(4 Kasım 2003 tarihli ve 25279 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanlığından :
Elektrik Piyasasında Mali Uzlaştırma Yapılmasına İlişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç
Madde 1- Bu Tebliğin amacı, enerjisi alım ve satım miktarları arasındaki farklılıkların Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından mali açıdan uzlaştırılmasına ilişkin olarak yapılacak uygulamalara dair usul ve esasların düzenlenmesidir.
Kapsam
Madde 2- Bu Tebliğ, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından ya taraf tutulacak tüzel kişiler arasındaki enerjisi alım satımı sonucunda ortaya çıkan farklılıkların mali açıdan uzlaştırmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Kapasite alım ve satımı bu Tebliğ kapsamında değerlendirilmez.
Hukuki dayanak
Madde 3- Bu Tebliğ, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
Madde 4- Bu Tebliğde geçen ;
Kanun: 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,
Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
TETAŞ: Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini,
Bara: Aynı gerilimdeki fiderlerin bağlandığı iletkeni,
Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin, belirlenmiş bölgesinde işlettiği ve/veya sahip olduğu dağıtım tesisleri ve şebekesini,
Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
Elektrik enerjisi açığı: Bir katılımcının satışını yaptığı enerji miktarının, ürettiğinden veya alımını yaptığı enerji miktarından fazla olmasını,
Elektrik enerjisi fazlası: Bir katılımcının satışını yaptığı enerji miktarının, ürettiğinden veya alımını yaptığı enerji miktarından az olmasını,
İkili anlaşmalar: Gerçek veya tüzel kişiler ile lisans sahibi tüzel kişiler arasında ya da lisans sahibi tüzel kişilerin kendi aralarında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmaları,
İletim sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesini,
İlgili formlar: Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından hazırlanan ve TEİAŞ’ın internet sayfasında yayınlanan formları,
İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge, Kurul kararları ile ilgili tüzel kişilerin sahip oldukları lisans veya lisansları,
Katılımcı: İkili anlaşmaların ya tabi taraflarını,
Katılımcı yetkilileri: Katılımcı tarafından yetkilendirilmiş ve isimleri TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye bildirilmiş gerçek kişileri,
Mali uzlaştırma: Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirilen ile gerçekleşen alım satımlar dikkate alınarak katılımcıların borçlu ya da alacaklı oldukları tutarların hesaplanmasını,
Müşteri: Toptan satış şirketleri, perakende satış şirketleri, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri ve serbest tüketicileri,
Piyasa: Üretim, iletim, dağıtım, toptan satış, perakende satış, perakende satış hizmeti, ithalat ve ihracat dahil olmak üzere enerjisi ve kapasite alım satımı veya ticareti faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin işlemlerden oluşan enerjisi piyasasını,
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi (PMUM): Katılımcıların borçlu ya da alacaklı oldukları tutarları hesaplamak suretiyle, sistemini çalıştıran TEİAŞ bünyesindeki merkezi,
Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişiyi,
Tedarikçi: Müşterilerine enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri, otoprodüktörler, otoprodüktör grupları, toptan satış şirketleri, perakende satış şirketleri, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerini,
Tüketici: Elektriği kendi ihtiyaçları için alan serbest ve serbest olmayan tüketicileri,
Yedek tedarik anlaşması: Üretim, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu ı sahibi tüzel kişilerin ikili anlaşmaları kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmek amacıyla diğer tedarikçilerle yaptıkları anlaşmayı,
Yük alma: Bir üretim ünitesinin TEİAŞ talimatıyla sisteme enerjisi vermeye başladığı veya bu enerjiyi artırdığı durumu,
Yük alma fiyatı: Yük almak suretiyle üretilen ilave her bir kWh için belirlenen bedeli,
Yük atma: Bir üretim ünitesinin TEİAŞ talimatıyla sisteme verdiği enerjisini kestiği veya bu enerjiyi azalttığı durumu,
Yük atma fiyatı: Yük atmak suretiyle üretilmeyen her bir kWh için belirlenen bedeli,
Yedek tedarikçi: Üretim, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu ı sahibi tüzel kişilere, ikili anlaşmaları kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmek amacıyla ve bu Tebliğde öngörülen usul ve esaslar dahilinde yedek tedarik sağlayan diğer tedarikçileri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Mali Uzlaştırmaya İlişkin Hükümler
Genel hükümler
Madde 5- Elektrik enerjisinin üretim lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından üretildiği zaman dilimi içerisinde tüketiciler tarafından tüketilmesi esastır.
