Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
KURUL KARARI
Karar No : 10607 Karar Tarihi : 09.12.2021
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 09.12.2021 tarihli toplantısında; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 8 inci maddesinin beşinci fıkrası ile Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 20 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanan aşağıdaki “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi"nin kabul edilerek Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığına gönderilmesine,
karar verilmiştir.
GERİ ÖDEMEYE ESAS GERÇEKLEŞEN YATIRIM TUTARI
TESPİT METODOLOJİSİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç ve kapsam
MADDE 1 - (1) Bu Metodoloji, elektrik iletim sistemine bağlanmak isteyen kullanıcılar tarafından TEİAŞ adına tesis edilen iletim varlıklarının geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenler.
Dayanak
MADDE 2 - (1) Bu Metodoloji, 14/03/2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 8 inci maddesinin beşinci fıkrası ile 28/01/2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 20 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Genel esaslar
MADDE 3 – (1) Bağlantı anlaşması kapsamında gerçekleştirilen iletim tesislerinin gerçekleşen yatırım tutarları hesaplanırken;
a) EİH tesisleri için; emsal EİH seçiminin, tesisi gerçekleştirilen EİH ile aynı karakteristikte olan ve bağlantı anlaşması tarihi ile geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihi arasında TEİAŞ tarafından imzalanmış EİH sözleşmeleri içinden yapılması esastır.
Transformatör merkezi/YG güç kablosu tesisleri için; emsal iş kalemi seçiminin, bağlantı anlaşması tarihi ile geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihi arasında TEİAŞ tarafından imzalanmış iletim Transformatör merkezi/YG güç kablosu tesisleri yapım işi sözleşmeleri birim fiyat teklif cetvelleri içerisinde yer alan aynı teknik özelliğe sahip iş kalemleri içinden yapılması esastır.
b) Coğrafi Konum Kaynaklı Maliyet Farkı İl Katsayıları, coğrafi konum kaynaklı maliyet farkı olarak hesaba dahil edilir.
c) Yapımı gerçekleştirilen tesisin bağlantı anlaşması tarihi ile geçici kabul tarihi arasında bir yıldan daha az bir süre olması halinde gerçekleşen yatırım tutarının hesaplanmasında geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihinden önceki bir yıllık süre dikkate alınır.
ç) Türk Lirası ve/veya yabancı para birimi cinsinden teklifleri alınarak ihalesi gerçekleştirilen ve sözleşmesi imzalanmış olan enerji iletim tesislerinin sözleşmelerinde, döviz cinsinden olan teklifler, ihale tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmış olan TC Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirası cinsine çevrilir.
d) Bağlantı anlaşması tarihi ile geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihi arasında yer almayan birim fiyatlar, ait oldukları sözleşme tarihlerinden bağlantı anlaşması tarihine eskale edilir. Eskalasyon yapılırken temel endeks ve güncel endeks olarak Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan (2003=100) Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “Yurt İçi ÜFE” sütunundaki sayı esas alınır. Temel endeks, emsal EİH/transformatör merkezi/YG güç kablosu sözleşme tarihinden bir önceki aya ait endeks; güncel endeks ise geri ödemeye konu tesisin bağlantı anlaşması tarihinden bir önceki aya ait endekstir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Enerji İletim Hatları
Hesaplama kriterleri
MADDE 4 – (1) Bağlantı anlaşması kapsamında gerçekleştirilen EİH’lerin gerçekleşen yatırım tutarları hesaplanırken;
a) Karakteristik; gerilim seviyesi, devre sayısı, bundle (demet) sayısı, iletken kesiti (MCM) ve OPGW durumu (var/yok) teknik detaylarını içerir.
b) Emsal EİH seçimi, TEİAŞ tarafından 04/01/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihalesi gerçekleştirilen ve sözleşmeye bağlanan EİH yapım işi projeleri içerisinden yapılır.
c) Uzunluğu 5 km’den kısa EİH’ler için emsal EİH seçimi, uzunluğu 5 km’den kısa EİH’ler içerisinden yapılır.
ç) Uzunluğu 5 km – 15 km arası olan EİH’ler için emsal EİH seçimi, uzunluğu 5 km – 15 km arası olan EİH’ler içerisinden yapılır.
d) Uzunluğu 15 km’den uzun EİH’ler için emsal EİH seçimi, uzunluğu 15 km’den uzun EİH’ler içerisinden yapılır.
