ELEKTRİK PİYASASINDA İTHALAT VE İHRACATA İLİŞKİN UZLAŞTIRMA USUL VE ESASLARI
Amaç ve Kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Usul ve Esasların amacı, ulusal enterkonneksiyon sistemi ile komşu ülke enterkonneksiyon sistemleri arasında ithalat ve ihracat faaliyetlerinde uygulanacak mali uzlaştırma süreçlerine ilişkin kuralların ve istisnaların belirlenmesidir.
(2) Bu Usul ve Esaslar, ithalat ve ihracat faaliyetlerinin, toptan elektrik piyasalarında ele alınma şekline ve bu faaliyeti gerçekleştiren piyasa katılımcılarının kayıt altına alınması, ithalat ve ihracat faaliyeti kapsamında ulusal enterkonneksiyon sistemi ile komşu ülke enterkonneksiyon sistemleri arasındaki aktif elektrik enerjisi alış-verişinin miktarının tespit edilmesi ve bu kapsamda uzlaştırma işlemlerine ilişkin kural ve istisnaları kapsar.
Hukuki Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Usul ve Esaslar, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 21 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve Kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
DUY: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğini,
Enterkonneksiyon: İletim ve dağıtım sistemlerinin toplamından oluşan ulusal elektrik sisteminin diğer bir ülkeye ait elektrik sistemine bağlanmasını,
c) Enterkonneksiyon İşletme Anlaşması: Sistem İşletmecisi ve enterkonneksiyon oluşturulan diğer ülke iletim veya dağıtım şirketi arasında yapılan ve enterkonneksiyon hattının işletilmesi ile ilgili esas ve usulleri içeren anlaşmayı,
ç) Piyasa İşletmecisi: DUY uyarınca organize toptan elektrik piyasalarını işletmek ve bunların mali uzlaştırmalarını yapmakla görevlendirilmiş piyasa işletim lisansı sahibi tüzel kişiyi,
d) Program bildirimi: Ticari iletim hakkı sahibinin kendisine tahsis edilen kapasite dâhilinde kullanmak istediği MW tam sayı değerinden ifade edilen alışveriş programının, ticari iletim hakkı sahibi ya da muhatap/muhatapları tarafından Sistem İşletmecisine bildirilmesini,
e) PYS: Piyasa Yönetim Sistemini,
f) Senkron paralel olmayan bağlantı: Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliğinde uluslararası enterkonneksiyon işletme yöntemleri arasında sayılan asenkron paralel, ünite yönlendirmesi veya izole bölge yöntemlerinden herhangi birinin kullanılmasıyla ulusal enterkonneksiyon sistemi ile komşu ülke enterkonneksiyon sistemi arasında yapılan bağlantıyı,
g) Sistem işletmecisi: 36 kV ve altındaki şebeke için ilgili Dağıtım Şirketini, 36 kV üstü şebeke için TEİAŞ’ı,
h) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
ı) TKİS: TEİAŞ Kapasite İhale Sistemini,
ifade eder.
(2) Bu Usul ve Esaslarda geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer terim ve kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
Uzlaştırmaya Esas Veriş Çekiş Birimlerinin Belirlenmesi
MADDE 4 – (1) Ulusal enterkonneksiyon sistemi ile komşu ülke enterkonneksiyon sistemleri arasındaki elektrik enerjisi alışverişine ilişkin uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimleri ve bunlara ait uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimi konfigürasyonları sistem işletmecisi tarafından belirlenir.
(2) Ulusal enterkonneksiyon sistemi ile komşu ülke enterkonneksiyon sistemi arasındaki elektrik enerjisi alışverişinde uzlaştırmaya esas elektrik enerjisi teslim noktası Enterkonneksiyon İşletme Anlaşmasında belirlenen noktadır.
Uzlaştırmaya Esas Veriş Çekiş Birimlerinin Kaydedilmesi
MADDE 5 – (1) Senkron paralel bağlantılar için ulusal enterkonneksiyon sistemi ile komşu ülke enterkonneksiyon sistemi arasındaki elektrik enerjisi alışverişine ilişkin uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimleri sistem işletmecisi adına kayıt edilir.
