(11/08/2002 tarihli ve 24843 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.)
Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ
Amaç ve kapsam
Madde 1- Bu Tebliğ, “Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği”nin 9 uncu maddesi gereğince, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin dağıtım sistemi kullanım fiyatına ilişkin tarife önerisine esas alınacak dağıtım sistemi gelir tavanının belirlenmesi için yapılacak hesaplamalara ilişkin usul ve esasları kapsar.
Tanımlar
Madde 2- Bu Tebliğde geçen;
1. Dağıtım Sistemi Referans Geliri (DSRG0): Elektrik piyasası hesap planı, düzenlemeye tabi unsurlar ve raporlamaya ilişkin tebliğ çerçevesinde hesaplanan dağıtım sistemi maliyetleri dikkate alınarak uygulama dönemi başlangıcı için referans değer olarak belirlenen dağıtım sistemi gelirini,
2. Dağıtım Sistemi Gelir Tavanı (DSGT): Dağıtım tarifesinin belirlenmesinde esas alınan sınır değeri,
3. Sabit Maliyet Bileşeni (SMB): Bir tarife dönemi için belirlenen dağıtım sistemi gelir tavanının, nakledilen enerji miktarına göre değişmeyen maliyetlere karşılık gelen kısmını,
4. Değişken Maliyet Bileşeni (DMB): Bir tarife dönemi için belirlenen dağıtım sistemi gelir tavanının, nakledilen enerji miktarına göre değişen maliyetlere karşılık gelen kısmını,
5. Maliyet Farkı Düzeltme Faktörü (MFDF): Dağıtım Sistemi Referans Gelirinin, enflasyon, verimlilik ve kalite unsurları dikkate alınarak güncellenmesini sağlayan faktörü,
6. Elektrik Piyasası Endeksi (EPE): Elektrik piyasası ortalama maliyet değişikliğinin yansıtılması amacıyla; Dağıtım Sistemi Referans Geliri değerinin bir tarife dönemi başındaki cari fiyatlar bazına getirilmesinde, gelir farkı düzeltme bileşeni hesaplamalarında ve otomatik fiyatlandırmalarda kullanılan endeksi,
7. Elektrik Piyasası Endeksi Değişim Oranı (EPEDO): Elektrik Piyasası Endeksinin belirlenen iki tarih itibarıyla iki değer arasındaki farkın ilk değere oranını,
8. Verimlilik Parametresi (X): Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin verimliliğinin arttırılmasının teşvik edilmesi için; yurt içi ve yurt dışı benzer uygulamalardaki performanslar göz önüne alınarak gelir düzenlemesi kapsamında yüzde cinsinden belirlenen parametreyi,
9. Kalite Göstergesi (KG): Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin lisanslarında yıllık hedef değerler olarak yer alan ve Dağıtım Yönetmeliğinde belirtilen kesinti sıklığı ve ortalama kesinti süresi gibi sunulan hizmetin kalitesine ilişkin göstergeleri,
10. Kalite Faktörü (KF): Kalite göstergelerine ilişkin hedef değerler ile Dağıtım Yönetmeliğine göre hesaplanan gerçekleşme değerleri arasındaki farkın, dağıtım sistemi gelir tavanına yansıtılması için yüzde cinsinden belirlenen faktörü,
11. Gerçekleşen Dağıtım Sistemi Geliri (GDSG): Elektrik piyasası hesap planı, düzenlemeye tabi unsurlar ve raporlamaya ilişkin tebliğ uyarınca; bir tarife dönemi içinde elde edilen dağıtım sistemi gelirinin, Elektrik Piyasası Endeksi yıl sonu kapanışına göre hesaplanan değerini,
12. Gelir Farkı (GF): İlgili tarife dönemine ait dağıtım sistemi gelir tavanının, Elektrik Piyasası Endeksi yıl sonu kapanışına göre hesaplanan değeri ile gerçekleşen dağıtım sistemi geliri arasındaki farkı,
13. Gelir Farkı Düzeltme Bileşeni (GFDB): Gelir Farkının, sabit maliyetlere karşılık gelen kısmının, belirlenen faiz oranına göre hesaplanan faiz tutarı ile birlikte dengelenmesinde kullanılan bileşeni,
14. Faiz Oranı (FO): Gelir Farkı Düzeltme ve Yatırım Farkı Düzeltme Bileşenlerinin hesaplanmasında kullanılan ve bir tarife dönemi için Hazine Müsteşarlığı borçlanma faiz oranlarına göre Kurul tarafından belirlenen faiz oranını,
15. Kayıp-Kaçak Düzeltme Bileşeni (KKDB): Kayıp-kaçakların azaltılmasını teşvik etmek amacıyla uygulanan, bir tarife dönemi için hedef olarak belirlenen ve gerçekleşen kayıp-kaçak miktarları arasındaki farkın Kurul tarafından belirlenen kayıp enerji referans değeri ile çarpımı sonucu bulunan bileşeni,
16. Yatırım Farkı Düzeltme Bileşeni (YFDB): Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin bir önceki uygulama dönemi için öngörülen yatırım planında yer alan yatırımlarının eksik gerçekleşmesi durumunda oluşan farkın, yeni uygulama döneminde dağıtım sistemi gelir tavanına yansıtılması için uygulanan bileşeni,
ifade eder.