(2) Emsal EİH seçilirken; yenileme içerikli EİH sözleşme bedellerinden direk, iletken (faz ve koruma iletkenleri, hırdavat vs.) ve diğer malzemelere ait tüm demontaj fiyatları düşülerek ortaya çıkan fiyatlar Metodoloji kapsamında değerlendirilir.
(3) Bağlantı anlaşması kapsamındaki hattın OPGW’li olduğu ve ihale edilmiş işlerde aynı karakteristikli OPGW’li hattın bulunmadığı durumlarda, Metodoloji’nin her adımı için aynı karakteristikli OPGW’siz hat seçilir. OPGW bedelinin tespiti için ise aynı gerilim seviyesindeki OPGW’li EİH’lerden, OPGW temini ve çekimi bedelleri ile oluşan OPGW kilometrik birim fiyatları dikkate alınarak, hesaba esas OPGW kilometrik birim fiyatı belirlenir. OPGW kilometrik birim fiyatının, tesisi gerçekleşen EİH uzunluğu ile çarpılması sonucu bulanan OPGW yatırım tutarı OPGW’siz hesaplanan yatırım tutarına eklenir.
(4) Bağlantı anlaşması kapsamındaki hattın OPGW’siz olduğu ve aynı karakteristikli OPGW’siz hat bulunmadığı durumlarda Metodoloji’nin her adımı için aynı karakteristikteki OPGW’li hat dikkate alınır. Ancak OPGW’li hattın sözleşme bedelinden OPGW temini ve çekimi ile ilgili fiyatlar düşülerek ortaya çıkan fiyatlar Metodoloji kapsamında değerlendirilir.
Hesaplama yöntemi
MADDE 5 – (1) Gerçekleşen yatırım tutarı hesabının temeli, emsal EİH kilometrik birim fiyatının gerçekleşen EİH uzunluğu ile çarpılması esasına dayalı olup; EİH kilometrik demir direk ağırlığı , sözleşme bedelleri ( ve ), arazi zorluk katsayısı ile coğrafi konum katsayısı emsal EİH kilometrik birim fiyatını etkileyen etmenler olarak kullanılır ve bağlantı anlaşması tarihi ile geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihi arasında sözleşmesi imzalanmış EİH’lerin tamamı ortalama hesaba esas emsal EİH olarak kabul edilir.
(2) Bağlantı anlaşması tarihi ile geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihi arasında aynı karakteristiğe sahip en az bir sözleşme bulunmuyorsa;
a) Bağlantı anlaşması tarihinden geriye (04/01/2002 tarihine kadar) doğru aynı karakteristiğe sahip, anlaşma tarihine en yakın tarihli EİH’nin sözleşmesine ait kilometrik birim fiyat (),
b) Bağlantı anlaşması tarihinden geriye doğru da aynı karakteristiğe sahip, en az bir sözleşme bulunmuyorsa, geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihinden ileriye doğru aynı karakteristiğe sahip, geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihine en yakın tarihli EİH’nin sözleşmesine ait kilometrik birim fiyatı ()
dikkate alınır.
(3) Geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarı (GYT), aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanır:
(4) Bu formülde geçen;
GYT: Gerçekleşen Yatırım Tutarı (TL)
: Bağlantı anlaşması kapsamında tesisi gerçekleştirilen EİH uzunluğu (km)
Bağlantı anlaşması tarihi ile geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihi arasındaki aynı karakteristikli EİH sözleşmelerinin sayısı (adet)
: Emsal EİH kilometrik birim fiyatı (TL/km)
: Emsal EİH kilometrik malzeme birim fiyatı (TL/km)
= x 0,87
: Emsal EİH kilometrik işçilik birim fiyatı (TL/km)
= x 0,13
(ağırlık 1): Bağlantı anlaşması kapsamında tesisi gerçekleştirilen EİH’nin kilometrik demir direk ağırlığı (ton/km)
(ağırlık 2): Emsal EİH’nin kilometrik demir direk ağırlığı (ton/km)
(bedel 1): Emsal EİH toplam sözleşme bedeli içerisindeki iletken (faz ve korumalar (OPGW, AACSR, 70 mm2, 96 mm2 vb.)) dışı iş kalemleri malzeme ve işçilik bedeli (TL)
(bedel 2): Emsal EİH toplam sözleşme bedeli (TL)
(arazi zorluk katsayısı): Arazi zorluğuna dayalı işçilik maliyet farkı katsayısı
= /
: Bağlantı Anlaşması kapsamında tesisi gerçekleştirilen EİH’nin coğrafi konuma dayalı maliyet farkı katsayısı
: Emsal EİH’nin coğrafi konuma dayalı maliyet farkı katsayısını
ifade eder.
