31/12/2009 TARİHLİ VE 27449 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
K U R U L K A R A R I
Karar No: 2360 Karar Tarihi: 24/12/2009
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 24/12/2009 tarihli toplantısında, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği ve Elektrik Piyasasında Gelir ve Tarife Düzenlemesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ hükümleri ile 23/10/2009 tarih ve 2284/1 sayılı Kurul Kararı çerçevesinde 01/01/2010 tarihinden itibaren uygulanmaya başlayacak olan iletim tarifeleri ve uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar hakkında aşağıdaki kararı almıştır.
a) TEİAŞ iletim tarifesi; iletim sistemi sistem kullanım fiyatı, iletim sistemi sistem işletim fiyatı ve iletim ek ücretinden oluşmak üzere uygulanacaktır.
b) TEİAŞ; 14 bölge bazında ayrı ayrı olmak üzere üretici ve tüketiciler için iletim tarifesi uygulayacaktır.
c) TEİAŞ; 15 inci bölgede yer alan üretim sistem kullanım ve sistem işletim fiyatını ithalat, tüketim sistem kullanım ve sistem işletim fiyatını ise ihracat faaliyetleri için uygulayacaktır.
d) Trafo merkezi bazında iletim sistemi sistem kullanım tarife bölgeleri 1 numaralı ekte yer aldığı şekilde onaylanmıştır.
e) TEİAŞ iletim sistemi kullanıcılarına; iletim sistemi sistem kullanım fiyatı, iletim sistemi sistem işletim fiyatı ve iletim ek ücretini, 2 numaralı ekte yer alan İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi çerçevesinde yansıtacaktır.
f) TEİAŞ, iletim sistemine yeni bağlanacak olan kullanıcılara 3 numaralı ekte yer alan Bağlantı Bedelleri Hesaplama Yöntem Bildirimi çerçevesinde belirlenecek olan fiyatları yansıtacaktır.
g) İletim ve Dağıtım Bağlantı Bedellerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ gereğince; bu kararın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, iletim sistemine yeni bağlanacak kullanıcılardan, iletim sistemine bağlanması ile ilgili olarak yapılan masrafları karşılayacak şekilde bağlantı bedeli alınacaktır.
h) Piyasa İşletim Ücreti; toplam 443.886,10 TL/Ay (iletim ek ücreti dahil) olarak faturanın düzenlendiği ay içinde faaliyet gösteren piyasa katılımcılarının işlem hacmi dikkate alınarak yansıtılacaktır.
ı) Bölgesel bazda iletim sistem kullanım ve sistem işletim tarifeleri aşağıdaki tabloda yer aldığı şekilde uygulanacaktır.
2010 YILI BÖLGESEL TARİFESİ
(*) Tarifelere İletim Ek Ücreti Dahil Edilmiştir.
(**) Üretim Kısmındaki Fiyatlar İthalata, Tüketim Kısmındaki Fiyatlar ise İhracata Uygulanacak Tarifelerdir.
(***) 5784 sayılı Kanun ile değişik 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun Geçici 14 üncü maddesindeki “…31/12/2012 tarihine kadar işletmeye girecek üretim ve otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişilere aşağıdaki teşvikler sağlanır. Üretim tesislerinin, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süreyle iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden yüzde elli indirim yapılır.” ilgili üretim bağlantılarına hükmü gereği %50 indirim uygulanacaktır.
EKLER
EK-1: Trafo Merkezi Bazında İletim Sistemi Sistem Kullanım Tarife Bölgeleri,
EK-2: İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi,
EK-3: Bağlantı Bedelleri Hesaplama Yöntem Bildirimi.
EK-2
TEİAŞ
Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi
İletim Sistemi
Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama
Yöntem Bildirimi
1 Ocak 2010
Bu Doküman Hakkında
Bu dokümanda, TEİAŞ’ın İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerinin belirlenmesinde izleyeceği yöntem açıklanmaktadır.
İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi başlıklı bu doküman, İletim Lisansı yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yasal olarak uygulanmaya başlamıştır.
Bu dokümanda;
İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi ile ilgili olarak her uygulama dönemi için gerekli düzenlemeler Teşekkülümüz tarafından yapılmakta ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından onaylanarak yayımlanmaktadır. Bu doküman ilk olarak Ülkemizde Serbest Enerji Piyasasının oluşmasıyla birlikte 01 Nisan 2003 tarihinde, İletim Sistemi Tarifesinin bir eki olarak EPDK tarafından yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
2004 yılı tarifesinin belirlenmesi aşamasında İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifeleri Yöntem Bildiriminin bazı bölümleri revize edilmiş, 01 Nisan 2003 tarihinde Yatırım Maliyetine Dayalı Fiyatlandırma Nakil Modelini’nin (YMDF) çalıştırılması sonucu elde edilen noktasal sinyaller baz alınarak oluşturulan 22 tarife bölgesi için iletim tarifeleri sinyal yapısı korunarak belirlenmiş, 01 Nisan 2004 tarihinde uluslararası enterkoneksiyona ilişkin 23 üncü tarife bölgesinin de eklenmesi ile 23 tarife bölgesi uygulamasına başlanılmıştır. 23 üncü tarife bölgesi, sadece enerji ithal veya ihraç eden İletim Sistemi Kullanıcıları için Ulusal Elektrik Sistemimizin herhangi bir bağlantı noktasında yapılacak olan enerji ithalatı veya ihracatında rekabet ortamının olmaması ve her bağlantı noktasında eşit tarife uygulama politikası gözetilerek Teşekkülümüzce EPDK’nın da onayıyla İletim Tarifesine eklenmiştir.
2009 yılı itibariyle üç yılı kapsayacak ikinci uygulama dönemine geçilmiş olması nedeniyle Yatırım Maliyetine Dayalı Fiyatlandırma Nakil Modeli esasları doğrultusunda 2003 yılından itibaren geçen süre içerisinde iletim şebekemizde meydana gelen gelişme ve büyümeye ilişkin veriler kullanılarak yeni iletim tarife bölgelerimiz ve tarife bölgelerimize ait tarifelerimiz belirlenmiştir.
Uygulamada zamana bağlı hükümler bu yöntem bildiriminin yürürlükte olduğu süreler için geçerlidir.
1 GİRİŞ
DAYANAK
Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi;
4628 Elektrik Piyasası Kanunu ve 5784 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun,
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği
Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği,
Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği,
Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliği,
Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği,
Organize Sanayi Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik,
Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği,
Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği,
Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ,
İletim Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ,
İletim Sistemi İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ,
Elektrik Piyasasında Gelir ve Tarife Düzenlemesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ,
Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ
esas alınarak hazırlanmıştır.
FİYATLANDIRMA İLE İLGİLİ DİĞER YÖNETMELİKLER VE ANLAŞMALAR
Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ
1.2. Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği ve Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ çerçevesinde hazırlanan bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları; kullanıcının TEİAŞ ile, (kullanıcının iletim sistemiyle) olan bağlantısını ve/veya iletim sistemini kullanımına ilişkin üzerinde mutabakat sağlanmış olan teknik ayrıntıları ile iletim sisteminin kullanımı ve/veya sisteme bağlantı konusundaki şartları belirler ve bunlar özellikle kullanıcının aşağıdaki yükümlülüklerini hükme bağlar;
Tüm ilgili sistem kullanım ve sistem işletim bedeli, iletim ek ücreti ile bağlantı bedelini ödemek,
Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği hükümlerine uymak,
Yan Hizmetler Anlaşması imzalamak,
Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği Ve Kalitesi Yönetmeliği hükümlerine uymak.
Bu kapsamda, kullanıcılarla iki tür Anlaşma yapılır. Bağlantı Anlaşması ve SistemKullanım Anlaşması. İletim sistemine doğrudan bağlanan kullanıcılar hem Bağlantı Anlaşması hem de Sistem Kullanım Anlaşması yapmak zorundadırlar. Sistem Kullanım Anlaşması eklerinde, kullanıcının İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Bedellerinin dayandığı esas ve usuller yer alacaktır. Bunlar;
Üretim ve Tüketim Sistem Kullanım Bedelleri ve Sistem İşletim Bedellerini belirleyen maksimum enerji alış, maksimum enerji veriş kapasiteleri ve lisans başvurusundaki kurulu güçleri,
Kullanıcının Sistem Kullanım Bedelini ödemekle yükümlü olduğu Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktaları’nın yeri konusunda detaylar,
Üretim ve Tüketim Sistem Kullanım Bedelinin ve Sistem İşletim Bedelinin dayanacağı ölçüm sistemi.
Bir kullanıcı Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ ve ilgili anlaşmalar kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getiremezse veya kendisi bağlantısını koparırsa (koşullu veya koşulsuz) kullanıcının iletim sistemine olan bağlantısına ihtiyacı kalmadığı için bağlantısını sona erdirme durumunda bu kullanıcının iletim sistemini kullanma ve/veya sisteme bağlı olma hakkı sona erecektir. Bu durumda kullanıcı, mevcut Fiyatlandırma Yılı’nın sonuna kadar ortaya çıkacak tüm bedellerden sorumlu olacaktır.
Bir kullanıcının, TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalamamış olmasına rağmen iletim sistemine bağlı olarak faaliyet göstermesi, dolayısıyla iletim sistemini kullanması halinde, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ’in Geçici 3. maddesi uyarınca Kullanıcıların lisans almamış olmaları ve/veya sistem kullanım anlaşmalarının yapılmamış olması halinde dahi bu kullanıcıların Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği doğrultusunda onaylanan sistem kullanım bedelini ve/veya sistem işletim bedelini ödeme yükümlülükleri bulunmaktadır. Sistem Kullanım Anlaşması bulunmaksızın iletim sistemini kullanmakta olan kullanıcılar, iletim sisteminde arz güvenilirliği ve kalitesinin sağlanması amacıyla aşağıda yer alan ihlallerle karşılaşılması halinde ilgili cezai işleme tabi olacaktır.
Enterkonneksiyon Kullanıcıları
1.6. TEİAŞ’ın İletim Sistemini, Enterkonneksiyon Kullanıcısı olarak ihracat/ithalat amacıyla kullanmak isteyen kişiler TEİAŞ ile Enterkonneksiyon Anlaşması da imzalamak zorundadır. Bu kullanıcıların Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış/veriş kapasitesinin, Enterkonneksiyon Anlaşmasında, Enerji Satış Anlaşmasında, Anlaşma, protokol vb. uluslararası metinlerde belirtilen ve Lisansına derç edilen güç değerleri ile aynı olması zorunludur. Söz konusu anlaşmalarda ve protokol vb. uluslararası metinlerde belirtilen ve Lisansına derç edilen güç değerlerinin birbirinden farklı olması halinde, Sistem Kullanım Anlaşmasına esas maksimum enerji alış/veriş kapasitesi olarak bu değerlerin en yükseğinin alınması zorunludur. Bu kullanıcılar, aşağıda belirtilen hususlarla yükümlüdürler;
İlgili tüm sistem kullanım ve sistem işletim bedelini ödemek,
Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği hükümlerine uymak,
Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliği hükümlerine uymak,
Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği hükümlerine uymak.
1.7 TEİAŞ iletim sistemini kullanarak Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği kapsamında veya bu yönetmelik kapsamı dışında elektrik enerjisi ithalatı ve/veya ihracatı faaliyetini gerçekleştirmekte olan kullanıcılar, her koşulda iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim bedellerini ödemekle yükümlüdürler.
Aylık iletim sistemi sistem kullanım bedelleri, ihracat faaliyetinin gerçekleştiği aylar için tüketim tarifesi, ithalat faaliyetinin gerçekleştiği aylar için üretim tarifesi, mübadele kapsamında her iki faaliyetin birden gerçekleştiği aylar için ise ithal edilen güç değerinin yüksek olması halinde üretim tarifesi, ihraç edilen enerjinin güç değerinin yüksek olması halinde ise tüketim tarifesi kullanılarak belirlenecektir.Mübadele kapsamında yapılan ithalat ve/veya ihracat faaliyetlerinin söz konusu olması durumunda, ölçülen güç değerleri, aylık iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim bedellerinin belirlenmesine esas güç (MW) olarak alınacaktır. Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği kapsamı dışında gerçekleştirilen elektrik enerjisi ithalatı ve/veya ihracatı faaliyeti ile ilgili iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim bedellerinin ödeme yükümlülüğü faaliyetin gerçekleştiği aylık dönemlerle sınırlıdır.
