PROFİL HAZIRLAMA KILAVUZU
Bu Kılavuz, 11 Haziran 2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği Uyarınca Uzlaştırma Hesaplamalarında Kullanılacak Profil Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca hazırlanmıştır.
Bu Kılavuz, profillerin hesaplanmasında esas alınan verilerin toplanması, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (Kurum) sunulması ve bu verilerden hareketle profillerin hesaplanmasına dair kuralları içerir.
MESKEN, TİCARETHANE, SANAYİ VE TARIMSAL SULAMA ABONE GRUPLARI VE BUNLARA AİT ABONE ALT GRUPLARI
1. BÖLÜM: VERİ TOPLAMA KURALLARI
a) Profili hesaplanacak her bir abone grubu veya abone alt grubu için, profil önerisinin sunulduğu yılın Temmuz ayı sonu ile bir önceki yılın Ağustos ayı başı arasındaki döneme (veri dönemi) ait veriler bu bölümdeki kurallar çerçevesinde toplanır.
b) Öncelikle profili hesaplanacak abone grubu veya alt grubunda yer alan, dağıtım bölgesi içerisindeki tedarikçisini seçmiş serbest tüketicilere ait uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapan sayaçlardan okunan veri dönemine ait tüm tüketim verileri toplanır.
c) Yukarıdaki şekilde elde edilen verilere, profili hesaplanacak abone grubu veya alt grubunda yer alan tüketicilere ait tüketim noktalarında doğrudan ölçüm yapmak suretiyle toplanan veri dönemine ait veriler ilave edilir. Doğrudan ölçüm yapmak suretiyle veri toplanabilmesi için dağıtım şirketleri bir yıl öncesinden uygun gördükleri tüketim noktalarını saptayarak bu noktalara gerekli ölçüm devresi ve teçhizatı tesis eder. Dağıtım şirketleri tarafından doğrudan ölçüm yapılan tüm tüketici verilerinin kullanılması esastır.
ç) Yukarıda belirtildiği şekilde elde edilen verilerin, profili hesaplanacak abone grubuna veya alt grubuna dahil olan dağıtım şebekesi kullanıcısı olan tüketicilerin toplam tüketim miktarının %1’ine ulaşmaması halinde; söz konusu abone grubunun veya alt grubunun ağırlıklı olduğu dağıtım fideri, dağıtım merkezi (DM) ve/veya dağıtım sistemini besleyen TEİAŞ trafo merkezlerinde (TM) yapılacak olan uzlaştırma dönemi bazındaki ölçümlere dayanarak elde edilen verilerin de mevcut olması halinde (b) ve (c) kapsamında elde edilen verilere ilave edilir. Bu şekilde ilave edilecek verilerin profili hesaplanacak abone grubunu veya alt grubunu temsil ettiği kabul edilerek dikkate alınabilmesi için söz konusu grubun seçilen fiderdeki, DM’deki ve/veya TM’deki tüketim bazındaki ağırlığının en az %50 olması gerekir. İlave edilecek fider, DM ve/veya TM verileri, tüketim bazındaki ağırlığın en fazla olduğu fider, DM ve/veya TM’lerden başlanarak ve söz konusu %1 oranı minimum ilave veriyle sağlanacak şekilde seçilir.
d) Mesken profilleri için yukarıda belirtilen şekilde toplanan verilerle ç)’de yer alan toplam tüketim miktarının %1’i kriterinin sağlanamaması halinde tüketim bazındaki ağırlığı en fazla olandan başlanarak en az %35 ağırlıklı fider, DM ve/veya TM tüketim verileri de kullanılabilir.
e) Serbest tüketici ölçümleri veya doğrudan tüketici ölçümleri yoluyla toplanan verilerin, profili hesaplanacak abone grubu veya alt grubu içerisinde tüketim bazında en az %1 oranını sağlaması halinde fider, DM ve/veya TM verileri kullanılmaz.
f) Yukarıdaki b), c), ç) ve d) fıkraları kapsamında toplanan saatlik sayaç değerlerinde eksiklik söz konusu ise;
1) Öncelikle, bir ay içerisindeki toplam eksik saatlik veri sayısının 36’yı geçmesi halinde söz konusu sayaca ait o ayın verileri kullanılmaz.
2) Verisi toplanan ay içerisindeki bir günde, önceki ve sonraki saat verileri mevcut olan, 1 saatlik sayaç verisi eksik ise önceki ve sonraki saat verilerinin ortalaması alınarak söz konusu saat için sayaç verisi hesaplanır.
