Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ENERJİ PİYASASI DENGELEME VE UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (şşşş) bendinde yer alan “dengeden sorumlu tarafça” ibaresi ile (tttt) bendinde yer alan “piyasa katılımcıları tarafından tanımlanarak” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve (ııı) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ııı) Piyasa katılım anlaşması: Gün öncesi ve gün içi piyasaları hariç olmak üzere, piyasa katılımcısının dengeleme mekanizmasına katılımı ile Piyasa İşletmecisi ve sistem işletmecisinin dengeleme mekanizmasının işletimine ilişkin koşul ve hükümlerin yer aldığı standart anlaşmayı,”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Piyasa katılımcısı olan tüm lisans sahibi tüzel kişiler gün öncesi piyasasına katılabilirler. Bir piyasa katılımcısının gün öncesi piyasasına kaydının yapılabilmesi için;
a) Tüzel kişilik kaydını tamamlamış olması,
b) Üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin, portföyünde yer alan üretim tesislerinin en az birinin veya bir ünitesinin Bakanlık geçici kabulünün yapılmış olması ve başvuru yaptığı an itibariyle kendisi ile ilişkili uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerine ilişkin kayıtlarını tamamlamış olması,
esastır.”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 18/A maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Piyasa katılımcısı olan tüm lisans sahibi tüzel kişiler gün içi piyasasına katılabilirler. Bir piyasa katılımcısının gün içi piyasasına kaydının yapılabilmesi için;
a) Tüzel kişilik kaydını tamamlamış olması,
b) Üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin, portföyünde yer alan üretim tesislerinin en az birinin veya bir ünitesinin Bakanlık geçici kabulünün yapılmış olması ve başvuru yaptığı an itibariyle kendisi ile ilişkili uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerine ilişkin kayıtlarını tamamlamış olması,
esastır.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş, aynı fıkranın son paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (e) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
“f) Piyasa katılım anlaşmasını”
“bir ön yazı ile Piyasa İşletmecisine teslim ederek tüzel kişilik kaydı başvurusunda bulunur. Tüzel kişiliklerine ait bilgileri onaylanmak üzere Piyasa Yönetim Sistemine (PYS) giren piyasa katılımcılarına Piyasa İşletmecisi tarafından ENTSO-E tarafından belirlenen standartlara uygun EIC kodu verilir.”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “başvurusunun kabul edildiği ilgili piyasa katılımcısına bildirilir ve”, “da” ve “Tüzel kişilik kayıt başvurusu kabul edilen piyasa katılımcısına Piyasa İşletmecisi tarafından ENTSO-E tarafından belirlenen standartlara uygun EIC kodu verilir.” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesinin ikinci fıkrası ile beşinci fıkrasının (b) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmış ve birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“b) Üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin, portföyünde yer alan üretim tesislerinin en az birinin veya bir ünitesinin Bakanlık geçici kabulünün yapılmış olması ve başvuru yaptığı an itibariyle kendisi ile ilişkili uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerine ilişkin kayıtlarını tamamlamış olması,”
MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 30/A maddesinin dokuzuncu fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş ve on dördüncü fıkrasında yer alan “ve ilgili görevli tedarik şirketine bilgi verilir” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
“Devir ve taşınma kapsamında gerçekleştirilen işlemler de bu fıkra hükümlerine tabidir.”
MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 30/B maddesinin yedinci fıkrasına “mevcut tedarikçisi” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve tüketicinin şebekeye bağlantı durumuna göre dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi veya TEİAŞ” ibaresi eklenmiş, birinci fıkrasının (g) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkranın sonuna aşağıda yer alan (ğ) bendi eklenmiştir.
“g) Tüketim noktasının sözleşme gücü,
ğ) Piyasa İşletmecisinin mali uzlaştırma ve serbest tüketici talep süreçlerini yürütmek üzere ihtiyaç duyduğu diğer bilgiler.”
MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 32 nci maddesinin birinci fıkrasına “başvuru yapıldığı an itibariyle” ibaresinden sonra gelmek üzere “portföyünde yer alan üretim tesislerinin en az birinin veya bir ünitesinin Bakanlık geçici kabulleri yapılmış ve” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 32/A maddesinin birinci fıkrasına “başvuru yapıldığı an itibariyle” ibaresinden sonra gelmek üzere “portföyünde yer alan üretim tesislerinin en az birinin veya bir ünitesinin Bakanlık geçici kabulleri yapılmış ve” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğin 34 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Bir piyasa katılımcısının dahil olduğu dengeden sorumlu gruptan ayrılmasına ilişkin kayıt değişikliği başvurusu, ilgili piyasa katılımcısı ve dengeden sorumlu grup adına denge sorumluluğunu üstlenmiş dengeden sorumlu taraf arasındaki anlaşmanın bu konuya ilişkin hükümleri doğrultusunda, ilgili piyasa katılımcısı veya dengeden sorumlu tarafça yapılır. Bir piyasa katılımcısının bir dengeden sorumlu gruptan ayrılmasının işlerlik kazanması, gruptan ayrılma ile ilgili işlemlerin tamamlandığı fatura dönemini takip eden ilk fatura dönemi itibariyle başlar.”
