрэр апэ дахы.
 Апэ узэрихьылIэрэр шхынышIу.
 Аргъой мыцакъэ щыIэп.
 Армэум иунэ лъэбыщ.
 Армэум ыгъэтIысырэ чъыгыр мэгъу.
 Аслъаныр агъасэ, къэплъаныр Iасэ ашIы.
 Атакъэми чэтжъыехэр егъашхэх.
 Атакъэр мыІоми нэфыр шъынкІэ къанэрэп.
 Атэ мылъкур бын гъэкIод.
 Атэкъэ зэуалэр пщэры хъурэп.
 АукIыщтыри къагъэгущыIэжьы.
 Афытемыхь афытемыкI.
 Ахъщэ зихъоир тыгъум щэщынэ.
 Ахъщэ мыпчъ зэIахырэп.
 Ахъщэ уиIэмэ, ахъщалъэ бгъотын.
 Ахъщэ уимыIэу бэдзэрым укIоныри, обзэгъу умыIыгъэу мэзым укIоныри зэфэдэ.
 Ахъщэр Iэгурыхьэ-IэгурыкI.
 Ахъщэр бзыум фэд, къыбжэхэлъатэ, Iолъэтыжьы.
 Ахъщэр къыздикIырэм мэкIожьы.
 Ахъщэр псым фэд.
 Ахъщэр пщахъо, гъашIэр лцIашхъо.
 Ахъщэр убытыгъуай.
 Ахъщэр уиджыбэ илъэу тэрэзэу уигъэчъыещтэп.
 Ахъщэр щэ пчъыгъу.
 Ахэмыхьэрэр хэбзэнчъэ.
 Ачъэми/пчэными жакIэ тет.
 Ачъэр мэлымэ япащ.
 Баджэм ихьилагъэ ыпэ ит.
 Баджэм тыгъужъибл егъапцIэ.
 Баджэм ышъо ежь ипый.
 Баджэмэ анахь Iушыри бым щаубыты.
 Баджэр ныбаджэ хъумэ, жьау лъэхъу.
 Баджэр ушъэу ежьэмэ, мэшакIо.
 Бадзэм ыцапэ узылъ.
 Баем ыгугъу ашIызэ, тхьамыкIэм ыостыгъэ мэсты.
 Баим иатакъи мэкIэцIы.
 Баим ихьэ уц ехъу.
 Бгъаерэм бэрэ укIэлъымыгъыжь.
 Бгъэжъыр уипашэмэ къушъхьэм урешэ, къолэжъыр уипащэмэ Iаем уфешэ. / Бзаджэ уипащэмэ, бзаджэ ухещэ. / Дэир уипащэмэ, хьацуем ухещэ.
 Бгъэплъыщэмэ, мыжъори зэгоуты.
 Бгъэр бгъэкIэ агъасэ, былымыр былымкIэ къагъоты.
 Бгъэр бэрэ омэ, итамэ мэкъутэ.
 БжъэкъуитIу тет пэтзэ, уц бэгъуагъэм хэкIыжьыгъ.
 Бжыхьэ бадзэр цэкъэрый.
 Бжыхьэ машIор IэшIу.
 Бжыхьэ чэщыр шъэрэ минрэ.
 Бжыхьэпэ ошIурэ пщы IупэшIугъорэ.
 Бжьэ зэмыцэкъагъэм шъоум ыуасэ ышIэрэп.
 Бжьэм шъоур зыдэщыIэр ешIэ. / Шъоу зыдэщыIэр бжьэмэ къашIэ.
 Бжьэми бжьашIохэр аукIыжьых.
 Бжьэмэтабэ зиIэм ижантIэ чIегъэуцо.
 Бжьэр къэгъагъэм тетIысхьэ хабзэ.
 Бзаджэ пшIэныр лIыгъэп, лIыгъэр шIу пшIэныр ары.
 Бзаджэм ибзэджагъэ ынахэ халъагъо.
 Бзаджэм о шIокIи, Iушыр о къыпшIокIын.
 Бзаджэм пкIэ ыубытымэ, пыупкIи чIэдз.
 Бзаджэм шIу дэунэхъу.
 Бзаджэм ышIэрэр шIум тырелъхьэ.
 Бзаджэм ышхырэр шIум феIуатэ.
 Бзаджэр джэнджэшыгъо умышIы.
 Бзаджэри дахэм егъэIорышIэ.
 Бзаджэри унэхъугъэ, бзаджэм IукIагъэри унэхъугъэ.
 Бзылъфыгъэ зыдимыс хъулъфыгъэрэ янэ зимыгъусэ сабыйрэ зэфэдэ.
 Бзылъфыгъэ щымыукIытэрэм напэ иIэп.
 Бзылъфыгъэм ишъхьац кIыхь ау иакъыл нахь кIыхьэжь.
 Бзылъфыгъэр акъыл чан.
 Бзыум илыр илэпс. / Бзыум ыл фэдэр ылэпс.
 Бзыуми набгъо ешIы.
 Бзыур зыIэтырэр тамэ, цIыфыр зыIэтырэр акъыл.
 Бзыури инабгъо щылIыблан. / Бым исымэ, цыгъори лIыхъужъ.
 Бзыуцыфым машIо хэбгъэбылъхьан плъэкIыщтэп.
 Бзэгум цIыфхэр зэрегъэшхыжьы.
 Бзэгур гум итэлмащ.
 Бзэджэ гъусэм мысэ уешIы.
 Бзэр зэзым нахьи нахь дыдж, шъоум нахьи нахь IэшIу, чатэм нахьи нахь чан.
 Благъэри къурэ шъхьапэм къыпакIыкIырэи.
 Бланэм илъэгъуи иубыти зы хъурэп.
 Бланэр зыщалъфырэм екIужьы/екIолIэжьы.
 Блэгъэ чыжьэ нахьи гъунэгъушIу. / Благъэ чыжьэм нахьи къош гъунэгъу.
 Блэгъэжъыр пыижъ хъурэп, пыижъыр блэгъэжъ хъурэп.
 Блэгъэжъырэ тыжьыныжъырэ.
 Блэр «чъыIэ лIагъэ» пIоу уигушIуакIэ дэмыгъэтIысхь.
 Блэр бэгымэ, игъу ифэжьырэп.
 Блэр заорэр кIапсэм щэщынэ.
 Блэр зыгъэжъугъэм ецэкъэжьы.
 Блэр зытыраукIыхьэрэ ищэрэз.
 Блэр уеофэ мэбэгы.
 Блэрэ къэщи зэ пыупкI.
 Былым къызфакIорэ нахьи насып къызфакIорэ.
 Былым къыпкIэнын нахьри бынышIу къыпкIэн.
 Былым фаблэр былым фэщ.
 Былымхэзэ зэфэтэджых. / Цурэ чэмрэ зэфэтэджы.
 Былымым зыер иаджал.
 Былымыми уедэхашIэмэ, игуап.
 Былымыр жъы зэрэхъурэр ышъу.
 Былымыр осэпс, къакIо, мэкIожьы. / Мылъкур осэпс.
 Былымыр осэпс, цIыфыпсэр IэшIу.
 Бын зимыIэ тырэ лы зыпымылъ къупшъхьэрэ.
 Бын зимыIэр зы нэшхъэигъу, быныбэ зиIэр нэшхъэигъуишъ.
 Бын зыкIэмыхъорэр ышъхьэ кIэтIахъо.
 Быныр насыпыгъэшху.
 Быныр тыгъомэ, янэ мыгъо мэхъу.
 Бысым гощакIэм хьакIэ икIас.
 Бысымыр хьакIэм иIофытабг.
 Бэ зыIорэм нахьи бэ зышI.
 Бэ зыгъэшIагъэ нахьи бэ зылъэгъугъ.
 Бэ зэгъашIэ, бэ умыIо. (Eksik)
 Бэ пIоу ущымыщын, макIэ пIоу утемыгушхуахь.
 БэлагъыкІэр зыIыгъым хьэ къэрибгъу щэгугъы.
 Бэлэрэгъ иIахь хьэм шIуешхы.
 Бэлэрэгъым гъатхэр къыфэлъэш.
 Бэлэрэгъыр гъэр мэхъу.
 Бэр зэдеIэмэ, чIыр къагъэхъые.
 Бэр зэкъотмэ текIоныгъ.
 Бэрэ даIо, макIэу Iуатэ.
 ГощакIор Iахьынчъ.
 Гощэ къуим зефэпэфэ, джэгур зэбгырыкIыжьыгъэ.
 Гощэжъыри зэгорэм нысакIэу щытыгъ.
 Гу имылъ гущыIэр щэ нэшъу.
 Гуащэм ихабзэ нысэм ибзыпхъ.
 Гуащэри дэнэ IэкIапэ щэкIэ.
 Губгъом илъ гъажъор арэп, коным илъыр ары.
 Губгъэ пкIашъэрэ унэ пкIашъэрэ зэтефэ.
 Губгъэм ущымыкъэрабгъ, унэм ущымылIыхъужъ.
 Губгъэным шIомыкIырэр чылэмэ анахьыкI.
 Губжьырылэр шIэхэу жъы мэхъу.
 Губзыгъэм игуIэгъур делэм игушIогъу.
 Гугъу зымылъэгъугъэм тынчыгъо ышIэрэп.
 Гугъу ухэхьан хъумэ, хьагулъыжъоми цэр IуекIыкIы.
 Гугъуехь зымыщэчыгъэм гъогууанэ фэщэчыщтэп.
 Гугъуехь зымыщэчыгъэр лIымэ ахалъытэрэп.
 Гугъэ нэпцIыр шъхьэгъэпцIэжь.
 Гужъ зиIэр цокъэжъкIэ мао.
 Гузажъорэр мэгужъо.
 Гузэжъуапхэр шIэхэу жъы мэхъу.
 Гукъао зиIэр гущыIал, бэгу зиIэр тIэхъуал.
 Гукъао зимыIэм пкIыхьыпIэшIу елъэгъу.
 Гум дэбгъашъорэр шъом къеIуатэ.
 Гум емыкIурэр нэм екIурэп.
 Гум илъыр жэм къеIо.
 Гум/псэм шIоIэшIур нэм шIодах.
 Гупщыси псалъэ, зыплъахьи тIыс.
 Гур жъы хъурэп.
 Гур зыдакIорэм кIошъурэр лIышIу.
 Гур зыдэщыIэм нэр мэIабэ.
 Гур кIодымэ, лъэр кIэкIырэп.
 Гур кIодымэ, шыр чъэжьрэп.
 Гур мыгъымэ, нэр гъырэп.
 Гур мышIумэ, шъхьэр шIои.
 Гурмыкъым гурмыкъ икIас.
 Гурэ гурэ лъагъо зэфыряI.
 Гухэхъуэ щIэщ, гухэщI жьыщ.
 ГушIуагъори гуIэгъури зэпышIагъэ.
 ГущыIакIэ зымышIэрэр IэбжъымкIэ мао.
 ГущыIэ бзаджэр губзэджашI, гурышхъо шIыныр фэмыфыгъ.
 ГущыIэ дахэм блэр гъуанэм къырещы.
 ГущыIэ дахэм гугъур пщегъэгъупшэ.
 ГущыIэ дахэм гъучIыр къегъэщы.
 ГущыIэ мыщыур шхын мыщыум фэд.
 ГущыIэ пытэ зимыIэм шъыпкъагъэ иIэп.
 ГущыIэ шъабэр гу гъэшъаб.
 ГущыIэм гущыIэ ипэгъокI, утыным утын ипэгъокI.
 ГущыIэм ыпэ умышIэмэ, ыкIи пшIэщтэп.
 ГущыIэр бгъэуцумэ цум фэд, бгъэтIысымэ цIыфым фэд.
 ГущыIэр бэрэ бгъэунэшкIумэ, IэшIужьэп.
 ГущыIэр бэрэ пIомэ, мэ щэу.
 ГущыIэр птIупщымэ, аркъэн кIэлъымыдзыжь.
 ГущыIэрыем едэIугъуай.
 Гъаблэм благъэр пщегъэгъупшэ.
 Гъаблэм блэр гъуанэм къырефы.
 Гъатхэм чъыягъэр бжыхьэм мэгъыжьы.
 ГъашIэ зиIэм лIэныгъи иI.
 ГъашIэр Iахь мыгощ.
 Гъогу нэпцэ сапэм мэкъу щеохэрэп, ер зэогъэ чъыгым пкIашъэ къыпыкIэрэп.
 Гъогужъырэ блэгъэжъырэ хэмын.
 Гъогужъырэ шъузыжъырэ умыбгынэ.
 Гъогум икIыхьагъэм фэдиз ишъомбгъуагъ.
 Гъогум лъэой ебдзымэ, кIэкIы мэхъу.
 Гъогууанэ тетым яти иныбджэгъу.
 Гъомылапэм еIаз, гъомылакIэм езау.