3) Peş peşe gelen 1 saatten fazla sayaç verisi eksik ise bir önceki haftadaki aynı günün aynı saatlerinin tüketim verileri kullanarak eksik saatlerin verileri hesaplanır.
4) Bu hükümlerin uygulanması, bir abone grubu veya alt grubu bazında kullanılan sayaç sayısının 50’nin altında olması halinde zorunludur.
g) Tüketici ölçüm verileri ile gerekmesi halinde yukarıda belirtildiği şekilde seçilen fider, DM ve/veya TM’lerin uzlaştırma dönemi bazında toplanan tüketim verileri bir araya getirilir.
ğ) Tüketici ölçüm verileri ve fider, DM ve/veya TM verileriyle toplam tüketim miktarının %1’i oranına ulaşılamadığının yazılı olarak beyan edilmesi halinde 2014 yılı profilleri için bu şart aranmaz.
2. BÖLÜM: VERİ SETİ SUNUM KURALLARI
Profili hesaplanacak her bir abone grubu veya abone alt grubu için;
a) 1’inci Bölümde belirtilen yönteme uygun olarak toplanan uzlaştırma dönemi bazındaki tüketim verileri, tedarikçisini seçmiş serbest tüketici verisi, doğrudan ölçüm yapılan tüketici verisi veya fider, DM veya TM bazında yapılan ölçüm verisi olarak sınıflandırılıp incelenebilir bir formatta elektronik ortamda Kuruma sunulur. Bu kapsamda bir abone grubu veya abone alt grubu için kullanılan sayaç sayısı 50’nin üzerinde ise sadece en yüksek tüketimli 50 sayacın değerleri, 50’nin altında ise tüm sayaç verileri Kuruma sunulur. Ancak hesaplamada her halükarda 1’inci Bölümde belirtilen yönteme uygun olarak toplanan tüm sayaç değerlerinin toplamı kullanılır.
b) Verileri kullanılan tüm tüketicilerin özet bilgileri Tablo-1’de gösterildiği şekilde hazırlanarak incelenebilir bir hesap tablosu formatında elektronik ortamda sunulur.
Tablo-1: Tüketici bilgileri
c) Profil hesaplamasında dikkate alınan serbest tüketici ve doğrudan ölçüm yapılan tüketici verilerinin toplamları ile dağıtım bölgesindeki tüm tüketicilerin toplam tüketimi ve abone sayıları bazındaki oranlarını içeren aşağıdaki Tablo-2 hesaplama yönteminde yer alır.
Tablo-2: Serbest tüketicilerin ve doğrudan ölçüm yapılan tüketicilerin özet verileri
ç) Ayrıca profil hesaplamasında kullanılan fider, DM ve/veya TM’lerin özet verileri, isimleri ile beraber her abone grubu veya alt grubu için aşağıdaki Tablo-3’e uygun olarak hesaplama yönteminde gösterilir.
Tablo-3: … abone grubu profili için kullanılan yıllık fider, DM ve TM verileri
d) Daha sonra, Tablo-3 verileri kullanılarak hazırlanan aşağıdaki Tablo-4 hesaplama yönteminde yer alır.
Tablo-4: Fider, DM ve/veya TM’lerden alınan veriler
3. BÖLÜM: PROFİL HESAPLAMA KURALLARI
Profiller, her bir abone grubu veya abone alt grubu için 1’inci Bölümde oluşturulan veri dönemine ilişkin takvim esas alınarak aşağıdaki şekilde hesaplanır.
a) Gün Tipinin Belirlenmesi
1) Hafta içi, Cumartesi, Pazar ve Pazartesi gün tipleri her bir abone grubu veya abone alt grubu için profillerde yer alması zorunlu olan gün tipleridir.
2) Bunun dışında, kanunla genel tatil olarak belirlenmiş olan ve bunlarla birleşen günlerin Ek-1’de yer aldığı şekilde “Bayram” gün tipi olarak profil hesaplamalarında dikkate alınması zorunludur.
3) Dağıtım şirketinin, yukarıda belirtilen gün tipleri dışındaki herhangi bir günün bir abone grubu veya alt grubu için özel tüketim kalıbı gösterdiğini verilerle destekleyerek hesaplama yönteminde açıkça belirtmesi halinde, bu yeni gün tipi Ek-2’ye “Diğer” sütunu ilave edilerek profil hesaplamalarında dikkate alınabilir.