(5) Gerçekleşen Yatırım Tutarının, yukarıdaki fıkralara göre hesaplanamadığı durumlarda, emsal EİH kilometrik birim fiyatı () ve emsal EİH kilometrik galvanizli demir direk ağırlığı () aşağıda yer alan bentler kapsamında belirlenir ve gerçekleşen yatırım tutarı, birinci fıkradaki formüle göre hesaplanır.
a) Tek devre EİH’ler için; gerilim seviyesi, iletken kesiti (MCM) ve demet (bundle) sayısı bakımından aynı karakteristiğe sahip olan çift devre enerji iletim hatlarından bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında emsal hat seçilerek kilometrik birim fiyatının yarısı alınır. Emsal EİH kilometrik demir direk ağırlığı () için ise çift devre emsal EİH kilometrik galvanizli demir direk ağırlığının yarısı alınır.
b) Çift devre EİH’ler için; gerilim seviyesi, iletken kesiti (MCM) ve demet (bundle) sayısı bakımından aynı karakteristiğe sahip olan tek devre enerji iletim hatlarından bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında emsal hat seçilerek kilometrik birim fiyatının iki katı () alınır. Emsal EİH kilometrik demir direk ağırlığı () için ise tek devre emsal EİH kilometrik galvanizli demir direk ağırlığının iki katı alınır.
c) Demet (bundle) sayısı bakımından emsali bulunmayan EİH’ler için; gerilim seviyesi ve iletken kesiti (MCM) bakımından aynı karakteristiğe sahip olan enerji iletim hatlarından bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında emsal hat seçilerek, geri ödemesi yapılacak enerji iletim hattının demet sayısının emsal hattın demet sayısına oranının emsal hattın kilometrik birim fiyatı ile çarpımı sonucunda kilometrik birim fiyat () hesaplanır. Emsal EİH kilometrik demir direk ağırlığı ) için ise emsal EİH kilometrik galvanizli demir direk ağırlığının demet sayısı oranları ile çarpımı alınır.
ç) Emsal seçilen EİH’nin sözleşmesine ait kilometrik birim fiyatının () %87’si kilometrik malzeme birim fiyatı , %13’ü ise kilometrik işçilik birim fiyatı olarak hesaba dahil edilir. Bağlantı anlaşması kapsamında tesis edilen EİH’nin kilometrik demir direk ağırlığının emsal EİH kilometrik demir direk ağırlığına oranı / , EİH tesis işlerinde arazi zorluğunun matematiksel göstergesi olarak değerlendirilir. Arazi zorluğu (eğim, yükseklik, arazi yapısı vs.) kaynaklı maliyet farklılıklarının etkisi, malzeme miktarı artışı ve işçilikte farklı olduğundan, malzeme ve işçilik tutarları ayrı hesaplanır. Coğrafi konum kaynaklı maliyet farklılıklarının malzeme ve işçilik tutarlarına etkisi aynı olduğundan, malzeme ve işçilik tutarları birlikte hesaplanır. Kilometrik demir direk ağırlıkları oranında / malzeme miktarları artışı sağlanır.
d) Tesis edilen EİH’nin arazi zorluğundan kaynaklanan maliyet farkı (montaj vb. kriterleri); “arazi zorluğuna dayalı işçilik maliyet farkı katsayısı” ( kullanılarak gerçekleşen yatırım tutarı hesabına dahil edilir.
e) Tesis edilen EİH’nin coğrafi konumdan kaynaklanan maliyet farkı (imalat noktalarının uzaklığı, ulaşım, ekili/dikili alan ve imar alanları zarar ziyanları, hayat pahalılığı vb. kriterleri); illere göre belirlenen “coğrafi konumdan kaynaklı zorluk katsayıları” kullanılarak gerçekleşen yatırım tutarı hesabına dahil edilir.
f) Coğrafi konumdan kaynaklı zorluk katsayıları;
Tesis edilen EİH için, Fiili Durum Tespit Tutanaklarında yer alan hat uzunluğunun geçtiği kısımları oranında her farklı il için belirlenen katsayı kullanılarak nihai coğrafi konum katsayısı ( hesaplanır. Emsal EİH için de hat uzunluğunun geçtiği kısımları oranında her farklı il için belirlenen katsayı kullanılarak nihai coğrafi konum katsayısı ( hesaplanır. Katsayılar virgülden sonra 4 haneye yuvarlanır.