1.8 Bir kullanıcının Enterkonneksiyon Kullanım Anlaşması, Sistem Kullanım Anlaşması ve madde 1.1’de belirtilen mevzuata ilişkin yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde, bu kullanıcının enterkonneksiyon kullanım hakkı sona erecektir. İlgili mevzuat uyarınca, söz konusu anlaşmalarda belirtilen süreden önce ithalat ya da ihracat faaliyeti sona eren ya da yükümlülüklerini yerine getirememiş olması nedeniyle enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcı, ilgili mevzuat uyarınca kendisine tahsis edilen enterkonneksiyon hattının, yeni bir kullanıcıya tahsis edilememesi durumunda, söz konusu anlaşmalarda belirtilen sürenin sonuna kadar tahakkuk edebilecek tüm ücretleri ödemekle yükümlüdür. Ancak, aynı enterkonneksiyon hattının yeni bir kullanıcıya, en az enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcının maksimum enerji alış/veriş kapasitesi oranında tahsis edilmesi durumunda, enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcının, söz konusu anlaşmalarda belirtilen sürenin sonuna kadar tahakkuk edebilecek tüm ücretleri ödeme yükümlülüğü ortadan kalkacaktır.
İLETİM ŞEBEKESİ İÇİN FİYATLANDIRMA KATEGORİLERİ
1.9. Fiyatlandırmaya ilişkin amaçlar doğrultusunda TEİAŞ’ın iletim hizmetleri ile ilgili fiyatlar iki kategoriye ayrılmıştır;
Bağlantı varlıkları - Bağlantı Bedelleri,
İletim sistemi varlıkları - İletim Sistemi Sistem Kullanım Bedelleri ve Sistem İşletim Bedelleri,
ile karşılanmaktadır.
1.10. Bağlantı varlıkları ile ilgili maliyetler, iletim sistemine bağlı olan taraflardan alınacak bağlantı bedelleri vasıtasıyla karşılanır. İletim sistemi varlıkları ile ilgili maliyetler ise, iletim sisteminin tüm kullanıcılarından alınacak İletim Sistemi Sistem Kullanım Bedelleri ve Sistem İşletim Bedelleri vasıtasıyla karşılanır.
1.11. Bağlantı Bedelleri ve Sistem Kullanım Tarifeleri Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca TEİAŞ tarafından geliştirilen yöntemler doğrultusunda hesaplanır.
1.12. Fiyatlandırma Yöntemlerinde; bağlantı varlıkları, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Bağlantı Bedellerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğde yer alan bağlantı varlıkları tanımına dayanır.
1.13. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim ile ilgili izin verilen gelirler, EPDK tarafından “Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği” ve “Elektrik Piyasasında Gelir ve Tarife Düzenlemesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ” uyarınca ayrı ayrı belirlenmiştir.
1.14. Bu doküman, Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerinin hesaplanması ve uygulanmasına ilişkin yöntemi tanımlar.
ESASLAR
İLETİM SİSTEMİ MALİYETLERİ
2.1. TEİAŞ’ın maliyetleri, temel olarak elektriğin iletim sistemi üzerinden güvenilir bir şekilde naklini teminen iletim sisteminde yapılan yatırımlar ve iletim sisteminin işletme, bakım ve yan hizmetler ile ilgili maliyetleridir. TEİAŞ, İletim Lisansı uyarınca, iletim sisteminin belirli standartlara uygun olarak planlanmasından, geliştirilmesinden ve işletilmesinden sorumludur. Dolayısıyla, sermaye yatırımı ihtiyaçları bu standartlara uyma zorunluluğundan kaynaklanmaktadır.
2.2. Kullanıcıdan alınan Sistem Kullanım ve Sistem İşletim bedelleri, iletim sisteminin tesis, bakım ve işletme maliyetlerini yansıtmaktadır. Bağlantı sahaları arasında elektrik nakline imkan verecek kapasitenin oluşturulması ile iletim sisteminin arz güvenliğinin sağlanması amacıyla, bu faaliyetler Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği, Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği Ve Kalitesi Yönetmeliği’ne ve TEİAŞ’ın İletim Lisansı çerçevesinde belirlenen standartlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmektedir.
TEİAŞ’IN GELİRLERİNİN DENETİMİ
2.3. TEİAŞ’ın elektrik enerjisi iletim faaliyetlerinden elde edeceği gelir, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından, yürürlükteki Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği ve ilgili tebliğler ile TEİAŞ’ın İletim Lisansı çerçevesinde belirlenen genel formüller vasıtasıyla denetlenmektedir. Bu formüller kullanılarak, EPDK’nın TEİAŞ’ın gelirlerini denetleyeceği her bir Uygulama Döneminde elde edebileceği Gelir Tavanı belirlenir. Gelir Tavanı, Uygulama Döneminin başlamasından önce, TEİAŞ tarafından, ilgili dönem boyunca gerçekleşeceği tahmin edilen maliyetler ve yatırım planları ile ilgili olarak sunulan veriler esas alınarak EPDK tarafından belirlenir.
2.4. İletim tarifesi, onaylanan Gelir Tavanı esas alınarak yıllık olarak TEİAŞ tarafından hesaplanır ve EPDK tarafından onaylanır. t fiyatlandırma yılına ilişkin iletim tarifesinin hesaplanmasında öncelikle, yürürlükte olan iletim tarifesi ve sistem kullanım anlaşması yapmış olan kullanıcıların anlaşmalarında beyan edilen maksimum enerji alış/veriş kapasiteleri, sistem kulanım anlaşması yapmamış kullanıcıların ise fiyatlandırma yılından bir önceki yılda ölçülen maksimum enerji alış/veriş kapasiteleri esas alınarak tahmini gelir hesaplanır. Yürürlükte olan iletim tarifeleri, onaylanan t fiyatlandırma yılına ait gelir tavanına ulaşacak şekilde yeniden hesaplanır.
2.5. Sistem işletim faaliyetleri ile ilgili gelirler, sistem kullanımı ile ilgili gelirlerden ayrı olarak belirlenir.
YATIRIM MALİYETİNE DAYALI FİYATLANDIRMA VE NAKİL MODELİ
2.6. Sistem Kullanım Tarifelerinin hesaplanması için, Yatırım Maliyetine Dayalı Fiyatlandırma (YMDF) modeli kullanılmıştır. Bu yöntemin temelini, verilen hizmetler, bu hizmetlerin verilmesine ilişkin artan maliyetleri yansıtacak şekilde fiyatlandırıldığında, kullanıcılara etkin ekonomik sinyallerin sağlanması oluşturmaktadır. Sistem Kullanım Tarifeleri, iletim sisteminin farklı yerlerindeki kullanıcıların sistemi kullanım miktarlarını marjinal olarak artırmalarının ya da azaltmalarının TEİAŞ’ın maliyetlerine olan etkilerini yansıtacak şekilde tasarlanmıştır.
2.7. İletim sisteminin farklı bölümlerinde gerekli olan iletim kapasitesi, sistemin ilgili bölümlerinde gerçekleşen maksimum sistem kullanım miktarına bağlıdır. Maksimum sistem kullanımı belirli tüketim ve üretim koşullarında gerçekleşecektir. Bu koşullar Türkiye’de yaz ve kış dönemi puant taleple ilişkilendirilebilir. Bu yöntem izlenerek bulunan iletim Sistem Kullanım Tarifelerinde, iletim sistemindeki puant zamanı ya da zamanlarında ortaya çıkan ihtiyaçlara göre belirlenen artan yatırım maliyeti esas alınmaktadır. Tarifeler, kullanıcının iletim sistemine bağlanması düşünülen noktaya bağlantısının bulunduğu yere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu farklılıklar, sistemde farklı noktalardaki artan yatırım maliyetleri arasındaki farkı yansıtacaktır.
2.8. Artan maliyetler hesaplanırken iletim şebekesinin eşdeğeri olan YMDF modeli kullanılmaktadır. Bu modelde, gerçek koşullar esas alınarak şebeke yapısı modellenmektedir. Elde edilen bu model şebeke, şebekenin puant talep zamanlarında tam ihtiyacı karşılayacak kapasitede olması koşuluyla, iletim sistemindeki ‘şebeke düğüm noktası’ adı verilen her bir noktadaki ilave şebeke kapasitesine ilişkin artan maliyetlerin hesaplanmasında kullanılır.
2.9. Üretim Sistem Kullanım Tarifeleri, iletim sistemine ürettikleri enerjiyi veren tüm kullanıcıların maksimum enerji veriş kapasitesi; lisans gücü ve/veya maksimum enerji veriş kapasitesi dikkate alınarak belirlenir. Tüketim Sistem Kullanım Tarifeleri ise, maksimum enerji alış kapasitesi esas alınarak belirlenir. Dolayısıyla, tarifeler MW (enerji veriş/ enerji alış gücü) başına yıllık olarak uygulanır.
2.10. YMDF nakil modelinden elde edilen fiyatlar, sisteme bağlı üretim ve tüketimin beklenen MW değerlerine uygulandığında elde edilecek ücretler EPDK tarafından gelir tavanını sağlayacak şekilde ayarlanır. Sistem Kullanım Tarifelerinde yapılacak ayarlamalar, YMDF modeli vasıtasıyla sağlanan bölgesel sinyalleri koruyacak şekilde düzenlenir.
2.11. TEİAŞ’ın Sistem Kullanım Tarifelerinin belirlemesinde dikkate alınan hususlar;
Benimsenen esasların netliğinin ve fiyatlandırma yöntemi şeffaflığının sağlanması,
Mevcut kullanıcılara ve sisteme yeni katılacak taraflara ve maliyetlere ilişkin doğru ve istikrarlı fiyat mesajlarının verilmesi,
Fiyatlandırmanın, sağlanan hizmetler esas alınarak yapılması ve bu yapılırken ortalama maliyetlerin değil artan maliyetlerin esas alınması ve bu yolla, iletim sisteminin optimal kullanımının ve optimal yatırımların teşvik edilmesi,
İlgili maliyet parametreleri ve zaman dilimleri çerçevesinde pratik olan uygulamaların benimsenmesi.
SİSTEM İŞLETİM TARİFELERİ
2.12. Sistem Kullanım Tarifelerinin aksine Sistem İşletim Tarifeleri bölgelere göre değişiklik göstermez, tüm sistem kullanıcıları için tek bir tarife vardır. Bu da, kullanıcının sistem işletim maliyetleri üzerindeki etkisinin özellikle kullanıcının bölgesine göre değişiklik göstermediği anlamına gelir.
İLETİM SİSTEMİ VARLIKLARININ KULLANICI TARAFINDAN FİNANSE EDİLMESİ
2.13. Kullanıcının iletim sistemine bağlanabilmesi için ilave İletim Sistemi Varlıklarının tesisi gerekebilir. TEİAŞ’ın bu varlıkların tesisini finanse edecek yeterli finansmanın mevcut olmaması halinde, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 38. inci maddesi TEİAŞ adına kullanıcının İletim Sistemi Varlıklarının tesisini finanse etmesine olanak sağlar.
2.14. Bu tip varlıkların tesisi ile ilgili teknik koşullara ve Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 38 inci maddesinde belirtilen finansman ihtiyacına, kullanıcı ile TEİAŞ arasında, önerilen bağlantı için yapılacak Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmalarında karar verilecektir. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi ve Bağlantı Bedelleri Hesaplama Yöntem Bildirimi bu tip varlıkların teknik özellikleri veya varlıkların nasıl finanse edilecekleri konusunda karar vermek veya yol göstermek üzere düzenlenmemiştir.
2.15. Kullanıcının Sistem Kullanım Varlığı için yaptığı yatırımın maliyeti, TEİAŞ’ın o yıl için yayımlamış olduğu Birim Fiyatlar baz alınarak hesaplanacak ve fiziki maliyetin hesaplanan bu maliyetin altında olması durumunda, fiziki maliyet dikkate alınarak güncellenecektir. Finansman maliyetlerini içermeyen bu varlık maliyetleri tamamen karşılanıncaya kadar Kullanıcı Sistem Kullanım Bedelini ödemeyecektir. Bu konu 9 bölümde ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
3 İLETİM SİSTEMİ SİSTEM KULLANIM TARİFELERİNİN BELİRLENMESİ
3.1. Bölüm 2’de de belirtildiği üzere, Sistem Kullanım tarifeleri iki ayrı bileşenden oluşmaktadır. Bunların ilki, kullanıcının bulunduğu yere bağlı olarak değişen bileşendir. Bu bileşen, YMDF nakil modeli kullanılarak, farklı noktalar arasında toptan elektrik naklini sağlamak üzere iletim sisteminde yapılması gereken sermaye yatırımlarının ve iletim sisteminin aynı amaç doğrultusunda bakımının gerçekleştirilmesinin maliyetlerini yansıtmak üzere belirlenir. İkinci bileşen, kullanıcının bulunduğu yere bağlı olmayan, gelir tavanına ulaşılabilmesi ile ilgili olan bileşendir. Sistem Kullanım Tarifelerinin hesaplanma süreci aşağıda adım adım açıklanmıştır. Bu sürecin temel bileşenleri şunlardır:
Gerekli Maliyet Verilerinin Çıkartılması,
Nakil Modelinin Çalıştırılması,
Nihai TL/MW Tarifenin Belirlenmesi.
