ELEKTRİK PİYASASI DENGELEME VE UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ UYARINCA UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARINDA KULLANILACAK PROFİL UYGULAMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde 1 - (1) Bu düzenlemenin amacı; Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği uyarınca, uzlaştırma hesaplamalarında kullanılacak profil uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2 - (1) Bu düzenleme; Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği uyarınca uzlaştırma kapsamındaki uzlaştırmaya esas çekiş birimlerine ait sayaçlardan, uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapılamaması durumunda okunacak ölçüm değerlerine uygulanacak profillerin belirlenme yöntemine, profillerin onaylanmasına, profillerin geçerlilik süresine ve bu süreçte tarafların görevlerinin tanımlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Hukuki dayanak
Madde 3 - (1) Bu düzenleme, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
Madde 4 - (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Kanun: 14/03/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,
b) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
c) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
ç) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
d) DUY: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğini,
e) Dağıtım Şirketi: Kurumdan dağıtım lisansı almış olduğu bölgede elektrik dağıtım faaliyetini yürütmekte olan anonim şirketleri,
f) Gün Tipi: Gün Tipi: Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma, Cumartesi ve Pazar ile Kılavuz uyarınca belirlenen bayram ve diğer gün tipleri olmak üzere profil değerlerinin ait olduğu güne ilişkin karakter etiketini,
g) Kılavuz: Başkan tarafından onaylanarak yürürlüğe giren Profil Hazırlama Kılavuzunu,
ğ) OSB: 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa göre kurularak tüzel kişilik kazanmış bulunan organize sanayi bölgelerini,
h) Piyasa İşletmecisi: Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezini,
ı) Piyasa Yönetim Sistemi (PYS): Dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla, Piyasa İşletmecisi, Sistem İşletmecisi, piyasa katılımcıları ve sayaçların okunmasından sorumlu iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin kullanımına sunulan ve küçük istemci yapısında çalışan uygulamaları,
i) Profil: Kapsamış olduğu tüketici grubu için geçmişe yönelik verilere dayanarak hazırlanmış olan ve geçerli olduğu dönem boyunca uzlaştırma döneminden daha uzun aralıklarla ölçülmüş olan elektrik tüketim ölçüm değerlerini uzlaştırma dönemi bazında değerlere dönüştürmek üzere kullanılacak olan çarpanları gösteren çizelgeyi,
j)
k)
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Profillerin Belirlenme Yöntemi
Dağıtım Sistemine Bağlı Uzlaştırma Kapsamındaki Uzlaştırmaya Esas Çekiş Birimlerine ait Ölçüm Noktaları İçin Belirlenecek Standard Profiller
,Madde 5 – (1) Dağıtım şirketleri tarafından,
Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği’nde belirtilmiş olan abone grupları için; Ocak ayından başlayarak her ay için, gün tiplerine dair uzlaştırma dönemleri bazında hesaplanacak olan günlük profiller Kılavuzda yer alan kurallar çerçevesinde Kuruma sunulur.
b) İlgili dağıtım bölgesinde Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği’nde belirtilmiş olan bazı abone gruplarına ilişkin profil hesaplaması için bu madde uyarınca gerekli veri oluşturacak sayıda tüketim noktasının olmadığının belirtilmesi halinde, söz konusu abone grupları için komşu dağıtım bölgelerinin onaylanmış profil değerlerinin ortalaması Kurum tarafından hesaplanır ve ilgili dağıtım bölgesi için profil değeri olarak onaylanmak üzere Kurula sunulur.
(2) Dağıtım şirketleri yeterli veriye sahip olmaları halinde belirli abone grupları altında yer alan fakat tüketim davranışı açısından farklılık gösteren alt tüketici grupları için serbest tüketicilere tanınan tedarikçi seçme hakkını en fazla kullanan alt gruplardan başlayarak yukarıda belirtilen abone grupları altında daha detaylı abone alt gruplandırmalarına giderek her bir abone alt grubu için ayrı bir profil oluşturabilir.
