(28 Ocak 2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK PİYASASI BAĞLANTI VE SİSTEM KULLANIM YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, gerçek ve tüzel kişilerin elektrik iletim veya dağıtım sistemine bağlanmaları ile bu sistemleri ve enterkonneksiyon hatlarını kullanmalarına ilişkin usul ve esasları düzenler.
(2) 2/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamındaki üretim tesisleri ile 14/3/2014 tarihli ve 28941 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamındaki OSB katılımcılarının sisteme bağlantısı ve sistem kullanımına ilişkin hususlar bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır. Ancak, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesi Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamındaki üretim tesisleri için de uygulanır.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bağlantı anlaşması: Bir üretim şirketi, dağıtım şirketi ya da tüketicinin iletim sistemine ya da dağıtım sistemine bağlantı yapması için yapılan genel ve özel hükümleri içeren anlaşmayı,
b) Bağlantı hattı: Tüketicilerin iç tesisatını dağıtım şebekesine bağlamak için gerekli ve bu Yönetmelik kapsamında belirtilen mesafe sınırları dâhilinde olan; AG’den bağlı tüketiciler için yapı bina giriş noktasından itibaren dağıtım şebekesine kadar, OG’den bağlı tüketiciler için tüketicinin şalt sahasının bittiği noktadan itibaren dağıtım şebekesine kadar olan hattı,
c) Bağlantı noktası: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğini ve alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktasını,
ç) Dağıtım: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,
d) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
e) Dağıtım tesisi: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları,
f) Enterkonneksiyon: İletim ve dağıtım sistemlerinin toplamından oluşan ulusal elektrik sisteminin diğer bir ülkeye ait elektrik sistemine bağlanmasını,
g) Enterkonneksiyon kullanım anlaşması: Uluslararası enterkonneksiyon hatlarını kullanan üretim şirketleri ve tedarik şirketleri ile bu hatları işleten iletim veya dağıtım şirketleri arasında yapılan ve enterkonneksiyon hatlarının kullanımı ile ilgili esas ve usulleri içeren anlaşmayı,
ğ) İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini,
h) İletim tesisi: Üretim veya tüketim tesislerinin 36 kV üstü gerilim seviyesinden bağlı olduğu üretim veya tüketim tesisi şalt sahasından sonraki nihayet direğinden itibaren iletim şalt sahalarının orta gerilim fiderleri de dâhil olmak üzere dağıtım tesislerinin bağlantı noktalarına kadar olan tesisleri,
ı) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, Yönetmelik, lisans, tebliğ, genelge ve Kurul kararlarını,
i) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,
j) Kullanıcı: İletim veya dağıtım sistemine bağlanan ya da bu sistemleri veya enterkonneksiyon hatlarını kullanan gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
l) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
m) Lisans: Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için Kanun uyarınca verilen izni,
n) Önlisans: Üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişilere, üretim tesisi yatırımlarına başlamaları için gerekli onay, izin, ruhsat ve benzerlerinin alınabilmesi için belirli süreli verilen izni,
o) OSB: Kurumdan lisans almak suretiyle dağıtım veya üretim faaliyetlerinde bulunma hakkı elde eden organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini,
ö) Özel direkt hat: Yapılacak sistem kontrol anlaşması hükümlerine göre üretim lisansı sahibi bir tüzel kişinin üretim tesisi ile müşterileri ve/veya iştirakleri arasında elektrik enerjisi naklinin sağlanabilmesi veya üretim lisansı sahibinin sınırda yer alan illerde kurduğu üretim tesisinde ürettiği elektriği iletim veya dağıtım sistemine bağlantı tesis etmeden ihraç edebilmesi amacıyla, iletim veya dağıtım şebekesi dışında ulusal iletim veya dağıtım sistemi için geçerli standartlara uygun olarak tesis edilerek işletilen hattı,
p) Sistem kontrol anlaşması: TEİAŞ veya dağıtım şirketi ile özel direkt hattın mülkiyet sahibi veya işletmecisi olan özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişi arasında, iletim ve dağıtım sistemlerinin kararlılığının ve işletme bütünlüğünün korunmasını sağlayan hükümleri içeren ve özel hukuk hükümlerine göre yapılan anlaşmayı,
r) Sistem kullanım anlaşması: Bir üretim şirketi, tedarik lisansı sahibi şirket veya tüketicinin iletim sistemini ya da dağıtım sistemini kullanımına ilişkin genel hükümleri ve ilgili kullanıcıya özgü koşul ve hükümleri içeren anlaşmayı,
s) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketi,
ş) Tedarik şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan ve/veya perakende satılması, ithalatı, ihracatı ve ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,
t) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
u) Tüketici: Elektriği kendi kullanımı için alan kişiyi,
ü) Üretim şirketi: Sahip olduğu, kiraladığı, finansal kiralama yoluyla edindiği veya işletme hakkını devraldığı üretim tesisi ya da tesislerinde elektrik enerjisi üretimi ve ürettiği elektriğin satışıyla iştigal eden özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişiyi,
v) AG: Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilim seviyesini,
y) Dağıtım şebekesi: Tüketicilerin iç tesisatını dağıtım sistemine bağlamak üzere tesis edilen bağlantı hatları hariç dağıtım tesisini,
z) Geçici bağlantı: Şantiye, fuar, lunapark, panayır, maden ocağı vb. yerlerin elektrik ihtiyacının karşılanması amacıyla 10 (on) yıldan kısa, sınırlı bir süre için yapılan bağlantıyı,
aa) İç tesisat: Tüketim tesislerine ait bağlantı noktasından sonra yer alan ve kullanıcı sorumluluğunda bulunan elektrik tesisatını,
bb) Meskun mahal: 2/11/1985 tarihli ve 18916 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinde belirtilen “yerleşme alanı” ve “belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan köy ve mezraların yerleşik alanı ve civarı” ile mera, yaylak (yayla) ve kışlakların ilgili mevzuata göre geçici yerleşime açılan kısımlarını,
cc) OG: Etkin şiddeti 1000 Voltun üstünden 36 kV’a kadar olan (36 kV dahil) gerilim seviyesini,
çç) TEDAŞ: Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü’nü,
dd) Uzun dönem elektrik enerjisi üretim gelişim planı: Kanunun 20 nci maddesi uyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından onaylanıp yayımlanan planı,
ee) Yapı bina giriş noktası: AG seviyesinden bağlı kullanıcı tesislerine ait iç tesisatın başlangıç noktası olan, iç tesisat projesinde gösterilen, dağıtım şirketinin uygun gördüğü ve kullanıcı tarafından tesis edilen; binalarda, binanın üzerinde veya içerisinde yer alan dam direği, konsol, kofre, ana pano vb. teçhizatta, diğer yerlerde ise kullanım yerine ait ana panoda bulunan, bağlantı hattının bağlanabileceği bağlantı veya anahtarlama ya da koruma elemanını,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer kavram ve kısaltmalar, ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Bağlantı ve sistem kullanım hakları
MADDE 4 – (1) Gerçek veya tüzel kişilerin, iletim ve dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanım talepleri, TEİAŞ ve dağıtım şirketi tarafından eşit taraflar arasında ayrım gözetilmeksizin karşılanır.
(2) Serbest tüketici niteliği kazanmış bir tüketicinin tedarikçisini seçme serbestisine hiçbir surette müdahale edilemez ve serbest tüketicilerin sisteme bağlantı ve sistem kullanım hakları engellenemez.
(3) Gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından işletilmekte olan iletim veya dağıtım sistemlerine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında;
a) Bağlantı yapılması öngörülen tarihte, bağlantı yapılmak istenen noktada şebekenin teknik özelliklerinin yetersiz olması,
b) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesinde, sisteme bağlantıyla ilgili olarak Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatta yer alan standartların sağlanamaması,
c) Yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından gerekçeleriyle belgelenmesi,
ç) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesi için gerekli olması durumunda, gerilim düşümü, harmonik, elektromanyetik girişim, fliker seviyesi gibi değerlerin, şebekeye giriş veya çıkış noktasında ve iletim ve dağıtım kademelerinde, ilgili mevzuatta belirlenen sınırları karşılamaması durumu,
d) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin, sistem elektrik enerjisinin kalitesini, ilgili mevzuatta yer alan standartların dışına çıkarması durumu,
e) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi bağlantı taleplerinde, talep edilen bağlantı noktasına oranla ekonomik açıdan daha uygun ve daha düşük sistem kaybı sağlayan bağlantı noktasının varlığı durumu,
hariç olumsuz görüş verilemez.
(4) TEİAŞ ve dağıtım şirketinin sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki olumsuz görüşlerinin gerekçelendirilmesi zorunludur. Sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki olumsuz görüş gerekçelerinin Kurum tarafından yapılan veya yaptırılan inceleme sonucunda Kurul tarafından uygun bulunmaması halinde, TEİAŞ veya dağıtım şirketi, başvuru sahibi ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamakla yükümlüdür.
(5) Sisteme bağlantının, bağlantı yapılması talep edilen nokta itibarıyla bu maddede yer alan koşullardan herhangi biri nedeniyle mümkün olmaması durumunda, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından bir başka bağlantı noktası teklif edilebilir.
(6) İletim veya dağıtım sistemine bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından kendilerine iletim veya dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanımı konusunda;
a) Adil koşulların teklif edilmediği,
b) Ayrımcılık yapıldığı,
c) Gösterilen gerekçelerin yetersiz olduğu,
gibi hususlardaki itirazları Kurum tarafından incelenerek, başvuru tarihinden itibaren azami altmış gün içerisinde sonuca bağlanır. Üretim tesislerine ilişkin itirazlar Kurul kararıyla sonuçlandırılır.
Üretim tesisleri için verilen bağlantı görüşleri
MADDE 5 – (1) TEİAŞ veya dağıtım şirketleri tarafından, üretim tesislerinin iletim veya dağıtım sistemlerine bağlantısı hakkında bu Yönetmelik kapsamında verilen görüşler, Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde verilmiş kabul edilir.
(2) TEİAŞ her yıl takip eden beş ve on yıl için, dağıtım şirketleri her yıl takip eden beş yıl için olmak üzere sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerini 1 Nisan tarihine kadar kendi internet sayfalarında yayımlar. Bu şekilde yayımlanan bölgesel kapasiteler dışında üretim tesislerine bağlantı görüşü verilmez. Arz güvenliğinin sağlanması amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve piyasada rekabetin geliştirilmesi amacıyla Kurum tarafından talep edilmesi hâlinde, TEİAŞ ve dağıtım şirketleri, belirledikleri kapasiteleri ve bağlantı noktalarının sayısını sistem koşullarını dikkate alarak artırmakla yükümlüdür.
(3) İkinci fıkra kapsamında beş yıllık bölgesel üretim tesisi kapasitelerinin belirlenmesinde TEİAŞ tarafından aşağıdaki esaslar uygulanır;
a) TEİAŞ, beş yıllık bölgesel üretim tesisi kapasitesini belirlerken, mevcut ve beş yıllık süre içerisinde yatırım programına alınmış olan iletim tesisleri ve trafo merkezlerinin kapasitesini dikkate alır.
b) (a) bendi kapsamında belirlenen beş yıllık bölgesel bağlanabilir üretim tesisi kapasitesi TEİAŞ tarafından; dağıtım gerilim seviyesi için her yıl 1 Mart tarihine kadar her bir yıl için ve trafo merkezi bazında dağıtım şirketlerine ve Kuruma, iletim gerilim seviyesi için her yıl 1 Nisan tarihine kadar her bir yıl için ve bölgesel bazda Kuruma bildirilir.
(4) İkinci fıkra kapsamında beş yıllık bölgesel üretim tesisi kapasitelerinin belirlenmesi çerçevesinde dağıtım şirketleri tarafından;
a) Üçüncü fıkranın (b) bendi kapsamında TEİAŞ tarafından yapılan bildirimler de göz önüne alınarak halihazırda dağıtım sistemine bağlı ya da bağlantısı hakkında olumlu görüş verilmiş olan lisanslı ve lisanssız üretim tesislerini dikkate alarak bölgelerine bağlanabilecek beş yıllık bölgesel üretim tesisi kapasiteleri, her bir yıl için bağlanabilir kapasite de belirtilmek suretiyle trafo merkezi bazında (b) bendinde belirtilen şekilde, 1 Nisan tarihine kadar Kuruma bildirilir.
b) İnternet sitelerinde her bir trafo merkezi bazında, bağlı olanlar ile bağlantı hakkında olumlu görüş verilmiş olan üretim tesisleri, kapasiteleri de belirtilmek suretiyle, liste şeklinde yayımlanır. Bağlı olanlar ile olumlu görüş verilmiş olan üretim santrallerinin listede ayrı ayrı gösterilmesi ve toplam kapasite bilgilerine yer verilmesi zorunludur. Bu listede lisanssız üretim tesislerine ilişkin olarak şebekeye bağlanmış olanların ve çağrı mektubu verilenlerin ayrı ayrı toplam kapasitesine yer verilir.
(5) TEİAŞ tarafından, ikinci fıkra kapsamında on yıllık bölgesel üretim tesisi kapasitelerinin belirlenmesinde Uzun Dönem Elektrik Enerjisi Üretim Gelişim Planı dikkate alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İletim Sistemine Bağlantı ve Sistem Kullanımı
Bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları
MADDE 6 – (1) İletim sistemine bağlanmak ve iletim sistemini kullanmak isteyen dağıtım şirketleri, OSB’ler ve tüketiciler TEİAŞ’a başvurur. TEİAŞ bağlantı başvurusunu bu Yönetmelik ve Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre inceler ve bağlantı başvurusu hakkındaki görüşünü başvuru tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine yazılı olarak bildirir.