GEREKLİ MALİYET VERİLERİNİN ÇIKARTILMASI
Şebeke Yatırımlarının Yıllık Maliyetlerinin Hesaplanması
3.2. 1 MW gücü taşımanın yıllık maliyeti, (TL/MWkm cinsinden) her bir hat tipi için, aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanır.

bu formülde;
c: Şebeke genişleme sabiti; 1 MW gücü taşımak için gerekli iletim altyapısı sermaye yatırımının değerini TL/MWkm cinsinden ifade eder. Bu değerin büyüklüğü TEİAŞ tarafından üstlenilen ve planlanan yatırımların maliyetlerine bağlıdır. Şebeke genişleme sabitinin hesaplanması için şu adımlar gerçekleştirilir:.
Mevcut yatırım projeleri ile ilgili olan yatırım maliyetleri, Yatırım Programı baz alınarak her bir hat tipi için toplam yatırım maliyetinin çıkartılması amacıyla analiz edilir (154kV, 380kV havai hatlar ve yeraltı iletim kabloları). Her bir hat tipi için Sistem Varlığı olarak değerlendirilip, bu şekilde fiyatlandırılanlar dışındaki yatırım maliyetlerinin toplamı alınır. Yatırım maliyetleri, mevcut yatırım projeleri ile ilgili olan trafo merkezi varlıklarının maliyetlerini içerir ve
Elde edilen bu toplam yatırım maliyetleri, her bir hat tipi için, ilgili yatırım projesine bağlı olarak tesis edilecek olan toplam MWkm değerlerine bölünür.
n: İletim varlığının yıl cinsinden ortalama toplam faydalı ömrüdür. Bu değer, fiyatlandırma ile ilgili amaçlar doğrultusunda 20 yıl olarak tespit edilmiştir.
r: TEİAŞ’ın sermaye maliyetidir ve %12 olarak hesaplanmıştır.
İşletme ve Bakım Maliyetinin Hesaplanması
3.3. İşletme ve bakımın yıllık maliyeti (M) aşağıda görüldüğü üzere, yıllık yatırım maliyetinin yüzdesi olarak belirlenir.
M = A × m
Bu formülde,
m İşletme ve Bakım Faktörüdür. Fiyatlandırma ile ilgili amaçlar doğrultusunda %3 olarak kabul edilir.
İletim Maliyeti Katsayısının Hesaplanması
3.4. İletim maliyeti katsayısı, MWkm başına yıllık sermaye maliyetlerinden ve yıllık işletme bakım maliyetlerinden meydana gelmekte olup, birimi TL/MWkm’dir. Şu şekilde hesaplanır:
S =M+A
3.5. YMDF nakil modelindeki farklı hat tipleri ile ilişkili farklı maliyetleri yansıtmak için, en düşük maliyetli hat (380kV havai hat, 154kV havai hat ya da yeraltı kablosu) tipine ilişkin iletim maliyeti katsayısı, baz iletim maliyeti katsayısı olarak alınır. Diğer hat tiplerine ilişkin iletim maliyetleri katsayıları, bu baz değerin katları olarak ifade edilir.
YMDF NAKİL MODELİNİN ÇALIŞTIRILMASI
Modelin Girdileri
3.6. YMDF nakil modeli, iletim sistemi üzerindeki her bir şebeke düğüm noktasındaki tüketimin ya da üretimin artması sonucunda iletim sisteminde yapılması gerekecek yatırımların marjinal maliyetlerini hesaplar. Model bunu yaparken, iletim sistemindeki puant şartlara dair tahminleri yansıtan talep ve arz senaryolarını esas alır. Şebeke düğüm noktası bir Bağlantı Noktası, ya da iki veya daha fazla iletim hattının birleştiği bir noktadır. Model, marjinal yatırım maliyetlerini hesaplamak üzere şebekenin MWkm cinsinden ifade edilen toplam maliyetlerini minimize eder (yukarıda adı geçen iletim maliyeti katsayısı çarpanlarının aşağıda 3.11’de belirtildiği şekilde uygulanmasından sonra) ve kapasitede 1MW ilave kapasite için bu rakamda meydana gelecek değişikliği hesaplar. (şebeke üzerindeki her bir noktadaki üretim ve tüketim için) Sonuçta, MWkm cinsinden ortaya çıkan marjinal maliyet, baz olarak alınan iletim maliyeti katsayısı uygulanarak paraya çevrilir.
3.7. Modelde pratiklik açısından bir dizi varsayımdan yararlanılmaktadır. Modelin, sistemin puant koşullarına karşılık gelen bir dizi veriye ihtiyacı vardır:
Her bir şebeke düğüm noktasında iletim sistemine giren güç,
Her bir şebeke düğüm noktasındaki tüketim,
Şebeke düğüm noktaları arasındaki iletim güzergahları ve bu güzergahların hat tiplerine göre sınıflandırılması,
Bu güzergahların uzunlukları,
Farklı hat tiplerine ilişkin iletim maliyeti katsayılarının baz katsayıya oranları.
3.8. Nakil modelinde, “t” yılına ilişkin, her düğüm noktasındaki tüketim verileri için, TEİAŞ’ın, “t” yılının sistem puantında şebeke üzerindeki her bir düğüm noktası için tahmin ettiği tüketim esas alınır. Bu tahminler, iletim sistemi kullanıcıları tarafından Bölüm 10 uyarınca sağlanan verilere dayanır.
3.9. Modelde, “t” yılına ait her şebeke düğüm noktasındaki üretim verilerinde her bir düğüm noktasındaki santrala ait maksimum enerji veriş kapasitesi esas alınır. Bunda, bir önceki fiyatlandırma yılı esas alınmaktadır. Ancak, düğüm noktasındaki üretim, Yaz ve Kış Sistem Puant Talepleri sırasındaki toplam üretim toplam tüketime eşit olacak şekilde ayarlanmalıdır.
3.10. İletim güzergahları ve bu güzergahlarla ilgili hat tipleri ve uzunlukları, şebeke konfigürasyonuna ilişkin mevcut veriler kullanılarak belirlenir.
3.11. Farklı hat tiplerine ait (380KV, 154 KV ya da yeraltı kablosu) iletim maliyeti katsayılarının birbirlerine oranı, farklı hat tiplerine ilişkin maliyetler arasındaki farklılıkları yansıtır. Nakil modeli, hat tipinden bağımsız olarak toplam maliyeti MWkm cinsinden verir. Bu noktada, bazı güzergahlarda yapılacak yatırımın maliyetinin diğer güzergahlarda yapılacak yatırımın maliyetinden yüksek olacağı dikkate alınır. Yukarıda da değinildiği gibi, bu etki, yatırım maliyeti daha pahalı olan güzergahların, iletim maliyet katsayıları arasındaki oranlar uygulanarak “uzatılması” yoluyla modellenmektedir. Bu uygulama, söz konusu hatların, modelde kullanılmasını daha pahalı hale getirmekte ve bu şekilde de, bu güzergahlara yapılacak yatırımların ilave maliyetlerini yansıtmaktadır.
Modelin Çıktıları
3.12. YMDF nakil modeli, yukarıda adı geçen girdilerden faydalanarak ve bir nakil algoritması kullanarak, ve tüm güzergahlarda sınırsız kapasite olduğu varsayımından hareketle, düğüm noktası bazında belirlenen üretimle düğüm noktası bazında belirlenen tüketimin karşılanabileceği minimum şebeke büyüklüğünü MWkm cinsinden hesaplar.
3.13. Matematiksel olarak ifade edildiğinde, optimizasyon problemi şu şekilde açıklanabilir;
Minimize edilen: =
Tabi olduğu kısıtlar:
Kısıt 1:
Kısıt 2 :
Burada:
MWkm cinsinden minimum iletim miktarı,
i ve j düğüm noktaları arasındaki MW cinsinden akışı, (i ve j arasında bir güzergah olmaması halinde sıfırdır)
iletim sistemindeki her bir i ve j düğüm noktası arasındaki km cinsinden sembolik mesafeyi,
i düğüm noktasındaki, yukarıdaki 3.9 sayılı paragraf doğrultusunda belirlenen üretimi,
i düğüm noktasında sistem puantında tahmin edilen ve yukarıdaki 3.8 sayılı paragraf doğrultusunda belirlenen tüketimi,
ifade etmektedir.
Kısıt 1, her bir düğüm noktasına giren ve o düğüm noktasından çıkan net akışların, sistemin o düğüm noktasına verilen ve o düğüm noktasından çekilen güç miktarına eşit,
Kısıt 2, üretim ve tüketimin dengede,
olma gerekmesidir.
3.14. Optimal şebeke büyüklüğünün belirlenmesinin ardından, model, her bir düğüm noktasındaki üretimin 1 MW artış ve buna karşılık olarak referans noktasındaki 1 MW tüketim artışı için marjinal yatırım maliyetlerini hesaplar. Marjinal yatırım maliyeti, şebekenin bütününde nakledilen toplam MWkm değerinde meydana gelen artış ya da düşüş olup optimizasyon modelindeki her bir kısıtla ilişkili Lagrange çarpanlarıdır. ( ve ) Üretim ve tüketim için sırasıyla ve ile ifade edilmektedir. 1 MW artış varsayımından yola çıkılarak, marjinal maliyetler, basitliğin sağlanması açısından, yalnızca km cinsinden ifade edilmiştir. Böylelikle, her bir düğüm noktasındaki üretim ve tüketime ilişkin olmak üzere, km cinsinden marjinal maliyetler elde edilmiş olur. , ’ye eşit olup, üretimdeki 1MW artışın toplam km üzerindeki etkisine bağlı olarak, marjinal km maliyeti pozitif ya da negatif olabilir.
3.15. Bu hesaplamanın basit bir gösterimi, Ek A’da, örnek olarak verilmiştir. (Ek A: YMDF Nakil Modelinin Gösterimi).
Yaz ve Kış Puantının Etkisi
3.16. Türkiye’de talebin mevsimsel seyri şu şekildedir; ülkenin güney batısındaki bazı bölgelerde sistem puant talebi, ülkenin geri kalan kısımlarında olduğu gibi kış mevsiminde değil, yaz aylarında gerçekleşmektedir. Dolayısıyla yukarıda tanımlanan temel YMDF nakil modeli, yaz ve kış marjinal maliyetlerin ortaya çıkması için iki defa çalıştırılır. Kış maliyetleri kış aylarındaki (1 Ocak - 31 Mart ve 1 Ekim - 31 Aralık arası) sistem talepleri ve yaz maliyetleri yaz aylarındaki (1 Nisan - 30 Eylül arası) puant talepleri kullanılarak hesaplanır. Bu yaz ve kış maliyetleri kullanılarak Sistem Kullanım Tarifeleri elde edilir.
NİHAİ TL/MW TARİFENİN BELİRLENMESİ
3.17. Nihai TL/MW tarifelerin hesaplanmasında, YMDF nakil modeli nakil algoritması ile hesaplanan marjinal yatırım maliyetleri esas alınır. Bu hesaplama süreci aşağıdaki aşamalardan oluşur.
Üretim ve tüketim için bölgesel “ham” maliyetlerin ve bunun sonucunda ortaya çıkan ara gelirin hesaplanması.
İletim hizmetleri için toplam gelir tavanına dayanarak , üretim ve tüketim kullanılarak toplam elde edilmesi gereken gelirin hesaplanması
TEİAŞ’ın gelir tavanına göre gelir elde edebilmesini sağlamak üzere bölgesel maliyetlere eklenecek “ilave ücret”in hesaplanması.
Üretim İçin Bölgesel Artan Maliyetlerin Belirlenmesi
3.18. Yaz ve kış maliyetlerinin ağırlıklı ortalamaları, her bir bölge için, kurulu güç esas alınarak hesaplanır. Hesaplamada şu formüller kullanılır.
burada:
, kış puantında, z bölgesinde üretim için hesaplanan“ham” artan maliyeti, TL cinsinden;
, yaz puantında, z bölgesinde üretim için hesaplanan“ham” artan maliyeti, TL cinsinden;
, I düğüm noktasındaki Maksimum Güç Veriş Sınırını (MW cinsinden);
, iletim maliyeti katsayısını
ifade eder.
Tüketim İçin Bölgesel Artan Maliyetlerin Belirlenmesi
3.19. Bu maliyetler, bölgedeki düğüm noktası bazındaki maliyetlerin ağırlıklı ortalaması alınarak hesaplanır. Ağırlıklı ortalamanın hesaplanmasında, düğüm noktası bazında olmak üzere, yaz ve kış sistem puant talebi sırasında gerçekleşmesi beklenen talebe ilişkin tahminler esas alınır. Hesaplamada şu formül kullanılır:
burada:
, kış puantında, z bölgesindeki tüketim için hesaplanan “ham” artan maliyeti, TL cinsinden;
, yaz puantında, z bölgesindeki tüketim için hesaplanan“ham” artan maliyeti, TL cinsinden;
, Yaz Puantı sırasında, i düğüm noktasındaki talebi;
, Kış Puantı sırasında, i düğüm noktasındaki talebi
ifade eder.