 Гъомылэр гъогум щыхьылъэп.
 Гъуапчэ пстэури мышъэп, лыд пстэури дышъэп.
 Гъунэгъу шъхьэщытхъужьыр шъхьэгъэуз.
 Гъунэгъур зыгъэпыутырэм пыутыгъэр къылъэIэсы.
 Гъунэгъур пыи ашIырэп.
 Гъунэгъур унэгъу, ащ игъунэгъур гъунэгъу.
 Гъунэгъурэ гъончэджрэ.
 ГъунэгъушIур къошым фэд.
 Гъусэ дэй нахьи Iэшэ дэгъу.
 Гъусэ мыхъомышIэ нахьи гъучIы.
 Гъусэ мыхъурэ Iэшэ мыхъурэ.
 Гъусэ паплъэрэ пIэлъэтесырэ щэчыгъуай.
 ГъучI къалэ зиIэри гъучI мастэ щэкIэ.
 Гъыным гъын къещэ, нэпсым нэпс къелъфы.
 ГъэжъуакIэ къыпIэкIэмыхьэу гъэжъожъым укIырымыу.
 Гъэмафэм изымафэ кIымафэм итхьэмафэ ыуас.
 Гъэмафэм умыгъэтIылъырэр, кIымафэм къэпштэжьырэп. / Гъатхэм хэмылъхьагъэр бжыхьэм бгъотыжьыщтэп. / Гъэм умылэжьрэр кIым бгъотыщтэп. / МэфэшIум умышIэрэр мэфаем бгъотыжьыщтэп.
 Гъэрыр зэрыхьэрэр иун. (Eksik)
 ГъэшIум умыгъотырэр гъаем бгъотыжьырэп.
 Гъэщыр зыщыбэм цIыфыр щыбай.
 Даом ыкIэр зао хъумэ, зимыIофыбэ хэкIуадэ.
 Дахэ зыIорэ нахьи дахэ зышIэрэ.
 Дахэм къымыхь Iаем къыхьырэп.
 Дахэм ычIэгъ шъоу чIэлъ. / Дахэм ычIэгъы дышъэ пкIашъэ чIэлъ.
 Дахэм/дэхагъэм, гыешъэ/дэгъуишъ еушъэфы/егъэбылъы.
 Дахэр зыгъэдахэрэр ишэн.
 Дахэр пагэмэ, пыут мэхъу.
 Дахэу абзырэр дахэу адыжьырэп.
 ДелитIур зэзаомэ, ящэнэрэр яплъы.
 Делэ бзаджэ нахьи делэ дэд.
 Делэ благъэ нахьрэ гу6зыгъэ пый.
 Делэ гощэгъу нахьи губзыгъэ дэогъу.
 Делэ лIыкIо умышIы.
 Делэ пыщэгъу умышIы.
 Делэм бэдэдэ ешIэу къыщэхъу.
 Делэм зэхибзэн, губзыгъэм зэхихын.
 Делэм игъомылэ пэшхы.
 Делэм къолэн икIас.
 Делэм мафэ къэс инысэщэ джэгу.
 Делэм уемыупчIэу икъэбар къыуеIо.
 Делэм ущытхъумэ, пагэ мэхъу.
 Делэм шIокI, Iушыр ежь къыпшIокIы.
 Делэм шъхьащытхъужь икIас.
 Делэм/акъылынчъэм уипаIо ети блэкI.
 Делэр баймэ ягощэгъу.
 Делэр блэгъэ гъэкIод.
 Делэр гугъэзэ жъы мэхъу.
 Делэр дэхьащхырыл.
 Делэр игущыIакIэкIэ къэошIэ.
 Делэр хьалыжъом кIэнэцIызэ, хьаитхъупсым хэныгъ.
 Делэри къэмыгущыIэфэ Iуш.
 Джанэм нахьи гъончъэнджыр нахь благъ.
 Джэгугъом лIыхъужъ, зэогъум жъынтыу.
 Джэгур уджыкIэ аублэ, уджыкIэ аухы.
 Джэгъогъу миным къыуашIэрэм нахьи зы ныбджэгъум къыуишIэрэр нахь гуау.
 Джэгъогъунчъэ узымыхъукIэ джэгъогъумэ зэраIоуи орэмыхъу.
 Джэгъогъурэ кIэсэгъурэ зимыIэ щыIэп.
 ДжэгъолIыр лIэныгъэм фэдэу дыджы.
 Джэмышх нэкI жэм фахьырэп.
 Джэнэ мылажьэрэ, лэжьэ мыIотэжьырэ щыIэп.
 Дзэ зыгъащтэрэр дзэ псау ыуас.
 Дзэ зэрыкIогъэ чIыпIэрэ мацIэ зыхэкIыгъэ хатэрэ.
 Дзэм хымэ иIэщтэп.
 Дунаем ишIуагъэр псауныгъ, дунаем итхъагъор шIулъэгъуныгъ.
 Дунаер зыгъэнэфырэр зы тыгъ.
 Дунаер къэкIухьи уиунэ ихьажь.
 Дунаим тетымэ гур анахь чъэр.
 Дунаир зыгъэнэфырэр тыгъэ, зэзыгъэзафэрэр шIэныгъ.
 Дунаир зыми зыдихьыгъэп.
 Дунаир къошыныжъ хъугъэп.
 Дунаир техьэ-текI, куцэр теуцогъу-теуцогъу.
 Дунаир чэзыу-чэзыу.
 Дунаир щэрэхъышъ мэкIэрахъо.
 Дыджыр зымышIэрэм, IэшIур ышIэрэп.
 Дышъэм хэс нахьи, лIыжъ зыбгъодэс.
 Дышъэр ебз чIэгъ ошIыкIэ улъыирэп.
 Дышъэр зэрагъэунэфырэр чэзэп, цIыфыр зэрагъэунэфырэр иIофшIагъ.
 Дышъэр къызщычIахырэми щылъапI.
 ДэIокIаем дэгу уешIы, плъэкIаем нэшъу уешIы.
 Дэгум ыIон егъоты, нэшъум ыгъотырэр екъузы.
 Дэжьышъурэ пцIанэ щыIэп.
 Дэхагъэм гур егъэгушхо.
 Е зыхэлъыр хьэгъолъыгъом мэятэ.
 Е лIын, е лIэн. / Е улIын, е улIэн.
 Е мыхъурэр шIу хъужьырэп.
 Е пшIэу шIу ущымыгугъ, шIу пшIагъэми укIэмышъугъужь.
 Ебгъэжьэжьын нахьи ебгъэблэгъэныр нахь рэхьат.
 Еблагъэр зибэм ибын мэлакIэрэп.
 Егъэлые делагъ.
 ЕкIурэр хабзэ.
 Ем «сыкъакIо» ыIорэп. / Щэм «сыкъакIо» ыIорэп.
 Ем е пыщылъ, шIум шIу пыщылъ.
 Ем лъыхъурэр ем ехьыжьы.
 Ем улъыхъоу зыпымыщ, зыкъыппищэмэ умыщын.
 Емыджагъэр егъэджакIо хъурэп.
 Емызэщ иуанэ къехьыжьы.
 Емызэщырэм мэщыбэ ешIэ.
 ЕмыкIур зышIэрэмкIэ емыкIу, еплъырэмкIи укIытагъо.
 Емынэм къелыгъэр ныбэузым/тэлаум ехьы.
 Ер зымышIэрэм шIур ышIэрэп. / Iае зымышIэрэм шIу ышIэрэп. / Ем IумыкIагъэм шIур ышIэрэп.
 Ер цу бжъакъом къекIы.
 Ерышэр щытэу малIэ.
 ЕсыкIэ умышIэмэ, псым ухэмыхь.
 Еушъый зы мафэ, хэбзэ хьафыр мэфищ.
 Ешхэ-ешъо нахьи шыу джэгу.
 ЖакIэр фыжьы хъумэ шIуцIэ хъужьырэп.
 ЖантIэм укIэмыбзи, къыптефэмэ къыбнэсын.
 Жъы дэгъу зыдэщымыIэм кIэ/ныбжьыкIэ дэгъу щыIэп.
 Жъы зимыIэм кIэ иIэп.
 Жъы хъурэр гумахэ.
 Жъы хъурэр тхыдэбаIо, емыдэIухэмэ зегъэгусэ.
 Жъы хъурэр хьэ хыныгъоми чъыIэ малIэ.
 Жъым еубз, кIэр гъэгушхо.
 Жъым щытхъуи, кIэр къащтэ.
 Жъым ыгъашIэрэр шIомакI, кIалэм ышIэрэр шIуаб.
 Жъымрэ сабимрэ зэфэд.
 Жъымэ шъхьэ адэшх, кIэмэ лъакъо адэшх.
 Жъынтыури мэгугъэ тхьаркъо къырищынэу.
 Жъыр шъхьаукъэрый, кIалэр джэгурый.
 Жъырэ сабыйрэ зэрымыс унагъом насып илъэп.
 Жьыбгъэ зыхэмыт чъыIэр чъыIэп, пчэ зыхэмыт узыр узэп.
 Жьыбгъэ къемыпщэу къурэ сысырэп.
 Жьыбгъэ ужьыр борэн, зао ужьыр хьэдагъэ.
 Жьым къыхьырэр псым ехьыжьы.
 Жьыр къыздепщэрэмкIэ зегъазэ. / Жьыр къыздикIырэм ощхри къекIы.
 Жьыртэджым ишIушIэ къагъанэу шъхьахынэм ищытхъу аIонэп.
 Жьыртэджыр щэтэшх.
 Жьэу къэтэджыгъэмрэ кIалэу къэзыщагъэмрэ кIэгъожьыгъэп.
 Жьэу тэджырэм шыкIэхъу фалъфы.
 ЖэлIыкIо нахьи шъхьэлIыкIу.
 Жэм къыдэкIыгъэ псалъэри шхончым къикIыгъэ щэрэ зэфэдэ.
 Жэм пиупкIырэр кIыжьырэп, чатэм пиупкIырэр мэкIыжьы.
 Жэмыгъэпсэф псэмыгъэрэхьат.
 Жэр зэкIэкIымэ, ныбэр мэкIыи.
 Жэр шъхьэм илIыкIу. / Шъхьэм жэр илIыкIу.
 Заом уIухьэмэ, уиIахь хэшIыхь.
 Заом хэтхэу чэтэ хьаф атырэп.
 Заор езыгъажьэрэм ышъхьэ лажьэ фехьыжьы.
 Зафэм хабзэр ителъхь.
 ЗекIо ицуакъэ лажьэрэп.
 ЗекIокIаем лъащэ уешIы, дэхьащхыкIаем Iущэ уешIы.
 Зи умышIэхэн нахьи Iоф цIыкIу.
 ЗиIахь зышIомакIэм хьэм шIуешхыжьы.
 ЗиIоф егугъурэр тыгъэм ыпэ къэтэджы.
 ЗиIоф зышIомыбэрэ зибын зышIомыдахэрэ щыIэп.
 ЗиIоф нафэм ынэгу хые.
 Зибзэ умышIэрэм, уихабзэкIэ ущымыгугъу.
 Зибзэгу иягъэ зэкIыжьыгъэ Iаджи кIэлъ къэм.
 Зибын тэрэзэу зымыгъасэрэм нэпсыкIэ епщыныжьы.
 Зибэ пшIырэм урыIаз.
 ЗигущыIэ кIэкIым ыбзэ IэшIу.
 ЗигущыIэ нафэм ынапэ фыжьы.
 Зигъор дахэ.
 Зигъунэгъу зиIэпыIэгъум инасып.
 Зику исым иорэд къырагъаIо.
 Зикъэлапчъэ укъыблэзымыщыжьырэм иунэ умыкIу.
 ЗилI Iэджэ-быджэм ишъузи ащ фэд.
 ЗилIэгъу къэсырэм имышэн къештэ.
 ЗимыIоф зезыфэрэм ышъхьэ бэщ тефэ.
 ЗимыIэм къыратырэр иIахь.
 Зимыгъо хьакIэр гуих.
 Зимылъку зышIокIодыгъэм фэгуIи, зиакъыл зышIокIодыгъэр гъэежь.
 Зимэкъу Iужъурэ зимэщ бэгъуагъэрэ гузажъорэп.
 Зинахьыжъ едэIурэм иIоф мэкIуатэ.
 Зинысэгъу зыубырэ зибын щытхъурэ шIоп.
 Зитехъон макIэм ичъыи макIэ.
 Зитхыдэ зымышIэжьрэр лъэпкъ хъурэп.
 Зиунашъо зымышIэжьышъурэр унэшъошIы макIо.
 Зицуакъэ зэжъум идунаи зэжъу.
 Зицуакъэ зэжъурэ зи гъажъо макIэрэ къэбаркIэ уямыупчI.
 ЗичI пщэрым илэжьыгъи пщэр.
 ЗичIыфэ птелъым уриIофтабг.
