ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA DAİR TEBLİĞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ ile Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik kapsamındaki düzenlemelerin açıklanması ve uygulanmasının sağlanması amaçlanmaktadır.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, Yönetmeliğin 31 inci maddesinin dördüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen terim ve tanımlar Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde geçen anlam ve kapsama sahiptir. Bu Tebliğde geçen;
a) Alternatif akım (AC): Genliği ve yönü periyodik olarak değişen elektrik akımını,
b) Anma gerilimi: AG tek faz sistemler için etkin şiddeti 230V, AG üç fazlı sistemler için 400 V; YG sistemler için ise bağlantı noktasında tanımlanan gerilimin nominal değerini,
c) Doğru akım/Sürekli akım (DC): Bir elektrik devresinde elektrik yüklerinin veya akımın belli bir yönde akan, yönü ve şiddeti değişmeyen akımı,
ç) Düşük veya aşırı ikazlı çalışma: Sistem gerilimini düzenlemek amacıyla senkron kompansatörlerin ve/veya jeneratörlerin ikaz akımlarının azaltılması veya arttırılmasını,
d) İl Özel İdaresi: Üretim tesisinin kurulacağı yerin il özel idaresi veya il özel idaresi bulunmayan yerlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığını,
e) İlgili standart: Üretim tesisinde kullanılacak teçhizat, bağlantı sistemi ve performans kriterlerine ilişkin olan, öncelik sırasına göre TSE Standartları/CENELEC/IEC/EN ve diğer uluslararası standartları,
f) İlgili şebeke işletmecisi: İlgisine göre TEİAŞ’ı, dağıtım şirketini veya OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi,
g) İrtibat merkezi: Kullanıcıların bağlantı başvuruları ya da anlaşmaları kapsamında; iletim sistemine bağlanacaklar için bağlandıkları noktanın irtibatlı olduğu TEİAŞ trafo merkezini, dağıtım sistemine YG’den bağlanacaklar için dağıtım sistemine bağlandıkları hattın ya da dağıtım merkezinin irtibatlı olduğu TEİAŞ trafo merkezini, AG’den bağlanacaklar için bağlandıkları dağıtım transformatörünü,
ğ) Paralel işletim: Şebeke bağlantılı üretecin şebekeye ya da mevki yüklerine, şebeke ile birlikte elektrik vermesini sağlayan işletim durumunu,
h) Şebeke: İlgisine göre iletim, dağıtım veya OSB dağıtım şebekesini,
ı) Teknik etkileşim izni: Teknik Etkileşim Analizinin neticesine göre, ilgili kurumlar tarafından olumlu veya şartlı olarak Bakanlık aracılığıyla ilgili kişilere verilen izni,
i) Yönetmelik: Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliği,
ifade eder.
(2) Bu Tebliğde geçen diğer ifade ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
Muafiyetler
MADDE 4 – (1) Önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğünden muaf olarak kurulabilecek üretim tesisleri şunlardır:
a) İmdat grupları,
b) İletim ya da dağıtım sistemiyle bağlantı tesis etmeden, izole çalışan üretim tesisleri,
c) Kurulu gücü bir megavat veya Kanunun 14 üncü maddesi çerçevesinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmiş kurulu güç üst sınırına kadar olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri,
ç) Ürettiği enerjinin tamamını iletim veya dağıtım sistemine vermeden kullanan, üretimi ve tüketimi aynı ölçüm noktasında olan, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri,
d) Bakanlıkça belirlenecek verimlilik değerini sağlayan kategorideki kojenerasyon tesisleri,
e) Mikrokojenerasyon tesisleri,
f) Belediyelerin katı atık tesisleri ile arıtma tesisi çamurlarının bertarafında kullanılmak üzere kurulan üretim tesisleri,
g) Sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak belediyeye ait olan tüzel kişilerce, belediyeler tarafından işletilen su isale hatları ile atık su isale hatları üzerinde teknik imkanın olması ve DSİ tarafından uygun bulunması halinde kurulan üretim tesisleri.
İKİNCİ BÖLÜM
Bağlantı ve Sistem Kullanımına İlişkin Hükümler
Bağlantı esasları
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki bir üretim tesisinin Şebekeye bağlantısıyla ilgili olarak Yönetmelikte yer alan bağlantı esasları uygulanır.
(2) Kurulu gücü 5 kWe’a eşit veya daha düşük olan üretim tesisi şebekeye AG seviyesinden tek fazlı olarak bağlanabilir. Kurulu gücü 5 kWe’ın üzerindeki üretim tesisleri ise şebekeye ancak üç fazlı olarak bağlanır.
Bağlantıya ilişkin genel hükümler
MADDE 6 – (1) Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında kurulacak üretim tesisleri Şebekeye, teknik özellikleri ve bağlantı noktası itibarıyla Şebekenin mevcut kapasitesi dikkate alınarak YG veya AG seviyesinden bağlanabilir. Bağlantı başvurusu talebi, Yönetmelik ve bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde reddedilebilir. Başvurunun reddedilmesi halinde ret gerekçeleri başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.
(2) Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında gerçek veya tüzel kişiler tarafından inşa edilip işletilecek üretim tesisleri Yönetmelik ve bu Tebliğ ile İlgili Mevzuat ve İlgili Teknik Mevzuatta yer alan esas ve usuller dikkate alınarak projelendirilir, kurulur ve işletilir.
(3) Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında kurulacak olan üretim tesisinin ikinci fıkraya uygun olarak projelendirilmesi, kurulması ve işletilmesi ilgili kişinin sorumluluğundadır.
(4) Şebekeye bağlı bir üretim tesisi İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından test ve kontrol, Şebekede tadilat, bakım-onarım veya genişletme işleri gerektiği durumlarda; can ve mal emniyetinin sağlanması, kaza, sistem arızası, sistem güvenliği ya da işletme koşulları bakımından aciliyet arz eden durumlar ile ya da mücbir sebep hallerinde ya da benzeri zaruri hallerde Şebekeden ayrılır. Söz konusu zaruri haller ortadan kalktıktan sonra ilgili üretim tesisinin en geç bir gün içinde Şebekeye yeniden bağlantısı sağlanır. Bu durumlarda üretici tarafından zararların tazmini de dâhil olmak üzere mali hak talebinde bulunulamaz.
(5) Can ve mal emniyetinin sağlanması amacıyla Şebekenin, enerji kesintisi ve diğer durumlar sebebiyle normal çalışma sınırlarının dışında olması halinde 15 inci maddede yer alan Tablo-1 ve Tablo-2’de belirtilen süreler içinde üretim tesisi Şebekeden otomatik olarak ayrılmalıdır.
(6) Şebekeye bağlı veya bağlanacak her bir üretim tesisinde üretilecek elektriğin; harmonik, gerilim dalgalanması ve fliker şiddeti karakteristikleri faz başına akımı 16 A ve daha küçük tesisler için Ek-1’de belirtilen değerlere, diğer tesisler için tesisin gücü, tipi ve bağlantı seviyesine bağlı olarak TS EN 61000 serisinden İlgili Standartlara uygun olması gerekir. Üretim tesisi tarafından Şebekeye enjekte edilen doğru akım değeri Ek-1’de belirtilen sınır değeri aşmamalıdır.
(7) Üretim tesisinin ünite veya ünitelerinin bağlandığı Şebekeye senkronize olması için gerekli şartlar 17 nci maddeye uygun olarak belirlenir ve bu şartlara bağlantı anlaşmasında yer verilir.
(8) Üretim tesisi bağlantı anlaşmasında yer alan anlaşma gücünden daha büyük güçte çalıştırılamaz.
(9) Geçici veya gezici abone grubunda yer alan tüketim tesisleri için gerçek veya tüzel kişilerce Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında üretim tesisi kurulamaz.
(10) (Değişik fıkra:RG-23/3/2016-29662) Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında tesis edilecek elektrik üretim tesisi ve bağlantı ekipmanında kullanılan malzemeler; ilgili standartlara göre imal edilmiş, garanti kapsamında ve son beş yıl içerisinde üretilmiş olmalıdır. Bu fıkra hükmünde yer alan beş yıl şartı, yurt içinde imal edilmiş üretim tesisi ve ekipmanı için uygulanmaz.
