(31/12/2015 tarihli ve 29579 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.)
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: 5999-3 sayılı Kurul Kararı
DAĞITIM LİSANSI SAHİBİ TÜZEL KİŞİLER VE GÖREVLİ TEDARİK ŞİRKETLERİNİN TARİFE UYGULAMALARINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
BİRİNCİ KISIM
Ortak Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Uygulanacak Tarifeler
Amaç, kapsam, dayanak ve tanımlar
Madde 1- (1) Bu Usul ve Esasların amacı, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ve görevli tedarik şirketlerinin tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. Bu Usul ve Esaslar Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği ve diğer ikincil mevzuata dayanılarak hazırlanmıştır. Bu Usul ve Esaslarda geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
Uygulanacak tarifeler
MADDE 2 – (1) Bu Usul ve Esaslarda sayılan abone grupları itibarıyla; dağıtım sistemi kullanıcısı tüketiciler ve üreticiler ile görevli tedarik şirketinden düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden enerji alan tüketicilere bağlantı durumları da dikkate alınarak ait olduğu yıla ait tarife çizelgelerindeki ilgili bileşenler için kWh, kW, kVarh bazında veya abone, fatura ya da okuma başına Kurul onaylı tarifeler uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Abone Gruplarının Tanımı ve Tespiti
Sanayi abone grubu
MADDE 3 – (1) 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununda tanımı yapılan ve ilgili resmi kuruluşça onaylı sanayi sicil belgesini ibraz eden sanayi işletmeleri bu abone grubu kapsamındadır. Görevli tedarik şirketinden enerji alan müşteriler sanayi sicil belgesini görevli tedarik şirketine, başka bir tedarikçiden enerji alan müşteriler ise sanayi sicil belgesini dağıtım şirketine ibraz ederler. Sanayi abone grubu tarifesi uygulanması bakımından sanayi sicil belgelerinin, ilgili resmi kuruluş tarafından yayımlanan tebliğ çerçevesinde geçerliliği esas olup, ilgili resmi kuruluş tarafından vize edilen sanayi sicil belgelerinin onaylı bir sureti eş zamanlı olarak dilekçe ekinde ibraz edilir.
(2) Görevli tedarik şirketinden enerji alan müşteriler için görevli tedarik şirketi, görevli tedarik şirketi dışında bir tedarikçiden enerji alan dağıtım sistemi kullanıcısı müşteriler için dağıtım şirketi sanayi abone grubundaki tüketicileri vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür. Faturalarda belirtilen vize bitim tarihine ilişkin uyarılar ilgili yükümlülüğü karşılamaz. Bildirim yapılmasına rağmen sanayi sicil belgelerinin vize bitim tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yenilenerek dilekçe ekinde ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin verilen 30 (otuz) günlük süre sonrasındaki ilk fatura döneminden itibaren tüketimleri ticarethane abone grubu tarifesi üzerinden faturalandırılır. Görevli tedarik şirketi, dağıtım şirketini abone grubu değişikliği hakkında bilgilendirir.
(3) 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu kapsamında olup, aboneliği Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü tüzel kişiliği adına yapılan Organize Sanayi Bölgeleri, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca OSB sicil kaydı yapılmış ve onaylanmış Kuruluş Protokolünün ibraz edilmesi halinde bu abone grubu kapsamında değerlendirilir.
(4) 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında kurulmuş olan ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerce tek noktadan ölçüm yapılmak suretiyle, elektrik aboneliği, bölge işleticisi veya bölge kurucu ve işleticisi tüzel kişiliği adına yapılan/yapılacak serbest bölgeler; bölge içinde imalat faaliyeti ruhsatına sahip kullanıcıların tüketimlerinin serbest bölge toplam elektrik tüketimi içerisindeki payının toplam tüketimin yarısından daha fazla olduğunun/olacağının ilgili resmi kuruluşça belgelenmesi halinde sanayi abone grubu kapsamında değerlendirilir.
(5) 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununun 12 nci maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen jeotermal kaynak dağıtımı ve üretimini yapan şirketler, Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğine göre alınmış “jeotermal kaynak dağıtım şirketi”, “jeotermal kaynak üretim şirketi” veya “jeotermal kaynak dağıtım ve üretim şirketi” belgelerini ibraz etmeleri halinde bu abone grubu kapsamında değerlendirilir. Belgenin iptal edildiği tarih itibarıyla sanayi abone grubu uygulaması sonlandırılır.
