(30/03/ 2003 tarihli ve 25064 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
ELEKTRİK PİYASASINDA MALİ UZLAŞTIRMA YAPILMASINA İLİŞKİN
USUL VE ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç
Madde 1- Bu Tebliğin amacı; elektrik piyasasında ikili anlaşmalar yoluyla elektrik enerjisi alım ve satımında, ikili anlaşmalarda taahhüt edilen miktarlarla gerçekleşen değerler arasında oluşabilecek farklılıkların mali açıdan uzlaştırılmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.
Kapsam
Madde 2- Bu Tebliğ, elektrik piyasasında ikili anlaşmalar ile elektrik enerjisi alım satımında, ikili anlaşmalarda taahhüt edilen miktarlarla gerçekleşen değerler arasında oluşabilecek farklılıkların, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından mali uzlaştırmaya taraf tüzel kişiler arasında uzlaştırılmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Hukuki dayanak
Madde 3- Bu Tebliğ, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
Madde 4- Bu Tebliğin uygulanmasında;
Kanun: 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,
Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
TETAŞ: Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini,
Bara: Aynı gerilimdeki fiderlerin bağlandığı iletkeni,
Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin, belirlenmiş bölgesinde işlettiği ve/veya sahip olduğu elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,
Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
İkili anlaşmalar: Gerçek veya tüzel kişiler ile lisans sahibi tüzel kişiler arasında ya da lisans sahibi tüzel kişilerin kendi aralarında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmaları,
İletim sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesini,
İlgili form: Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından hazırlanan ve TEİAŞ’ın internet sayfasında yayınlanan formları,
İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge, Kurul kararları ile ilgili tüzel kişilerin sahip oldukları lisans veya lisansları,
Katılımcı: İkili anlaşmaların mali uzlaştırmaya tabi taraflarını,
Katılımcı yetkilisi: Katılımcı tarafından yetkilendirilmiş gerçek kişiyi,
Mali uzlaştırma: Gerçekleşen alım satımlar ile sözleşmeye bağlanmış miktarlar arasındaki farkları esas alarak, piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin borçlu ya da alacaklı oldukları tutarların hesaplanmasını,
Müşteri: Toptan satış şirketleri, perakende satış şirketleri, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri ve serbest tüketicileri,
Piyasa: Üretim, iletim, dağıtım, toptan satış, perakende satış, perakende satış hizmeti, ithalat ve ihracat dahil olmak üzere elektrik enerjisi ve kapasite alım satımı veya ticareti faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin işlemlerden oluşan elektrik enerjisi piyasasını,
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi: Elektrik piyasasında gerçekleşen alım satımlar ile ikili anlaşmalarda bağıtlanmış miktarlar arasındaki farkları esas alarak, piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin borçlu ya da alacaklı oldukları tutarları hesaplamak suretiyle, mali uzlaştırma sistemini çalıştıran TEİAŞ bünyesindeki merkezi,
Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişiyi,
Tedarikçi: Müşterilerine elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri, otoprodüktörler, otoprodüktör grupları, toptan satış şirketleri, perakende satış şirketleri, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerini,
Tüketici: Elektriği kendi ihtiyaçları için alan serbest ve serbest olmayan tüketicileri,
Yedek tedarik anlaşması: Üretim, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu lisansı sahibi tüzel kişilerin ikili anlaşmaları kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmek amacıyla diğer tedarikçilerle yaptıkları anlaşmayı,
Yük alma: Bir ünitenin sisteme elektrik enerjisi vermeye başladığı veya bu enerjiyi artırdığı durumu,
Yük alma fiyatı: Yük almak suretiyle üretilen ilave her bir kWh için belirlenen bedeli,
Yük atma: Bir ünitenin sisteme verdiği elektrik enerjisini kestiği veya bu enerjiyi azalttığı durumu,
Yük atma fiyatı: Yük atmak suretiyle üretilmeyen her bir kWh için belirlenen bedeli,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Mali Uzlaştırmaya İlişkin Hükümler
Genel hükümler
Madde 5- Elektrik enerjisinin piyasada; ikili anlaşmalar kapsamındaki taahhütler çerçevesinde üretildiği zaman dilimi içerisinde tüketilmesi esastır. İkili anlaşmalar kapsamında üretilmesi ve tüketilmesi taahhüt edilen miktarlardan sapma olması durumunda;
a) Elektrik enerjisi açığı tespit edilen katılımcının, enerji açığının karşılanması sonucu ödemesi gereken tutar,
b) Elektrik enerjisi fazlası tespit edilen katılımcıya, sisteme aktardığı enerji karşılığı ödenecek tutar,
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından uzlaştırma dönemleri itibarıyla aylık bazda hesaplanarak TETAŞ ve ilgili katılımcılara yazılı olarak bildirilir.