4) Profil hesaplaması için 2’nci Bölüm kapsamında sunulan veri dönemine ait takvim dikkate alınır.
b) Profil Hesaplaması
1) Yapılan sınıflandırma sonucunda her bir gün tipinde yer alan günlere ait tüketim değerleri uzlaştırma dönemi bazında toplanarak her ay içerisinde her bir gün tipine ait toplam tüketim değerleri hesaplanır.
2) Profili hesaplanan ayda yer alan her bir gün tipinde kaç gün olduğu belirlenir.
3) (1) ve (2)’ye göre yapılan işlemlerde Ek-1’de kullanılmayacağı belirtilen günler ilgili aya ait takvimden çıkarılarak hesaplama yapılır.
4) (1)’e göre her bir gün tipi için hesaplanan uzlaştırma dönemi bazındaki toplam tüketim değerleri, (2)’ye göre belirlenen o gün tipinde yer alan gün sayısına bölünerek her bir gün tipi için uzlaştırma dönemi bazında ortalama tüketim değerleri hesaplanır.
5) (4)’e göre hesaplanan uzlaştırma dönemi bazındaki ortalama tüketim değerleri her bir gün tipi için kendi içerisinde toplanarak toplam ortalama tüketim değerleri hesaplanır.
6) (4)’e göre her bir gün tipi için uzlaştırma dönemi bazında hesaplanan ortalama tüketim değerleri, (5)’e göre hesaplanan hafta içi gün tipinin toplam ortalama tüketim değerine bölünerek veri setindeki aylara ait her bir gün tipi için uzlaştırma dönemi bazında profil çarpan değerleri belirlenir.
7) Her yıl tarihi değişmesi nedeniyle dini bayramlara ve arife günlerine ilişkin profil çarpan değerleri profillerin uygulanacağı yılın takvimi dikkate alınarak Ek-1’de belirtildiği şekilde kullanılır. Ancak, veri döneminde bir dini bayramın peş peşe gelen aylar arasında bölünmesi halinde profiller, (6)’ya göre hesaplanan dini bayram profillerinden Ek-1’de belirtilen şekilde ağırlıklı ortalama kullanılarak hesaplanır.
8) Profil hesaplaması için yukarıda açıklanan kurallar doğrultusunda Kurum tarafından hazırlanan standart dosyalar Kurum internet sitesinde yer alır. Profiller, dağıtım şirketleri tarafından bu dosyalar kullanılarak hesaplanır.
c) Ramazan Ayı Uyarlaması
Dağıtım şirketleri gerekli görmeleri ve ilgili tüm hesaplama aşamalarını hesaplama yönteminde yazılı olarak göstermeleri kaydıyla; mesken abone grubu için veri dönemi ve profilin uygulanacağı yıldaki Ramazan ayı başlangıç ve bitiş tarihlerindeki değişimleri dikkate alarak profilin uygulanacağı yılda Ramazan ayına ait günleri içeren aylarda, gün tipleri için hesaplanacak profillerde saat 00’dan en fazla güneşin doğuş saatini içeren uzlaştırma dönemine kadar olan saatlerdeki profil çarpan değerlerinde değişiklik yapabilirler.
4. BÖLÜM: PROFİL SUNUM KURALLARI
a) 3’üncü Bölümdeki esaslar çerçevesinde Kurum internet sitesinde yayımlanan standart dosyalar kullanılarak hesaplanan profiller, Ek-2’de genel yapısı gösterilen sunum şablonuna uygun olarak, Usul ve Esaslar’da yer alan takvim uyarınca Kuruma elektronik posta yoluyla sunulur.
b) Sunulacak olan profiller ile birlikte Usul ve Esaslar’da ve bu Kılavuzda yer alan kurallara uyulduğunun Kurumca incelenmesini kolaylaştırmak üzere asgari olarak Kılavuzda hesaplama yönteminde yer alacağı belirtilen bilgileri ve beyanları ve yapılmışsa Ramazan ayı uyarlamasını içeren bir hesaplama yöntemi Kuruma yazılı olarak ibraz edilir.
c) Kuruma sunulan profiller ile bu Kılavuz uyarınca sunulacak bilgilerin incelenmesi esnasında, gerekli olduğu hallerde kullanılmak üzere doğrudan temas kurulabilecek konuya ilişkin en az iki kişinin e-posta ile iş ve cep telefon bilgilerine hesaplama yönteminde yer verilir.