(6) Lisanslı üreticilerin kendi ihtiyaçlarına ilişkin elektrik enerjisi tüketimleri (deneme amaçlı üretimleri için ihtiyaç duyulan elektrik enerjisi tüketimleri dahil) bu abone grubu kapsamındadır. Bu üreticiler elektrik enerjisi ihtiyaçları için tüketici konumundaki üreticiler olup, tüketicilere ilişkin ilgili hükümler uygulanır. Lisanssız üreticiler ise tüketimlerine ilişkin olarak kendi abone gruplarına dahil edilir.
(7) Gerekli ölçü düzenini sağlamaları ve belgelemeleri halinde, çevre ve insan sağlığını korumak üzere içme suyu ve/veya alıcı ortama verilen sıvı, gaz ve katı zehirli ve zararlı atıkların arıtılması amacıyla kurulan her türlü arıtma tesisi sanayi abone grubu kapsamındadır. Bu tesislere entegre olan ve bağımsız olarak faaliyet göstermesi mümkün olmayan diğer tesisler de arıtma tesisleri ile aynı şekilde sanayi abone grubu kapsamındadır.
Mesken abone grubu
MADDE 4 – (1) Mesken olarak kullanılan; müstakil binalar, apartmanlar ve apartmanlar içindeki bağımsız bölümler, konut kooperatifleri ve konut siteleridir. Bu yerlerin kalorifer, asansör, hidrofor, merdiven otomatiği, kapıcı dairesi vb. gibi ölçümleri ayrı sayaç ile yapılan ortak kullanım yerleri, ibadethanelerin 27/07/2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında yer almayan tüketimleri ile müştemilatı niteliğindeki lojman ve benzeri yerleri, T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı(AFAD) tarafından kurulan geçici barınma merkezleri mesken abone grubu kapsamındadır.
(2) Şehit Aileleri ve Muharip/Malul Gaziler mesken alt abone grubudur. Şehit aileleri 2330, 3713 sayılı Kanunlarla ve 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle, 5434 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen durumlarda şehit olduğu ilgili kurumlarca tespit edilenlerden Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından şehit maaşı bağlanan kişilerdir (Karı, Koca, Çocuk, Ana ve Baba). Muharip/malul gaziler 2847 sayılı Kanunun Mükerrer 1 inci maddesinde ve 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesinde tanımlanan muharip/malul gazilerdir. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından kendilerine şehit veya muharip/malul gazi maaşı bağlandığının belgelenmesi koşuluyla şehit aileleri, muharip/malul gaziler ve dul eşlerinin ikamet ettiği meskeninde tüketilen elektrik enerjisi bu alt abone grubu kapsamındadır.
Bu grupta yer alan tüketiciler sürekli ikamet ettikleri yalnızca bir mesken için ilgili abonelik hakkından faydalanırlar.
Tarımsal sulama abone grubu
MADDE 5 – (1) Tarıma dayalı arazilerin sulanmasını sağlamak amacıyla; ilgili resmi kuruluşlardan alınacak yer altı suyu kullanma belgesi veya su kullanma izin belgesi ile resmi kuruluşlardan alınmış sulamanın tarımsal amaçlı olduğunu gösterir belgeyi ibraz eden; ana faaliyeti tarımsal üretim olan gerçek veya tüzel kişilerce kurulmuş sulama kooperatifleri, pompaj tesisleri ile münferit olarak tesis edilmiş tarımsal sulama elektrik tesisleri bu abone grubu kapsamındadır.
(2) Tarımsal sulama amaçlı tesislerde, sadece sulama amaçlı motopomp ve motopompun aydınlatmasında kullanılan elektrik enerjisine bu abone grubu tarifesi uygulanır.
(3) Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili birimlerinden alınan belge kapsamında faaliyette bulunan süt toplama merkezleri, büyükbaş besi işletmeleri, büyükbaş süt işletmeleri, küçükbaş işletmeleri, etlik tavuk kümesi, yumurtacı tavuk kümesi, damızlık kümesi, kuluçkahane işletmeleri ve seralar da bu abone grubuna dâhildir.
