(07 Mayıs 2016 tarihli ve 29705 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK PİYASASI TALEP TAHMİNLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, elektrik enerjisi talep tahminlerinin oluşturulmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Yönetmelik; TEİAŞ, OSB’ler, dağıtım ve görevli tedarik şirketleri tarafından elektrik enerjisi talep tahminlerinin yapılması, değerlendirilmesi, güncellenmesi ve onaylanmasında izlenecek usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Yönetmelik, 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 5 inci ve 9 uncu maddeleri ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 9 uncu ve 20 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanını,
b) Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması kapsamında kurulan veya son kaynak tedariği yükümlüsü olarak Kurul tarafından yetkilendirilen tedarik şirketini,
c) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, lisans, tebliğ, genelge ve Kurul kararlarını,
ç) Kanun: 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,
d) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
e) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
f) Şirket: Dağıtım ve/veya görevli tedarik şirketlerini,
g) OSB: 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa göre kurularak tüzel kişilik kazanmış bulunan organize sanayi bölgelerini,
ğ) Talep tahmin modeli: Talep tahmini çerçevesinde bilimsel yöntemler kullanılarak oluşturulacak modeli,
h) Talep tahmini: Dağıtım ve görevli tedarik şirketleri tarafından, belli bir zaman aralığı için farklı senaryolar çerçevesinde geleceğe dönük olarak yapılan elektrik enerjisi miktarına, puant güç talebine ve abone sayısına ilişkin tahmini,
ı) Tüketici grubu: Aynı hizmet standardına tabi gerçek ve tüzel kişileri,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer terim ve kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
Talep Tahmin Yöntemin Belirlenmesi ve Veri Seti
Talep tahmin yöntemi ve esasları
MADDE 5 - (1) Dağıtım şirketleri dağıtım bölgelerine ilişkin, görevli tedarik şirketler ise enerji tedarik etmeyi planladığı son kaynak, perakende satış ve serbest tüketicilerin tüketimine ilişkin talep tahminlerini bilimsel yöntemlerle, bölgelerine özgü şartları dikkate alarak, resmi ekonomik hedefleri göz önünde bulundurarak ve gerek duyulması halinde ilgili kamu ya da özel sektör kurum ve kuruluşlarının görüşlerini de alarak yapar veya yaptırır.
(2) Talep tahminlerinin OSB’ler, dağıtım ve görevli tedarik şirketleri tarafından diğer gerçek veya tüzel kişilere yaptırılması, ilgili OSB ve şirketlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(3) OSB, dağıtım bölgesine ilişkin talep tahminlerini resmi ekonomik hedefleri göz önünde bulundurarak hazırlamak ve bağlantı durumuna göre dağıtım şirketi veya TEİAŞ’a bildirmekle yükümlüdür.
Talep tahmini dönemi ve senaryoları
MADDE 6 - (1) Talep tahminleri, dağıtım şirketleri için gelecek on, görevli tedarik şirketleri için gelecek beş yıllık dönem için her yıl takip eden yıl birinci yıl olmak üzere yıllık bazda hazırlanır ve tahmin sonuçları düşük, baz ve yüksek senaryo şeklinde Kuruma sunulur. TEİAŞ tarafından üretim kapasite projeksiyonu ve iletim sistemi gelişim raporu ile dağıtım şirketi tarafından yatırım planı hazırlanmasında baz senaryo esas alınır.
Talep tahminine esas veri seti
MADDE 7 - (1) Talep tahminine esas veri seti; ekonomik, sosyal, demografik, iklimsel, çevresel değişkenler ve açıklanan değişkenin gerçekleşmeleri kullanılarak oluşturulur.
(2) Talep tahminine esas veri setinde, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yayımlanmış resmi veriler ile OSB veya ilgili şirketin kullanıcı/tüketici verileri kullanılır.
(3) Talep tahmin modelinin gerektirdiği veri setinde kullanılan verilerin talep tahmin sonucunu nasıl etkilediği, istatistiksel ve mantıksal yaklaşımlarla gerekçelendirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İlkeler, Modelin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması
Talep tahmininde gözetilecek ilkeler
MADDE 8 - (1) Talep tahminine esas teşkil edecek modelin oluşturulmasında modelin;
a) Seçilen talep tahmin modelinin elektrik talep davranışı ile tutarlı olması,
b) Bilimsel ve ekonomik olarak anlamlı açıklayıcı değişkenlerin kullanılması,
c) Belirlilik katsayılarının açıklama gücü açısından yüksekliği,
ilkeleri gözetilir.
(2) Puant talep ve abone sayısına ilişkin tahminler ekonometrik bir modele dayalı olarak yapılamıyor ise, gerekçeleri belirtilir ve kullanılan tahmin yöntemi açıklanır.
(3) Talep tahmini sonuçlarında, son on yılda görülmemiş oranda bir artış ya da azalış öngörülmüş ise, söz konusu öngörünün gerekçelerinin sunulması gerekir.
Talep tahmin modelinin değerlendirilmesi ve doğrulanması
MADDE 9 - (1) Talep tahmin modelinin oluşturulmasını takiben, modelin bilimsel ve ekonomik açıdan anlamlı olup olmadığına ilişkin literatürde genel kabul görmüş testler ile seçilen farklı yöntemler çerçevesinde oluşturulan, modelin uygunluğuna yönelik gerekli diğer testler yapılarak, bu testler sonucunda gerekli görülen düzeltme ve değişiklikler yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Talep Tahmininin Sonuçları, Raporlanması ve Yayımlanması
Talep tahmin sonuçları
MADDE 10 - (1) Talep tahmini sonuçları;
a) Dağıtım şirketleri ve görevli tedarik şirketleri tarafından hazırlanan ya da hazırlanacak model ya da modeller sonucu ulaşılan tahminleri,
b) 28/5/2014 tarihi ve 29013 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Şebeke Yönetmeliği kapsamında üretim kapasite projeksiyonu ve iletim sistemi gelişim raporunun hazırlanmasına esas bilgileri,
c) Dağıtım şirketi tarafından hazırlanacak olan yatırım planının hazırlanmasına esas bilgileri,
içerir.
