PROFİL HAZIRLAMA KILAVUZU
Bu kılavuz 11 Haziran 2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği Uyarınca Uzlaştırma Hesaplamalarında Kullanılacak Profil Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca hazırlanmıştır.
Bu kılavuz profillerin hesaplanmasında esas alınan verilerin toplanması, EPDK’ya sunulması ve bu verilerden hareketle profillerin hesaplanmasına dair kuralları içerir.
MESKEN, TİCARETHANE, SANAYİ VE TARIMSAL SULAMA ABONE GRUPLARI VE BUNLARA AİT ABONE ALT GRUPLARI
BÖLÜM: VERİ TOPLAMA KURALLARI
a) Profili hesaplanacak her bir abone grubu veya abone alt grubu için veriler, profil önerisinin sunulduğu yılın Temmuz ayı sonu ile bir önceki yılın Ağustos ayı başı arasındaki dönemine ait olacak şekilde bu bölümdeki kurallar çerçevesinde toplanır.
b) Öncelikle profili hesaplanacak abone grubu veya alt grubunda yer alan, dağıtım bölgesi içerisindeki tedarikçisini seçmiş olan serbest tüketicilere ait uzlaştırma dönemleri bazında ölçüm yapma özelliğine sahip sayaçlardan okunan tüm tüketim verileri toplanır.
c) Yukarıdaki şekilde elde edilen verilere, profili hesaplanacak abone grubu veya alt grubunda yer alan tüketicilere ait tüketim noktalarında profil oluşturmak dağıtım şirketlerince doğrudan ölçüm yapmak suretiyle toplanan tüm veriler ilave edilir. Doğrudan ölçüm yapmak suretiyle veri toplanabilmesi için dağıtım şirketleri bir yıl öncesinden uygun gördükleri tüketim noktalarını saptayarak bu noktalara gerekli ölçüm devresi ve teçhizatı tesis eder. Dağıtım şirketleri tarafından doğrudan ölçüm yapılan tüm tüketici verilerinin kullanılması esastır.
ç) Yukarıda belirtildiği şekilde elde edilen verilerin, profili hesaplanacak abone grubuna veya alt grubuna dahil olan dağıtım şebekesi kullanıcısı olan tüketicilerin toplam tüketim miktarının %1’ine ulaşmaması halinde; profillemeye konu olan abone grubunun ağırlıklı olduğu dağıtım fideri, dağıtım merkezi (DM) ve/veya dağıtım sistemini besleyen TEİAŞ Trafo Merkezlerinde (TM) yapılacak olan uzlaştırma dönemi bazındaki ölçümlere dayanarak elde edilen verilerin de mevcut olması halinde (b) ve (c) kapsamında elde edilen verilere ilave edilir. Bu şekilde ilave edilecek verilerin profili hesaplanacak abone grubunu temsil ediyor kabul edilerek dikkate alınabilmesi için, abone grubunun söz konusu fiderdeki, DM’deki ve/veya TEİAŞ Trafo Merkezlerindeki toplam tüketim bazındaki ağırlığının en az % 50 olması gerekir. İlave edilecek fider ve/veya TEİAŞ Trafo Merkezi verileri, tüketim bazındaki ağırlığın en fazla olduğu fiderler, DM ve/veya TM’lerden başlanarak ve söz konusu % 1 oranı minimum ilave veriyle sağlanacak şekilde seçilir.
d) Mesken profilleri için ç)’de yer alan kriterlerin sağlanamaması halinde;
1) Beslediği mesken abone sayısının beslediği toplam abone sayısına oranı % 50’nin üzerinde olan fider, DM ve/veya TM’lerin verileri; abone sayısı bazındaki ağırlığın en fazla olduğu Fider, DM ve/veya TM’lerden başlanarak, (b), (c) ve (ç) kapsamında elde edilen verilere ilave edilir. Bu suretle elde edilen mesken tüketim verileriyle tüketim bazında % 1 değerine ulaşılır.
2) Tüketim bazında % 1 oranına ulaşılamaması halinde, yukarıdaki şekilde verisi kullanılan tüketicilerin sayısının dağıtım bölgesi içerisindeki mesken abone sayısına oranı bazında % 1 değerine ulaşılır.
e) Serbest tüketici ölçümleri veya doğrudan tüketici ölçümleri yoluyla toplanan verilerin, profili hesaplanacak abone grubu içerisinde toplam tüketim bazında en az %1 oranını sağlaması halinde, ayrıca fider, DM ve/veya TM verileri kullanılmaz.
f) Yukarıdaki b), c), ç) ve d) fıkraları kapsamında toplanan saatlik sayaç değerlerinde eksiklik söz konusu ise;
1) Öncelikle, aynı ay içerisindeki toplam eksik saatlik veri sayısının 36’yı geçmesi halinde söz konusu sayaca ait o ayın verileri kullanılmaz.