PMUM’a katılımcılar tarafından yapılan bildirimlerdeki miktarların ve/veya üretimlerin tüketimler ile karşılaştırılması sonucunda;
a) Elektrik enerjisi açığı tespit edilen katılımcının, elektrik enerjisi açığının karşılanması sonucu ödemesi gereken tutar,
b) Elektrik enerjisi fazlası tespit edilen katılımcıya, sisteme aktardığı enerji karşılığı ödenecek tutar,
PMUM tarafından her bir uzlaştırma dönemi itibarıyla aylık bazda hesaplanarak TETAŞ ve ilgili katılımcılara yazılı olarak bildirilir.
Aynı tüzel kişilik adı altında birden fazla lisansla üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler, her bir tesis bazında veya portföy oluşturmak suretiyle, üretim tesislerinin üretimlerinin toplamı üzerinden ya tabi olup olmayacakları konusunda seçim hakkına sahiptirler.
Tedarikçiler, portföylerinde bulunan tüketicilerinin toplam tüketimleri üzerinden veya her bir tüketicinin ayrı ayrı tüketimleri üzerinden ya tabi olup olmayacakları konusunda seçim hakkına sahiptirler.
Serbest tüketiciler, serbest tüketici limitini geçtikleri her bir ölçüm noktası için sadece bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapabilir. Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilerin serbest tüketici niteliği taşımayan ancak ilgili mevzuat çerçevesinde elektrik enerjisi satışı yapılmasına izin verilen tüketicileri, serbest tüketici niteliği kazanmadıkları sürece başka bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapamaz.
Bu Tebliğ kapsamındaki yük alma ve yük atma fiyatları üzerinden yapılacak uygulamanın başladığı tarih itibarıyla PMUM’a kayıt yaptırmamış olan katılımcılar iletim ve/veya dağıtım sistemini kullanarak müşterilerine enerjisi temin edemezler.
Katılımcılar
Madde 6- Aşağıdaki tüzel kişiler katılımcı olarak kabul edilir;
a) Üretim lisansı sahibi tüzel kişiler,
b) Otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişiler,
c) Otoprodüktör grubu lisansı sahibi tüzel kişiler,
d) Serbest tüketicilerle yaptıkları ikili anlaşmalar ile ithalat kapsamındaki faaliyetleri çerçevesinde perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler,
e) İthalat ve/veya ihracat faaliyetleri kapsamındaki anlaşmaları ile serbest tüketicilerle yaptıkları ikili anlaşmalar için özel sektör toptan satış lisansı sahibi tüzel kişiler.
Bir üretim tesisinin barasından doğrudan beslenen ve iletim veya dağıtım sistemi ile başka bağlantısı bulunmayan tüketiciler ile yapılan anlaşmalar bu Tebliğ kapsamında değerlendirilmez. Bir üretim tesisinin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlı müşterisi olmaması durumunda, bağlı olduğu iletim ve/veya dağıtım sisteminden aldığı ve bu sisteme verdiği enerjisi, enerjisi açığı veya fazlası olarak değerlendirilir ve ya tabi tutulur. Bu tüzel kişilerin PMUM’a kayıt olması zorunludur.
Mali uzlaştırmaya tabi anlaşmalar
Madde 7- İkili anlaşmalar ile yedek tedarik anlaşmaları mali uzlaştırmaya tabidir.
Serbest tüketiciler ile yapılan ikili anlaşmalarda tüketiciden kaynaklanabilecek dengesizliklerden PMUM’a karşı tedarikçisi sorumludur.
