Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
KURUL KARARI
Karar No : 10358-1 Karar Tarihi : 12.08.2021
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 12.08.2021 tarihli toplantısında; ekteki “Talep Tarafı Yedeği Hizmeti Kapsamında Temel Tüketim Değerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar”ın kabul edilerek Resmî Gazete’de yayımlanmasına,
karar verilmiştir.
EK
TALEP TARAFI YEDEĞİ HİZMETİ KAPSAMINDA TEMEL TÜKETİM DEĞERİNİN BELİRLEMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
Madde 1– (1) Bu Usul ve Esasların amacı; 26/11/2017 tarihli ve 30252 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde tanımlanan “Talep Tarafı Yedeği” hizmeti kapsamında, TEİAŞ’a hizmet sağlayacak tüketim tesisleri için, hizmet verilmesi esnasında gerçekleşecek yük değişim miktarının tespit edilmesine esas olmak üzere, temel tüketim değerinin hesaplamasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2– (1) Bu Usul ve Esaslar; TEİAŞ’a talep tarafı yedeği hizmeti sağlayacak tüketim tesisleri için, hizmet verilmesi esnasında gerçekleşecek yük değişim miktarının ölçülmesine ve hizmetin izlenmesine esas olmak üzere; temel tüketim değerinin hesaplanmasında TEİAŞ tarafından kullanılacak metodolojiye, tarafların bu kapsamdaki görev ve sorumluluklarına, TEİAŞ tarafından hesaplanan temel tüketim değerine karşı itirazlara ve bu kapsamda TEİAŞ tarafından yapılacak düzeltme işlemlerine ilişkin düzenlemeleri kapsar.
Dayanak
Madde 3– (1) Bu Usul ve Esaslar, 26/11/2017 tarihli ve 30252 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
Madde 4- (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanını,
b) Benzer gün: Talep Tarafı Yedeği hizmeti kapsamında, TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması bulunan bir tüketim tesisi için, anlaşma dönemi içerisinde yer alan ve temel tüketim değeri hesaplanacak olan “g” gününün “s” saati için; seçilen gün içerisinde aynı sayaç üzerinden kısıntı talimatı alınmamış ve resmi tatil günleri hariç olmak üzere Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma, Cumartesi ve Pazar dahil olmak üzere haftanın günlerini,
c) Gerçekleşen saatlik tüketim: Talep tarafı yedeği hizmetine katılan bir tüketim tesisi için, bir uzlaştırma döneminde gerçekleşen tüketim, ilgili uzlaştırma döneminin başlangıcında okunan sayaç değeri (kümülatif endeks) ile bir sonraki uzlaştırma döneminin başlangıcında okunan sayaç değeri (kümülatif endeks) arasındaki farkı,
ç) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, tebliğ, genelge ve Kurul kararlarını,
d) Fatura dönemi: Bir takvim ayının ilk günü saat 00:00’da başlayıp aynı ayın son günü saat 24:00’te biten süreyi,
e) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
f) Temel tüketim değeri: Talep Tarafı Yedeği hizmeti kapsamında, TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması bulunan bir tüketim tesisi için, anlaşma dönemi boyunca; kısıntı talimatı verilen her bir uzlaştırma dönemi için tüketim tesisinin yapmış olduğu kısıntı miktarını ölçmek üzere, ilgili uzlaştırma dönemi içinde gerçekleşen tüketiminin kıyaslanacağı referans tüketim miktarını,
g) Temel tüketim değeri penceresi: Talep Tarafı Yedeği hizmeti kapsamında, TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması bulunan bir tüketim tesisi için, anlaşma dönemi içerisindeki “g” gününde yer alan uzlaştırma dönemlerinin temel tüketim değerlerinin hesaplanmasında kullanılacak benzer günleri,
ğ) Temel tüketim değeri penceresi limiti: Talep Tarafı Yedeği hizmeti kapsamında, TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması bulunan bir tüketim tesisi için, anlaşma dönemi içerisinde yer alan “g” gününde yer alan uzlaştırma dönemlerinin temel tüketim değerlerinin hesaplanmasında kullanılabilecek ve temel tüketim penceresine dahil edilebilecek maksimum gün sayısını,
h) Tüketim tesisi: Talep Tarafı Yedeği hizmeti vermek üzere TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması bulunan tüzel kişiye ait olan ve ilgili yan hizmet anlaşması kapsamında hizmet vermek üzere yer alan tüketim tesisini,
ı) Uzlaştırma dönemi: Uzlaştırma işlemleri için esas alınacak bir saatlik zaman dilimini,
ifade eder.