(11) (Mülga:RG-22/10/2016-29865)
(12) Üretim tesisinin kısa devre akımına katkısı ile birlikte oluşabilecek kısa devre akımı, Şebeke teçhizatının kısa devre akımına dayanma değerinden ve Şebeke için belirlenen limitlerden fazla olamaz.
(13) (Değişik:RG-22/10/2016-29865) Kabul süreci ve işlemleri ile ilgili olarak;
a) Kabul öncesi test çalışmaları sırasında teçhizatta meydana gelebilecek hasarlardan ve enerjilenecek tesislerde can ve mal emniyetinden tesis sahibi sorumludur.
b) Kabul öncesi, geçici kabul işlemleri sürecinde ve test işlemleri süresince Şebekeye verilen elektrik enerjisi için hiçbir şekilde bedel talep edilmez.
c) Yapılacak testler ve süreleri, üretim tesisi sahibince İlgili Şebeke İşletmecisine bildirilir.
(14) Lisanssız üretim tesisinin mülkiyet sınırına; piyasada bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin ilgili mevzuat hükümlerine göre tüketiciler için belirtilen sınırları içerir şekilde bağlantı anlaşmasının özel hükümler bölümünde yer verilir.
(15) (Değişik fıkra:RG-23/3/2016-29662) TEİAŞ; bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde kurulacak kurulu gücü 1000 kWe’a kadar olan tesisler için, üretim tesislerinin bağlanacağı TEİAŞ’a ait her bir trafo merkezi için toplam bağlanabilir üretim tesisi gücünü belirleyerek ilgili dağıtım şirketi veya OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye bildirir. Kurulu gücü 1000 kWe’den büyük olan kojenerasyon tesisleri ve 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç), (d), (f) ve (g) bentleri kapsamında kurulacak üretim tesisleri için nihai karar, arıza akım limiti konusunda TEİAŞ’tan alınacak görüş sonucunda başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. TEİAŞ ilgili talebe ilişkin görüşünü, talebin kendisine geliş tarihinden itibaren bir ay içinde sonuçlandırır.
(16) Kurulacak üretim tesislerinin sisteme bağlantısı için bir defaya mahsus bağlantı bedeli, bağlantı anlaşmasının yapılması esnasında tahsil edilir ve iade edilmez. Aynı yerde olan veya aynı yerde olmayan tüketim tesisi için bağlantı bedeli ödenmiş olması, üretim tesisi için bu bedelin alınmasına engel teşkil etmez.
(17) Bağlantı anlaşması, üretim tesisinin bağlantı noktasında yapılan değişiklikler sonucunda, bu Tebliğde hüküm bulunmaması halinde bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin ilgili mevzuat hükümlerine göre tadil edilir.
(18) Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterecek üretim tesisi ve varsa bağlantı projeleri Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği tüzel kişiler tarafından onaylanır.
Bağlantı başvurularının yapılması ve değerlendirilmesi
MADDE 7 – (1) (Değişik fıkra:RG-23/3/2016-29662) Yönetmelik kapsamında hidrolik kaynağa dayalı olarak elektrik üretimi yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, başvurularını üretim tesisini kuracakları ilin il özel idaresine yaparlar. Başvuruda aşağıda belirtilen belgeler istenir;
a) Yönetmelik Ek-2’de yer alan Başvuru Dilekçesi,
b) Yönetmelik Ek-1’de yer alan Lisanssız Üretim Bağlantı Başvuru Formu,
c) Üretim tesisinin kurulacağı yere ait tapu ya da asgari iki yıl süreli kiralama belgesi;
1) Üretim tesisinin kamu veya hazine arazisi veya orman sayılan alanlar üzerine kurulmak istenmesi halinde, bu arazinin ilgili mevzuatına göre kullanım hakkının edinildiğine dair belgenin sunulması gerekir.
2) Köy halkının içme suyu şebekesi üzerinde kurulacak üretim tesisleri, ancak ilgili köy muhtarlığı veya içme suyu birliği tarafından kurulabilir veya kurdurulabilir. Tarımsal sulama şebekesi üzerine kurulacak üretim tesisleri, ancak ilgili tarımsal sulama birliği veya kooperatifi tarafından kurulabilir veya kurdurulabilir.
3) Su ürünleri yetiştiricilik işletmelerine tahsis edilen su kaynakları üzerinde kurulacak üretim tesisleri için ilgili başvuru sahibi kişi tarafından Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının görüşü başvuru ekinde sunulur.
4) Kira sözleşmesinin yazılı şekilde yapılmış olması, tarafların imza sirkülerinin sözleşme ekinde bulunması gerekir. İmza sirkülerinin aslının ibraz edilmesi kaydıyla kira sözleşmesinin bir kopyası alınarak aslı başvuru sahibine iade edilir.
5) Kamu veya hazine arazisi veya orman sayılan alanlar üzerine kurulacak üretim tesisi için arazinin ilgili mevzuatına göre kullanım hakkının edinildiğine dair belge edinilememişse ve söz konusu arazi yukarıdaki hükümlere uygun biçimde bir başkasına da tahsis edilmemişse, tesis sahasını/mahallini tahsise yetkili Orman Genel Müdürlüğü, DSİ Genel Müdürlüğü, Milli Emlak Genel Müdürlüğü veya il özel idaresi gibi ilgili kurumdan alınacak, arazinin bir başkasına tahsis edilmediğini ve tahsis için ilgilisince başvuru yapıldığını bildirir resmi yazı, başvuru aşamasında yeterli kabul edilir.
ç) Kurulacak tesisin teknik özelliklerini de gösteren Tek Hat Şeması,
d) Başvuru ücretinin İlgili Şebeke İşletmecisinin hesabına yatırıldığına dair makbuz veya dekont,
e) DSİ Genel Müdürlüğü tarafından 21/2/2015 tarihli ve 29724 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümlerinde yer alan belgeler.
(2) (Değişik fıkra:RG-23/3/2016-29662) Yönetmelik kapsamında hidrolik kaynaklara dayalı tesisler dışındaki tesislerde elektrik enerjisi üretimi yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler başvurularını, üretim tesisini kuracakları bölgedeki İlgili Şebeke İşletmecisine yaparlar. Başvuruda aşağıda belirtilen belgeler istenir:
a) Yönetmelik Ek-1’de yer alan Lisanssız Üretim Bağlantı Başvuru Formu,
b) Üretim tesisinin kurulacağı yere ait tapu ya da asgari iki yıl süreli kiralama belgesi;
1) Üretim tesisinin kamu veya hazine arazisi veya orman sayılan alanlar üzerine kurulmak istenmesi halinde bu arazinin ilgili mevzuatına göre kullanım hakkının edinildiğine dair belgenin sunulması gerekir.
2) Kamu veya hazine arazisi veya orman sayılan alanlar üzerine kurulacak üretim tesisinin jeotermal enerji kaynağına dayalı olması halinde ilgili mevzuatına göre arama ruhsatının sunulması gerekir.
3) Kamu veya hazine arazisi veya orman sayılan alanlar üzerine kurulacak üretim tesisinin rüzgâr ve/veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi olması halinde tesis mahallinin/sahasının ilgili mevzuatına göre tahsis edilmiş olması şarttır.
4) Kira sözleşmesinin yazılı şekilde yapılmış olması halinde kira sözleşmesi ekinde tarafların imza sirkülerinin bulunması gerekir. İmza sirkülerinin aslının ibraz edilmesi kaydıyla kira sözleşmesinin bir kopyası alınarak aslı başvuru sahibine iade edilir.
c) Kurulacak tesisin teknik özelliklerini de gösteren Tek Hat Şeması,
ç) Kojenerasyon tesisleri için tesis toplam verimliliğine ilişkin belge,
d) Başvuru ücretinin İlgili Şebeke İşletmecisinin hesabına yatırıldığına dair makbuz veya dekont,
e) (Değişik:RG-22/10/2016-29865) Çatı uygulaması haricindeki güneş enerjisine dayalı başvurular için; mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri, sulu tarım arazileri, sulu-kuru I, II, III, IV. sınıf tarım arazileri ve çevre arazilerde tarımsal kullanım bütünlüğünü bozan alanları kapsamadığına ilişkin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı veya söz konusu Bakanlığın il veya ilçe müdürlüklerinden alınacak belge.
