10/4/2011 tarihli ve 27901 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan
OTOMATİK SAYAÇ OKUMA SİSTEMLERİNİN KAPSAMINA VE SAYAÇ DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar
Amaç ve Kapsam
Madde 1 - (1) Bu düzenlemenin amacı ve kapsamı; Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (Yönetmelik) uyarınca uzlaştırma hesaplamalarında kullanılacak sayaç değerlerinin, sayaçların okunma periyotlarının ve OSOS kapsamında yer alacak sayaçların belirlenmesine ve sayaçların OSOS’a dahil edilmesi için gerekli teçhizatın kurulmasına dair sorumluluklara ve OSOS kapsamında elde edilen verilerin paylaşımına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Hukuki dayanak
Madde 2 - (1) Bu düzenleme, Yönetmelik’e dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
Madde 3 - (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
b) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi: 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulan dağıtım lisansı sahibi şirketler ile OSB dağıtım lisansı sahibi Organize Sanayi Bölgesi tüzel kişilerini,
c) Dağıtım Şirketi: Kurumdan dağıtım lisansı almış olduğu bölgede elektrik dağıtım faaliyetini yürütmekte olan anonim şirketi,
ç) Fatura Dönemi: Bir takvim ayının ilk günü saat 00:00’da başlayıp aynı ayın son günü saat 24:00’te biten süreyi,
d) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
e) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
f) Otomatik Sayaç Okuma Sistemi (OSOS): Sayaç verilerinin otomatik olarak uzaktan okunabilmesi, verilerin merkezi bir sisteme aktarılması, doğrulanması, eksik verilerin doldurulması, verilerin saklanması ve ilgili taraflara istenen formatta sunulması amacıyla, TEİAŞ ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından kurulacak olan ve gerekli yazılım, donanım ve iletişim altyapısını kapsayan sistemi,
g) Piyasa İşletmecisi: Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezini,
ğ) Piyasa Yönetim Sistemi (PYS): Dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla Piyasa İşletmecisi, Sistem İşletmecisi, piyasa katılımcıları ve sayaçların okunmasından sorumlu iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin kullanımına sunulan ve küçük istemci yapısında çalışan uygulamaları
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
OSOS Kapsamına Dahil Edilecek Sayaçlar
OSOS kapsamına dahil edilecek sayaçlar
Madde 4 – (1) Aşağıda belirtilen özelliklere sahip üretici ve tüketici sayaçları TEİAŞ veya dağıtım şirketleri tarafından tesis edilerek işletilecek olan OSOS kapsamına dahil edilmek zorundadır.
a) İletim sistemine verilen ya da iletim sisteminden çekilen elektrik enerjisini ölçen sayaçlar,
b) Tüketimi 5 inci Madde çerçevesinde Kurulca onaylanan limitin üzerinde olan sayaçlar,
c) Üretim ve otoprodüktör lisansına sahip piyasa katılımcılarının tüketim birimleri tarafından dağıtım sisteminden çekilen elektrik enerjisini ölçen sayaçlar,
ç) Üretim ve otoprodüktör lisansına sahip üretim birimleri tarafından dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisini ölçen sayaçlar,
d) İki dağıtım sistemi arasındaki alış-verişe esas elektrik enerjisini ölçen sayaçlar,
e) Dengeleme birimi niteliğine sahip tüketim tesislerinin sisteme bağlantı noktalarındaki elektrik enerjisini ölçen sayaçlar,
f) Piyasa katılımcısı tarafından dördüncü fıkra çerçevesinde OSOS kapsamına alınması talep edilen sayaçlar,
g) Talep birleştirme yolu ile serbest tüketici niteliği kazanan ve elektrik enerjisi tüketimleri ortak sayaçtan ölçülmeyen tüzel kişilere ait olup da dağıtım şirketlerince OSOS kapsamına dahil edilmesi gerekli görülen sayaçlar.
h) Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik uyarınca tesis edilmesi öngörülen sayaçlar.