(2) Bu Usul ve Esaslarda geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer terim ve kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Tüketim Değerinin Belirlenmesine ilişkin Genel Esaslar ve Metodoloji
Temel tüketim değerinin belirlenmesine ilişkin genel esaslar
Madde 5– (1) TEİAŞ, talep tarafı yedeği yan hizmet anlaşmaları kapsamında hizmet alacağı tüketim tesislerinin, hizmeti yerine getirip getirmediğini izlemek maksadıyla, kısıntı talimatı verilecek olan her bir uzlaştırma dönemi için referans almak üzere, yakın tarihteki geçmiş tüketim verilerinin aritmetik ortalamasının kullanılmasına dayanan ve bu Usul ve Esaslarda tanımlanan metodolojiye göre temel tüketim değerini hesaplar.
(2) TEİAŞ ile talep tarafı yedeği yan hizmet anlaşması bulunan bir tüzel kişinin, ilgili anlaşma dönemi boyunca kısıntı talimatı verilen uzlaştırma dönemleri için, temel tüketim değerlerinin hesaplanmasında, ilgili anlaşma kapsamında yer alan tüketim tesisi adına ilgili anlaşmaya kayıtlı olan uzlaştırmaya esas sayaç verileri esas alınır.
(3) Temel tüketim değeri;
a) Talep tarafı yedeği yan hizmet anlaşması kapsamında TEİAŞ’a hizmet sağlayan bir tüketim tesisinin, ilgili yan hizmet anlaşması kapsamında, adına kayıtlı bulunan her bir uzlaşmaya esas sayaç için ayrı olarak hesaplanır. Birden fazla uzlaşmaya esas sayacı bulunan bir tüketim tesisinin, bir uzlaştırma dönemi içerisindeki temel tüketim değeri, her bir sayaç için hesaplanan temel tüketim değerlerinin toplamı olarak kabul edilir.
b) Kısıntı talimatı verilecek her bir uzlaştırma dönemi için, kısıntı talimatı verilmeden önce olmak üzere MWh cinsinden hesaplanır.
(4) Temel tüketim değerinin hesaplanmasında, temel tüketim değeri penceresi beş gün ve temel tüketim pencere limiti kırk beş gün olarak uygulanır.
(5) Temel tüketim pencere limiti içerisinde, temel tüketim değeri penceresine dahil edilebilecek beş benzer gün bulunamaması halinde temel tüketim değeri hesaplanamaz.
(6) Talep tarafı yedeği hizmeti kapsamında, hizmet verilen anlaşma dönemi içerisinde yer alan herhangi bir uzlaştırma dönemi için, temel tüketim değerinin beşinci fıkra uyarınca hesaplanamaması durumunda; ilgili yan hizmet anlaşması çerçevesinde hizmet “sağlanmadı” olarak değerlendirilerek, hizmet sağlayan tüketim tesisine hizmet kapsamında yapılacak olan kapasite ödemesinin ilgili saate karşılık gelen kısmı ödenmez. Ancak söz konusu tüketim tesisine, ilgili uzlaştırma dönemi için ilave bir yerine getirmeme bedeli uygulanmaz.
Temel tüketim değerinin belirlenmesine ilişkin metodoloji
Madde 6- (1) Temel tüketim değeri hesabı, “g” gününün “s” saati için bu fıkranın (a) ve (f) bentleri arasında tanımlanan adımlar takip edilerek yapılır. Bu kapsamda;
a) “g” gününden önce gelen, resmi tatil günü olmayan, temel tüketim değeri hesaplanan sayaç için kısıntı talimatı verilmemiş ve “g” gününe en yakın tarihli olan beş benzer gün seçilir. Bu günler kesinleşmemiş temel tüketim değeri penceresini oluşturur.
b) Kesinleşmemiş temel tüketim değeri penceresindeki günlerin, “s” saatinde gerçekleşen tüketim değerlerinin aritmetik ortalaması hesaplanır. Şayet bu penceredeki günler arasında, “s” saatinde gerçekleşen tüketim değeri için hesaplanan ortalama değerden artı veya eksi yönlü olmak üzere yüzde yirmi beş oranından daha fazla sapan gün ya da günler varsa, bu günler arasından “g” gününe en uzak tarihli olanı kesinleşmemiş temel tüketim değeri penceresinden çıkartılır ve (c) bendinin uygulanmasına geçilir. Ancak böyle bir günün bulunmaması halinde, temel tüketim değeri penceresi kesinleşmiş kabul edilir ve (e) bendinin uygulanmasına geçilir.
c) (b) bendi kapsamında kesinleşmemiş temel tüketim penceresinden çıkartılan gün yerine, temel tüketim değeri pencere limiti içerisinde yer alan, resmi tatil olmayan, söz konusu sayaç için kısıntı talimatı verilmemiş olan ve “g” gününe en yakın tarihli olan benzer gün seçilir.