(3) Piyasada faaliyet gösteren tedarikçiler, yeterli veri ve hesaplamaların bulunduğu gerekçeler ile birlikte, belirli tüketici grupları için ilgili dağıtım bölgelerinde ayrı bir profil hazırlanması için dağıtım şirketlerine başvurabilirler. İlgili dağıtım şirketinin söz konusu başvuruyu uygun bulmaması halinde tedarikçi Kuruma başvurabilir. Başvurunun uygun bulunması halinde söz konusu tüketici grupları için Kılavuza uygun olarak ayrı bir profil hazırlanır ve diğer profiller ile birlikte onaylanmak üzere ilgili dağıtım şirketi tarafından Kuruma sunulur.
(4) Bu madde uyarınca sunulacak olan Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği’nde yer alan abone grupları veya abone alt grupları bazında hazırlanacak profillerin aşağıda yer alan esaslar dahilinde toplanacak olan verilere dayanması gerekir:
(a) Dağıtım bölgesi içerisindeki tedarikçisini seçmiş ve dağıtım sistemine bağlı olan serbest tüketicilere ait sayaçlardan okunan uzlaştırma dönemleri bazındaki tüm tüketim verilerinin kullanılması esastır. Ancak ilgili abone grubu veya alt grubu profilini yansıtmayan verilerin varlığı halinde, bu durum açıklama dosyasında detaylı olarak gösterilmek kaydı ile, söz konusu veriler dağıtım şirketince profil hesaplamalarında kullanılmaz.
(b) (a) bendi kapsamında toplanan verilere, profillemeye konu olan abone grubuna ait tüketim noktalarında profil oluşturmak amacıyla dağıtım şirketlerince doğrudan yapılan ölçümlere dayanan tüm veriler de ilave edilir.
(c) (a) ve (b) bentleri kapsamında toplanan abone grubuna ait tüketim verilerinin, söz konusu abone grubunun dağıtım bölgesi içerisindeki toplam tüketimini Kılavuzda yer alacak oran çerçevesinde temsil etmekte yetersiz olması halinde; Kılavuzda yer alan kurallar dahilinde dağıtım fideri, dağıtım merkezi (DM) ve/veya dağıtım sistemini besleyen TEİAŞ trafo merkezlerinde (TM) yapılacak olan ölçümlere dayanarak elde edilen veriler de kullanılabilir.
(d) (c) bendi kapsamında ihtiyaç duyulması ve dağıtım şirketinin TM tüketim verilerini talep etmesi halinde, TEİAŞ ilgili TM’deki tüketim değerlerini başvuran dağıtım şirketine sağlar.
(e) Aydınlatma profillerinin belirlenmesine dair kurallar Kılavuzda ayrı bir bölüm olarak yer alır.
(5) Kılavuzda yer alan kurallar çerçevesinde; sunulan profillere ilave olarak, hesaplamaya esas tüketim verileri, veri kaynakları ve veri yeterliliğine ilişkin tablolar ile hesaplama detaylarının ve gerekli beyanların yazılı olarak yapıldığı açıklama dosyası ve Kılavuzda istenen diğer hususlar Kuruma sunulur.
(6) OSB tüzel kişilikleri dağıtım lisansına sahip oldukları bölge için ayrıca profil başvurusunda bulunmayacak olup, OSB tüzel kişilikleri içerisinde yer alan tüketiciler için, OSB tüzel kişiliğinin içerisinde bulunduğu dağıtım bölgesi için onaylanmış profiller kullanılır.
Dağıtım Sistemine Bağlı Uzlaştırma Kapsamındaki Ölçüm Noktaları için Alternatif Profiller
Madde 6 - (1) Dağıtım sistemine bağlı uzlaştırma kapsamındaki ölçüm noktaları için her bir fatura dönemi için uygulanabilecek uzlaştırma dönemi bazındaki alternatif profiller; dağıtım bölgesinin uzlaştırma dönemi bazında yapılan ölçümlerinden hesaplanan toplam talebinden, dağıtım bölgesi içerisinde yer alan uzlaştırma dönemi bazında ölçülebilen talep ile kendilerine 5 inci madde uyarınca belirlenen profillerin uygulanmasını tercih eden katılımcıların uzlaştırma dönemi bazında hesaplanan talep değerlerinin toplamlarının çıkartılması ile elde edilen fark dikkate alınarak aşağıdaki formül uyarınca belirlenir.