Aydınlatma abone grubu
MADDE 6– (1) Bu abone grubu iki alt abone grubundan oluşur:
a) 27/07/2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Aydınlatma Yönetmeliği gereğince enerji giderleri genel aydınlatma kapsamında ödenen aydınlatmalar, bu alt abone grubu kapsamındadır. Bu alt abone grubu kapsamındaki enerji ilgili dağıtım şirketi tarafından temin edilir ve tahakkuk ile tahsilat işlemleri Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında gerçekleştirilir.
b) Otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü karayollarının aydınlatılması, güvenlik amacıyla yapılan sınır aydınlatmaları, toplumun ibadetine açılmış ve ücretsiz girilen ibadethanelere ilişkin aydınlatmalar ve halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerlerinden aydınlatmaları 27/07/2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında ödenmeyenlerin aydınlatmaları bu alt abone grubuna dahildir. Bu alt abone grubu kapsamındaki tüketiciler enerjiyi düzenlenen tarife üzerinden ilgili görevli tedarik şirketinden temin edebileceği gibi, serbest tüketici statüsüne sahip iseler ikili anlaşma yaparak da temin edebilirler.
Ticarethane abone grubu
MADDE 7 – (1) Bu Usul ve Esaslarda tanımlanan diğer ana ve alt abone grupları kapsamına girmeyen tüm tüketiciler bu abone grubu kapsamındadır.
Abone grubunun tespiti
MADDE 8 – (1) Mevcut veya yeni bir tesis ve kullanım yeri için müşterinin abone grubu tespiti ve abone grubu değişiklikleri;
a) Görevli tedarik şirketinden enerji alan/alacak müşteriler için görevli tedarik şirketi tarafından,
b) Görevli tedarik şirketi dışında bir tedarikçiden enerji alan dağıtım sistemi kullanıcısı müşteriler için dağıtım şirketi tarafından,
yapılır.
(2) Müşteri, dahil olmak istediği abone grubu talebini gerekli belgeleriyle birlikte ilgili Şirkete yazılı olarak beyan eder. Bu beyan Şirket tarafından incelenip bu Usul ve Esaslarda tanımlanan abone gruplarına ilişkin belgeler ile diğer ilgili mevzuat gereği beyan edilmesi gereken hususlar ve/veya ibraz edilmesi gerekli belgeler dikkate alınarak abone grubu tespiti yapılır.
(3) Aynı anda birden fazla abone grubunun özelliğini taşıyan ve farklı aboneler olarak ayrıştırılamayan kullanım yerlerinin (OSB’ler ve serbest bölgeler hariç) abone grubu söz konusu abone grupları arasında tarife farklılığı olması durumunda tarifesi yüksek abone grubu, tarife farklılığı olmaması durumunda ise tüketim içerisinde daha fazla paya sahip olacağı öngörülen abone grubu olarak kaydedilir.
(4) Abone grubunda değişiklik yapmak isteyen müşteri talebini yazılı olarak beyan eder ve talebi uygun bulunduğu takdirde, bu değişiklik yeni abone grubundan sözleşme/ek sözleşme veya anlaşma/ek anlaşmanın imzalandığı tarihin içinde bulunduğu fatura döneminden sonraki fatura döneminde yerine getirilir.
(5) Bir tüketicinin dahil olduğu abone grubunun herhangi bir sebeple Şirket tarafından değiştirilebilmesi için öncelikle bu durum ilgili tüketiciye yazılı olarak bildirilir ve tüketicinin gerekli bilgi ve belgeleri sunabilmesi için tebliğ tarihi itibariyle 30 (otuz) gün süre verilir. İlgili tüketicinin durumunu gösterir belgeleri bu süre içerisinde sunmaması halinde bu tüketici Şirket tarafından öngörülen abone grubuna dahil edilir.
Kısa süreli elektrik enerjisi talepleri
MADDE 9 - (1) Zorunlu nedenlerle, film setleri, kaynak, taşlama vb. gibi kısa süreli işler için elektrik enerjisi talep eden gerçek ve tüzel kişilere; en fazla 1 (bir) ay süreli olarak ve gerektiğinde en fazla 1 (bir) ay daha uzatılabilecek şekilde, dağıtım şirketinin uygun görmesi halinde sayaç tesis edilerek ölçümlü veya ölçme yapılmadan kurulu güç değerleri üzerinden bulunacak tüketime göre ticarethane tarifeleri üzerinden hesaplanan bedelin peşin olarak tahsil edilmesi kaydıyla elektrik enerjisi verilir.