2) Verisi toplanan ay içerisindeki bir günde, önceki ve sonraki saat verileri mevcut olan, 1 saatlik sayaç verisi eksik ise önceki ve sonraki saat verilerinin ortalaması alınarak söz konusu saat için sayaç verisi hesaplanır.
3) Peş peşe gelen 1 saatten fazla sayaç verisi eksik ise, en yakın aynı gün tipinin aynı saatlerinin tüketim verileri kullanarak eksik saatlerin verileri hesaplanır.
g) Tüketici ölçüm verileri ile gerekmesi halinde ise yukarıda belirtildiği şekilde seçilen fider, DM ve/veya TM’lerin uzlaştırma dönemi bazında toplanan tüketim verileri bir araya getirilir.
ğ) Tüketici ölçüm verileri ile fider DM, ve/veya TM verilerinden %1 oranına ulaşılamadığının yazılı olarak beyan edilmesi halinde, 2013 yılı profilleri için bu şart aranmaz.
BÖLÜM: VERİ SETİ SUNUM KURALLARI
Profili hesaplanacak her bir abone grubu veya abone alt grubu için;
1. Bölümde belirtilen yönteme uygun olarak toplanan uzlaştırma dönemi bazındaki tüketim verileri, verinin tedarikçisini seçmiş serbest tüketici verisi, doğrudan ölçüm yapılan tüketici verisi veya fider, DM veya TM bazında yapılan ölçüm verisi olduğuna göre sınıflandırılarak verilerin toplandığı incelenebilir bir formatta elektronik ortamda Kuruma sunulur.
Verileri a)’da detaylı olarak sunulan tüketicilerin özet bilgileri Tablo-1’de gösterildiği şekilde hazırlanarak, incelenebilir bir hesap tablosu formatında elektronik ortamda sunulur.
Tablo-1: Tüketici Bilgileri
Profil hesaplamasında dikkate alınan serbest tüketici ve doğrudan ölçüm yapılan tüketici verilerinin toplamları ile dağıtım bölgesindeki tüm tüketicilerin toplam tüketimi ve abone sayıları bazındaki oranlarını içerecek şekilde aşağıdaki Tablo-2 doldurularak bu tabloya hesaplama yönteminin içerisinde yer verilir.
Tablo-2: Serbest tüketicilerin ve doğrudan ölçüm yapılan tüketicilerin özet verileri*
*Sayı bazındaki sütunlar sadece Mesken abone grubu için gerektiğinde kullanılabilir.
ç) Ayrıca profil hesaplamasında kullanılan fider, DM ve/veya TM’lerin özet verileri isimleri ile beraber her abone grubu için aşağıdaki Tablo-3’e uygun olarak hesaplama yönteminde gösterilir.
Tablo-3: ……. Abone Grubu Profili İçin Kullanılan Yıllık Toplam Fider, DM ve TM Verileri*
*Sayı bazındaki satırlar sadece mesken abone grubu için gerektiğinde kullanılabilir.
Daha sonra, Tablo-3 verileri de kullanılarak aşağıdaki Tablo-4 hazırlanır ve bu tabloya hesaplama yönteminde yer verilir.
Tablo-4: Fider, DM ve/veya TEİAŞ Trafo Merkezlerinden alınan toplam veriler
*Sayı bazındaki bilgiler sadece mesken abone grubu için gerektiğinde kullanılabilir.
BÖLÜM: PROFİL HESAPLAMA KURALLARI
Profili hesaplanacak her bir abone grubu veya abone alt grubu için 1. bölümde oluşturulan veri setinin ait olduğu döneme ilişkin takvim esas alınarak profiller aşağıdaki şekilde hesaplanır.
Gün tipi belirlenmesi
Hafta içi, Cumartesi, Pazar ve Pazartesi gün tipleri her bir abone grubu veya abone alt grubu için hesaplanacak aylık profillerde yer alması zorunlu olan gün tipleridir.
Bunun dışında, Kanunla genel tatil olarak belirlenmiş olan ve bunlarla birleşen günlerin Ek-1’de yer aldığı şekilde “Bayram” gün tipi olarak profil hesaplamalarında dikkate alınması zorunludur. Profillerin uygulanacağı yılın ve verilerin ait olduğu yılların takvimleri dikkate alınarak Ek-1 her yıl revize edilir.
Dağıtım şirketinin, yukarıda belirtilen gün tipleri dışındaki herhangi bir günün bir abone grubunun veya alt grubunun için özel tüketim kalıbı gösterdiğini verilerle destekleyerek hesaplama yönteminde açıkça belirtmesi halinde, bu yeni gün tipi Ek-2’ye “Diğer” sütunu ilave edilerek profil hesaplamalarında dikkate alınabilir.