 Зишэн умышIэрэ шымкIэ пчэгум уимыхь.
 Зищэ-гын еблэрэм бланэр шIокIожьы.
 Зы акъыл нахьи акъылитIу.
 Зы бын зиIэми бынишъэ зиIэми зэфэдэу алъэгъу.
 Зы гущыIэм зы гущыIэ къелъфы.
 Зы гъэр тIо къакIорэп.
 Зы жьэм къыдэкIырэр, жьишъэм дэхьэ.
 Зы лIыр джэдыгуибгъу, лIибгъур зы джэдыгу.
 Зы мафэ шэхъу уемыжьагъэми мэфибгъу гъомылэ зыдащтэ.
 Зы мэл бгым зепкIэхыкIэ пстэури епкIэхы.
 Зы мэшIуачэм чылэ псаур тырестыкIы.
 Зы нэм ымылъэгъурэр зы нэм елъэгъу. / Зы нэм нахьи зы нэр нахь Iаз.
 Зы пцIым шъыпкъишъэ егъэулъыи.
 Зы сабый нахьи шыу куп нахь хьэкIэгъошIу.
 Зы хьакIэр зы хьакIэм иджагъу, хьакIитIур бысымым иджагъу.
 Зы цIыфым зы цIыфыр ищхэпс.
 Зы цIыфым чылэм шъо тырегъэушъу.
 Зы шы пае шишъэ псы ешъо.
 ЗыIу ит нахьи зышъхьэ ит.
 Зыбзэ IэшIу шъынэр мэлищ акIэшъу.
 Зыбзэ ныкъом гуныкъуагъэ ущигъакIэрэп.
 Зыбзэ пытэм насып иI.
 Зыгу шIу имылъым ышъхьэ шIу къехъулIэрэп. / ШIу угу имылъэу шIу къыбдэхъущтэп.
 Зыгу шIум ынэгуи шIу.
 Зыгугъу ашIрэр пчэшъхьэIум тет.
 Зыем ихьатыркIэ, хьэм намыс фашIы.
 Зыжэ бэ къыдэкIырэм ыIэмэ бэ ашIэрэп.
 Зыжэ псынкIэм пэкIэныкъо къыхьыжьырэп.
 Зызгъэгусэрэм иIахь ныбэузкIэ Iэзэгъу.
 Зызгъэгусэрэр Iахьынчъ.
 ЗызгъэкIэлэрэ лIыжъыр кIэнэкIалъ.
 ЗызышэIэшъурэм цукукIэ тхьакIумкIыхь къеубытышъу.
 Зыл къыпфэмыузырэм уи уз емыIуат.
 Зыл мыузырэм ыгу узырэп.
 Зылъэгъурэ щыIэмэ, зэхэзыхырэ улъымыхъу.
 ЗылъэкI ичатэ кIыхьэ.
 Зым изэрар миным екIы.
 ЗымышIэрэм шIакIэр иIус.
 ЗымышIэшъурэр унашъо шIынкIэ ерыш.
 Зымышхыжьыщтым имэщ шIакI.
 Зыныбэ изым гуныкъуагъэ ышIэрэп.
 Зыным къылъфырэ пстэури зэфэдэп.
 Зынэгу къабзэм ыгуи къабзэ. / Зынэгу мышIум ыгуи шIоп.
 Зыр лIэмэ, адырэм зилIэжьырэп.
 Зыфимыкъурэм лэпсыри зыфрегъэкъу.
 Зыфэхъурэр мэталъэ, зымылъэкIырэр мэлъаIо.
 Зыхьыри мэгугъэ, ахьыри мэгугъэ.
 Зыцэлышъо къыпфыIузгъэщырэ пстэуми шIу уалъэгъурэп.
 ЗышIопхьырэм пшIуехьыжьы.
 ЗышIэн зымышIэрэм иунэ речышъ чIесэжьы.
 ЗышIэрэм нахьи еплъырэр нахь Iаз.
 Зышъхьэ иIоф зыфэмышIэжьырэр хымэ IофыкIэ бзаджэ.
 Зышъхьэ мыузыгъэм уишъхьэуз фэмыIуат.
 Зышъхьэ уасэ фэзымышIыжьырэм уасэ иIэп.
 Зышъхьэ уиунэ исым ыпси уиунэ илъ.
 Зыщагъэуцурэм щамыгъотыжьырэмрэ ыIуагъэм тырамыгъотэжьырэмрэ лIыкIэ алъытэрэп.
 Зыщымахэм щызэпычъыщт.
 Зыщытхъухэрэр къэгъани аубырэр къаштэ.
 Зыщэрэм ынапэр къэзыщэфырэм ыуас.
 Зыщэчырэм тыралъхьэ, зыхьырэм тырако.
 Зэ пIощтым тIо егупшыс.
 ЗэбгъашIэрэр IэшIагъ, умышIэрэр IэкIыб.
 ЗэгурыIо яIоф псынкIэ.
 ЗэгурымыIо гуIэгъу къещэ.
 ЗэгъунэгъуитIу ячэмщыкIэ зэп.
 ЗэдапшIэрэр шIэхы, зэдэпшхырэр IэшIу.
 Зэдашхэ Iэшу, зэдэлажьэ тхъагъо.
 ЗэдеIэрэмэ бгыри агъэкощы.
 Зэз зыбзэгу телъым IэшIу щымыIэжьэу къыщэхъу.
 Зэкъоныр мыгъуагъэ.
 Зэкъош пстэури зы ны къылъфырэп.
 ЗэкъошитIу язекIуакIэ зэфэдэ.
 Зэмыпэсырэм кIэс къехьы къыдэхьажьы. / Зэмыпэсырэм кIэсэу уехьы. / Зэмыпэсырэм урегъэпсыхы.
 Зэмыхьэрэмрэ, уимыIахэмрэ зэфэдэх.
 Зэо джэгурэ дэо джэгурэ щыIэп.
 ЗэрэгъучIызэ  мачэ.
 Зэрэмылъэгъумэ зэфалIэх, зэрэлъэгъумэ зэрэгъалIэх.
 ЗэфэгъашIом зэшIокIод къыхэкIы.
 ЗэфэдитIур зэуцогъу.
 Зэфэдэхэр зэдашъо, зэшъогъухэр зэдэуджы. / Зэфэмыдэ зэдашъорэп, зэмышъогъу зэдэуджырэп.
 Зэхьэ-зафэ мэунэ, хьагъу-шъугъу мэунэхъу.
 Зятэ лIагъэр ибэ ныкъу, зянэ лIагъэр ибэ хъурай.
 Изрэ ныкъорэ зэрэшIэрэп.
 Илъэс Iоф шIэжьыгъуае.
 Инэу Iо, цIыкIоу Iотэжь.
 ИпагъэкIэ шъуфаемэ махъушэм шъуеупчI, жакIэкIэ шъуфаемэ ачъэм шъуеупчI.
 ИпкIутырэр изы хъужьырэп.
 КIакIор лIым иун.
 КIалэзэ шъуз къягъащ, пасэу чэтжъые къырягъэщ.
 КIалэм ебгъэлъэгъурэр игъогу.
 КIалэр Iофыти кIэлъыкIожь.
 КIалэр гъызэ лIы мэхъу, лIыжъыр щэIузэ малIэ.
 КIалэр мыгъэу, быдз Iуалъхьэрэп.
 КIалэр чъэмэ, лIыжъым ылъэтх мэузы.
 КIапсэр кIыхьэмэ дэгъу, гущыIэр кIэкIымэ нахьышIу.
 КIыбырыхьэ/кIочIэрыхь нахьи ныбэ хьылъ.
 КIымафэм умышIмэ гъэмафэм бгъотынэп, гъэмафэм умылэжьрэр кIымафэм уиIэнэп.
 КIыщ ощынчъэ.
 КIэкIо ныкъошIыр щыгъынэп.
 КIэкIо чIэгъым лIы къычIэкIы. / Пэцэжъым ычIэгъ лIыхъужъ къычIэкIы.
 КIэлэ гумэкIылэ нахьи лIыжъ гупсэфышIу.
 КIэпсэшхом ыхьырэр кIэпсэжъыем/лыкъум къехьыжьы.
 КIэпсэшхор къыозымытыщтым «хьаджыгъэ илъ» еIо.
 КIэпщыкIэми жьыбгъэр еубыты.
 КIэр жъы мэхъу, жъыр кIэ хъужьырэп.
 КIэр къэкIо, жъыр мэкIожьы.
 КIэр къэхъущтым кIэнэцIызэ жъы мэхъу, жъыр блэкIыгъэм кIэнэцIызэ мэлIэжьы.
 КIэщыгъор икIи зэрэукIыр къихьагъ.
 Кон нэкI нахьи хэтэ нэкI.
 Кон нэкI щыI, ау хэтэ нэкI щыIэп.
 Коным имылъымэ, Iанэм телъэп.
 Корэшъур гухэлъэшъу, шъорэкIыр гу имыкIыжь. / Шъогъазэр шъо зэгъэзэкI, шъорэкIыр гу имыкIыжь.
 Корэшъур узыгъуибл пэуцу.
 Кукуум ыцIэ зэреIожьы.
 Купыр зыукъорэр къом фэд.
 Кур зыщыкъутэрэм щашIыжьы.
 Кушъэ зыфашIыгъэу бэн зыфамытIыжьын щыIэп.
 Къалъфырэр арегъащэ, къащэрэр егъэнысэ.
 Къамзэгум икIодыжьыгъом тамэ къыгуакIэ/къытекIэ.
 Къамылъфырэ лIэжьырэп.
 Къарыушхо нахьи акъылышху.
 Къебыбажьэ нахьи къежьэ ощх.
 КъежьэкIаер кIодыжьыкIай.
 Къо бзаджэм ятэ хъон къыфехьы. (Eksik)
 Къо зиIэм пшъашъэ пстэури иныс, пхъу зиIэм КIалэ пстэури ималъхъо.
 Къо зимыIэ тыр нысэ лъыхъо ежьэрэп.
 Къо пцIыусым янэ гушIо щигъакIэрэп.
 Къо уиIэмэ, нысэ уиI.
 Къолэжъ пэтзэ, ищырмэ «фыжь цIыкIукIэ» яджэ.
 Къолэжъым нэ фашIыгъэти, «напцэ» фэягъ.
 Къом ынэ нэшъуми, янэ псаоу елъэгъу.
 Къор напIэ, пхъур напцэ.
 Къор унэм ипкъэу, пхъур унэм икIэракI.
 Къор уташъомэ Iуашъхьэм дэкIуае.
 Къош дэй нахьи ныбджэгъушIу.
 Къош зимыIэм бэщым IаплI рещэкIы.
 КъошIу янэ гушIо щыкIэрэп.
 Къошмэ анахь джагъомрэ шъэогъумэ анахь кIасэмрэ зэфэдэ.
 Къошынчъэ кIэупчIэжьынчъ.
 Къошыр зыщыбэм бэныр щыбыхъу.
 Къуащэу ущысыми, зафэу гущыIэ.
 Къуим ипаIо шIоIоф.
 Къуим ипаIо шъхьащыпхымэ укIытэжьырэп.
 Къуй зыдэщытым мажьэр къыщымышт.
 Къумбылыми кIыхьэшхоу зырешы.
 Къупшъхьэр зыгъэдахэрэр лы, лыр зыгъэдахэрэр щыгъын.
 КъутэгъошIу шъхьакIэ шIыжьыгъошIоп.
 Къыдахьэрэри дэмыфыжь, дэкIыжьырэри умыубыты.
 Къыоузырэм удэгырзымэ, узыр нахь мэятэ.
 КъыпкIэлъымыкIорэм узкIэлъигъакIорэп.
 КъыптекIорэр лъэш.
 Къыуаджэрэм дэжь уиукIыщтыми кIо.
 Къыуаджэрэр нахьыжъ.
 Къыуаджэрэр нахьыкIэми, къэгъаз.
 Къыуаорэм уемыожьымэ, Iэ ппыт ыIоу ышIэрэп.
 Къыуатэрэм етэжь, къыуаорэм еожь.
 Къэбар дэири къэбар, къэбарышIури къэбар.
 Къэбар кIэупчIэрэм къэбар ешIэ.
 КъэзыкIухьэрэр Iахьынчъ.
 КъэзыщэгъакIэрэ зыпакIэ къэкIыгъакIэрэ апэ зыкъимыгъаф.
 КъэкIогъошIу кIожьыгъошIу.
 КъэкIоныр хьакIэм иIофми, кIожьыныр бысымым иIоф.
 Къэм ахьыгъэр къахьыжьрэп.
 Къэмыхъугъэ шыкIэм уанэ темылхь.
 Къэрабгъэр къошкIэ лIыхъужъ.
 Къэрабгъэр къурэу сысырэм щэщынэ.
 Къэт кIыхьэ, къэхь макI.