İKİNCİ KISIM
Dağıtım Sisteminin Kullanımına İlişkin Bedellerin Uygulanması
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Dağıtım sisteminin kullanıma ilişkin bedeller
MADDE 10 – (1) Bu Bölüm kapsamındaki bedeller, dağıtım sistemine bağlı kullanıcılara uygulanır.
(2) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım hizmetinin sunulması sırasında oluşan maliyetlerden mevzuat kapsamında uygun görülenler dikkate alınarak hesaplanan bedellerdir ve dağıtım sistemi kullanıcıları için en az birinin uygulandığı aşağıdaki bedellerden oluşur.
a) Dağıtım bedeli: Tek veya çift terimli tarife sınıfına tabi abonelerden dağıtım sisteminden çekilen elektrik enerjisi miktarı üzerinden ve üretim faaliyetleri kapsamında üreticilerin dağıtım sistemine verdiği enerji miktarı üzerinden alınan kWh birim bedelidir.
b) Güç bedeli: Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılardan çift terimli tarife sınıfına tabi olanlar için bağlantı anlaşması veya sözleşmesinde belirtilen güç üzerinden aylık olarak alınan kW birim bedelidir.
c) Güç aşım bedeli: Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılardan çift terimli tarife sınıfına tabi olanlar için bağlantı anlaşması veya sözleşmesinde belirtilen gücü aşmaları halinde, aşılan güç miktarı üzerinden aylık olarak alınan kW birim bedelidir.
ç) Reaktif enerji bedeli: Dağıtım sistemi kullanıcılarından reaktif enerji uygulamasına tabi olanlar için 13 üncü maddede reaktif enerjiye ilişkin olarak belirlenen sınırların aşılması halinde ve bu Usul ve Esaslarda belirtilen şartlar dahilinde uygulanan bedeldir.
d) Emreamade kapasite bedeli: Bir üretim tesisi ile müşterileri ve/veya iştirakleri ve/veya serbest tüketiciler arasında özel direkt hat tesis edilmesi halinde tüketiciler adına üreticilere uygulanan bedeldir.
Tarife sınıfı ve tarife sınıfı değişikliği
MADDE 11 – (1) Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılara uygulanacak dağıtım bedeli sınıfları aşağıdaki hükümler çerçevesinde çift terimli tarife sınıfı veya tek terimli tarife sınıfından oluşmaktadır.
(2) Çift terimli tarife sınıfı: Dağıtım sisteminden çekilen veya dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisi miktarı (kWh) üzerinden dağıtım bedeli ile buna ek olarak bağlantı anlaşması veya sözleşmesinde belirtilen güç miktarı (kW) üzerinden güç bedeli alma ve bu gücün aşılması halinde aşılan kısım için ilave güç aşım bedeli alma esasına dayalı tarife sınıfıdır.
Darbeli yük çeken sanayi tesisleri ile ark ocağı tesisleri zorunlu olarak çift terimli tarife sınıfına tabi olup, diğer OG seviyesinden bağlı kullanıcılara talep etmeleri halinde çift terimli tarife sınıfı uygulanır. Ayrıca AG seviyesinden bağlı üreticilere veriş yönünde talep etmeleri halinde çift terimli tarife sınıfı uygulanabilir.
Çift terimli tarife sınıfına tabi kullanıcılar tarafından çekilen/verilen gücün en yüksek anlık değerinin belirlenmesi için demandmetreli sayaç tesis edilmesi zorunludur.
(3) Tek terimli tarife sınıfı: Sadece dağıtım sisteminden çekilen veya dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisi miktarı (kWh) üzerinden dağıtım bedeli uygulanması esasına dayalı tarife sınıfıdır. Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında olmayan kullanıcılar tek terimli tarife sınıfı kapsamındadır.
(4) Tarife sınıfında değişiklik yapmak isteyen dağıtım sistemi kullanıcısı, bu talebini dağıtım şirketine yazılı olarak yapar. Kullanıcının talebinin uygun bulunması halinde, yeni tarife sınıfına ilişkin sözleşme/ek sözleşme veya anlaşma/ek anlaşmanın imzalandığı tarihin içinde bulunduğu fatura döneminden sonraki fatura döneminden itibaren geçerli olmak üzere tarife sınıfı değiştirilir.
(5) Tarife sınıfı değişiklikleri, eş zamanlı olarak ilgili kullanıcının tedarikçisine bildirilir.
