PROFİL HAZIRLAMA KILAVUZU
Bu kılavuz 11 Haziran 2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği Uyarınca Uzlaştırma Hesaplamalarında Kullanılacak Profil Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar”ın (Usul ve Esaslar) 5 inci Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca hazırlanmıştır.
Bu kılavuz profillerin hesaplanmasında esas alınan verilerin toplanması, EPDK’ya sunulması ve bu verilerden hareketle profillerin hesaplanmasına dair kuralları içerir.
MESKEN, TİCARETHANE, SANAYİ VE TARIMSAL SULAMA ABONE GRUPLARI VE BUNLARA AİT ABONE ALT GRUPLARI
Veri oluşturma kuralları
Profili hesaplanacak her bir abone grubu veya abone alt grubu için;
Öncelikle profili hesaplanacak abone grubu veya alt grubunda yer alan, dağıtım bölgesi içerisindeki tedarikçisini seçmiş olan serbest tüketicilere ait uzlaştırma dönemleri bazında ölçüm yapma özelliğine sahip sayaçlardan okunan tüm tüketim verileri toplanır.
Yukarıdaki şekilde elde edilen verilere, profili hesaplanacak abone grubu veya alt grubunda yer alan tüketicilere ait tüketim noktalarında doğrudan ölçüm yapmak suretiyle toplanabilen tüm veriler ilave edilir. Doğrudan ölçüm yapmak suretiyle veri toplanabilmesi için, dağıtım şirketleri bir yıl öncesinden uygun gördükleri tüketim noktalarını saptayarak bu noktalara gerekli ölçüm devresi ve teçhizatı tesis eder. Dağıtım şirketleri tarafından doğrudan ölçüm yapılan tüm tüketici verilerinin kullanılması esastır.
Yukarıda belirtildiği şekilde elde edilen verilerin, profili hesaplanacak abone grubuna veya alt grubuna dahil olan dağıtım şebekesi kullanıcısı olan tüketicilerin toplam tüketim miktarının veya söz konusu tüketicilerin sayısının %1’ine ulaşmaması halinde; profillemeye konu olan abone grubunun ağırlıklı olduğu fider ve/veya TEİAŞ Trafo Merkezlerinde yapılacak olan uzlaştırma dönemi bazındaki ölçümlere dayanarak elde edilen veriler de mevcut olması halinde ilave edilir. Bu şekilde ilave edilecek verilerin profili hesaplanacak abone grubunu temsil ediyor kabul edilerek dikkate alınabilmesi için, abone grubunun söz konusu fiderdeki ve/veya TEİAŞ Trafo Merkezlerindeki toplam tüketim veya abone sayısı bazındaki ağırlığının en az % 51 olması gerekir. İlave edilecek fider ve/veya TEİAŞ Trafo Merkezi verileri, tüketim veya abone sayısı bazındaki ağırlığın en fazla olduğu fiderlerden ve/veya TEİAŞ Trafo Merkezlerinden başlanarak ve söz konusu % 1 oranı minimum ilave veriyle sağlanacak şekilde seçilir.
ç) Abone grubunu temsil açısından yukarıdaki şartları yerine getirmek koşuluyla, müstakil fiderlerin değil de bu fiderlerin beslendiği dağıtım merkezi (DM) verisi mevcutsa DM verileri de kümülatif fider verisi addedilerek kullanılabilir.
Serbest tüketici ölçümleri veya doğrudan tüketici ölçümleri yoluyla toplanan verilerin, profili hesaplanacak abone grubu içerisinde toplam tüketim veya tüketici sayısı bazında en az %1 oranını sağlaması halinde, ayrıca fider, DM ve/veya TEİAŞ Trafo Merkezi (TM) verileri kullanılmaz.
Tüketici ölçüm verileri ile fider ve/veya TM verilerinden %1 oranına ulaşılamadığının yazılı olarak beyan edilmesi halinde, 2012 yılı profilleri için bu şart aranmaz.
Tüketici ölçüm verileri ile gerekmesi halinde ise yukarıda belirtildiği şekilde seçilen fider, DM ve/veya TM’lerin uzlaştırma dönemi bazında toplanan tüketim verileri bir araya getirilerek profil hesaplamaya esas veri seti elde edilir.
Ölçüm yapılan dönem içerisinde peş peşe gelen iki günden fazla resmi tatil gününü kapsayan ve bayram gün tipi olarak adlandırılan döneme ait tüketim verileri, dini bayram dönemlerinin her yıl tarih olarak değişim göstermesi nedeniyle profilin geçerli olacağı yıldaki bayram dönemleri dikkate alınarak kullanılır. İki günü aşan diğer bayramların tüm günleri için ise sadece ölçüm dönemi içerinde yer alan resmi bayram gününün verisi kullanılır.
ğ) Dağıtım şirketleri gerekli görmeleri ve tüketim veya sayısal bazda % 1 oranını yakalayabilecek şekilde yeterli veriye sahip olmaları halinde, yukarıda belirtilen abone grupları altında daha detaylı abone alt gruplandırmalarına giderek, her bir abone alt grubu için ayrı profil hesaplamaya esas veri seti oluşturabilir.