 Къэунэр мэкIодыжьы ау орэдыр кIодыжьрэп. / Мыжъо сыныр мэкIодыжьы, мыкIодыжьырэр орэд.
 ЛIагъэм гукъанэ фашIыжьырэп.
 ЛIы гурмыкъыр шъуз гъэгъ, лIы гъырынэр гуемыIу.
 ЛIы зэрымыс унэр сэпашъу.
 ЛIы имафэрэ шы имафэрэ зэфэдэп.
 ЛIы къэрабгъэ хьэ бзаджэкIэ ерыщ.
 ЛIы пхыгъэм лIы еожьырэп.
 ЛIы фэдэр бэ дэд, лIы дэдэр зырыз.
 ЛIы чъыяпхэр шъуз гъэгъу.
 ЛIыгъэ зыхэлъым Iашэр щэщтэ.
 ЛIыгъэ зыхэлъыр мэзахэми мэгушхо, лIыгъэ зимыIэр мэзагъоми мэщынэ.
 ЛIыгъэм Iашэр фэIорышIэ.
 ЛIыгъэм тегъэр ышIэрэп.
 ЛIыгъэм ыпэр акъыл.
 ЛIыгъэр Iахь мыгощ.
 ЛIыгъэр аджалым щыщтэрэп.
 ЛIыгъэшIапIэ лIы икIуадэрэп.
 ЛIым Iашэ зыфиIыгъыр зы такъикъ.
 ЛIым зигъэгусэрэп.
 ЛIым илIыгъэ лэгъунэм щиIуатэрэп.
 ЛIым иузынчъагъэ шъузым ишIушIагъ.
 ЛIым шъо теорэп пIоу емыку.
 ЛIым ышIэрэр ыIотэжьырэп.
 ЛIымрэ шъузымрэ зэфагъэуцурэ яхабз.
 ЛIымэ анахь мыгъом Iофыгъуибгъу зэпечы.
 ЛIыр Iэшэнчъэм еорэп.
 ЛIыр зыдашэрэм кIэупчIэрэп.
 ЛIыр зыфэдэр къэпшIэнкIэ, ипый зыфэдэм еплъ.
 ЛIыр игущыIэ епцIыжьырэп.
 ЛIыр лIызэ мэлIэжьы.
 ЛIыхъужъым ичатэ уцэкурэп.
 ЛIыхъужъыр зэ малIэ, къэрабгъэр минрэ малIэ. / ЛIыхъужъыр малIэ, къэрабгъэр мэлIэжьы.
 ЛIышIу къошIу фэхъурэп. / ЛIы цIэрыIом, къоцIэрыIо фэхъурэп.
 ЛIышIу шышIу фэщ.
 ЛIэныгъэм нахьи емыкIум нахь шIолIыкI.
 ЛIэныгъэр Iахь мыгощ.
 ЛIэныгъэр жъыгъэ-кIагъэп.
 ЛIэным лIыгъэ хэлъ.
 ЛIэрэм зыгъэлIэн ешхы.
 ЛIэрэр псаум пашIырэп.
 ЛIэужыр бжиблэу мао.
 Лажьэр жъы хъурэп.
 Лажьэрэм жэ егъоты.
 Лъагъо щымыIагъэмэ гъогуи щыIэщтыгъэп.
 Лъы гъэчъэным насып къыфэзыхьыгъэ щыIэп.
 Лъы уасэрэ пхъу уасэрэ мылъку хъурэп.
 ЛъыкIэ зэш нахьи гукIэ зэш.
 Лъыхъурэм къегъот.
 Лъэпкъынчъэр насыпынчъ/унэгъончъэ.
 Лы зышхырэр лэпс ешъожьы.
 Лыгъэ зыдзырэр хэстыхьажьы.
 Лырыгъур зыузыкIэ, кIадзыжьыгъэ цуакъэр агу къэкIыжьы.
 ЛэжьакIэ зымышIэрэм иIоф хэкIырэп.
 Лэжьыгъэу щыIэр зы къапщыкъ ифэрэп, шIэныгъэу щыIэр зы нэбгырэ ышIэрэп.
 ЛэжьэкIошIу ишIушIэ чIыми жьыми аIуатэ.
 ЛэжьэкIошIу ищэмэдж уцэкурэп. / ЛэжьэкIошIу ишIуанэ къутэрэп.
 Лэжьэным уегъэлъапIэ, шъхьахынагъэм уегъэпыуты.
 Лэжьэным хэзагъэрэр шIэныгъэми хэгъуазэ.
 Майтэм зиIэты къэс чыгым зегъэпсэфы. / Ощым зеIэтыфэ, пхъэм зегъэпсэфы.
 МакIэр шIукIэ зымыштэрэм, бэри ыштэрэп.
 МакIэу Iо, бэу шIэ.
 Мафэ къэси шыблэр орэп.
 Мафэм мафэ къелъфы, насыпым насып къелъфы.
 Мафэр кIыхьэмэ, Iахьыр макIэ.
 Махъулъэ пIоу унэгъу умышI, кIалэ пIоу къебгъэщэн къэмыгъан.
 МашIо зыщамышIырэм пщэрыхьакIом щишIэн щыIэп.
 МашIо щымыIэу Iугъо щыIэщтэп.
 МашIом игъунэгъулыр мажъэ.
 МашIом псыр къегъажъо, псыжъом машIор егъэушIункIы.
 МашIом упэIабэмэ, укъесты. / МашIом упаIэмэ, пIэ къесты.
 МашIор «благъэ» пIоу уемыжь, хьэ хьакъу макъэр «чыжьэ» пIоу укIон къэмыгъан.
 МашIор агъэкIосэным пае псыкъабзэ лъыхъухэрэп.
 МашIор зэрэзэкIагъанэрэр машIо.
 МашIорэ гушIогъурэ.
 МашIорэ псымрэ IэубытыпIэнчъ. / Псыри, жьыри, машIори IэубытыпIэнчъ.
 Машэр зытIырэр, машэм ефэжьы. / Зикъош ешэрэр машэм ефэ.
 МыIэрысэ къыпыкIыгъэр къызпыкIыгъэ чыгым ехьщыр.
 МыдаIорэр хьэрылъфы.
 Мыдэшъурэм иIуданэ кIыхьэ.
 Мыжъо дзыкIэ зымышIэрэм ышъхьэ тырегъэфэжьы.
 Мыжъо закъокIэ къалэ хъурэп.
 Мыжъо къушъхьэм мэщ тырашIыхьэрэп.
 Мыжъо хъураер уапэкIэ бгъачъэмэ, уIукIэжьын.
 МыкIалэрэ мыделэрэ щыIэп.
 МылIэрэр лIы мэхъу.
 Мылэжьэшъурэм икохъуакIэ пырац.
 Мысэр малъэ, хыем ылъэ кIеуты.
 Мыублэ нахь, мыух щыIэп.
 Мыхьаджэшъурэм ишъхьалкIыпкъ къепкIы.
 Мышъашъо Iэрымылъхьэм гуащэр щымыгъэгугъу.
 Мышъашъхьэ плъэгъоу, мышъэ лъэуж улъымыхъу.
 Мышъхьахырэр дэхэшIы.
 Мышъэ чыягъэр къэмыгъэущ, лIы мыщынэ умыгъэгубж.
 Мышъэм лыкIэ зигъэшхэкIымэ къашъо.
 Мышъэм лыр ымыгъэшъоу ышхырэи.
 Мышъэм пкIашъэр зытефэм гъумыгъугъэ, етIэгъоир зытефэм ыIон ышIэжьыгъэп
 Мышъэм тыгъужъыр шIопырац.
 Мышъэм ыгу къызщыкIырэм щэтIысы.
 Мышъэм ышхырэр тыгъужъым тырелъхьэ.
 Мышъэр шхэмэ, дэкупкI къелы.
 Мэзрэ шIункIырэ уишъэф ащымыIуат.
 Мэзчэтыур ыпакIэкIэ къашIэжьы.
 Мэзым хэс къори мэпсэу.
 Мэзыр чыг зырызэу зэхэт.
 Мэкъу макIи къэмыхь, мэкъу бахьи умыхъу.
 Мэкъу хьандзом мастэ хэкIуадэ.
 Мэкъуогъу ужым гум жьы дахьэ.
 Мэкъур макIэмэ, шкIэр щхэрые мэхъу.
 Мэл Iэхъогъум икIодыжьыгъом пчэн къуир пащэ фэхъу.
 Мэлахъом хъуныр ипкIыхь.
 Мэлахъом ыгужъуакIэ шэ дэлъ.
 Мэлахъохэр бэ зыхъукIэ, мэлыхэр псэхалIэ мэхъух.
 Мэлишъэм зы мэл щыкIэмэ, мэл шъэныкъу .
 Мэлым ыкIапэ шIохьылъэп.
 Мэлым ыкIэ зыдедзыем пчэныр дэхьащхыгъ.
 МэлэкIалIэм гъомлапхъэр паубытырэп.
 МэлэкIалIэм кIалэри егъэжъы.
 МэлэкIалIэм къэрабгъэри лIыхъужъы ешIы.
 Мэфаем бгъотыжьырэр ныбджэгъу, адрэхэр IэпыIэгъу. / Мэфаем бгъотырэр ныбджэгъу, хьэмэ тетыгъом бгъотырэр уишхэгъу.
 МэшIостырэ псыдзэрэ уадэмыджэгу.
 Нал къутагъэм пай, шыум игъогу зэпыурэп.
 Намыс зыдэщымыIэм насып щыIэп.
 Намыс пшIымэ, пшъхьэ фэошIыжьы.
 Намысым насып къыдэкIо.
 Намысынчъэр насыпынчъ.
 Намысыр лъэIукIэ къахьырэп.
 Напцэ ешIы шIошIызэ, нэр рикIыгъ.
 Напэ зимыIэм укIыти иIэп.
 Нарт ыIуагъэм епцIыжьрэп.
 Насып зиIэм щаIэ иI.
 Насып зимыIэм махъушэм тесэу хьар ецакъэ. / Насыпынчъэм махъушэм тесми хьар ецакъэ.
 Насыпынчъэ щыIэми гугъэнчъэ щыIэп.
 Насыпыр Iахь мыгощ.
 Насыпыр загощырэр пчэдыжьыр ары.
 Насыпыр занкIэу къакIорэп.
 Насыпыр къэкIон хъумэ, цыIуданэми къещэ, кIожьын хъумэ, гъучI пшъэхъум къыфэубытырэп.
 Насыпыр хьэкIэ гъогурыкIу.
 Насыпыр шъузым къыдакIо.
 НасыпышIор хэт? ШэIагъэ зыхэлъыр ары.
 Нахьыбэмэ ашIэрэр хабзэ.
 Нахьыжъ Iуш зиIэм нахьыкIэ Iуш иIэщт.
 Нахьыжъ зэрымыс унагъом гъымакъэр щыб.
 Нахьыжъ намыс, нахьыкIэ насып.
 Нахьыжъым жантIэр ий.
 Нахьыжъым илъэIур нахьып.
 Нахьыжъым кIэлъыджэхэрэп лъэкIох.
 Нахьыжъыр бгъэлъапIэмэ, о пшъхьи лъапIэ хъун.
 Нахьыжъыр зымыгъэлъапIэрэр, шъхьэ лъэпIэгъу ифэрэп.
 Нахьыжъыр щыомэ, нахьыкIэм имыгъуагъ.
 НахьыкIэм ышIэрэм щытхъу, нахьыжъым ышIырэ шхы.
 Непэ уимафэмэ, неущ симафэ.
 Непэрэм Iоф, неущым пэмыгъаплъ. / Непэрэ Iофыр, неущ емыгъаж.
 Неущырэ ныбгъу нахьи непэрэ бзыу.
 Ны бгъашъорэ хъурышъо джэдыгурэ.
 Ны дэкIонрэ лIы дэкIонрэ емыкIу апылъэп.
 Ны зимыIэ сабыим ятэ иIэми ебашъо тео.
 Ны зимыIэм гуIэр имаф.
 Ны иIэмэ, сабыир ибэп.
 Ныбгъур бгъасэми хьасэр иплъапI.
 Ныбджэгъум занкIэу къыуеIо, пыим уакIыбыкIэ щеIо.
 Ныбджэгъунчъэр лыем фэд.
 Ныбджэгъур мэфаем агъэунэфы.
 Ныбджэгъур уигъундж.
 НыбджэгъушIур гъэтIылъыгъошIу.
 Ныбэм «уятэ ыжакIэ къыпыупкIи къидз» еIо.
 Ныбэм илажьэр IотэжьыгъошIу.
 Ныбэм имылъымэ, лъэр кIэкIырэп.
 Ныбэрыдзэ нахьи шъхьэдэдзых.
 Ныгур гуао пхъуантэ.
 Ныдэлъф узыр хъужьырэп.
 Ным ибгыбзэ ибын тефэрэп.