Talep tahmin raporu
MADDE 11 - (1) Talep tahmin sonuçları, talep tahmininde kullanılan veri seti ile birlikte bir rapor haline getirilir ve dağıtım şirketleri için her yılın Haziran ayının sonuna, görevli tedarik şirketleri için her yılın Aralık ayı sonuna kadar talep tahmininin ilk yılı bir sonraki yıl olacak şekilde 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Enerji Piyasası Bildirim Yönetmeliği hükümleri kapsamında Kuruma sunulur. Dağıtım şirketleri ayrıca, bağlantı tipi, tüketici grubu ve benzeri detaylar bazında Kurum tarafından kendilerine bildirilen formatta içinde bulunulan yılı takip eden yıla ilişkin 1 yıllık talep tahminlerini Kuruma sunarlar.
(2) Talep tahmin raporunda, tahmin sonuçları ve talep tahmininde kullanılan veri setinin yanı sıra; talep tahmin modeline ilişkin varsayımlar, verilerin genel değerlendirmesi ve gerekçelendirilmesi, değişkenlerin tahmin edilmesi, testlerin yapılması, gerekli değişiklik ve düzeltmelerin eklenmesi, geleceğe yönelik farklı senaryolar kapsamında yapılan tahminler ve modellere ilişkin yorum ve değerlendirmelere ayrıntılı olarak yer verilir.
(3) Dağıtım şirketi tarafından hazırlanan talep tahmin raporu, bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslara uygunluk yönünden incelenir ve Kurum tarafından uygun bulunması halinde, yapılan bildirimi izleyen on gün içerisinde dağıtım şirketi tarafından TEİAŞ’a gönderilir.
(4) Kurum tarafından uygun bulunmaması halinde, Enerji Piyasası Bildirim Yönetmeliği kapsamında düzeltme talep edilir. Şirket, yapılan bildirimi izleyen onbeş gün içerisinde, talep tahmin raporunu yenilemek suretiyle Kuruma sunar. Gerekmesi halinde Kurum, resen talep tahmini yapabilir.
Talep tahminlerinin birleştirilmesi
MADDE 12 - (1) TEİAŞ, iletim sistemine doğrudan bağlı tüketicilere ait talep tahminlerini, dağıtım şirketlerinden gelen tahmin sonuçları ile birleştirir. TEİAŞ, Kuruma talep tahminlerine ilişkin olarak sunulacak rapor formatını oluştururken, gerekçelerini belirtmek suretiyle, dağıtım şirketlerinden talep tahmin raporuna ilişkin olarak ilave bilgi ve belge talep edebilir.
(2) TEİAŞ tarafından sonuçlandırılan talep tahminleri, her yılın 1 Kasım tarihine kadar Kuruma sunulur.
Talep tahminlerinin onaylanması ve yayımlanması
MADDE 13 - (1) TEİAŞ tarafından sonuçlandırılarak Kuruma sunulan talep tahminlerinin, Kurul tarafından onaylanması halinde, TEİAŞ’ın internet sitesinde dağıtım bölgeleri bazında ve konsolide edilmiş tablolar halinde yayımlanır. Kurul tarafından uygun bulunmaması halinde, talep tahminleri yeniden gözden geçirilmek üzere TEİAŞ’a geri gönderilir. TEİAŞ; yapılan bildirimi izleyen bir ay içerisinde, talep tahminlerini yenilemek suretiyle Kuruma sunar.
(2) Talep tahminleri, her yılın 31 Aralık tarihine kadar yayımlanır.
Veri sağlama yükümlülüğü
MADDE 14 - (1) Görevli tedarik şirketleri ile organize sanayi bölgesi işletmecisi tüzel kişiler, 5 inci madde kapsamındaki yükümlülüklerinin yanında talep tahmini yapılabilmesi için gerekli olanlarla sınırlı olmak üzere, hizmet verilen tüketiciler ve katılımcılarla ilgili talep edilen verileri bölgesinde bulundukları dağıtım şirketlerine talep tarihinden itibaren otuz gün içerisinde sunmakla yükümlüdür. Dağıtım şirketi bu verileri bölgesel talep tahmininde kullanır.
Gizlilik
MADDE 15 - (1) Şirketler ve TEİAŞ, bu Yönetmelik kapsamında edinilen bilgileri amacı dışında kullanamaz ve üçüncü şahıslarla paylaşamaz.
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi
MADDE 16 - (1) TEİAŞ, OSB’ler, dağıtım ve görevli tedarik şirketleri tarafından elektrik enerjisi talep tahminlerinin yapılması, değerlendirilmesi, güncellenmesi ve onaylanmasında izlenecek usul ve esaslara ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri uyarınca gerekli işlemler başlatılır.
Atıflar
MADDE 17 – (1) 18 inci madde ile yürürlükten kaldırılan 4/4/2006 tarihli ve 26129 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Enerjisi Talep Tahminleri Hakkında Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 18 – (1) 4/4/2006 tarihli ve 26129 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Enerjisi Talep Tahminleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 19 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Başkan yürütür.