ç) Kurum personeli tarafından elektronik postayla yapılan bildirimler uyarınca gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra profil çalışması teyit için tekrar elektronik postayla gönderilir.
d) Kurum personelince elektronik posta yoluyla çalışmanın uygun olduğu bildirildikten sonra, yazı ekinde CD veya DVD içerisinde söz konusu çalışmanın tamamı ve yazılı olarak da yalnızca hesaplama yöntemi Kuruma sunulur.
AYDINLATMA PROFİLLERİ VE BUNLARA AİT ABONE ALT GRUPLARI
1) Aydınlatma profilleri için uzlaştırma dönemi bazında (tüketim noktası ölçümü ile fider, DM ve/veya TM) veri bulunup bulunmadığı beyan edilerek, veri bulunuyorsa söz konusu veriler A.2’nci Bölümde belirtilen yöntem dahilinde ilk veri seti olarak ele alınır.
2) Eğer bu profiller için ölçüme dayalı veri bulunmuyorsa ve dağıtım bölgesi içerisinde yer alan iller bazında farklı aydınlatma saatleri gerçekleştirildiği gerekçesiyle alt grup profili uygulanması tercih edilmemiş ise veri olarak dağıtım yönetim merkezinin bulunduğu ildeki güneş doğuş ve batış saatleri ve/veya aydınlatma sisteminin devreye giriş ve çıkış zamanları esas alınır. Söz konusu il, saat ve zamanlara ilişkin bilgiler hesaplama yönteminde gösterilir. Tamamen gündüz olan saatlerdeki tüketim değerleri için 0, tamamen gece olan saatlerdeki tüketim değerleri için aynı tüketim değeri (örneğin, 100) ve güneş doğuş/batış saatlerinde ise karanlık geçen dönemin bir saate oranı (Örneğin güneş saat 6:45’te doğuyorsa saat 6 tüketim değeri 45/60*100=75 olur.) kullanılarak uzlaştırma dönemleri bazında ilk veri seti oluşturulur.
3) Aydınlatma Yönetmeliği uyarınca aydınlatma düzeyleri düşürülen veya profil uygulama yılında düşürülecek olan cadde ve bulvarların toplam aydınlatma içerisindeki (hesaplama detayı hesaplama yönteminde gösterilen) payları ölçüsünde ilk veri setinde gerekli azaltmalar yapılarak profil hesaplamaya esas veri seti elde edilir. Bu şekilde bir aydınlatma gücü düşümünün hesaplama yönteminde gösterilmemesi halinde ilk veri seti profil hesaplamaya esas veri seti olarak kullanılır.
4) Üçüncü fıkrada elde edilen verilerin uzlaştırma dönemi bazında aylık ortalaması (Örneğin 30 günlük bir aydaki tüm günlerin verileri saatlik bazda toplanıp 30’a bölünür veya aylık ortalama güneş doğuş batış saati üzerinden hesaplanan tüketimler kullanılır.) alınır. Uzlaştırma dönemi bazındaki ortalama değerler toplam ortalama tüketim değerlerine bölünerek profil hesaplanır. Aydınlatma profilleri gün tipi belirlemesi yapılmaksızın hesaplanır ve A.4’üncü Bölüm uyarınca Kuruma sunulur. Aydınlatma profili sunumu için profil sunum şablonunda ilgili ayın tüm günlerini temsil etmek üzere sadece “Hafta İçi” gün tipi doldurulur.
Ek-1
2014 Yılı Bayram Gün Tipleri ile Verileri Kullanılmayacak Günler
(1) Profilin 2014 yılında uygulanacağı tarihler.
(2) Söz konusu günlere ilişkin veriler veri setinden çıkarılarak, söz konusu aya ait profiller kalan günler dikkate alınarak hesaplanır.
Ek-2
Profil Sunum Şablonu
(1) Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık.
(2) Sanayi, Ticarethane, Mesken, Tarımsal Sulama ve Aydınlatma.
(3) Örnek profil çarpan değeri.
(4) İlgili gün tipinin toplam ortalama günlük tüketim değerinin hafta içi gün tipi toplam ortalama günlük tüketim değerine oranı olup, ilgili gün tipine ait çarpanların toplamına eşittir.
(5) Dağıtım şirketince bu Kılavuzda belirtilen oranda yeterli verisi bulunduğu hallerde sunulan mevcut abone gruplarına ait alt grubun adı.
(6) Ek-1’de belirlenmiş olan bayram gün tipleri.