(6) Tarife sınıfı değişiklik talebi bir takvim yılı içerisinde 3 (üç) defadan fazla olamaz.
Güç ve güç değişikliği
MADDE 12 – (1) Dağıtım sistemine bağlı kullanıcıların anlaşma veya sözleşme gücü; tek terimli tarife sınıfına tabi olan kullanıcılar için kurulu gücün 0,60 katı, cos φ=1 alınarak hesaplanan bağlantı gücüdür. Çift terimli tarife sınıfına tabi kullanıcılar için ise talep edilen güçtür.
(2) Çift terimli tarife sınıfına dahil kullanıcının, birbirini izleyen iki fatura döneminde talep gücünün %10’unu aşması halinde yeni güce göre sözleşme/ek sözleşme veya anlaşma/ek anlaşma yapılır.
(3) Çift terimli tarifede güç değişikliği talebinin yazılı olarak dağıtım şirketine yapılması esas olup, Şirketçe uygun bulunması halinde, talep edilen güce göre yapılacak sözleşme/ek sözleşme veya anlaşma/ek anlaşma tarihinin içinde bulunduğu dönemden sonraki fatura döneminde yeni güç dikkate alınarak faturalama yapılır. İçinde bulunulan fatura dönemi için yapılan güç değişikliği talepleri dikkate alınmaz.
(4) Bu maddenin 2 nci ve 3 üncü fıkrasına göre gerçekleştirilen güç değişiklikleri eş zamanlı olarak ilgili müşterinin tedarikçisine bildirilir.
(5) Bir takvim yılı içerisinde en fazla 3 (üç) defa güç değişikliği yapılabilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Reaktif Enerji Tarifesi
Reaktif enerji tarifesi uygulamasının kapsamı
MADDE 13 – (1) Mesken aboneleri, aydınlatma aboneleri, tek fazla beslenen aboneler, bağlantı gücü 9 (dokuz) kW’a (dahil) kadar olan aboneler ile sisteme enerji veren üreticilere veriş yönünde 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen durumlarda reaktif enerji tarifesi uygulanmaz.
(2) Yukarıda belirtilenler dışında, tüm dağıtım sistemi kullanıcıları ile sisteme enerji veren üreticilere çekiş yönünde 16 ncı maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen durumlarda aşağıdaki şartlar dâhilinde reaktif enerji tarifesi uygulanır. Ancak kullanıcıya ait kompanzasyon tesisinde arıza sonucu oluşan ihlalin yılda (takvim yılı) bir kez olması halinde reaktif enerji bedeli faturalamada dikkate alınmaz. Reaktif enerji ölçüm sistemleri dağıtım şirketi tarafından tesis edilir. Reaktif enerji ölçüm sistemi tesis edilmemiş kullanıcılara reaktif enerji bedeli uygulanmaz.
(3) Kurulu gücü 50 kVA’nın altında olan müşteriler, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde otuzüçünü aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde; kurulu gücü 50 kVA ve üstünde olanlar ise, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde onbeşini aşan şekilde sisteme kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde, reaktif enerji tüketim bedeli ödemekle yükümlüdür.
(4 Endüktif reaktif enerjiye ilişkin oranların aşılmaması halinde reaktif enerji bedeli alınmaz. Bu sınır aşılırsa, çekilen reaktif enerjinin tamamına (endüktif sayaçta ölçülen değer) reaktif enerji tarifesi uygulanır.
(5) Kapasitif reaktif enerjiye ilişkin oranların aşılmaması halinde reaktif enerji bedeli alınmaz. Bu sınır aşılırsa, sisteme verilen reaktif (kapasitif sayaçta ölçülen değer) enerjinin tamamına reaktif enerji tarifesi uygulanır.
(6) Endüktif ve kapasitif reaktif sınırların ikisini birden aşan müşteriye, endüktif reaktif ve kapasitif reaktif sayaçlardan en yüksek değeri kaydeden sayaç değerinin tamamına reaktif enerji tarifesi uygulanır.
Endüktif ve kapasitif sayaçların her ikisinin birden değer kaydetmemesi
MADDE 14 – (1) Endüktif ve kapasitif sayaçların her ikisinin birden kullanıcı kusuru sebebiyle değer kaydetmemesi (sıfır değer kaydetmesi) halinde, çekilen aktif enerjinin 0.90 katı (yüzde doksanı) kadar endüktif reaktif enerji miktarı üzerinden reaktif enerji bedeli fatura edilir.