Dağıtım Sistemi Gelir Tavanının (DSGTt) hesaplanması
Madde 3- Dağıtım lisansı sahibi bir tüzel kişinin t tarife dönemi için dağıtım sistemi gelir tavanı (DSGTt) aşağıdaki formüle göre hesaplanır.
(1)
Bu formülde geçen;
DSGTt dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife döneminde elde edebileceği ve t tarife döneminin ilk günü EPE değerine göre hesaplanmış Dağıtım Sistemi Gelir Tavanını (TL),
SMBt (2) nci formüle göre hesaplanan ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife döneminde elde edebileceği dağıtım sistemi gelir tavanının sabit maliyet bileşenini (TL),
DMBt (8) inci formüle göre hesaplanan ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife döneminde elde edebileceği dağıtım sistemi gelir tavanının değişken maliyet bileşenini (TL),
GFDBt (9) uncu formüle göre hesaplanan gelir farkı düzeltme bileşenini (TL),
KKDBt (11) inci formüle göre hesaplanan kayıp-kaçak düzeltme bileşenini (TL),
YFDBu,t (12) nci formüle göre hesaplanan ve u uygulama döneminin ikinci tarife döneminde uygulanan yatırım farkı düzeltme bileşinini (TL),
ifade eder.
a) Sabit Maliyet Bileşeninin (SMBt) Hesaplanması
t tarife dönemi için Sabit Maliyet Bileşeni aşağıdaki formüle göre hesaplanır.
(2)
Bu formülde geçen;
a dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin elektrik piyasası hesap planı, düzenlemeye tabi unsurlar ve raporlamaya ilişkin tebliğe göre hesaplanan toplam sabit maliyetinin toplam maliyetine oranını,
DSRG0 dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin Dağıtım Sistemi Referans Gelirini (TL),
MFDFt (3) üncü formüle göre hesaplanan ve t tarife dönemi için geçerli maliyet farkı düzeltme faktörünü,
ifade eder.
1) Maliyet Farkı Düzeltme Faktörü (MFDFt ) değerinin hesaplanması
t tarife dönemi için geçerli Maliyet Farkı Düzeltme Faktörü (MFDFt), enflasyon, verimlilik ve kalite faktörleri göz önüne alınarak belirlenir ve aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(3)
Bu formülde geçen;
MFDFt-1 uygulama dönemi içinde bir önceki tarife dönemi için geçerli maliyet farkı düzeltme faktörünü,
EPEDOt (4) üncü formüle göre hesaplanan t tarife dönemi için uygulanacak Elektrik Piyasası Endeksi Değişim Oranını,
Xt dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemi verimlilik parametresini,
KFt (6) ncı formüle göre hesaplanan Kalite Faktörünü,
ifade eder.
Uygulama döneminin ilk tarife dönemi için MFDF t-1 değeri “1” olarak alınır.
2) Elektrik Piyasası Endeksi Değişim Oranı (EPEDOt) değerinin hesaplanması
t tarife dönemi için geçerli Elektrik Piyasası Endeksi Değişim Oranı (EPEDOt), aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(4)
Bu formülde geçen;
EPEt-1 Elektrik Piyasası Endeksinin, t-1 tarife döneminin onbirinci ay sonu değerini,
EPEt-2 Elektrik Piyasası Endeksinin, t-2 tarife döneminin onbirinci ay sonu değerini,
ifade eder.