Bir uzlaştırma dönemi için enerji açığı;
a) Üretim faaliyeti gösteren bir tüzel kişinin, ikili anlaşmalarda taahhüt ettiği miktardan daha az üretim yapmış olmasını,
b) Perakende satış lisansı sahibi bir tüzel kişinin, ikili anlaşmalar kapsamında satış yaptığı tüketicilerin tüketiminden daha az miktarda enerji alımı için anlaşma yapmış olmasını,
c) Bir özel sektör toptan satış şirketinin, ihracat faaliyetleri ve serbest tüketicilerle yaptıkları ikili anlaşmalar kapsamındaki satış taahhütlerinden daha az miktarda enerji alımı için anlaşma yapmış olmasını,
ifade eder.
Bir uzlaştırma dönemi için enerji fazlası;
a) Üretim faaliyeti gösteren bir tüzel kişinin, ikili anlaşmalarda taahhüt ettiği miktardan daha fazla üretim yapmış olmasını,
b) Perakende satış lisansı sahibi bir tüzel kişinin, ikili anlaşmalar kapsamında satış yaptığı tüketicilerin tüketiminden daha fazla miktarda enerji alımı için anlaşma yapmış olmasını,
c) Bir özel sektör toptan satış şirketinin, ihracat faaliyetleri ve serbest tüketicilerle yaptıkları ikili anlaşmalar kapsamındaki satış taahhütlerinden daha fazla miktarda enerji alımı için anlaşma yapmış olmasını,
ifade eder.
Katılımcılar
Madde 6- Katılımcılar aşağıdakilerden oluşur;
a) Üretim lisansı sahibi tüzel kişiler,
b) Otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişiler,
c) Otoprodüktör grubu lisansı sahibi tüzel kişiler,
d) Serbest tüketicilerle yaptıkları ikili anlaşmalar için perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler,
e) İthalat ve/veya ihracat faaliyetleri kapsamındaki anlaşmaları ile serbest tüketicilerle yaptıkları ikili anlaşmalar için özel sektör toptan satış şirketleri.
Özel sektör toptan satış şirketleri ve perakende satış lisansı sahibi tüzel kişilerin ikili anlaşmaları kapsamında taahhüt ettikleri elektrik enerjisi alış ve satış miktarları arasındaki farklar mali uzlaştırmaya tabidir. Bu tüzel kişiler, elektrik enerjisi alışı ve satışı yapacakları katılımcılar ile uzlaştırma dönemleri bazında alınması ve satılması taahhüt edilen elektrik enerjisi miktarlarını ve bu miktarlarda olan değişiklikleri, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine yazılı olarak bildirir.
Serbest tüketiciler, serbest tüketici limitini geçtikleri her bir ölçüm noktası için sadece bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapabilir. Serbest tüketici niteliğine sahip olmayan ancak mevcut sözleşmeler kapsamında faaliyet gösteren otoprodüktör grubu ortağı olan tüketiciler, serbest tüketici niteliği kazanmadıkları sürece başka bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapamaz.