(2) Üretim tesislerinin iletim sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkındaki başvurular Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği çerçevesinde yapılır. TEİAŞ başvuru kapsamındaki üretim tesisinin bağlanması talep edilen trafo merkezi ile bağlantı kapasitesine ilişkin bu Yönetmelik ve Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği kapsamında oluşturulan görüşünü, bildirim tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde sonuçlandırarak Kuruma sunar.
(3) İletim sistemine aynı bağlantı noktasından bağlanmak üzere birden fazla başvuru olması ve başvuruların tümünün karşılanmasının mümkün olmaması halinde tüm başvuru sahipleri durum hakkında bilgilendirilir ve bu kapsamda;
a) Tüketim tesisleri için sırasıyla;
1) Dağıtım şirketi tarafından yapılan başvuruya,
2) OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından yapılan başvuruya,
b) Üretim tesisleri için sırasıyla;
1) Yerli kömüre dayalı üretim tesislerine ilişkin başvuruya,
2) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerine ilişkin başvuruya,
öncelik tanınır. Diğer hallerde, elektrik piyasası mevzuatında başka özel bir düzenleme olmaması durumunda başvuru sırasına göre işlem yapılır.
(4) İletim sistemine bağlanması uygun görülen üretim tesislerine ilişkin olarak başvuru sahibi, üretim lisansına başvurmadan evvel önlisans süresi içerisinde bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları için TEİAŞ’a başvurmak zorundadır.
(5) TEİAŞ, iletim sistemine bağlanması uygun bulunan başvuru sahibi ile EK-1’de gösterildiği şekilde bağlantı anlaşmasını ve sistem kullanım anlaşmasını yapar. Bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin olarak TEİAŞ ve kullanıcı arasında bu Yönetmelik uyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan standart nitelikteki bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları kullanılır. Bu anlaşmaların genel hükümlerinde, Kurul onayı olmaksızın değişiklik yapılamaz. Kurul, gerektiğinde bu anlaşmaların genel hükümlerinde değişiklik yapabilir. Bu anlaşmaların genel hükümlerinde Kurul tarafından değişiklik yapılması halinde, TEİAŞ ile kullanıcılar arasında yeni genel hükümleri içeren anlaşmalar, TEİAŞ tarafından kullanıcılara yapılacak bildirim tarihinden itibaren 2 ay içerisinde imzalanır veya TEİAŞ’ın uygun görmesi halinde Kurul tarafından değiştirilen hükümlere ilişkin bir ek sözleşme TEİAŞ’ın yapacağı bildirim tarihinden itibaren 2 ay içerisinde imzalanmak suretiyle değişiklik hükümleri geçerlilik kazanır. TEİAŞ’ın bildirimine rağmen bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamak üzere başvuruda bulunmayan gerçek ve tüzel kişilere ait üretim ve tüketim tesislerinin iletim sistemi ile irtibatı TEİAŞ tarafından beş iş günü öncesinde bildirim yapılmak suretiyle kesilir.
(6) İletim sistemine bağlı olduğu halde TEİAŞ ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşması imzalamayan gerçek ve tüzel kişiler, Kurul tarafından onaylanan iletim bedelleri ile Kurul tarafından onaylı tip anlaşmalarda öngörülen diğer bedelleri TEİAŞ’a ödemekle yükümlüdür.
(7) Üretim tesislerine ilişkin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları üretim lisansı alınmadan önce imzalanamaz. Ancak, önlisans sahibinin TEİAŞ’a başvurusu ve TEİAŞ’ın olumlu görüş vermesi şartıyla Kurum, önlisans sahibi tüzel kişi ile bağlantı anlaşması imzalanmasını uygun bulabilir.
(8) Kuruldan devir onayı alınmak suretiyle üretim lisansı başvurusu yapmış olan tüzel kişilerle devir onayının alınmasını takiben bağlantı anlaşması imzalanabilir.
(9) Bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları taraflarca imzalandıkları tarih itibarıyla yürürlüğe girerler. Ancak, iletim bedelleri ile Kurul tarafından onaylı tip anlaşmalarda öngörülen diğer bedeller ilk kez, tüketim yönlü iletim sistemi kullanımı için iletim sisteminin ilk defa kullanıldığı tarih esas alınarak, üretim yönlü iletim sistemi kullanımı için ise her bir ünitenin geçici kabulü esas alınarak uygulanır.
(10) Üretim lisansı sahibi iletim sistemi kullanıcıları lisansları sona ermeden sistem bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarının feshedilmesini talep edemezler.
Anlaşma gücü
MADDE 7 – (1) Kullanıcıya bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında tahsis edilen kapasite, kullanıcının anlaşma gücünü oluşturur. İletim sistemine bağlantı noktasından alınan veya verilen elektrik enerjisi kapasitesinin azami değeri, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında belirtilen anlaşma gücünü aşamaz.
(2) Tüketicilerin TEİAŞ ile imzalayacakları bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında yer alan anlaşma güçlerinin, iletim sistemine bağlantı görüşü verilmesi esnasında TEİAŞ tarafından tahsis edilen güç değeri ile aynı olması zorunludur.
(3) Kullanıcının anlaşma gücünü ihlal etmesi halinde herhangi bir ilave ihtara gerek kalmaksızın sistem kullanım anlaşmasında söz konusu ihlale ilişkin olarak düzenlenmiş bulunan yaptırımlar uygulanır. Üretim tesisinin TEİAŞ tarafından verilen acil durum talimatı nedeniyle anlaşma gücünü ihlal etmesi halinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.
(4) Üçüncü fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla TEİAŞ, iletim sisteminin güvenliği üzerinde risk oluşturacak şekilde anlaşma gücünü aşan kullanıcıyı, ihlalin sonlandırılması için uyarır. Üretim şirketleri, uyarı bildirimini aldığı tarih itibarıyla, diğer kullanıcılar ise uyarı bildiriminin alınmasından itibaren otuz gün içerisinde anlaşma gücü ihlalini sonlandırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ilgili kullanıcının elektrik enerjisi kesilebilir. Elektrik enerjisinin kesilmesi ve tekrar verilmesi durumunda oluşan maliyetler, ilgili kullanıcı tarafından karşılanır.
(5) TEİAŞ, iletim sistemini olumsuz yönde etkileyecek şekilde anlaşma gücünün üzerinde elektrik enerjisi alınmaması ve verilmemesi için otomatik enerji kesme sistemlerini devreye alabilir.
(6) TEİAŞ’ın kullanıcıyla yaptığı sistem kullanım anlaşmasında taahhüt ettiği kapasiteyi sağlayamaması durumunda, TEİAŞ tarafından ödenecek bedellere ilişkin hükümler sistem kullanım anlaşmasında düzenlenir.
(7) Kullanıcı, anlaşma gücünü artırmak üzere, aynı fiyatlandırma yılı içerisinde en fazla üç defa sistem kullanım anlaşmasında değişiklik yapılmasını talep edebilir. Kullanıcı, sistem kullanım anlaşması değiştirilmeden anlaşma gücünü aşamaz. TEİAŞ, kullanıcının anlaşma gücünü artırmaya ilişkin talebi hakkındaki görüşünü, başvurunun alındığı tarihten itibaren kırk beş gün içerisinde kullanıcıya bildirir. Bu sürenin sonuna kadar herhangi bir görüş verilmemesi halinde kullanıcının talebi kabul edilmiş sayılır.
(8) Kullanıcı anlaşma gücünü düşürmek amacıyla talep tarihinden iki ay sonra uygulanmak üzere üç yılda bir defa sistem kullanım anlaşmasında değişiklik yapılmasını talep edebilir. İletim seviyesinden bağlı tüketiciler, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında ilk imzalanan anlaşma güçlerinin altına düşecek şekilde güç düşümü talebinde bulunamaz. TEİAŞ iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim tarifelerinin uygulandığı bölge bazında toplam anlaşma gücünün altına inilmediği sürece dağıtım şirketleri aynı fiyatlandırma yılı içerisinde bir defa olmak üzere TM’ler arasında güç aktarımı talebinde bulunabilir.
(9) Üretim lisansı sahiplerinin TEİAŞ ile ilk imzalayacakları bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında yer alan anlaşma gücü, lisanslarına derç edilmiş olan kurulu güç değeri ile aynı olmalıdır. Üretim lisansı sahiplerinin sistem kullanım anlaşmalarında yer alan sisteme veriş yönündeki anlaşma gücü değişiklikleri lisans tadilleri ile uyumlu olacak şekilde bu maddede belirtilen sürelerle sınırlı olmaksızın gerçekleştirilir.
(10) Elektrik Şebeke Yönetmeliği uyarınca, talepleri doğrultusunda yeni transformatör merkezi inşa edilen elektrik dağıtım şirketleri ve dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri ile yapılan bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında yer alan anlaşma güçleri, yeni transformatör merkezi kapsamında TEİAŞ tarafından tahsis edilen gücün altında olamaz.
İletim sistemi mülkiyet sınırları
MADDE 8 – (1) Üretim veya tüketim tesislerinin 36 kV üstü gerilim seviyesinden bağlı olduğu üretim veya tüketim tesisi şalt sahasından sonraki nihayet direğinden itibaren iletim şalt sahalarının orta gerilim fiderleri de dâhil olmak üzere dağıtım tesislerinin bağlantı noktalarına kadar olan tesisler iletim sistemi mülkiyet sınırını oluşturur.
(2) Üretim veya tüketim tesisinin iletim sistemine bağlantısının, bir başka üretim veya tüketim tesisine ait şalt sahası üzerinden yapılması hâlinde bağlantı yapılan fiderin kullanım hakkı, işletme ve bakımı TEİAŞ’a aittir. Ancak, TEİAŞ bu tür teçhizatların işletme ve bakımını ilgili üretim veya tüketim sahibi kişilere bedeli karşılığında gördürebilir.
(3) Transformatör merkezi, kapasitör merkezi gibi iletim tesislerinin iç ihtiyacını karşılayan ve/veya sadece bu tesislerinin mütemmim cüzü niteliğindeki bina, lojman, misafirhane vb. yerleri besleyen OG/AG transformatörleri ve bunlara ait OG ve AG şebeke, iletim tesisine ait yardımcı tesis olarak kabul edilir. Bu kapsamda olup iletim tesisi sınırları içindeki tesislerin mülkiyeti ve işletme sorumluluğu taraflar başka şekilde anlaşmaz ise TEİAŞ’a aittir. Bununla birlikte dağıtım şirketi, bu fıkra kapsamında olup iç ihtiyaç dışındaki kullanım yerlerindeki kullanıcıların dağıtım sistemi kullanıcısı olmalarını temin edecek şekilde TEİAŞ ve kullanıcılar ile gerekli anlaşmaları imzalar. Dağıtım şirketinin, sadece bu kapsamdaki bir OG/AG transformatörüne ilişkin olarak TEİAŞ ile anlaşma imzalamış olması söz konusu OG barasını dağıtım şirketinin kullanımındaki bara haline getirmez.
İletim sisteminden ayrılma
MADDE 9 – (1) İletim sistemini tüketim yönlü kullanan kullanıcılar iletim sistemine bağlı tesis ve teçhizatını sistemden ayırmak suretiyle iletim sistemi kullanımını sona erdirmek istediğinde, TEİAŞ’a yazılı olarak başvurmasından itibaren, taraflar farklı bir süre üzerinde mutabık kalmadıkları takdirde, en geç 15 gün içerisinde iletim sistemi kullanımı sonlandırılır. Üretim lisansı sahibi kullanıcılar lisansları iptal edilmediği veya sona ermediği sürece iletim sisteminden ayrılmayı talep edemezler.”
(2) TEİAŞ ile kullanıcı, farklı bir süre için mutabık kalmadıkları takdirde, sistemle bağlantının fiziki olarak kesilmesini takip eden altı ay içerisinde birbirlerinin arazisinde bulunan varlıklarını kaldırır.
(3) İletim sisteminden ayrılma talebinde bulunan kullanıcının, ayrılma tarihinden itibaren bir yıl içerisinde aynı noktadan iletim sistemine yeniden bağlanma talebinde bulunması durumunda; bu kullanıcı, ayrılma tarihinden yeniden bağlanma tarihine kadar olan süreyi kapsayan zaman dilimi için önceki anlaşma gücü üzerinden ilgili dönemin sistem kullanım ve sistem işletim fiyatlarına göre hesaplanan bedeli, sisteme yeniden bağlanma bedeli olarak ödemekle yükümlüdür.
(4) İletim sistemine bağlı üretim tesislerinin 1 (bir) yıl veya daha uzun bir süre devre dışı kalacak olması durumunda üretim lisansı sahibi tüzel kişinin TEİAŞ’a başvurusu üzerine tesise ilişkin sistem bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları feshedilmez ve kullanıcının sistemle bağlantısı kesilmez. Bu durumda kullanıcı TEİAŞ’a sabit iletim bedellerinin %10’unu ödemeye devam eder. Tesisin bir yıldan daha kısa bir süre içerisinde devreye girmesi durumunda eksik alınmış olan bedeller kullanıcıdan tahsil edilir.”