 Ным ибын фишIэрэр шIомакI.
 Ным ибынхэр изэфэд.
 Ным игъуапэ пхъум иджан.
 Ным къыуипэсырэр гунэс.
 Ным къыуитырэр IэшIу.
 Ным лъэгу кIэтын зыфэшI.
 Ным сыдигъуи илъфыгъэ сабыеу къыщэхъу.
 Ным ыIэ лъагэу ыIэтми, шъабэу тефэ, нынэпIосым ыIэ шъабэу ыIэтми, инэу тефэ.
 Ным ыбгъашъо шъоум фэд.
 Ным ыкокI кIалэм икушъ.
 Ным ылъэгу джэнэтыр чIэт.
 НынэпIосым фапшIэрэр шIомакI, къыпфишIэрэр шIуаб.
 НынэпIосыр осым нахь чъыI, зэзым нахь дыдж.
 Нысаем унэшъуаер унэм рехы.
 Нысэ ини, нысэ цIыкIуи янысащэ зы.
 Нысэ мыхъущтыр жэнтIачъэ мэхъу, машIо мыхъущтыр ышъхьэ щэлыды.
 Нысэм зэхихэу пхъум еушъый. / Уипхъу еIу, уинысэ еIокI.
 Нысэм уемыубзэу дэнэIубзэ къыуитырэп.
 Нысэр дэгъу пIоу цIэ фэмышI, ыцIэ ежь зыфишIыжьын.
 Нышъор шъоум фэд.
 Нышыпхъур ным фэд, тышыпхъур тым фэд.
 НэбгыритIу зэпсалъэмэ, ящэнэрэр лые.
 Нэгур гум игъундж.
 Нэепсыер насыпынчъ.
 Нэм екIурэ гум екIу.
 Нэм иузыр нафэ, гум иузыр шъэфы.
 Нэм кIэлъыр Iугъом къыкIефы. (Eksik)
 Нэм кIэтыр псэм фэд.
 Нэм псэр зылъещэ, гур гум къеджэ.
 Нэм псэр ишъугъогъу.
 Нэм пэчыжьэми гум пэблагъ.
 Нэм ылъэгъурэр Iэм ешIышъу.
 Нэм ылъэгъурэр шъхьэм ыуас.
 Нэпкъым тетыр къошъофыкIэ Iаз.
 Нэр делэ, Iэр бланэ.
 Нэрылъэгъу щытхъур уакIыбыкIэ убы.
 Нэрымылъэгъу сатыу ашIырэп.
 Нэтым ышъхьэ умытIатэу илъыр пшIэщтэп.
 НэшIо-гушIо ынэ дышъэ Iатэ чIэлъ.
 Нэшъум ынэ хихырэр ыгу хегъахъо.
 Нэшъур зыфаер нэ псау.
 Нэшэ къэмыкIыр, кIэрышъу.
 НэщитIур зы IэкIэ пфэIыгъыщтэп.
 О пшъхьэ емыпэсырэр шъэогъум емыпэсыжь.
 Огъум ыхьырэр оялэм къехьыжьы, оялэм ыхьырэр огъум къыхьыжьырэп.
 Одыр Iущэ, пщэрыр дахэ.
 Ожъубанэр ошIу зэрэхъужьынэу цIыф бзаджэр шIу хъужьыгъагъот.
 Озэщымэ машIо шIы, ощынэмэ гъусэ шIы.
 ОкIэлэфэ отхъэжьы.
 Опсэуфэ огугъэ.
 Ос зыщесырэм лъэуж щэIэ.
 Ос ухъор бзыу цIыкIум къегъэхъые. / Ос къаор бзыу цIыкIум егъэхъые.
 Остыгъэр хэсэгъанэ пIозэ пIапи огъэстыжьы.
 Осэпс фабэр мэщгъэкI.
 ОшIум умыгъотырэр уаим бгъотыжьыщтэп.
 ОшIум ыужыр уае, уаем ыужыр ошIу.
 ОшIурэ лIышIурэ хэт язэщыгъ?
 ОшIурэ ожъубанэрэ яхьакъ зэтенэрэп.
 Ошъуапщэ щымыIэу ощх къещхырэп.
 Ошъуапщэм уешъуйкIэ къэуцуна, цум уеушъыикIэ гурыIона?
 Ощтым бэщ егъоты.
 Ощх блэкIыгъахэм кIакIо кIэлъымыхьыжь/лъыумыщтэжь.
 ПIэ оутхыпкIыкIэ пIэбжъанэ пызына.
 ПIэлъэ мышIыр чыжьэ нахь, пIэлъэ шIыгъэр къэсыщт.
 Пагэм ыблыпкъышъхьэ къутэгъошIу.
 Пагэр мэгырзы, уз зиIэр мэщэIу.
 ПакIэм къымыхьырэр жакIэм къыхьыжьырэп.
 Панэ фэдэу къэштэжь, дышъэ фэдэу гъэIылъыжь. / Панэ фэдэу зэхаплъхьэрэр дышъэ фэдэу зэхэпхыжьын, дышъэ фэдэу зэхаплъхьэрэр панэ фэдэу зэхэпхыжьын.
 ПкIэ зэрымыкIыщтым пшъхьэ имыIу.
 Пкъым пытылыр мэузы.
 Плъэпкъ еплъи уичатэ гъабзэ.
 Плъэпкъ итхыдэжъ пшIэныр насып икъу.
 Ппхъу зэрысрэ уинысэ ытыщрэ.
 Псаузэ лIагъэ нахьи лIагъэзэ псау.
 Пстэури бгъэрэзэн плъэкIыщтэп.
 Псы Iушъо Iусым икIыпIэр ешIэ.
 Псы Iушъом Iусыр есыкIэ Iаз.
 Псы икIыгъом унэмысэу плъэкIапэ дэмыщай.
 Псы лъакъоми чIы чIэгъым гъогу щешIы.
 Псым Iусым икIыпIэ ешIэ. (Eksik)
 Псым ичъапIэ ежь къегъоты.
 Псым хэлъ мыжъутIури зэутэкIы.
 Псым ытхьалэрэм блэм зырещэкIы.
 ПсынкIэу илъырэм кIэкIэу къегъэзэжьы.
 Псыпэр зыдакIорэм псыкIэр рэкIо.
 Псыр гъужьыми ичъапIэ къэнэжьы.
 Псыр гъужьымэ, пцэжъыем иаджал.
 Псыр псэм ызыныкъу.
 Псычэтым есыкIэ рагъашIэрэп.
 Псычэтыр псым ытхьалэрэп, мэлэхъуахьэр тыгъужъым ыхьырэп.
 Псэ зиIэм аджал иI.
 Псэ зыпыт къупшъхьэм лы къытекIэжьы.
 Псэм нахь IэшIу зи щыIэп.
 Псэм фабэ икIас.
 Псэр ащэ, напэр ащэфы.
 Псэр зэхъуапсэрэр дахэ.
 Пфэмыхьын емыхьыжь, пфэмышIэн уфемыжь.
 Пфэмышъуашэ умышIэ. (Eksik)
 Пфэмышъуашэр хьылъэ.
 Пфэшъуашэ зышIи етIанэ кIэлъэIу.
 Пхъур тыщасэ къызыкIокIэ, мыжъо хъураем зегъэбылъыжьы.
 Пхъэ мыстырэ псы мыжъорэ щыIэп.
 ПхъэшIэ Iазэм мэзыр иблагъ.
 ПцIишъэ нахьи зы шъыпкъэ.
 ПцIы IэшIу нахьи шъыпкъэ дыдж.
 ПцIы уусыщтмэ лIагъэм телъхь.
 ПцIым гур кIехы.
 ПцIым лъакъо кIэтэп.
 ПцIыусым есэрэр укIытэжьырэп.
 ПцIыусым икIапсэ кIыхьэ.
 ПцIыусым шъыпкъэ закъоу ыIорэр мэкIоды.
 ПцIыусыр пцIыусым едэIужьырэп.
 ПцIыусыр шъхьащытхъужь. (Eksik)
 Пчэдыжь хьакIэр хьэкIэгъошIу.
 Пчэн къуир псым зыхаплъэм, «джыри сыкIал» ыIуагъ.
 Пчэн шъынэ къылъфырэп.
 ПшIокIодырэм пае умыгъ, къэбгъотырэм пае умыгушIу.
 ПшIэрэ пстэури къэмыIу, къаIорэ пстэури зэгъашIэ.
 Пшхын уимыIэмэ чIым езау.
 Пшъашъэ къапщэмэ о зэребгъас, пхъужъ къапщэмэ зэресэгъах.
 Пшъашъэр дэгъумэ, гъунэгъур ишъузышIэгъу.
 Пшъхьэ емыпэсырэмкIэ нэмыкIым уфэмыус.
 Пшъхьэ зиджагъом, пцIэ шIоIай.
 Пшъхьэ зышIомыIаем плъакъуи шIоIаеп.
 Пшъхьэ темылъыр темылъхь.
 Пшъхьэ фэпшIэжьырэр уинасып.
 Пыим уикIыб фэмыгъаз.
 Пыим ушъхьасмэ, уIагъэ ухъун.
 Пытэм янэ гъырэп.
 Пэ зиIэм кIэ иI.
 ПэкIэ гъэлыгъом сэмэркъэу хэлъыжьэп.
 Раутырэ бэнакIор шъокIрэп.
 СIорэр шIэ, сшIэрэм уемыплъ.
 Сабыим иунашъо пачъыхьэм иунашъо нахь лъэш.
 Сабыим ятэ имыIэжьымэ зыенчъэп, янэ имыIэжьымэ зыенчъэ нахь.
 Сабый зимыIэм зи имыIэу къыщэхъу.
 Сабый кIэхъопсырэм кушъэпс еды.
 Самбырым ычIэгъ дышъэ чIэлъ. / Усамбырыным ычIэгъ дышъэ плъыжь.
 Сихьэ цакъэрэп, сиш орэп, сикIалэ бзаджэрэп умыIо.
 Сыдрэ Iофтхьабзи бзыпхъэ иI.
 Сызщытефещтыр сшIагъэмэ, шъхьантэ згъэтIылъыныгъ. / Узыщылъэпэощтыр пшIэмэ, упкIэ бгъэIылъыщт.
 Сымаджэр щылъэу сымэджаплъэр малIэ. / Осым хэсыр къани хьаджыгъэм хэсыр лIагъэ.
 Сэлам лые хъурэп.
 Сэм иуIагъэр мэкIыжьы гум иуIагъэр кIыжьырэп.
 Сэмэркъоуми нэ къырефы.
 Сэмэркъэур тхьэм икIас.
 Сэщ нахьышIу пфэмыгъотмэ, сыкъэшэжь.
 ТIысыгъор псынкIагъоми, тэджыгъор къин.
 Такъэми цIыф къыкъуанэ.
 Танэ лIэрэм мэкъу Iэрамэ зыдехьы.
 Тутынэшъо пстэури «зэшы».
 Тхылъыр шIэныгъэм иIункIыбз.
 Тхьам къыуимытыгъэр, илІыкІом къыуитына?
 ТхьамыкIагъэм «сыкъэкIо» ыIорэп.
 ТхьамыкIитIу зэгъусэмэ, баим фэдэу мэпсэух.
 ТхьамыкIэм икIапсэ баим елажьэ.
 ТхьамыкIэм кIэкIри кIыхьэри фэхъущт / ЗимыIэм къопэ кIыхьэри къопэ кIэкIыри фэхъу.
 ТхьамыкIэм тхьэр фэлъэш.
 ТхьамыкIэм ышъо Iужъу.
 ТхьамыкIэр тегушхогъошIу.
 Ты лIэужынчъэрэ лынчъэ къупшъхьэрэ. (Eksik)
 ТыгъужъитIу акIыб зэфагъазэрэп.
 ТыгъужъитIу зы гъо изагъэрэп.
 Тыгъужъым лы ыгъотымэ, псы ыгъотыжьырэп.
 Тыгъужъым мэл зышIуихьыщт мэлахъор ипэIо шъхьашыгумкIэ къешIэ.
 Тыгъужъым ынэ чъыеми, ыгу чъыерэп.
 Тыгъужъыр жъы хъумэ хьэмэ яджэгуалъ.
 Тыгъужъыр зыдэщыIэм мэлымэ зыщагъэпсэфырэп.
 Тыгъужъыр мэлахъо ашIырэп.
 Тыгъужъыр ыхьырэ мэлым итамыгъэ еплъырэп. / Тыгъужъым мэлыр ыхьы зыхъукIэ тамыгъэу телъым еплъыжьырэп.
 Тыгъужъыри игъунэгъу етыгъожьырэп.
 Тыгъужьым ущэщынэмэ мэзым умыкIу.
 Тыгъум куандэр фэIэпыIэгъу.
 Тыгъум ыкIэр мыгъо.