Ara Gelirin Hesaplanması
3.20. Gelir tavanını elde etmek amacıyla “ham” maliyetler üzerinde gerekli ayarlamaları belirlemek için, “ham” maliyetlerin tüm üretime ve tüketime uygulanmasıyla elde edilen toplam miktar olan ara gelirler hesaplanır.
3.21. Üretim ve tüketim için bölgesel ara gelirlerin hesaplanmasında aşağıdaki formüller kullanılır;
;
burada:
, z bölgesinde üretimden elde edilen ara geliri, TL cinsinden
, yılın yaz puantı için hesaplanan maliyetin ağırlık olarak yüzdesini
,yaz puantında, z bölgesinde üretim için hesaplanan “ham” artan maliyeti, TL cinsinden
, kış puantında, z bölgesinde üretim için hesaplanan“ham” artan maliyeti, TL cinsinden
, I düğüm noktasındaki Maksimum Güç Veriş Sınırını (MW cinsinden);
z bölgesinde tüketimden elde edilen ara geliri, TL cinsinden;
, yaz puantında, z bölgesinde tüketim için hesaplanan “ham” artan maliyeti, TL cinsinden
, kış puantında, z bölgesinde tüketim için hesaplanan “ham” artan maliyeti, TL cinsinden
, I düğüm noktasındaki Maksimum Alış Kapasitesi (MW cinsinden)
ifade eder.
3.22. Üretim ve tüketim için toplam ara gelirler, tüm bölgelerdeki bölgesel ara gelirlerin toplanmasıyla hesaplanır. Hesaplamada şu formül kullanılır;
; ve
burada:
üretimden elde edilen toplam ara geliri, TL cinsinden ve
tüketimden elde edilen toplam ara geliri, TL cinsinden.
ifade eder.
Üretim ve Tüketimden Karşılanacak Olan Toplam Gelirin Hesaplanması
3.23. Sistem Kullanım Bedellerinden karşılanacak olan toplam gelir tavanı, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğine, Elektrik Piyasasında Gelir ve Tarife Düzenlemesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ ve TEİAŞ’ın İletim Lisansı hükümlerine göre belirlenir. Bu miktar, aşağıdaki formüle uygun olarak üretim ve tüketim arasında paylaştırılacaktır.
; ve
burada:
,üretimden karşılanacak olan toplam geliri;
, tüketimden karşılanacak olan toplam geliri;
, ilgili fiyatlandırma yılı için, Sistem Kullanım Bedellerindan karşılanacak olan toplam gelir tavanı (bağlantı bedelleri hariç), Yeni Türk Lirası cinsinden ifade eder ve
Her Bir Fiyatlandırma Bölgesi İçin Nihai Üretim ve Tüketim Sistem Kullanım Tarifelerinin Hesaplanması
3.24. Gelir tavanı ve ara gelirler arasındaki farkın karşılanabilmesi amacıyla, her bir üretim ve tüketim için MW başına ilave ücretler aşağıdaki gibi hesaplanır.
; ve
burada:
; üretim ile ilgili ilave ücreti, TL cinsinden ;
, tüketim ile ilgili ilave ücreti, TL cinsinden
ifade eder.
3.25. Her bir bölge için Sistem Kullanım Tarifeleri, “ham” bölgesel maliyetin ve ilave ücretin toplanması ve yaz ve kış puantı için hesaplanan tarifelerin kombine edilmesiyle belirlenir.
burada:
, z bölgesinde MW başına Üretim Sistem Kullanım Tarifesi
, z bölgesinde MW başına Tüketim Sistem Kullanım Tarifesi
4 FİYATLANDIRMA UYGULAMALARI
4.1. İletim Sistemi kullanıcılarının ödemekle yükümlü olacağı üretim ve tüketim Sistem Kullanım Bedelleri, her bir Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktasında geçerli olan Sistem Kullanım Tarifesine Esas Miktar (MW) baz alınarak belirlenir.
4.2. Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktası, Sistem Kullanım Tarifesiyle ilişkili olan ve Sistem Kullanım Bedeline esas miktar için hangi bölgesel tarifenin uygulanacağını belirleyen coğrafi noktadır. Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktaları, üretim ya da tüketimin iletim sistemine bağlı olduğu trafo merkezine göre belirlenir. Bu esasın uygulanmasına ilişkin ayrıntılar, 5. ve 6. bölümlerde verilmiştir. TEİAŞ’ın iletim sistemindeki her bir bağlantı noktası için en az bir Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktası olacaktır. Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktaları, her bir bağlantı noktasındaki her kullanıcı başına bir tane olacak şekilde belirlenecektir. Dolayısıyla, belirli bir trafo merkezinde birden fazla dağıtım fideri bulunması ve bunların farklı kullanıcıların sorumluluğunda olması halinde, bu merkezde birden fazla Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktası olacaktır.
4.3. Sistem Kullanım Bedellerine esas miktar, Bölüm 3 doğrultusunda hesaplanan bölgesel Sistem Kullanım Tarifelerinin uygulanacağı MW miktarıdır. Bu, üretim ve tüketim için farklı şekilde belirlenmektedir. Sistem Kullanım Tarifelerine esas miktarların belirlenmesine dair ayrıntılar, Bölüm 5 ve 6’da açıklanmaktadır.
4.4. Bir Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktası için toplam Sistem Kullanım Bedelleri şu şekilde hesaplanmaktadır.

burada:

, kullanıcı u’ya, t fiyatlandırma yılı süresince p Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktasındaki tüketimi karşılığında uygulanacak Sistem Kullanım Bedelini (TL cinsinden);
kullanıcı u’nun, p Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktasında, t fiyatlandırma yılı süresince geçerli olacak Tüketim Sistem Kullanım Tarifelerine Esas Maksimum Enerji Alış Kapasite Miktarını (MW cinsinden) ifade eder.
, p Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktasının yer aldığı z bölgesinde tüketime uygulanacak olan Sistem Kullanım Tarifesini (TL cinsinden) ifade eder. Bu değerin nasıl elde edildiği Bölüm 3’te açıklanmaktadır.
, kullanıcı u’ya, t Fiyatlandırma Yılı süresince, p Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktasındaki maksimum enerji veriş kapasitesi karşılığında uygulanacak olan Sistem Kullanım Bedelini (TL cinsinden);
, kullanıcı u’nun, t Fiyatlandırma Yılı süresince geçerli olacak, p Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktasındaki Üretim Sistem Kullanım Tarifelerine Esas Maksimum Enerji Veriş Kapasite Miktarını (MW cinsinden) ifade eder. Bu değer bölüm 6’da açıklanmıştır.
, p Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktasının yer aldığı z bölgesinde üretime uygulanan Sistem Kullanım Tarifesi (TL cinsinden) ifade eder. Bu değerin nasıl elde edildiği, Bölüm 3’te açıklanmıştır.
4.5. Fiyatlandırma Yılı Uygulama Dönemi boyunca geçerli olacak Üretim ve Tüketim için Sistem Kullanım Tarifeleri, söz konusu Fiyatlandırma Yılından bir önceki yılın son ayına kadar yayımlanacak olan Sistem Kullanım Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi ile aynı zamanda EPDK tarafından onaylanır. Bu doküman ile birlikte, kullanıcının her bir fiyatlandırma bölgesine düşen Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktalarının hangileri olduğunu anlamasına imkan verecek, Üretim ve Tüketim Sistem Kullanım Fiyatlandırma bölgelerinin açıklandığı diğer bilgiler de yayımlanır.
4.6. Yeni bir Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktası, coğrafi konumu itibariyle içinde kaldığı fiyatlandırma bölgesine dahil edilir. Ancak, yeni bir Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktasının fiyatlandırma bölgeleri arasındaki sınıra yakın ve şebekedeki yeni bir düğüm noktası ile ilişkili olması halinde, Bölüm 3’te açıklanan YMDF nakil modeli yönteminden yararlanarak bir takım ilave etüdler yapılması tercih edilebilir. Bu, TEİAŞ’ın şebekedeki yeni düğüm noktasına ilişkin marjinal maliyeti hesaplamasına ve böylelikle yeni Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktasının hangi fiyatlandırma bölgesine dahil edileceğine karar vermesine imkan verecektir. Yeni Sistem Kullanım Fiyatlandırma noktası, düğüm noktası bazındaki marjinal maliyetlerin söz konusu düğüm noktasının marjinal maliyetine en yakın olduğu bölgeye veya mesafe olarak en yakın düğüm noktasının ait olduğu bölgeye dahil edilecektir. Fiyatlandırma Yılı içerisinde fiyatlandırma bölgelerinin sınırları değiştirilmeyecektir.
4.7. Fiyatlandırma bölgesi sınırlarının, yukarıda adı geçen sebep haricinde, her yıl yeniden belirlenmesi gerekmeyecektir. Fiyatlandırma bölgelerinin sınırlarının her bir Uygulama Dönemi öncesinde yeniden değerlendirilmesi beklenir. Uygulama dönemi öncesinde fiyatlandırma bölgelerinin sınırlarının (tarife bölgeleri) yeniden belirlenmesi ve değişmesi halinde, tarife bölgelerinin EPDK Kurul Kararı ile yürürlüğe girdiği tarih itibariyle Sistem Kullanım Anlaşmalarının yenilenmemiş olması durumunda bile faturalama açısından yürürlükte olan mevcut Sistem Kullanım Anlaşmalarında yer alan maksimum enerji alış kapasitesi ve maksimum enerji veriş kapasitesi geçerli olacaktır.
4.8. Enerji ihraç eden kullanıcılar için uygulanacak sistem kullanım tarifesi bölgelere göre değişiklik göstermemektedir.
4.9. TEİAŞ’ Anlaşması bulunan veya bulunmayan kullanıcılara ait tesislerde, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği 51. maddede tanımlı mücbir sebep hallerinin meydana gelmesi ve bu maddenin 5 inci fıkrası kapsamında Kuruma usulüne uygun olarak başvurulması ve mücbir sebepler ya da gerekçelerinin de Kurul tarafından uygun bulunması durumunda, lisans sahibi tüzel kişi kullanıcıların mücbir sebep hali EPDK Kurul Kararı marifetiyle TEİAŞ’a bildirilir. Kullanıcının TEİAŞ’a karşı yükümlülükleri, mücbir sebep ve etkilerinin ortadan kalktığı, EPDK Kurul Kararı ile kesinleşinceye kadar mücbir sebep ve etkilerinin devam ettiği süre boyunca askıya alınır. Diğer kullanıcıların mücbir sebep hali ise, Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmasındaki hüküm çerçevesinde yerine getirilir.
4.10. t fiyatlandırma yılı içerisinde, kullanıcıya ait, Sistem Kullanım Anlaşmasına esas tesislerde; bağlı bulunan üretim veya tüketim birimlerinden bir kısmının ayrılarak, aynı bağlantı noktasında veya iletim şebekesinin farklı bir bağlantı noktasında yeni bir kullanıcı sıfatıyla bağlantı gerçekleştirmesi ve bu bağlantısına ilişkin TEİAŞ ile yeni bir Sistem Kullanım Anlaşması imzalaması halinde, imzalanacak bu anlaşmaya esas maksimum enerji alış ve maksimum enerji veriş kapasiteleri değerleri ile önceki kullanıcıyla TEİAŞ arasında imzalanmış olan mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasının revizesinde yer alacak maksimum enerji alış ve maksimum enerji veriş kapasiteleri değerlerinin toplamlarının, mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan maksimum enerji alış ve maksimum enerji veriş kapasiteleri değerlerinden az olmaması kaydıyla, mevcut kullanıcının Sistem Kullanım Anlaşmasını güç düşümüne ilişkin revize etme talebi takip eden aydan geçerli olmak üzere uygun bulunur.
Yeni kullanıcıyla TEİAŞ arasında yeni, müstakil bir Sistem Kullanım Anlaşması imzalanmasına ve bu anlaşmanın yürürlüğe girmesine karşın mevcut kullanıcının Sistem Kullanım Anlaşmasını güç düşümüne ilişkin taleple revize etme işleminde herhangi bir nedenle gecikme olması halinde, revize Sistem Kullanım Anlaşması yürürlüğe girinceye kadar geçen sure içerisinde yeni kullanıcının Sistem Kullanım Anlaşmasının yürürlük tarihi itibariyle mevcut kullanıcının, mevcut Sistem Kullanım Anlaşması askıya alınarak, Sistem Kullanım Anlaşması bulunmayan kullanıcılara uygulanan prosedür uygulanır.
5 TÜKETİME ESAS SİSTEM KULLANIM BEDELLERİ
GENEL
5.1. Tüketim Sistem Kullanım Bedelleri, yürürlükteki mevzuat uyarınca TEİAŞ’ın iletim sistemi kullanıcısı konumunda bulunan, aşağıdaki kategorilerdeki kullanıcılardan alınır.