(2) Müşterinin fatura son ödeme tarihine kadar itiraz etmiş olması ve her iki reaktif sayacın sayaç ayar istasyonu tarafından doğru çalıştığının belgelenmesi koşuluyla, sayaçların doğru çalıştığının belgelendiği fatura dönemini izleyen ilk fatura döneminde tahakkuk ettirilen reaktif enerji bedeli fatura tutarından mahsup edilir veya müşterinin talebi halinde üç iş günü içerisinde nakden iade edilir.
Özel transformatörlü müşteriler
MADDE 15 – (1) Özel transformatörlü müşteriler için kayıp uygulaması, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği Uyarınca Kayıp Katsayıları Hesaplama Metodolojisine İlişkin Usul ve Esaslara göre yapılır.
(2) Özel transformatörlü müşterilerin en az bir fatura dönemi olmak üzere belirteceği fatura dönemlerinde enerji tüketmeyeceğini tedarikçisi aracılığıyla dağıtım şirketine yazılı olarak beyan etmesi halinde transformatörün enerjisi dağıtım şirketince kesilir. Beyan edilen dönemlere ilişkin faturalandırma yapılmaz. Müşterinin bu kapsamdaki talebi, mücbir sebepler dışında bir takvim yılı içerisinde 2 (iki) defadan fazla olamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Dağıtım Sistemine Bağlı Üreticiler
Üretim faaliyetleri için tarifelerin uygulanması
MADDE 16– (1) Dağıtım sistemine bağlı tüm üretim tesisleri veriş yönünde tercih etmeleri halinde çift terimli veya tek terimli tarifeden birini seçebilir.
(2) 21 inci maddede belirtilen bağlantı durumlarına göre, dağıtım sistemi kullanıcısı üreticilere üretim faaliyetleri için dağıtım bedeli, güç bedeli ve gerekmesi halinde güç aşım bedelinin yanı sıra bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen koşullar çerçevesinde reaktif enerji bedeli de uygulanır. Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabilir. Söz konusu lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, 31/12/2017 tarihinden önce ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması halinde 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında belirlenen fiyatlardan yararlanılan süre boyunca Kurul tarafından belirlenecek oranda indirimli uygulanır.
(3) Dağıtım sistemine bağlı tüm üreticiler sisteme enerji verirken aynı zamanda reaktif enerji vermesi durumunda bu reaktif enerji faturalamada dikkate alınmaz.
(4) Üreticiler sisteme aktif enerji verirken aynı zamanda sistemden reaktif enerji çekiyorsa (kapasitif reaktif) reaktif enerji tarifesi uygulanır.
Özel direkt hat tesis edilmesi halinde tüketiciler adına üreticilere uygulanacak tarife
MADDE 17 – (1) Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği kapsamında özel direkt hat tesis edilmiş olması halinde, sistem kontrol/bağlantı anlaşmasındaki tüketim tesisine ilişkin sözleşme gücü dikkate alınarak tarife çizelgelerinde kW bazında belirlenen emreamade kapasite tarifesi uygulanır. Sistem kontrol veya bağlantı anlaşmasında sözleşme gücünün yer almaması halinde yapılacak ek anlaşma/sözleşme ile emreamade kapasite tarifesinde dikkate alınacak güç belirlenir.
(2) Emreamade kapasite tarifesi emreamade güç bedeli ve emreamade güç aşım bedelinden oluşur. Emreamade güç bedeli sistem kontrol anlaşmasında belirtilen güç karşılığı kW miktarı üzerinden ve emreamade güç aşım bedeli bu gücün aşılması halinde aşılan güç için aylık olarak alınır.
(3) Emreamade bedeli ödemekle yükümlü kullanıcılar için çekilen gücün en yüksek anlık değerinin belirlenmesi için demandmetreli sayaç tesis edilmesi zorunludur.
(4) Emreamade kapasite tarifesine tabi kullanıcılara dağıtım şebekesinden çekilen enerji için emreamade kapasite tarifesi kapsamında belirlenen dağıtım bedeli uygulanır. Dağıtım şebekesinden çekilen enerji için ayrıca bağlantı durumuna göre reaktif enerji bedelleri uygulanır.