Bir üretim tesisinin barasından doğrudan beslenen ve iletim veya dağıtım sistemi ile başka bağlantısı bulunmayan tüketiciler ile yapılan anlaşmalar bu Tebliğ kapsamında değerlendirilmez. Bu kapsamdaki üretim tesislerinin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlı başka müşterisi olmaması durumunda, bağlı oldukları iletim ve/veya dağıtım sisteminden aldıkları ve bu sisteme verdikleri elektrik enerjisi mali uzlaştırmaya tabidir.
Yedek tedarik anlaşması yapılma usulleri
Madde 7- Üretim, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu lisansı sahibi tüzel kişiler;
a) Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri uyarınca TEİAŞ’a ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilere bildirdikleri planlı devre dışı olma programında belirlenen süreler çerçevesinde,
b) Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından kabul edilen ve süresi bir aydan uzun süren devre dışı olma durumlarında,
ikili anlaşmaları kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmek amacıyla diğer tedarikçilerle yedek tedarik anlaşması yapabilir.
Yedek tedarik anlaşması yapılan tüzel kişinin üretim faaliyeti gösteren bir tüzel kişi olması halinde yedek tedarik anlaşması yapılan tüzel kişi, ikili anlaşma tarafı olan tüzel kişinin mali uzlaştırmaya ilişkin yükümlülüklerini üstlenir. Diğer hallerde mali uzlaştırmaya ilişkin yükümlülükler, ikili anlaşma tarafı olan tüzel kişiye aittir. Yedek tedarik anlaşmasının söz konusu olduğu hallerde, ilgili formlar doldurularak Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teslim edilir.
Bir aydan uzun devre dışı olma hallerinde yedek tedarik anlaşması, gerekli bilgi ve belgelerin ayın 25’ine kadar Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teslim edilmesi halinde takip eden ayda yürürlülüğe girer.
Katılımcıların kaydedilmesi
Madde 8- Katılımcıların, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine kaydedilmeleri zorunludur. Kayıt işlemi için, ilgili formlar, formlarda imzası bulunan tarafların noter onaylı yetki belgeleri ve imza sirküleri ile birlikte katılımcılar tarafından Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teslim edilir. İlgili formlardaki kod numaraları Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından verilir.
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi; formların teslimini izleyen on iş günü içerisinde, katılımcının ve/veya serbest tüketicinin tesislerinde yer alan ölçüm sistemlerinin karşılıklı kayıt altına alınması için katılımcı ve TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye yazılı bildirimde bulunur. Ölçüm sistemleri, katılımcı yetkilisi ile TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi yetkilisi tarafından, yazılı bildirimde yer alan tarih ve saatte kayıt altına alınır. Bu işlemler sırasında ilgili formlarda belirtilen testler TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi yetkilisi tarafından gerçekleştirilir.
Ölçüm sistemlerinin karşılıklı kayıt altına alınması için;
a) Ölçüm sisteminin iletim sistemine bağlı olması halinde TEİAŞ yetkilileri, dağıtım sistemine bağlı olması halinde ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi yetkilileri tarafından test edilir,
b) Testler sırasında ölçüm sistemini oluşturan her bir teçhizatın gerekli fonksiyonlarının ilgili mevzuatta tanımlanan özellikleri ve hassasiyet sınıflarını haiz olup olmadığı kontrol edilerek ilgili formlarda yer alan test tutanağına işlenir, ölçüm devrelerinde gerekli yerlerin mühürleri kontrol edilir ve mühürlenmemiş yerler varsa yetkililer tarafından mühürlenir. Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından verilen uzlaştırma sayaç kayıt numarası olan bir ölçüm noktasının daha önce yapılan testleri bir yıl için geçerli sayılır. Ölçüm sistemlerinin karşılıklı kayıt altına alınması sırasında, ilgili formlarda yer alan ilk endeks tespit protokolü ile test tutanağı düzenlenir. Düzenlenen formlar imza altına alınarak Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teslim edilir. İkili anlaşmalar, ilk endeks tespit protokolünün düzenlendiği tarihten itibaren mali uzlaştırmaya tabi tutulur.