MADDE 14 – Aynı Yönetmeliğin 69 uncu maddesinin yedinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(6) Sistem İşletmecisi, sistem işletiminin güvenliği açısından gerekli görmesi halinde, üretim ya da tüketimlerini, KGÜP’lerine ve Sistem İşletmecisi tarafından verilen talimatlara uygun gerçekleştirmediği tespit edilen piyasa katılımcılarını, tespitlerin ayrıntılarını içeren bir rapor düzenleyerek Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca yaptırım uygulanmak üzere Kuruma bildirebilir.”
MADDE 15 – Aynı Yönetmeliğin 81 inci maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(5) 17 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında görevli tedarik şirketinden enerji temin eden tüketim birimlerini içeren kategorilerin her biri için Kurumca yayımlanacak Toplam Tüketim Tahmini Belirleme Metodolojisi çerçevesinde toplam tüketim değerleri dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından fatura döneminin bitişini takip eden ilk on gün içerisinde belirlenerek ilgili piyasa katılımcısına ve Piyasa İşletmecisine PYS veya kurumsal elektronik posta vasıtasıyla bildirilir.”
MADDE 16 – Aynı Yönetmeliğin 82 nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden yazılı veya elektronik ortamda bir düzeltme gelmesi halinde, TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden gelen düzeltme tutanağında yer alan düzeltilmiş veriş-çekiş değerleri, ilgili fatura dönemi için geçerli olur.”
“(4) Fatura döneminin bitişini takip eden 12 inci gün saat 17:30’dan sonra uzlaştırmaya esas veriş-çekiş değerlerine ilişkin olarak Piyasa İşletmecisine gönderilen düzeltilmiş değerler, söz konusu aya ilişkin uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınmaz ve PYS’de yer alan mevcut değerler kabul edilir.”
MADDE 17 – Aynı Yönetmeliğin 83 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından” ibaresi ile aynı fıkranın son cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 18 – Aynı Yönetmeliğin 89 uncu maddesinin birinci fıkrasına “saat 16:00’a kadar” ibaresinden sonra gelmek üzere “ilgili piyasa katılımcılarından biri tarafından” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 19 – Aynı Yönetmeliğin 104 üncü maddesinin ikinci fıkrasına “Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş ve” ibaresinden sonra gelmek üzere “78 inci madde çerçevesinde” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 20 – Aynı Yönetmeliğin 107 nci maddesinin ikinci fıkrasına “Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş ve” ibaresinden sonra gelmek üzere “78 inci madde çerçevesinde” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 21 – Aynı Yönetmeliğin 110 uncu maddesinin başlığına “Enerji dengesizlik” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve kesinleşmiş günlük üretim/tüketim programından sapma” ibaresi eklenmiş ve aynı maddeye aşağıda yer alan fıkralar eklenmiştir.
“(3) Bir piyasa katılımcısının adına kayıtlı ve KGÜP bildirmekle yükümlü olan bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin bir uzlaştırma dönemine ait kesinleşmiş günlük üretim/tüketim programından sapma tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(4) Bu formüllerde geçen;
KÜPSTp p piyasa katılımcısının, beklenen uzlaştırma dönemi üretim/tüketim miktarından sapması nedeniyle ödemekle yükümlü olduğu tutarı (TL),
KÜPSMp,t,b,u p piyasa katılımcısının, adına kayıtlı ve t teklif bölgesinde yer alan b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin u uzlaştırma dönemine ait, Kurul Kararıyla belirlenen hesaplama yöntemi kullanılarak bulunan beklenen uzlaştırma dönemi üretim/tüketim miktarından sapma miktarını (MWh),
n Kurul Kararıyla belirlenen ve üretim planından sapmaya ilişkin tutarın hesaplanmasında kullanılacak fiyatın belirlenmesine dair katsayı
a Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
z p piyasa katılımcısı adına kayıtlı uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimi sayısı,
j İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
ifade eder.”
