FARK TUTARI PROSEDÜRÜ
Amaç
MADDE 1– (1) Bu Prosedürün amacı Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği uyarınca Gün Öncesi Piyasası’na kayıtlı ilgili piyasa katılımcılarından Gün Öncesi Piyasası kapsamında yuvarlama, blok ve esnek teklifler sebebiyle oluşan günlük sistem alış tutarı ve sistem satış tutarı arasındaki farkın finanse edilmesi için alınan fark tutarına ilişkin uygulama esaslarının belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2– (1) Bu Prosedür, Gün Öncesi Piyasası kapsamında yuvarlama, blok ve esnek teklifler sebebiyle oluşan fark tutarının hesaplama metodu ile fark tutarının hangi piyasa katılımcılarına ne şekilde tahakkuk ettirileceğine ilişkin uygulama esaslarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3– (1) Bu Prosedür 14 Nisan 2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği’nin 11 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi, ile 53/A ve geçici 33 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Sistem satış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarının hesaplanması ve piyasa katılımcılarına dağıtılması
MADDE 4– (1) Gün öncesi dengeleme faaliyetleri kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin olarak, teklif bölgesi bazında, bir avans dönemi için ilgili piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek fark tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(1a)
(2) Bu formülde geçen;
SAFTt,p,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde “p” piyasa katılımcısına sistemden alışlarına ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek fark tutarını,
SFTt,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde sistem satış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarını,
FTKAt,p,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans ödeme döneminde “p” piyasa katılımcısına sistemden alışlarına ilişkin uygulanacak fark tutarı katsayısını
ifade eder.
(3) Gün öncesi dengeleme faaliyetleri kapsamında teklif bölgesi bazında, bir avans dönemi için satış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(1b)
(4) Bu formülde geçen;
SFTt,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde sistem satış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarını,
SSMt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” teklifinden dolayı gerçekleşmiş olan sistem satış miktarını (MWh),
FFt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” teklifinden kaynaklanan fiyat farkını,
at,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” teklifinin başlangıç saatini,
bt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” teklifinin bitiş saatini,
n “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki sistem satış teklifi sayısını
ifade eder.
(5) Bir teklif bölgesi için, avans dönemi bazında, esnek tekliflere ilişkin gerçekleşen sistem satışlarında uygulanacak fiyat farkı aşağıdaki formüle göre belirlenir:
SSTFt,u,r ≤ PTFt,u ise FFt,s,r = 0 (1c)
SSTFt,u,r > PTFt,u ise FFt,s,r = SSTFt,u,r – PTFt,u (1ç)
(6) Bu formülde geçen;
FFt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” teklifinin sebep olduğu fiyat farkını,
SSTFt,u,r “t” teklif bölgesi için, “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” teklifine ilişkin sistem satış teklif fiyatını (TL/MWh),
PTFt,u “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemine ait piyasa takas fiyatını (TL/MWh)
ifade eder.
(7) Bir teklif bölgesi için, avans dönemi bazında, blok tekliflere ilişkin gerçekleşen sistem satışlarında uygulanacak fiyat farkı aşağıdaki formüle göre belirlenir:
SSTFt,s,r ≤ OPTFt,r ise FFt,s,r = 0 (1d)
SSTFt,s,r > OPTFt,r ise FFt,s,r = SSTFt,s,r – OPTFt,r (1e)
“u” “r” teklifinin geçerli olduğu zaman dilimi (1f)
ve u=[a,b) (1g)
(8) Bu formülde geçen;
SSTFt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki, “r” blok teklifinin sistem satış teklif fiyatını (TL/MWh),
OPTFt,s,r “t” teklif bölgesi için “s” avans dönemindeki, “r” blok teklifinin kapsadığı saatlerin ortalama piyasa takas fiyatı (TL/MWh),
FFt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” blok teklifinin sebep olduğu fiyat farkını,
PTFt,s,u “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma döneminde uygulanan piyasa takas fiyatını (TL/MWh),
a blok teklif başlangıç saatini,
b blok teklif bitiş saatini,
u “r” blok teklifinin geçerli olduğu uzlaştırma dönemlerinden birini
ifade eder.
(9) Bir teklif bölgesi için, avans dönemi bazında, piyasa katılımcısına gerçekleştirdiği sistem alışları için uygulanacak fark tutarı katsayısı aşağıdaki formüle göre belirlenir:
(1ğ)
FTKAt,p,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans ödeme döneminde “p” piyasa katılımcısının, sistemden alışlarına ilişkin fark tutarı katsayısını,
SAMt,p,s,u,r “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
k Gün Öncesi Piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
n Gün Öncesi Piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için sistemden alış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını
ifade eder.
Sistem alış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarının hesaplanması ve piyasa katılımcılarına dağıtılması
MADDE 5– (1) Gün öncesi dengeleme faaliyetleri kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin olarak, teklif bölgesi bazında, bir avans dönemi için ilgili piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek fark tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(2a)
(2) Bu formülde geçen;
SSFTt,p,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde ilgili piyasa katılımcısına sisteme satışlarına ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek fark tutarını,
AFTt,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde sistem alış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarını,
FTKSt,p,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde “p” piyasa katılımcısının sisteme satışlarına ilişkin fark tutarı katsayısını
ifade eder.
