12/07/2004 TARİHLİ VE 25520 SAYILI RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANMIŞTIR
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik
MADDE 1- 4/8/2002 tarihli ve 24836 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin; birinci, üçüncü ve beşinci fıkraları sırasıyla aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Piyasada faaliyet göstermek üzere lisans başvurusunda bulunacak özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişilerin, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda anonim şirket ya da limited şirket olarak kurulmuş olmaları zorunludur. Anonim şirket olarak kurulmaları halinde, otoprodüktörler hariç olmak üzere, hisselerinin tamamının nama yazılı olması şarttır. Ancak, hisselerinin tamamı nama yazılı olmayan anonim şirketlere, lisans almalarının Kurul kararıyla uygun bulunması sonrası anasözleşme değişikliği yapmaları kaydıyla lisans verilebilir.”
“Tüzel kişiler piyasada faaliyet göstermek üzere lisans almak için; Ek-1’de yer alan “Lisans Başvuru Dilekçesi” ve Ek-2’deki “Taahhütname” ile birlikte, Kurul kararıyla yürürlüğe konulan “Lisans Başvurusunda Sunulması Gereken Bilgi ve Belgeler Listesi” uyarınca sunulması gereken belgeleri ibraz etmek suretiyle Kuruma başvurur.”
“Üretim, otoprodüktör ve otoprodüktör grubu lisansları için yapılacak başvurular kapsamında; linyit, taşkömürü, asfaltit, bitümlü şist, jeotermal, dalga, güneş enerjisi ve hidrolik kaynaklar gibi yerli doğal kaynaklardan elektrik enerjisi üretmek üzere üretim tesisi kurulması talep edildiği takdirde;
a) Linyit, taşkömürü, asfaltit, bitümlü şist, dalga ve jeotermal kaynaklar açısından; enerji kaynağına ilişkin yakıt temin anlaşması veya enerji kaynağının kullanım hakkı ya da diğer ayni haklarının tesis edilmiş olduğunun veya bu hakların tesis edileceğinin yetki sahibi gerçek veya tüzel kişilerce taahhüt edilmiş olduğunun,
b) Güneş enerjisine dayalı kaynaklar açısından; üretim tesisinin kurulacağı sahanın özel mülkiyete konu olması ve kamulaştırma talep edilmemesi halinde mülkiyet ve/veya diğer ayni hakların tesis edilmiş veya bu hakların tesis edileceğinin yetki sahibi gerçek veya tüzel kişilerce taahhüt edilmiş olduğunun,
c) Hidrolik kaynaklar için DSİ ile yapılmış Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının veya Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalayabilmeye hak kazandıklarının,
belgelenmesi zorunludur.”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Kurum tarafından,” ibaresinden sonra gelen “ilgili tüzel kişi tarafından” ibaresi madde metninden çıkarılmış, üçüncü fıkrasının (d) bendi ile beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı ve yedinci fıkraları yürürlülükten kaldırılmıştır.
“d) Tüzel kişi ve/veya ortaklarının mali gücü ve finansman kaynakları,”
“Aynı bölge ve aynı kaynak için yapılan başvurularda; temel değerlendirme kriterlerini birden fazla tüzel kişinin sağlaması durumunda, lisans verilebilecek tüzel kişi, “Elektrik Enerjisi Üretmek Amacıyla Aynı Bölge ve Aynı Kaynak için Yapılmış Birden Fazla Lisans Başvurusu Olması Halinde Seçim Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” hükümleri çerçevesinde belirlenir.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin;
1) Birinci fıkrasının ikinci cümlesi, aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Gerektiğinde bu süre, Kurul kararıyla azami yüzseksen gün uzatılabilir ve süre uzatımı başvuru sahibi tüzel kişiye yazılı olarak bildirilir.”
2) Beşinci fıkrasında yer alan “Lisans sahibi bir tüzel kişinin yeni bir lisans” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya lisansına konu üretim tesisinin kurulu gücünün yüzde 50’sini aşan bir tevsi yatırımı yapmak amacıyla lisans tadili” ibaresi eklenmiştir.
3) Yedinci fıkrasında yer alan “dördüncü” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve beşinci” ibaresi eklenmiştir.
4) Sekizinci fıkrası, aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Otoprodüktör lisansı başvurusunda veya otoprodüktör lisansı tadil başvurusunda bulunan tüzel kişilere, dördüncü ve beşinci fıkra hükümleri uygulanmaz.”
5) Dokuzuncu fıkrasında yer alan “dördüncü fıkranın” ibaresinden sonra gelmek üzere “(d), (e),” ibaresi eklenmiştir.
6) Onüçüncü fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere “Bu amaçla tüzel kişi lisans almasını müteakip en geç altmış gün içerisinde kamu yararı kararı yerine geçmek üzere lüzûm kararı alınması talebi ile Kuruma başvurur. Bu başvuru için geçen süre tesis tamamlanma süresine eklenmez.” cümleleri eklenmiştir.