İlk endeks tespit protokolünün hazırlandığı ay için üretileceği ve tüketileceği ikili anlaşma taraflarınca taahhüt edilen miktarlar, ilk endeks tespit protokolü ile birlikte ilgili formlara işlenerek Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teslim edilir.
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine verilen bilgilerin değiştirilmesi
Madde 9- Katılımcılar tarafından ikili anlaşmalar kapsamında, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine verilmiş olan enerji miktarlarında değişiklik ve/veya anlaşma sürelerinde uzatma talep edilmesi halinde, ilgili formlar doldurularak Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teslim edilir.
Katılımcı, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine verilmiş olan enerji miktarıyla ilgili olarak, bir takvim yılı içerisinde en fazla dört defa değişiklik talebinde bulunabilir. Değişiklik talepleri; katılımcılar tarafından ilgili formlar doldurulmak suretiyle, bir sonraki aydan geçerli olmak üzere, içinde bulunulan ayın en geç 25 ine kadar Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine yazılı olarak bildirilir. Değişiklik talebinin; ayın 25 inden sonra yapılması halinde, uzlaştırma işlemleri değişiklik öncesi ikili anlaşma hükümleri esas alınarak yapılır.
İkili anlaşma kapsamında taahhüt edilen üretim ve tüketim miktarlarında olabilecek değişikliklerin iki aydan uzun bir süreyi etkilemesi halinde, ikili anlaşmada taahhüt edilen miktarların yenilenmesi gerekir.
Uzlaştırma dönemleri
Madde 10- İkili anlaşmalar kapsamında taahhüt edilmiş miktarlar ile gerçekleşen üretim ve tüketim miktarları arasındaki farkların mali uzlaştırmaya tabi tutulacağı uzlaştırma dönemleri;
a) 06.00 – 17.00,
b) 17.00 – 22.00,
c) 22.00 – 06.00,
saatleri arasına karşılık gelen, gündüz, puant ve gece zaman dilimleri olarak uygulanır. Bu dönemlerin sayısı, ölçme-iletişim-kontrol altyapısının gelişimine paralel olarak Kurul kararı ile artırılabilir.
İkili anlaşma başlangıç dönemi, ilk endeks protokolünün yapıldığı saatin içinde bulunduğu uzlaştırma dönemidir.
Dengeleme fiyatları
Madde 11- Bir uzlaştırma dönemi için ölçülen değerlerin, taahhüt edilen enerji miktarları ile karşılaştırılması sonucu;
a) Gerçekleşen üretim değerinin taahhüt edilen enerji miktarından fazla olması veya tüketim miktarının eksik olması,
b) Gerçekleşen tüketim değerinin taahhüt edilen enerji miktarından fazla olması veya üretim miktarının eksik olması,
hallerinde ortaya çıkan dengesizliklerin giderilmesi sonucu ödenmesi gereken tutarlar, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından ilgili taraflara bildirilir.
Ortaya çıkan dengesizlikler, TETAŞ'ın anlaşma ve/veya sözleşmeler çerçevesinde elektrik enerjisi alımı yaptığı üretim tesislerinden yük alma ve yük atma suretiyle giderilir. TETAŞ’ın, her bir uzlaştırma dönemi için dengelemeye ilişkin yük alma ve yük atma fiyatları; içinde bulunulan ayın son günü saat 10:00’dan takip eden ayın son günü saat 10:00’a kadar geçerli olmak üzere, her ayın 20’sine kadar TETAŞ tarafından Kuruma teklif edilir ve her ayın son gününe kadar Kurum tarafından onaylanır. Onaylanan fiyatlar, Kurum, TETAŞ ve TEİAŞ’ın internet sayfasında yayınlanır.