Üretim, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu ı sahibi tüzel kişiler;
a) Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri uyarınca TEİAŞ’a ve/veya dağıtım ı sahibi tüzel kişilere bildirdikleri planlı devre dışı olma durumlarında,
b) PMUM tarafından uygun bulunması halinde plansız devre dışı olma ve zorunlu devre dışı olma durumlarında,
ikili anlaşmaları kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmek amacıyla diğer tedarikçilerle yedek tedarik anlaşması yapabilir. Yedek tedariğin gerekçesi, başlangıç ve muhtemel bitiş zamanları, yedek tedarik formları ile istenen tüm ler PMUM’a iletilir.
Yedek tedarik nedeni olarak gösterilen planlı, plansız ve zorunlu devre dışı olma durumlarında; ilgili mevzuat hükümleri gereğince TEİAŞ’a yapılması gereken bildirimlerde yer alan ler TEİAŞ’ın ilgili birimi tarafından 2 iş günü içerisinde PMUM’a teyit edilir.
Yedek tedarik yolu ile temin edilecek elektrik enerjisi miktarı tedarikçinin ında belirtilen yıllık üretim kapasitesinin yedek tedariğin yapıldığı süreye (günlük-saatlik) oransal olarak tekabül eden miktarını geçemez. Yedek tedarik miktarının hesaplanmasında, geçici kabulü yapılarak devreye alınmamış ünite ve/veya ünitelerin, ta kayıtlı yıllık üretim kapasitesi içindeki payı dikkate alınmaz.
Tedarikçi ve/veya tedarikçilerle yapılan yedek tedarik anlaşma ve/veya anlaşmalarına ilişkin ler, ilgili formların doldurması suretiyle bu tebliğin 9 uncu maddesinde belirtilen usule göre tedarikçi tarafından PMUM’a bildirir.
Katılımcıların kayıt olması
Madde 8- Katılımcıların, PMUM’a kayıt olmaları zorunludur. Kayıt işlemi için; PMUM tarafından internet sayfasında duyurulan belgeler ve ilgili formlar, formlarda imzası bulunan tarafların noter onaylı yetki belgeleri ve imza sirkülerleri ile birlikte katılımcılar tarafından PMUM’a elden teslim edilir. İlgili formlardaki kod numaraları PMUM tarafından verilir.
PMUM; formların gereğine uygun olarak teslim edilip edilmediği hakkındaki değerlendirmeyi, sunulan belgelerin PMUM evrakına giriş tarihini izleyen 10 iş günü içerisinde tamamlar. Gereğine uygun olarak yapılmadığı tespit edilen başvurulardaki eksikliklerin 10 iş günü içerisinde giderilmesi Katılımcıdan istenerek, giderilmediği takdirde Katılımcının kaydının yapılmayacağı katılımcıya bildirilir. Eksikliklerini 10 gün içerisinde tamamlayan katılımcıların kaydı hemen yapılır.
Katılımcının PMUM’a kaydının yapılmasını izleyen 10 iş günü içerisinde, katılımcının ve/veya serbest tüketicinin tesislerinde yer alan ölçüm sistemlerinin karşılıklı kayıt altına alınması için;
a) PMUM, katılımcı ve TEİAŞ ve/veya dağıtım ı sahibi tüzel kişiye yazılı bildirimde bulunur. Ölçüm sistemleri, katılımcı yetkilisi ile TEİAŞ ve/veya dağıtım ı sahibi tüzel kişi yetkilisi tarafından, yazılı bildirimde yer alan tarih ve saatte kayıt altına alınır. Bu işlemler sırasında ilgili formlarda belirtilen testler, gerekiyorsa, ölçüm sisteminin iletim sistemine bağlı olması halinde TEİAŞ yetkilileri, dağıtım sistemine bağlı olması halinde ilgili dağıtım ı sahibi tüzel kişi yetkilileri tarafından gerçekleştirilir.