(2) Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca OSOS kapsamına dahil edilecek sayaçların Kurulca onaylanan limiti geçip geçmediği, mevcut bağlantı noktaları için bir önceki yıl tüketimi, yeni bağlantı noktaları içinse kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanacak tüketim öngörüsü esas alınarak belirlenir.
(3) Birinci fıkra kapsamında yer almayan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimine ait sayaçlardan dağıtım şirketi tarafından OSOS kapsamına alınması zorunlu görülen sayaçlar da OSOS kapsamına dahil edilir. Ancak bu fıkra kapsamında OSOS’a dahil edilecek sayaçların sayısı, dağıtım bölgesindeki OSOS kapsamında yer alan toplam sayaç sayısının % 10’unu geçemez.
(4) Birinci fıkra kapsamında yer almayan bir veriş-çekiş birimine elektrik enerjisi tedarik eden piyasa katılımcısı, dağıtım şirketi tarafından belirlenen okuma periyotlarını kabul etmeyerek OSOS ile iletişim kurulması için gerekli ilave teçhizatı ve altyapıyı temin etmek kaydı ile söz konusu çekiş sayacının OSOS kapsamına dahil edilmesini isteyebilir.
(5) Dağıtım lisansı sahibi Organize Sanayi Bölgeleri içerisinde yer alan, Yönetmelik uyarınca kayıt edilen uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimine ilişkin veriş-çekiş miktarının ölçülmesi veya hesaplanmasını sağlayacak üretici ve tüketici sayaçları, kurulacak olan OSOS kapsamında yer alır.
OSOS kapsamına dahil olacak sayaçlar için tüketim limiti
Madde 5- (1) OSOS kapsamında yer alması zorunlu olan sayaçlara ait aktif elektrik enerjisi tüketim limiti, ilgili dağıtım şirketi tarafından belirlenerek Kurul tarafından onaylanmak üzere gerekçeleri ile birlikte Kuruma sunulur. Bu limit dağıtım şirketi tarafından gerekli görülmesi halinde Kurul onayı ile revize edilebilir. Revize edilen limit değerleri iki ay sonra geçerlilik kazanır.
(2) Bir dağıtım bölgesi içerisinde, coğrafi farklılıklar ve diğer faktörler dikkate alınarak farklı tüketim limitleri belirlenebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tarafların Görevleri ve Sorumlulukları
Sayaçların OSOS kapsamına dahil edilmesi için tarafların görevleri ve sorumlulukları
Madde 6 - (1) OSOS kapsamına dahil edilecek sayaçlar için sayaç üzerinde yer alacak uzaktan haberleşme donanımının ve/veya portunun sağlanması sayaç mülkiyetini haiz tarafın sorumluluğundadır.
(2) Aşağıda belirtilen sayaçlar için sayaç üzerinde yer alacak uzaktan haberleşme donanımına ve/veya portuna ek olarak OSOS ile iletişim kurulması için gerekli teçhizatın ve altyapının temini,
a) İletim sistemine bağlı üretim tesisi niteliğindeki uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerinin uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçlar için ilgili üretim faaliyeti gösteren tüzel kişinin,
b) İletim sisteminde yer alan diğer tüm sayaçlar için TEİAŞ’ın,
c) Dağıtım sistemine bağlı üretim tesisi niteliğindeki uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerinin uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçlar için üretim faaliyeti gösteren ilgili tüzel kişinin, talep birleştirme yolu ile serbest tüketici niteliği kazanan tüzel kişilerden elektrik enerjisi tüketimleri ortak sayaçtan ölçülmeyenlere ait sayaçlar için talep birleştirme yolu ile serbest tüketici niteliği kazanan tüzel kişilerin,
ç) Dağıtım sistemine bağlı uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonu içerisinde yer alan diğer tüm sayaçlar için ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin,
sorumluluğundadır.