(3) Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanım hakkının elde edilmesiyle ilgili olarak;
a) Rüzgâr ve güneş enerjisi ile biyokütle ve biyokütleden elde edilen gaza (çöp gazı dâhil) dayalı olarak kurulacak üretim tesisleri için herhangi bir belge istenmez.
b) Jeotermal enerji kaynağına dayalı olarak kurulacak üretim tesisleri için işletilmekte olan jeotermal kaynaklarda 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununa ve uygulanmasına ilişkin ikincil mevzuata göre edinilmiş işletme ruhsatı, henüz işletilme aşamasında olmayan jeotermal kaynaklar için ise arama ruhsatı sunulur.
c) Kamu veya hazine arazisi veya orman sayılan alanlar üzerine kurulacak üretim tesisinin hidrolik kaynağa dayalı üretim tesisi olması halinde bu aşamada ilgili kuruma yapılmış başvurunun belgelendirilmesi yeterlidir. Bu çerçevede başvurular Orman Genel Müdürlüğü, DSİ Genel Müdürlüğü, Milli Emlak Genel Müdürlüğü, İl Özel İdaresine veya ilgili kuruluşlara yapılır.
(4) (Değişik:RG-22/10/2016-29865) Bağlantı başvurularında, ihtiyacı karşılanmak üzere üretim tesisi ile ilişkilendirilecek tüketim tesisinin abone numarasına yer verilir. Mevcut bir tüketim tesisinin bulunmaması halinde, kurulması planlanan tüketim tesisine ilişkin 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununa göre verilen inşaat ruhsatı ve/veya inşaat ruhsatı yerine geçen belgenin geçici kabulden önce sunulması zorunludur.
(5) (Değişik fıkra:RG-23/3/2016-29662) Bağlantı başvurularında, kurulması planlanan üretim tesisine ilişkin 25/11/2014 tarihli ve 29186 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması öngörülen belgenin sunulması zorunludur.
(6) Güneş enerjisine dayalı başvurular ile ilgili olarak, Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında üretim tesisi kurulmasına ilişkin başvurularda, kurulması talep edilen üretim tesisi için öngörülen tesis sahasının kurulu güce göre yeterliliğinin, genel kabul görmüş teknik kriterlerden belirgin şekilde farklı olması halinde İlgili Şebeke İşletmecisi, başvuru sahibinden tesis sahasının yeterliliğinin belgelenmesini talep edebilir.
(7) (Ek fıkra:RG-23/3/2016-29662) Başvuru kapsamında sunulacak belgelerin aslı veya noter onaylı suretlerinin sunulması esastır. İlgili belgelerin aslı ile birlikte fotokopisinin sunulması halinde; fotokopi nüshaya, yetkili kişi tarafından “Aslı Görülmüştür” kaydı düşülerek, adının soyadının açıkça yazılması ve imzalanması gerekir.
(8) (Ek fıkra:RG-23/3/2016-29662) İlgili şebeke işletmecisi tarafından, Yönetmelik ve bu Tebliğde yer almayan herhangi bir belge talep edilemez ve söz konusu belgeler gerekçe gösterilerek bahse konu başvuru reddedilemez.
Başvuruların derlenmesi ve ilanı
MADDE 8 – (1) İl Özel İdaresi, her takvim ayı içinde kendisine yapılan başvuruları derleyerek, kurulacak bir komisyon eliyle incelemeye alır. Komisyon, en az üç üyeden oluşur ve oy çokluğuyla karar alır.
(2) İnceleme sonucunda eksik ve/veya yanlış evrakı olan başvurular reddedilir. Komisyon gerekçeli değerlendirmesini imzaya yetkili idari makama sunar. Kabul edilen ve edilmeyen başvurulara ilişkin inceleme sonuç listesi imzaya yetkili idari makam tarafından takip eden ayın beşinci günü İl Özel İdaresi ilan panosunda ve varsa internet sayfasında ilan edilir ve başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Başvurunun reddedilmesi halinde, on iş günü içerisinde sunulmuş olan belgeler başvuru sahibine iade edilir ve ret gerekçeleri yazılı olarak bildirilir.
(3) İl Özel İdaresi, her ayın beşinci günü başvurusu kabul edilen başvuruları ilan ettiği liste ekinde DSİ’nin yetkili bölge müdürlüklerine gönderir. Başvuruların hangi bölge müdürlüğüne gönderileceği bölge müdürlüğünün görev bölgesi sınırlarına göre belirlenir.
(4) (Değişik fıkra:RG-23/3/2016-29662) İlgili Şebeke İşletmecisi, her takvim ayı içinde kendisine, bir önceki takvim ayı içerisinde yapılan başvuruları derleyerek kurulacak bir komisyon eliyle incelemeye alır. Başvurular, komisyon tarafından inceleme yapılan ayın ilk yirmi günü içinde toplu olarak değerlendirilir ve sonuçlandırılır.
(5) (Ek fıkra:RG-23/3/2016-29662) (Değişik:RG-22/10/2016-29865) Dördüncü fıkra çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda, eksik ve/veya yanlış evrak tespiti yapılan başvuru sahiplerine, değerlendirme sonuçlarını takip eden üç iş günü içerisinde bildirimde bulunularak eksikliklerin on iş günü içerisinde tamamlanması istenir. Eksik belgelerin bu süre içerisinde de tamamlanmaması halinde, başvuru reddedilerek sunulan belgeler başvuru sahibine iade edilir ve ilgili il özel idaresine konu hakkında bilgi verilir. Başvurusu kabul edilen ve edilmeyen başvurulara ilişkin inceleme sonuç listesi inceleme yapılan ayı takip eden ayın beşinci günü İlgili Şebeke İşletmecisinin internet sayfasında ilan edilir. Başvurunun reddedilmesi halinde, on iş günü içerisinde sunulmuş olan belgeler başvuru sahibine iade edilir ve ret gerekçeleri yazılı olarak bildirilir.
(6) (Ek fıkra:RG-23/3/2016-29662) Komisyon; TEİAŞ, TEDAŞ ve İlgili Şebeke İşletmecisinin birer temsilcisinden olmak üzere üç üyeden oluşur ve oy çokluğu ile karar alır. Komisyon başkanı TEİAŞ temsilcisidir. Komisyonca alınan kararlar üyelerce imzalanır ve ilgili dosyalarda muhafaza edilir.
(7) (Ek:RG-22/10/2016-29865) İlgili Şebeke İşletmecisinin OSB Dağıtım Lisansı sahibi tüzel kişi olması halinde komisyon, biri OSB Müdürü, diğer iki kişiden en az birisi değerlendirme yapılacak konuda uzman bir personel olmak üzere ilgili OSB çalışanlarından oluşan en az üç üyeden oluşur ve oy çokluğuyla karar alır.
Su kullanım hakkı başvurularının değerlendirilmesi
MADDE 9 – (1) DSİ bölge müdürlükleri 8 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında kendilerine gönderilen başvuru dosyalarını Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümlerinde belirlenecek belgelerin tam ve eksiksiz olması bakımından incelemeye alır. Söz konusu belgelerin eksik olduğunun tespit edilmesi halinde başvuru değerlendirilmeye alınmayarak ilgili İl Özel İdaresine gönderilir.
(2) İnceleme sonucunda evrakları tam ve eksiksiz olduğu tespit edilenler Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümlerinde belirlenen esas ve usuller dâhilinde su rejimine uygunluk değerlendirmesine alınır.
(3) Su rejimine uygunluk değerlendirmesi sonucunda kabul veya ret kararı verilir. Bu kapsamda kabul kararı verilmesi halinde söz konusu karar belirli şartlara bağlanabilir.
(4) Su rejimine uygunluk değerlendirmesi her takvim ayı için takip eden ayın yirminci günü sonuçlandırılarak DSİ bölge müdürlüğünün hizmet binası ilan panosuna asılır ve varsa bölge müdürlüğü internet sayfasında ilan edilir ve aynı gün yazılı olarak ilgili İl Özel İdaresine bildirilir. Söz konusu bildirimde, başvurusu kabul edilenler ve edilmeyenler liste halinde gerekçeleriyle birlikte yer alır.
(5) İl Özel İdaresi, hidrolik kaynaklara dayalı üretim tesisleri için su rejimi uygunluk başvurusu kabul edildiği kendisine bildirilen başvuruları aynı gün ilan panosunda ve varsa internet sayfasında ilan eder, kabul edildiği bildirilen başvuruları, takip eden ayın ilk beş günü içerisinde İlgili Şebeke İşletmecisine gönderir.