Dağıtım şirketleri; Dağıtım Şirketlerinin kullanımında olan barada bir ya da birden fazla müstakil fiderle bağlı üretim tesisi varsa, Dağıtım Şirketinin Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alacak toplam maksimum enerji alış kapasitesi olarak, ilgili bağlantı noktası için maksimum enerji alış kapasitesi ve müstakil fiderle bağlı her bir üretim tesisinin maksimum enerji veriş kapasitesinin toplamı dikkate alınır. Tüketime yönelik sistem kullanım bedellerinin tespitinde, bu toplam kapasite maksimum enerji alış kapasitesi olarak esas alınır.
Organize Sanayi Bölgeleri: Yöntem Bildiriminde yer alan Dağıtım Şirketleri ile ilgili tüm hükümler OSB’ler için de geçerlidir.
Serbest tüketiciler,
Otoprodüktörler, otoprodüktör grupları,
Üretim şirketleri,
Yİ, YİD, İHD (Ü) statüsündeki üretim şirketleri,
İletim Sistemini kullanarak Uluslararası elektrik ihracatı yapan Enterkonneksiyon kullanıcıları. Bu tür kullanıcılar, TEİAŞ ile Enterkonneksiyon Anlaşması da yapmakla yükümlüdürler.
İletim sistemine doğrudan bağlı olan ve iletim sistemini tüketim amaçlı kullanan üretim tesisleri. Konu tesislerin geçici kabulünün yapıldığı ya da bu tesisler tarafından üretilen elektrik enerjisinin ticari kazanç sağlamak amacıyla herhangi bir tüzel kişiye satıldığı tarihi takip eden aya kadar iletim sistemini tüketim amaçlı kullanan kullanıcılar.
5.2. TEİAŞ, Tüketim Sistem Kullanım Bedellerini ödeyecek olan Kullanıcılar ile Sistem Kullanım Anlaşması yapmak zorundadır. Sistem Kullanım Anlaşması, iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim faturalama işlemleri açısından anlaşmanın TEİAŞ tarafından onaylanmasını takip eden aydan itibaren geçerli olacaktır.
5.3. Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış kapasitesinin, Enterkonneksiyon Anlaşması ve Enerji Satış Anlaşmasında veya Anlaşmalarında belirtilen güç değerleri ile aynı olması zorunludur.
TÜKETİM SİSTEM KULLANIM FİYATLANDIRMA NOKTALARI, FİYATLANDIRMA VE ÖLÇÜM ESASLARI
5.4. Tüketim Sistem Kullanım Tarifeleri için Sistem Kullanım tarife bölgesini kullanıcının iletim sistemine bağlandığı nokta belirleyecektir. İletim sistemine doğrudan bağlı kullanıcılar için Sistem Kullanım Fiyatlandırmasına esas ölçüm noktası Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuatta belirtildiği yerde olacaktır.
Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ’de belirtilen ölçüm noktalarıyla maksimum alış/veriş kapasitelerinin tespit edilememesi örneğin, kullanıcının bir bağlantı noktasındaki enerji alış kapasitesinin birden fazla ölçü noktasından tespit edilmesinin söz konusu olduğu durumlarda TEİAŞ’ın belirleyeceği ölçüm yeri ve ölçüm yöntemlerine göre maksimum alış/veriş kapasiteleri ölçüme esas alınır.
5.5. Kullanıcının Sistem Kullanım Fiyatlandırmasına esas ölçümler, ölçüm noktasında bulunan, mevzuata uygun sayaçlardan her ayın sonunda TEİAŞ ve kullanıcı yetkililerinin nezaretinde okunur, bu okunan değerler sayaç okuma tutanağı ile tespit edilir. Kullanıcılar için ölçüm dönemleri aylıktır.
Kullanıcının bir bağlantı noktasındaki enerji alış kapasitesinin birden fazla ölçü noktasından tespit edilmesinin söz konusu olduğu durumlarda, tüketicilerin bağlantı noktasındaki maksimum enerji alış kapasitelerinin eşzamanlı ölçümüne ve toplam demant değerinin alınabilmesine olanak sağlayacak ölçü sisteminin kullanıcılar tarafından tesis edilmesi zorunludur. Tesis edilmek istenen eşzamanlı ölçüm alınmasına yönelik ölçü sistemi konfigürasyonu, TEİAŞ’ın onayına müteakip, TEİAŞ yetkilileri nezaretinde devreye alınacaktır. Kullanıcının aylık güç değerleri, söz konusu ölçüm sistemi devreye alınıncaya kadar TEİAŞ’ın belirleyeceği ölçü noktalarından ve TEİAŞ’ın belirleyeceği yöntemle tespit edilecek, söz konusu ölçüm sisteminin devreye alındığı ayı takip eden aydan itibaren bu ölçüm sistemi üzerinden elde edilecektir. Sistem Kullanım Anlaşması bulunmayan kullanıcılar için bu şekilde bir ölçüm sisteminin devreye alındığı tarihi takip eden ay, aylık güç değerlerinin karşılaştırmasında yeni başlangıç tarihi olarak alınır.
5.6. TEİAŞ trafo merkezi OG baralarına bağlı bulunan iletim sistemi kullanıcılarının Sistem Kullanım Fiyatlandırmasına esas ölçümler TEİAŞ trafo merkezindeki trafo çıkış veya ilgili iletim sistemi kullanıcısının tesislerini beslemekte olan fider çıkışlarında yer alan sayaçlarla tespit edilir. Kullanıcının aylık güç değerleri TEİAŞ’ın belirleyeceği ölçü noktalarından ve TEİAŞ’ın belirleyeceği yöntemle tespit edilir.
5.7 TEİAŞ trafo merkezi OG barasında birden fazla dağıtım şirketine ait OG hat fiderinin olması durumunda mevzuata uygun ölçüm sistemi tesis edilene kadar dağıtım şirketlerinin faturaya esas olacak maksimum enerji alış kapasiteleri YG/OG trafoya ait megawattmetre değerleri ile fider yükleri ilişkilendirilerek tespit edilir.
5.8 TEİAŞ trafo merkezi OG baralarına bağlı bulunan OSB’lerin baralarına bağlı fiderlerden enerji almakta olan ancak OSB’lerin kapsamı dışındaki kullanıcılar; bağlantı hatlarının mülkiyetinin kendilerine ait olması halinde TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalayabilirler. Bu kullanıcılar, TEİAŞ’ Anlaşması imzalamadıkları takdirde Dağıtım Şirketi kullanıcısı olarak kabul edilirler.
5.9 TEİAŞ trafo merkezi OG baralarına bağlı bulunan ve farklı baraları kullanmakta olan farklı iletim sistemi kullanıcılarının bulunması halinde; aynı trafo merkezindeki farklı kullanıcılara ait baralar arasında, bakım, arıza, yenileme, tevsiat ve benzeri nedenlerle yük aktarmaları yapılması halinde durum ilgili kullanıcılar ve TEİAŞ yetkililerince tutanakla tespit edilecek ve yük alan baralardaki güç artışı güç aşımı olarak değerlendirilmeyecektir.
5.10. TEİAŞ trafo merkezinde, iletim hatlarında ve tesislerinde enerji kesimini gerektirecek bakım, arıza ve diğer nedenlerle yapılacak çalışmalar için TEİAŞ’ın talebiyle trafo merkezleri arasında yapılan yük aktarmalarının bir tutanak ile tespit edilmesi halinde, yük aktarması yapılan merkeze ait ölçüm değeri, bu merkezi kullanan dağıtım şirketi/OSB/diğer iletim sistemi kullanıcısı için güç aşımı olarak değerlendirilmeyecektir.
5.11. TEİAŞ’a ait bir trafo merkezi ile dağıtım merkezi arasındaki enerji nakil hattında enerji kesimini gerektirecek arıza giderme, bakım-onarım, yeni tesis çalışmaları ve diğer nedenlerle geçici bir dönem için yapılacak çalışmalar için ilgili kullanıcının başvurusu üzerine yapılan yük aktarmalarının TEİAŞ ile ilgili kullanıcı yetkililerince imza altına alınan bir tutanak ile tespit edilmesi halinde, bu süre için yükün aktarıldığı merkezdeki/merkezlerdeki güç artışı, güç aşımı olarak değerlendirilmeyecektir.
5.12. TEİAŞ'a ait bir trafo merkezinin tevsiata girmesi sonucu kısmi veya tümüyle servis harici olması nedeniyle trafo merkezinin yüklerinin başka trafo merkezlerine aktarılacak olması halinde, söz konusu trafo merkezi ve yükün aktarılacağı merkezler için mevcut Sistem Kullanım Anlaşmaları söz konusu merkezin fiili olarak servis harici olmasından bir ay önce revize edilecektir. Bu nedenle yapılacak Sistem Kullanım Anlaşmaları revize işlemlerinde, mevcut anlaşmalarda yer alan maksimum alış kapasitelerinin düşürülmesine izin verilecektir. Tevsiata giren trafo merkezinin ve yükün aktarılacağı merkezlerin dağıtım şirketi kullanımında olması halinde, tevsiata giren merkez için iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim faturası düzenlenmeyecek olup, bu trafo merkezinin yüklerinin dağıtıldığı trafo merkezlerine ait revize Sistem Kullanım Anlaşmalarındaki değerler dikkate alınacaktır. Tevsiat çalışmalarının tamamlanmasından sonra geçici kabulün yapıldığı ay içerisinde yeni duruma göre söz konusu merkezlere ait anlaşmalar tekrar revize edilecektir.
5.13. 5.12 maddesinde belirtilen, tevsiata giren trafo merkezinin ve yükün aktarılacağı merkezlerin dağıtım şirketi kullanımında olması ve tevsiata giren merkez ve yükün aktarılacağı merkezler için Sistem Kullanım Anlaşmalarının bulunmaması halinde; tevsiatın fiili olarak başladığı ay itibariyle, tevsiata giren merkez için iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim faturası düzenlenmeyecek olup, bu trafo merkezinin yüklerinin dağıtıldığı trafo merkezlerinin güç ölçümleri, artışlarla birlikte maksimum enerji alış kapasitesi olarak dikkate alınacaktır. Tevsiat çalışmalarının tamamlanmasından sonra, merkezin geçici kabulünün yapılarak işletmeye alındığı ayı takip eden aydan itibaren, yükün dağıtıldığı ve tevsiata giren trafo merkezlerinin maksimum enerji alış kapasitesileri aylık ölçüm sonucunda yeniden tespit edilecek ve iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim faturaları, yapılan ölçüm tespitlerine göre düzenlenecektir. 5.14.Dağıtım Şirketi kullanımında olan baraya bağlı fiderlerden bir veya birden fazlasının müstakilen başka bir iletim sistemi kullanıcısı konumundaki kullanıcıyı beslemesi ve bu kullanıcının TEİAŞ’ Anlaşması imzalamak üzere TEİAŞ’a başvuruda bulunması halinde, Dağıtım Şirketi İle TEİAŞ arasındaki mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasının revizesi ve yeni kullanıcı ile imzalanacak Sistem Kullanım Anlaşmasının eşzamanlı ve madde 4.10 hükümlerine uygun olarak imzalanması zorunludur. Aksi takdirde, bu koşulların sağlanacağı ay da dahil olmak üzere Dağıtım Şirketi ile TEİAŞ arasındaki mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre işlemlere devam edilir. Dağıtım Şirketi ile TEİAŞ arasında Sistem Kullanım Anlaşmasının bulunmaması halinde, yeni kullanıcı ile TEİAŞ arasında Sistem Kullanım Anlaşması imzalansa dahi Dağıtım Şirketine ait, ilgili merkezin aylık ölçümlerinin alınmasında ve değerlendirilmesinde TEİAŞ’ Anlaşması imzalayan yeni kullanıcıya ait ölçümlerin düşülmesi söz konusu olmayıp, mevcut uygulamaya devam edilir,
5.15.Yük aktarma işlemleri iki ayrı kategoride değerlendirilecektir. TEİAŞ’a ait yeni bir trafo merkezinin devreye girmesi nedeniyle mevcut trafo merkezinden/merkezlerinden, yeni trafo merkezine yüklerin aktarılması ve TEİAŞ’a ait mevcut bir trafo merkezinin, tevsiata girmesi nedeniyle bu merkezin yüklerinin mevcut diğer trafo merkezlerine aktarılması halinde, gerçekleşen yük aktarımları kalıcı yük aktarma olarak değerlendirilecek olup, bunun dışındaki tüm yük aktarımları, geçici yük aktarma olarak değerlendirilecektir.
5.16. Kullanıcının, kendisine tahsis edilmiş olan bir OG baraya birden fazla fider ile irtibatlı olması, ölçü sisteminin fiderlerde yer alması halinde toplam demant değerinin tespiti için eşzamanlı ölçüm alınabilmesine olanak sağlayacak ölçüm sisteminin tesis edilmesi zorunludur. Toplam demant değerinin tespiti için eşzamanlı ölçüm alınabilmesine olanak sağlayacak ölçüm sisteminin bulunmadığı durumda tüm fider ölçüm değerlerinin toplamı dikkate alınır.