(5) Emreamade kapasite tarifesine tabi kullanıcının, birbirini izleyen iki fatura döneminde talep ettiği emreamade gücü %10 aşması halinde yeni güce göre sözleşme/ek sözleşme veya anlaşma/ek anlaşma yapılır.
(6) Emreamade güç değişikliği talebi yazılı olarak dağıtım şirketine yapılır. Talep edilen güce göre yapılacak sözleşme/ek sözleşme veya anlaşma/ek anlaşma tarihinin içinde bulunduğu dönemden sonraki fatura döneminde yeni güç dikkate alınarak faturalama yapılır. İçinde bulunulan fatura dönemi için yapılan emreamade güç değişikliği talepleri dikkate alınmaz.
(7) Bir takvim yılı içerisinde en fazla 3 (üç) defa güç değişikliği yapılabilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Perakende Satış Tarifesi Kapsamındaki Uygulamalar
Perakende satış tarifeleri
MADDE 18 – (1) Perakende satış tarifeleri düzenlemeye tabi olan tüketicileri kapsar.
a) Tek Zamanlı Tarife: Günün tüm zamanlarında tüketilen elektrik enerjisi için, ilgili bileşenlerden oluşan ve tek fiyat olarak uygulanan tarifedir.
b) Çok Zamanlı Tarife: Günün belirlenmiş olan farklı zaman dilimlerinde tüketilen elektrik enerjisi için, ilgili bileşenlerden oluşan ve farklı zaman dilimleri için farklı fiyat uygulanan tarifedir.
(2) Çok zamanlı tarifelerin uygulanması bakımından sayaç saati sürekli yaz saati uygulamasına göre güncellenmemiş sayaçlar üzerinden tüketimleri ölçülen tüketiciler için Ekim ayının son pazar günü ile Mart ayının son pazar günü arasında;
Gündüz dönemi : Saat 07-18
Puant dönemi : Saat 18-23
Gece dönemi : Saat 23-07
olarak, Mart ayının son pazar günü ile Ekim ayının son pazar günü arasında ise;
Gündüz dönemi : Saat 06-17
Puant dönemi : Saat 17-22
Gece dönemi : Saat 22-06
olarak uygulanır. Sayaç saati sürekli yaz saati uygulamasına göre güncellenmiş sayaçlar üzerinden tüketimleri ölçülen tüketiciler için yıl boyunca;
Gündüz dönemi : Saat 06-17
Puant dönemi : Saat 17-22
Gece dönemi : Saat 22-06
olarak uygulanır. Bununla birlikte, iletim ve dağıtım şebekelerinin verimli kullanılabilmesi amacıyla sayaç altyapısının uygun olduğu tüketiciler, tüketici grupları, tüketim seviyeleri ya da bağlantı tipleri için farklı çok zamanlı tarifeler Kurul onayı ile uygulanabilir. Farklı çok zamanlı tarifelerin uygulanması durumunda, tüketiciler içerisinde sayacı çok zamanlı ölçüme uygun olmayanlara tek zamanlı tarife uygulanır.
(3) Müşteri aşağıda belirtilen şartlar dahilinde tek veya çok zamanlı tarifelerden birini seçebilir.
a) Çok zamanlı tarifenin uygulanabilmesi için, çok zamanlı ölçüm yapan sayacın bulunması zorunludur. Çok zamanlı sayacın olması durumunda müşterilerin, çok zamanlı tarifeyi seçmeleri zorunlu olmayıp, tek zamanlı tarifeyi seçebilirler.
b) Müşteri, tek veya çok zamanlı tarifeye geçme talebini yazılı olarak yapar. Tarife değişikliği, talep tarihinin içinde bulunduğu dönem sonundaki endeks tespitleri ile çıkarılacak faturayı takip eden ilk fatura döneminde yerine getirilir. Tek veya çok zamanlı tarifeye geçme talebi bir takvim yılında en fazla iki kez yapılır.
(4) Bir kullanım yerinin tek noktadan ölçülmesi esas olmakla birlikte, aynı müşteriye ait aynı kullanım yerinin teknik sebepler ile birden fazla sayaç ve aynı abone grubuna ait birden fazla aboneliği bulunması durumunda, ilgili kullanım yerine ait aboneliklerin tamamı için aynı tarife uygulanır.