Mevcut tesislerdeki ölçüm sistemlerinde yer alan sayaçların damga süreleri kontrol edilir ve damga yenileme süreleri dolmamış sayaçların testleri, test gerekçelerinin TEİAŞ tarafından uygun bulunması halinde yapılır.
b) Testler sırasında ölçüm sistemini oluşturan her bir teçhizatın gerekli fonksiyonlarının ilgili mevzuatta tanımlanan özellikleri ve hassasiyet sınıflarını haiz olup olmadığı kontrol edilerek ilgili formlarda yer alan test tutanağına işlenir, ölçüm devrelerinde gerekli yerlerin mühürleri kontrol edilir ve mühürlenmemiş yerler varsa yetkililer tarafından mühürlenir. PMUM tarafından verilen uzlaştırma sayaç kayıt numarası olan bir ölçüm noktasının daha önce yapılan testleri bir yıl için geçerli sayılır. Ölçüm sistemlerinin karşılıklı kayıt altına alınması sırasında, ilgili formlarda yer alan ilk endeks tespit protokolü ile test tutanağı düzenlenir. Düzenlenen formlar imza altına alınarak PMUM’a teslim edilir. İlk endeks tespit protokolünün düzenlendiği tarihten itibaren enerji alış verişi başlar ve katılımcılar ya tabi tutulur. Bu tarihten itibaren, katılımcının müşterisi olan serbest tüketicinin, daha önceki tedarikçisinden yaptığı enerji alımı sona erer.
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirimlerin yapılması
Madde 9- Katılımcılar, birbirleriyle yaptıkları elektrik enerjisi alışverişine ilişkin leri ilgili formları doldurmak suretiyle, her ayın son gününü takip eden 2 iş günü içerisinde PMUM’a yazılı olarak bildirir.
Bildirimler, bildirime taraf olan her iki piyasa katılımcısı tarafından ortak olarak yapılır.
Uzlaştırma dönemleri
Madde 10- Mali uzlaştırma dönemleri;
a) 06.00 – 17.00,
b) 17.00 – 22.00,
c) 22.00 – 06.00,
saatleri arasına karşılık gelen, gündüz, puant ve gece zaman dilimleri olarak uygulanır. Bu dönemlerin sayısı, ölçme-iletişim-kontrol altyapısının gelişimine paralel olarak artırılabilir.
Yük alma ve yük atma fiyatlarının uygulanması
Madde 11- Bir uzlaştırma dönemi için enerjisi fazlası veya enerjisi açığı olması hallerinde ortaya çıkan dengesizliklerin giderilmesi sonucu ödenmesi gereken tutarlar, PMUM tarafından ilgili taraflara bildirilir.
Ortaya çıkan dengesizlikler, TETAŞ'ın enerjisi alımı yaptığı üretim tesislerinden yük alma ve yük atma suretiyle giderilir. TETAŞ’ın, her bir uzlaştırma dönemi için dengelemeye ilişkin yük alma ve yük atma fiyatları; içerisinde bulunulan ayın son günü saat 10:00’dan takip eden ayın son günü saat 10:00’a kadar geçerli olmak üzere, her ayın 20’sine kadar TETAŞ tarafından Kuruma teklif edilir ve her ayın son gününe kadar Kurum tarafından onaylanır. Onaylanan fiyatlar; Kurum, TETAŞ ve TEİAŞ’ın internet sayfasında yayınlanır.
Tüketicilere doğrudan satış yapan tedarikçiler, tüketicilerin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlantı noktalarına göre, teknik ve/veya teknik olmayan kayıp miktarlarını da karşılayacak şekilde tedarik etmek zorundadır.
Mali uzlaştırmanın gerçekleştirilmesi
Madde 12- Uzlaştırma işlemi sayaçlardan okunan değerler ve PMUM’a yapılan bildirimler üzerinden aylık bazda gerçekleştirilir.
Üretim tesisi ve tüketicilerin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım ı sahibi tüzel kişi veya TEİAŞ tarafından uzlaştırma dönemleri itibarıyla her ayın son günü yapılan ölçümlerde tespit edilen değerler, ilgili formlarda yer alan sayaç okuma tutanağına kaydedilerek beş iş günü içerisinde PMUM’a teslim edilir. PMUM’a gönderilen sayaç okuma tutanakları esas alınarak mali uzlaştırma gerçekleştirilir.