(2) Bu formüllerde geçen;
APÇDu,k “k” dağıtım bölgesinin, ilgili fatura dönemi içerisinde yer alan “u” uzlaştırma dönemi için alternatif profil çarpan değerini,
DSDu,k “k” dağıtım bölgesinin, “u” uzlaştırma dönemi bazında dağıtım bölgesi için tanımlanan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonunda yer alan dağıtım bölgesine enerji temin eden tüm giriş sayaçlarından ölçülen toplam tüketim değerini (MWh),
UöTu,k “k” dağıtım bölgesi içerisinde yer alan uzlaştırma dönemi bazında ölçülebilen uzlaştırmaya esas çekiş birimlerine ait , “u” uzlaştırma dönemi bazında ölçülen toplam tüketim değerini (MWh),
PTu,k “k” dağıtım bölgesi içerisinde yer alan ve kendilerine 5 inci madde uyarınca belirlenen profillerin uygulanmasını tercih eden katılımcıların uzlaştırma dönemi bazında hesaplanan talep değerleri toplamını (MWh),
n İlgili fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
ifade eder.
(3) Bu madde kapsamında hesaplanan alternatif profiller Piyasa İşletmecisi tarafından internet sayfasında yayımlanır.
İletim Sistemine Bağlı Uzlaştırma Kapsamındaki Ölçüm Noktaları için Profiller
Madde 7 - (1) İletim sistemine bağlı uzlaştırma kapsamındaki ölçüm noktaları için her bir fatura dönemi için oluşturulacak uzlaştırma dönemi bazındaki profiller, uzlaştırma dönemi bazında belirlenen toplam ulusal talep ile iletim sistemine bağlı, uzlaştırma dönemi bazında ölçülebilen talep arasındaki fark dikkate alınarak profil çarpanlarının hesaplanması suretiyle belirlenir.
(2) Bu madde kapsamında hesaplanan profiller Piyasa İşletmecisi tarafından internet sayfasında yayımlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Profillerin Onaylanması ve Geçerlik Süresi
Profillerin Onaylanması
Madde 8 - (1) Her yıl 15 Ekim tarihine kadar dağıtım şirketleri bir sonraki yıl için geçerli olacak profilleri bu usul ve esaslarda yer alan düzenlemeler çerçevesinde Kuruma sunar. Kurum sunulan profilleri inceleyerek, gerekli görmesi halinde düzeltme yapılmasını isteyebilir. Dağıtım şirketlerince 5 inci madde kapsamında belirlenerek Kurum’a sunulan profiller Kurul tarafından uygun bulunması halinde 24 Aralık tarihine kadar onaylanarak yürürlüğe girer.
(2) Bu usul ve esasların 6 ncı ve 7 nci maddesi kapsamında belirlenen profiller Kurul onayına tabi değildir.
(3) Bu madde doğrultusunda Kuruma süresi içerisinde profil sunmayan dağıtım şirketleri hakkında Kanun’un 16 ıncı maddesi uyarınca yaptırım uygulanır.
Profillerin Geçerlilik Süresi
Madde 9 - (1) Dağıtım şirketlerince Kuruma sunulan ve Kurul tarafından onaylanan profiller, üzerlerinde belirtilen yıl ve ay için geçerlidir. Dağıtım şirketlerince sunulan profillerin Kurul tarafından onaylanmaması halinde uygun bulmama kararı gerekçeleri ile birlikte dağıtım şirketlerine bildirilir. Dağıtım şirketleri bu bildirimin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde istenen düzeltmeleri yaparak profilleri Kuruma sunmakla yükümlüdürler. Söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmeyen dağıtım şirketleri hakkında Kanun’un 16 ıncı maddesi uyarınca yaptırım uygulanır.