Profil hesaplaması için, 2. bölüm kapsamında sunulan veri setinin ait olduğu yılın takvimi ve bu yıla ait onaylanmış profil gün tipleri dikkate alınır. Bu yıl içerisinde yer alan her bir gün hafta içi, Cumartesi, Pazar, Pazartesi ve Bayram veya varsa diğer gün tipleri şeklinde sınıflandırılır.
Profil Hesaplaması
1) Yapılan sınıflandırma sonucunda her bir gün tipi içerisinde yer alan günlere ait tüketim değerleri uzlaştırma dönemleri bazında toplanarak, her ay içerisinde her bir gün tipine ait uzlaştırma dönemleri bazında toplam tüketim değerleri hesaplanır.
2) Profili hesaplanan ay içerisinde yer alan her bir gün tipi içerisinde, kaç gün olduğu belirlenir.
3) (1) ve (2)’ye göre yapılan işlemlerde Ek-1’de kullanılmayacağı belirtilen günler ilgili aya ait takvimden çıkarılarak hesaplama yapılır.
4) (1)’e göre her bir gün tipi için hesaplanan uzlaştırma dönemleri bazındaki toplam tüketim değerleri , (2)’ye göre belirlenen o gün tipi içerisinde yer alan gün sayısına bölünerek, her bir gün tipi için uzlaştırma dönemleri bazında ortalama tüketim değerleri hesaplanır.
5) (4)’e göre hesaplanan uzlaştırma dönemleri bazındaki ortalama tüketim değerleri her bir gün tipi için kendi içerisinde toplanarak toplam ortalama tüketim değerleri hesaplanır.
6) (4)’e göre her bir gün tipi için uzlaştırma dönemi bazındaki hesaplanan ortalama tüketim değerleri, (5)’e göre hesaplanan hafta içi gün tipinin toplam ortalama tüketim değerine bölünerek veri setindeki aylara ait her bir gün tipi için uzlaştırma dönemleri bazında profil çarpan değerleri belirlenir.
7) Her yıl tarih olarak değişim göstermesi nedeniyle dini bayramlara ve arefe günlerine ilişkin profil çarpan değerleri profillerin uygulanacağı yılın takvimi dikkate alınarak Ek-1’de belirtildiği şekilde kullanılır. Ancak, veri setinin ait olduğu yılda bir dini bayramın peş peşe gelen aylar arasında bölünmesi halinde, kullanılacak profillerin oluşturulmasında, (6)’ya göre hesaplanan dini bayram profillerinin, Ek-1’de izah edildiği şekilde bayram günlerinin söz konusu aylar arasındaki dağılımı dikkate alınarak, ağırlıklı ortalaması kullanılır.
Dağıtım şirketleri gerekli görmeleri ve ilgili tüm hesaplama aşamalarını hesaplama yönteminde yazılı olarak göstermeleri kaydıyla; mesken abone grubu için veri setinin ait olduğu yıllar ve profilin uygulanacağı yıldaki Ramazan dönemi başlangıç ve bitiş tarihlerindeki değişimleri dikkate alarak, profilin uygulanacağı yılda Ramazan dönemine ait günleri içeren aylarda, gün tipleri için hesaplanacak profillerde saat 00:00’dan en fazla güneşin doğuş saatini içeren uzlaştırma dönemine kadar olan saatlerdeki profil çarpan değerlerinde değişiklik yapabilirler.
4. BÖLÜM: PROFİL SUNUM KURALLARI
3. Bölüm’e göre hesaplanan profiller Ek’te genel yapısı sunulan ve Kurum internet sayfasında yayınlanan şablona uygun olarak, incelenmek üzere Usul ve Esaslar’da yer alan takvim uyarınca Kuruma elektronik ortamda sunulur. 3. Bölüm’de belirtilen tüm aşamalar da incelenebilir bir hesap tablosu formatında aynı elektronik ortamda sunulur.
Bu kılavuzda belirtilen elektronik ortam Kurumca aksi duyurulmadığı takdirde taşınabilir disk (CD veya DVD) olarak anlaşılacaktır.
Sunulacak olan profiller ile birlikte Usul ve Esaslar’da ve bu kılavuzda yer alan kurallara uyulduğunun Kurumca incelenmesini kolaylaştırmak üzere, verilerden profillere ne şekilde ulaşıldığını açıklayan ve asgari olarak kılavuzda hesaplama yönteminde yer alacağı belirtilen bilgileri de içerecek şekilde bir hesaplama yöntemi Kuruma yazılı olarak ibraz edilecektir.
ç) Kuruma sunulan profiller ile bu kılavuz uyarınca sunulacak bilgilerin incelenmesi esnasında, gerekli olduğu hallerde kullanılmak üzere konuya ilişkin en az iki kişinin e-posta ve telefon bilgilerine hesaplama yönteminin sonunda yer verilecektir.