 Тыгъури тыгъу, тыгъугъэр зыушъэфыри тыгъу.
 Тыгъури тыгъужъыри къаушэкIу.
 Тыгъушхори тыгъу, тыгъу цIыкIури тыгъу.
 Тыгъэ нэпс нахьи ны бгъашъу.
 Тыгъэр зытемыпсэрэр щыIэжьэп.
 Тым фэмыгъасэрэр ным фэумысырэп.
 Тыр дэм фэд, ныр нэм фэд.
 Тэнымрэ дэнымрэ зэфэдэ.
 Тэр тэ, щэр щэ. (Eksik)
 УIэгъэ лъэужынчъэ хъурэп.
 Уаерэ дзаерэ зэфэдэ.
 Уанэшымрэ тыгъужъымрэ зы шэщ чIагъауцорэп.
 Уахэхьаныр Iофэп, къахэкIыжьыкIэ ошIэмэ.
 Убзэ зихабзэм гущыIэр ихъой, шъхьахынэм ушъхьагъур ихъой.
 Угу ыхьырэр IэшIу, шIу плъэгъурэр дахэ.
 Угъощэнэу уфэмыемэ зыплъыхь, ухэукъонэу уфэмыемэ упчIэжь.
 Удым иудыгъэ ыпэ регъэшъы.
 Удэмэ Iудан, убзэмэ бзыхьаф.
 Уеджэным кIасэ иIэп.
 Уемыгупшысэу угущыIэныри темыгъэпсыхьэу уоныри зэфэдэ.
 Уемызэщ, умыщыни Iофыр хъущт.
 Уеомэ мэкъу, уемыомэ къурэ.
 Ужъымэ, уижъыцIэ ит, укIэмэ, уикIапIэ ит.
 Ужым тырамыубытагъэр тыгъоп.
 Ужэ засэмэ, уинамыс мэкIоды.
 Ужэ инэу пшъхьэ цIыкIоу зыхъукIэ уунэхъущт.
 Уз пстэуми Iэзэгъу яI.
 Узаджэрэр къэкIо.
 Узаорэр къыоожьы.
 Узащэрэ нахьи узатэрэ.
 Узгъэжъырэм жъыгъэ Iахь къыуитыжьырэп.
 УзгъэлIэрэ пстэури емын.
 УзгъэтIысырэм уиубыжьырэп.
 Узигъусэм ышъокIэ къыоплъых.
 Узиджагъом уеубы, узикIасэр къыпщэтхъу.
 Узиджагъом ушIогъум.
 Узиджагъом ынэ пчэгъоу укIэуцо.
 Узиджагъор плъакъо къеплъы, узикIасэр пшъхьэ къеплъы.
 УзикIасэм ыпсэ уфегъадэ.
 УзщымытIысырэм ущысэмэркъэурэп.
 Узщымытхъужь, ушIумэ укъалъэгъун.
 Узыгъор мыхъужьымэ, аджалы мэхъу.
 Узыгъэблагъэрэр гъэблэгъэжь, узыгъэпыирэр гъэпыижь. / Уипый гъэпыи, уиблагъэ гъэблагъэ.
 Узылъыхъурэр лъапIэ мэхъу.
 Узым лэжьае къыхэкIы. (Eksik)
 УзымыIэтыщт къутамэм утемыуцу.
 Узыр бзэджашIэ.
 Узыр къэкIогъошIу шъхьае, кIожьыгъошIоп.
 Узыр ощынэкIэ къакIо, мэстанэкIэ мэкIожьы. / Лажьэр къэкIогъошIу, ау кIожьыгъуае.
 УзыукIырэр уипый, учIэзылъхьажьырэр уикъош.
 Узыфаем узыфэмыер къыхэкIы.
 Узыфэмыдэм уиорэд еусы.
 Узыхьыщтыпсым мыжъо къыхэщэу олъэгъу.
 Узыхэдэн щымыIэмэ, щыIэр къыхэх.
 УзышIу щыIэп.
 Узэгугъурэр къыогугъужьы, уздэлажьэрэр къыбдэлэжьэжьы.
 УзэлъэIурэр къэгъани, къыолъэIурэр къащэ. / УзытелIэрэ нахьи къыптелIэрэ. / УзэлъэIурэ нахьи къыолъэIурэ.
 Узэмыджэрэр гомыIу, узэуIурэр гъунэгъу.
 УзэпэгэкIырэр къыопэгэкIыжьы, уздэхьащхырэр къыбдэхьащхыжьы.
 Узэрымысыгъэ бысым умыубы.
 УзэупчIыжьын умыгъотмэ, уипаIожъ еупчIыжь. / УзэупчIын умыгъотымэ, уипаIо гъэтIыси еупчIыжь.
 Узэшъожьыныпс хьэ хэмыукIыхь, имыгъэкIыжьыщт шъузыр умыубы.
 Узэшъугъурэр къыптекIо.
 Уи нэбджэгъу уи гъундж.
 УиIае чIэуухъумэу уишIу умыгъэхьакъу.
 УиIоф гъэшIуи, IэшIу уащыхъун.
 Уиблагъэ иунашъхьэ плъэгъоу удэмыхьэу ублэмыкI.
 Уиблагъэ къыуитырэм ыцэ удэмыплъэжь.
 Уиблагъэ уемыпэгэкI, уипый благъэ фэхъущтышъ.
 Уиблэгъэжъ къыбдишIэрэ шъэфкIэ уиблэгъакIэ цыхьэшIэгъу умышIы.
 Уибынрэ уиблагъэрэ умыпчъы.
 УигущыIэ гъэIасэ, уимаисэ гъэпытэ.
 УигущыIэ гъэкIэкIы, уигупшысэ гъэкIыхьэ.
 УигущыIэ гъэлъапIэ.
 Уигъунапкъэ зыдэпшIэжьын фай.
 Уигъунэгъу къыпфимышIэрэр чылэмэ къыпфашIэщтэп.
 Уигъунэгъур уиIэнэгъумэ, тебгъэфагъ.
 Уигъунэгъур уиIэпыIэгъумэ, уехъулIагъ. / Гъунэгъур къыбдеIэмэ, уунэжьыгъ.
 Уигъунэгъур уикъош, ащ игъунэгъур уигъунэгъу.
 Уигъусэ ущыгугъэу мышъэм уемыбэн.
 Уиделэ бгъакIомэ, уиIоф мэкIоды.
 Уиделэ хьэкIакIо умыгъакIо.
 Уидэхагъэ урымыпагэу, уиIофшIагъэ рыпаг.
 Уизэкъон нахьри Iэл къыбдес.
 УикIалэ зэребгъас, уижъ зэресагъ.
 УикIод сикIоды, уикъанэ сикъанэ.
 Уикъамэ тIо къимых, уигущыIэ тIо къэмыIу.
 Уикъарыу еплъыри, уихьылъэ штэ.
 Уилъахъэ зытыгъурэм уиши ытыгъущт.
 Уинасып зыхэмылъым дышъэхъ техъуагъэу олъэгъу.
 Уинысэ уигу ебгъэмэ, уипхъу ецIацI.
 Уинэ гъаплъи, уи лъэ гъэуцу.
 Уинэ къеIэрэм ыпсэ еIэжь.
 УипаIокIэ къыодаорэми хабзэ фэшI.
 УитIуанэ умыубы, уибын ущымытхъу. / Уигъунэгъу умыубы, уибын умыушъхьакIу.
 Уитехъон еплъи, плъакъо ушху.
 УихьакIэ гъашIо, пкъош шIу лъэгъу.
 Уихьэ фэпшIырэр ыцI.
 Уихэку лъэшмэ, урэгушхо.
 Уицу лIэмэ, уицэй ухэкIыжьы.
 Уишъуз бзаджэмэ, хьадагъэ умыкIу мафэ къэс уихьэдагъэшъ.
 Уишъуз лIэмэ, пкIэлъэныкъо гоу.
 Уишъуз шIумэ, джэгу умыкIожь мафэ къэс уиджэгу.
 УкIытэ зиIэм насып иI.
 УкIытэ зимыIэм цIыфыгъэ иIэп.
 УкIытэм цIыфыр егъэдахэ.
 УкIытэмрэ нэхъоимрэ цIыфыгъэм итамыгъ.
 УкъамышIэмэ ушъуаш, укъашIэмэ улъэпкъ.
 Укъызалъфыгъэри зы мафэ, узылIэжьыщтыри зы мафэ.
 УкъэзыукIырэ укъизгъэкIыжьырэ.
 УлIымэ, пшъхьэ ущымытхъу, ушIумэ, чылэр къыпщытхъун.
 УлIэу ущыIэн нахьи, утхъэзэ улIэмэ нахьышIу.
 УлIэщтыми, улIымэ пIуагъэр гъэшъыпкъэ.
 Улажьэмэ лыжъ пшхын, умылажьэмэ лажьэ плъэгъун.
 Улажьэу ушхэжьыным нахьышIу щыIэп. / Къин плъэгъоу къэблэжьырэр IэшIу.
 УлъэIонрэ уIоинрэ зэфэдэ.
 УмыгъэтIылъырэр къэпштэжьырэп. / УмыгъэтIылъыгъэ къэмышт.
 УмылIэмэ зы лIы, улIэжьымэ зы машэ.
 УмылъаIомэ, узэтэщтыр пшIэрэп.
 Умылъытэрэр уимыIэм ычIыпI.
 Умылъэгъугъэм шыхьатэу утемыуцу.
 УмышIапэмэ, утемыгущыI.
 УмышIэрэм укIэупчIэныр губгъэнэп. / УмышIэрэмэ, зышIэрэм еупчIыжь.
 Унагъо умыхъоу къуаджэ ухъущтэп.
 Уныбэ гъэгъу, уигугъу шIукIэ ягъэшI.
 Уныбэ къикIырэр уибын, уилъэуе къелъэрэр уичэты.
 Унэ зимыIэм унагъо иIэп.
 Унэ кIоцIым намыс щыуимыIэмэ, унэ кIыбым щыуиIэхэнэп.
 Унэгъожъырэ пхъэжъ машIорэ.
 УнэгъуакIэр гу кIодыгъошIу.
 УнэгъуакIэр хьэкIэ фэшIу.
 Унэкъощ хьакIэр гъэшIогъуай.
 Унэм зыщыгъаси, хасэм хахь/кIо.
 Унэм имыгъор чылэм игъоу. / Быным имыгъор игъоу.
 Унэн яхьэ уц ехъу, унэхъун янысэ кIашъом дэкIуае.
 Унэр зыгъэунэри благъэр зыгъэблагъэри шъуз.
 Унэр зэрашIырэ ощыр унэ кIыбым дадзэжьы.
 Унэхъугъом цыгъори мэятэ.
 Унэхъущтым куо макъэ ытхьакIумэ ихьажьырэп.
 Унэцум уеомэ, мэзыцум ыбжъэ мэсысы.
 Упсаумэ, пшхын бгъотын.
 УпчIалэ ибылым кIодырэп.
 УпчIэрэр хэукъорэп. / УпчIэжьырэр щыорэп.
 УтIумэ уз, узымэ ущыIахэп. / УтIумэ уз, узымэ ущымыIэ папкI. / ТIу уиIэмэ зы пъытэ, зыр умылъытах.
 Утын зэхадзэ нахьи Iахь зэхадз.
 Утыныр мэгъушъыжьы, гущыIэ Iаер гъушъыжьырэп. / Утын гуаор пщэгъупшэ, гущыIэ гуаор пщыгъупшэрэп.
 УуIэм ипэ уишъхьэр гъэлажьэ.
 Ухыемэ, улъэш.
 Ущымытхъущ пфэубыжьыщтэп.
 Ущысэу укъэзымылъэгъурэм утэджыкIи/ущытми укъилъэгъущтэп.
 Уянэ зэрымысым зыщыгъэлсэфи, къикIыжь.
 Уянэ къымылъфыгъэр пшэп, пшы къымыщагъэр уинысэп.
 Уянэ ыIэ илъым еплъи о пIэ илъым ецакъ.
 Уятэ игъогужъырэ, уятэ иблэгъэжъырэ умыбгынэжь.
 Уятэ ичIыпIэ гъэдахэ, уянэ дахэу дэгущыI.
 Фышхъори ебгъэлыемэ, шхъухьэ.
 Фэмыф иIоф хэкIырэп.
 Фэмыф унэшъо шIыкIэкIэ Iазэ.
 Фэмыфым зимыгъазэзэ мазэри къохьан.
 Хабзэ здыщымыIэм, укIытэ щыIэщтэп.
 Хабзэ зимыIэм напэ иIэп.
 Хабзэ зымышIэрэр жантIэм чIэтIысхьэ.
 Хабзэ зымышIэрэр хэбзашIэ макIо.
 Хабзэ зымышIэрэр шъхьанэкI.
 Хабзэр бзэгупэкIэ къырахьакIырэп.