ç) (c) bendi kapsamında seçilen gün, temel tüketim değeri penceresine eklenir ve tekrar (b) bendi uygulanır.
d) Temel tüketim değeri pencere limiti içerisinde, (c) bendi kapsamında benzer bir gün seçilememiş ise kesinleşmemiş temel tüketim değeri penceresine herhangi bir ekleme yapılmaz ve (f) bendinin uygulanmasına geçilir.
e) Temel tüketim değeri penceresinde beş gün bulunması halinde, ilgili günlerin “s” saatinde gerçekleşen tüketimlerinin aritmetik ortalaması “g” gününün “s” saati için geçerli olan temel tüketim değeridir.
f) Temel tüketim değeri penceresindeki gün sayısı beşten az ise temel tüketim değeri hesaplanmaz.
g) Bu fıkra kapsamında tanımlanan hesap yönteminde takip edilecek adımlar Ek-1’de şematik olarak gösterilmektedir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tarafların Görev ve Sorumlulukları, İtirazlar ve Düzeltme İşlemleri
Tarafların Görevleri ve Sorumlulukları
Madde 7– (1) TEİAŞ tarafından talep tarafı yedeği hizmeti kapsamında kısıntı talimatı verilen bir tüketim tesisi için, talimat verilen uzlaştırma dönemine ilişkin hesaplanan temel tüketim değeri, hizmetin yerine getirilip getirilmediğinin izlenmesinde kullanılır.
(2) TEİAŞ ile talep tarafı yedeği yan hizmet anlaşması bulunan tüzel kişinin talebi üzerine, ilgili yan hizmet anlaşması kapsamında söz konusu tüzel kişiye ait tüketim tesisine kısıntı talimatı verilmiş saatler için hesaplanmış olan temel tüketim değerleri TEİAŞ tarafından ilgili tüzel kişiye bildirilir.
(3) Talep tarafı yedeği yan hizmet anlaşması bulunan bir tüzel kişiden, ilgili anlaşma kapsamında yer alan tüketim tesisi için, izlemeye esas olmak üzere temel tüketim değeri hesaplanmasında kullanılabilecek her türlü veri, TEİAŞ tarafından talep edebilir.
(4) Talep tarafı yedeği yan hizmet anlaşması bulunan bir tüzel kişinin, üçüncü fıkra kapsamında TEİAŞ tarafından talep edilen verileri, geçerli bir sebep sunmaksızın TEİAŞ’a göndermemesi durumunda, ilgili uzlaştırma dönemleri için tüketim tesisinin hizmeti sağlamadığı kabul edilir.
(5) TEİAŞ, talep tarafı yedeği hizmetinin izlenmesi için, hizmet kapsamındaki tüketim tesislerinin temel tüketim değerinin belirlenmesi maksadıyla, ihtiyaç duyulması halinde, kendisine ait SCADA, Otomatik Sayaç Okuma Sistemi (OSOS), güç kalitesi ölçüm sistemi ve/veya Yük Tevzi Bilgi Sistemi (YTBS) gibi sistem verilerini de kullanabilir.
İtirazlar ve Düzeltme İşlemleri
Madde 8- (1) Bu Usul ve Esaslarda tanımlanan temel tüketim değeri belirleme metodolojisi çerçevesinde, TEİAŞ tarafından hesaplanan ve hizmetin izlenmesinde kullanılan temel tüketim değerine karşı itirazlar, itiraza konu uzlaştırma döneminin yer aldığı fatura dönemine ilişkin olmak üzere, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde düzenlenen usuller çerçevesinde gerçekleştirilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen itirazların değerlendirilmesi sonucunda, TEİAŞ tarafından yapılacak düzeltme işlemleri, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde düzenlenen usuller çerçevesinde gerçekleştirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 9- (1) Bu Usul ve Esaslar, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 10- (1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Başkan yürütür.
Ek.1 Talep Tarafı Yedeği Hizmeti Kapsamında Temel Tüketim Değerinin Belirlenmesine ilişkin Metodoloji