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Dağıtım Sistemine Bağlantı ve Sistem Kullanımı
Bağlantı başvurusu
MADDE 10 – (1) Tüketim tesisleri için dağıtım sistemine bağlantısı istenen kullanım yerinin maliki, kullanım yeri üzerinde tasarruf sahibi bulunan gerçek ve tüzel kişiler veya bunların yetkilendirdiği gerçek veya tüzel kişiler bağlanmayı talep ettikleri tarihi belirterek bulundukları dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine müracaat eder.
(2) Birinci fıkra kapsamında bağlantı talebinde bulunan başvuru sahibi;
a) Tapu kaydını ve onaylı elektrik projesini,
b) İmar alanı içerisinde bulunanlar, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 30 ve 31 inci maddelerine göre yapı kullanma iznini,
c) Köy yerleşik alanları ve civarı ile mezralarda bulunanlar, 3194 sayılı İmar Kanununun 27 ve 30 uncu maddelerine göre yapı kullanma iznini,
ç) İmar ve köy yerleşim alanları dışında bulunanlar, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerinden verilecek yapı kullanma iznine ilişkin belgeyi,
d) Ruhsat gerektirmeyen kullanım yerleri için mevzuat kapsamında ilgili mercilerden alınacak izin belgesini,
e) 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun hükümleri kapsamındaki yerler için alınan izin belgesini,
f) İnşa halindeki yapılarda şantiye bağlantısı ve/veya bu yapılara ait kalıcı bağlantı için 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca alınan yapı ruhsatını,
g) İlgili mevzuatın zorunlu kılması halinde istenecek diğer belgeleri,
dağıtım şirketine ibraz eder.
(3) Kullanım amacıyla sınırlı bir süre için, dağıtım sistemine geçici bağlantı yaparak elektrik enerjisi temin etmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler, elektrik projesini ve kullanım amacının gerektirdiği izin belgesini ibraz etmek kaydıyla başvuruda bulunur.
Bağlantı görüşü
Madde 10/A – (1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır.
(2) Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım şirketi tarafından, 4 üncü madde ile bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir.
(3) Dağıtım sistemine bağlanmak ve dağıtım sistemini kullanmak suretiyle elektrik enerjisi üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişinin dağıtım sistemine bağlantısı hakkındaki bağlantı görüşü; önlisans süreci kapsamında Kurum tarafından yazılı olarak istenmesi üzerine bu Yönetmelik, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde oluşturularak bildirilir. Dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünün oluşturulması ve sisteme bağlantı yapılmasında sırasıyla yerli kömüre, yenilenebilir enerji kaynaklarına ve diğer kaynaklara dayalı üretim tesislerine öncelik tanınır. Diğer hallerde, elektrik piyasası mevzuatında başka özel bir düzenleme olmaması durumunda başvuru sırasına göre işlem yapılır.
(4) Bağlantı talebinde bulunulan tüketim tesisleri açısından;
a) Dağıtım şirketince yapılacak inceleme neticesinde saha etüdü gerektirmeyen hallerde başvuru tarihinden itibaren yedi iş günü, saha etüdü gerektiren hallerde ise başvuru tarihinden itibaren on iş günü içerisinde, beşinci fıkra hükümleri dikkate alınarak belirlenen bağlantı talebinin karşılanabileceği makul bir süreyi ve gerekçelerini içeren bağlantı görüşü başvuru sahibine yazılı veya kullanıcının talep etmesi halinde elektronik olarak bildirilir. Söz konusu bağlantı görüşünde; öngörülen bağlantı tarihine veya bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren öngörülen bağlantı süresine, bağlantı gerilim seviyesine, tesis edilmesi gereken dağıtım tesisleri ve/veya bağlantı hattının kapsamına, bunlara ilişkin tarafların yükümlülükleri ile öngörülen bağlantı hattına göre bağlantı bedeline ve hat katılımına ilişkin bilgilere yer verilir. Bağlantı görüşünün geçerlilik süresi altmış günden az olamaz.
b) Başvuru sahibinin, bağlantı görüşünde yer verilen öngörülen bağlantı süresine/tarihine itiraz hakkı saklı olup, bu konuda Kuruma başvuru yapılabilir. Başvuru, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından değerlendirilir. Dağıtım şirketi tarafından verilen görüşe ilişkin gerekçelerin Kurum tarafından uygun görülmemesi halinde, Kurumun belirleyeceği sürede bağlantı yapılır.
c) Başvuru sahibinin (b) bendi kapsamında haksız bulunması veya bağlantı talebinin karşılanabilmesi için dağıtım şirketi tarafından bildirilen sürenin başvuru sahibi tarafından uzun bulunması ve bağlantı talebinin dağıtım şebekesi yapılarak karşılanabilir olması halinde gerekli yatırım 21 inci madde kapsamında başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir.
(5) Tüketici niteliğindeki başvuru sahibinin bağlantı talebi aşağıdaki şartlar dahilinde karşılanır:
a) Meskun mahal içinde bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı taleplerinin, bağlantı anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren;
1) Sadece AG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda 2 (iki) ay,
2) Mevcut AG şebekesinde kapasite artışı veya ilave tesis yapılması gereken durumlar ile mevcut dağıtım transformatörü tesisinde güç artışı yapılması gereken durumlarda 4 (dört) ay,
3) Yeni bir dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezi yapılması gereken durumlarda 6 (altı) ay,
4) Sadece OG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda 4 (dört) ay,
5) OG bağlantı hattı dışında, 2 (iki) km’ye kadar OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda 6 ay,
6) OG bağlantı hattı dışında, 2 (iki) km’den daha uzun OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda 18 (on sekiz) ay
içinde karşılanması esastır.
b) Bağlantı için gerekli tesislere ilişkin olarak kazı izni gereken durumlarda, (a) bendinde belirlenen ilgili süreye 2 (iki) ay ilave edilir ve varsa kazı yasağı uygulanan dönem bağlantı tarihinin belirlenmesinde dikkate alınır.
c) Bağlantı için gerekli olan dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezinin tesis edilebileceği uygun yerin mevcut olmaması halinde (a) bendindeki ilgili süreye 6 (altı) ay ilave edilir. Ancak gerekli yerin kullanıcı tarafından tahsis edilmesi halinde bu süre ilavesi yapılmaz.
ç) Bağlantı talebinin karşılanması için yapılması gereken tesis yatırımı (a) bendinde belirtilenlerden iki veya daha fazlasını içeriyorsa bağlantı talebinin karşılanmasında (a), (b) ve (c) bentleri dikkate alınarak belirlenen sürelerden uzun olanı esas alınır.
d) (b) ve (c) bentlerinde yer alan izin ve süreçler açısından, dağıtım şirketinin süresi içerisinde ve uygun şekilde ilgili kamu kurumuna başvuru yapmış olması şartıyla; ilgili kamu kurumunda gerçekleşecek işlem sürecinde yaşanacak olası gecikmeler nedeniyle (b) ve (c) bentlerinde belirlenen sürelerin aşılması halinde, aşan süre kadar (a) bendindeki sürelere ekleme yapılır.
e) Meskun mahal dışında bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı talepleri kullanıcının bağlantı başvurusunda bulunduğu tarihten itibaren en geç 5 yıl içinde karşılanır.
f) Başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmak istediği tarihin bu madde hükümlerine göre belirlenen tarihten daha sonra olması halinde bağlantı, başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmayı öngördüğü tarihe kadar yapılır.
g) Meskun mahal içinde bulunan ve bağımsız bölüm bazında kurulu gücü 160 kW’a kadar olan tarımsal sulama haricindeki kullanım yerlerine ait bağlantı talepleri, başvuru sahibi tarafından müstakil OG bağlantısı tercih edilmediği müddetçe AG’den karşılanır.
ğ) (f) bendi kapsamı dışındaki diğer durumlarda bağlantı yapılacak gerilim seviyesi mevcut şebeke koşulları ve planlamalara göre dağıtım şirketi tarafından belirlenir.
h) AG dağıtım şebekesi bulunmayan mevcut yerleşim yerlerinin ilk kez yerleşime açılan genişleme alanları ile mevcut yerleşim yerleri dışında yeni oluşan mahallelerde bağlantı taleplerinin AG seviyesinden karşılanabilmesi için bir dağıtım transformatöründen beslenebilecek şekilde tarımsal sulama haricinde en az 5 kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış olması gerekir.
ı) Ruhsata tabi olmayan kuyudan veya akarsu, gölet vb. diğer su kaynaklarından tarımsal sulama yapma amaçlı bağlantı taleplerine mevcut AG şebekesinin uygun olması ve yeni yatırım gerekmemesi durumunda olumlu görüş verilir. Bağlantı talebinin mevcut dağıtım şebekesinde yapılacak kapasite artışı ile karşılanabilir olması durumunda kullanıcının söz konusu kapasite artış yatırımının maliyetini üstlenmesi halinde bağlantı talebi karşılanır.
i) Meskun mahal dışında bir OG kullanıcısına ait transformatörden, transformatör malikinin muvafakati ile en fazla beş kullanım yerine ayrı kullanıcı olarak müstakil ölçü sistemi ile bağlantı yapılabilir. Bu durumda söz konusu transformatör ortak kullanım haline gelen tesis olarak değerlendirilmez ve bu transformatörden bağlı kullanıcılar OG kullanıcısı olarak kabul edilir. Bu durumdaki bir tesise altıncı kullanıcının bağlanacak olması durumunda söz konusu tesisin ortak kullanım haline geldiği kabul edilir ve 37 nci madde kapsamında işlem yapılır.
Bağlantı hattı
Madde 10/B – (1) Kullanıcının dağıtım şebekesine bağlantısının sağlanması için tesis edilecek bağlantı hattının kullanım yerinin bulunduğu kullanıcı mülkiyetindeki arazi sınırları dışında kalan kısmı;
a) Kullanıcının meskun mahal içinde bulunan OG kullanıcısı olması halinde beş yüz metreden,
b) Kullanıcının meskun mahal içinde bulunan AG kullanıcısı olması ve bağlantının havai hat ile yapılacak olması halinde elli metreden,
c) Kullanıcının meskun mahal içinde bulunan AG kullanıcısı olması ve bağlantının yeraltı kablosu ile yapılacak olması halinde yetmiş metreden,
ç) Kullanıcının meskun mahal dışında bulunan AG kullanıcısı olması halinde iki yüz metreden,
uzun olamaz.
(2) Kullanıcının meskun mahal dışında bulunan OG kullanıcısı olması halinde bağlantı hattının uzunluğuna ilişkin herhangi bir mesafe sınırı uygulanmaz.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda yer verilen bağlantı hattı, tercih etmesi halinde kullanıcı tarafından tesis edilebilir. Bu durumda ilgili kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenmez. Bunun tercih edilmemesi durumunda kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenir ve bağlantı hattı dağıtım şirketi tarafından tesis edilir.
(4) Bağlantı hattının kullanıcı tarafından tesis edilecek olması halinde, dağıtım şirketi ile kullanıcı arasında, bağlantı hattının tesisine, kullanım haklarına ve devrine ilişkin bir tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Altıncı fıkra kapsamındaki bağlantı hattı enerjilendirme tarihinden itibaren beş yıl sonra, diğer bağlantı hatları enerjilendirme tarihinde herhangi bir işleme gerek kalmaksızın dağıtım şirketine devredilmiş kabul edilir. Tesis yapım sözleşmesinde buna ilişkin hükme yer verilir. Bağlantı hattına ilişkin projeyi hazırlama sorumluluğu kullanıcıya aittir, bununla birlikte dağıtım şirketi tarafından hazırlanarak kullanıcıya verilebilir.
(5) Dördüncü fıkra kapsamında tesis edilen bağlantı hattına ilişkin geçici kabul işlemleri, yetkinin dağıtım şirketinde olduğu durumlarda tesisin kabule hazır olduğuna dair kullanıcı tarafından dağıtım şirketine yapılan bildirimden itibaren 15 gün içerisinde yapılır ve sonucu kullanıcıya bildirilir. Kabul yetkisinin dağıtım şirketi dışında üçüncü bir tarafa ait olması durumunda ise dağıtım şirketi tesisin kabule hazır olduğuna dair kullanıcı tarafından dağıtım şirketine yapılan bildirimden itibaren 5 gün içinde yetkili kurum/kuruluşa geçici kabul başvurusunda bulunur.
(6) Meskun mahal dışındaki 500 metreyi aşan OG bağlantı hatları, enerjilendirme tarihinden itibaren beş yıl boyunca bağlantı hattı niteliğini korur ve bu süre sonunda dağıtım şebekesi kapsamına alınır. Bağlantı hatlarının işletme ve bakımı, tesislerin enerjilendirilmesinden itibaren dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.
(7) Bağlantı hatlarından, bağlantı hattını tesis eden veya bağlantı bedeli ya da hat katılım bedeli ödeyen kullanıcının muvafakatine gerek olmaksızın diğer gerçek veya tüzel kişiler faydalandırılabilir. Bağlantı hattının dağıtım şebekesi kapsamına alınmasına kadar geçen sürede bu hattan diğer gerçek veya tüzel kişilerin bağlantı taleplerinin karşılanması durumunda, mevcut bağlantı hattına bağlanması öngörülen yeni kullanıcı/kullanıcılar tarafından söz konusu bağlantı hattını tesis eden veya bu hatta ilişkin olarak bağlantı bedeli veya hat katılım bedeli ödeyen kullanıcıya/kullanıcılara bağlantı güçleri ve bağlantının sağlanacağı mesafeye bağlı olarak belirlenen hat katılım bedeli ödenir. Hat katılım bedelinin belirlenmesi ve ödenmesine ilişkin usul ve esaslar bağlantı bedeline ilişkin tarife düzenlemelerinde yer alır.