(3) OSOS kapsamına dahil edilecek sayaçların, uzaktan haberleşme donanımının, OSOS ile iletişim kurulması için gerekli ilave teçhizatın ve altyapının sahip olması gereken ortak asgari teknik özellikler TEİAŞ ve dağıtım şirketleri tarafından önerilir, Kurul tarafından onaylanarak yürürlüğe girer. Onaylanan asgari teknik özelliklere ilave olarak dağıtım şirketleri tarafından bölgesel ihtiyaçları kapsamında ek şartlar istenilebilir.
(4) Dağıtım şirketleri tarafından yeni kurulacak olan OSOS kapsamına en az yarısı yerli üretim olmak üzere en az altı farklı marka sayacın dahil edilebilir olması esastır.
TEİAŞ ve Dağıtım şirketlerinin OSOS verilerinin paylaşımına dair sorumlulukları
Madde 7 – (1) TEİAŞ ve dağıtım şirketleri OSOS vasıtasıyla elde edilen verileri aşağıdaki esaslar dahilinde ilgili taraflarla güvenli ortamda paylaşmak üzere gerekli altyapıyı oluşturur.
(2) OSOS verileri uzlaştırmaya esas veriş-çekiş konfigürasyonlarında yer alan sayaçlarla sınırlı olmak üzere piyasa katılımcıları ve talep etmesi halinde ilgili tüketici ile fatura dönemi bazında ek bir bedel talep edilmeksizin paylaşılır.
(3) Tedarikçiler tarafından fatura döneminden daha kısa periyotlarla sadece uzlaştırmaya esas veriş-çekiş konfigürasyonlarında yer alan sayaçlarla sınırlı olmak üzere OSOS bilgilerinin talep edilmesi halinde söz konusu bilgiler taraflar arasında müzakere edilen bedel karşılığında tedarikçilere temin edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sayaçların Okuma Periyotları
Fatura dönemi bazında okunacak sayaçlar
Madde-8- (1) OSOS kapsamına dahil olan sayaçlar fatura döneminin bitişini takip eden ilk dört gün içerisinde okunur.
(2) OSOS kapsamına dahil olmayan sayaçların ay içerisinde herhangi bir günde ve her hangi bir saatte okunması mümkündür. Bu kapsamdaki sayaçlar aşağıdaki usullere göre belirlenen günlerde okunabilir.
a) Bu fıkra kapsamında okunması öngörülen sayaçları dağıtım şirketi belirler.
b) Dağıtım şirketi bu fıkra kapsamında yer alan sayaçları belirlerken bölgesinde görev yapan sayaç okuma ekiplerinin sayaç okuma dönemlerini, sayaç okuma ekiplerinin yoğunluğunu ve sayacın yer aldığı mahallin coğrafi özelliklerini dikkate alabilir.
c) Bu şekilde okunan bir sayaca ait fatura dönemi sonu yaklaşık sayaç değeri bu usul esaslarda belirtilen şekilde hesaplanır ve bir sonraki ayın 4 üncü gününe kadar PMUM’a bildirilir.
ç) Fatura dönemi sonundan daha farklı bir günde okunacak olan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerinin bu özelliği sayaçların kayıt işlemi esnasında ya da değişiklik talep edildiği tarihte piyasa işletmecisine bildirilir.
Fatura döneminden farklı periyotlarla okunabilecek sayaçlar
Madde 9- (1) OSOS kapsamına dahil olmayan sayaçlar fatura dönemi bazında okunmak zorunda değildir. Bu kapsamdaki sayaçlar herhangi bir günde, herhangi bir saatte aşağıdaki usullere göre belirlenen periyotlarla okunabilir.
a) OSOS kapsamında olmayan sayaçların hangi periyotlarla okunacağına dair ilgili dağıtım şirketi bir çalışma yaparak her yıl bu okuma periyotlarını belirler. Bu periyotların belirlenmesinde fatura dönemi bazında okuma yapılması esas alınacaktır. Her bir fatura dönemi bazında okumanın mümkün olmaması halinde, dağıtım bölgesinin coğrafi koşulları, bölgedeki tüketicilerin yoğunluğu ve mevsimsel tüketim karakteristikleri ile meskenler için ikamet edilen dönemler veya dağıtım şirketi tarafından uygun görülen diğer faktörler dikkate alınacaktır.
b) Dağıtım şirketi görevli olduğu bölge içerisinde yukarıdaki faktörlerdeki değişimleri göz önünde bulundurarak alt gruplar oluşturup bu gruplar bazında farklı okuma periyotları belirleyebilir.