 Хабзэр зэхалъхьэрэп, гъашIэм къыхэкIы. / Хабзэр къафытэрэп, гъашIэм къелъфы.
 Хабзэр къамэм нахь лъэщ.
 Хабзэр убзэ зышIошIырэм фэпшIэщтыр къегъанэ.
 Хабзэр убзэнэп, акъылыр былым тынэп.
 Хабзэр шIумэ, бзыпхъэри тырахы.
 Хъаныр техьэгъу текIыгъу.
 Хъуапсэрэм ыпсэ кIодырэп.
 Хыем бгыбзэр пыпкIэрэп.
 Хыем гъогу егъоты.
 Хыем ылъ хымэ ешIэжьы.
 ХыкIэ зымышIэрэм игъупчъэ цако.
 Хымахьэр къихьи унахьэр рифыгъ.
 Хымэ ахъщэ зепхьэмэ, уиджыбэ гъуан.
 Хымэ пкIэнтIэпсыр хъяры хъурэп.
 Хымэ хэку сыщытхъэн нахьи сихэкужъ сыщэрэлI.
 ХымэчIым насып щыIэп.
 Хыри ткIопс-ткIопсэу зэхэт.
 Хьаджашъор хьакъурэп, фэкъолI шъаор хъуанэрэп.
 Хьадрыхэ кIорэмрэ, итыщ кIорэмрэ аубытырэп.
 Хьадэгъур пчэшъхьаІум нахьи нахь благъэ.
 Хьадэр бэрэ зепхьэмэ мэщэIу, Iофыр бэрэ зепхьэмэ зэщэкъо.
 Хьадэр зыер пхъэблапэ.
 ХьакIакIо укIо пшIоигъомэ, хьакIэу къыпфакIорэр гъашIо.
 ХьакIакIо ущыIэмэ, къыпфашIырэр уиунашъо.
 ХьакIэ зиджагъом лыфэ фегъажъэ.
 ХьакIэ зыдэщыIэм хэгъырэй щыI.
 ХьакIэ къакIомэ, насып къыдакIо.
 ХьакIэ къакIомэ, хэгъырэир мэгушIо.
 ХьакIэ къыпфакIомэ, уиджэгъогъури ныбджэгъу.
 ХьакIэ къэкIощт Iори гъэIылъ, бэрэ щылъыгъ пIоу умышхыжь.
 ХьакIэм кIалэ иIэп. / ХьэкIэ кIалэ хъурэп.
 ХьакIэм рызыкъыр къыдакIо.
 ХьакIэм ыжэ зэкIэкIы хъумэ, гъашхи гъэгъолъыжь.
 ХьакIэм ыщхырэр ежь иIахь.
 ХьакIэр бысымым игъэр.
 ХьакIэр бэрэ щысымэ, бысымыр езэщы.
 ХьакIэр гъашIо, цIыфышIур лъытэ.
 ХьакIэр мэлым нахь Iас.
 ХьакIэр нэшхъэимэ, бысымым иягъ.
 ХьакIэр хьэзырми, бысымыр хьэзыра? / ХьакIэр хьазыр шъхьакIэ, бысымыр хьазырэп.
 ХьакIэр чэщищэ щысымэ, быным щыщ мэхъу.
 ХьакIэр шхахэмэ, пчъэм еплъы.
 ХьакIэр шъхьагъым дэмыгъэплъи.
 Хьамэщыпхэ благъ.
 ХьантIаркъор зянэм «сянэ гуащ», чэтэщыр зиунэм «си-ордэун» ыIуагъ.
 Хьацуем уфае хъумэ, лъапIэ мэхъу.
 Хьашъом шъоу из хъумэ, зэгочы.
 Хьэ бзаджэр тIысыпIэнчъ.
 Хьэ игубж къо тырелъхьэ.
 Хьэ фэмышх къо ригъэшхырэп.
 Хьэ хыныгъом аргъоир мэятэ.
 ХьэкIапIэр шIуми уиунэжъ нахьышIужьых. / ХьакIапIэр дэгъуми уиунэ фэдэ хъурэп.
 ХьэкIэ гъунэгъу нахьи хьэкIэ чыжьэр нахь лъапI.
 ХьэкIэ къакIо щыIэ шъхьакIэ, хьэкIэ гъэкIожь щыIэп.
 ХьэкIэ лые щыIэп.
 ХьэкIэ мыгъашхэ цIэрыIу.
 ХьэкIэкъуакIэзэ ишыр цапэм дэлъэу къырехьакIы. / Хьайуаными къылъфыгъэр цапэкIэ зэрихьэзэ епIу.
 ХьэкIэпIэрынэр емыкIу.
 Хьэм ебгъэшхырэр текIуадэрэп.
 Хьэм ептырэр иIахь.
 Хьэм зэцэкъэщтыр ешIэ.
 Хьэм икIэ псы нэмысэу, есыкIэ ышIэщтэп.
 Хьэм къупшъхьэкIэ уеомэ, ыл узырэп.
 Хьэм уеомэ, нахьые мэхъу.
 Хьэм ущэщынэмэ, унэкIэ къешIэ.
 Хьэм цуакъэ щыплъэмэ пещхыкIыжьы.
 Хьэм ыкIэ утеуцомэ, къыоцакъэ.
 Хьэм ышъхьэ узы хъумэ уц ешхы, блэм ышъхьэ узы хъумэ гъогум тегъуалъхьэ.
 Хьэми дахэр икIас.
 Хьэми икъуаджэ ыбгынэжьырэп.
 Хьэр бзэгукIэ зэIэзэжьы.
 Хьэр улэун хъумэ, мэкъущэмэ адакIо.
 Хьэр унэм итхьакIум.
 Хьэр хьэзэ мэлыр Iэхъогъум ефы.
 ХьэшIу кIырыплъырэр хьэшIу мэхъу, шышIу кIырыплъырэр шышIу мэхъу.
 Хэбзэжъ хэкужъ къыранэрэп.
 ХэбзэмышIэм ущытхъумэ хьантхъупсым шъоу хекIэ.
 ХэбзэмышIэр емыкIухь.
 ХэбзэмышIэр шIыкIай.
 Хэку зимыIэм тыди чъыIэу къыщэхъу.
 Хэкужъыхьэ лъэшы.
 Хэкум емыкIу къылъысымэ, псэемыблэжьэу къежь/щыт.
 Хэкум ыгъэгушхорэр лIыхъужъы мэхъу.
 Хэплъыхьэрэр Iахьынчъ.
 Хэт нахь Iуш, аIоу зеупчIыхэм, цIыфым еучIырэр ары, ыIуагъ.
 Хэтрэ игъашIи тхыдэ.
 ЦIыкIоу къамылъф ины хъурэп.
 ЦIыф Iушыр дунаем ехыжьыгъэми ыIуагъэр къанэ.
 ЦIыф бгъэлъапIэмэ, бгъэлъапIэрэр пшъхьэ.
 ЦIыф лъэпкъым ыпсэр ыбзэгъу.
 ЦIыфмэ къамышIэн шъэф щыIэп.
 ЦIыфыгъэ зиIэм джэгъогъуи иI.
 ЦIыфыгъэм зэужэ жъы зэдэрепщэх (зэдепщэмэ), жыкъумэ (жьыкорен) хъун.
 ЦIыфыгъэнчъэм удэпсэун нахьи цIыфыгъэ зиIэм удэкIод.
 ЦIыфым ахэмыхьагъэмрэ къамыхъугъэмрэ зэфэд.
 ЦIыфым гукIэгъу иIэн фай.
 ЦIыфым зы жьэрэ, тхьакIумитIурэ иI.
 ЦIыфым ыныбэ ипый.
 ЦIыфым ынэ къабзэмэ, ыгуи къабзэ.
 ЦIыфым ыцIэ ежь зыфешIыжьы.
 ЦIыфымэ ашъохэр ззрэзэфэмыдэм фэд, агухэри зэфэдэп.
 ЦIыфымэ шIу алъэгъурэр нахьышIуи мэхъу.
 ЦIыфыр зынэмысырэ щыIэп.
 ЦIыфышIум иIанэ Iэгъощт/зэтет.
 ЦIыфышIум итIысыпIэ хьазыр.
 ЦIыфышIур гъэпцIэгъошIу.
 ЦIыфышъор Iужъу, ыщаIэрэр бэ.
 Цацэм тхъу пызагъэрэп.
 Цацэри мыплъэу, лыри мылыцIэу.
 Цу зимыIэм шкIэ/чэм кIешIэ.
 Цу ныщ нахьи нэшIо-гушIу.
 Цу хъущтыр шкIэзэ къашIэ. / Цу хъущт шкIэр ынэкIэ ашIэ.
 Цугъашхэри зэбзэижьы.
 Цужъ имэфапкIэ цукIэ ыуас.
 Цум бжьыр зырахьылIэм «Сэ сычэм» ыIуагъ, щалъэр зырахьылIэм «Сэ сыцу» ыIуагъ.
 Цум еубз, шым езау.
 Цум ыбжъакъо шIохьылъэп.
 Цур жъы хъумэ шкIэмэ ахатIупщхьажьы.
 Цы Iуданэми цу егъэлъэпао.
 Цыгъо нэепсыер щэм етхьалэ.
 Цыгъом ыц кIыры хъумэ, чъыIэлIапхэ мэхъу.
 Цыгъоми кIымафэм зыфегъэхьазыры.
 Цыгъор гъуанэм имыфэмэ къэбыр икIэрышIэн.
 Цыгъор цIыкIуми Iэтэшхом ыпIытIырэп.
 ЧIы шIуцIэм чIэмыхьажьын щыIэп.
 ЧIым зы ептымэ, шъэ къыуетыжьы.
 ЧIым къыхэмыщ мыжъор пхъэIэщэ пый.
 ЧIым нахь хьылъэ щыIэп.
 ЧIыпIищ нэшIу ящыкIагъ; псы зыдэмыт псыхъу, къэкIыгъэ зэрымыт губгъу, лIы зышъхьащымыт шъуз.
 ЧIыр зыхъумэр къехъумэжъы.
 ЧIыфэр бгъоу къэпштагъэмэ, пшIэу ятыжь.
 Чъыг закъор жьым щэщынэ.
 Чъыг закъор мэзы хъурэп.
 Чъыгыжъыр щытэу чъыгыкIэр ебэджы.
 Чъыегъуаер лIэгъуае, чъыегъошIур лIэгъошIу.
 Чъыем ичIыфэ къыптыригъанэрэп.
 Чъыемрэ гугъэмрэ атэкIэныжъ.
 Чыжьэу бгъэтIысырэр благъэу къэштэжь.
 Чылэ лажьэр лажьэ хъурэп.
 Чылэм дэлъымэ уиI.
 Чыр цIынэзэ къауфэ, кIалэр цIыкIузэ агъасэ.
 Чыри бгъэкIымэ, пчэгъу мэхъу.
 Чэзыу зимыIэ щыIэп. / Чэзыу зимыIэ Iоф щыIэп.
 Чэм гъэщынчъэр быул.
 Чэм лъакъо шкIэ ыукIырэп.
 Чэм пыджэрыер бжъако мэхъу.
 Чэм щашIор нышIум фэд.
 Чэмым ышхырэр игъэщ.
 Чэмыр щашIоми, къырикIутмэ пкIэнчъ.
 Чэт пасэрэ бын пасэрэ.
 Чэтжъые чъэчъалэр псыжъом хапкIэ.
 Чэтыжъые къэзытыгъурэм чэт къытыгъущт.
 Чэтым ишкъун ипкIыхь.
 Чэтым кIэнкIэ ыкIуачI.
 Чэтым нахьи чэтжъыер нахь Iуш.
 Чэтыри мэулъэпхъашъэ.
 Чэтыу зырымысым цыгъо щэджэгу.
 Чэтыу щысэу пшысэ къэмыIуат.
 Чэтыум игушIугъо, цыгъом игуIэгъу.
 Чэтыум икъо цыгъуашъэ.
 Чэтыумрэ шъузымрэ бысымгуащэх, хьэмрэ лIымрэ ныбгъуашэх.
 Чэтыур цыгъомкIэ лIыхъужъ.
 Чэтэ чIэгъым нан щаIожьрэп.
 Чэтэ чIэгъым шъыпкъэр щыIу.
 Чэщым идахэр мэзагъо, цIыфыр зыгъэдахэрэр акъыл.
 ШIу зыфапшIэрэм емыхъоныжь.
 ШIу зышIагъэми е зышIагъэми, ышъхьэ фешIэжьы.
 ШIу зышIэрэм ишIушIэ кIодырэп.
 ШIу зышIэрэр упчIэжьырэп.
 ШIу зышIэрэр шIу IокIэжьы, е зышIэрэр е IокIэжьы.
 ШIу зэрэлъэгъуритIур зы шъоджанэм зэдефэ. / ШIу зэрэлъэгъуитIур зы хьэшъо джанэм изэрэгъэфэщт.