(8) Kullanıcının bağlantısı için gerekli olmakla birlikte bağlantı hattı dışında kalan dağıtım tesisi kapsamındaki tesisler dağıtım şirketlerince tesis edilir. Bu kapsamdaki tesisler için 21 inci madde çerçevesinde işlem yapılabilir.
(9) Kullanıcının geçici olarak dağıtım sistemini kullanmak istemesi durumunda, geçici bağlantı, bağlantı noktasına kadar tesislerin tamamının kullanıcı tarafından yapılması ve işletme, bakım, onarım ve yenileme işlerinin kullanıcıya ait olması şartıyla gerçekleştirilir. Söz konusu tesislerden yine geçici olarak bir başka kullanıcının dağıtım sistemine bağlanmak istemesi halinde geçici tesisin sahibi tarafından muvafakat verilmesi koşuluyla üçüncü şahıslar yararlandırılabilir. Kullanıcının/kullanıcıların geçici bağlantı ihtiyacı ortadan kalktıktan sonra ihtiyaç kalmayan geçici tesisler kullanıcı tarafından sökülür.
(10) Bağlantı hatlarının ilgili kullanım yerinin/yerlerinin bulunduğu kullanıcı mülkiyetindeki arazi sınırları içinde kalan kısmı için, bu kısımdan söz konusu arazi dışındaki başka bir kullanıcı beslenmediği sürece kamulaştırma işlemi yapılmasına gerek yoktur. Kullanıcı tarafından bu kapsamdaki tesislerin deplasesi talep edildiğinde masrafların kullanıcı tarafından karşılanması kaydıyla aynı mülkiyet sınırları içerisinde deplase işlemi gerçekleştirilebilir. Bağlantı hatlarının bunun dışındaki kısımları için gerekmesi halinde özel mülkiyetlere ilişkin kullanım izni veya muvafakat alınması kullanıcının, alınan izin veya muvafakatın tapuya tescili veya şerhine ilişkin işlemler ise dağıtım şirketinin sorumluluğundadır. Kullanıcı tarafından izin veya muvafakatın alınamadığı durumlarda veya başka sebeplerle gerekmesi halinde kamulaştırma ve izin işlemleri dağıtım tesisine ilişkin usuller uyarınca gerçekleştirilir.
(11) Dördüncü fıkra kapsamında tesis edilecek bağlantı hattına ilişkin kazı izin işlemleri elektrik dağıtım şirketi tarafından yürütülür. Bu durumda kazı iznine ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlara ödenen bedeller nedeniyle oluşacak maliyetler dağıtım şirketi tarafından kullanıcıya yansıtılır.”
Başka bir dağıtım bölgesine yapılan bağlantı başvurusu
MADDE 11 – (1) Dağıtım sistemine bağlanmak isteyen üretim veya tüketim tesislerine ilişkin bağlantı başvurularının, bu tesislerin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine yapılması esastır.
(2) Dağıtım şirketi, lisansına kayıtlı olan dağıtım bölgesinde kurulmak istenen veya dağıtım bölgesinde mevcut üretim veya tüketim tesislerinin bağlantı veya bağlantı değişikliği taleplerini, kendi dağıtım bölgesi sınırları içerisinde karşılamayı teknik veya ekonomik olarak uygun bulmaması halinde, bu durumu gerekçeleri ile birlikte yazılı olarak başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilere ve Kuruma, tüketim tesislerine ilişkin başvurularda saha etüdü gerektirmeyen hallerde başvuru tarihinden itibaren on işgünü, saha etüdü gerektiren hallerde ise başvuru tarihinden itibaren yirmi işgünü; üretim tesislerine ilişkin başvurularda ise her durumda başvuru tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde bildirir.
(3) Bağlantı talebi ikinci fıkra kapsamında uygun bulunmayan başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişiler, bildirim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde, sisteme bağlantının teknik veya ekonomik olarak uygun olduğunu düşündükleri bağlantı noktasının bulunduğu başka bir dağıtım bölgesine bağlantı yapılması için Kuruma başvuruda bulunabilirler. Kurum, bu kapsamdaki bağlantı başvurularını ilgili dağıtım şirketine bildirir. Bağlantı başvurusu, söz konusu dağıtım şirketi tarafından değerlendirilerek, alınan karar başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişiye ve Kuruma ikinci fıkrada belirtilen süreler içerisinde bildirilir:
a) Bağlantı başvurusunun karşılanmasının kabul edilmesi halinde, başvuru sahibi üretim veya tüketim tesisinin bağlantısı bu dağıtım şirketi tarafından yapılır.
b) Bağlantı başvurusunun, teknik veya ekonomik olarak uygun bulunmaması halinde ilgili dağıtım şirketi, bu durumu ikinci fıkrada belirtilen süreler içerisinde ilgili gerçek veya tüzel kişilere ve Kuruma bildirir.
(4) Üçüncü fıkranın (a) bendi kapsamındaki bağlantı başvuruları bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde tüketim tesisleri açısından, ilgili dağıtım şirketi tarafından; üretim tesisleri açısından Kurul kararı ile sonuçlandırılır. Önlisans başvurusunda bulunan veya önlisans sahibi tüzel kişilerin bu madde kapsamındaki bağlantıları, Kurul tarafından uygun bulunması halinde mümkündür.
Bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları
MADDE 12 – (1) Dağıtım şirketi, bu Yönetmelik ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri uyarınca dağıtım sistemine bağlanması uygun bulunan tesislere ilişkin olarak EK-1’de gösterildiği şekilde ilgili taraflarla bağlantı anlaşmasını ve sistem kullanım anlaşmasını yapar. Bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin olarak dağıtım şirketi ve kullanıcı arasında bu Yönetmelik uyarınca dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan standart nitelikteki bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları kullanılır. Bu anlaşmaların genel hükümlerinde, Kurul onayı olmaksızın değişiklik yapılamaz. Kurul, gerektiğinde bu anlaşmaların genel hükümlerinde değişiklik yapabilir.
(2) Dağıtım şirketi tarafından olumlu bağlantı görüşü verilen tüketim tesislerine ilişkin olarak; başvuru sahibinin bağlantı görüşü geçerlilik süresi içerisinde başvurması ve gerekli mali yükümlülükleri yerine getirmesi halinde;
a) Tesis sözleşmesi imzalanması gerekmeyen durumlarda başvuru tarihi ile aynı gün içerisinde, bunun mümkün olmaması durumunda ise beş iş günü içerisinde belirlenecek bir tarihte,
b) Dağıtım tesisi yapımına ilişkin taraflar arasında tesis veya finansman sözleşmesi veya bağlantı hattı yapımına ilişkin taraflar arasında tesis sözleşmesi imzalanması gereken durumlarda en geç yirmi iş gününü aşmayacak şekilde belirlenecek bir tarihte dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında bağlantı anlaşması imzalanır.
(3) Tüketim tesislerine ilişkin bağlantı anlaşmasının yapı ruhsatına dayalı olarak yapılması durumunda dağıtım şirketi tarafından anlaşmanın özel hükümlerinde yer vermek koşuluyla kullanıcıdan yapının inşa aşamasını/aşamalarını tevsik eden belge sunulması istenebilir.
(4) Aynı bağlantı hattından beslenmesi öngörülen aynı site, apartman vb. toplu yapılardaki bağımsız bölümlere ait bağlantı anlaşmaları eş zamanlı olarak imzalanır ve ortak işlemleri birlikte yürütülür. Bu anlaşmalara ilişkin elektrik projesi, yapı ruhsatı, tesis sözleşmesi gibi ortak belge ve dokümanlar ilgili ortak kullanım yerine veya diğer kullanım yerlerinden her hangi birine ait bağlantı anlaşması ile ilişkilendirilir ve bu anlaşmanın dosyasında yer alır.
(5) Dağıtım sistemine bağlanması uygun görülen üretim tesislerine ilişkin olarak başvuru sahibi, üretim lisansına başvurmadan evvel önlisans süresi içerisinde bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları için dağıtım şirketine başvurmak zorundadır.
(6) Üretim lisansı sahibi tüzel kişi bağlantı anlaşması imzalanması için üretim lisansı alma tarihinden itibaren en geç altmış gün içerisinde üretim lisansını dağıtım şirketine tevsik eder. Bunu takip eden otuz gün içerisinde karşılıklı yükümlülükler tamamlanarak bağlantı anlaşması imzalanır. Sistem kullanım anlaşması ise üretim lisansına konu tesisin kısmen veya tamamen geçici kabulünün yapıldığı tarihten önce imzalanır. Dağıtım şirketi tarafından bağlantı anlaşmasında yer verilmek üzere bağlantının yapılabileceği beş yıldan uzun olmayan bir süre belirlenir. Üretim lisansında yer alan tesis tamamlama tarihinin beş yıldan uzun olduğu durumlarda bu süre için tesis tamamlama tarihi esas alınır. Kullanıcı tarafından sürenin uzun bulunması halinde bağlantı için gerekli dağıtım tesisleri 21 inci madde kapsamında kullanıcı tarafından yapılabilir veya finanse edilebilir.
(7) Dağıtım sistemine geçici bağlantı yaparak elektrik enerjisi temin etmek isteyen gerçek veya tüzel kişi ile dağıtım şirketi arasında kullanım amacıyla sınırlı bir süreyi içeren bağlantı anlaşması imzalanır.
(8) Dağıtım sistemine bağlanması uygun bulunan tüketicilere ilişkin sistem kullanım anlaşması, bu tüketicilerin tedarikçileri ile yapılır.
(9) Tüketicilere elektrik enerjisi veya kapasitesi temin etmek üzere tedarikçiler tarafından yapılan sistem kullanım anlaşması başvurularında aşağıdaki hükümler uygulanır:
a) Elektrik enerjisi veya kapasite satışının yapılacağı, herhangi bir dağıtım bölgesindeki ilk tüketicinin tedarikçi portföyüne dâhil olduğu ayın onuncu gününe kadar anlaşma yapmak üzere ilgili dağıtım şirketine başvuruda bulunulur.
b) Dağıtım şirketinin, yapılan başvuruların değerlendirilmesi sırasında talep edebileceği ilave bilgiler, talebin tebliğ edildiği tarihi izleyen beş iş günü içerisinde dağıtım şirketine verilir.
c) Dağıtım şirketi, başvuru tarihinden itibaren on iş günü veya ek bilgi talep edilmesi halinde yirmi gün içerisinde, sistem kullanım anlaşması için gerekli olan özel hükümleri hazırlar ve başvuru sahibi tüzel kişiye gönderir.
ç) Başvuru sahibi tüzel kişiler, talep edilen özel hükümlere ilişkin görüşlerini, tebliğ tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde dağıtım şirketine yazılı olarak bildirir.
d) Tarafların mutabakatı halinde, sistem kullanım anlaşması imzalanır ve imzalanan anlaşmanın bir örneği kullanıcıya verilir.
Sisteme bağlantı yapılması
MADDE 13 – (1) Bağlantı anlaşması yapmış olan kullanıcının tüketici olması halinde bağlantı anlaşmasının imzalanmasını takiben ve anlaşmada yer alan süre içerisinde; ilgili taraflarca bağlantı için gerekli tesis ve teçhizat tesis edilir ve bağlantı anlaşmasının ekleri tamamlanarak tesisler enerjilendirmeye hazır hale getirilir. Aynı süre içinde dağıtım şirketince tedarikçi ile yapılacak sözleşme/anlaşma için gereken tesisat numarası, sayaç bilgileri vb. yer aldığı bir belge düzenlenir ve başvurusu halinde kullanıcıya verilir, ayrıca bölgede görevli tedarik şirketine bildirimde bulunulur.
(2) Tüketiciye ait kullanım yerinin bağlantı başvurusu tarihinde mevcut olmaması veya inşasının devam etmesi sebebiyle bağlantı başvurusu esnasında yapı kullanma izni yerine yapı ruhsatı sunulmuş ve buna istinaden bağlantı anlaşması yapılmış olması durumunda yapı kullanma izni sunuluncaya kadar birinci fıkra kapsamındaki bildirim yapılmaz ve söz konusu tesise enerji verilmez.
(3) Birinci fıkra uyarınca işlemleri tamamlanmış bir tesisata ilk kez enerji verilebilmesi için kullanıcı tarafından dağıtım şirketine bir perakende satış sözleşmesi ibraz edilmesi veya görevli tedarik şirketi tarafından sözleşmenin imzalandığına dair dağıtım şirketine bildirimde bulunulmuş olması gerekir.
(4) Üçüncü fıkra kapsamında perakende satış sözleşmesinin dağıtım şirketine ulaştığı tarihten itibaren;
a) İmar yerleşim alanında iki gün içerisinde,
b) İmar yerleşim alanı dışında üç gün içerisinde,
kullanıcı tarafından tesis edilen ölçü cihazları ve devrelerinin ilgili bölümleri dağıtım şirketince mühürlenir, dağıtım şirketi tarafından tesis edilen sayacın okuması yapılarak ilk endeks değeri tespit edilir ve sisteme bağlantı yapılması hakkında tutanak düzenlenmek suretiyle kullanıcı tesisinin bağlantısı yapılarak enerji verilir.