Bağlantı başvurularının değerlendirilmesi
MADDE 10 – (Değişik:RG-23/3/2016-29662)
(1) İlgili Şebeke İşletmecisi, 8 inci madde çerçevesinde kendisi tarafından kabul edilen başvurular ile bölgesindeki il özel idarelerinden, kendisine yönlendirilen ve başvuruya ilişkin belgeleri eksiksiz olan başvuruları bir araya getirerek, 8 inci maddenin altıncı fıkrası kapsamında belirlenen komisyon marifetiyle teknik değerlendirmeye alır.
(2) Başvurular ortak irtibat merkezlerine göre sınıflandırılır. Alternatif olarak, başka bir TEİAŞ trafo merkezi ile dağıtım fiderine açık ring Şebekede, Şebekenin normal çalışma koşullarına göre bağlı olduğu dağıtım fideri esas alınır.
(3) Her bir başvuru bağlantı ve sistem kullanımı açısından diğerlerinden bağımsız olarak değerlendirilir. Değerlendirmede başvurunun Yönetmelik, bu Tebliğ ve İlgili Teknik Mevzuat ile ilgili mevzuata uygunluğu esas alınarak teknik değerlendirme tamamlanır.
(4) Bağlantı başvurusu sonuçları İlgili Şebeke İşletmecisinin internet sayfasında ilan edilir ve başvurunun reddedilmesi halinde, on iş günü içerisinde sunulmuş olan belgeler başvuru sahibine iade edilir ve ret gerekçeleri teknik değerlendirmeler ile birlikte yazılı olarak bildirilir.
(5) Teknik değerlendirme sonuçlarına göre Şebekeye bağlanması muhtemel başvurular öncelik değerlendirmesine alınır. Öncelik değerlendirmesinde bağlantı noktası itibariyle irtibat merkezi kısıtları esas alınır. Öncelik değerlendirmesi Yönetmeliğin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükümlerine göre yapılır.
(6) Beşinci fıkra hükümlerine göre yapılacak öncelik değerlendirmesi sonucunda irtibat merkezindeki bağlantı kısıtları dikkate alınarak başvurular sonuçlandırılır.
(7) İrtibat merkezi itibariyle bağlantı kısıtlarına tabi olmayan başvurular, teknik değerlendirme sonucu öncelik değerlendirmesine alınmaksızın sonuçlandırılır.
(8) Altıncı ve yedinci fıkra hükümlerine göre sonuçlandırılan başvurular ile ilgili olarak;
a) Bağlantı başvurusu kabul edilenler ve edilmeyenler olarak her ayın yirmisinde İlgili Şebeke İşletmecisinin internet sayfasında ilan edilir.
b)Hidrolik kaynaklara dayalı başvurular dışında, diğer başvuruların sonucu hakkında başvuru sahibine yazılı olarak bildirimde bulunulur. Başvurusu reddedilen kişilere yapılacak yazılı bildirimlerde ret gerekçelerine ve teknik değerlendirmelere yer verilir. Talep edilmesi halinde söz konusu kişilere ait belgeler iade edilir.
c) Bağlantı başvurusu kabul edilenlerden ve edilmeyenlerden başvurusu hidrolik kaynağa dayalı olanlar, alternatif bağlantı görüşü verilenler de dâhil olmak üzere, gerekçeleriyle birlikte ilgili il özel idaresine aynı gün bildirilir.
(9) İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından verilecek alternatif bağlantı önerileri olumlu görüş olarak kabul edilir. Alternatif bağlantı önerisi sunulan başvuru sahibi, hidrolik kaynaklara dayalı üretim tesisleri dışında bir üretim tesisi için başvuru yapmış ise durumunun İlgili Şebeke İşletmecisinin internet sayfasında ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde alternatif bağlantı görüşünü kabul ettiğini İlgili Şebeke İşletmecisine yazılı olarak beyan eder ve bağlantıya ilişkin şartları yerine getireceğini taahhüt eder. Aksi takdirde, alternatif bağlantı görüşü kendiliğinden geçersiz hale gelir.
(10) Hidrolik kaynaklara dayalı başvurular dışındaki başvurular arasından bu madde çerçevesinde bağlantı başvurusu kabul edilenlere, sekizinci fıkrada belirtilen listenin ilan tarihinden itibaren bir ay içerisinde yazılı olarak başvuruda bulunmaları halinde, Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından şahsen veya vekâleten tebellüğ ettirilerek verilir. Bu kapsamda başvuruda bulunmayan başvuru sahiplerinin olumlu bağlantı görüşleri, kendiliğinden geçersiz hale gelir.
(11) Bir irtibat merkezi itibariyle rüzgar ve/veya güneş enerjisine dayalı başvurular için TEİAŞ görüşünün sorulması halinde, aynı irtibat merkezi için yapılmış ve yapılacak rüzgar ve/veya güneş başvurularına ilişkin teknik değerlendirme durdurulur. Söz konusu TEİAŞ görüşünün dağıtım şirketi veya OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye ulaştığı ay, durdurulmuş olan rüzgar ve/veya güneş başvurularının teknik değerlendirilmesine kaldığı yerden devam edilir. Bu başvurular için teknik değerlendirme, TEİAŞ görüşünün dağıtım şirketi veya OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye ulaştığı tarihten önceki aylar için, her bir ay içerisinde yapılan rüzgar ve/veya güneş başvuruları kendi içerisinde olacak şekilde, Yönetmelik ve bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde yapılır.
(12) İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından bu madde çerçevesinde bağlantı başvurusu uygun bulunan rüzgar ve güneş enerjisine dayalı başvurulara ait Lisanssız Üretim Bağlantı Başvuru Formunda yer alan bilgiler, başvurunun uygun bulunma tarihinden itibaren on gün içinde Teknik Değerlendirme Raporu hazırlanması için YEGM’ye gönderilir. YEGM tarafından teknik değerlendirme otuz gün içerisinde sonuçlandırılır ve Teknik Değerlendirme Raporu İlgili Şebeke İşletmecisine gönderilir. Teknik Değerlendirme Raporunun olumsuz olması halinde başvuru belgeleri iade edilir.
(13) On ikinci fıkra kapsamında güneş enerjisine dayalı başvurular için Teknik Değerlendirme Raporu İlgili Şebeke İşletmecisine gönderilir. Teknik Değerlendirme Raporunun olumsuz olması halinde başvuru belgeleri iade edilir.
(14) On ikinci fıkra kapsamında yer alan rüzgar enerjisine dayalı başvurulardan teknik değerlendirmesi YEGM tarafından uygun görülen başvurular YEGM internet sayfasında ilan edilir. İlan tarihinden itibaren başvuru sahibi tarafından otuz gün içerisinde teknik etkileşim analizi için ilgili kuruma başvuruda bulunulur. Teknik etkileşim analizi raporu, Teknik Değerlendirme Raporu ile birlikte YEGM tarafından ilgili şebeke işletmecisine on gün içerisinde bildirilir. Teknik Değerlendirme Raporu ve/veya teknik etkileşim analizi raporunun olumsuz olması halinde başvuru belgeleri İlgili Şebeke İşletmecisince başvuru sahibine iade edilir.
(15) Başvuru sahibinin güç beyanı ile Teknik Değerlendirme Raporu arasında yüzde onluk farktan büyük fark olması durumunda başvuru sahibinin başvurusu ilgili şebeke işletmecisine iletilir. Bu kapsamdaki başvurular ilgili şebeke işletmecisi tarafından reddedilir.
İl Özel İdaresinin işlemleri
MADDE 11 – (1) İl Özel İdaresi, 9 uncu maddenin beşinci fıkrası ile 10 uncu maddenin sekizinci fıkrası hükümlerine göre kendisine bildirilen ve başvurusu kabul ve reddedilenleri, hizmet binası ilan panosunda ve varsa internet sayfasında bir ay süreyle ilan eder.
(2) İl Özel İdaresi su rejimi uygunluk başvurusu ve bağlantı başvurusu kabul edilen kişileri içeren kabul edilenler listesini, bir liste halinde ayrıca ilan eder. Kabul edilenler listesinin oluşturulmasında alternatif bağlantı görüşü verilmiş başvurular olumlu görüş olarak değerlendirilir. Su rejimi uygunluk başvurusu için DSİ bölge müdürlüğünce şart veya şartlar öngörülen başvurular da olumlu görüş olarak değerlendirilir.