İletim sistemi kullanıcıları
MADDE 19 – (1) Görevli tedarik şirketinden enerji temin eden, ve TEİAŞ ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşması yapmış olan tüketicilere tarife çizelgelerinde iletim sistemi kullanıcısı tüketiciler için belirlenmiş olan tarifeler uygulanır.
(2) Organize Sanayi Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik kapsamında TEİAŞ ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşması yapmış olan ve görevli tedarik şirketinden enerji alan OSB’lere de tarife çizelgelerinde iletim sistemi kullanıcısı tüketiciler için belirlenmiş olan tarifeler uygulanır.
Kıst uygulaması
MADDE 20 – (1) Fiyat ya da birim bedel değişikliklerinin olduğu fatura dönemlerinin söz konusu olması ve günlük tüketimlerin ölçülememesi halinde sayaçlarda okunan değerin okuma tarihindeki gün ortası değer olduğu ve fatura dönemi içerisindeki her bir gün için günlük tüketimlerin eş düzeyde olduğu varsayımları ile tüketicilere faturalandırma yapılır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Dağıtım Sistemine Bağlantı Durumlarına Göre Tarifelerin Uygulanması
MADDE 21 – (1) Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılara dağıtım, reaktif enerji bedelleri ile çift terimli tarife sınıfına tabi olan kullanıcılara ayrıca güç ve güç aşım bedeli uygulanır. Bu kullanıcılardan görevli tedarik şirketinden enerji satın alanlara aktif enerji bedeli de uygulanır.
(2) Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılara uygulanacak bedeller OG ve AG gerilim seviyelerine ve abone gruplarına göre farklılaştırılabilir.
(3) Dağıtım sistemi kullanıcılarına uygulanan dağıtım bedeli, güç bedeli, güç aşım bedeli ve reaktif enerji bedeli gibi bedeller ile kesme-bağlama bedeli kullanıcıların tedarikçilerine fatura edilir. Tedarikçiler kullanıcı adına dağıtım şirketi tarafından kendilerine fatura edilen bedelleri ilgili kullanıcıya yansıtır.
BEŞİNCİ KISIM
Diğer Hükümler
Yasal yükümlülükler
MADDE 22 – (1) Kurulca onaylanan tarifelerin uygulanmasında vergi, fon, pay, vb. gibi yasal yükümlülükler ayrıca ilave edilir.
Tarife uygulamaları kapsamında abonelerin bilgilendirilmesi
MADDE 23 – (1) Bu Usul ve Esasların yürürlüğe girmesi ile birlikte; abone grubu veya tarife uygulamaları bakımından mevcut durumunda değişiklik oluşan, yeniden belge ibraz etmesi gereği bulunan veya dağıtım/görevli tedarik şirketlerince bilgilendirilmesi gerekli görülen aboneler, bu Usul ve Esasların yayım tarihi itibariyle 30 (otuz) gün (dâhil) içerisinde yapılacak yazılı bildirim ile ilgili değişiklikler ve abone tarafından yerine getirilmesi gerekli hususlar hakkında bilgilendirilir.
(2) Bu Usul ve Esaslara göre bu maddenin birinci fıkrası kapsamında yapılan bildirim gereğince abonelerce yerine getirilmesi gereken hususlar için bildirimin tebliğ tarihi itibariyle 30 (otuz) gün (dâhil) süre verilir. Yapılan bildirime rağmen verilen süre sonuna kadar gerekli işlemleri yerine getirmeyen aboneler ilgili mevzuat çerçevesinde dağıtım şirketince yapılacak uygulamaları kabul etmiş sayılır. Yapılan bildirime rağmen verilen süre sonuna kadar gerekli işlemleri yerine getirmeyen aboneler için verilen süre bitim tarihinin içinde bulunduğu fatura döneminden sonraki fatura dönemi itibariyle gerekli uygulama yapılır.
ALTINCI KISIM
Geçici ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan usul ve esaslar
MADDE 24 – (1) 28/12/2012 tarihli ve 4193 sayılı Kurul kararı ile onaylanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Perakende Satış Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar yürürlükten kaldırılmıştır.
Atıflar
MADDE 25 – (1) 28/12/2012 tarihli ve 4193 sayılı Kurul kararı ile onaylanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Perakende Satış Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslara yapılan atıflar bu Usul ve Esaslara yapılmış sayılır.
Yürürlük
MADDE 26- (1) Bu Usul ve Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 27- (1) Bu Usul ve Esasları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.