Yukarıdaki formül birinci tarife dönemi için,
(5)
şeklinde uygulanır.
Bu formülde geçen;
EPEDO1 uygulama döneminin ilk tarife dönemi için geçerli Elektrik Piyasası Endeksi Değişim oranını,
EPE1 Elektrik Piyasası Endeksinin, uygulama döneminin ilk tarife döneminin ilk günü için öngörülen değerini,
EPE0 dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin DSRG0 değerini oluşturan sabit fiyatlara karşılık gelen Elektrik Piyasası Endeksi değerini,
ifade eder.
3) Kalite Faktörü (KFt ) değerinin hesaplanması
t tarife dönemi için geçerli Kalite Faktörü (KFt), dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin dağıtım lisansında belirtilen kalite göstergeleri, her bir kalite göstergesi için belirlenen ağırlık katsayıları, yıllar itibarıyla belirlenen hedef değerler ve gerçekleşen değerler göz önüne alınarak aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(6)
Bu formülde geçen;
KG dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin kalite faktörünün hesaplanmasında göz önüne alınacak kalite göstergesi adedini,
KGAr dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin r numaralı kalite göstergesi için belirlenen ağırlık katsayısını,
FARKrt-2 t-2 tarife dönemi r numaralı kalite göstergesi için (7) nci formüle göre hesaplanan, hedeflenen ve gerçekleşen performans değerleri arasındaki farkın yüzdesini,
ifade eder.
FARKrt-2 aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(7)
Bu formülde geçen;
HEDEFrt-2 r numaralı kalite göstergesinin t-2 tarife dönemi için hedef değerini,
CARIrt-2 r numaralı kalite göstergesinin t-2 tarife dönemindeki gerçekleşmelere göre hesaplanan değerini,
ifade eder.
Kalite faktörü, ilk uygulama dönemi için “sıfır” (0) olarak kabul edilir.
b) Değişken Maliyet Bileşeninin (DMBt) Hesaplanması
t tarife dönemi için geçerli Değişken Maliyet Bileşeni aşağıdaki formüle göre hesaplanır.
(8)
Bu formülde geçen;
b dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin elektrik piyasası hesap planı, düzenlemeye tabi unsurlar ve raporlamaya ilişkin tebliğe göre hesaplanan toplam değişken maliyetinin toplam maliyetine oranını,
DSRG0 dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin Dağıtım Sistemi Referans Gelirini (TL),
MFDFt (3) üncü formüle göre hesaplanan t tarife dönemi için geçerli Maliyet Farkı Düzeltme Faktörünü (TL),
Mt t tarife dönemi için dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin dağıtım sistemi üzerinden dağıtılması öngörülen toplam enerji miktarını (kWh),
M0 dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin DSRG0 değerinin değişken maliyetler bileşeninin hesaplanmasında esas alınan, dağıtım sistemi üzerinden dağıtılan toplam enerji miktarını (kWh),
ifade eder.
c) Gelir Farkı Düzeltme Bileşeninin (GFDBt) hesaplanması
t tarife dönemi için gelir farkı düzeltme bileşeni aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(9)
Bu formülde geçen;
a dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin elektrik piyasası hesap planı, düzenlemeye tabi unsurlar ve raporlamaya ilişkin tebliğe göre hesaplanan toplam sabit maliyetinin toplam maliyetine oranını,
GF t-2 (10) uncu formüle göre hesaplanan dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t-2 tarife dönemi için dağıtım sistemi gelir tavanı ile t-2 tarife döneminde gerçekleşen dağıtım sistemi geliri arasındaki farkı (TL),
FOt-1 cari uygulama döneminin t-1 tarife dönemi için belirlenen ve yüzde olarak ifade edilen faiz oranını,
ifade eder.
Gelir farkı düzeltme bileşeni, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilk uygulama döneminin ilk iki tarife dönemi için “sıfır” (0) olarak kabul edilir.
1) Gelir Farkı (GFt-2 ) değerinin hesaplanması
t-2 tarife dönemi için yıl sonu Gelir Farkı, aşağıdaki formüle göre hesaplanır.