Veri sunum kuralları
Profili hesaplanacak her bir abone grubu veya abone alt grubu için;
A)’da belirtilen yönteme uygun olarak toplanan uzlaştırma dönemi bazındaki tüketim verileri, verinin tedarikçisini seçmiş serbest tüketici verisi, doğrudan ölçüm yapılan tüketici verisi veya fider, DM veya TM bazında yapılan ölçüm verisi olduğuna göre sınıflandırılarak verilerin toplandığı incelenebilir bir formatta elektronik ortamda Kuruma sunulur.
Verileri a)’da detaylı olarak sunulan tüketicilerin özet bilgileri Tablo-1’de gösterildiği şekilde hazırlanarak, incelenebilir bir hesap tablosu formatında elektronik ortamda sunulur.
Tablo-1: Tüketici Bilgileri
Profil hesaplamasında dikkate alınan serbest tüketici ve doğrudan ölçüm yapılan tüketici verilerinin toplamları ile dağıtım bölgesindeki tüm tüketicilerin toplam tüketimi ve abone sayıları bazındaki oranlarını içerecek şekilde aşağıdaki Tablo-2 doldurularak bu tabloya hesaplama yönteminin içerisinde yer verilir.
Tablo-2: Serbest tüketicilerin ve doğrudan ölçüm yapılan tüketicilerin özet verileri
ç) Ayrıca profil hesaplamasında kullanılan fider, DM ve/veya TM’lerin özet verileri isimleri ile beraber her abone grubu için aşağıdaki Tablo-3’e uygun olarak hesaplama yönteminde gösterilir.
Tablo-3: ……. Abone Grubu Profili İçin Kullanılan Yıllık Toplam Fider, DM ve TM Verileri
Daha sonra, Tablo-3 verileri de kullanılarak aşağıdaki Tablo-4 hazırlanır ve bu tabloya hesaplama yönteminde yer verilir. Tablo-4’te dağıtım şirketinin kullanma tercihine göre tüketim veya sayı bazındaki verilerden sadece birine ilişkin veriler de gösterilebilir.
Tablo-4: Fider, DM ve/veya TEİAŞ Trafo Merkezlerinden alınan toplam veriler
Profil hesaplama kuralları
Profili hesaplanacak her bir abone grubu veya abone alt grubu için;
A) uyarınca oluşturulan profil hesaplamaya esas veri setinde yer alan tüketim değerleri öncelikle ölçüm yapıldığı döneme ait her bir ay için hafta içi, Cumartesi, Pazar, Pazartesi ve bayram gün tipleri dikkate alınarak gün tipi içerisinde yer alan uzlaştırma dönemleri bazında sınıflandırılır. Dağıtım şirketi, Ek’de yer alan dipnottaki açıklamaya uygun olarak bu gün tipleri dışında söz konusu abone grubunun özel tüketim kalıbı gösterdiğini değerlendirdiği dönem içerisindeki gün tiplerini belirlemiş olması durumunda, bu gün tipini hesaplama yönteminde açıkça belirterek, yapacağı veri sınıflamasında bu yeni gün tipini de dikkate alabilir. Örneğin, 1 Ocak gününün özel bir tüketim durumu arz ettiği ve ayrı bir gün tipi olması gerektiği kabul edilirse, ölçümü yapılan dönemdeki Ocak ayına ait veriler arasında yer alan 1 Ocak tüketim değerlerini de diğer gün tipleri yanında ayrıca sınıflandırır.
Yapılan sınıflandırma sonucunda her bir gün tipi içerisinde yer alan günlere ait tüketim değerleri uzlaştırma dönemleri bazında toplanarak, her ay içerisinde her bir gün tipine ait uzlaştırma dönemleri bazında toplam tüketim değerleri hesaplanır.
Profili hesaplanan ay içerisinde yer alan her bir gün tipi içerisinde, kaç gün olduğu belirlenir.
ç) (b)’ye göre her bir gün tipi için hesaplanan uzlaştırma dönemleri bazındaki toplam tüketim değerleri , (c) ‘ye göre belirlenen o gün tipi içerisinde yer alan gün sayısına bölünerek, her bir gün tipi için uzlaştırma dönemleri bazında ortalama tüketim değerleri hesaplanır.
(ç)’ye göre hesaplanan uzlaştırma dönemleri bazındaki ortalama tüketim değerleri her bir gün tipi için kendi içerisinde toplanarak toplam ortalama tüketim değerleri hesaplanır.
(ç)’ye göre her bir gün tipi için edilen uzlaştırma dönemi bazındaki hesaplanan ortalama tüketim değerleri, (d)’ye göre hesaplanan hafta içi gün tipinin toplam ortalama tüketim değerine bölünerek profili hesaplanan aya ait her bir gün tipi için uzlaştırma dönemleri bazında profil çarpan değerleri belirlenir.