İkili anlaşmalar kapsamında taahhüt edilen değerler ile ölçüm değerleri karşılaştırılırken ikili anlaşma taraflarının bulundukları dağıtım bölgesinde faaliyet göstermekte olan, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin lisanslarında yer alan kayıp ve kaçak oranları ve iletim kayıpları anlaşma değerlerine yansıtılır.
İletim sistemine ait aynı baraya bağlı olan, ikili anlaşma taraflarının yapmış oldukları anlaşmalarda anlaşma değerlerine herhangi bir kayıp kaçak oranı yansıtılmaz.
İletim sistemine bağlı olan tesislerle ilgili ikili anlaşmalarda o bölgeye ilişkin dağıtım kayıp ve kaçak oranları yansıtılmaz.
Mali uzlaştırmanın gerçekleştirilmesi
Madde 12- Uzlaştırma işlemi asgari olarak üç zamanlı okuma yapabilen elektronik sayaçlardan okunan değerler üzerinden aylık bazda gerçekleştirilir.
Üretim tesisi ve tüketicilerin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi veya TEİAŞ tarafından uzlaştırma dönemleri itibarıyla her ayın son günü yapılan ölçümlerde tespit edilen değerler, ilgili formlarda yer alan sayaç okuma tutanağına kaydedilerek beş iş günü içerisinde Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teslim edilir. Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teslim edilen sayaç okuma tutanakları esas alınarak aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde mali uzlaştırma gerçekleştirilir;
Ölçülen değerler sonucu bir üretim tesisinin sisteme taahhüt edilen miktardan fazla elektrik enerjisi verdiğinin tespit edilmesi halinde ödenecek tutar, TETAŞ’ın yük atma fiyatı üzerinden Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından hesaplanır ve her ayın 20’sine kadar TETAŞ’a ve ilgili katılımcıya yazılı olarak bildirilir. Ödeme yapılacak katılımcı, bildirimin alındığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde bildirimde yer alan tutarlara göre düzenlenen faturayı TETAŞ’a gönderir,
Ölçülen değerler sonucu bir üretim tesisinin sisteme taahhüt edilen miktardan eksik elektrik enerjisi verdiğinin tespit edilmesi halinde ödenecek tutar, TETAŞ’ın yük alma fiyatı üzerinden Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından hesaplanır ve her ayın 20’sine kadar TETAŞ’a ve ilgili katılımcıya yazılı olarak bildirilir. TETAŞ, bildirimin alındığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde bildirimde yer alan tutarlara göre düzenlenen faturayı ilgili katılımcıya gönderir,
Ölçülen değerler sonucu bir tüketicinin taahhüt edilen miktardan eksik tükettiği tespit edilen elektrik enerjisi karşılığı tedarikçisine ödenecek tutar, TETAŞ’ın yük atma fiyatı üzerinden Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından hesaplanır ve her ayın 20’sine kadar TETAŞ’a ve ilgili katılımcıya yazılı olarak bildirilir. Ödeme yapılacak katılımcı, bildirimin alındığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde bildirimde yer alan tutarlara göre düzenlenen faturayı TETAŞ’a gönderir,
Ölçülen değerler sonucu bir tüketicinin taahhüt edilen miktardan fazla tükettiği tespit edilen elektrik enerjisi karşılığı tedarikçisi tarafından ödenecek tutar, TETAŞ’ın yük alma fiyatı üzerinden Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından hesaplanır ve her ayın 20’sine kadar TETAŞ’a ve ilgili katılımcıya yazılı olarak bildirilir. TETAŞ, bildirimin alındığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde bildirimde yer alan tutarlara göre düzenlenen faturayı ilgili katılımcıya gönderir.
Mali uzlaştırma işlemleri sonucunda Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından yapılan bildirimlerde yer alan tutarlar içerisinde mevzuat gereği olan vergi ve harçlar yer almaz.
Ölçüm, ölçüm noktaları ve ölçüm noktalarında kullanılacak sayaçlar
Madde 13- Sayaç okumaları; her ayın son günü saat 10:00’da katılımcı yetkilisinin de iştirakiyle, üretim tesisi ve tüketicilerin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi veya TEİAŞ yetkilisi tarafından yapılır.