(3) Başvurusu kabul edilenler listesinde olan gerçek veya tüzel kişilerden kendisine alternatif bağlantı görüşü önerilenler, listenin İl Özel İdaresince ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde alternatif bağlantı görüşünü kabul ettiğini İl Özel İdaresine yazılı olarak beyan eder ve şartları yerine getireceğini taahhüt eder. Aksi takdirde, alternatif bağlantı görüşü kendiliğinden geçersiz hale gelir. Bu kapsamda yapılan beyan aynı gün İl Özel İdaresince İlgili Şebeke İşletmecisine bildirilir.
(4) Başvurusu kabul edilenler listesinde olan kişilerden kendisine su rejimi uygunluk başvurusu için DSİ bölge müdürlüğünce şart veya şartlar öngörülen başvuru sahibi, listenin İl Özel İdaresince, ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde su rejimi uygunluk görüşünde öngörülen şartları kabul ettiğini İl Özel İdaresine, yazılı olarak beyan eder ve şartları yerine getireceğini taahhüt eder. Aksi takdirde, su rejimi uygunluk görüşü kendiliğinden geçersiz hale gelir. Bu kapsamda yapılan beyan aynı gün İl Özel İdaresince, ilgili DSİ bölge müdürlüğüne bildirilir.
(5) Hidrolik kaynaklara dayalı üretim tesisleri bakımından Yönetmelik Ek-3 örneğe uygun su kullanım hakkı izin belgesini düzenlemeye, başvuru yapılan İl Özel İdaresi yetkilidir. İl Özel İdaresi, su kullanım hakkı izin belgesini, ancak başvurunun DSİ bölge müdürlüğünce üretim tesisinin yapımının su rejimi açısından uygun bulunduğuna dair olumlu görüşü ve İlgili Şebeke İşletmecisinin uygun bağlantı görüşünün birlikte bulunması halinde düzenleyebilir.
(6) İl Özel İdaresi, beşinci fıkra kapsamında düzenlediği su kullanım hakkı izin belgesini başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişi ya da yetkili temsilcisine teslim eder. Kabul edilenler listesinin ilanı tarihinden itibaren, bir ay içerisinde başvuruda bulunmayan kişilerin uygun bağlantı görüşleri ve olumlu su rejimi uygunluk görüşleri kendiliğinden geçersiz hale gelir.
Bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarına çağrı
MADDE 12 – (1) 10 uncu maddenin onuncu fıkrası hükümlerine göre Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubunu alanlar ile 11 inci maddenin altıncı fıkrası hükümlerine göre su kullanım hakkı izin belgesini alanlar hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesi hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Teknik Hükümler
Uyulması gereken temel standartlar
MADDE 13 – (1) Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında kurulacak üretim tesislerinden;
a) Tek fazdan bağlanacak tesisler ile üç fazlı ve faz akımı 16 A ve daha küçük olan tesisler TS EN 50438 standardına,
b) Faz akımı 16 A’dan büyük olan ve dağıtım sistemine AG seviyesinden bağlanacak üretim tesisleri TSE K 191 kriterine,
c) Faz akımı 16 A’dan büyük olan ve Şebekeye YG seviyesinden bağlanacak üretim tesisleri TSE K 192 kriterine,
uygun olarak tasarlanır, kurulur, test edilir, devreye alınır ve işletilir.
Uzaktan izleme ve kontrol sistemi
MADDE 14 – (1) Kurulu gücü 50 kWe’tan büyük üretim tesisleri uzaktan izleme ve kontrol sisteminin kurulması için uygun olmalıdır.
(2) Yönetmelik kapsamında üretim faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişi uzaktan izleme ve kontrol için gerekli ekipman ve altyapıdan sadece bağlantı anlaşmasında belirlenen mülkiyet sınırına göre kendi mülkiyet alanında olanları temin ve tesis eder.
(3) İlgili Şebeke İşletmecisi, kurulu gücü 50 kWe’tan büyük üretim tesislerinden uzaktan izleme ve uzaktan kontrol sistemine ilişkin haberleşme altyapısının kurulması talebinde bulunabilmesi için kendisi gerekli altyapıya sahip olmalıdır.
(4) Uzaktan kontrol sisteminin kapsamı, üretim tesisinin İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından gönderilen durdurma sinyalini ve devreye alma müsaadesi sinyalini alarak gereğini yerine getirmesidir.
(5) Uzaktan izleme ile asgari olarak haberleşmenin durumu ile jeneratörün çalışma ve şebekeye bağlantı durumu izlenebilir; ilaveten aktif ve reaktif güç, güç faktörü, akım, gerilim, frekans, harmonikler ve toplam harmonik bozulma değerleri alınabilir.
(6) Veri iletişimine ilişkin masraflar ilgili mevzuata göre tahakkuk ettirilir.
Koruma sistemi
MADDE 15 – (1) Üretim tesisinin topraklama sistemi Şebekenin topraklama sistemine uygun olmalı ve 21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliğinde belirtilen şartlar içinde yapılmalıdır.
(2) Üretim tesisine ait bağlantı noktasında koruma sistemlerinin ayarları Ek-2’de yer alan Tablo-1 ve Tablo-2’de verilen sınır değerlere uygun olmalıdır. Bu değerler test raporlarıyla doğrulanmalıdır.
Ölçme sistemi
MADDE 16 – (1) AG seviyesinden bağlantısı öngörülen üretim tesisinin, tüketim tesisi ile aynı yerde bulunması halinde biri tesis ile Şebeke arasındaki enerji alış-verişini çift yönlü ve saatlik olarak ölçecek, diğeri ise üretim tesisinde üretilen enerjiyi ölçecek iki ayrı ölçme sistemi tesis edilir.
(2) AG seviyesinden bağlantısı öngörülen üretim tesisinin tüketim tesisiyle aynı yerde olmaması halinde ölçme sistemi, üretim tesisi ile Şebeke arasındaki enerji alış-verişini çift yönlü ve saatlik olarak ölçecek biçimde tesis edilir.
(3) Üretim tesisine ilişkin ölçme sistemi lisanssız üretici tarafından; tüketim noktasındaki enerji alışını ölçecek sayaçlar İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından tesis edilir.
(4) YG seviyesinden bağlantısı öngörülen üretim tesislerinde ölçme sistemi ile ilgili olarak İlgili Mevzuat uyarınca işlem tesis edilir.
(5) Sayaçlar İlgili Şebeke İşletmecisinin erişebileceği yerlere tesis edilir.
(6) Sayaç yerleri bu madde hükümlerine uygun olarak belirlenerek projesine işlenir.
(7) Gerek duyması halinde İlgili Şebeke İşletmecisi sayaç yerini nihai olarak belirler ve ölçme sistemi buna uygun biçimde tesis edilir.
(8) Üretim tesisinin kabulü aşamasında, ölçü sistemi İlgili Şebeke İşletmecisinin yetkilisi tarafından kontrol edilerek mühürlenir ve kayıt altına alınır.
(9) 50 kW ve üzeri kurulu güce sahip üretim tesisleri için tesis edilen sayaçlar, ölçme ve haberleşme izleme sisteminin bir parçası olabilir.
Sisteme bağlantı onayı ve devreye alma şartları
MADDE 17 – (1) Üretim tesisinin kabulü Bakanlık tarafından çıkarılan kabule ilişkin yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılır.
(2) Üretim tesisi Şebeke ile paralele girdiğinde meydana getirdiği gerilim dalgalanması %3,3’ü aşmamalı ve Ek-1’de verilen fliker değerlerinin aşılmasına yol açacak fliker etkisi oluşturmamalıdır.
(3) 1000 kWe’a kadar senkron jeneratörler için paralele girme senkronlama cihazı ile yapılacaktır. Senkronlama cihazının gerilim toleransı ΔU±%10Un, frekans toleransı Δf ± 0,5 Hz, faz açısı toleransı Δφ ± 10° değerlerinde olmalıdır. 1000 kWe’dan büyük ünitelerin bağlı olduğu bara veya Şebeke ile senkronize olması için gerekli şartlar bağlantı anlaşmasında düzenlenir.