5.17. Yeni bir trafo merkezi tesis edilmesi halinde yeni tesis edilen trafo merkezi işletmeye girmeden önceki ay ilgili kullanıcı ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalanır. Yeni tesis edilen bir trafo merkezinin işletmeye girmesiyle birlikte yeni trafo merkezine mevcut trafo merkezlerinden fider (yük) aktarılacak olması halinde, ilgili tüm trafo merkezleri için mevcut Sistem Kullanım Anlaşmaları revize edilir. Bu nedenle yapılacak Sistem Kullanım Anlaşmaları revize işlemlerinde, mevcut anlaşmalarda yer alan maksimum alış kapasitelerinin düşürülmesine izin verilecektir. Söz konusu trafo merkezleri için ilgili kullanıcıyla Sistem Kullanım Anlaşmalarının bulunmaması halinde, yeni trafo merkezi ve yük aktaracak olan mevcut trafo merkezleri için düzenlenecek olan aylık iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletimine ilişkin faturalarda yeni trafo merkezinin geçici kabulünün yapıldığı ayı takip eden ay sonunda, yeni trafo merkezinden ve bu merkeze yük aktaran merkezlerden alınacak ölçümler faturalamaya esas maksimum enerji alış kapasitesi olarak alınır. Yeni trafo merkezinin devreye girmesi nedeniyle düzenlenecek yük aktarma tutanakları en geç, yük aktarımının gerçekleştiği aya ait ölçümlerle birlikte gönderilecektir.
5.18. 5.1’de belirtilen tüm kullanıcıların ödeyecekleri yıllık Tüketim Sistem Kullanım Bedelleri, TEİAŞ’la yapacakları Sistem Kullanım Anlaşmasında belirtilen maksimum enerji alış kapasitesi esas alınarak hesaplanır. Kullanıcıların ölçüm dönemleri sırasında çekilen enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin, Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış kapasitesini aşması halinde, ilgili ölçüm dönemine ait aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarında, yüksek olan bu ölçüm değeri dikkate alınır, bu şekilde düzenlenerek kullanıcıya gönderilen fatura uyarı niteliğinde olup, kullanıcının durumunu düzeltmesi, Sistem Kullanım Anlaşmasını revize etmesi zorunludur. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış kapasitesinden yüksek olduğu tespit edilen, ölçüm dönemleri sırasında çekilen enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin en yükseği takip eden ölçüm dönemlerinde aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarına esas alınır ve Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan cezai müeyyideler uygulanır. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunması halinde Sistem Kullanım Anlaşmalarının revize işlemlerinin sonuçlanarak yeni sistem kullanım anlaşmasının faturalama açısından yürürlüğe gireceği tarihe kadar mevcut sistem kullanım anlaşmasında yer alan maksimum alış kapasitesinden fazla olduğu tespit edilen ölçüm değerlerinin en yükseği faturalara esas alınır ve Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan cezai işlemler sadece bu dönem için uygulanır. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde veya sistem kısıtı nedeniyle kullanıcı talebinin uygun bulunmaması, ilave şebeke yatırımının gerektiğinin tespit edilmesi nedenleriyle sistem kullanım anlaşmasının revize işlemlerinin tamamlanamaması halinde aşan kısmın en yüksek değeri dikkate alınarak Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan ceza maddesi uygulanır.
t fiyatlandırma yılı içerisinde, aynı kullanıcı ile aynı tesis için kapasite artırılması amacıyla önceden TEİAŞ’a bildirilmesi ve TEİAŞ’ın teyidinin alınması koşuluyla Sistem Kullanım Anlaşmasının yenilenmesi halinde her bir anlaşma dönemi için kullanıcının sistemden çektiği gücün (MW) en yüksek olduğu değer, Sistem Kullanım Anlaşmasında belirtilen maksimum enerji alış kapasitesinden fazla ise aradaki MW değeri (aşan kısım) için anlaşma döneminin geçerli olduğu ay sayısı kadar (her bir anlaşma döneminin son ayı için geçerli olan Sistem Kullanım Tarifeleri ile) ceza uygulanır.
5.19. Sistem Kullanım Anlaşmasının yapılmamış olması halinde, t fiyatlandırma yılının ilk ayında, bir önceki takvim yılında ölçülen maksimum enerji alış kapasitesi ile t fiyatlandırma yılının ilk ayının ölçüm değeri karşılaştırılarak yüksek olan güç değeri (MW) faturaya esas alınır. t fiyatlandırma yılı içinde ise, aylık ölçüm değerleri bir önceki faturaya esas maksimum enerji alış kapasitesi ile karşılaştırılarak yüksek olan değer (MW) üzerinden fatura düzenlenir.
5.20. Sistem Kullanım Anlaşmasının yapılmamış olması halinde, Dağıtım Şirketlerinin kullanımında olan barada bir ya da birden fazla müstakil fiderle bağlı üretim tesisi varsa, Dağıtım Şirketinin toplam maksimum enerji alış kapasitesi olarak, ilgili bağlantı noktası için maksimum enerji alış kapasitesi ve müstakil fiderle bağlı her bir üretim tesisinin maksimum enerji veriş kapasitesinin toplamı dikkate alınır. Tüketime yönelik sistem kullanım bedellerinin tespitinde, bu toplam kapasite maksimum enerji alış kapasitesi olarak esas alınır.
5.21. Her bir sahada kurulu bulunan ve Sistem Kullanım Tarifelerine ilişkin amaçlar doğrultusunda talep verilerinin kaydedilmesinde kullanılacak olan sayaçlar ve ölçüm ekipmanları, yürürlükteki mevzuata uygun olmalıdır.
AYLIK TÜKETİM SİSTEM KULLANIM BEDELLERİ
5.22. Kullanıcılar, t Fiyatlandırma yılı boyunca, o yıl için onaylanan yıllık Tüketim Sistem Kullanım Bedellerine ilişkin aylık ödemeler yaparlar.
5.23. TEİAŞ’ın bir sonraki fiyatlandırma yılına ait Sistem Kullanım Tarifesinin belirlenebilmesini teminen ilgili kullanıcı Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan maksimum gücü değiştirmediği sürece bu güç bir sonraki fiyatlandırma yılının Sistem Kullanım Tarifesinin hesaplanmasında esas olarak alınacaktır.
5.24. Fiyatlandırma yılı boyunca her bir kullanıcı tarafından ödenecek olan aylık Tüketim Sistem Kullanım Bedelleri, bu bildirimdeki yöntem izlenerek ve yukarıda adı geçen veriler esas alınarak hesaplanır.
İLETİM SİSTEMİNİN KULLANILDIĞI İLK YIL
5.25. Kullanıcının sistemi ilk kullanmaya başladığı tarih tesisin geçici kabulünün yapıldığı ve tüketime ilişkin ölçümlerin tespit edildiği ya da iletim sisteminden kullanıcı tarafından çekilen elektrik enerjisinin kullanıcı tarafından ticari kazanç sağlamak amacıyla kullanıldığı tarihi takip eden ay olarak kabul edilir. Bu tarih faturalamaya esas tarih olacaktır.
5.26. Kullanıcı TEİAŞ ile Bağlantı Anlaşmasını yaptıktan sonra İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşmasını da yapmak zorundadır. Uluslararası elektrik ihracatı yapan Enterkonneksiyon kullanıcıları Sistem Kullanım Anlaşmasının yanı sıra, TEİAŞ ile Enterkonneksiyon Anlaşması da yapmakla yükümlüdürler.
TEİAŞ’ın iletim sistemi vasıtasıyla enerji ihraç eden doğrudan bağlı Enterkonneksiyon kullanıcılarının Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış kapasitesinin, Enterkonneksiyon Anlaşmasında, Enerji Satış Anlaşmasında, Anlaşma, protokol vb. uluslararası metinlerde belirtilen ve Lisansına derç edilen güç değerleri ile aynı olması zorunludur. Söz konusu anlaşmalarda ve protokol vb. uluslararası metinlerde belirtilen ve Lisansa derç edilen güç değerlerinin birbirinden farklı olması halinde, Sistem Kullanım Anlaşmasına esas maksimum enerji alış kapasitesi olarak bu değerlerin en yükseğinin alınması zorunludur. Bu kullanıcıların ödeyecekleri Tüketim Sistem Kullanım Bedellerinin belirlenmesinde; Sistem Kullanım Anlaşması yapılana kadar, Enterkonneksiyon Anlaşması ve Enerji Satış Anlaşmasında veya Anlaşma, protokol vb. uluslararası metinlerde belirtilen güç değerlerinden en yükseği, söz konusu anlaşmaların veya protokol vb. uluslararası metinlerin mevcut olmaması halinde ise, lisansına derç edilen güç değeri, henüz lisans işlemlerinin tamamlanmamış olması halinde aylık ölçüm değerlerinin en yükseği, Sistem Kullanım Anlaşması yapıldıktan sonra ise anlaşmasındaki maksimum enerji alış kapasitesi (MW) esas alınır.
İlgili mevzuat uyarınca, söz konusu anlaşmalarda belirtilen süreden önce ihracat faaliyeti sona eren ya da yükümlülüklerini yerine getirememiş olması nedeniyle enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcı, ilgili mevzuat uyarınca kendisine tahsis edilen enterkonneksiyon hattının, yeni bir kullanıcıya tahsis edilememesi durumunda, söz konusu anlaşmalarda belirtilen sürenin sonuna kadar tahakkuk edebilecek tüm ücretleri ödemekle yükümlüdür. Ancak, aynı enterkonneksiyon hattının yeni bir kullanıcıya, en az enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcının maksimum enerji alış kapasitesi oranında tahsis edilmesi durumunda, enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcının, söz konusu anlaşmalarda belirtilen sürenin sonuna kadar tahakkuk edebilecek tüm ücretleri ödeme yükümlülüğü ortadan kalkacaktır.
Kullanıcıların ölçüm dönemleri sırasında ihraç edilen enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin, Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış kapasitesini aşması halinde, ilgili ölçüm dönemine ait aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarında, yüksek olan bu ölçüm değeri dikkate alınır, bu şekilde düzenlenerek kullanıcıya gönderilen fatura uyarı niteliğinde olup, kullanıcının durumunu düzeltmesi, Sistem Kullanım Anlaşmasını revize etmesi zorunludur... Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış kapasitesinden yüksek olduğu tespit edilen, ölçüm dönemleri sırasında alınan enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin en yükseği, takip eden ölçüm dönemlerinde aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarına esas alınır. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunması halinde Sistem Kullanım Anlaşmalarının revize işlemlerinin sonuçlanarak yeni sistem kullanım anlaşmasının yürürlüğe gireceği tarihe kadar mevcut sistem kullanım anlaşmasında yer alan maksimum enerji alış kapasitesinden fazla olduğu tespit edilen ölçüm değerlerinin en yükseği faturalara esas alınır. t fiyatlandırma yılı içinde kullanıcının iletim sisteminden Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji alış kapasitesinden daha fazla güçte enerji aldığının, aylık ölçüm değerleri ile tespit edilmesi ve yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde veya sistem kısıtı nedeniyle kullanıcı talebinin uygun bulunmaması, ilave şebeke yatırımının gerektiğinin tespit edilmesi nedenleriyle sistem kullanım anlaşmasının revize işlemlerinin tamamlanamaması halinde aşan kısmın en yüksek değeri dikkate alınarak Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan ceza maddesi uygulanır.
LİSANS TÜRÜ DEĞİŞİKLİĞİ, DEVİR VE BARA DEĞİŞİKLİĞİ
5.27. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktasında herhangi bir değişiklik olmadan (aynı bara ve fider/fiderler) lisans türü değişen, mevcut lisansını tadil eden veya serbest tüketici iken lisanslı kullanıcı konumuna gelen iletim sistemi kullanıcısı, yeni lisansına göre TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması yapana kadar, mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 5.33 maddesi uyarınca işlem tesis edilir. Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanmamış olması halinde ise, Sistem Kullanım Anlaşması yapılana kadar eski konumdaki yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur.
5.28. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktasında herhangi bir değişiklik olmadan (aynı bara ve fider/fiderler) kullanıcıya ait tesisin devri ile TEİAŞ’a muhatap tüzel kişinin değişmesi durumunda, yeni kullanıcı, TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalayıncaya kadar, eski kullanıcının Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekten sorumludur. Gerekli lisans tadilatının EPDK tarafından yapılması, yeni kullanıcının söz konusu tesis için lisansını alması ya da serbest tüketici niteliğine haiz olması durumunda, yeni kullanıcının Sistem Kullanım Anlaşması imzalamış olması koşulu aranmaksızın, söz konusu tesise ilişkin sistem kullanım ve sistem işletim bedellerine ait yükümlülükler yeni kullanıcı tarafından yerine getirilir. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 5.33 maddesi uyarınca işlem tesis edilir.