Bir ay süresince, her bir uzlaştırma dönemine ait;
a) Sistemden çekilen kWh olarak enerji,
b) Sisteme verilen kWh olarak enerji,
değerleri sayaç üzerinden okunarak sayaç okuma tutanağına işlenir ve tutanak ilgili taraflarca imzalanır. Hazırlanan tutanak; dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi veya TEİAŞ tarafından yazılı ve elektronik ortamda Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine gönderilir.
Taraflardan birinin sayaç okuma işlemine zamanında katılmaması durumunda hazır bulunan taraf temsilcisi tarafından sayaç okunur ve okuma tutanağı hazırlanarak dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi veya TEİAŞ yetkilisine imza karşılığı teslim edilir. Tutanakta yer alan değerleri okumaya katılmamış olan taraf temsilcisi 3 gün içerisinde yazılı olarak Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teyit eder. Bu süre içerisinde okumaya katılmamış olan tarafın temsilcisi değerlere yazılı olarak itiraz etmez ise tutanaktaki değerler aynen kabul edilir.
Ölçüm noktaları ve ölçüm noktalarında kullanılacak sayaçlar, elektrik piyasasında kullanılacak sayaçlara ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olarak tesis edilir.
TEİAŞ ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin yükümlülükleri
Madde 14- TEİAŞ ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, bölgelerinde bulunan ve Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından ilk ve son endeks tespit protokolü hazırlanması talep edilen katılımcılara ve serbest tüketicilere ait ölçüm noktalarında, her ay sonunda gerçekleşen üretim ve tüketim değerlerinin, eşzamanlı olarak okunmasını sağlar.
TEİAŞ ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler; bölgelerindeki katılımcılara ait aylık ölçüm değerlerini Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine gönderirken, serbest tüketiciler, otoprodüktörler ve otoprodüktör grubu ortağı tüketicilere ilişkin ölçüm değerlerini tedarikçilerine göre sınıflandırarak ilgili formlarda belirtilen formata uygun olarak hazırlar ve her ayın ilk beş iş günü içerisinde yazılı ve elektronik ortamda Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine gönderir.
Acil durumlar
Madde 15- Ulusal Yük Dağıtım Merkezinin ilgili mevzuat çerçevesinde yapacağı acil durum bildirimlerinde, Ulusal Yük Dağıtım Merkezi tarafından verilen talimatlara uyulması veya iletim ve/veya dağıtım sistem kısıtları ve arızaları sonucu oluşan dengesizlikler mali uzlaştırmaya tabi tutulmaz. Bu durumda katılımcı tarafından Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine o tarihte geçerli olan yük alma ve yük atma fiyatları ile teklif verildiği kabul edilerek işlem yapılır.
Mücbir sebepler
Madde 16- Katılımcılar; bu Tebliğ kapsamındaki herhangi bir yükümlülüğü Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 51 inci maddesinde belirtilen mücbir sebepler sonucunda yerine getiremediği takdirde, mücbir sebebin ya da etkilerinin devam ettiği ve yükümlülüğün yerine getirilmesini engellediği süre boyunca, etkilenen yükümlülükler askıya alınır. Katılımcılardan elektrik enerjisi alımı yapmayı taahhüt etmiş olan müşterilerin de mücbir sebeplerden etkilenmesi durumu bu kapsamda değerlendirilir.
Mücbir sebep nedeniyle yükümlülüğünü yerine getiremeyen katılımcı; mücbir sebebe yol açan koşulları, olayın oluşumunu ve tahmini süresini açıklayan mücbir sebep bildirim raporunu, mücbir sebebin süresi boyunca yükümlülüklerini yerine getirememe durumunu ortadan kaldırmak için aldığı önlemleri ve güncel bilgileri içeren düzenli raporları ilgili mevzuat uyarınca düzenlenerek Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine göndermek zorundadır.