Ç) Profil sunum kuralları
(C)’ye göre hesaplanan profiller Ek’de genel yapısı sunulan ve Kurum internet sayfasında yayınlanan şablona uygun olarak, incelenmek üzere Usul ve Esaslar’da yer alan takvim uyarınca Kuruma elektronik ortamda sunulur. (C)’de belirtilen tüm aşamalar da incelenebilir bir hesap tablosu formatında aynı elektronik ortamda sunulur.
Bu kılavuzda belirtilen elektronik ortam Kurumca aksi duyurulmadığı takdirde taşınabilir disk (CD veya DVD) olarak anlaşılacaktır.
Sunulacak olan profiller ile birlikte Usul ve Esaslar’da ve bu kılavuzda yer alan kurallara uyulduğunun Kurumca incelenmesini kolaylaştırmak üzere, verilerden profillere ne şekilde ulaşıldığını açıklayan ve asgari olarak kılavuzda hesaplama yönteminde yer alacağı belirtilen bilgileri de içerecek şekilde bir hesaplama yöntemi Kuruma yazılı olarak ibraz edilecektir.
ç) Kuruma sunulan profiller ile bu kılavuz uyarınca sunulacak bilgilerin incelenmesi esnasında, gerekli olduğu hallerde kullanılmak üzere konuya ilişkin en az iki kişinin e-posta ve telefon bilgilerine hesaplama yönteminin sonunda yer verilecektir.
AYDINLATMA PROFİLLERİ VE BUNLARA AİT ABONE ALT GRUPLARI
Aydınlatma profilleri için uzlaştırma dönemleri bazında (tüketim noktası ölçümü ile fider, DM ve/veya TM) veri bulunup bulunmadığı beyan edilerek, veri bulunuyorsa söz konusu veriler 1-B)’de belirtilen yöntem dahilinde detayları gösterilerek ilk veri seti olarak ele alınır.
Eğer bu profiller için ölçüme dayalı veri bulunmuyorsa ve dağıtım bölgesi içerisinde yer alan iller bazında farklı aydınlatma saatleri gerçekleştirildiği gerekçesiyle alt grup profili uygulanması tercih edilmemiş ise, veri olarak dağıtım şirketinin yönetim merkezinin bulunduğu ildeki güneş doğuş ve batış saatleri esas alınır. Tamamen gündüz olan saat başlarındaki tüketim değerlerinin hepsine sıfır, tamamen gece olan saat başlarındaki tüketim değerlerine aynı tüketim değeri (örneğin:100) ve güneş doğuş/batış saatlerinde ise karanlık geçen dönemin bir saate oranı (örneğin saat 6:45’de güneş doğuyorsa saat 6 tüketim değeri 45/60*100=75 olur) dikkate alınarak uzlaştırma dönemleri bazında ilk veri seti oluşturulur.
Aydınlatma Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Mahallin en büyük mülki amiri tarafından farklı bir uygulama yapılması istenmedikçe kamunun genel kullanımına yönelik bulvar ve caddelerdeki aydınlatma düzeyleri saat 02.00’den sonra birinci fıkraya göre belirlenen değerlerin yarısına düşürülür.” hükmü uyarınca, aydınlatmaları düşürülen yada düşürülecek olan cadde ve bulvarların toplam aydınlatma içerisindeki (hesaplama detayı hesaplama yönteminde gösterilen) payları ölçüsünde ilk veri setinde gerekli azaltmalar yapılarak profil hesaplamaya esas veri seti elde edilir. Bu şekilde bir aydınlatma gücü düşümü yapılmıyorsa veya yapılmayacaksa, sebepleriyle beraber hesaplama yönteminde beyan edilerek, ilk veri seti profil hesaplamaya esas veri seti olarak kullanılır. Bu veri setinden hareketle, eğer (B)’de belirtilen şekilde veri elde edilmişse (B)’deki aşamalar da gösterilerek, 1-C) uyarınca profiller hesaplanır ve 1-Ç) uyarınca sunulur.
PROFİL ŞABLONUN GENEL YAPISI Ek
(1) Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs; Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık.
(2) Sanayi, Ticarethane, Mesken, Tarımsal Sulama ve Aydınlatma.
(3) Örnek profil çarpan değeri.
(4) İlgili gün tipinin toplam ortalama günlük tüketim değerinin hafta içi gün tipi toplam ortalama günlük tüketim değerine oranı olup, ilgili gün tipine ait çarpanların toplamına eşittir.
(5) Dağıtım şirketince bu kılavuzda belirtilen oranda yeterli verisi bulunduğu hallerde sunulan mevcut abone gruplarına ait alt grubun adı.
(6) Hafta içi, Cumartesi, Pazar, Pazartesi ve Bayram gün tipleri dışında dağıtım şirketi tarafından belli bir tüketim kalıbını temsil ettiği düşünülen ve veriler ile desteklenerek Kuruma sunulan diğer gün tipleri. Aynı ay için iki diğer gün tipi istenmesi halinde bir sütun daha eklenebilir.
(7) ve (8) Sadece Bayram ve Diğer gün tipleri için girilen, ilgili gün veya gün aralığının belirtildiği açıklama. Örnek: 30-31 Ağustos, 23 Nisan vb.