(2) Senkron paralel olmayan bağlantılar için ulusal enterkonneksiyon sistemi ile komşu ülke enterkonneksiyon sistemi arasındaki elektrik enerjisi alışverişinin tek bir piyasa katılımcısı tarafından gerçekleştirilmesi durumunda, uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimleri ilgili piyasa katılımcısı adına, birden fazla piyasa katılımcısı tarafından gerçekleştirilmesi durumunda ise sistem işletmecisi adına kayıt edilir.
Uzlaştırmaya esas veriş çekiş miktarlarının tespit edilmesi
MADDE 6 - (1) Ulusal enterkonneksiyon sisteminden komşu ülke enterkonneksiyon sistemine doğru ölçülen elektrik enerjisi akışları uzlaştırma hesaplamalarında çekiş yönünde, komşu ülke enterkonneksiyon sisteminden ulusal enterkonneksiyon sistemine doğru ölçülen elektrik enerjisi akışları ise veriş yönünde kabul edilir.
(2) Ulusal enterkonneksiyon sistemi ile komşu ülke enterkonneksiyon sistemi arasındaki elektrik enerjisi alış-verişini ölçen ölçüm sisteminin 4 üncü maddede belirlenen teslim noktasından farklı olması halinde, uzlaştırmaya esas veriş çekiş miktarları, söz konusu hattın Enterkonneksiyon İşletme Anlaşmasında belirtilen teslim noktasına göre tespit edilecek miktarlar esas alınarak sistem işletmecisi tarafından belirlenir.
(3) Senkron paralel olmayan bağlantılarda; uzlaştırmaya esas veriş çekiş miktarları, gerçekleşen enerji alış-verişinin, söz konusu enterkonneksiyon hattını kullanma hakkına sahip olan piyasa katılımcılarının hesabına piyasa katılımcıları arasında yapılmış protokolde yer alan oranlar dikkate alınarak dağıtılması suretiyle hesaplanır.
(4) Tespit edilen uzlaştırmaya esas veriş çekiş miktarları, DUY hükümleri uyarınca piyasa işletmecisine sistem işletmecisi tarafından bildirilir.
Sistem işletmecisi adına kayıtlı uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimlerine ilişkin uzlaştırma işlemleri
MADDE 7 – (1) Senkron paralel bağlantı yöntemiyle yapılan ithalat ve ihracat faaliyetlerinde; Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği, Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği Uyarınca Kapasite Tahsisine ve İkincil Ticari İletim Hakkı Piyasasına İlişkin Usul ve Esaslar ile İhale Dokümanları uyarınca program bildiriminde bulunulan ithalat ve ihracat miktarları, program bildiriminde bulunan ilgili piyasa katılımcısı tarafından, DUY hükümleri çerçevesinde uzlaştırmaya esas ikili anlaşma olarak bildirilir. İkili anlaşma bildirimi olarak PYS’ye girilen değerlerin, TKİS’den alınan program bildirimi miktarları ile uyuşması halinde ikili anlaşma değeri onaylanmış kabul edilir.
(2) Senkron paralel olmayan bağlantılar için; sistem işletmecisi adına kayıtlı uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimlerinde tespit edilen uzlaştırmaya esas veriş çekiş miktarları, söz konusu enterkonneksiyon hattını kullanma hakkına sahip olan piyasa katılımcılarının hesabına, piyasa katılımcıları arasında yapılmış protokolde yer alan oranlar dikkate alınarak dağıtılır.
TKİS’den veri alınamaması
MADDE 8 – (1) TKİS’den program bildirimine dair verilerin PYS’ye doğrudan aktarımında bir aksaklık yaşanması halinde TKİS’e girilen program bildirim verileri TEİAŞ tarafından piyasa işletmecisine uygun görülecek diğer vasıtalarla ulaştırılır.
Yürürlükten kaldırılan usul ve esaslar
MADDE 9 – (1) 17/7/2011 tarihli ve 27997 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalat ve İhracata İlişkin Dengeleme ve Uzlaştırma Usul ve Esasları yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 10 – (1) Bu Usul ve Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 – (1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.