5.29. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktası ile (başka bara ve fider/fiderler) birlikte lisans türü değişen veya mevcut lisansını tadil eden veya serbest tüketici iken lisanslı kullanıcı konumuna gelen iletim sistemi kullanıcıları yeni konumuna göre Sistem Kullanım Anlaşması imzalanıncaya kadar mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini, yeni bağlantının yapıldığı ay da dahil olmak üzere yerine getirmekle sorumludur. Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut olmaması halinde, yeni konumuna göre Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalandığı tarihi takip eden aya kadar, önceki bağlantısına ilişkin ölçüm değerleri kullanılarak 5.19. ve 5.20. maddelerinde tanımlanan prosedür önceki lisansına göre uygulanmaya devam edilir.
Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanmış olması halinde, yeni bağlantının yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren yeni Sistem Kullanım Anlaşmasına göre işlemlere devam edilir. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 5.33 maddesi uyarınca işlem tesis edilir. 5.30. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktası ile (başka bara ve fider veya fiderler) birlikte kullanıcıya ait tesisin devri ile muhatap tüzel kişinin değişmesi durumunda, yeni kullanıcı TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalayıncaya kadar önceki kullanıcının Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 5.33 maddesi uyarınca işlem tesis edilir.Sistem Kullanım Anlaşmasının imzanlanmamış olması halinde ise, yeni kullanıcı, TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalayıncaya kadar, önceki kullanıcının bağlantı noktasındaki aylık ölçüm değerleri kullanılarak, 5.19. ve 5.20. maddelerinde tanımlanan prosedüre göre düzenlenecek aylık sistem kullanım faturalarını ödemekle yükümlüdür.
5.31. t fiyatlandırma yılı içinde bir kullanıcının bağlı olduğu baradan ayrılarak, iletim sistemine ait başka bir baraya bağlanması durumunda, yeni bağlantısı için Bağlantı Anlaşması ve Sistem Kullanım Anlaşması imzalayıncaya kadar, yeni bağlantının yapıldığı ay dahil olmak üzere önceki Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur. Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut olmaması halinde, yeni konumuna göre Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalandığı tarihi takip eden aya kadar, önceki bağlantısına ilişkin aylık ölçüm değerleri kullanılarak 5.19. ve 5.20. maddelerinde tanımlanan prosedür uygulanmaya devam edilir.
Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanmış olması halinde, yeni bağlantının yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren yeni Sistem Kullanım Anlaşmasına göre işlemlere devam edilir. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 5.33 maddesi uyarınca işlem tesis edilir.
5.32. t fiyatlandırma yılı içerisinde aynı kullanıcı ile aynı tesis için kapasite artırılması amacıyla önceden TEİAŞ’a bildirilmesi ve TEİAŞ’ın teyidi alınarak, Sistem Kullanım Anlaşmasının yenilenmesi durumunda, yenilenen Sistem Kullanım Anlaşmalarında yer alan maksimum enerji alış kapasitesi, anlaşmanın imzalandığı tarihi takip eden aydan itibaren sistem kullanım faturalarına esas güç olarak alınır.
İletim sistemi kullanıcıları, mevcut Sistem Kullanım Anlaşmalarını revize etmek koşulu ile t fiyatlandırma yılı içerisinde en fazla üç defa güç artışı talebinde bulunabilirler.
GÜÇ DÜŞÜM TALEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
5.33. t fiyatlandırma yılı içerisinde, takip eden fiyatlandırma yılına ilişkin güç düşüm taleplerinin en geç her yılın Eylül ayı başında kesinleşmiş olması gerekmektedir. Takip eden fiyatlandırma yılına ilişkin güç düşüm talepleri ile ilgili Sistem Kullanım Anlaşmaları revizeleri, en erken takip eden fiyatlandırma yılının ilk ayından itibaren geçerli olacaktır. Güç düşümleriyle ilgili taleplere ilişkin gerekli başvuruların Eylül ayına kadar yapılmaması halinde, uygulanmakta olan, mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasında belirtilmiş olan maksimum enerji alış kapasitesi geçerliliğini korur.
ÖLÇÜM İTİRAZLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
5.34. Aylık ölçümler ve ihlal durumlarına ilişkin verilerle ilgili itirazların ilgili faturaların kullanıcılara ulaşmasına müteakip en geç 15 gün içerisinde TEİAŞ’a yazılı olarak yapılması zorunludur. 15 günlük süreyi aşan itirazlar değerlendirmeye alınmayacaktır.
6. ÜRETİME ESAS SİSTEM KULLANIM BEDELLERİ
GENEL
6.1. Üretim Sistem Kullanım Bedelleri, yürürlükteki mevzuat uyarınca TEİAŞ’ın iletim sistemi kullanıcısı konumunda bulunan aşağıdaki kategorilerdeki kullanıcılarından alınır.
a) Üretim şirketleri,
b) Yİ, YİD, İHD (Ü) statüsündeki üretim şirketleri,
c) Otoprodüktörler,
d) Otoprodüktör grupları,
e) İletim Sistemini kullanarak Uluslararası elektrik ithalatı yapan Enterkonneksiyon kullanıcıları. Bu tür kullanıcılar, TEİAŞ ile Enterkonneksiyon Anlaşması da yapmakla yükümlüdürler.
6.2. TEİAŞ, 6.1’de belirtilen tüm kullanıcılarla Sistem Kullanım Anlaşması yapmak zorundadır. Sistem Kullanım Anlaşması, iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim faturalama işlemleri açısından anlaşmanın TEİAŞ tarafından onaylanmasını takip eden aydan itibaren geçerli olacaktır.
6.1’de belirtilen tüm kullanıcıların, t fiyatlandırma yılı içinde ödeyecekleri yıllık Üretim Sistem Kullanım Bedelleri, Sistem Kullanım Anlaşmasında belirtilen maksimum enerji veriş kapasitesi esas alınarak hesaplanır. Uygulamaya ilişkin esaslar, 6.5. maddesi ile birlikte lisans türüne bağlı olarak 6.8, 6.9, 6.10 ve 6.11 maddelerinde tanımlanmıştır.
ÜRETİM SİSTEM KULLANIM FİYATLANDIRMA NOKTALARI, FİYATLANDIRMA VE ÖLÇÜM ESASLARI
6.3. Üretim Sistem Kullanım Tarifeleri için Sistem Kullanım tarife bölgesini kullanıcının iletim sistemine bağlandığı nokta belirleyecektir. İletim sistemine doğrudan bağlı kullanıcılar için Sistem Kullanım Fiyatlandırmasına esas ölçüm noktası Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuatta belirtildiği yerde olacaktır.
Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ’de belirtilen ölçüm noktalarıyla maksimum enerji alış/veriş kapasitelerinin tespit edilememesi örneğin, kullanıcının bir bağlantı noktasındaki enerji veriş kapasitesinin birden fazla ölçü noktasından tespit edilmesinin söz konusu olduğu durumlarda, TEİAŞ’ın belirleyeceği ölçüm yeri ve ölçüm yöntemlerine göre maksimum enerji alış/veriş kapasiteleri ölçüme esas alınır.
6.4. Kullanıcının Sistem Kullanım Fiyatlandırmasına esas ölçümler, ölçüm noktasında bulunan, mevzuata uygun sayaçlardan her ayın sonunda TEİAŞ ve kullanıcı yetkililerinin nezaretinde okunur, bu okunan değerler sayaç okuma protokolu ile tespit edilir. Kullanıcılar için ölçüm dönemleri aylıktır.
Kullanıcının bir bağlantı noktasındaki enerji veriş kapasitesinin birden fazla ölçü noktasından tespit edilmesinin söz konusu olduğu durumlarda, üreticilerin maksimum enerji veriş kapasitelerinin eşzamanlı ölçümüne ve toplam demant değerinin alınabilmesine olanak sağlayacak ölçü sisteminin kullanıcılar tarafından tesis edilmesi zorunludur.
Tesis edilmek istenecek eşzamanlı ölçüm alınmasına yönelik ölçü sistemi konfigürasyonu, TEİAŞ’ın onayına müteakip, TEİAŞ yetkilileri nezaretinde devreye alınacaktır. Kullanıcının aylık güç değerleri söz konusu ölçüm sistemi devreye alınıncaya kadar TEİAŞ’ın belirleyeceği ölçü noktalarından ve TEİAŞ’ın belirleyeceği yöntemle tespit edilir.
6.5. 6.1’de belirtilen tüm kullanıcıların ödeyecekleri yıllık Üretim Sistem Kullanım Bedelleri, TEİAŞ’la yapacakları Sistem Kullanım Anlaşmasında belirtilen maksimum enerji veriş kapasitesi esas alınarak hesaplanır. Kullanıcıların ölçüm dönemleri sırasında verilen enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin, Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesini aşması halinde, ilgili ölçüm dönemine ait aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarında, yüksek olan bu ölçüm değeri dikkate alınır, bu şekilde düzenlenerek kullanıcıya gönderilen fatura uyarı niteliğinde olup, kullanıcının durumunu düzeltmesi, Sistem Kullanım Anlaşmasını revize etmesi zorunludur. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesinden yüksek olduğu tespit edilen, ölçüm dönemleri sırasında verilen enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin en yükseği, takip eden ölçüm dönemlerinde aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarına esas alınır ve Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan cezai müeyyideler uygulanır. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunması halinde Sistem Kullanım Anlaşmalarının revize işlemlerinin sonuçlanarak yeni sistem kullanım anlaşmasının faturalama açısından yürürlüğe gireceği tarihe kadar mevcut sistem kullanım anlaşmasında yer alan maksimum veriş kapasitesinden fazla olduğu tespit edilen ölçüm değerlerinin en yükseği faturalara esas alınır ve Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan cezai müeyyideler revize Sistem Kullanım Anlaşmasının yürürlüğe gireceği döneme kadar geçecek dönem için uygulanır. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde veya sistem kısıtı nedeniyle kullanıcı talebinin uygun bulunmaması, ilave şebeke yatırımının gerektiğinin tespit edilmesi nedenleriyle sistem kullanım anlaşmasının revize işlemlerinin tamamlanamaması halinde aşan kısmın en yüksek değeri dikkate alınarak Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan ceza maddesi uygulanır.
t fiyatlandırma yılı içerisinde, aynı kullanıcı ile aynı tesis için kapasite artırılması amacıyla önceden TEİAŞ’a bildirilmesi ve TEİAŞ’ın teyidinin alınması koşuluyla Sistem Kullanım Anlaşmasının yenilenmesi halinde her bir anlaşma dönemi için kullanıcının sisteme verdiği gücün (MW) en yüksek olduğu değer, Sistem Kullanım Anlaşmasında belirtilen maksimum enerji veriş kapasitesinden fazla ise aradaki MW değeri (aşan kısım) için anlaşma döneminin geçerli olduğu ay sayısı kadar (her bir anlaşma döneminin son ayı için geçerli olan Sistem Kullanım Tarifeleri ile) ceza uygulanır
6.6. Sistem Kullanım Anlaşmasının yapılmamış olması halinde gerekli işlemler, kullanıcının lisans türüne bağlı olarak, 6.8, 6.9, 6.10 ve 6.11 maddelerinde tanımlanan esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir. t fiyatlandırma yılının ilk ayında, bir önceki takvim yılında ölçülen maksimum enerji veriş kapasitesi ile t fiyatlandırma yılının ilk ayının ölçüm değeri karşılaştırılarak yüksek olan güç değeri (MW) faturaya esas alınır. t fiyatlandırma yılı içinde ise, aylık ölçüm değerleri bir önceki faturaya esas maksimum enerji veriş kapasitesi ile karşılaştırılarak yüksek olan değer (MW) üzerinden fatura düzenlenir.
6.7 Her bir sahada kurulu bulunan ve Sistem Kullanım Tarifelerine ilişkin amaçlar doğrultusunda enerji arzına ilişkin verilerinin kaydedilmesinde kullanılacak olan sayaçlar ve ölçüm ekipmanları, yürürlükteki mevzuata uygun olmalıdır.