Coğrafi konum katsayıları farkı ( coğrafi konumdan kaynaklanan maliyet farkı olarak hesaplamaya dahil edilir.
İl sınırına en yakın küçük numaralı direk il sınırı kabul edilir, direk bulunduğu ilden, direğin önündeki iletkenler bir sonraki ilden hesaba katılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İletim Trafo Merkezleri ve YG Güç Kablosu
Hesaplama yöntemi
MADDE 6 - (1) Bağlantı anlaşması tarihi ile geri ödemeye konu işin geçici kabul tarihi arasındaki iletim transformatör merkezi/YG güç kablosu tesisleri yapım işi sözleşmeleri birim fiyat teklif cetvelleri içerisinde yer alan aynı teknik özelliğe sahip her bir iş kalemi birim fiyatının, “coğrafi konumdan kaynaklanan maliyet farkı katsayısı” ile çarpılarak bulunan iş kalemi tutarlarının aritmetik ortalaması, o iş kaleminin hesaplamaya esas birim fiyatı olarak kullanılır. Belirlenen birim fiyatlar onaylı projesine göre düzenlenen fiili durum tespit tutanaklarındaki miktarlarla çarpılarak bulunan iş kalemi tutarlarının toplanması suretiyle gerçekleşen yatırım tutarı hesaplanır.
(2) Bağlantı anlaşması tarihi ile geri ödemeye konu işin geçici kabul tarihi arasında aynı teknik özelliğe sahip en az bir iş kalemi bulunmuyorsa,
a) Bağlantı anlaşması tarihinden geriye doğru aynı teknik özelliğe sahip iş kalemlerinden, anlaşma tarihine en yakın sözleşme tarihli iş kalemi birim fiyatı,
b) Bağlantı anlaşması tarihinden geriye doğru da aynı teknik özelliğe sahip, en az bir iş kalemi bulunmuyorsa, geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihinden ileriye doğru aynı teknik özelliğe sahip iş kalemlerinden, geri ödemeye konu tesisin geçici kabul tarihine en yakın sözleşme tarihli iş kalemi birim fiyatı
dikkate alınır.
(3) Bağlantı anlaşması kapsamında yapımı gerçekleştirilen tesisin inşa edildiği coğrafi konumdan kaynaklanan maliyet farklılıklarının (coğrafi konumun imalat noktalarına uzaklığı, ekili/dikili alan ve imar alanları zarar ziyanları, ulaşım, hayat pahalılığı vb. kriterleri) gerçekleşen yatırım tutarına yansıtılması için illere göre belirlenen “coğrafi konumdan kaynaklı zorluk katsayıları” kullanılır. Bağlantı anlaşması kapsamında tesisi gerçekleştirilen transformatör merkezi/YG güç kablosunun coğrafi konuma dayalı maliyet farkı katsayısını, “ ise, emsal transformatör merkezi/YG güç kablosunun coğrafi konuma dayalı maliyet farkı katsayısını ifade eder.
(4) Coğrafi konumdan kaynaklı zorluk katsayıları;
Gerçekleştirilen tesis için, Fiili Durum Tespit Tutanaklarında yer alan tesisin inşa edildiği il için belirlenen katsayı ( kullanılır.
Emsal tesis için, tesisin inşa edildiği illere ait katsayılar ( kullanılır.
Coğrafi konum katsayıları farkı ( coğrafi konumdan kaynaklanan maliyet farklılığı olarak hesaplamaya çarpan olarak dahil edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan kararlar
MADDE 7 - (1) 16/11/2016 tarihli ve 6593-20 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan ve 26/11/2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi yürürlükten kaldırılmıştır.
Ekler
MADDE 8 - (1) Coğrafi Konum Kaynaklı Maliyet Farkı İl Katsayıları Tablosu, bu Metodolojinin ekidir.
Mülga Metodoloji hükümlerine tâbi olan kişilerin durumu
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) 26/04/2010 tarihli ve 2536 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi, 09/04/2015 tarihli ve 5557 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi ve 16/11/2016 tarihli ve 6593-20 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi hükümlerine tâbi olan kişilere de bu Metodoloji hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 9 - (1) Bu Metodoloji yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 10 - (1) Bu Metodoloji hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.
EK- Coğrafi Konum Kaynaklı Maliyet Farkı İl Katsayıları Tablosu.