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin; dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi, altıncı fıkrası ve yedinci fıkrası sırasıyla aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Yerli doğal kaynaklar ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için ilgili lisanslara derç edilen tesis tamamlanma tarihini izleyen ilk sekiz yıl süresince yıllık lisans bedeli alınmaz.”
“Bu Yönetmelikte tanımlanan genel mücbir sebepler ile ilgili lisanslarda tanımlanan özel mücbir sebepler dışında; üretim, otoprodüktör grubu ve yerli doğal kaynaklar ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı otoprodüktör lisansları kapsamındaki bir üretim tesisinin tesis tamamlanma süresinin yüzde onunu aşan bir süre sonunda tamamlanmamış olması halinde, yıllık lisans bedeli;
a) Tesisin tamamlanması gereken tarihten 31 Aralık tarihine kadar olan süre için, yapılan başvuru sırasında sunulan ortalama üretim miktarı üzerinden nispi olarak,
b) Bu durumun devam etmesi halinde ise takip eden dönem için başvuru sırasında sunulan ortalama üretim miktarı üzerinden,
hesaplanır.”
“Yerli doğal kaynaklar ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri açısından; bir üretim tesisinin tesis tamamlanma süresinin yüzde onunu aşan bir süre sonunda tamamlanmamış olması halinde, lisans sahibi tüzel kişiler, bu Yönetmelikte ilk sekiz yıl için yıllık lisans bedeli ödenmemesi olarak öngörülen muafiyetten yararlanamaz.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “tadil talebinin lisans özel hükümleri hakkında olması durumunda,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Kurul tarafından dördüncü fıkranın (e) bendi kapsamında farklı bir süre öngörülmediği takdirde,” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Lisansı kapsamındaki üretim tesisini tamamlamadan kendi talebi ile lisansını sona erdirmek isteyen üretim veya otoprodüktör grubu lisansı sahibi tüzel kişiler ile yerli doğal kaynaklar ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişilerden, lisansları kapsamındaki üretim tesisi için, içerisinde bulunulan yıl itibarıyla geçerli olan lisans alma bedelinin tamamı defaten tahsil edilir.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bu Yönetmelikte tanımlanan genel mücbir sebepler ile ilgili lisanslarda tanımlanan özel mücbir sebepler dışında; üretim, otoprodüktör grubu ve yerli doğal kaynaklar ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı otoprodüktör lisansları kapsamındaki tesis tamamlanma süresinin yarısını aşan bir gecikme olması veya Kuruma sunulan ilerleme raporlarının inceleme ve değerlendirilmesi sonucu; tesis tamamlanma süresinin yarısını aşan bir gecikme dikkate alındığında dahi tesisin gerçekleştirilmesinin imkansız olduğunun anlaşılması halinde, Kurul kararı ile lisans iptal edilebilir.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Otoprodüktör grubu lisansı sahibi tüzel kişiler, esas olarak ” ibaresinden sonra gelen “kendilerinin ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bir otoprodüktör ya da otoprodüktör grubu, ürettiği elektrik enerjisinin, bir takvim yılı içinde yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla Kurul tarafından belirlenecek orandaki miktarını rekabet ortamında satabilir. Bu oran olağanüstü hallerde yarısına kadar artırılabilir.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 38 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş ve onuncu fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
“e) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin, sistem elektrik enerjisinin kalitesini, ilgili mevzuatta yer alan standartların dışına çıkarması durumu,”
“Alternatif bağlantı noktası gösterilememesi veya teklif edilen alternatif bağlantı noktasına ilgili tüzel kişi tarafından itiraz edilmesi durumunda bağlantı yapmak isteyen tüzel kişi; Kurumdan, lisans başvurusu kapsamındaki üretim tesisi ile ortakları ve/veya müşterileri arasında özel direkt hat tesis etmeyi talep edebilir. Kurum tarafından bu talep hakkında, herhangi bir itirazın olup olmadığının TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerden otuz gün içerisinde bildirilmesi istenir. Özel direkt hat tesisine Kurul kararı ile izin verilir. İletim seviyesinde özel direkt hat tesisi için lisans sahibi tüzel kişi ile TEİAŞ arasında iletim kontrol anlaşması yapılması zorunludur.”
MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 45 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Üretim faaliyeti göstermek üzere lisans almış tüzel kişiler, tesis tamamlanma tarihine kadar gerçekleştirdikleri faaliyetler hakkında her yılın Ocak, Mayıs ve Eylül ayları içerisinde Kuruma ilerleme raporu sunmakla yükümlüdür.”
MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 51 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 51- Bir olayın mücbir sebep hali sayılabilmesi için; olaydan etkilenen tarafın gerekli özen ve dikkati göstermiş ve tüm önlemleri almış olmasına karşın önlenemeyecek, kaçınılamayacak veya giderilemeyecek olması ve bu durumun etkilenen tarafın ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini engellemesi gerekir.
Aşağıda belirtilen haller, bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, genel mücbir sebepler olarak kabul edilir:
a) Doğal afetler ve salgın hastalıklar,
b) Savaş, nükleer ve kimyasal serpintiler, seferberlik halleri, halk ayaklanmaları, saldırı, terör hareketleri ve sabotajlar,
c) Grev, lokavt veya diğer memur ve işçi hareketleri,
d) Tüzel kişiden kaynaklanmayan nedenlerle; izin, onay gibi idari işlemlerin hiç veya süresinde tesis edilememesi,
kamulaştırma, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi veya uzun süreli kiralama işlemlerinin tamamlanamaması.
Lisans sahibi tüzel kişilerin faaliyetlerine özgü özel mücbir sebepler lisanslarında yer alır.
Mücbir sebeplerin gerçekleşmesi halinde, mücbir sebeplerin etkileri giderilinceye kadar, lisans sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülükleri etkilendikleri oranda Kurul kararıyla ertelenebilir. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilemeyeceğinin anlaşıldığı hallerde, Kurul, tüzel kişinin yükümlülüğünün kaldırılmasına da karar verebilir. İletim ve dağıtım faaliyetlerine ilişkin yükümlülüklerin kaldırılması talep edilemez.
İlgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerin ertelenmesi veya kaldırılması kararının verilebilmesi için, tüzel kişinin mücbir sebebin başlama tarihini, mahiyetini, ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerine olan etkilerini ve mümkün olması halinde etkilerin tahmini giderilme süresini içeren başvurusunu, mücbir sebebin başlama tarihinden itibaren otuz gün içerisinde Kuruma yazılı olarak bildirmesi gereklidir.”
MADDE 12- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
“Geçici Madde 23- Mevcut sözleşmesi kapsamında, otoprodüktör lisansı almış olan tüzel kişiler, 30 Eylül 2004 tarihine kadar Kuruma başvurmaları halinde üretim tesislerini, aralarında kontrol ilişkisi bulunan bir tüzel kişiye 15 inci madde kapsamında devredebilirler. Üretim tesisini bu kapsamda devralan tüzel kişi, tesisi devreden tüzel kişinin elektrik enerjisi sağladıkları gerçek veya tüzel kişilere ait mevcut aboneliklere, serbest tüketici olma şartı aranmaksızın ikili anlaşmalar çerçevesinde elektrik enerjisi satabilir. Tesisi devralacak tüzel kişilerden lisans alma bedeli tahsil edilmez.
Geçici Madde 24- 1 Ocak 2006 tarihine kadar, mevcut sözleşmelerinde yer alan ve Kanunda öngörülen piyasa yapısına aykırılık teşkil eden haklarından, lisans alması Kurul kararıyla uygun bulunduğu takdirde feragat edeceğini yazılı olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Kuruma bildiren tüzel kişilere, bildirim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde lisans almak üzere Kuruma başvurmaları halinde, 7 nci maddede öngörülen ilan ve duyuru yapılmaksızın inceleme ve değerlendirmeye alınmak suretiyle lisansları verilir.
Geçici Madde 25- Otoprodüktör veya otoprodüktör grubu lisansı alan tüzel kişilere; 30 Eylül 2004 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunmaları halinde, mevcut lisansları sona erdirilerek lisans alma bedeli ödemeksizin üretim lisansı verilir.
Birinci fıkra uyarınca üretim lisansı verilen tüzel kişilerin, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu lisansı sahibiyken elektrik enerjisi sağladıkları gerçek veya tüzel kişilere ait mevcut aboneliklere, serbest tüketici şartı aranmaksızın ikili anlaşmalar çerçevesinde elektrik enerjisi satmalarına izin verilir.
Geçici Madde 26- Mevcut sözleşmeleri kapsamında otoprodüktör grubu lisansı alan veya mevcut sözleşmeleri kapsamında aldıkları otoprodüktör grubu lisansı üretim lisansına dönüştürülen tüzel kişilerin elektrik enerjisi sağladıkları gerçek veya tüzel kişilere ait mevcut aboneliklerin tevsi yatırımları ve/veya çevre mevzuatının gerektirdiği yatırımları dolayısıyla oluşan yeni abonelikleri için serbest tüketici olma şartı aranmaz.”
MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin eki “Ek-3 Tüzel Kişilerin Lisans Başvurusunda Sunmaları Gereken Bilgi ve Belgeler” ve “Ek-5 Otoprodüktör Grubu Ortakları Bilgi Formu” Yönetmelikten çıkarılmıştır.
Yürürlük
MADDE 14- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15- Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.