PMUM’a bildirilen miktarlar aşağıdakilerden oluşur:
1. İletim ve/veya dağıtım sistemine verilen toplam üretim miktarı,
2. Toplam alım miktarı,
3. Toplam satış miktarı.
Elektrik enerjisi açığı veya elektrik enerjisi fazlası; (1) numaralı miktara (2) numaralı miktarın eklenmesi ve (3) numaralı miktarın çıkarılması ile hesaplanır.
Rüzgar enerjisine dayalı veya kanal tipi hidrolik üretim tesisi ına sahip tüzel kişiler hariç olmak üzere üretim ve otoprodüktör grubu ı sahibi tüzel kişiler için (2) numaralı miktar, toptan satış ve perakende satış ı sahibi tüzel kişiler için (1) numaralı miktar sıfır olarak kabul edilir.
Bu hesaplamalar sonucunda eksi (-) bir değer çıkması durumunda, ilgili katılımcının elektrik enerjisi açığı olduğu değerlendirilir ve bulunan elektrik enerjisi açığı miktarı ile TETAŞ yük alma fiyatının çarpımı sonucu katılımcı tarafından ödenecek tutar, PMUM tarafından hesaplanır ve her ayın 15’ine kadar TETAŞ’a ve ilgili katılımcıya yazılı olarak bildirilir. TETAŞ, bildirimin alındığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde bildirimde yer alan tutarlara göre düzenlenen faturayı ilgili katılımcıya gönderir.
Bu hesaplamalar sonucunda artı (+) bir değer çıkması durumunda, ilgili katılımcı elektrik enerjisi fazlasına sahip olarak değerlendirilir ve bulunan elektrik enerjisi fazlası miktarı ile TETAŞ yük atma fiyatının çarpımı sonucu katılımcıya ödenecek tutar, PMUM tarafından hesaplanır ve her ayın 15’ine kadar TETAŞ’a ve ilgili katılımcıya yazılı olarak bildirilir. Ödeme yapılacak katılımcı, bildirimin alındığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde bildirimde yer alan tutarlara göre düzenlenen faturayı TETAŞ’a gönderir.
Mali uzlaştırma işlemleri sonucunda PMUM tarafından yapılan bildirimlerde yer alan tutarlar içerisinde mevzuat gereği olan vergi ve harçlar yer almaz.
Ölçüm, ölçüm noktaları ve ölçüm noktalarında kullanılacak sayaçlar
Madde 13- Sayaç okumaları; her ayın son günü saat 10:00 itibariyle katılımcı yetkilisinin de iştirakiyle, üretim tesisi ve tüketicilerin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi veya TEİAŞ yetkilisi tarafından yapılır.
Bir ay süresince, her bir uzlaştırma dönemine ait;
a) Sistemden çekilen kWh olarak enerji,
b) Sisteme verilen kWh olarak enerji,
değerleri sayaç üzerinden okunarak sayaç okuma tutanağına işlenir ve tutanak ilgili taraflarca imzalanır.
Dağıtım bölgesinde faaliyet gösteren dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi veya TEİAŞ yetkilisinin sayaç okuma işlemine zamanında katılmaması durumunda hazır bulunan diğer taraf temsilcisi tarafından sayaç okunur ve okuma tutanağı hazırlanarak imzalanır. Hazır bulunanlarca imzalanan bu tutanak, katılımcı yetkilisi tarafından okumanın yapılmasını müteakip en geç 3 iş günü içerisinde yazılı ve elektronik ortamda PMUM’a gönderilir. Dağıtım lisansı sahibi veya TEİAŞ yetkilisinin okumada hazır bulunduğu durumlarda 14 üncü maddeye göre işlem yapılır.
Hazır bulunanlarca imzalanan sayaç okuma tutanağı, okumada hazır bulunmayan tarafa imza karşılığı teslim edilir. Tutanakta yer alan değerleri okumaya katılmamış olan taraf temsilcisi okuma tutanağının PMUM’a bildirilmesinden itibaren 3 gün içerisinde yazılı olarak PMUM’a teyit eder. Bu süre içerisinde okumaya katılmamış olan tarafın temsilcisi değerlere yazılı olarak itiraz etmez ise tutanaktaki değerler aynen kabul edilir.
