(11 Mart 2004 tarihli ve 25399 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
K U R U L K A R A R I
Karar No: 302/17 Karar Tarihi: 01/03/2004
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 01/03/2004 tarihli toplantısında; 30/04/2003 tarihli ve 141/16 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan, TETAŞ ile İletim Sistemine Doğrudan Bağlı Tüketiciler Arasındaki Anlaşmaların Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların yürürlükten kaldırılmasına ve 01/01/2004 tarihinden geçerli olmak üzere aşağıdaki TETAŞ ile İletim Sistemine Doğrudan Bağlı Tüketiciler Arasındaki Anlaşmaların Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların onaylanmasına,
karar verilmiştir.
TETAŞ İLE İLETİM SİSTEMİNE DOĞRUDAN BAĞLI TÜKETİCİLER ARASINDAKİ ANLAŞMALARIN UYGULANMASINA
İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
Yürürlük
TETAŞ ile iletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler arasındaki anlaşmaların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarda TETAŞ tarafından bir değişiklik talep edilmesi halinde, değişiklik talebi her yılın Ekim ayı sonuna kadar TETAŞ tarafından Kuruma önerilir ve Kurul onayı ile yürürlüğe konulur.
Güvence Bedeli
TETAŞ ile iletim sistemine doğrudan bağlı bir tüketici arasında imzalanan enerji satış anlaşmasının sona ermesi veya feshi halinde, tüketicinin enerjisi tüketim bedelini ödememesi ihtimaline karşılık olarak, borcuna mahsup edilmek üzere TETAŞ tarafından aşağıda belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda güvence bedeli talep edilebilir:
Her yılın Ocak ayı içerisinde, bir önceki yılda müşterinin fatura dönemi itibarıyla ödediği faturalardan en yüksek bedele tekabül eden faturadaki tüketim miktarının esas değerlere (aktif, endüktif reaktif, kapasitif reaktif enerji bedeli, güç ve güç aşım bedeli ile KDV ve varsa BTV dahil) yeni yılda Ocak ayı için belirlenen TETAŞ’a ait enerjisi satış tarifesinde belirtilen birim fiyatlar uygulanmak (çarpılmak) suretiyle bulunan toplam fatura bedelinin 1,5 katı güvence bedeli olarak belirlenir.
Çift terimli tarife sınıfından enerji alan müşterilerin yıl içerisinde ek güç talep etmeleri halinde; müşterinin talep edeceği ek güç (kW), aylık çekebileceği enerjiye (kWh) dönüştürülür ve bulunan bu tüketim miktarı, ek gücün istendiği tarihte müşterinin tarife sınıfındaki TETAŞ’ın o aya ait aktif enerji birim fiyatıyla (TL/kWh) çarpılarak, güç bedeli, KDV ve varsa BTV ilave edilmek suretiyle bulunan fatura bedelinin 1,5 katı karşılığı, fark güvence bedeli olarak alınır.
Tek terimli tarife sınıfından enerji alan müşterilerin yıl içerisinde proje tadilatına gitmek suretiyle ek kurulu güç talep etmeleri halinde; müşterinin TETAŞ’a vereceği onaylı projesinde belirlenen ek kurulu gücün (kW) 0,60 katı, aylık çekebileceği enerjiye (kWh) dönüştürülecek (30 gün baz alınacak olup, 720 X 0,60 X talep edilen ek güç) ve bulunan bu tüketim miktarı ek kurulu gücün talep edildiği tarihteki müşterinin tarife sınıfındaki TETAŞ’ın o aya ait aktif enerji birim fiyatıyla (TL/kWh) çarpılarak KDV ve varsa BTV de ilave edilmek suretiyle bulunan fatura bedelinin 1,5 katı karşılığı, fark güvence bedeli olarak alınır.
Sözleşme gücünde değişiklik yapacak olan müşterinin aynı yıl içerisinde sözleşme gücünü düşürdükten sonra bilahare sözleşme gücünü önceki değerine yükseltmesi halinde bu değişiklikten dolayı müşteriden fark güvence bedeli talep edilmez.
Müşterinin tarife grubunu değiştirmesi durumunda talep etmiş olduğu sözleşme gücü de dikkate alınarak, talep ettiği tarife grubu hükümleri doğrultusunda güvence bedelleri güncelleştirilir, bu güncelleştirme neticesinde bulunan değer mevcut güvence bedelinden fazla olması halinde fark güvence bedeli alınır.