(10)
Bu formülde geçen;
DSGTYD t-2 dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t-2 tarife dönemi için dağıtım sistemi gelir tavanının, Elektrik Piyasası Endeksi t-2 tarife dönem sonu değeri kullanılarak yeniden hesaplanan değerini (TL),
GDSG t-2 dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin gerçekleşen dağıtım sistemi gelirinin, elektrik piyasası hesap planı, düzenlemeye tabi unsurlar ve raporlamaya ilişkin tebliğ hükümlerine uygun olarak Elektrik Piyasası Endeksi t-2 tarife dönem sonu değeri kullanılarak yeniden hesaplanan değerini (TL),
ifade eder.
d) Kayıp-Kaçak Düzeltme Bileşeninin (KKDBt) hesaplanması
t tarife dönemi için Kayıp-Kaçak Düzeltme Bileşeni aşağıdaki formüle göre hesaplanır.
(11)
Bu formülde geçen;
KKHt-2 dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin lisansında t-2 tarife dönemi için belirlenen kayıp-kaçak hedefini (%),
TMt-2 t-2 tarife dönemi içinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin dağıtım bölgesini besleyen tüm bağlantı noktalarında elektrik enerjisinin ölçümüne ilişkin ilgili mevzuat hükümlerine göre kWh cinsinden ölçülmüş olan elektrik enerjisi toplam miktarını,
TKKt-2 t-2 tarife dönemi içinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin dağıtım bölgesi için elektrik enerjisinin ölçümüne ilişkin ilgili mevzuat hükümleri uyarınca kWh cinsinden ölçülen toplam kayıp-kaçak miktarını,
KERDt t tarife dönemi için Kurul tarafından belirlenen ve TL/kWh olarak ifade edilen birim kayıp-kaçak enerji referans bedelini,
ifade eder.
Kayıp-kaçak düzeltme bileşeni, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilk uygulama döneminin ilk iki tarife dönemi için “sıfır” (0) olarak kabul edilir.
e) Yatırım Farkı Düzeltme Bileşeninin (YFDBt) hesaplanması
u uygulama döneminin ikinci tarife döneminde uygulanacak Yatırım Farkı Düzeltme Bileşeni aşağıdaki formüle göre hesaplanır.
(12)
Bu formülde geçen;
YFUDSD u-1 elektrik piyasası hesap planı, düzenlemeye tabi unsurlar ve raporlamaya ilişkin tebliğ hükümlerine göre hesaplanan, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin u-1 uygulama dönemi yatırım planında yer alan, ancak gerçekleşmeyen yatırımların u-1 uygulama dönemi sonu itibarıyla değerini (TL),
FOt-1 u uygulama döneminin t-1 tarife dönemi için belirlenen ve yüzde olarak ifade edilen faiz oranını,
ifade eder.
Bu formül sadece herhangi bir uygulama döneminin 2 nci tarife döneminde uygulanır.
Yatırım farkı düzeltme bileşeni, birinci uygulama dönemi için “sıfır” (0) olarak kabul edilir.
Gelir düzenlemesinde lisansa derç edilecek parametreler
Madde 4- Gelir düzenlemesinde, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin dağıtım lisanslarına aşağıdaki parametrelerin değerleri derç edilir:
DSRG0 dağıtım sistemi referans geliri,
EPE0 dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin DSRG0 değerini oluşturan sabit fiyatlara karşılık gelen Elektrik Piyasası Endeksi,
a dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin toplam sabit maliyetinin toplam maliyetine oranı,
b dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin toplam değişken maliyetinin toplam maliyetine oranı,
M0 dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin DSRG0 değerinin değişken maliyetler bileşeninin hesaplanmasında esas alınan dağıtım sistemi üzerinden dağıtılan toplam enerji miktarı,
X dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye tarife dönemleri itibarıyla uygulanacak verimlilik parametreleri,
KG dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin kalite faktörünün hesaplanmasında göz önüne alınacak kalite göstergesi adedi,
KGAr dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin r numaralı kalite göstergesinin ağırlık katsayısı,
HEDEFr dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin r numaralı kalite göstergesinin her tarife dönemi için belirlenen hedef değerleri,
KKH dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin lisansında her tarife dönemi için belirlenen kayıp-kaçak hedefleri,
Uygulama
Dönemi Kurul kararı ile belirlenen dönemi.
Yürürlük
Madde 5- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 6- Bu Tebliğ hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.