AYDINLATMA PROFİLLERİ VE BUNLARA AİT ABONE ALT GRUPLARI
Aydınlatma profilleri için uzlaştırma dönemleri bazında (tüketim noktası ölçümü ile fider, DM ve/veya TM) veri bulunup bulunmadığı beyan edilerek, veri bulunuyorsa söz konusu veriler A.2. Bölüm’de belirtilen yöntem dahilinde detayları gösterilerek ilk veri seti olarak ele alınır.
Eğer bu profiller için ölçüme dayalı veri bulunmuyorsa ve dağıtım bölgesi içerisinde yer alan iller bazında farklı aydınlatma saatleri gerçekleştirildiği gerekçesiyle alt grup profili uygulanması tercih edilmemiş ise, veri olarak dağıtım yönetim merkezinin bulunduğu ildeki güneş doğuş ve batış saatleri ve/veya aydınlatma sisteminin devreye giriş ve çıkış zamanları esas alınır. Söz konusu il, saat ve zamanlara ilişkin bilgiler hesaplama yönteminde gösterilir. Tamamen gündüz olan saat başlarındaki tüketim değerlerinin hepsine sıfır, tamamen gece olan saat başlarındaki tüketim değerlerine aynı tüketim değeri (örneğin:100) ve güneş doğuş/batış saatlerinde ise karanlık geçen dönemin bir saate oranı (örneğin saat 6:45’de güneş doğuyorsa saat 6 tüketim değeri 45/60*100=75 olur) dikkate alınarak uzlaştırma dönemleri bazında ilk veri seti oluşturulur.
Aydınlatma Yönetmeliği uyarınca aydınlatma düzeyleri düşürülen ya da profil uygulama yılında düşürülecek olan cadde ve bulvarların toplam aydınlatma içerisindeki (hesaplama detayı hesaplama yönteminde gösterilen) payları ölçüsünde ilk veri setinde gerekli azaltmalar yapılarak profil hesaplamaya esas veri seti elde edilir. Bu şekilde bir aydınlatma gücü düşümünün hesaplama yönteminde gösterilmemesi halinde ilk veri seti profil hesaplamaya esas veri seti olarak kullanılır.
1. veya 2. fıkrada elde edilen verilerin uzlaştırma dönemleri bazında aylık ortalaması (Örneğin 30 günlük bir aydaki tüm günlerin verileri saatlik bazda toplanıp 30’a bölünür ya da aylık ortalama güneş doğuş batış saati üzerinden hesaplanan tüketimler kullanılır.) alınır. Uzlaştırma dönemi bazındaki ortalama değerler toplam ortalama tüketim değerlerine bölünerek profil hesaplanır. Aydınlatma profilleri gün tipi belirlemesi yapılmaksızın hesaplanır ve A.4 Bölüm uyarınca Kuruma sunulur. Aydınlatma profili sunumu için profil sunum şablonunda ilgili ayın tüm günlerini temsil etmek üzere sadece “Hafta İçi” gün tipi doldurulur.
Ek-1
2013 Yılı Bayram Gün Tipleri Profilleri ile Veri Setindeki Kullanılmayacak Günlere İlişkin Uygulama
(1) Profilin 2013 yılında uygulanacağı tarihler.
(2) Söz konusu günlere ilişkin veriler veri setinden çıkarılarak, söz konusu aya ait profiller kalan günler dikkate alınarak hesaplanır.
(3) 2011 yılı verilerinden elde edilen Ağustos ayı “Bayram” profil çarpanları 5 ile çarpılır, 2011 yılı verilerinden elde edilen Eylül ayı profil çarpanları 4 ile çarpılır ve bu çarpımların toplamı 9’a bölünür. Sonuç 2013 Ağustos ayında Ramazan Bayramı için “Bayram” profili olarak kullanılır.
Profil Şablonun Genel Yapısı Ek-2
(1) Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs; Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık.
(2) Sanayi, Ticarethane, Mesken, Tarımsal Sulama ve Aydınlatma.
(3) Örnek profil çarpan değeri.
(4) İlgili gün tipinin toplam ortalama günlük tüketim değerinin hafta içi gün tipi toplam ortalama günlük tüketim değerine oranı olup, ilgili gün tipine ait çarpanların toplamına eşittir.
(5) Dağıtım şirketince bu kılavuzda belirtilen oranda yeterli verisi bulunduğu hallerde sunulan mevcut abone gruplarına ait alt grubun adı.
(6) Aynı ay için Ek-1’de daha fazla bayram gün tipi (Bayram1, Bayram2 vb.) belirlenmiş olması halinde veya 3. Bölüm (a.3) bendi uyarınca (Diğer, Diğer1 vb.) sütun veya sütunlar eklenebilir.
(7) Ek-1’de belirlenmiş olan bayram gün tipleri.