 ШIу зэрэлъэгъурэ зэкъошитIур зэшIобгъэкIодын плъэкIыщтэп.
 ШIу укъэзылъэгъурэм уидагъо уегъэлъэгъужьы, джагъоу укъэзылъэгъурэм уакIыбыкIэ щеIотэжьы.
 ШIу шIи, псым хадз.
 ШIугъомэ апшъэр зэгурыIу.
 ШIулъэгъуныгъзр къушъхьэ заом фэд.
 ШIулъэгъуныгъэ зышIырэм лъэгъукIэ ышIэжьырэп.
 ШIулъэгъуныгъэр джэгоп, уджэгузэ емыгъажь.
 ШIулъэгъуныгъэр дэхэгъэ Iэягъэп.
 ШIум уеджэмэ, шIу къэкIо, мыгъом уеджэмэ, мыгъо къэкIо.
 ШIум уригъусэмэ шIу охъу, дэим уригъусэмэ дэи охъу.
 ШIум шIушIэ пылъ.
 ШIум ылъэгъурэр еIотэжьы, дэим ытырэр еIотэжьы.
 ШIункIыми укъыщалъэгъу, губгъоми ущызэхахы.
 ШIур зымышIэрэм шIушIэр зэуи къыщыхъурэп.
 ШIур мылIэу пшIэрэп.
 ШIур умышIэрэмэ, лъапIэр къыхэх.
 ШIэныгъэ зэгъэшIэныр, псынэр мастэкIэ къэптIыным фэд.
 ШIэныгъэрэ IэшIагъэрэ зэкъошых.
 ШкIахъор шкIахъозэ нахьыжъ яI.
 ШхомлакIэр зыфэмыIыгъырэм шыкIэр еубыты. / Шышъхьэр блэптIупщымэ, шыкIэм укIэлъымыбэнэжь.
 Шхонч ушъагъэм зылI егъащтэ, шхонч мыушъэм лIитIу егъащтэ.
 Шъодэн IэкIапэм шыу егъэшэсыжьы.
 Шъоным текIуагъэ щыIэп.
 Шъоныр зиныбджэгъум джыбэ гъуанэ иI.
 ШъорэкIым «Пшъо схьын, хьау пIомэ унэ схьын» еIо.
 Шъоум нахьи чъыер нахь IэшIу.
 Шъоур IэшIу дэдэми, зыгу римыхьрэм ышхырэп.
 Шъуашэмэ анахь дахэр укIыт.
 Шъугъор мыгъо.
 Шъуз бзаджэ зиIэм иунэ умыкIу.
 Шъуз бзаджэр лIыгъэжъ.
 Шъуз бзаджэр нэпсырыкIуал.
 Шъуз бзаджэр хьэкIэмыгъашх.
 Шъуз дахэр тхьамэфэ шъуз, шъузышIур ныбжьырэ шъуз.
 Шъуз езаорэр лIэп.
 Шъуз жаем лIыр шIэхы жъы ешIы.
 Шъуз закъом дэмыIэпыIэрэу лIыр лIэп.
 Шъуз зимыIэ кIалэрэ шхо зышIохэмылъ шырэ.
 Шъуз пый нахьи чылэ пый.
 Шъуз пытэм илI хьалэл.
 Шъуз улъыхъумэ, благъэм дылъыхъу.
 Шъуз фэмыф зиIэр насыпынчъ.
 Шъуз шъорышIыр лIыгъапцI.
 Шъузабэм ибын епIужьы, лIэгъуабэм ибын фэпIужьырэп. / ЛIэгъуабэм быныр репхъыхьэ, шъузабэм быныр къешыпыжьы.
 Шъузым насып къыдэкIо.
 Шъузым ыгъэпыутыгъэ лIыр зыми къыдихыжьынэп, ныбджэгъумэ агъэпыутыгъэ лIыр шъузым къыдихыжьын.
 ШъузышIу быдзыщэ налъэ щыкIэрэп.
 ШъузышIу зиIэм игукъао щэчыгъошIу.
 ШъузышIу зиIэм хъяр иунэ илъ.
 ШъузышIу илI гъомылэнчъэ хъурэп.
 ШъузышIу илI нэкIушъхьаплъ.
 ШъузышIу илI цIэрыIу.
 ШъузышIу ихьаку ятIэ щыкIэрэп.
 ШъузышIу унэ, шъуз дэир чIыун.
 ШъузышIум лIы дэир дэгъу ехъулIэ, шъуз дэим лIы дэгъур дэи ехъулIэ.
 ШъузышIур лIы гъатхъ.
 Шъхьадж ифэшъуашэ ишъэогъу.
 ШъхьакIом кIакIо уегъэшIы.
 ШъхьалкIыпкъыр зыхьыри мэпшъы, шъхьал мыжъор зыхьыри мэпшъы.
 Шъхьамыуз пIэшъхьагъым езэгъырэп.
 Шъхьахынэм имафэ кIыхьэ.
 Шъхьахынэм ицу лIэмэ лы, ику къутэмэ пхъэ.
 Шъхьахынэр тэджымэ, щысыр псыбашъу.
 Шъхьахынэр чъыяпх, щхырылэр гъырын.
 Шъхьащытхъужь пстэури пцIыус.
 Шъхьащытхъужьырэ къэрабгъэрэ зэблагъэ.
 Шъхьэ къуим кIэхэкIырэр шъхьэ псаум ышIэрэп.
 Шъхьэгъусэр насып зэхэгъэкIыпI.
 ШъхьэзышIошIу лъэгъугъуай.
 Шъхьэм акъыл имылъмэ, лъэм имыгъуагъ. / Шъхьэм акъыл имылъымэ, лъэр мэулэу.
 Шъхьэр псаомэ паIо щыкIэжьрэп.
 ШъхьэтепIончъэ къабзэу хъурэп.
 ШъхьэтепIэ зимыIэ псыр мэушIои.
 Шъынашъхьэ плъэгъумэ гъэмафэ, Iэташъхьэ плъэгъумэ кIымаф.
 Шъыпкъэм нэр рекIы.
 Шъыпкъэмрэ насыпымрэ зэгощэгъу.
 Шъыпкъэр дышъэм нахьи нахь лъапI. / Шъыпкъагъэр дышъэм нахь лъапI.
 Шъыпкъэр зигъуазэм насыпыр игъогу.
 Шъыпкъэр ипкIыгъ пIоми къыпшIоуцу, пцIыр бгъэуцугъэ пIоми уапашъхьэ къефэжьы.
 Шъыпкъэр къэмышIэу, унашъо темышIыхь.
 Шъыпкъэр пIоным лIыгъэ хэлъ.
 Шъыпкъэр фышхъо, пцIыр шхъухьэ.
 Шъыпкъэр чэтэ кIэгъым кIэлъ.
 Шъыхьэм ыбжъэ ипый.
 Шъэф горэ зимыIэ щыIэп.
 Шы зиIэр къани, уанэ зиIэр кIуагъэ.
 Шы фэмышIу уанэр екъутэ.
 Шыгъу зышхыгъэр, псы ешъожьы.
 Шыдым телъ хьылъэр къыдырым ышIэщтэп.
 Шыдыри илэсым зэ шъутырэщт.
 Шым еуи дахь, елъэдэкъауи къыдэкIыжь.
 Шым ефэхырэм ныбэпхым тырелъхьэ.
 Шым тамэ тетэу зылъэгъурэр блэр ары, блэм лъакъо кIэтэу зылъэгъурэр шыр ары.
 Шым ылъакъо ипый.
 Шыпхъум ыгу ыш дэжьыкIэ гъэзагъэ.
 Шыпхъунчъэ нахьи шыпхъу нэшъу.
 Шыр пкIантIэмэ, уанэр екIужьырэп.
 Шыр тесым егъэдахэ.
 Шыр шыгъачэм, чъырыр мыжъом, цIыфыр лэжьэным щаушэты.
 Шытыгъу хабзэрэ тыгъужъ хабзэрэ зэфэдэ.
 Шыу хьакIэр агъэшэсыжьы, лъэс хьакIэр агъэкIотэжьы.
 Шыухэр зэдилъымэ, шъхьадж ыгу илъыр ешIэжьы.
 Шыхьаф осэпс тырагъахэрэп.
 Шыц ос къесэу узэрысым уимыкI.
 ШышIур зэщымэ, пырхъал.
 ШышIур ныбджэгъушIум фэд.
 ШышIурэ цушIурэ псыбашъоп.
 Шэнычъагъэр узы, Iэзэгъу зимыIэр делагъ.
 Шэплъ зытелъ нахьи дагъэ зытет. / Шэплъ зытелъ нахьи шэн дэгъу зыхэлъ.
 Шэсырэ пстэури шыоп.
 Шэу щтагъэр бэрэ умыфы.
 ЩыIэкIае кIодыжьыкIай.
 Щыгъу-пIастэм хьатыр иI. / Щыгъу-пIастэм уемылъэпэкIау.
 Щыгъын хьаф кIэракIэ нахьи Iаеми уищыгъын.
 Щыгъынибгъу нахьи теубгъон.
 Щыдым ихьылъэ имыкъумэ, кIорэп.
 ЩыкIырэр икIагъэ мэхъу.
 ЩыкIэ нахьи мэкIэшх.
 ЩымыIэм улъымыхъу, къыплъыхъурэр умыгъэпыут.
 Щымыонэу акъыл, щымыкIэнэу былым.
 Щынэ зыдэщымыIэм укIыти щыIэп.
 Щынэрэм макъэ ешъы.
 Щынэрэр яунэ мэкIожьы.
 Щысым иIахь кIорэм къехьы.
 ЩытхъукIае нахьи убэкIашIу.
 Щыуаным илъыр зымышхыжьыщтыр коным илъым къыкIэупчIэжьыгъ.
 Щэ зэхэпхын нахьи, зэ плъэгъун. / Шъэрэ зэхэпхын нахьи, зэ плъэгъумэ нахьышIу.
 Щэм бэрэ уеплъымэ, лъы теолъагъо.
 Щэм зэхэдз ышIырэп.
 Щэм ихьатыркIэ пIастэр ашхы.
 Щэм ыстыгъэр щыум епщэ
 Щэмрэ лъымрэ зэхакIэрэп.
 Ыкъо шIомылIэу, илI шIомыдахэу шъуз щыIэп.
 Ынэ зытеплъэрэм ыIэ лъэIэсы.
 Ыужырэ Iофыр бзыу кIаку.
 Ыужырэ акъыл нахьи ыпэрэ акъыл.
 Яжьэм шIомыкIыр итесэн.
 Янэ еплъи, ыпхъу къащэ.
 Янэ ихабзэ ыпхъу ибзыпхъ.
 Iанэм ыпэри ыкIэри хъохъу.
 Iахъом ибэщ иджэнджэшыгъу.
 Iахьыл делэр нэпэтех.
 Iахьылыр IэшIу.
 Iащэр зыгъэIащэрэр лIыгур ары.
 IитIукIэ пIэ зыубытырэм уакIыбыкIэ бэу щеIожьы.
 IорыIуатэ нахьи нэрылъэгъу.
 IорыIуатэр хэбзэжъ.
 Iоф инри Iоф цIыкIури Iофы.
 Iоф мыублэм блэ хэс.
 Iоф ублагъэ зимыIэм Iоф ухыгъэ иIэп.
 IофшIакIэ зымышIэрэр IофшIэным егъалIэ.
 Iофы пшIырэр Iофы мэхъу.
 Iофым ыгъэлIагъэ щыIэп.
 Iофым ыпэр умышIэмэ, ыкIэр пфэшIэжьыщтэп.
 Iофынчъэр гущыIэрый.
 Iофыр зэрэпшI.
 Iофыр къэIогъошIу шъхьакIэ шIэгъуае.
 Iофытабгэ алIырэп, лIыкIо аукIырэп.
 Iуашъхьэм апэ дэкIуаерэр апэ къехыжьы.
 Iупэр напэм ихащ.
 Iушым иакъыл игъомыл.
 Iушыр щэ мэупчIэжьы.
 Iэзэгъу зимыIэ узыгъо щыIэп.
 Iэм ымыштэрэ кIодырэп.
 Iэрымылъхьэм кIэнэцIызэ, инэкIэцIыр кIэгъуагъ.
 Iэрэ жэрэ зэблэкIырэп.
 Iэхъогъум хэкIырэ мэлыр, тыгъужъым ешхы.
 Iэхъомбитфыр зэфэдэп.
 IэшIэгъэнчъэм ищэрыхъ лъэныкъуащэ.
 Iэшэ дэгъур гъусэшIу.
 Iэщыр зезыхьэрэм ий.

 Статистикэ 

 Aydın, Şamil Emre (2023), Çerkes Atasözleri, ISBN 9786056569128

 Гулъытэгъуэ 
Категориэ:ГущыIэжъ