Ölçüm noktaları ve ölçüm noktalarında kullanılacak sayaçlar, piyasasında kullanılacak sayaçlara ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olarak tesis edilir. Bu Tebliğin yayımı tarihinde mevcut tesislerdeki ölçüm noktaları değiştirilmeden kullanılır.
TEİAŞ ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin yükümlülükleri
Madde 14- TEİAŞ ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, bölgelerinde bulunan ve PMUM tarafından ilk ve son endeks tespit protokolü hazırlanması talep edilen katılımcılara, otoprodüktör grubu ortağı tüketicilere ve serbest tüketicilere ait ölçüm noktalarında, her ay sonunda gerçekleşen üretim ve tüketim değerlerinin, eşzamanlı olarak okunmasını sağlar.
TEİAŞ ve dağıtım ı sahibi tüzel kişiler; bölgelerindeki katılımcılara ait aylık ölçüm değerlerini PMUM’a gönderirken, serbest tüketiciler, otoprodüktörler ve otoprodüktör grubu ortağı tüketicilere ilişkin ölçüm değerlerini tedarikçilerine göre sınıflandırarak ilgili formlarda belirtilen formata uygun olarak hazırlar ve her ayın ilk beş iş günü içerisinde yazılı ve elektronik ortamda PMUM’a gönderir.
Devreye alınacak yeni üretim tesislerinin ve/veya yeni ünitelerin geçici kabulü sonucunda geçici kabul heyeti tarafından hazırlanan sayaç tespit tutanağı, 8 inci maddede belirtilen ilk endeks tespit protokolü olarak kabul edilir.
Acil durumlar
Madde 15- Milli Yük Tevzi Merkezinin ilgili mevzuat çerçevesinde yapacağı acil durum bildirimlerinde, Milli Yük Tevzi Merkezi tarafından verilen talimatlara uyulması sonucu oluşan dengesizlikler ya tabi tutulmaz. Bu durumda katılımcı tarafından PMUM’a o tarihte geçerli olan TETAŞ yük alma ve yük atma fiyatları ile teklif verildiği kabul edilerek işlem yapılır. Üretim tesislerine verilen acil durum talimatları, süresi ve bu süre içerisinde, yük alma ve yük atma fiyatlarına tabi olacak miktarlar Milli Yük Tevzi Merkezi tarafından PMUM’a bildirilir.
Mücbir sebepler
Madde 16- Katılımcılar; 12 nci madde kapsamındaki yükümlülüklerini Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 51 inci maddesinde belirtilen mücbir sebepler sonucunda yerine getiremediği takdirde, mücbir sebebin ya da etkilerinin devam ettiği ve yükümlülüğün yerine getirilmesini engellediği süre boyunca, etkilenen yükümlülükler askıya alınır. Katılımcılardan enerjisi alımı yapmayı taahhüt etmiş olan müşterilerin de mücbir sebeplerden etkilenmesi durumu bu kapsamda değerlendirilir.
Mücbir sebep nedeniyle yükümlülüğünü yerine getiremeyen katılımcı; mücbir sebebe yol açan koşulları, olayın oluşumunu ve tahmini süresini açıklayan mücbir sebep bildirim raporunu, mücbir sebebin süresi boyunca yükümlülüklerini yerine getirememe durumunu ortadan kaldırmak için aldığı önlemleri ve güncel bilgileri içeren düzenli raporları eşzamanlı olarak EPDK ve PMUM’a göndermek zorundadır.
PMUM katılımcılar tarafından kendisine gönderilen mücbir sebep bildirim raporu ile ilgili olarak, söz konusu katılımcının enerji tedarik ettiği tüketicilerin yer aldığı bölgedeki dağıtım ı sahibi tüzel kişiye verir.