Gizlilik
Madde 17- Bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak, mali uzlaştırmaya tabi ikili anlaşmalar yoluyla elektrik enerjisi alım ve satımı yapan tüzel kişiler ve Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi; piyasada faaliyet gösteren lisans sahibi diğer tüzel kişiler, bunların müşterileri veya tedarikçileri hakkında, bu Tebliğin uygulanması sonucu ya da piyasa faaliyetleri veya başka bir yolla sahip oldukları bilgilerin gizli tutulması için gerekli tedbirleri almak ve kendi iştirakleri ve/veya hissedarları olan tüzel kişiler dahil hiçbir üçüncü şahsa açıklamamakla yükümlüdür.
Raporlama
Madde 18- Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından mali uzlaştırma ile ilgili olarak bir önceki aya ait gerçekleşen işlemler ve mali uzlaştırmaya taraf tüzel kişilere ilişkin gerçekleşen ödemeler toplamı ve uzlaştırmaya konu toplam elektrik enerjisi miktarı, her ayın ilk haftası sonuna kadar Kuruma sunulur ve TEİAŞ’ın internet sayfasında yayınlanır.
Feshi ihbar yükümlülüğü
Madde 19- Katılımcıların ikili anlaşmalarını feshetmek veya sona erdirmek istemeleri halinde bu taleplerini feshin veya sona erdirmenin hüküm ifade edeceği tarihten bir ay önce Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirilir.
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi; fesih veya sona erdirme talep tarihini izleyen beş iş günü içerisinde, katılımcının ve/veya serbest tüketicinin tesislerinde yer alan ölçüm sistemlerinin karşılıklı olarak son endeks tespit protokollerinin hazırlanması için, TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye yazılı bildirimde bulunur. İlgili formlarda yer alan son endeks tespit protokolleri, katılımcı yetkilisi ile TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi yetkilisi tarafından, yazılı bildirimde yer alan tarih ve saatte kayıt altına alınır ve Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine teslim edilir. Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından gerçekleştirilecek olan fesih veya sona erdirme işlemlerinde, son endeks tespit protokolünün hazırlandığı tarih dikkate alınır.
İkili anlaşmasını fesheden veya sona erdiren serbest tüketiciler, başka bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapıncaya kadar bulundukları bölgede faaliyet göstermekte olan perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinden düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın alır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödeme ve Uyuşmazlıklara İlişkin Hükümler
Ödemelerin yapılması
Madde 20- Mali uzlaştırma işlemleri sonucu ödenmesi gereken tutarlar üzerinden düzenlenen faturaların tebligat tarihini izleyen onbeş gün içerisinde ödenmesi zorunludur. Faturaların; gereken süre içerisinde ödenmemesi durumunda; ödenmesi gereken tutara 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı uygulanır.
Uyuşmazlıklar
Madde 21- Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından yapılan bildirimlerde yer alan tutarlara yapılacak itirazlar, bildirim tarihini izleyen beş iş günü içerisinde Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine yapılır. Bildirimlerde yer alan tutarlara itiraz yapılmış olması ödemeyi durdurmaz.
Bildirimlerde yer alan tutarlara yapılan itirazlar Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından yirmi gün içerisinde sonuçlandırılır. Yapılan inceleme sonucunda itirazın haklı bulunması halinde, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi düzeltilmiş değerlere göre taraflara yeni bildirimde bulunur.
İtirazın haklı görülmediği haller ile bu Tebliğ hükümlerinin uygulanması ile ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıkların, bir tarafın diğer tarafa uyuşmazlığı yazılı olarak bildirmesinden itibaren 30 gün içerisinde kendi aralarında sulhen çözülemediği hallerde, itirazın veya uyuşmazlığın çözümü için Kurum tarafından bir uzlaştırma komisyonu oluşturulur. Uzlaştırma komisyonunun oluşumu, çalışma usul ve esasları Kurum tarafından uygulamaya konulan düzenleme çerçevesinde belirlenir. Uzlaştırma komisyonunca uyuşmazlıklar 30 gün içerisinde çözümlenir ve yapılan inceleme sonucunda alınan karar taraflar için bağlayıcıdır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yükümlülükler, Devir ve Temlik, Bildirimler
Eşit taraflar arasında ayrım gözetilmemesi
Madde 22- Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi, bu Tebliğ hükümlerini eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulamakla yükümlüdür.