(4) Kendinden uyartımlı asenkron jeneratörler için senkron jeneratörlerin devreye alınma şartları geçerlidir. Şebekeden uyartımlı asenkron jeneratörler, senkron devir sayısının %95-%105 aralığında devreye girmelidir.
(5) Şebeke ile paralele girmeden önce temel gerilimi kendisi üreten evirici esaslı bağlantı sistemleri için senkron jeneratörlerin devreye alınma şartları geçerlidir.
İşletme
MADDE 18 – (1) Üretim tesisinin koruma, bağlantı ve diğer kısımları üretim tesisinin işletmecisi tarafından periyodik olarak, teçhizatın özelliğine göre aylık, üç aylık, altı aylık veya yıllık olarak kontrol edilmeli ve tutanak altına alınmalıdır. İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından yapılacak kontrollerde dikkate alınmak üzere, söz konusu tutanaklara tarih sırası verilmesi ve bu sıraya göre tutanakların İlgili Şebeke İşletmecisine iletilmesi zorunludur. Tutanakların bir nüshası da işletme sahibinde kalacaktır.
(2) İlgili Şebeke İşletmecisi gerektiği zaman üretim tesisinin bağlantı ekipmanı, koruma düzenekleri ve diğer kısımlarının kontrolünü talep edebilir. İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından Şebekede, kısa devre akımının artması gibi önemli değişiklikler yapılması halinde veya mevcut paralel işletimle ilgili etkiler konusunda üretim tesisi sahibi önceden bilgilendirilir.
(3) Üretim tesisi, can ve mal emniyetinin sağlanması için, kısa devre arızası veya Şebekenin enerjisiz kalması durumunda bağlantı noktası itibarıyla Şebekeden izole hale gelmeli ve Şebekeye enerji vermemelidir. Şebekenin bir bölümünü içerecek şekilde adalanmaya müsaade edilmez. Bu durumda bağlantı noktası itibari ile Şebekeden izole hale gelen üretim tesisi, bağlantı noktasının ilgili üretici tarafında kalan bölümlerini Şebekeden bağımsız olarak besleyebilir.
(4) Üretim tesisi sahibi şebeke işletmeciliği açısından zorunlu hallerde üretim tesisinin bağlantısını Şebekeden ayırmakla yükümlüdür. Bu gibi hallerde İlgili Şebeke İşletmecisi de üretim tesisini her zaman erişime açık olan ayırma düzeni veya varsa uzaktan kontrol sistemi ile Şebekeden ayırabilir. Üretim tesisi anlaşma gücünün üzerinde çalıştırılamaz. Üretim tesisinin, anlaşma gücünün üzerinde çalıştığının tespit edilmesi halinde İlgili Şebeke İşletmecisi aynı yetkiyi kullanır.
(5) Üçüncü ve/veya dördüncü fıkra hükümlerine göre Şebekeden ayrılan üretim tesisi, Şebekeden ayrılmasına sebep olan zorunlu hallerin makul sürede giderilmesinden itibaren İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından yapılacak bildirimi takip eden birinci gün içinde tekrar devreye alınır.
(6) İlgili Şebeke İşletmecisi gerekçelerini bildirmek kaydıyla, bağlantı noktasındaki Şebekenin durumuna göre işletme koşulları dışına çıkılmaması ve üretim tesisinin fliker etkisinin azaltılması için ilave koruma tedbirlerinin alınmasını isteyebilir. Aksi takdirde, Yönetmeliğin 28 inci maddesinde yer alan yaptırımlar uygulanır.
(7) Üretim tesisi sahibi; üretim tesisi kurulu gücünün artırılması, azaltılması, koruma düzeninin değiştirilmesi, kompanzasyon değişikliği veya başka değişiklikler yapmak istemesi halinde İlgili Şebeke İşletmecisine önceden başvuruda bulunarak Yönetmelik ve bu Tebliğde öngörülen usullere göre izin almakla yükümlüdür.
(8) Yedinci fıkra hükmü kapsamında üretim tesisinde kurulu güç artışı yapılması halinde imzalanan bağlantı anlaşması tadil edilir ve üretim tesisi sahibinden yeniden bağlantı bedeli tahsil edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ticari Hükümler
Enerjinin tüketimine ilişkin esaslar
MADDE 19 – (1) Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında elektrik enerjisi üretim tesisi kuracak kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmaları esastır.
(2) Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında elektrik enerjisi üretim tesisi kuracak kişilerden;
a) Bu Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamı ile aynı fıkranın (f) bendi çerçevesinde yenilenebilir enerji kaynakları dışında kalan diğer kaynaklara dayalı üretim tesisi kuran kişilerin tükettikleri kadar enerjiyi üretmeleri esastır. Bu tesislerden sisteme verilen ancak üretim yapan kişiler tarafından tüketilmeyen/tüketilemeyen enerjinin birim kWh miktarı için YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde belirlenen en düşük teşvik bedeli karşılığı destek ödemesi yapılır.
b) Bu Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (g) bentleri ile aynı fıkranın (f) bendi kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kuran kişilerin tükettikleri kadar enerjiyi üretmeleri esastır. Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesislerinde üretilerek sisteme verilen ancak üretim yapan kişiler tarafından tüketilmeyen/tüketilemeyen enerjinin birim kWh miktarı için YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvel de kaynak bazında belirlenen teşvik bedeli karşılığı destek ödemesi yapılır.
(3) Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında üretim tesisi kuran kişiler üretim tesisi ile aynı yerde bulunan tüketim tesisinde tüketemedikleri enerji miktarını uhdelerindeki, üretim tesisi ile aynı yerde bulunmayan tüketim tesisinde ya da tesislerinde tüketebilirler. Bu durumdaki kişiler üretim tesisi ile aynı yerde bulunmayan ancak uhdelerindeki tüketim tesislerinde tükettikleri enerji miktarı için ayrıca sistem kullanım bedeli de öderler.
Üretilen enerjinin tespit edilmesi
MADDE 20 – (1) İlgili Şebeke İşletmecisi Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamındaki üretim tesislerinde üretilerek sisteme verilen elektrik enerjisini;
a) Üretim tesisinin tüketim tesisi ile aynı yerde bulunması halinde üretim tesisinin Şebeke ile bağlantı noktasında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmüne göre tesis edilen çift yönlü ölçüm yapabilen saatlik sayaç verileriyle belirler. Ayrıca bu verilerin sıhhati üretim tesisinin üretimini ölçmek amacıyla Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre tesis edilen sayaçtan elde edilen günlük bazdaki verilerle kontrol edilir.
b) Üretim tesisinin tüketim tesisi ile aynı yerde bulunmaması halinde üretim tesisinin Şebeke ile bağlantı noktasında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre tesis edilen sayaç verilerine göre belirler.
İhtiyaç fazlası enerji miktarının tespit edilmesi
MADDE 21 – (1) İlgili Şebeke İşletmecisi, Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamındaki üretim tesislerinde üretilerek sisteme verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını aşağıdaki şekilde belirler:
a) Üretim tesisi ile tüketim tesisinin aynı yerde bulunması halinde üretim tesisinin Şebeke ile bağlantı noktasında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmüne göre tesis edilen çift yönlü ölçüm yapabilen saatlik sayaç verilerine göre belirler. Belirleme yapılırken üretim tesisinin üretimini ölçmek amacıyla Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre tesis edilen sayaç verileri de dikkate alınır. Bu işlem sırasında günlük toplam veriş ve günlük toplam çekiş miktarları karşılaştırılır ve günlük miktarların mahsuplaştırması yapılır. Veriş miktarının fazla olması halinde söz konusu fazla veriş miktarı günlük ve aylık ihtiyaç fazlası enerji miktarı olarak kaydedilir. Çekiş miktarının fazla olması halinde ilgili mevzuat hükümleri uyarınca işlem tesis edilir. Tüketim tesisinin tüketimi üç zamanlı olarak hesaplanan tüketiciler için günlük üretim ve tüketim değerlerinin mahsuplaştırılması günlük toplam yerine üç zaman esası üzerinden yapılır.
b) Üretim tesisi ile tüketim tesisinin aynı yerde bulunması ve ayrıca üretim tesisini uhdesinde bulunduran kişinin uhdesinde üretim tesisi ile aynı yerde bulunmayan tüketim tesisi ya da tesisleri bulunması halinde ise 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre belirlenecek günlük fazla veriş miktarı ile tüketim tesisinin günlük çekiş miktarları ya da tesislerinin günlük çekiş miktarlarıyla karşılaştırılarak belirleme yapılır. 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre bulunan günlük veriş miktarı ile üretim tesisini uhdesinde bulunduran kişinin uhdesindeki tüketim tesisi ya da tesislerinin günlük toplam çekiş miktarları karşılaştırılır ve veriş miktarının fazla olması halinde söz konusu fazla veriş miktarı günlük ve aylık ihtiyaç fazlası enerji miktarları olarak not edilir. Çekiş miktarının fazla olması halinde ilgili mevzuat hükümleri uyarınca işlem tesis edilir. Tüketim tesisinin tüketimi üç zamanlı olarak hesaplanan üreticiler için günlük üretim ve tüketim değerlerinin mahsuplaştırılması günlük toplam değerleri yerine üç zaman esası üzerinden yapılır.
c) Aynı kişinin uhdesindeki, üretim tesisi ile aynı yerde olmayan tüketim tesislerinin çekiş miktarları için hesaplanacak sistem kullanım bedeli hesabı 19 uncu maddenin ikinci fıkrasında açıklanan işlemlerden ayrıca yapılır.