(3) Gün öncesi dengeleme faaliyetleri kapsamında teklif bölgesi bazında, bir avans dönemi için alış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(2b)
(4) Bu formülde geçen;
AFTt,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde alış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarını,
SAMt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” teklifinden dolayı gerçekleştirilmiş olan sistem alış miktarını (MWh),
FFt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” teklifinin sebep olduğu fiyat farkını,
at,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” teklifinin başlangıç saatini,
bt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” teklifinin bitiş saatini,
n “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki sistem alış teklifi sayısını
ifade eder.
(5) Bir teklif bölgesi için, avans dönemi bazında, blok tekliflere ilişkin gerçekleşen sistem alışlarında uygulanacak fiyat farkı aşağıdaki formüle göre belirlenir:
SATFt,s,r ≥ OPTFt,r ise FFt,s,r = 0 (2c)
SATFt,s,r < OPTFt,r ise FFt,s,r = OPTFt,r – SATFt,s,r (2ç)
“u” “r” teklifinin geçerli olduğu zaman dilimi (2d)
ve u=[a,b) (2e)
(6) Bu formülde geçen;
SATFt,s,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki, “r” blok teklifinin Sistem Alış Teklif Fiyatını (TL/MWh),
OPTFt,s,r “t” teklif bölgesi için “s” avans dönemindeki, “r” blok teklifinin kapsadığı saatlerin Ortalama Piyasa Takas Fiyatı (TL/MWh),
FFt,r “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “r” blok teklifinin sebep olduğu fiyat farkını,
PTFt,s,u “t” teklif bölgesi için, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma döneminde uygulanan piyasa takas fiyatını (TL/MWh),
a blok teklif başlangıç saatini,
b blok teklif bitiş saatini,
u “r” blok teklifinin geçerli olduğu uzlaştırma dönemlerinden birini
ifade eder.
(7) Bir teklif bölgesi için, avans dönemi bazında, piyasa katılımcısına gerçekleştirdiği sistem alışları için uygulanacak fark tutarı katsayısı aşağıdaki formüle göre belirlenir:
(2f)
FTKSt,p,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans ödeme döneminde “p” piyasa katılımcısının sisteme satışlarına ilişkin fark tutarı katsayısını,
SSMt,p,s,u,r “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),
k Gün Öncesi Piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
n Gün Öncesi Piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını
ifade eder.
Yuvarlamalardan kaynaklanan fark tutarının hesaplanması ve piyasa katılımcılarına dağıtılması
MADDE 6– (1) Gün Öncesi Piyasası kapsamında arz ile talep eğrilerini kesiştirme işlemi sırasında daha yüksek duyarlıklı yapılan işlemleri Nihai Piyasa Takas Fiyatı’nda kuruş ve miktarda da lot seviyesine getirmek amacıyla yapılan yuvarlamalar neticesinde oluşan, ilgili piyasa katılımcısına negatif ise tahakkuk ettirilecek, pozitif ise ödenecek fark tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır.
(3a)
(2) Bu formülde geçen;
YFTt,p,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde “p” piyasa katılımcısına yansıtılacak yuvarlamalardan kaynaklı fark tutarını,
SATt,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde toplam sistem alış tutarını,
SSTt,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde toplam sistem satış tutarını,
SFTt,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde sistem satış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarını,
AFTt,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans döneminde alış tekliflerinden kaynaklanan fark tutarını,
FTKYt,p,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans ödeme döneminde “p” piyasa katılımcısının, yuvarlamalara ilişkin fark tutarı katsayısını
ifade eder.
(3) Bir teklif bölgesi için, avans dönemi bazında, piyasa katılımcısına yuvarlamalardan kaynaklı uygulanacak fark tutarı katsayısı aşağıdaki formüle göre belirlenir:
(3b)
(4) Bu formülde geçen;
FTKYp,s “t” teklif bölgesi için, “s” avans ödeme döneminde “p” piyasa katılımcısının, yuvarlamalara ilişkin fark tutarı katsayısını,
SAMt,p,s,u,r “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
SSMt,p,s,u,r “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),
k Gün Öncesi Piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
t1 Gün öncesi dengeleme kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
t2 Gün öncesi dengeleme kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
ifade eder.
Bir piyasa katılımcısının Gün Öncesi Piyasası’na yeni dahil olması durumunda uygulanacak süreç
MADDE 7– (1) Gün Öncesi Piyasası’na yeni kayıt yaptıran piyasa katılımcıları, piyasada yapmış oldukları işlemleri takip eden ilk avans ödeme döneminde, bu Prosedürün 4, 5 ve 6 ıncı maddelerinde yer alan süreçlerde yer aldığı şekliyle fark tutarı ödemesini gerçekleştirir
Piyasa katılımcısının faaliyetlerinin sona ermesi durumunda uygulanacak süreç
MADDE 8– (1) Bir piyasa katılımcısının, piyasa katılımcısı olabilmesi için gereken şartlardan herhangi birini yitirmesi veya piyasa katılımcısının kaydının askıya alınması durumlarında Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili katılımcıya, önceden ödemiş olduğu fark tutarına ilişkin herhangi bir iade yapılamaz. Piyasa katılımcısının, bu maddede sayılan durumların vuku bulduğu tarihe kadar geçen süreye ilişkin fark tutarı ödeme yükümlülüğü bulunması halinde söz konusu ödeme yükümlülüğü devam eder.
Yürürlük
MADDE 9– Bu Prosedür 01/06/2016 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 10– Bu Prosedür hükümlerini Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. Genel Müdürü yürütür.