Gizlilik
Madde 17- Bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak, ya tabi ikili anlaşmalar yoluyla enerjisi alım ve satımı yapan tüzel kişiler ile PMUM; piyasada faaliyet gösteren lisans sahibi diğer tüzel kişiler, bunların müşterileri veya tedarikçileri hakkında, bu Tebliğin uygulanması sonucu ya da piyasa faaliyetleri veya başka bir yolla sahip oldukları bilgilerin gizli tutulması için gerekli tedbirleri almak ve kendi iştirakleri ve/veya hissedarları olan tüzel kişiler dahil hiçbir üçüncü şahsa açıklamamakla yükümlüdür.
Raporlama
Madde 18- PMUM tarafından ile ilgili olarak bir önceki aya ait gerçekleşen işlemler ve ya taraf tüzel kişilere ilişkin gerçekleşen ödemeler toplamı ve uzlaştırmaya konu toplam enerjisi miktarı, her ayın 20’sine kadar Kuruma sunulur ve TEİAŞ’ın internet sayfasında yayınlanır.
Feshi ihbar yükümlülüğü
Madde 19- Katılımcılar, tüketiciler ile yaptıkları ikili anlaşmaları feshetmek veya sona erdirmek istemeleri halinde feshin veya sona erdirmenin talep edildiği tarihten en az onbeş iş günü öncesinden PMUM’a yazılı olarak başvuruda bulunur. Fesih veya sona erdirme başvurusunun PMUM tarafından işleme konulması için katılımcının, söz konusu başvuruyla birlikte ikili anlaşmanın tüketici tarafındaki gerçek veya tüzel kişiye bildirimde bulunduğunu da belgelemesi gereklidir.
PMUM; fesih veya sona erdirmeye ilişkin başvuru tarihini izleyen beş iş günü içerisinde, fesih veya sona erdirmeye konu ikili anlaşma kapsamındaki tüketici sayaçlarının son endeks tespit protokollerinin tutulması için, TEİAŞ ve/veya dağıtım ı sahibi tüzel kişiye söz konusu protokollerin tutulacağı tarihi de içeren yazılı bildirimde bulunur. TEİAŞ ve/veya dağıtım ı sahibi tüzel kişi PMUM tarafından gönderilen bildirimde yer alan tüketicilere, son endeks tespit protokolünün tutulacağı tarihe kadar yeni bir tedarikçi ile anlaşma yapılmamış olması halinde Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğin 17 inci maddesi uyarınca elektrik enerjisinin kesileceğini bildirir. İlgili formlarda yer alan son endeks tespit protokolleri, katılımcı yetkilisi ile TEİAŞ ve/veya dağıtım ı sahibi tüzel kişi yetkilisi tarafından, yazılı bildirimde yer alan tarih ve saatte kayıt altına alınır ve PMUM’a gönderilir.
Feshedilen veya sona erdirilen ikili anlaşmalar kapsamındaki tüketiciler, bir önceki tedarikçilerine borçları bulunmaması kaydı ile, bulundukları bölgede faaliyet göstermekte olan perakende satış ı sahibi dağıtım şirketinden düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın alır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödeme ve Uyuşmazlıklara İlişkin Hükümler
Ödemelerin yapılması
Madde 20- Mali uzlaştırma işlemleri sonucu ödenmesi gereken tutarlar üzerinden düzenlenen faturaların tebligat tarihini izleyen onbeş gün içerisinde ödenmesi zorunludur. Faturaların; gereken süre içerisinde ödenmemesi durumunda; ödenmesi gereken tutara 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı günlük olarak hesaplanarak uygulanır.
Uyuşmazlıklar
Madde 21- PMUM tarafından yapılan bildirimlerde yer alan tutarlara yapılacak itirazlar, bildirim tarihini izleyen beş iş günü içerisinde PMUM’a yapılır. Bildirimlerde yer alan tutarlara itiraz yapılmış olması ödemeyi durdurmaz.