(2) Bir dağıtım bölgesinde takvim yılı başladığı halde onaylanmış profillerin mevcut olmaması halinde; profiller Kurul tarafından onaylanarak yürürlüğe girinceye kadar, gerek duyulan düzeltmeler Kurum tarafından gerçekleştirilerek bir önceki yılda uygulanan profillerin uygulanmasına devam edilir.
(3) Bu usul ve esasların 6 ncı ve 7 nci maddesi kapsamında belirlenen profiller uzlaştırma hesaplamalarının yapıldığı fatura dönemi için geçerlidir.
(4) Dağıtım şirketleri en geç Nisan ayı sonuna kadar, Temmuz ayından sonra geçerli olacak şekilde hazırladıkları yeni abone alt grubu profillerini onaylanmak üzere Kuruma sunabilirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Profillerin Uygulanma Yöntemi ve Tarafların Görevleri
Profillerin Uygulanma Yöntemi
Madde 10 - (1) Dağıtım sistemine bağlı uzlaştırma kapsamındaki sayaç noktaları için bu usul ve esasların 5 inci veya 6 ncı maddesi kapsamında belirlenen profillerin, iletim sistemine bağlı uzlaştırma kapsamındaki ölçüm noktaları için ise 7 nci madde kapsamında belirlenen profillerin uygulanması esastır.
(2) İlgili dağıtım şirketlerince belirlenerek Kurul tarafından onaylanan bu usul ve esasların 5 inci maddesi kapsamındaki profillerin mevcut olmadığı durumlarda ölçüm noktalarına, 6 ncı madde kapsamında belirlenen alternatif profiller uygulanır.
(3) İlgili piyasa katılımcısının bu usul ve esasların 5 inci maddesi kapsamındaki profillerin kendi tüketim eğrileri ile uyumlu olmadığını düşünmesi halinde, söz konusu uzlaştırma sayaç değerlerine 6 ncı madde kapsamında belirlenen alternatif profil değerlerinin uygulanması için Piyasa İşletmecisine başvurur ya da uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapabilen sayaç taktırabilir. Piyasa Katılımcıları, 5 inci madde kapsamındaki profil uygulaması ile 6 ncı madde kapsamındaki alternatif profil uygulaması arasında yılda bir defadan fazla geçiş yapamazlar.
(4)
Profillerin Uygulanmasına İlişkin Tarafların Görevleri
Madde 11 - (1) Bu usul ve esasların 5 inci maddesi kapsamındaki profillerin belirlenmesi dağıtım şirketlerinin, 6 ncı ve 7 nci maddesi kapsamlarında profillerin hesaplanması ise Piyasa İşletmecisinin görevidir.
(2) Dağıtım şirketleri bölgelerinde yer alan ve 5 inci madde kapsamında belirlenen profil uygulamasına tabi ölçüm noktalarında uzlaştırma dönemlerinden daha uzun ölçüm dönemleri bazında ölçülen ve sayaçta kayıtlı tüm ölçüm periyotlarını yansıtan tüketim değerlerini, Piyasa işletmecisi tarafından hazırlanan bilgisayar programını kullanarak uzlaştırma dönemi bazında tüketim değerlerine dönüştürür, söz konusu uzlaştırma dönemi bazındaki tüketim değerlerini DUY uyarınca Piyasa işletmecisine bildirir.
(3) Piyasa İşletmecisi, dağıtım şirketlerine bölgelerinde yer alan ve profil uygulanacak ölçüm noktaları için; uzlaştırma dönemlerinden daha uzun ölçüm dönemleri bazında ölçülen sayaç tüketim değeri ve profilleri kullanarak PYS’ye uygun formatta uzlaştırma dönemi bazında tüketim değeri oluşturacak bir bilgisayar programını hazırlamak ve bedelsiz olarak temin etmekle yükümlüdür. Söz konusu bilgisayar programı Piyasa İşletmecisinin internet sayfasında genel kullanıma açık olmak üzere paylaşılır.