(2) Bu şekilde okunan bir sayaca ait fatura dönemi sonu yaklaşık sayaç değeri bu usul esaslarda belirtilen şekilde hesaplanır ve bir sonraki ayın 4 üncü gününe kadar PMUM’a bildirilir.
(3) Dağıtım şirketi ile söz konusu sayaca elektrik tedarik eden piyasa katılımcısı söz konusu tüketicinin de mutabakatı ile birinci fıkra gereğince belirlenen okuma periyodundan daha uzun bir okuma periyodu üzerinde de anlaşmaya varabilir.
(4) Fatura döneminden daha uzun periyotlarla okunacak olan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerinin hangi periyotlarla okunacağı sayaçların kayıt işlemi esnasında ya da değişiklik talep edildiği tarihte Piyasa İşletmecisine bildirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Tahmini Sayaç Değerlerinin Belirlenmesi
Tahmini değeri belirlenecek sayaçlar
Madde 10- (1) 8 inci maddenin ikinci fıkrası ve/veya 9 uncu madde kapsamında okunan sayaçlar için aylık uzlaştırma hesaplamalarında kullanılmak üzere bu usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım şirketi tarafından fatura dönemi bazında tahmini bir sayaç değeri belirlenir.
Tahmini değerlerin belirlenmesi
Madde 11- (1) 8 inci maddenin ikinci fıkrası kapsamında okunan sayaçlar için tahmini değerler, aşağıdaki esaslar çerçevesinde hazırlanıp dağıtım şirketleri tarafından ortaklaşa hazırlanacak ve Kurul tarafından onaylanacak metodoloji çerçevesinde belirlenir.
a) Tahmini değer belirlenecek sayaçlara sahip olan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimine ait geçmiş dönemlerdeki tüketimleri esas alınarak tahmini değer belirlenir.
b) Geçmiş dönemdeki tüketimler dikkate alınırken tüketimin mevsimsel değişimleri ile uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimine ait tüketim gücünde olan değişiklikler göz önünde bulundurulur.
c) Söz konusu uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimine ait geçmişe ait tüketim değerlerinin dağıtım şirketlerinde mevcut olmaması halinde benzer tüketim özelliklerine sahip diğer tüketicilerin geçmişe ait tüketim değerleri kullanılır.
(2) 9 uncu madde kapsamında okunan sayaçlar için tahmini değerler aşağıdaki esaslar çerçevesinde hazırlanıp dağıtım şirketleri tarafından ortaklaşa hazırlanacak ve Kurul tarafından onaylanacak metodoloji çerçevesinde belirlenir.
a) Okumanın yapıldığı fatura dönemi içerisinde okuma yapılan saate kadar olan tüketim değerleri dikkate alınır.
b) Eğer yukarıdaki veriler yeterli olmazsa bir önceki okuma dönemi içerisindeki fiili tüketimler de dikkate alınır.
(3) Belirlenen tahmini sayaç değerleri ile fiili sayaç okuma değerleri arasında oluşacak farklılıklara ilişkin düzeltme tedarikçi ile dağıtım şirketi arasında gerçekleştirilecek olup, bu düzeltme işlemine dair yöntem, tahmini değerlerin belirlenmesine dair metodolojide yer alır.
Piyasa Katılımcıları tarafından kurulmuş mevcut uzaktan okuma ve izleme sistemleri
Madde 12- (1) TEİAŞ ve dağıtım şirketleri tarafından kurulacak OSOS’larla uyumlu olmak ve söz konusu sistemlerin veri güvenliğini tehlikeye sokmamak ve mühürlü ölçü devrelerinin bulunduğu hücrelerde olmamak kaydıyla, piyasa katılımcıları tarafından kurulmuş olan uzaktan okuma ve izleme sistemlerinin çalışmasına engel olunmaz.