Bildirimlerde yer alan tutarlara yapılan itirazlar PMUM tarafından yirmi gün içerisinde sonuçlandırılır. İtirazların karara bağlanması esnasında tarafların da görüşü alınır. Yapılan inceleme sonucunda itirazın haklı bulunması halinde, PMUM düzeltilmiş değerlere göre taraflara yeni bildirimde bulunur. Bu karar taraflar için bağlayıcıdır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yükümlülükler, Devir ve Temlik, Bildirimler
ve Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Eşit taraflar arasında ayrım gözetilmemesi
Madde 22- PMUM, bu Tebliğ hükümlerini eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulamakla yükümlüdür.
Yükümlülüğün yerine getirilmemesi
Madde 23- PMUM’un bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasında ayrımcılık yaptığının Kurumca tespiti halinde, TEİAŞ’a Kanunun 11 inci maddesi uyarınca yaptırım uygulanır.
PMUM, tüzel kişilerin bu Tebliğ kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemeleri durumunda, ihlalin onbeş gün içerisinde ortadan kaldırılması için ilgili tüzel kişilere yazılı bildirimde bulunur. Bu süre içerisinde ihlalin giderilmemesi halinde PMUM, ihlalin ayrıntılarını içeren bir rapor düzenleyerek Kuruma başvurur.
Kurum raporu inceleyerek gerek görmesi halinde ilgili tüzel kişiye Kanunun 11 inci maddesi uyarınca yaptırım uygulanmasına karar verebilir.
Devir ve temlik
Madde 24- Bu Tebliğ kapsamındaki hak veya yükümlülüklerle ilgili olarak yapılan devir ve temlikler PMUM’a karşı hüküm ifade etmez.
Bildirimler
Madde 25- Bu Tebliğ uyarınca yapılacak tüm bildirimler 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine tabidir.
Bildirim adresinde bir değişiklik olması durumunda, lisans sahibinin adres değişikliğini, adres değişikliği gerçekleşmeden önceki üç iş günü içerisinde yazılı olarak PMUM’a bildirmesi zorunludur. Bu bildirimin belirtilen süre içerisinde yapılmaması halinde, PMUM tarafından mevcut en son adrese yapılmış bildirimler geçerlidir.
Yürürlülükten kaldırılan mevzuat
Madde 26- 30.03.2003 tarihli ve 25064 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasasında Mali Uzlaştırma Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Geçici Madde 1- PMUM teşkilat yapısı tamamlanıncaya kadar, PMUM tarafından bu Tebliğ hükümleri gereği yerine getirilmesi gerekli faaliyetler, TEİAŞ bünyesindeki ilgili birim tarafından yürütülür.
Geçici Madde 2- Bu Tebliğ kapsamındaki yük alma ve yük atma fiyatları üzerinden yapılacak uygulamaya 1 Aralık 2003 tarihinden itibaren başlanır. Bu tarihe kadar, işlemi ödeme yükümlülüğü doğmaksızın gerçekleştirilir ve ödemelere ilişkin mevcut uygulamalar devam eder.
Geçici Madde 3-
Geçici Madde 4- Ürettikleri enerjisini toptan satış ve perakende satış lisansı sahibi tüzel kişilere satan rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisleri ile kanal tipi hidro üretim tesislerine, Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği yürürlülüğe girene kadar bu Tebliğin 6 ncı maddesi uygulanmaz.
Geçici Madde 5- Bu tebliğin 11 inci maddesi uyarınca yansıtılacak olan teknik ve/veya teknik olmayan kayıp oranlarının dağıtım gerilim seviyesine göre belirleneceği tarihe kadar, yalnızca iletim ve dağıtım gerilim seviyelerine göre belirlenen teknik kayıplar uygulamaya esas alınır. Bu oranlar Kurul kararıyla belirlenerek TEİAŞ’ın internet sayfasında duyurulur.
Geçici Madde 6- 30.3.2003 tarihli ve 25064 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Tebliğe göre ilgili formları doldurarak PMUM’a başvuran katılımcılar PMUM tarafından istenen ek form veya belgeleri 1 Aralık 2003 tarihine kadar tamamlayacaktır.
Yürürlülük
Madde 27- Bu Tebliğ yayım tarihini izleyen ilk ayın birinci gününden itibaren yürürlüğe girer.