Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
KURUL KARARI
Karar No : 10645-1 Karar Tarihi : 16.12.2021
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 16.12.2021 tarihli toplantısında; Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin aşağıda yer alan “Elektrik Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedeller ve Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi”nin kabul edilmesine ve 2022 yılı piyasa işletim ücretlerinin ilgili Yöntem Bildirimi kapsamında uygulanmasına karar verilmiştir.
ELEKTRİK PİYASASI İŞLETİM GELİR TAVANININ KARŞILANMASI İÇİN UYGULANACAK BEDEL VE KOMİSYONLAR İLE UYGULAMAYA İLİŞKİN YÖNTEM BİLDİRİMİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Bildirimin amacı, elektrik piyasası piyasa işletim gelir tavanının karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntemin belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Bildirim, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin elektrik piyasası piyasa işletim faaliyeti gelirlerinin belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile bu yönteme dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Bildirim, Piyasa İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’in 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Bildirimde geçen;
EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,
Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
Piyasa İşletim Gelir Tavanı: EPİAŞ’ın bir tarife yılında toplayacağı gelirin sınırını,
Tarife teklifi: EPİAŞ Yönetim Kurulu tarafından tespit edilerek Kurul onayına sunulan, Piyasa İşletim Gelir Tavanı’nın karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntem bildiriminden oluşan teklifi
ifade eder.
(2) Bu Bildirimde geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
Piyasa İşletim Ücretinin Piyasa Katılımcılarına Dağıtılmasına Dair Esaslar
Piyasa İşletim Ücretinin Dağıtılması
MADDE 5- (1) EPİAŞ’ın piyasa işletim faaliyetleri çerçevesinde tek sunucu statüsünde sağladığı hizmetler kapsamında ihtiyaç duyduğu gelir piyasa katılımcılarından Piyasa İşletim Ücreti olarak karşılanır. EPİAŞ tarafından, piyasa katılımcılarına piyasa işletimi dışında herhangi bir hizmetin satın alınması zorunluluğu getirilemez.
(2) Piyasa işletim ücreti; dengeleme sistemine katılmalarından dolayı ve/veya enerji açıkları ve/veya fazlaları nedeniyle, sisteme elektrik enerjisi veren ve/veya sistemden elektrik enerjisi çeken;
Üretim lisansı sahibi,
Tedarik lisansı sahibi,
OSB üretim lisansı sahibi,
Dağıtım lisansı sahibi,
İletim lisansı sahibi
tüzel kişilerden oluşan piyasa katılımcıları arasında dağıtılır.
(3) Her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetine ilişkin, her bir fatura dönemi için tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti bileşenleri aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
(4) Bu formüllerde geçen;
PIÜ_GÖ Bir fatura döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam Gün Öncesi Piyasası İşletim Ücreti payını (TL),
PIÜ Kurul tarafından belirlenen Piyasa İşletim Geliri Tavanından hesaplanan bir fatura dönemi için geçerli Piyasa İşletim Ücretini,
PIÜ_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam Dengeleme Güç Piyasası Uzlaştırma Ücreti payını (TL),
PIÜ_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam Dengesizliklerin Uzlaştırılması Piyasa İşletim Ücreti payını (TL)
PIÜ_GİP Bir fatura döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti payını (TL),
k Gün Öncesi Piyasası faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı,
l Dengeleme Güç Piyasası faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı,
m Dengesizliklerin Uzlaştırılması Piyasa faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı,
n Gün İçi Piyasası faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı
ifade eder.
Gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 6- (1) Gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
(2) Bu formüllerde geçen;
PIÜS_GÖ Bir fatura döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti sabit payını (TL),
PIÜ_GÖ Bir fatura döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti tutarını (TL),
PIÜD_GÖ Bir fatura döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti değişken payını (TL),
PIÜS_GÖs Bir avans ödeme döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti sabit payını (TL),
PIÜD_GÖs Bir avans ödeme döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti değişken payını (TL),
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
PIÜ_GÖp,s “p” piyasa katılımcısına, “s” avans ödeme döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek gün öncesi piyasası işletim ücreti tutarını (TL),
k Gün öncesi piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
SSMt,p,s,u,r Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),
t1 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
SAMt,p,s,u,r “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
t2 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sistemden alış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
PIÜ_GÖp Bir fatura döneminde “p” piyasa katılımcısına, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek gün öncesi piyasası işletim ücreti tutarını (TL)
ifade eder.
Gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 7- (1) Bir gün içi piyasası katılımcısına, gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
(2) Bu formüllerde geçen;
GİPİÜ Bir fatura döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücretini (TL),
GİPİÜS Bir fatura döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti sabit payını (TL),
GİPİÜD Bir fatura döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti değişken payını (TL),
GİPİÜSg Bir avans döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti sabit payını (TL),
GİPİÜDg Bir avans döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti değişken payını (TL),
a İlgili avans dönemindeki uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura dönemindeki avans dönemi sayısını,
GİPİÜp,g “p” piyasa katılımcısına g avans döneminde tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücretini (TL),
k gün içi piyasası katılımcısı sayısını,
GİSMp,t,g,r,u “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),
xp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki u uzlaştırma dönemi için satış gerçekleştirdiği teklif sayısını,
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
GİAMp,t,g,r,u “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh),
yp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki u uzlaştırma dönemi için alış gerçekleştirdiği teklif sayısını,
GİPİÜp Bir fatura döneminde p piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücretini (TL),
GİİSp Bir fatura döneminde p piyasa katılımcısının haklı bulunmamış itiraz sayısını,
GİTİÜ Piyasa katılımcılarının haklı bulunmadıkları itirazlar için ödedikleri toplam itiraz ücretini
ifade eder.
Dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 8- (1) Dengeleme güç piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır;
(2) Bu formüllerde geçen;
PIÜS_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengeleme güç piyasası işletim ücreti sabit payını (TL),
PIÜ_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengeleme güç piyasası işletim ücreti tutarını (TL),
PIÜD_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengeleme güç piyasası işletim ücreti değişken payını (TL),
PIÜ_DGPp,s “p” piyasa katılımcısına, “s” avans ödeme döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengeleme güç piyasası işletim ücreti tutarını (TL),
l Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
KEYALMp,d,s,u,r “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma tekliflerinin sayısını,
d1 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
KEYATMp,d,s,u,r “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),
t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma tekliflerinin sayısını,
d2 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
PIÜ_DGPp bir fatura döneminde “p” piyasa katılımcısına, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengeleme güç piyasası işletim ücreti tutarını (TL)
ifade eder.
Dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin dengeden sorumlu taraflara tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 9- (1) Her bir dengeden sorumlu tarafa, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
(2) Bu formüllerde geçen;
PIÜS_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti sabit payını (TL),
PIÜ_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti tutarını (TL),
PIÜD_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti değişken payını (TL),
EDMf,t,s,u “f” dengeden sorumlu tarafın, bir fatura dönemi içindeki bir gün için belirlenmiş olan “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
PIÜ_Df,s “f” dengeden sorumlu tarafa, bir avans ödeme dönemine ilişkin dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti tutarını (TL),
PIÜ_Df Bir fatura döneminde “f” dengeden sorumlu tarafa, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti tutarını (TL),
a Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
k Dengeden sorumlu taraf sayısını
ifade eder.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Piyasa İşletim Ücreti Hesaplama Yöntemlerine İlişkin Esaslar
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hizmetlerin Maliyet Esaslılığı
MADDE 10- (1) Fiyatlandırma, piyasa katılımcılarına kendilerine sağlanan hizmetin maliyetinin yansıtılması esasına göre yapılır.
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hesaplama Yöntemleri
MADDE 11- (1) Her bir fatura dönemi için tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanmasına ilişkin olarak tarife teklifinin sunulduğu yıla ait her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetine ilişkin tahmini değerler hesaplanır. Bu hesaplamanın, ilgili piyasalar için önceki yıllarda gerçekleşen veriler kullanılarak yapılması esas olup, gerekmesi halinde Kurul onayı ile farklı yöntemler kullanılmasına da karar verilebilir.