ç) (Değişik:RG-23/3/2016-29662) Üretim tesisi ile tüketim tesisinin aynı yerde bulunmaması halinde üretim tesisinin Şebeke ile bağlantı noktasında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre tesis edilen saatlik sayaç verileri ile tüketim tesisinin tüketimini ölçmek amacıyla tesis edilmiş saatlik veri sağlayan sayaç verileri karşılaştırılarak saatlik olarak mahsuplaşma yapılarak günlük bazda belirleme yapılır. Tüketim tesisinin tüketimini ölçmek amacıyla tesis edilmiş sayacın saatlik veri sağlayamaması halinde dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümleri uyarınca onaylanan profil uygulaması yapılarak elde edilen saatlik tüketim verileri kullanılır. Her iki durumda da ihtiyaç fazlası enerjinin tespitinde günlük toplam veriş ve günlük toplam çekiş miktarları dikkate alınır.
d) (Değişik:RG-23/3/2016-29662) Üretim tesisi ile tüketim tesisinin aynı yerde bulunmaması halinde üretim tesisini uhdesinde bulunduran kişinin uhdesindeki birden fazla tüketim tesisinin tüketim verileri saatlik bazda toplanarak üretim verileri ile 19 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri hükümlerine uygun karşılaştırma yapılır. Bu durumda dahi ihtiyaç fazlası enerji miktarının tespitinde saatlik olarak mahsuplaşma yapılarak günlük toplam veriş ve çekiş miktarları esas alınır.
(2) İlgili Şebeke İşletmecisi, Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamındaki her bir üretici için birinci fıkra kapsamında elde edilen saatlik verileri bir araya getirerek fatura dönemi bazında dağıtım sistemine verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını belirler ve her ayın ikisine kadar ilgili görevli tedarik şirketine bildirir.
(3) İlgili Şebeke İşletmecisi; kendi Şebekelerindeki lisanssız üreticilere ilişkin toplam ihtiyaç fazlası üretim miktarını Yönetmeliğin;
a) 18 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki lisanssız üreticiler için kaynak bazında,
b) 18 inci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları kapsamındaki lisanssız üreticiler için,
ayrı ayrı toplam değerler olarak piyasa işletmecisine Piyasa Yönetim Sistemi vasıtası ile her ayın dördüne kadar saatlik bazda bildirir.
(4) Özel trafolu müşteri konumunda olup tüketime esas ölçü sistemi AG tarafında olan kullanıcılarda trafo kaybı İlgili Mevzuata göre üretim ve tüketim için ayrı ayrı dikkate alınır.
(5) OSB dağıtım şebekesi dışında kurulacak üretim tesislerinden sisteme verilen enerji OSB dağıtım şebekesine bağlı tüketim tesisinde veya tesislerinde de tüketilebilir. Bu durumda OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi her ayın ilgili tarihinde tüketim değerlerini günlük bazda ilişik olduğu dağıtım şirketine bildirmekle yükümlüdür. Bu üretim ve tüketime ilişkin birinci ve ikinci fıkralarda yer alan hükümlere göre yapılması gereken iş ve işlemler dağıtım şirketi tarafından yerine getirilir. OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından tüketim bildirimi yükümlülüğü ihlal edildiği takdirde tüketim değeri sıfır kabul edilir ve ortaya çıkacak zararlar OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden tazmin edilir.
İhtiyaç fazlası enerji miktarının değerlendirilmesi
MADDE 22 – (1) Görevli tedarik şirketi 21 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları hükümlerine göre belirlenen ihtiyaç fazlası enerji miktarını, üretim tesisinin işletmeye girdiği tarihten itibaren on yıl süreyle satın almakla yükümlüdür.
(2) Görevli tedarik şirketi satın almakla yükümlü olduğu ihtiyaç fazlası enerji miktarından;
a) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (e) bendi ile aynı fıkranın (f) bendi çerçevesinde yenilenebilir kaynaklara dayalı olanlar dışında diğer kaynaklara dayalı olarak kurulan üretim tesislerinde üretilerek sisteme verilmiş olan kısmını perakende satış tarifesi kapsamında elektrik tedarik ettiği müşterilerine sattığı elektrik içinde değerlendirir.
b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) ve (g) bentleri ile (f) bendi kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak kurulan üretim tesislerinde üretilerek sisteme verilmiş olan kısmını ise kendisi üreterek sisteme vermiş kabul edilir. Bu enerji için YEKDEM kapsamında işlem tesis edilir.
(3) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentleri kapsamında kurulan üretim tesislerinde üretilen enerjinin sisteme verilmesi halinde, söz konusu enerji miktarı ilgili mevzuat uyarınca, YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Ancak bu enerji miktarı piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından ödemeye esas alınmaz.
(4) Bir tüketim tesisi için farklı yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı birden çok üretim tesisinin kurulması halinde sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda, bu tesislerden sisteme verilen enerji YEK Kanunu eki I sayılı Cetvelde bu üretim tesislerinde kullanılan yenilenebilir enerji kaynakları için yer alan fiyatlardan en düşük olan kaynak fiyatından YEKDEM kapsamında değerlendirilmek üzere satın alınır.
(5) Bir tüketim tesisi için, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi dışında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir üretim tesisi ve mikrokojenerasyon tesislerinin birlikte kurulması halinde, sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda, söz konusu miktar için 19 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi hükümleri uygulanır.
İhtiyaç fazlası enerji miktarının satın alınması
MADDE 23 – (1) Görevli tedarik şirketi 22 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi hükümlerine göre satın aldığı ihtiyaç fazlası enerji miktarının birim kWh’ı için YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde belirlenen en düşük teşvik miktarından ödeme yapar. Ödeme Türk Lirası üzerinden yapılır. I sayılı Cetvelde belirlenen dövizin TL’ye çevrilmesinde enerjinin sisteme verildiği gündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru kullanılır. Ödemenin yapılabilmesi için;
a) Görevli tedarik şirketi her bir üretici için belirlediği günlük ihtiyaç fazlası üretim miktarını YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde öngörülen en düşük fiyatın o günkü TL karşılığı ile çarparak yapılacak ödemeyi belirler.
b) (a) bendi hükmü kapsamında yapılan tespit tarihini izleyen altı gün içerisinde, Şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji miktarı ile enerji alımına esas birim fiyatı ilgili tüzel kişiye bildirir.
c) İlgili kişi tarafından düzenlenen faturanın görevli tedarik şirketine Tebliğ tarihini izleyen on işgünü içerisinde, fatura bedelini ilgili kişinin bildireceği banka hesabına yatırır.