(5) Üretim lisansı sahibi tüzel kişiler açısından üretim tesisinin geçici kabul tarihinden önce kullanıcı tarafından tesis edilen ölçü cihazları ve devrelerinin ilgili bölümleri dağıtım şirketince mühürlenir, dağıtım şirketi tarafından tesis edilen sayacın okuması geçici kabul ile birlikte yapılarak ilk endeks değeri tespit edilir ve sisteme bağlantı yapılması hakkında tutanak düzenlenmek suretiyle kullanıcı tesisinin bağlantısı sağlanır.
Anlaşma gücü
MADDE 14 – (1) Kullanıcıya bağlantı anlaşmasında tahsis edilen kapasite, kullanıcının anlaşma gücünü oluşturur. Dağıtım sistemine bağlantı noktasından alınan veya verilen elektrik enerjisi kapasitesinin sayaçla ölçülen azami değerinin anlaşma gücünü aşmaması esastır.
(2) Mesken olarak dağıtım sistemine bağlı olan kullanıcılar dışındaki bir kullanıcının anlaşma gücünü iki ay üst üste yüzde yirmiden fazla ihlal ettiğinin dağıtım şirketi tarafından tespit edilmesi ve gerekli görülmesi halinde, kullanıcıya güç ihlalinin tekrarlanmaması veya güç arttırma talebinde bulunulması gerektiği bildirilir. Bildirim tarihinden itibaren; 30 gün içerisinde güç artırımı talebinde bulunmayan veya talepte bulunduğu halde talebi kabul edilmeyenlerden takip eden 6 aylık süre içerisinde anlaşma gücünü tekrar yüzde yirmiden fazla ihlal eden tüketicilere usulsüz elektrik enerjisi tüketimine ilişkin ilgili mevzuat hükümleri, üreticilere ise bağlantı anlaşmasında düzenlenmiş bulunan yaptırımlar uygulanır. Üretim tesisinin TEİAŞ tarafından verilen acil durum talimatı nedeniyle anlaşma gücünü ihlal etmesi halinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.
(3) Dağıtım şirketi, dağıtım sisteminin güvenliği üzerinde risk oluşturacak şekilde anlaşma gücünü aşan kullanıcıyı, ihlalin sonlandırılması için uyarır. Üretim şirketleri, uyarı bildirimini aldığı tarih itibarıyla, diğer kullanıcılar ise uyarı bildiriminin alınmasından itibaren otuz gün içerisinde anlaşma gücü ihlalini sonlandırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ilgili kullanıcının elektrik enerjisi kesilebilir. Elektrik enerjisinin kesilmesi ve tekrar verilmesi durumunda oluşan maliyetler, ilgili kullanıcı tarafından karşılanır.
(4) Dağıtım şirketi, elektrik dağıtımını olumsuz yönde etkileyecek şekilde anlaşma gücünün üzerinde elektrik enerjisi alınmaması ve verilmemesi için otomatik enerji kesme sistemlerini devreye alabilir.
(5) Dağıtım şirketinin, kullanıcılarla yaptığı bağlantı anlaşmalarında taahhüt ettiği kapasiteyi sağlayamaması durumunda oluşacak zararların tazminine ilişkin hükümler bağlantı anlaşmasında düzenlenir.
(6) Tüketici, anlaşma gücünü artırmak veya azaltmak üzere bağlantı anlaşmasında değişiklik yapılmasını talep edebilir. Talep edilen yeni anlaşma gücünün ilgili tüketicinin mevcut bağlantı anlaşmasındaki kurulu gücünde artış gerektirmesi halinde tüketici başvuru sırasında bir tadilat projesi sunar. Dağıtım şirketi, tüketicinin talebini inceler ve inceleme sonuçları ile uygulamaya esas cevabını, güç azaltma taleplerinde ve saha etüdü gerektirmeyen güç arttırma taleplerinde on iş günü saha etüdü gerektiren güç artıma taleplerinde ise yirmi iş günü içerisinde kullanıcıya yazılı olarak bildirir. Bu kapsamdaki güç artış taleplerine ilişkin işlemler, bu Yönetmelikteki yeni bağlantı talebine ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür. Anlaşma gücünde değişiklik yapılmasının uygun bulunması halinde, bağlantı anlaşması yapılan işlemleri içerecek şekilde tadil edilir. Bir takvim yılı içerisinde en fazla üç defa güç artışı yapılabilir.
(7) Bağlantı gücündeki artışın herhangi bir maliyet getirmesi halinde, bağlantı hattı dışındaki tesisler için 26 ncı madde çerçevesinde işlem yapılır.
(8) Bu madde kapsamında tüketicilere ilişkin olarak yapılan anlaşma gücü değişiklikleri hakkında, dağıtım şirketi tarafından anlaşma gücü değişikliğini takip eden beş iş günü içerisinde ilgili tüketicinin tedarikçisine yazılı olarak bilgi verilir.
(9) Üretim tesisinin kurulu gücünün değiştirilmesine bağlı olarak yapılan anlaşma gücü değişikliği talepleri hakkındaki ilgili mevzuat hükümleri saklıdır.
Dağıtım tesisi sınırları
MADDE 15 – (1) Dağıtım şirketi ile kullanıcı arasındaki tesis ve teçhizatın mülkiyet sınırları aşağıda belirtildiği şekildedir:
a) Dağıtım sistemine bağlı üretim tesislerinde, üretim tesisi şalt sahasından sonraki nihayet direği ile üretim tesisi şalt sahası arasındaki gevşek bağlantı hariç, enerji dağıtım hatları ile üretim tesisi şalt sahasına irtibatlı yer altı kablo tesisi dağıtım tesisidir.
b) Dağıtım sistemine bağlı tüketiciler açısından, bağlantı noktasından kullanım yerine kadar olan tesis ve teçhizat tüketicinin mülkiyetindedir. Bağlantı noktası dahil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren hattın geri kalan kısmı dağıtım tesisidir. Ölçü tesisi ve sayaçlar; trafolu tüketiciler için tüketim trafosu 630 kVA altında olan trafoların sekonder ana barasının giriş tarafında, trafo gücü 630 kVA ve üzerinde olan tüketiciler için tüketici tesislerindeki indirici trafonun giriş tarafında, alçak gerilim tüketicileri için tüketimin başladığı anahtarlama teçhizatının giriş kısmında (kofre ve benzeri) yer alır.
(2) Üretim veya tüketim tesisinin dağıtım sistemine bağlantısının; bir başka üretim veya tüketim tesisine ait şalt sahası üzerinden veya bir dağıtım hattına girdi-çıktı şeklinde yapılması hâlinde, müştereken kullanılan veya girdi-çıktı yapılan şalt sahası veya iki ayrı dağıtım tesisine iki ayrı hat ile bağlanan üretim veya tüketim tesisine ait şalt sahası dağıtım sisteminin bir parçasıdır. Ancak, bu fıkra kapsamındaki dağıtım tesislerinin işletme ve bakımı, ilgili üretim veya tüketim tesisi sahibi kişilere gördürülebilir.
(3) Dağıtım faaliyetlerinde kullanılmak üzere, dağıtım şirketi tarafından sorumlu olduğu dağıtım bölgesinde, TEİAŞ’tan uygun görüş alınarak ve Kurulca onaylanan yatırım planında ayrıca belirtilerek yapılan 154 kV gerilim seviyesindeki tesisler dağıtım tesisidir. Bu tesislerin kurulumu ve işletilmesi ile ilgili usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.
Dağıtım sisteminden ayrılma
MADDE 16 – (1) Bağlantı anlaşmasında yer alan adresteki dağıtım sistemine bağlı tesis ve teçhizat var olduğu sürece, bağlantı anlaşması yürürlükte kalır ve bu tesisteki kullanıcı değişikliği halinde yeni bir bağlantı anlaşması yapılması talep edilmez. Kullanıcının dağıtım sistemine bağlı tesis ve teçhizatını sistemden ayırma ve dağıtım sistemini kullanımını sona erdirme hakkı saklıdır.
(2) Kullanıcı, dağıtım sistemine bağlı tesis ve teçhizatını sistemden ayırmak istediğinde en az dört ay, dağıtım sistemi kullanımını sona erdirmek istediğinde ise en az iki ay önceden dağıtım şirketine yazılı bildirimde bulunur. Bu hüküm, elektrik enerjisi veya kapasitesi tedarik ettiği tüketiciler adına sistem kullanım anlaşması imzalayan tedarikçilerle bu amaçla imzalanan sistem kullanım anlaşmalarına uygulanmaz.
(3) Dağıtım şirketi ile kullanıcı, farklı bir sürenin uygulanması için mutabık kalmadıkları takdirde, sistemle bağlantının fiziki olarak kesilmesini takip eden dört ay içerisinde birbirlerinin arazisinde bulunan varlıklarını kaldırır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Enterkonneksiyon Kullanımı ve Özel Direkt Hat Tesisi
Enterkonneksiyon kullanım anlaşması
MADDE 17 – (1) Enterkonneksiyon hatlarıyla elektrik enerjisi veya kapasitesi ihracatı faaliyetinde bulunmak isteyen üretim şirketleri ve tedarik şirketleri ile elektrik enerjisi veya kapasitesi ithalatı faaliyetinde bulunmak isteyen tedarik şirketleri Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre enterkonneksiyon hatlarını işleten TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketine başvurur.
(2) TEİAŞ ve ilgili dağıtım şirketi, başvuru sahibinin başvurusunu, Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre değerlendirir ve gerekli şartları sağlayan başvuru sahibi ile EK-1’de gösterildiği şekilde enterkonneksiyon kullanım anlaşması imzalar.
Özel direkt hat tesisi
MADDE 18 – (1) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi, lisansı kapsamındaki üretim tesisi ile müşterileri, iştirakleri veya serbest tüketiciler arasında özel direkt hat tesis etmeyi talep edebilir.
(2) Özel direkt hat tesis edilmesi, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi ile TEİAŞ veya dağıtım şirketi arasında yapılacak sistem kontrol anlaşması ile mümkündür. Sistem kontrol anlaşması, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişinin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzaladığı tüzel kişi ile yapılır.
(3) Dağıtım şirketiyle yapılan sistem kontrol anlaşması kapsamındaki özel direkt hat, ancak üretim tesisi ile özel direkt hattan yararlanacak tüketicinin mülkiyetindeki saha üzerinde kurulabilir. TEİAŞ ile yapılan sistem kontrol anlaşması kapsamındaki özel direkt hattın tesisinde bu şart aranmaz.
(4) Özel direkt hattın, ulusal iletim ve dağıtım şebekesi dışında ve bu şebekeler için geçerli standartlara uygun olarak tesis edilmesi zorunludur. Özel direkt hattın kurulması ve işletilmesi için gerekli olan her türlü tesis, teçhizat ve taşınmaz başvuru sahibi tarafından edinilir.
(5) Özel direkt hat tesis edilmesi halinde, tüketicinin üretim tesisinin barasından ayrılması durumunda gerekli olacak kapasite, sistem kontrol anlaşmasının tarafı olan TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından emreamade tutulur.
(6) Özel direkt hat tesis edilmesi, serbest tüketicilerin tedarikçilerini seçebilmelerine engel teşkil etmez. Özel direkt hatla bağlı olan bir serbest tüketicinin tedarikçisini değiştirmek istemesi durumunda, tüketim tesisinin bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde iletim veya dağıtım sistemine bağlantısı yapılır ve özel direkt hat ile olan bağlantısı kesilir.
(7) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişinin üretim tesisinde ürettiği elektrik enerjisini iletim veya dağıtım sistemine çıkmamak kaydıyla sahip olduğu, kiraladığı, finansal kiralama yoluyla edindiği veya işletme hakkını devraldığı tüketim tesisinin ihtiyacını karşılamak üzere kurulan tesis ve teçhizat özel direkt hat sayılmaz. Bu kapsamdaki tesis ve teçhizat için sistem kontrol anlaşması imzalanmaz ve emreamade kapasite tutulmaz.
Sistem kontrol anlaşması
MADDE 19 – (1) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişinin özel direkt hat tesis etme talebi, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından talebin alındığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde değerlendirilir. Özel direkt hat tesisi talebinin olumlu değerlendirilmesi halinde, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi ile TEİAŞ veya dağıtım şirketi arasında sistem kontrol anlaşması imzalanır.
(2) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi ile TEİAŞ veya dağıtım şirketi arasında imzalanan sistem kontrol anlaşmasında, iletim ve dağıtım sistemlerinin kararlılığının ve işletme bütünlüğünün korunmasını sağlayan hükümlere yer verilir. Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi ile TEİAŞ veya dağıtım şirketi arasında imzalanan bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında yer alan hükümlerin, iletim ve dağıtım sistemlerinin kararlılığının ve işletme bütünlüğünün korunması için TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından yeterli görülmesi halinde sistem kontrol anlaşmasına ilişkin hükümler bağlantı anlaşmasına ek olarak düzenlenebilir.