Tarife yılı için Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 12- (1) Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
(2) Bu formülde geçen;
GÖP_Mz “z” tarife yılı için tahmini Gün Öncesi Piyasası işlem miktarını (MWh),
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
k Gün öncesi piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
SSMt,p,s,u,r,y,z-1 Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),
SSMt,p,s,u,r,y,z-2 Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),
t1 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
SAMp,s,u,r,y,z-1 “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
SAMp,s,u,r,y,z-2 “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
t2 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için sistemden alış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
n İlgili tarife yılında yer alan fatura dönemi sayısını
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Gün Öncesi Piyasası işlem hacmi hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem hacmi hesabında kullanılır.
(4) Bu formülde geçen;
GÖP_My,z-1 “z-1” tarife yılında y fatura dönemi için tahmini Gün Öncesi Piyasası işlem miktarını (MWh),
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
k Gün öncesi piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
SSMt,p,s,u,r,y,z-2 Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),
SSMt,p,s,u,r,y,z-3 Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),
t1 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
m ilgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
SAMp,s,u,r,y,z-2 “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
SAMp,s,u,r,y,z-3 “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
t2 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için sistemden alış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını
ifade eder.
Tarife yılı için Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 13- (1) Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
(2) Bu formülde geçen;
GİP_Mz “z” tarife yılı için tahmini Gün İçi Piyasası işlem miktarını (MWh),
a İlgili avans dönemindeki uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura dönemindeki avans dönemi sayısını,
k Gün içi piyasası katılımcısı sayısını,
GİSMp,t,g,r,u,y,z-1 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),
GİSMp,t,g,r,u,y,z-2 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),
xp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki u uzlaştırma dönemi için satış gerçekleştirdiği teklif sayısını,
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
GİAMp,t,g,r,u,y,z-1 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh),
GİAMp,t,g,r,u,y,z-2 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh),
yp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki u uzlaştırma dönemi için alış gerçekleştirdiği teklif sayısını,
n İlgili tarife yılında yer alan fatura dönemi sayısını
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Gün İçi Piyasası işlem miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarı hesabında kullanılır.
(4) Bu formülde geçen;
GİP_My,z-1 “z-1” tarife yılında y fatura dönemi için tahmini Gün İçi Piyasası işlem miktarını (MWh),
a İlgili avans dönemindeki uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura dönemindeki avans dönemi sayısını,
k Gün içi piyasası katılımcısı sayısını,
GİSMp,t,g,r,u,y,z-2 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),
GİSMp,t,g,r,u,y,z-3 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),
xp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki u uzlaştırma dönemi için satış gerçekleştirdiği teklif sayısını,
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
GİAMp,t,g,r,u,y,z-2 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh),
GİAMp,t,g,r,u,y,z-3 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh),
yp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki u uzlaştırma dönemi için alış gerçekleştirdiği teklif sayısını
ifade eder.
Tarife yılı için Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 14- (1) Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
(2) Bu formülde geçen;
DGP_Mz “z” tarife yılı için tahmini Dengeleme Güç Piyasası işlem miktarını (MWh),
l Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
KEYALMp,d,s,u,r,y,z-1 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
KEYALMp,d,s,u,r,y,z-2 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma tekliflerinin sayısını,
d1 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
KEYATMp,d,s,u,r,y,z-1 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),
KEYATMp,d,s,u,r,y,z-2 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),
t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma tekliflerinin sayısını,
d2 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
n İlgili tarife yılında yer alan fatura dönemi sayısını
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Dengeleme Güç Piyasası işlem miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı hesabında kullanılır.
(4) Bu formülde geçen;
DGP_My,z-1 “z-1” tarife yılında y fatura dönemi için tahmini Dengeleme Güç Piyasası işlem miktarını (MWh),
l Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
KEYALMp,d,s,u,r,y,z-2 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
KEYALMp,d,s,u,r,y,z-3 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma tekliflerinin sayısını,
d1 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
KEYATMp,d,s,u,r,y,z-2 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),
KEYATMp,d,s,u,r,y,z-3 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),
t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma tekliflerinin sayısını,
d2 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma teklifi olan dengeleme birimi sayısını
ifade eder.
Tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarının hesaplanması
MADDE 15- (1) Dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
(2) Bu formülde geçen;
EDM_Mz “z” tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarını (MWh),
EDMf,t,s,u,y,z-1 “f” dengeden sorumlu tarafın, “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemi için belirlenmiş olan “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
EDMf,t,s,u,y,z-2 “f” dengeden sorumlu tarafın, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemi için belirlenmiş olan “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
a Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
k Dengeden sorumlu taraf sayısını,
n İlgili tarife yılında yer alan fatura dönemi sayısını
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı hesabında kullanılır.
(4) Bu formülde geçen;
EDM_My,z-1 “z-1” tarife yılında y fatura dönemi için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarını (MWh),
EDMf,t,s,u,y,z-2 “f” dengeden sorumlu tarafın, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemi için belirlenmiş olan “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
EDMf,t,s,u,y,z-3 “f” dengeden sorumlu tarafın, “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemi için belirlenmiş olan “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
a Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
k Dengeden sorumlu taraf sayısını
ifade eder.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1- (1) 2021 yılının ilk altı ayında gerçekleşen Gün Öncesi Piyasası alış ve satış miktarlarının 2020 yılında yaşanan pandemi koşulları hasebiyle ilgili aylarda düşük seyreden talebin yüksek oranda artmış olması göz önünde bulundurularak, 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının ilk altı ayına ilişkin tahmini işlem miktarları 2021 yılının ilgili aylarında gerçekleşen işlem miktarlarının 2019-2020 ve 2020-2021 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen artış oranlarının aritmetik ortalaması oranınca arttırılması suretiyle hesaplanır.
(2) 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının yedinci ve sekizinci aylarına ilişkin tahmini işlem miktarları hesaplamaları için, 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında Gün Öncesi Piyasasında arzın talebi karşılamaması sebebi ile 2020-2021 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranları yerine 2019-2020 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranları kullanılır.
(3) 2020 yılının dokuzuncu, onuncu, on birinci ve on ikinci aylarında bir önceki yılın ilgili aylarına oranla gerçekleşen alış-satış miktar artışının benzer şekilde 2021 yılının ilgili aylarında da devam edeceği ancak 2022 yılında aynı oranda artmayacağı öngörülmekte olup, 2022 yılının dokuzuncu, onuncu, on birinci ve on ikinci aylarına ilişkin Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem miktarları için 2021 yılının ilgili aylarına ilişkin tahmini işlem miktarları kullanılır.
(4) 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının yedinci ve sekizinci aylarına ilişkin Enerji Dengesizlik tahmini işlem miktarları hesaplamalarında, 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında arzın talebi karşılamaması sebebi ile enerji dengesizlik miktar artışlarının 2022 yılı ilgili aylarında devam etmeyeceği öngörülmekte olduğundan 2020-2021 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranları yerine 2019-2020 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranları kullanılır.
(5) 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında arzın talebi karşılamaması sebebi ile Gün İçi Piyasası işlem miktar artışlarının 2022 yılında devam etmeyeceği gerekçesiyle 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının yedinci ve sekizinci aylarına ilişkin Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarları için 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında gerçekleşen işlem miktarları kullanılır.
(6) 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında Dengeleme Güç Piyasası kapsamında kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma ve yük atma teklifi miktarları Gün Öncesi Piyasasında gerçekleşen kesinti sebebi ile yüksek oranda artmış olup bu artışın 2022 yılında devam etmeyeceği öngörülmektedir. 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının yedinci ve sekizinci aylarına ilişkin Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı, 2020 yılının ilgili aylarında gerçekleşen işlem miktarları ile 2019-2020 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranlarının karesi kullanılarak hesaplanır.
(7) 2021 yılının dokuzuncu ayında Dengeleme Güç Piyasası kapsamında verilen talimat miktarları, 2020 yılında Dengeleme Güç Piyasası kapsamında kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma ve yük atma teklifi miktarları ile benzer seviye seyretmesi sebebi ile, 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının dokuzuncu ayına ilişkin Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı için 2020 yılının dokuzuncu ayında gerçekleşen işlem miktarı kullanılır.
Yürürlük
MADDE 16- (1) Bu Bildirim yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17- (1) Bu Bildirim hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.