Yükümlülüğün yerine getirilmemesi
Madde 23- Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezinin bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasında ayrımcılık yaptığının Kurumca tespiti halinde, TEİAŞ’a Kanunun 11 inci maddesi uyarınca yaptırım uygulanır.
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi, tüzel kişilerin bu Tebliğ kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemeleri durumunda, ihlalin onbeş gün içerisinde ortadan kaldırılması için ilgili tüzel kişilere yazılı bildirimde bulunur. Bu süre içerisinde ihlalin giderilmemesi halinde Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi, ihlalin ayrıntılarını içeren bir rapor düzenleyerek Kuruma başvurur.
Devir ve temlik
Madde 24- Bu Tebliğ kapsamındaki hak veya yükümlülükler, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezinin yazılı onayını almaksızın başkalarına devir veya temlik edilemez.
Bildirimler
Madde 25- Bu Tebliğ uyarınca yapılacak tüm bildirimler 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak yapılır.
Bildirim adresinde bir değişiklik olması durumunda, lisans sahibinin adres değişikliğini, adres değişikliği gerçekleşmeden önceki üç iş günü içerisinde yazılı olarak Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirmesi zorunludur. Bu bildirimin belirtilen süre içerisinde yapılmaması halinde, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından mevcut en son adrese yapılmış bildirimler geçerlidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Geçici Madde 1- Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi teşkilat yapısı tamamlanıncaya kadar, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından bu Tebliğ hükümleri gereği yerine getirilmesi gerekli faaliyetler, TEİAŞ bünyesindeki ilgili birim tarafından yürütülür.
Geçici Madde 2- Piyasada faaliyet göstermekte olan katılımcılar en geç 31 Mayıs 2003 tarihine kadar Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine kayıt olurlar.
Geçici Madde 3- Yük alma ve yük atma fiyatları 2003 yılı Mayıs ayından başlayarak TETAŞ tarafından her ay hazırlanıp Kuruma sunulur ve Kurul kararı ile yürürlüğe girer.
Geçici Madde 4- Bu Tebliğ kapsamındaki yük alma ve yük atma fiyatları üzerinden yapılacak uygulamaya 1 Temmuz 2003 tarihinden itibaren başlanır. Uygulamanın başlayacağı tarihe kadar, ödemelerle ilgili mevcut uygulamalar devam eder.
Geçici Madde 5- Bu Tebliğin yayımı tarihinde mevcut tesislerdeki ölçüm noktaları değiştirilmeden kullanılır.
Mevcut tesislerdeki ölçüm sistemlerinde yer alan sayaçların damga süreleri kontrol edilir ve damga yenileme süreleri dolmamış sayaçların testleri yapılmaz. Ancak, TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından gerek görülmesi halinde, ölçüm sistemi testleri yenilenir.
Geçici Madde 6- Bu Tebliğin 6 ncı maddesi EÜAŞ ve bağlı ortakları ile yap işlet, yap işlet devret ve işletme hakkı devri modeline göre üretim yapan tesislere uygulanmaz.
Geçici Madde 7- Kapasite alış ve satışları, bu Tebliğ kapsamında değerlendirilmez.
Geçici Madde 8- Ürettikleri elektrik enerjisini toptan satış ve perakende satış lisansı sahibi tüzel kişilere satan rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisleri ile kanal tipi hidroelektrik üretim tesislerine, Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği yürürlülüğe girene kadar bu Tebliğ hükümleri uygulanmaz.
Yürürlük
Madde 26- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.