(3) Özel direkt hat tesis edilmesi halinde TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından tüketicinin üretim tesisinin barasından ayrılması durumunda gerekli olacak emreamade tutulan kapasite için üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi tarafından TEİAŞ veya dağıtım şirketine aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde bir bedel ödenir:
a) Emreamade tutulan kapasite için dağıtım şirketine ödenecek bedelin hesaplanmasına ilişkin fiyatlar ile usul ve esaslar, dağıtım şirketi tarafından belirlenerek her tarife dönemine ilişkin tarife önerileriyle birlikte Kuruma sunulur ve Kurul onayı ile uygulamaya konulur. Emreamade tutulan kapasite bedelinin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde sistem kontrol anlaşması ve/veya bağlantı anlaşmasında düzenlenir.
b) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişinin TEİAŞ ile imzaladığı veya imzalayacağı sistem kullanım anlaşmasında yer alan anlaşma gücü, tutulması gereken emreamade kapasite miktarı dikkate alınarak belirlenir ve üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi için aylık olarak hesaplanacak iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim bedelleri emreamade kapasite bedelini de içerir.
ALTINCI BÖLÜM
Kullanıcı Tarafından Tesis Edilen İletim ve Dağıtım Varlıkları
İletim varlıkları
MADDE 20 – (1) Üretim ve tüketim tesislerinin iletim sistemine bağlanabilmesi için yeni iletim tesisi ve bu tesisin sisteme bağlanabilmesi için yeni iletim hatlarının yapılmasının gerekli olduğu hâllerde; bu tesislerin yapımı için TEİAŞ’ın yeterli finansmanının olmaması veya zamanında yatırım planlaması yapılamaması durumlarında, söz konusu yatırımlar, bu tesise bağlantı talebinde bulunan tüzel kişi veya kişilerce müştereken yapılabilir veya finanse edilebilir. Bu kapsamda yapılan tesis ve hatların mülkiyeti ve işletme sorumluluğu TEİAŞ’a aittir.
(2) Müştereken yapılacak iletim tesislerinin yatırımları, ilgili tüzel kişiler tarafından, bu kişilerin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında belirtilen anlaşma güçleri oranında paylaşılarak karşılanır. Konuya ilişkin usul ve esaslar TEİAŞ tarafından belirlenir.
(3) Müştereken veya münferiden yapılacak iletim tesisine ilişkin geri ödemeye esas yatırım tutarı, TEİAŞ tarafından hazırlanıp Kurul tarafından onaylanan metodolojiye göre hesaplanır.
(4) Metodoloji çerçevesinde TEİAŞ tarafından belirlenen geri ödemeye esas yatırım tutarı, Türk Lirası cinsinden sabitlenerek, peşin alınmış sistem kullanım bedeli olarak değerlendirilir. Geri ödemeye esas yatırım tutarı tamamlanıncaya kadar kullanıcı sistem kullanım bedeli (katma değer vergisi hariç) ödemez. Geri ödeme tutarından mahsup edilecek sistem kullanım bedelinin hesaplanmasında, aylık iletim faturasının düzenlenme tarihinde yürürlükte olan sistem kullanım tarifesi kullanılır. Ancak, faturada yer alan katma değer vergisi tutarının tamamı ile diğer kalemler süresi içerisinde kullanıcı tarafından ödenir. Katma değer vergisi hariç fatura tutarı, TEİAŞ tarafından peşin ödenmiş sistem kullanım bedeli olarak kullanıcı adına alacak kaydedilir.
(5) Metodoloji çerçevesinde TEİAŞ tarafından hesaplanan yatırım tutarı esas alınarak TEİAŞ adına kullanıcı tarafından düzenlenen faturanın katma değer vergisi, TEİAŞ tarafından 30 (otuz) gün içinde kullanıcıya peşin olarak ödenir.
(6) Geri ödemenin başladığı tarihten itibaren 10 (on) yıl içerisinde bu madde kapsamında gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarlarının geri ödemesi tamamlanamadığı takdirde, bakiye tutar ilgili kullanıcıya onuncu yılın sonunda defaten ödenir.
(7) Üretim ve tüketim tesislerinin iletim sistemine bağlanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olması ve yeterli finansmanın mevcut olmaması veya zamanında yatırım planlaması yapılamaması dolayısıyla TEİAŞ adına, bağlantı yapmak isteyen tüzel kişiler tarafından yapılan iletim varlıklarının metodoloji çerçevesinde hesaplanan geri ödemeye esas yatırım tutarlarının, geçici kabul tutanağının TEİAŞ tarafından onaylandığı ayı takip eden aydan itibaren en fazla 10 (on) yıl içerisinde aylık eşit taksitler halinde yapılan geri ödemelere de, dördüncü fıkra çerçevesinde iletim tarifesi sistem kullanım bedelinden mahsup yöntemi uygulanır.
(8) İletim sistemine bağlantı yapmak isteyen tüzel kişiler tarafından müştereken finanse edilen ve TEİAŞ tarafından tesis edilen iletim varlıkları için TEİAŞ ile tüzel kişiler arasında imzalanan ön anlaşma hükümleri uyarınca, TEİAŞ tarafından yapılan iletim varlıklarının gerçekleşen yatırımına ilişkin toplam harcama tutarı, sistem kullanım bedeli tahakkuk edene kadar, yapılan iletim tesis ve hatlarına ilişkin geçici kabul tutanağının TEİAŞ tarafından onaylandığı ayı takip eden aydan itibaren başlanarak ve bu tarihten itibaren en fazla 10 (on) yıl içerisinde aylık eşit taksitler halinde geri ödenir. Vadesinde geri ödenmeyen aylık taksitlere ilişkin tutara, vade tarihinden itibaren 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenen kanuni faiz oranı uygulanır. Sistem kullanım bedelinin tahakkuk etmeye başlamasından itibaren bakiye tutar için dördüncü fıkra çerçevesinde iletim tarifesi sistem kullanım bedelinden mahsup yöntemi uygulanır.
(9) TEİAŞ adına tesis edilen iletim varlıklarının en son geçici kabul onay tarihinden itibaren on yıl dolmadan, lisanslı kullanıcıların lisanslarının sona ermesi veya iptali, serbest tüketicilerin iletim sisteminden ayrılmak istemeleri durumunda, iletim sisteminden ayrılan kullanıcının bu madde kapsamında yapmış olduğu veya finanse ettiği yatırımların, münhasıran kendi tesislerinin bağlantıları için yapılan iletim tesisi olması ve söz konusu tesislere TEİAŞ tarafından iletim şebekesi içinde ihtiyaç duyulmaması halinde; bu yatırımlara ilişkin geri ödeme başlatılmaz, geri ödeme başlatılmış ve halen devam ediyorsa geri ödeme durdurulur.
(10) Kullanıcının münhasıran kendi tesislerinin iletim sistemine bağlantısı için gerekli olan iletim varlıklarının TEİAŞ’ın yatırım programı kapsamında tesis edileceği durumlarda, kullanıcıdan Bağlantı Anlaşması kapsamında alınan teminat mektupları, iletim varlıklarının en son geçici kabul onay tarihinden itibaren onuncu yılın sonuna kadar TEİAŞ tarafından muhafaza edilir. Lisanslı kullanıcıların lisansının on yıldan önce sona ermesi veya iptali, serbest tüketicilerin ise on yıldan önce iletim sisteminden ayrılmaları ve söz konusu tesislere TEİAŞ tarafından iletim şebekesi içinde ihtiyaç duyulmaması halinde; Bağlantı Anlaşması kapsamında alınan teminat mektuplarının, kullanıcının bağlantısı için tesis edilen iletim varlıklarına ilişkin yatırım miktarından, kullanıcı tarafından ayrılma tarihine kadar ödenmiş toplam sistem kullanım bedeli düşülerek bulunacak tutar kadarı TEİAŞ tarafından irat kaydedilir.
Dağıtım varlıkları
MADDE 21 – (1) Üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi veya dağıtım sistemine bağlı üretim ve tüketim tesislerinin güç artışı taleplerinin karşılanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu hallerde, söz konusu yatırım dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen veya güç artışı talep eden gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir.
(2) Başvuru sahibinin gerekli dağıtım şebekesinin yapımını üstlenmeyi tercih etmesi durumunda; dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında, ilgili dağıtım tesisine ilişkin finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Bu durumda söz konusu dağıtım tesisinin projesinin hazırlanması başvuru sahibinin sorumluluğunda olup, projenin hazırlanabilmesine ilişkin etüt için gerekli olan tüm bilgiler dağıtım şirketi tarafından sağlanır. Finansman yönteminde ise dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında tesis edilecek dağıtım varlıklarının maliyetinin finanse edilmesine ilişkin koşullarının yer aldığı bir sözleşme imzalanır. Bu yöntemde proje hazırlama sorumluluğu dağıtım şirketine aittir.
(3) Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait bedel, dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünde verilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihteki yıl içerisinde en fazla on iki aylık eşit taksitle, yatırımı yapan veya finanse eden gerçek veya tüzel kişiye, muhataba ulaşılamaması halinde tesisin bulunduğu yerdeki en yakın banka ya da PTT şubesine, hak sahip veya sahipleri adına yatırılarak ödenir. Dağıtım tesisinin geçici kabulünün, dağıtım şirketinin bağlantıyı karşılayabileceğini öngördüğü tarihten sonra yapılması halinde ödeme geçici kabulün yapıldığı tarihi takip eden yıl içerisinde yapılır. Söz konusu dağıtım tesisinin bulunduğu yerlere ilişkin kamu yararı, irtifak hakkı tesisi veya devir kararının veya orman kesin ve/veya ön izin belgesinin alındığı tarihte, geri ödemenin yapılacağı yıla kadar alınmamış olması halinde ise ödeme, bu kararların ve/veya ilgili resmi izinlerin alındığı yılı takip eden yıl içerisinde yapılır. Dağıtım şirketi ilgili dağıtım tesisini, varlık kayıtlarına ödemenin yapıldığı tarihte ekler.
(4) Yapılacak olan yatırımla ilgili işin başlangıcından kesin kabulünün yapılmasına kadar gerçekleştirilecek iş ve işlemler, alınabilecek avanslar, yatırım bedelinin hesaplanması, ödenmesi ve alınacak teminatlar ile ilgili olarak dağıtım şirketleri tarafından teklif edilen ve Kurul tarafından onaylanan metodoloji kullanılır.
(5) Bu madde hükümleri uyarınca yapılan dağıtım tesisinin geçici kabulünün yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren, geri ödemenin yapılacağı ilk taksit tarihine kadar geri ödemesi yapılmamış tutar Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncellenir. Vadesinde geri ödemesi yapılmamış taksitlere ilişkin tutara, vade tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenen kanuni faiz oranı uygulanır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Ortak Hükümler
Ödeme yükümlülüğü
MADDE 22 – (1) Kullanıcı, Kurum tarafından iletim, dağıtım, ithalat veya ihracat faaliyetine ilişkin olarak onaylanan tarifeler üzerinden hesaplanan bedeller ile ithalat ve ihracat faaliyetine ilişkin Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliğinde öngörülen diğer bedelleri TEİAŞ ve dağıtım şirketine ödemekle yükümlüdür. Dağıtım sistemine bağlanan kullanıcılardan onaylanan tarifeler kapsamında alınan bağlantı bedeli, bir defaya mahsus olmak üzere ve ilk bağlantı anlaşması yapılması esnasında tahsil edilir ve geri ödenmez.
(2) TEİAŞ ve dağıtım şirketi, kullanıcıya tahmini bir bedel tahakkuk ettirdiği takdirde, kesinleşen bedel üzerinden gerekli düzeltmeleri yapar.
(3) Bağlantı varlıklarının işletme ve bakım masrafları, bağlantı sınırları dahilinde ilgili taraflarca karşılanır.
(4) Zamanında ödenmeyen borçların tahsiline ilişkin hususlar, bağlantı anlaşması, sistem kullanım anlaşması ve enterkonneksiyon kullanım anlaşması kapsamında düzenlenir.
Veri sağlama yükümlülüğü
MADDE 23 – (1) Kullanıcı, Kurum onayına sunulacak bağlantı, sistem kullanım ve sistem işletim bedelleri ile ilgili mevzuat kapsamında tahsil edilen diğer bedellerin hesaplanabilmesi için TEİAŞ ve dağıtım şirketi tarafından talep edilen verileri sağlamakla yükümlüdür.
(2) TEİAŞ ve dağıtım şirketi, bu kapsamda edindikleri veriler ile görevlerini yürütürken sahip oldukları diğer her türlü veriyi amacına uygun olarak kullanmak zorundadır.
Teminatlar
MADDE 24 – (1) İletim ve dağıtım sistemlerine bağlantı, sistem kullanımı ve enterkonneksiyon kullanımı kapsamında kullanıcılardan aşağıdaki teminatlar alınır:
a) Bağlantı anlaşmaları kapsamında; sisteme bağlantı yapılmasının veya bağlantı değişikliğinin ilave yatırım gerektirmesi durumunda, söz konusu yatırımların TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilmesi halinde ilgili kullanıcıların mali yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlamak üzere alınan teminatlar.
b) Sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları kapsamında; 22 nci maddede tanımlanmış olan ödeme yükümlülüklerinin teminat altına alınabilmesini teminen, sistem kullanım anlaşması ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmasında belirlenen teminatlar.
(2) Teminata ilişkin belgeler, bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının imzalanması aşamasında diğer belgelerle birlikte kullanıcı tarafından TEİAŞ veya dağıtım şirketine sunulur.
(3) İletim sistemine bağlı üreticilerin sistem kullanım anlaşmalarında belirlenen teminatların; tarife değişikliği veya anlaşma gücü değişikliği veya ödenmeyen borç karşılığı mahsup edilmesi sebepleriyle yetersiz kalmasını takiben sistem kullanım anlaşmasında belirlenmiş olan süreler içerisinde tamamlanmaması veya yenilenmemesi durumlarında TEİAŞ, kullanıcı ile arasındaki sistem kullanım anlaşmasını fesheder.