ALTINCI BÖLÜM
Geçici Maddeler ve Yürürlük
Geçici Madde 1 - (1) 5 inci madde kapsamında uygulanacak olan OSOS kapsamında yer alması zorunlu olan sayaçlara ait tüketim limiti, yeni tüketim limiti değerleri Kurul tarafından onaylanana kadar tüm dağıtım şirketleri için yıllık 800 MWh olarak saptanmıştır.
(2) Dağıtım şirketleri bu maddenin yürürlüğe girmesini takip eden üç ay içerisinde OSOS kapsamında yer alması zorunlu olan sayaçlara ait tüketim limiti değeri belirleyerek onaylanmak üzere Kuruma sunarlar.
Geçici Madde 2- (1) 6 ncı madde üçüncü fıkrası uyarınca belirlenmesi gereken ortak asgari teknik özellikler TEİAŞ ve dağıtım şirketleri tarafından bu maddenin yürürlüğe girmesinin takip eden 3 ay içerisinde onaylanmak üzere Kuruma önerilir.
Geçici Madde 3- (1) Halen her fatura dönemi sonunda Yönetmelik’te öngörülen süre içerisinde okunmakta olup dördüncü bölüm uyarınca fatura döneminden uzun periyotlarla veya fatura dönemi içerisinde farklı bir zamanda okunabilecek olan sayaçlar, buna ilişkin PMUM sayaç kayıtlarında gerekli değişiklik yapılana kadar aynı şekilde okunmaya devam edilir.
Geçici Madde 4 (1) Dördüncü bölüm uyarınca fatura döneminden uzun periyotlarla veya fatura dönemi içerisinde farklı bir zamanda okunabilecek sayaçlar için tahmini değerler belirlenmesi ile ilgili 11 inci Madde çerçevesinde hazırlanan metodoloji dağıtım şirketleri tarafından bu maddenin yürürlüğe girmesinin takip eden üç ay içerisinde onaylanmak üzere Kuruma önerilir.
(2) Dördüncü bölüm uyarınca fatura döneminden uzun periyotlarla veya fatura dönemi içerisinde farklı bir zamanda okunabilecek sayaçlarla ilgili sayaç kayıtlarında bu yönde değişiklik yapılmasına ilişkin olarak, dağıtım şirketi tahmini değerler belirlenmesi ile ilgili metodolojinin yürürlüğe girmesini takip eden iki ay içerisinde piyasa işletmecisine başvurur. Piyasa işletmecisi bu durumu ilgili uzlaştırmaya esas veri çekiş birimine tedarik yapan piyasa katılımcısına PYS vasıtasıyla bildirir.
Geçici Madde 5 (1) 7 nci madde ikinci fıkra uyarınca tüketiciler ile OSOS verilerinin paylaşılmasına ilişkin altyapı OSOS’un işletmeye girmesini müteakip en geç iki yıl içerisinde oluşturulacaktır.
(2) Halihazırda OSOS’u olan dağıtım şirketleri 7 nci madde ikinci fıkra uyarınca tüketiciler ile veri paylaşımı için gerekli altyapıyı bu usul ve esasların yürürlüğe girmesini müteakip iki yıl içerisinde; tedarikçiler ile veri paylaşımına yönelik altyapıyı ise bu fıkranın yürürlüğe girmesini müteakip altı ay içerisinde oluşturacaktır.
Yürürlük
Madde 13- (1) Bu Usul ve Esaslar 01/12/2011 tarihinde yürürlüğe girer.
(2) Ancak, bu Usul ve Esasların 5 inci, 11 inci, Geçici 1 inci, Geçici 2 nci ve Geçici 4 üncü maddeleri ile 6 ncı maddesinin üçüncü ve Geçici 5 inci maddesinin ikinci fıkraları yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 14 - (1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Başkan yürütür.