Tüketiciler güvence bedeli olarak, nakit veya süresiz banka kati teminat mektubu verebilirler.
Güvence bedelini daha önce nakit olarak ödemiş olan tüketiciler, talep etmeleri halinde, yeni güvence bedelinin güncelleştirilen karşılığı tutarında süresiz banka kati teminat mektubu vermeleri şartıyla, varolan güvence bedeli alındıkları usul ve esaslara göre güncelleştirilerek, aylık eşit taksitler halinde kullandıkları enerjisi faturalarından mahsup edilmek suretiyle en fazla 6 (altı) ay içerisinde iade edilir.
Süresiz banka kati teminat mektubu alınmış tüketicilerin güvence bedelleri, her yıl Ocak ayı içerisinde güncellenir. Tüketici; güvence bedelindeki eksik kısmı, buna ilişkin bildirim yapıldıktan itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde tamamlar.
Aylık enerjisi tüketim bedelini yılda 3 (üç) kez zamanında ödemeyen tüketicilerin mevcut güvence bedeli % 25 oranında arttırılır.
Elektrik enerjisi satış anlaşmasının feshi veya sona ermesi durumunda nakit güvence bedelleri; bu usul ve esaslar doğrultusunda güncelleştirilir ve tüketicinin TETAŞ ile olan bütün hesaplarının tasfiyesinden sonra varsa bakiyesi, iptal tarihinde işletme kayıtları ve tüketicinin güvence alındı belgesi dikkate alınarak en geç 3 (üç) iş günü içerisinde ödenir.
Tüketicinin, bağlantı anlaşmasındaki maksimum alış kapasitesinde artış olması durumunda fark güvence bedelini makbuz karşılığı peşin veya banka kati teminat mektubu olarak ödemesi esastır.
Güvence bedellerinin güncelleştirilmesi sırasında, müşteriye ait bir önceki yılda enerjisi tüketimine ilişkin fatura ve bedellerinin bulunmaması veya sözleşmesi bulunmasına rağmen hiç enerji çekmemiş olan müşterilerin güvence bedellerinin güncelleştirilmesinde, tarife sınıfına göre, kurulu güç veya sözleşme gücü üzerinden, güncelleştirme usul ve esasları baz alınarak güncelleştirilir.
Sözleşmeleri TETAŞ tarafından devralınan müşterilerden, güvence bedeliyle ilgili olarak sözleşmelerinde hüküm bulunanlara da bu madde hükümleri doğrultusunda uygulama yapılır.
Elektrik Enerjisinin Kullanılması
Tüketici, enerjisini onaylı projesine uygun olarak, anlaşmasındaki esaslara göre kullanır. Söz konusu enerjisini ait olduğu abone grubu dışında kullanamaz veya diğer tüketicilere kullandıramaz.
Kesme-Bağlama
Kaçak veya usulsüz enerjisi tüketiminde bulunan veya ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyen bir tüketicinin enerjisinin TEİAŞ tarafından kesildiği durumlarda, söz konusu tüketicinin yükümlülüklerini yerine getirip, anlaşma şartlarına aykırı olan durumunu da düzeltmesi ve TEİAŞ’a peşin olarak bir kesme-bağlama bedelini ödemesi halinde enerjisi yeniden bağlanır.
Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketimi
Gerçek veya tüzel kişiler tarafından; iletim sistemine veya sayaca veya ölçüm sistemine ya da tesisata müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi, kaçak enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, TEİAŞ’ın tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
TEİAŞ, kaçak enerjisi tükettiği tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektriğini keserek TETAŞ’a yazılı olarak bilgi verir. Bu konudaki yasal işlemler TETAŞ tarafından yürütülür.
Kaçak enerjisi tüketim bedeli, yapılan tespit çerçevesinde, ölçüm ve kontrol sonuçlarına göre düzenlenen belgelere dayanılarak hesaplanmak suretiyle, kullanım süresi ve bu süre içerisinde tüketilen enerjisi miktarı dikkate alınarak TETAŞ tarafından gerçek veya tüzel kişiye 7 nci madde uyarınca belirlenen yöntemler çerçevesinde tahakkuk ettirilir.
Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi
Tüketicinin;
Ölçme noktasından sonraki kendi tesisatından üçüncü şahıslara enerjisi vermesi,
Kendi adına enerji satış anlaşması olmadan daha önceki tüketici adına düzenlenen faturaları ödemek suretiyle enerjisi tüketmesi,
Sayaç ve ölçü devreleri mühürsüz olduğu halde TEİAŞ’a haber vermeden enerjisi tüketmesi,
Enerji satış anlaşmasının imzalanmasından sonra TEİAŞ tarafından bağlantı anlaşması çerçevesinde yapılması gereken bağlantı işleminin tamamlanmasını beklemeksizin bağlantı yapması veya yaptırması,
TETAŞ’a yapılmış bir başvuru olmaksızın, bulunduğu abone grubunun kapsamı dışında enerjisi tüketmesi,
Güç transformatörünü değiştirdiği halde ilgili mevzuat çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirmemesi,
TETAŞ ile enerjisi satış anlaşması imzalamadan 5 inci madde kapsamı dışında enerjisi kullanılması,
hallerinde, usulsüz enerjisi tüketmiş sayılır. Ancak; (b), (c) ve (e) bentlerinde tanımlanan hallerde, usulsüz enerjisi tüketimi tespitinden önce ilgili tüzel kişilere başvuruda bulunulmuş olması ve bunun belgelenmesi durumunda, usulsüz enerjisi tüketimine ilişkin hükümler uygulanmaz.
TEİAŞ tarafından, usulsüz enerjisi kullandığı tespit edilen tüketicinin elektriği kesilir ve bu durum TETAŞ’a yazılı olarak bildirilir.
Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimine Yönelik Ortak Hükümler
a) 5 ve 6 ncı maddeler uyarınca kaçak veya usulsüz enerjisi kullanıldığı tespit edilen kullanım yerinde, TEİAŞ tarafından yetkilendirilmiş elemanlar ile kaçak veya usulsüz enerjisi kullanan gerçek veya tüzel kişi temsilcisi tarafından imzalanan bir tutanak düzenlenerek, bir sureti imza sahibine bırakılır.
Kaçak veya usulsüz enerjisi kullanan gerçek veya tüzel kişi temsilcisinin tutanağın düzenlenmesi sırasında kullanım yerinde bulunmaması veya tutanağı imzalamaması, durumunda, kullanım yerine bırakılan tutanak, bildirim yerine geçer. Tutanakta kaçak veya usulsüz enerjisi kullanım nedeni ve şekli açıkça belirtilir.
b) Kaçak enerjisi kullanma süresi; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir. Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre 2 (iki) kat olarak alınır.
Bu sürenin dışında tüketicinin kaçak enerjisi kullandığının doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak kullanımın başlangıç tarihi itibarıyla geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. Bu dönemdeki faturalara tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar uygulanır ve 13 üncü madde hükümlerindeki gecikme faizi uygulanarak faturalar tahsil edilir.
c) Kaçak enerjisi kullanıldığı tespit edilen kullanım yerinde tüketilen enerjisi miktarının hesaplanmasında; tüm tüketiciler için öncelikle ihtilafsız dönemlerdeki tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerine göre, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki dönem ihtilafsız dönem olarak kabul edilir. Doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa; müstakil transformatörlerde ölçü noktasına bakılmaksızın, besleme transformatör veya transformatörlerinin toplam kurulu gücünün kullanma faktörü 0,60 olarak kabul edilir ve ortalama aylık çalışma saatine göre hesaplanır.
Mühür altındaki sayaçlardan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanan tüketimin 2 (iki) katı alınarak bir önceki ayda geçerli olan birim fiyatlarla fatura düzenlenir. Bu şekilde düzenlenen faturalara 13 üncü madde hükümlerindeki gecikme faizi uygulanarak tahsil edilir.
Kaçak enerjisi kullanımında ortalama aylık çalışma saatleri; sanayi, endüksiyon ve ark ocaklarında; tek vardiya çalışmalarda 200 saat, iki vardiya çalışmalarda 400 saat, üç vardiya çalışmalarda 600 saat kabul edilir. Vardiyanın sayısının ve saatinin tespitinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin yukarıda belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise, tespit edilen saatler esas alınır. Vardiya sayısının ve saatinin ispatı tüketici tarafından yapılır. Vardiya sayısının ispat edilememesi durumunda 3 (üç) vardiya çalışıldığı kabul edilir. Sanayi, endüksiyon ve ark ocakları dışındaki abonelerde, çalışma saati 250 saat olarak kabul edilir.
Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar tek terimli aktif enerji tarifesi üzerinden yapılır.
Kaçak enerjisi kullandığı tespit edilen tüketicinin; bu maddenin, (b) ve (c) bentlerindeki usul ve esaslar göz önüne alınarak hesaplanan tüketimi, dahil olduğu abone grubu için kaçak enerjisi kullandığı tespit edilen tarihte geçerli olan tek terimli aktif enerji bedelinin 1.5 (birbuçuk) katı üzerinden hesap ve fatura edilir. Söz konusu faturalara kaçak ve usulsüz kullandığı tarihten itibaren 13 üncü madde hükümlerindeki gecikme faizi uygulanır.
Tüketicilerin tekrarlanan kaçak enerjisi kullandığının tespiti durumunda, kaçak enerjisi kullanımının tespit edildiği tarihte yürürlükte olan tek terimli aktif enerji tarife bedelinin 2 (iki) katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır. Söz konusu faturalara kaçak ve usulsüz kullandığı tarihten itibaren 13 üncü madde hükümlerindeki gecikme faizi uygulanarak tahsil edilir.
e) Kaçak enerjisi kullandığı tespit olunan tüketici, kendisine tahakkuk ettirilen bedeli tebliğ tarihi dahil 5 (beş) iş günü içerisinde ödemekle yükümlüdür.
Tüketici ancak, söz konusu kaçak tahakkukuna ilişkin tebliğ edilen faturaya, kanıt ve belgeler ile birlikte, 5 (beş) iş günü içerisinde itiraz edebilir. Bu itiraz en geç l (bir) ay içerisinde sonuçlandırılır.
İtiraz sonuçlandırılıncaya kadar tüketicinin mağduriyetinin önlenmesi bakımından itiraza esas tahakkuk tutarı kadar kati ve süresiz banka teminat mektubu alınması kaydıyla enerjisi bağlanabilir.
Tüketicinin itirazı sonucunda haklı olmadığının tespit edilmesi durumunda, mevcut borcu gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Tüketicinin haklı olduğunun tespit edilmesi durumunda ise, yeniden hesaplanan borcu gecikme zammı alınmaksızın tahsil edilir.
Ölçüm Sisteminin Periyodik Bakımı ve Testleri
Ölçü sistemlerinin periyodik bakımı ve testleri TEİAŞ tarafından gerçekleştirilir. Bu işlemlere ilişkin tüm masraflar tüketici tarafından karşılanır.
Testler sırasında ölçüm sistemini oluşturan her bir teçhizatın gerekli fonksiyonlarının ilgili mevzuatta tanımlanan özellikleri ve hassasiyet sınıflarına haiz olup olmadığı, TEİAŞ’ın ölçüm sistemlerinin testi ve devreye alınmasına ilişkin prosedürüne uygun olarak kontrol ve test edilir. Ölçüm devrelerinde gerekli yerlerin mühürleri kontrol edilerek, mühürlenmemiş yerler varsa mühürlenir. Bu mühürler sadece ölçü sisteminin kontrol ve test zamanlarında gerekmesi halinde TEİAŞ yetkilisi tarafından tüketici yetkilisi huzurunda sökülebilir. Ölçüm sistemleri ile ilgili gerçekleştirilen çalışmalar sonucu test ve mühür tutanağı düzenlenir.
Sayaç ve Sayaç Yeri
Tüketicinin aktif ve reaktif enerjisi tüketimi ile güç ölçümleri; ilgili mevzuat uyarınca tesis edilen sayaçlar ve uygun şekilde tesis edilmiş ölçüm sistemleri ile gerçekleştirilir.
Sayaç ve ölçüm sisteminin yeri, ilgili mevzuat çerçevesinde TEİAŞ tarafından belirlenir. Sayaçlar, kolayca okunabilecek şekilde tesis edilir.
TEİAŞ, teknik gereklilik halinde tüketici tesislerine ilave ölçü ve kontrol cihazları tesis edebilir. Tüketici, TEİAŞ tarafından tesis edilen sayaç, ölçü ve kontrol cihazları ile bunların tesis edileceği yerler için kira veya başka bir ad altında herhangi bir bedel talep edemez.
Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde; TEİAŞ, TETAŞ veya tüketici tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu talep, TEİAŞ tarafından 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır ve oluşan bedeller talep sahibi tarafından ödenir.
Sayacın, tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin tespit edilmesi halinde, bu döneme ait faturalamaya esas tüketim miktarı, sayaç çalışır duruma getirildikten sonra tüketicinin faturalamaya esas iki tüketim dönemine ait tüketimleri ile sayacın tüketimi doğru kaydettiği en son geçmiş iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak hesaplanır.
Sayacın, tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle tüketimi doğru kaydetmediğinin tespit edilmesi halinde, bu döneme ait faturalamaya esas tüketim miktarı, sayaç çalışır duruma getirildikten sonra tüketicinin faturalamaya esas iki tüketim dönemine ait tüketimleri ile sayacın tüketimi doğru kaydettiği en son geçmiş iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması ile söz konusu dönem için fatura edilmiş miktarın farkı alınarak hesaplanır.
Hesaplamalar sonucunda bulunan fark, ilgili dönem birim fiyatlarıyla ve gecikme faizi olmaksızın TETAŞ tarafından tüketiciye tahakkuk ettirilir. Bu farkın tüketici lehine olması durumunda, fazla olarak tahsil edilen bedel tüketiciye 5 (beş) iş günü içerisinde iade edilir veya tüketicinin tercih etmesi halinde bir sonraki tüketim dönemine ait bedelden mahsup edilir.
Faturalandırma ve Ödeme
Tüketici sayacından faturalamaya esas tüketim dönemleri itibarıyla dönem sonu endeksleri okunur. Bu değerler ile bir önceki dönem sonu endeksleri kullanılarak hesaplanan enerjisi tüketim miktarına ilgili abone grubuna göre TETAŞ'ın yürürlükte olan tarifesi uygulanmak suretiyle fatura düzenlenir.
Faturada yer alan tutar, tebliğ tarihi dahil 15 (on beş) gün içerisinde tüketici tarafından TETAŞ'a ödenir.
Vergi ve Harçlar
Tüketici ile yapılan anlaşmayla ilgili her türlü vergi, harç ve pul giderleri tüketici tarafından karşılanır.
Hatalı Bildirimde Bulunulması
Faturalamaya ilişkin hatalar; sayacın hatalı okunması, yanlış tarife veya yanlış çarpım faktörü uygulanması, tüketim miktarı ve/veya bedelinin hatalı hesaplanması ya da mükerrer fatura düzenlenmesi gibi hususlardır.
TETAŞ’dan kaynaklanan hatalı bildirimlere karşı, tüketici tarafından faturanın tebliğ tarihinden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde itiraz edilmesi halinde itiraz, başvuru tarihini izleyen en geç 3 (üç) iş günü içerisinde TETAŞ tarafından incelenerek sonuçlandırılır ve inceleme sonuçları tüketiciye yazılı olarak bildirilir. İtirazın yapılmış olması son ödeme tarihini değiştirmez ve ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Yukarıda belirtilen itiraz süresini aşan başvurularda, başvuru tarihini izleyen en geç 5 (beş) iş günü içerisinde inceleme sonuçlandırılır. İnceleme sonucuna göre itirazın haklı bulunması ve fazla tahsil edilen bir bedelin olması durumunda, bu bedel tüketiciye 5 (beş) iş günü içerisinde iade edilir veya tüketicinin tercih etmesi halinde bir sonraki tüketim dönemine ait bedelden mahsup edilir.
Zamanında Ödenmeyen Borçlar
Tüketicinin, TETAŞ tarafından fatura edilen tutara ilişkin ödemeleri süresinde yapmaması halinde, fatura tutarının ödenmesi için tüketiciye ihtarname gönderilir. Tüketicinin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren fatura bedelini 3 (üç) iş günü içerisinde ödememesi halinde TETAŞ tarafından TEİAŞ’a yapılan bildirim üzerine TEİAŞ tarafından elektriği kesilir.
Tüketici ile TETAŞ arasındaki enerji satış anlaşmasından doğan alacaklarla ilgili gecikme faizi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenir.
Aynı kullanım yerine ait başka tüketicilerin önceki dönemlere ilişkin tüketimlerinden kaynaklanan borçları, yeni tüketicinin üstlenmesi talep edilemez.