Ödeme prosedürü
MADDE 25 – (1) TEİAŞ veya dağıtım şirketi, her türlü vergi ve yükümlülükler de ilave edilmiş olan ayrıntılı ödeme bildirimini, takip eden ay içerisinde kullanıcıya gönderir.
(2) Kullanıcı, ödeme bildiriminin tebliğ edildiği günü izleyen onbeş gün içerisinde bildirimde yer alan tutarı, TEİAŞ veya dağıtım şirketine öder. Ödemede gecikilen süre için 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanan gecikme zammı uygulanır.
(3) Maddi hatalar dışında, ödeme bildirimi içeriğine yapılan itiraz ödemeyi durdurmaz. TEİAŞ veya dağıtım şirketinin hatası nedeniyle fazla ödenmiş olan tutara, ödeme bildiriminin tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içerisinde itirazda bulunulabilir. İtirazın kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde fazla ödenen tutar, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanan gecikme zammı ile birlikte kullanıcıya iade edilir.
Tadilat
MADDE 26 – (1) Bağlantı anlaşmasında belirlenen sahaya özgü teknik ve fiziki şartlarda işletme esnasında herhangi bir değişiklik veya yenilemenin, anlaşmanın her iki tarafını da etkilemesi durumunda, değişiklik ya da yenileme işlemi tadilat olarak kabul edilir.
(2) TEİAŞ veya dağıtım şirketi ya da kullanıcı, tadilatın gerekli olduğu durumlarda bağlantı anlaşmasının diğer tarafına tadilat talebinde bulunur.
(3) Tadilat talebinin TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından yapılması halinde:
a) TEİAŞ veya dağıtım şirketi, yapılması önerilen tadilatın ayrıntılarını ve tadilatın gerçekleştirilmesi için öngörülen tarihi ve süreyi içeren tadilat teklifini ilgili kullanıcılara eşzamanlı olarak gönderir.
b) Kullanıcı, tadilat teklifine ilişkin görüşlerini, tadilat teklifinin tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içerisinde TEİAŞ veya dağıtım şirketine bildirir.
c) TEİAŞ veya dağıtım şirketi, kullanıcının görüşlerini de dikkate alarak otuz gün içerisinde tadilat kapsamını belirler ve ilgili kullanıcıya tebliğ eder. TEİAŞ veya dağıtım şirketi ile kullanıcı arasındaki tadilat kapsamına ilişkin anlaşmazlıklarda bu Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükümleri uygulanır.
(4) Tadilat talebinin iletim veya dağıtım sistemine bağlı kullanıcı tarafından yapılması halinde:
a) Kullanıcı, yapılması önerilen tadilatın ayrıntılarını ve tadilatın gerçekleştirilmesi için öngörülen tarihi ve süreyi içeren tadilat teklifini TEİAŞ veya dağıtım şirketine gönderir.
b) TEİAŞ veya dağıtım şirketi; tadilat talebinden etkilenmesi muhtemel diğer kullanıcıların da görüşlerini almak suretiyle tadilat teklifini, tadilat teklifinin tebliğ edildiği tarihten itibaren altmış gün içerisinde karara bağlar ve kullanıcıya tebliğ eder. TEİAŞ veya dağıtım şirketi ile kullanıcı arasındaki tadilat kapsamına ilişkin anlaşmazlıklarda 35 inci madde hükümleri uygulanır.
(5) Tadilat talebinin kullanıcı tarafından yapılması halinde, iletim veya dağıtım sisteminde kapasite artışı yatırımı gerektiren tadilatlarda, bağlantı noktasına kadar olan kısmın maliyeti TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından, bağlantı noktasından itibaren kullanım yerine kadar olan kısmın maliyeti ise kullanıcı tarafından karşılanır. Diğer hallerde oluşan maliyetler kullanıcı tarafından karşılanır.
(6) Tadilat talebinin dağıtım şirketi tarafından yapılması halinde kullanıcı sorumluluğunda bulunan tesisler dahil olmak üzere tüm maliyetler dağıtım şirketi tarafından karşılanır.
(7) Tadilat talebinin TEİAŞ tarafından yapılması halinde, kullanıcı sorumluluğunda bulunan tesisler dahil, yapılması gereken iş ve işlemlerin, mülkiyet, görev, yetki ve sorumluluk sınırları dahilinde TEİAŞ ve kullanıcı tarafından eş zamanlı olarak tamamlanması esastır. Tadilat maliyetleri, mülkiyet, görev, yetki ve sorumluluk sınırları dikkate alınarak TEİAŞ ve kullanıcı tarafından karşılanır. Ancak, mevcut trafo merkezinin TEİAŞ mülkiyetindeki sahasında yenilenmesinden doğan işler (tevsiat, deplase vb.) TEİAŞ tarafından yapılır ve/veya yaptırılır.
(8) Mevcut bir trafo merkezinin bulunduğu yerden başka bir yere tesis edilmesi veya yeni bir trafo merkezi tesis edilmesi halinde dağıtım şebekesinde yapılacak olan tevsiat, deplase vb. işler ile yeni dağıtım şebekesi dağıtım şirketi tarafından yapılır.
(9) İletim veya dağıtım sistemine bir üretim tesisinin bağlantısı sebebiyle TEİAŞ ve/veya dağıtım şirketi tarafından gerekli görülen fider dönüşümleri kapsamındaki tadilat, dönüşüm yapılacak tesisten sorumlu ilgili şebeke işletmecisi tarafından yapılır. İlgili şebeke işletmecisinin talep etmesi halinde, söz konusu dönüşüm işlemleri 20 ve 21 inci maddeler kapsamında üretim lisansı sahibi tüzel kişi tarafından üstlenilebilir.
Kullanıcı bağlantısının veya enerjisinin kesilmesi
MADDE 27 – (1) TEİAŞ ve dağıtım şirketi, aşağıda belirtilen şartların herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda, kullanıcının tesis ve teçhizatının bağlantısını veya kullanıcının enerjisini kesebilir:
a) Bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları ile ilgili mevzuat hükümleri gereğince enerji kesilmesini gerektiren durumlar.
b) İletim veya dağıtım sisteminin herhangi bir bölümünün veya enterkonneksiyon hattının TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından test ve kontrolünün, tadilatının, bakımının, onarımının ya da genişletilmesinin gerektirdiği durumlar.
c) Mücbir sebep hallerinden birine bağlı durumlar.
ç) Can ve mal emniyetinin sağlanmasının gerektirdiği durumlar.
d) İletim veya dağıtım sistemini ya da enerji alınan veya verilen başka bir sistemi etkileyen veya etkileme ihtimali olan kaza, sistem arızası ya da acil durumlar.
e) İletim sistemine bağlı üretim şirketleri ve tüketiciler ile dağıtım sistemine bağlı üretim şirketlerinin sistem kullanım ve/veya sistem işletim bedellerine ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği durumlar.
f) 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği hükümleri gereğince, Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. tarafından yapılan bildirim doğrultusunda enerji kesilmesini gerektiren durumlar.
(g) Kullanıcının bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasının herhangi bir sebeple feshedilmiş olması.
(2) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında yapılacak kesintilerde, TEİAŞ ve dağıtım şirketi kullanıcıya en az beş işgünü önceden; birinci fıkranın (b) bendi kapsamında yapılacak kesintilerde TEİAŞ kullanıcıya en az beş işgünü önceden, dağıtım şirketi ise dağıtım sistemine bağlı olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiye en az beş işgünü önceden, dağıtım sistemine alçak ve yüksek gerilim seviyesinden bağlanan tüketicilere de en az iki gün önceden, birinci fıkranın (e) ve (g) bentleri kapsamında yapılacak kesintilerde TEİAŞ ve dağıtım şirketi kullanıcıya en az yedi gün önceden, birinci fıkranın (f) bendi kapsamında yapılacak kesintilerde TEİAŞ ve dağıtım şirketi iki gün önceden bildirimde bulunur. Diğer bentler kapsamında enerji kesintisinin gerekmesi durumunda ise mümkün olması halinde kullanıcının kesinti yapılmadan önce bilgilendirilmesi zorunludur.
(3) Enerji kesintisine neden olan durum ortadan kalktıktan sonra kullanıcıya ait tesis ve teçhizat mümkün olan en kısa sürede yeniden enerjilendirilir.
(4) Kullanıcının bir bağlantı noktasında enerjisinin kesilmesini yazılı olarak talep etmesi halinde, söz konusu talep, kullanıcıyla varılan mutabakata göre TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından yerine getirilir.
(5) TEİAŞ ve dağıtım şirketinin, kullanıcının yazılı isteği üzerine veya kullanıcıdan kaynaklanan nedenlere dayalı enerjiyi kesme ve tekrar verme işlemleri ile ilgili olarak yaptığı harcamalar, kullanıcı tarafından karşılanır.
Erişim ve müdahale hakkı
MADDE 28 – (1) Kullanıcı, mülkiyetin gayri ayni haklar da dahil olmak üzere; bağlantı, iletim ve dağıtım sistemi varlıklarının tesisi, işletmesi, bakımı, kontrolü, test edilmesi, sökülmesi ve sayaçlara zaman sınırlaması olmaksızın erişim amacıyla TEİAŞ ve dağıtım şirketine gerekli izni sağlar.
(2) Kullanıcı yukarıda sayılan hakları tapu siciline masraflarını kendisi karşılayarak TEİAŞ veya dağıtım şirketi lehine tescil ettirebilir. Bağlantı anlaşmasında bir hüküm yoksa kira için bedel alınmaz.
(3) Bir bağlantı anlaşması tarafı, temsilcileri, çalışanları ve davet ettiği sair kimseler hiçbir şekilde bağlantı anlaşmasının diğer tarafının tesis ve teçhizatına, aşağıdaki haller dışında, ilgili tarafın izni olmaksızın müdahalede bulunamaz:
a) Can ve mal emniyetinin sağlanması için yapılması gereken acil durum müdahaleleri,
b) TEİAŞ ve dağıtım şirketinin, iletim ve dağıtım sistemini ilgili mevzuat uyarınca işletebilmek amacıyla yapacağı müdahaleler.
(4) İlgili mevzuat uyarınca TEİAŞ'a ait trafo merkezlerinde dağıtım şirketi tarafından yapılacak enerji analizörü ve kompanzasyon tesisleri için TEİAŞ tarafından uygun bulunması koşuluyla tesislere erişim için gerekli izin verilir.
(5) TEİAŞ’a ait trafo merkezlerinde bulunan dağıtım fiderlerinde arıza durumlarına münhasır olmak üzere dağıtım şirketince açma kapama talep edilmesi halinde, bu talep şebeke güvenliğini sekteye uğratmayacak şekilde yazılı, elektronik imza, faks gibi yöntemlerden herhangi biriyle karşılanabilir.
Devir, temlik ve rehin
MADDE 29 – (1) Kullanıcıların bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları kapsamındaki haklarının veya yükümlülüklerinin, başkalarına devir, temlik ve rehnine ilişkin hususlar ilgili anlaşmalarda düzenlenir.
Hizmet alımı
MADDE 30 – (1) TEİAŞ ve dağıtım şirketi ile kullanıcı, önceden birbirlerinin yazılı onayını almaksızın, tarafı oldukları bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları kapsamındaki yükümlülüklerini ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak hizmet alımı yoluyla başkalarına gördürebilir. Hizmet alımı yoluna gidilmesi, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları ile bu Yönetmelik kapsamındaki yükümlülüklerin devri anlamına gelmez. Hizmet alımı yapan kullanıcı, bu durumu uygulamanın başlamasından en az üç iş günü önceden TEİAŞ veya dağıtım şirketine yazılı olarak bildirir.
Gizlilik
MADDE 31 – (1) Bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının tarafları, bu Yönetmeliğin uygulanması sonucu ya da piyasa faaliyetleri veya başka bir yolla sahip oldukları ve açıklandığı takdirde ticari ilişkilere zarar verebilecek bilgilerin gizli tutulması için gerekli tedbirleri almak ve bu bilgileri kendi iştirakleri veya hissedarları olan tüzel kişiler dâhil üçüncü şahıslara açıklamamak ve ilgili mevzuatı ile öngörülen hususlar dışında kullanmamakla yükümlüdür.
Gerçeğe aykırı beyan
MADDE 32 – (1) Bağlantı yapılacak tesisin mülkiyetine ilişkin olarak gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi halinde, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından talep sahibinden bağlantı anlaşması yapıldığı tarihteki beyanını kanıtlayıcı belgeleri üç iş günü içerisinde sunması istenir. Bağlantı anlaşması yapıldığı tarihteki beyanını kanıtlayıcı bir belgeyi sunmayan talep sahibine, gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilenler hakkında yapılacak işlemler uygulanır.
(2) Gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilen talep sahibinin bağlantı anlaşması ve varsa sistem kullanım anlaşması iptal edilir.
(3) Talep sahibinin bağlantı anlaşmasında mülkiyet durumunu gerçeğe aykırı olarak beyan etmesi sonucu TEİAŞ veya dağıtım şirketinin uğradığı zararlar talep sahibi tarafından karşılanır.
(4) Bu madde hükümleri, mahiyetine uygun olduğu ölçüde, gerçeğe aykırı beyanda bulunarak TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi ile enterkonneksiyon kullanım anlaşması imzalayanlar hakkında da uygulanır.