MADDE 22 – Aynı Yönetmeliğin 113 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“b) Dengeleme güç piyasası ve gün öncesi planlama kapsamındaki yük atma talimatlarına, gün öncesi planlama kapsamındaki alışlarına ve enerji açığına ilişkin olarak piyasa katılımcılarına ve dengeden sorumlu taraflara tahakkuk ettirilen toplam borç tutarının, dengeleme güç piyasası ve gün öncesi planlama kapsamındaki yük alma talimatlarına, gün öncesi planlama kapsamındaki satışlarına ve enerji fazlasına ilişkin olarak tahakkuk ettirilen toplam alacak tutarından fazla olması halinde, TEİAŞ’ın alacağı olarak tahakkuk ettirilecek
sıfır bakiye düzeltme tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(21)
(3) Bu formülde geçen;
SBDT Bir fatura dönemine ait Sıfır Bakiye Düzeltme Tutarını (TL),
KEYALTd 102 nci maddede belirtilen formül uyarınca sadece 0 ve 1 kodlu yük alma teklifleri dikkate alınarak hesaplanan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, ilgili fatura döneminin tüm uzlaştırma dönemlerinde kabul edilen 0 ya da 1 kodlu yük alma tekliflerine ilişkin olarak ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),
KEYATTd 105 inci maddede belirtilen formül uyarınca sadece 0 ve 1 kodlu yük atma teklifleri dikkate alınarak hesaplanan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, ilgili fatura döneminin tüm uzlaştırma dönemlerinde kabul edilen 0 ya da 1 kodlu yük atma tekliflerine ilişkin olarak ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),
EDTf 110 uncu madde uyarınca hesaplanan, bir fatura dönemi için “f” dengeden sorumlu tarafın enerji dengesizliği tutarını (TL),
SATp “p” piyasa katılımcısının, gün öncesi dengeleme kapsamında, ilgili fatura döneminde gerçekleşen sistem alışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),
SSTp “p” piyasa katılımcısının, gün öncesi dengeleme kapsamında, ilgili fatura döneminde gerçekleşen sistem satışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),
ÖEDTp “p” piyasa katılımcısının, ilgili fatura dönemi için, gün öncesinden enerji dengesizliğinin giderilmesine yönelik sistemden aldığı ya da sisteme sattığı enerjiye ilişkin, piyasa katılımcısına, değerin pozitif olması durumunda alacak, negatif olması durumunda borç olarak tahakkuk ettirilecek olan Öngörülen Enerji Dengesizlik Tutarını (TL),
YHEB Bir fatura dönemi için, bekleme yedeklerine ilişkin bu yan hizmeti sağlayan piyasa katılımcılarına yapılacak ödemelere ilişkin toplam Yan Hizmetler Enerji Bedelini (TL),
YEKEDT
MGDDK
KÜPSTp 110 uncu madde uyarınca hesaplanan, bir fatura dönemi için “p” piyasa katılımcısının beklenen üretim/tüketim miktarından sapmasına ilişkin olarak uygulanacak tutarı (TL),
m Bir fatura dönemine ilişkin dengeleme güç piyasası kapsamındaki toplam dengeleme birimi sayısını,
n Bir fatura dönemine ilişkin toplam dengeden sorumlu taraf sayısını,
k gün öncesi planlamanın geçerli olduğu dönem için 1, gün öncesi piyasasının geçerli olduğu dönem için 0 değerini alan değişkeni,
l ilgili fatura döneminde bulunan piyasa katılımcısı sayısını
ifade eder.”
MADDE 23 – Aynı Yönetmeliğin 121 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“d) Piyasa İşletmecisi namına sunmaları gereken teminat tutarının bu Yönetmelikte yer alan ilgili maddeler gereğince sunulmasından,”
MADDE 24 – Aynı Yönetmeliğin 132/A maddesinin üçüncü ve beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış, dördüncü fıkrasının (p) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkranın sonuna aşağıda yer alan bentler eklenmiştir.
“p) Avans ve fatura ödemelerine ilişkin gecikme zammı kalemleri,
r) Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca hesaplanan alacak dökümü,
s) Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca hesaplanan borç dökümü,
ş) Uzlaştırma dönemi bazında kesinleşmiş günlük üretim/tüketim programından sapma tutarı.”
MADDE 25 – Aynı Yönetmeliğin 132/B maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Piyasa katılımcılarının uzlaştırma bildirimlerinde tespit ettikleri hatalara ilişkin itirazlarının, ilgili fatura dönemine ait işlemler kapsamında değerlendirmeye alınabilmesi için, ön uzlaştırma bildirimlerine yapılacak itirazın bildirimlerin yapıldığı ayın on ikinci günü saat 17:30’a kadar yapılması gerekir. İtirazların Piyasa İşletmecisi tarafından ayın on dördüncü günü 16:00’a kadar uygun bulunması halinde, faturalar düzeltilmiş bildirim miktarları esas alınarak düzenlenir. İtirazların ayın on dördüncü günü saat 16:00’a kadar sonuçlandırılamaması halinde 133 üncü maddedeki süreç uygulanır. İtirazın uygun bulunmaması durumunda da, bu süre içerisinde piyasa katılımcısına bilgi verilir.”