(4) Bilgisayar programı kullanılarak oluşturulan uzlaştırma dönemleri bazındaki profil değerleri PYS’de yayımlanır.
Piyasa İşletmecisi Tarafından Hazırlanacak Bilgisayar Programının Özellikleri
Madde 12 – (1) 5 inci madde kapsamında onaylanmış profiller ve uzlaştırma dönemlerinden daha uzun ölçüm dönemleri bazında ölçülen sayaç tüketim değerlerini kullanarak uzlaştırma dönemi bazında tüketim verileri oluşturmak üzere Piyasa İşletmecisi tarafından hazırlanacak bilgisayar programı girdi olarak; onaylanmış profilleri, abone grubu bilgisini, uzlaştırma dönemlerinden daha uzun ölçüm dönemleri bazında ölçülen sayaç tüketim değerlerini program kullanıcısından alır.
(2) Her bir abone grubuna ait uzlaştırma hesaplamalarında kullanılacak olan uzlaştırma döneminden daha uzun dönemleri içeren ölçüm dönemleri bazındaki profiller; söz konusu ölçüm dönemlerinin ait olduğu aya ve gün tipine ilişkin onaylanmış profillerden ölçüm dönemlerini oluşturan günlere ve saatlere ait olanların bir araya getirilmesi ile oluşturulur.
(3) Program her bir abone grubu için, bilgisayar takviminden faydalanarak ve/veya program içerisine yerleştirilen takvim ile ölçüm dönemleri içerisinde yer alan günler ve saatler ile 5 inci madde kapsamında profili onaylanmış gün tiplerini ve saatleri otomatik olarak eşleştirir. Bu eşleştirmeyi esas alarak, onaylanmış olan günlük profil çarpanlarından hareketle ölçüm dönemleri için uzlaştırma dönemi bazında profiller oluşturulur. İlk aşamada ölçüm dönemleri bazındaki profiller, günlük profillerin yapılan eşleştirme uyarınca ilgili ölçüm dönemindeki tüm günleri ve saatleri kapsayacak şekilde eklenmesi ile elde edilir. Elde edilen ölçüm dönemi bazındaki profilde yer alan tüm uzlaştırma dönemleri bazındaki çarpanların toplamı 1’e (bir) eşit olacak şekilde tüm çarpanlar eşit oranda ölçeklendirilir.
(4) Her bir uzlaştırma periyodu tüketim değeri, katılımcının ölçüm dönemleri bazında ölçülen sayaç tüketim değerinin ölçüm dönemi bazında oluşturulan profilde yer alan uzlaştırma dönemi çarpanı ile çarpılması ile hesaplanır. Söz konusu hesaplanan değerler PYS’ye yüklenmeye uygun bir dosya formatında programın çıktısını oluşturur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici Maddeler ve Yürürlük
Geçici Madde 1 - (1) Bir önceki yıla ait ve/veya içinde bulunulan yılda gerçekleşen tüketimi 800 MWh ve üzeri olan uzlaştırma kapsamındaki ölçüm noktalarına, 2 ay içerisinde tüketici tarafından uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapabilen sayaç taktırılması esastır. Söz konusu ölçüm noktalarına uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapabilen sayaç takılmasını takip eden fatura döneminden itibaren profilleme uygulanmaz.
Geçici Madde 2
,Geçici Madde 3
Geçici Madde 4 – (1) Bu Usul ve Esasların 5 inci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen profil hazırlama kılavuzu 01/07/2011 tarihine kadar Kurum tarafından hazırlanarak internet sayfasında yayınlanır.”
Geçici Madde 5 – (1) 2016 yılı profilleri, 2015 yılı için dağıtım şirketleri tarafından Kuruma sunulan veri setleri kullanılarak Kurum tarafından hesaplanır.
(2) 2016 yılı aydınlatma profilleri için güneşin doğuş batış saatleri kullanılır.
Yürürlük
Madde 13 - (1) Bu Usul ve Esasların;
11 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları 01/09/2011 tarihinde,
Diğer maddeleri yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 14 - (1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Başkan yürütür.
Ek-1