(2) Görevli tedarik şirketi 22 nci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi hükümlerine göre satın almakla yükümlü olduğu ihtiyaç fazlası enerji miktarının birim kWh’ı için YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde kaynak bazında belirlenen teşvik miktarı kadar ödeme yapar. Ödeme, Türk Lirası üzerinden yapılır. I sayılı Cetvelde belirlenen dövizin TL’ye çevrilmesinde enerjinin sisteme verildiği gündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru kullanılır. Ödemenin yapılabilmesi için;
a) Görevli tedarik şirketince, her bir üretici için belirlenen günlük ihtiyaç fazlası üretim miktarı YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde kaynak bazında öngörülen fiyatın TL karşılığı ile çarpılarak yapılacak günlük ödeme miktarı belirlenir,
b) (Mülga:RG-22/10/2016-29865)
c) (Mülga:RG-22/10/2016-29865)
ç) (Değişik:RG-22/10/2016-29865) (a) bendi hükmüne göre her bir üretici için bulunan bedeller kaynak bazında toplanarak kaynak bazında yapılacak ödeme belirlenir,
d) 22 nci maddenin beşinci fıkrası kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için yapılacak ödemeyi; her bir üretici için belirlenerek kendisine bildirilen ihtiyaç fazlası üretim miktarını YEK Kanunu eki I sayılı Cetvelde belirlenen en düşük olan kaynak fiyatın TL karşılığı ile çarparak belirlenir,
e) (ç) bendi hükmüne göre bulunan kaynak bazında belirlenmiş bedellerin toplamı ile (d) bendi kapsamında belirlenen bedel toplanarak ilgili fatura dönemi için piyasa işletmecisine bildirilecek lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedel (LÜYTOB) belirlenir,
f) (d) bendi uyarınca bulunan LÜYTOB miktarı piyasa işletmecisine piyasa yönetim sistemi üzerinden her ayın ilk altı günü içerisinde bildirilir,
g) Piyasa işletmecisi tarafından kendisine yapılan ödeme, kendisine ödeme yapılan tarihten itibaren en geç bir iş günü sonrası ilgili üreticilere (c) ve (d) bendi hükümlerine göre belirlenen miktarda ödenir.
(3) Görevli tedarik şirketi, ikinci fıkranın (f) bendi hükmüne göre piyasa işletmecisine bildirdiği bedelin kendisine eksik ödenmesi halinde, ikinci fıkranın (g) bendi kapsamındaki ödemeleri her bir kişi için aynı oranda eksik yapar. Piyasa işletmecisinin önceki fatura dönemlerinden kalan eksik ödemesini ilgili fatura döneminde fazla ödeme şeklinde yapması halinde fazla kısım eksik ödeme yapılan üreticilere payları oranında ödenir.
(4) Görevli tedarik şirketinin üçüncü fıkra hükmünde belirlenen istisna dışında, ödemede temerrüde düşmesi halinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Tüketim birleştirme
MADDE 24 – (1) (Değişik fıkra:RG-23/3/2016-29662) Aynı tarife grubundaki bir veya birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişi, Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında üretim tesisi kurmak amacıyla, uhdesindeki/uhdelerindeki tesislerde tüketilen elektrik enerjisi için tüketimlerini birleştirebilirler. Bir dağıtım bölgesinde kurulu tüketim tesisi ya da tesislerinin tüketimleri OSB dağıtım şebekesi içindeki bir tüketim tesisi ile birleştirilemez. OSB dağıtım şebekesi dışında tüketimi olan bir gerçek ya da tüzel kişi söz konusu tüketimini, OSB dağıtım şebekesi içinde yer alan tüketimleri ile birleştiremez. Birleştirilen tüketime yönelik Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında üretim tesisi ya da tesisleri kurulabilir. Bir gerçek veya tüzel kişinin uhdesindeki tüketim tesislerine ilişkin tüketim birleştirme talebinde, tüketimlerinin aynı tarife grubunda olması hükmü aranmaz. Aynı gerçek veya tüzel kişinin tüketim birleştirme kapsamında üretiminin tüketimini karşılamadığı zaman dilimi için yapılacak mahsuplaşmada, yapılan üretimin öncelikle tarifesi yüksek olan tüketim noktalarında tüketildiği kabul edilir.
(2) Tüketimi birleştirilecek tesislerin, üretim tesisinin kurulacağı dağıtım bölgesi içinde olması zorunludur.
(3) Tüketimini birleştiren gerçek ve/veya tüzel kişiler, Yönetmelik ve bu Tebliğ hükümlerinden yararlanmak amacıyla aralarından bir kişiyi vekâlet akdiyle tam ve sınırsız olarak yetkilendirir.
(4) Başka bir kişinin tüketim birleştirenlere katılabilmesi veya tüketim birleştiren mevcut bir kişinin tüketim birleştirmeden ayrılması, ancak her ayın ilk gününden itibaren başlamak kaydıyla mümkündür. Bu durumda tüketimini mevcut bir tüketim birleştirme uygulamasına katmak isteyen kişilere ilişkin başvuruların, yetkili kişi tarafından katılımın başlayacağı aydan bir önceki ayın onbeşine kadar, tüketimini mevcut bir tüketim birleştirme uygulamasından çıkarmak isteyenlere ilişkin başvurunun ise yetkili kişi tarafından ayrılmanın başlayacağı aydan bir önceki ayın onbeşine kadar İlgili Şebeke İşletmecisine ulaştırılması gerekir. Bu fıkra hükmünün uygulanması çerçevesinde, tüketim birleştirmeye katılıma veya tüketim birleştirmeden ayrılma işlemleri için her defasında ayrı ayrı olmak üzere Yönetmeliğin 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen başvuru bedeli İlgili Şebeke İşletmecisine ödenir.
(5) Tüketim birleştirme İlgili Şebeke İşletmecisine yapılacak yazılı bir başvuru ile yapılır. Yazılı başvuru ekinde tüketimi birleştirilen tesislerin sahipleri, abonelik bilgileri, yıllık tüketim verileri İlgili Şebeke İşletmecisine sunulur.
(6) Yönetmelik ve bu Tebliğin uygulanması amacıyla, tüketimini birleştiren gerçek ve/veya tüzel kişilerin tüketim tesislerinde tüketilen elektrik enerjisi aralarından yetkilendirecekleri kişinin elektrik enerjisi tüketimi sayılır.
(7) Yönetmelik ve bu Tebliğin uygulanması amacıyla, Yönetmelik ve bu Tebliğ kapsamında kurulacak üretim tesisinde ya da tesislerinde üretilecek elektrik enerjisi tüketimlerini birleştiren kişilerin aralarında yetkilendirecekleri kişinin elektrik enerjisi üretimi sayılır.
(8) Yönetmelik ve bu Tebliğ hükümlerinin uygulanması amacıyla yapılacak iş ve işlemler, yetkilendirilen kişi nam ve hesabına yapılır. İlgili Şebeke İşletmecisi ile görevli tedarik şirketi iş ve işlemlerinde yetkilendirilmiş kişiyi muhatap alır.
(9) Yönetmelik ve bu Tebliğin uygulanması sürecinde tüketimini birleştiren kişiler tüketimlerini birleştirmekten ve/veya üretimden kaynaklanan her türlü anlaşmazlığı kendi aralarında çözer. Hiçbir anlaşmazlık İlgili Şebeke İşletmecisi ve/veya görevli tedarik şirketine yöneltilemez.
(10) Bu maddenin diğer hükümlerinin uygulanmasında sorun oluştuğunda İlgili Şebeke İşletmecisi üretim tesisini sistemden ayırabilir.
(11) Bu madde kapsamında yetkilendirilen kişi için, tüketimlerini birleştiren kişiler ile aynı tarife grubunda olma şartı aranmaz.
(12) Bir tüketim tesisi, aynı zaman diliminde birden fazla tüketim birleştirme kapsamında yer alamaz.
(13) Tüketim birleştirme kapsamında üretilen enerjinin tüketimi karşılamadığı durumlarda, üretilen enerjinin öncelikle tarifesi yüksek olan tüketim noktalarında tüketildiği varsayılır.
(14) Tüketim birleştirmeye katılan tüm tüketiciler, ilave elektrik enerjisi alımlarını ancak tek tedarikçiden temin edebilirler.
Atıflar
MADDE 25 – (1) 10/3/2012 tarihli ve 28229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğe yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 26 – (1) 10/3/2012 tarihli ve 28229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 27 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 28 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.
Ek-1
Güç Kalitesi
Akım Harmonikleri
Gerilim Dalgalanması ve Fliker Şiddeti
Enjekte Edilen Doğru Akım
Ek-2
Tablo-1: AG seviyesinden bağlanan üretim tesisleri için koruma ayarı sınır değerleri.
Tablo-2: YG seviyesinden bağlanan üretim tesisleri için koruma ayarı sınır değerleri.