MADDE 26 – Aynı Yönetmeliğin 132/E maddesinin beşinci fıkrasının (ç), (d) ve (e) bentleri aşağıdaki şekildeki değiştirilmiş ve aynı fıkranın sonuna aşağıda yer alan (j) bendi eklenmiştir.
“ç) Piyasa katılımcısının adına PYS’ de kayıtlı tüm serbest tüketicilerin kayıtları, katılımcının teminat seviyesinin 11:00 itibarıyla sunması gereken toplam teminat tutarını karşılamadığı ilk iş gününe ilişkin teminat hesabının yapıldığı fatura döneminden itibaren geçerli olacak şekilde silinir ve bu işlem ile ilgili olarak Piyasa İşletmecisi tarafından TEİAŞ’a, ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye ve ilgili görevli tedarik şirketine; ilgili görevli tedarik şirketi veya OSB tarafından da iki iş günü içerisinde ilgili serbest tüketicilere bilgi verilir.
d) Görevli tedarik şirketinin portföyüne düşen veya dağıtım lisansı sahibi ilgili OSB bünyesinde enerji tedarik edecek olan serbest tüketicilerin yapmış olduğu çekişler sebebiyle, ilgili tedarik şirketinin dengesizlik olarak almış olduğu enerji miktarı, ilgili ayın başlangıcından Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili dağıtım şirketine yapılan bildirimi takip eden ikinci iş günü dahil olmak üzere belirlenen uzlaştırma dönemleri için piyasa takas fiyatı üzerinden değerlendirilir.
e) Talep edilmesi halinde, 133 üncü maddenin beşinci fıkrasında belirtilen itiraz süresinin sonu itibariyle, tüm muaccel borçlarını aşan teminat tutarının artan kısmı, piyasa katılımcısına iade edilir.”
“j) Bu fıkra kapsamında ilgili süreçlerin uygulandığı piyasa katılımcısı hakkında tüm piyasa katılımcılarına PYS aracılığıyla bilgi verilir.”
MADDE 27 – Aynı Yönetmeliğin 133 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan “itiraz süresinin tamamlanmasını müteakiben,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) TEİAŞ’ın ilgili birimleri ya da ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kendisine yapılan itirazı, 15 gün içerisinde sonuçlandırarak ilgili piyasa katılımcısına ve Piyasa İşletmecisine bildirir.”
“(5) Fatura tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde yazılı olarak yapılmayan ve başvuru tarihi itibariyle en fazla 6 ay önceki fatura dönemine ait itiraz başvuruları ile üçüncü fıkrada yer alan (b) bendi uyarınca sonuçlandırılan itiraz başvurularının, itiraz başvurusunu takip eden 3 ay içerisinde Piyasa İşletmecisi tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılması veya Piyasa İşletmecisi tarafından diğer hataların tespit edilmesi durumunda, gerekli düzeltme işlemi gerçekleştirilir. Yapılan düzeltme piyasa katılımcısına yazılı olarak veya PYS üzerinden bildirilir.”
MADDE 28 – Aynı Yönetmeliğin 134 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Piyasa katılımcıları tarafından uzlaştırma bildirimlerine ya da faturalara ilişkin Piyasa İşletmecisine yapılan itirazların yapılan değerlendirme sonucunda haklı bulunması durumunda gerekli düzeltmeler Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilir. İtirazın sonuçlandırılmasını takiben Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili piyasa katılımcısına, detaylı enerji miktarları ve bedellerinin de yer aldığı düzeltmeye ilişkin PYS üzerinden bildirim yapılır. Yapılan düzeltme sonucunda, piyasa katılımcısı ya da katılımcılarına yapılması gereken ya da piyasa katılımcısı ya da katılımcılarının yapması gereken ödeme, düzeltme işlemlerini takip eden ilk ön uzlaştırma bildiriminde belirtilir ve ilgili fatura bildiriminde, geçmişe dönük düzeltme kalemi olarak yer alır. Geçmişe dönük düzeltme kalemi, düzeltme yapılan fatura dönemine ilişkin tüm dengesizlik uzlaştırması işlemlerinin yeniden yapılarak, hata düzeltme işleminin tüm katılımcılar üzerindeki etkisi değerlendirilecek şekilde belirlenir. Oluşması halinde artık bakiye ilgili ayın sıfır bakiye düzeltme katsayısı oranında piyasa katılımcılarına yansıtılır.”
MADDE 29 – Aynı Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler hizmet sundukları ve sayaçlarını okumakla yükümlü oldukları serbest olmayan tüketicilerin 30/B maddesinin birinci fıkrasında yer alan bilgilerini 1/6/2018 tarihine kadar serbest tüketici veri tabanına kaydeder.”
MADDE 30 – Bu Yönetmelik 1/2/2018 tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 31 – Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.