Mücbir sebepler
MADDE 33 – (1) Bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının tarafı olan kullanıcılar; anlaşmalar ve bu Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir yükümlülüğü Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde belirtilen mücbir sebep olayları sonucunda yerine getiremediği takdirde ilgili şebeke işletmecisine başvurur. Bu başvurunun uygun bulunması durumunda mücbir sebep olayının ya da etkilerinin devam ettiği ve yükümlülüğün yerine getirilmesini engellediği süre boyunca etkilenen yükümlülükler ertelenir veya askıya alınır.
(2) Mücbir sebep nedeniyle yükümlülüğünü yerine getiremeyen kullanıcı, mücbir sebebe yol açan koşulları, olayın oluşumunu ve tahmini süresini açıklayan mücbir sebep bildirim raporunu, mücbir sebebin süresi boyunca yükümlülüklerini yerine getirememe durumunu ortadan kaldırmak için aldığı önlemleri ve güncel bilgileri içeren düzenli raporları TEİAŞ veya dağıtım şirketine göndermek zorundadır.
Feragat
MADDE 34 – (1) Kullanıcılar yazılı olarak haklarından feragat etmedikleri sürece, bu Yönetmelik ile bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları kapsamındaki hakların kullanılmasındaki gecikme bu haklara herhangi bir şekilde zarar vermez ve bu haklardan feragat edildiği anlamına gelmez. Bir hakkın kısmen kullanılması, bu hakkın veya başka bir hakkın ileride kullanımını engellemez.
Anlaşmazlıkların çözümü
MADDE 35 – (1) TEİAŞ, dağıtım şirketi ve lisans sahibi kullanıcılar; bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının hükümleri veya anlaşma hükümlerinde yapılacak değişiklikler üzerinde mutabakata varamamaları halinde, oluşan ihtilafların çözümü için öncelikle Kuruma başvuruda bulunabilirler. Söz konusu başvuru, Kurul tarafından ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda ve başvuru tarihinden itibaren altmış gün içerisinde sonuçlandırılır.
(2) Birinci fıkra kapsamında, bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının uygulamasından doğan anlaşmazlıklar görevli ve yetkili mahkemelerde çözülür.
Bildirimler
MADDE 36 – (1) Bu Yönetmelik uyarınca Kurum tarafından yapılan bildirimler, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak yapılır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinin dağıtım şirketince devralınması
MADDE 37 – (1) Kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinden aşağıdaki şartları taşıyanlar, Kurul tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım şirketince devralınır:
a) İlgili kurum veya kuruluş tarafından talep edilmesi halinde; milli güvenliği ilgilendiren kurum ve kuruluşlara enerji sağlayan dağıtım tesisi kapsamındaki hat ve tesisler,
b) Yeni bir bağlantı kapsamında ortak kullanıma konu olacak dağıtım tesisleri ile yeni bağlantı sebebiyle dağıtım tesisi kapsamına haline gelecek girecek tesisler,
c) Mevcut tesisi kullanacak şekilde iyileştirme ve/veya kapasite artış yatırımı gerektiren dağıtım tesisleri,
ç) Dağıtım şirketince dağıtım şebekesi içinde başka bir amaçla da faydalanılmak üzere devralınması uygun görülen diğer dağıtım tesisleri.
(2) Birinci fıkranın (a) bendi hariç devre rıza gösterilmemesi halinde kamulaştırma yoluna gidilir.
(3) Kullanıcı tarafından tesis edilmiş olan dağıtım tesislerinin işletme, bakım, onarımı dağıtım şirketince yapılır.
(4) Bu madde kapsamında devralınacak tesislerin devir alma işlemlerinin başlatılması ile birlikte dağıtım şirketi tarafından bu tesislere yatırım yapılabilir ve bu tesislerden başka kullanıcıların bağlantı talepleri karşılanabilir.
Üretim tesislerinin bağlantısını sağlayan hatların dağıtım şirketine devri
MADDE 38
Atıflar
MADDE 39 – (1) 27/3/2003 tarihli ve 25061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Millî güvenliği ilgilendiren kurum ve kuruluşların mülkiyetinde bulunan tesisler
EK MADDE 1 – (1) Millî güvenliği ilgilendiren kurum ve kuruluşların mülkiyetinde olup bu kurum ve kuruluşların tesislerine elektrik enerjisi sağlayan orta gerilim seviyesinden bağlı hat ve tesislerin, dağıtım tesisi sınırından dağıtım transformatörü alçak gerilim pano girişine kadar olan bölümünün işletme, bakım ve onarımı, ilgili kurum ve kuruluşların talep etmesi hâlinde bölgede görevli dağıtım şirketi tarafından yapılır.
(2) Birinci fıkra kapsamındaki işletme, bakım ve onarım faaliyetleriyle ilgili olarak Milli Savunma Bakanlığı ile elektrik dağıtım şirketleri tarafından; tesislere erişim yetkisi ve usulü, verilecek hizmetlerin niteliği, bakım periyodu, arızalara müdahale süreleri, hizmet bedelinin tespiti, ödeme usulü vb. hususları düzenleyen bir tip protokol hazırlanır ve onaylanmak üzere Kuruma sunulur. Tip İşletme Hizmet Protokolü, Kurul tarafından gerekli görülen değişiklikleri ve/veya ilaveleri içerecek şekilde onaylanır. Protokolün taraflar arasında imzalanmasını takiben elektrik dağıtım şirketleri söz konusu işletme, bakım ve onarım hizmetlerini yapmaya başlar.
(3) Bu madde kapsamındaki tesislerde yeni yatırım gerekmesi durumunda söz konusu yatırım ilgili kurum ve kuruluşlarca yapılır.
Kullanıcı tarafından tesis edilen iletim ve dağıtım varlıklarına ilişkin metodoloji
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 20 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanacak olan kullanıcı tarafından tesis edilen iletim varlıklarının geri ödemelerine ilişkin metodoloji, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde Kuruma sunulur.
(2) 21 inci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca dağıtım şirketleri tarafından teklif edilecek olan kullanıcı tarafından tesis edilen dağıtım varlıklarının geri ödemelerine ilişkin metodoloji, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde Kuruma sunulur.
(3) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önceki dönemde kullanıcı tarafından tesis edilmiş olan ve bir sözleşme/protokol ile bedelsiz olarak veya işletme ve bakım karşılığı TEİAŞ veya dağıtım şirketine devredilmiş olan iletim ve dağıtım varlıkları ile üretim tesislerinin iletim veya dağıtım sistemine bağlantısı için kullanıcılar tarafından tesis edilen fider dönüşümü işlerine ilişkin olarak ilgili kullanıcı tarafından geriye dönük olarak herhangi bir geri ödeme talebinde bulunulamaz.
Dağıtım varlıklarının mahsup yöntemiyle geri ödenmesi
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önceki dönemde; üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olması ve yeterli finansmanın mevcut olmaması dolayısıyla dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılmış veya finanse edilmiş olup da, buna ilişkin gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarı, dağıtım tarifesinden mahsup edilmek suretiyle karşılanan yatırımların geri ödemesine, gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarının tamamı karşılanana kadar aynı yöntem ile devam edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında dağıtım şirketleri ile kullanıcılar arasında devam eden mahsuplaşma işleminde, sistem kullanımına ilişkin birim bedelin ve mahsuplaşmaya esas tesis yapım bedelinin sabitlenerek mahsuplaşmanın gerçekleştirildiği durumlarda; 1/1/2016 tarihine kadar mahsuplaşılmayan bakiye tutar, Tüketici Fiyat Endeksi oranı kullanılarak, sabitlenen yapım bedelinin ait olduğu tarihten 1/1/2016 tarihine getirilerek güncellenir. 1/1/2016 tarihinden itibaren cari birim bedeller esas alınarak hesaplanan sistem kullanım bedelleri güncellenen bu tutardan düşülerek mahsuplaşmaya 1/1/2017 tarihine kadar devam edilir. 1/1/2017 tarihine kadar mahsuplaşılmayan bakiye tutar ise Tüketici Fiyat Endeksi oranı kullanılarak, 1/1/2016 tarihinden bu tarihe getirilerek güncellenir ve yeniden sabitlenir. 1/1/2017 tarihi itibariyle geçerli sistem kullanımına ilişkin ilgili birim bedel mahsuplaşmaya esas sistem kullanım bedeli olarak alınır ve sabitlenir. 1/1/2017 tarihinden itibaren mahsuplaşma işlemi nihai olarak güncelleştirilmiş ve sabitlenmiş bakiye tutar ve sistem kullanım bedeli esas alınarak devam edilir.
(3) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren on yıl içerisinde bu madde kapsamındaki gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarlarının geri ödemesi tamamlanamadığı takdirde, bakiye tutar ilgili gerçek veya tüzel kişilere onuncu yılın sonunda defaten ödenir.
İletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarının revizyonu
GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Sistem kullanım anlaşmalarında yer alan anlaşma güçleri, bağlantı anlaşmasında yer alan güç değerinden daha az olan tüketiciler için TEİAŞ, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde sistem kullanım anlaşma gücünü bağlantı anlaşmasında yer alan güce yükseltmek üzere söz konusu tüketicilere çağrıda bulunur. Revize anlaşmalar çağrı tarihinden itibaren 3 ay içinde imzalanır. TEİAŞ’ın çağrısına rağmen revize sistem kullanım anlaşmalarını imzalamak üzere 3 ay içerisinde başvuruda bulunmayan tüketicilere ait tüketim tesislerinin iletim sistemi ile irtibatı TEİAŞ tarafından bu sürenin bitimini izleyen beş iş günü öncesinde bildirim yapılmak suretiyle kesilir.
(2) Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde iletim sisteminden ayrılmak isteyen tüketicilerin Yönetmeliğin 20 nci maddesi kapsamında yaptığı ve geri ödemesi halen devam eden iletim tesisi yatırımları için bakiye kalan tutarın geri ödemesi TEİAŞ tarafından defaten yapılır.
Anlaşma gücü revizyonu
GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Geçici 3 üncü madde kapsamında anlaşma revizyonu yapan tüketicilere, revize edilmiş anlaşma gücünün 50 MW üzerinde olması durumunda, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarındaki güçlerini talep etmeleri halinde 50 MW olarak yeniden revize etme imkanı tanınır. TEİAŞ, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 2 ay içinde sistem kullanım anlaşma gücünü 50 MW’a revize edebilme imkanı ile ilgili olarak Geçici 3 üncü madde kapsamında anlaşma revizyonu yapmış tüketicilere bilgi verir. Anlaşma gücünü revize etmek üzere bilgi verilmesinden itibaren 1 ay veya bu hükmün yürürlük tarihinden itibaren 3 ay içerisinde kendiliğinden TEİAŞ’a başvuran Geçici 3 üncü madde kapsamındaki tüketiciler ile başvuru tarihinden itibaren 1 ay içinde yeni revize anlaşmalar imzalanır. Revize anlaşmayı imzalayan tüketiciler için 7 nci maddenin sekizinci fıkrası kapsamındaki ilk imzalanan anlaşma gücü 50 MW olarak uygulanır.
(2) Geçici 3 üncü madde kapsamında iletim sistemi ile bağlantısı kesilen ve iletim sistemine tekrar bağlanmak isteyen tüketicilere, asgari 50 MW gücünde bağlantı ve sistem kullanım anlaşması imzalamaları şartıyla iletim sistemine bağlanmalarına izin verilir.
İletim sistemi kullanıcısı durumundaki OG seviyesinden bağlı üretim tesislerinin bağlantısını sağlayan hatlar
GEÇİCİ MADDE 5 - (1) Herhangi bir dağıtım merkezine bağlanmadan doğrudan iletim tesisi şalt sahalarının dağıtım gerilimi seviyesindeki fiderlerine bağlanması ve TEİAŞ ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşması imzalanması Kurul tarafından uygun görülerek bu durumu lisansına derç edilmiş olan üretim tesislerinin iletim tesisinin şalt sahasına bağlantısını sağlayan kullanıcı mülkiyetindeki hat, başka bir kullanıcı tarafından kullanılana ya da dağıtım sistemi ile irtibatlanana kadar bu hatları tesis eden tüzel kişi tarafından işletilir. Bu hattın başka bir kullanıcı tarafından kullanılması veya dağıtım sistemi ile irtibatlanması halinde, söz konusu hat 37 nci maddede yer verilen usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım şirketince devir alınır ve kullanıcı dağıtım sistemi kullanıcısı haline gelir.
İşletme hizmet protokolünün Kuruma sunulması
GEÇİCİ MADDE 6 - (1) EK-1 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ilgili taraflarca hazırlanacak işletme hizmet protokolü 31/8/2017 tarihine kadar Kuruma sunulur.
Lisans kurulu gücü ile anlaşma gücünün uyumlaştırılması
GEÇİCİ MADDE 7 - (1) Bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içerisinde, lisanslarına derç edilmiş kurulu güç değerleri ile sistem kullanım anlaşmalarında kayıtlı olan anlaşma gücü değerleri farklı olan iletim sistemine bağlı üretim lisansı sahipleri, lisanslarını tadil ettirmek veya anlaşma güçlerini revize etmek suretiyle söz konusu iki değeri uyumlu hale getirmek üzere Kuruma veya TEİAŞ’a başvururlar.
Yürürlük
MADDE 40 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 41 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.