ÜRETİM SİSTEM KULLANIM BEDELLERİNDE ESAS ALINACAK FAKTÖRLER
ÜRETİCİLER
6.8. İletim sistemine doğrudan bağlı üreticilerin ödeyecekleri Üretim Sistem Kullanım Bedellerinin belirlenmesinde; Sistem Kullanım Anlaşması yapılana kadar, aylık ölçüm değerleri ile lisans başvurusundaki kurulu gücü, henüz lisans başvurusunda bulunulmamış olması halinde ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca görevlendirilen heyet tarafından hazırlanan geçici kabul tutanağında belirtilen santral kurulu gücü (MW) ve bir önceki aya ait faturaya esas maksimum enerji veriş kapasitesi karşılaştırılarak yüksek olan değer, Sistem Kullanım Anlaşması yapıldıktan sonra ise lisans başvurusundaki kurulu gücünden az olmamak üzere, anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesi (MW) esas alınır. Santralın teknik olarak ulaşabileceği maksimum değerlerin TEİAŞ’ın ilgili birimlerince onaylanmasına müteakip, Sistem Kullanım Anlaşmalarında maksimum enerji veriş kapasiteleri olarak belirtilmesi halinde, aylık ölçümlere gerek duyulmayacak olup, Sistem Kullanım Anlaşmalarında yer alan cezai hükümlerin uygulanması da söz konusu olmayacaktır. Bu prosedürün geçerli olabilmesi için, kullanıcının bu durumu TEİAŞ’la yapacağı Sistem Kullanım Anlaşmasında açıkça beyan ve taahhüt etmesi gereklidir. t fiyatlandırma yılı içinde iletim sistemine Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesinden daha fazla güçte enerji verdiğinin, aylık ölçüm değerleri ile tespit edilmesi halinde, aşan kısmın en yüksek değeri dikkate alınarak Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan ceza maddesi uygulanır.
Bu üreticiler, EÜAŞ, Üretim Şirketleri, Yİ, YİD ve İHD (Ü) modelleri kapsamındaki tüzel kişilerdir.
ENTERKONNEKSİYONLAR
6.9. TEİAŞ’ın iletim sistemine enerji ithal eden doğrudan bağlı Enterkonneksiyon kullanıcılarının Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesinin, Enterkonneksiyon Anlaşmasında, Enerji Satış Anlaşmasında, Anlaşma, protokol vb. uluslararası metinlerde belirtilen ve Lisansına derç edilen güç değerleri ile aynı olması zorunludur. Söz konusu anlaşmalarda ve protokol vb. uluslararası metinlerde belirtilen ve Lisansına derç edilen güç değerlerinin birbirinden farklı olması halinde, Sistem Kullanım Anlaşmasına esas maksimum enerji veriş kapasitesi olarak bu değerlerin en yükseğinin alınması zorunludur. Bu kullanıcıların ödeyecekleri Üretim Sistem Kullanım Bedellerinin belirlenmesinde; Sistem Kullanım Anlaşması yapılana kadar, Enterkonneksiyon Anlaşması ve Enerji Satış Anlaşmasında veya Anlaşma, protokol vb. uluslararası metinlerde belirtilen güç değerlerinden en yükseği, söz konusu anlaşmaların veya protokol vb. uluslararası metinlerin mevcut olmaması halinde ise, Lisansına derç edilen güç değeri, henüz lisans işlemlerinin tamamlanmamış olması halinde aylık ölçüm değerlerinin en yükseği, Sistem Kullanım Anlaşması yapıldıktan sonra ise anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesi (MW) esas alınır.
İlgili mevzuat uyarınca, söz konusu anlaşmalarda belirtilen süreden önce ithalat faaliyeti sona eren ya da yükümlülüklerini yerine getirememiş olması nedeniyle enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcı, ilgili mevzuat uyarınca kendisine tahsis edilen enterkonneksiyon hattının, yeni bir kullanıcıya tahsis edilememesi durumunda, söz konusu anlaşmalarda belirtilen sürenin sonuna kadar tahakkuk edebilecek tüm ücretleri ödemekle yükümlüdür. Ancak, aynı enterkonneksiyon hattının yeni bir kullanıcıya, en az enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcının maksimum enerji veriş kapasitesi oranında tahsis edilmesi durumunda, enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcının, söz konusu anlaşmalarda belirtilen sürenin sonuna kadar tahakkuk edebilecek tüm ücretleri ödeme yükümlülüğü ortadan kalkacaktır.
Kullanıcıların ölçüm dönemleri sırasında ithal edilen enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin, Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesini aşması halinde, ilgili ölçüm dönemine ait aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarında, yüksek olan bu ölçüm değeri dikkate alınır, bu şekilde düzenlenerek kullanıcıya gönderilen fatura uyarı niteliğinde olup, kullanıcının durumunu düzeltmesi, Sistem Kullanım Anlaşmasını revize etmesi zorunludur. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesinden yüksek olduğu tespit edilen, ölçüm dönemleri sırasında verilen enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin en yükseği, takip eden ölçüm dönemlerinde aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarına esas alınır ve Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan cezai müeyyideler uygulanır. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunması halinde Sistem Kullanım Anlaşmalarının revize işlemlerinin sonuçlanarak yeni sistem kullanım anlaşmasının yürürlüğe gireceği tarihe kadar mevcut sistem kullanım anlaşmasında yer alan maksimum veriş kapasitesinden fazla olduğu tespit edilen ölçüm değerlerinin en yükseği faturalara esas alınır ve Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan cezai müeyyideler revize sistem kullanım Anlaşmasının faturalama açısından yürürlüğe gireceği döneme kadar geçen dönemler için uygulanır. t fiyatlandırma yılı içinde kullanıcının iletim sistemine Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesinden daha fazla güçte enerji verdiğinin, aylık ölçüm değerleri ile tespit edilmesi ve yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde veya sistem kısıtı nedeniyle kullanıcı talebinin uygun bulunmaması, ilave şebeke yatırımının gerektiğinin tespit edilmesi nedenleriyle sistem kullanım anlaşmasının revize işlemlerinin tamamlanamaması halinde aşan kısmın en yüksek değeri dikkate alınarak Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan ceza maddesi uygulanır.
OTOPRODÜKTÖRLER VE OTOPRODÜKTÖR GRUPLARI
6.10. Otoprodüktörlerin ve otoprodüktör gruplarının ödeyecekleri Üretim Sistem Kullanım Bedellerinin belirlenmesinde; Sistem Kullanım Anlaşması yapılana kadar, iletim sistemine verilen maksimum güç (MW), Sistem Kullanım Anlaşması yapıldıktan sonra ise anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesi (MW) esas alınır. Kullanıcıların ölçüm dönemleri sırasında verilen enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin, Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesini aşması halinde, ilgili ölçüm dönemine ait aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarında, yüksek olan bu ölçüm değeri dikkate alınır, bu şekilde düzenlenerek kullanıcıya gönderilen fatura uyarı niteliğinde olup, kullanıcının durumunu düzeltmesi, Sistem Kullanım Anlaşmasını revize etmesi zorunludur. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum enerji veriş kapasitesinden yüksek olduğu tespit edilen, ölçüm dönemleri sırasında verilen enerjiye ilişkin ölçülen güç değerlerinin en yükseği, takip eden ölçüm dönemlerinde aylık sistem kullanım ve sistem işletim faturalarına esas alınır ve Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan cezai müeyyideler uygulanır. Kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunması halinde Sistem Kullanım Anlaşmalarının revize işlemlerinin sonuçlanarak yeni sistem kullanım anlaşmasının yürürlüğe gireceği tarihe kadar mevcut sistem kullanım anlaşmasında yer alan maksimum veriş kapasitesinden fazla olduğu tespit edilen ölçüm değerlerinin en yükseği faturalara esas alınır ve Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan cezai müeyyideler revize sistem kullanım Anlaşmasının faturalama açısından yürürlüğe gireceği döneme kadar geçen dönemler için uygulanır. Sistem Kullanım Anlaşması yapılana kadar, aylık ölçümler bir önceki faturaya esas maksimum enerji veriş kapasitesi ile karşılaştırılarak fatura yüksek olan değer üzerinden düzenlenir.
6.11. Otoprodüktörlerin ve otoprodüktör gruplarının, t fiyatlandırma yılı içinde iletim sistemine Sistem Kullanım Anlaşmasındaki maksimum veriş kapasitesinden daha fazla güçte enerji verdiğinin, aylık ölçüm değerleri ile tespit edilmesi, kullanıcının yürürlükteki mevzuatta tanımlanan süreler içerisinde mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmaması halinde veya sistem kısıtı nedeniyle kullanıcı talebinin uygun bulunmaması, ilave şebeke yatırımının gerektiğinin tespit edilmesi nedenleriyle sistem kullanım anlaşmasının revize işlemlerinin tamamlanamaması halinde aşan kısmın en yüksek değeri dikkate alınarak Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan ceza maddesi uygulanır.
AYLIK ÜRETİM SİSTEM KULLANIM BEDELLERİ
6.12. Kullanıcılar, içinde bulunulan yıla ait hesaplanan yıllık Üretim Sistem Kullanım Bedellerine ilişkin aylık ödeme yaparlar.
6.13. Fiyatlandırma yılına ilişkin aylık Üretim Sistem Kullanım Bedelleri, her bir kullanıcı ile ilgili olarak, bu bildirimdeki yöntem kullanılarak hesaplanır.
6.14. TEİAŞ’ın bir sonraki fiyatlandırma yılına ait Sistem Kullanım Tarifesinin belirlenebilmesini teminen ilgili kullanıcı Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan maksimum gücü değiştirmediği sürece, bu güç bir sonraki fiyatlandırma yılının Sistem Kullanım Tarifesinin hesaplanmasında esas olarak alınacaktır.
İLETİM SİSTEMİNİN KULLANILDIĞI İLK YIL
6.15. Kullanıcının iletim sistemini ilk kullanmaya başladığı tarih tesisin geçici kabulünün yapıldığı ve üretime ilişkin ölçümlerin tespit edildiği ya da kullanıcı tarafından üretilen elektrik enerjisinin ticari kazanç sağlamak amacıyla herhangi bir tüzel kişiye satılması halinde, söz konusu elektrik enerjisi satışının yapıldığı tarihi takip eden ay olarak kabul edilir. Bu tarih faturalamaya esas tarih olacaktır. Kullanıcı TEİAŞ ile İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması yapmak zorundadır.
6.16. Kullanıcı TEİAŞ ile Bağlantı Anlaşmasını yaptıktan sonra İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşmasını da yapmak zorundadır. Uluslararası elektrik ithalatı yapan Enterkonneksiyon kullanıcıları Sistem Kullanım Anlaşmasının yanı sıra, TEİAŞ ile Enterkonneksiyon Anlaşması da yapmakla yükümlüdürler
LİSANS TÜRÜ DEĞİŞİKLİĞİ, DEVİR VE BARA DEĞİŞİKLİĞİ
6.17. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktasında herhangi bir değişiklik olmadan (aynı bara ve fider/fiderler) lisans türü değişen, mevcut lisansını tadil eden veya serbest tüketici iken lisanslı kullanıcı konumuna gelen iletim sistemi kullanıcısı yeni lisansına göre TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması yapana kadar, mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 6.23 maddesi uyarınca işlem tesis edilir. Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanmamış olması halinde ise, Sistem Kullanım Anlaşması yapılana kadar eski konumdaki yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur.
6.18. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktasında herhangi bir değişiklik olmadan (aynı bara ve fider/fiderler) kullanıcıya ait tesisin devri ile TEİAŞ’a muhatap tüzel kişinin değişmesi durumunda, yeni kullanıcı, TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalayıncaya kadar, eski kullanıcının Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekten sorumludur. Gerekli lisans tadilatının EPDK tarafından yapılması, yeni kullanıcının söz konusu tesis için lisansını alması durumunda, yeni kullanıcının Sistem Kullanım Anlaşması imzalamış olması koşulu aranmaksızın, söz konusu tesise ilişkin sistem kullanım ve sistem işletim bedellerine ilişkin mevcut yükümlülükler yeni kullanıcı tarafından yerine getirilir. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 6.23 maddesi uyarınca işlem tesis edilir.
6.19. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktası ile (başka bara ve fider/fiderler) birlikte lisans türü değişen, mevcut lisansını tadil eden veya serbest tüketici iken lisanslı kullanıcı konumuna gelen iletim sistemi kullanıcıları yeni konumuna göre Sistem Kullanım Anlaşması imzalanıncaya kadar mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini, yeni bağlantının yapıldığı ay da dahil olmak üzere yerine getirmekle sorumludur. Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut olmaması halinde, yeni konumuna göre Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalandığı tarihi takip eden aya kadar, kullanıcının önceki bağlantısına ilişkin yükümlülükleri 6.6. maddesinde tanımlanan şekilde önceki lisansına göre uygulanmaya devam edilir.
Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanmış olması halinde, yeni bağlantının yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren yeni Sistem Kullanım Anlaşmasına göre işlemlere devam edilir. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 6.23 maddesi uyarınca işlem tesis edilir.
6.20. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktası ile (başka bara ve fider veya fiderler) birlikte kullanıcıya ait tesisin devri ile muhatap tüzel kişinin değişmesi durumunda, yeni kullanıcı TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalayıncaya kadar önceki kullanıcının Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur. Sistem Kullanım Anlaşmasının imzanlanmamış olması halinde ise, yeni kullanıcı, TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalayıncaya kadar, önceki kullanıcının bağlantı noktasındaki yükümlülüklerini 6.6. maddesinde tanımlanan şekilde yerine getirmekle yükümlüdür. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 6.23 maddesi uyarınca işlem tesis edilir.
6.21. t fiyatlandırma yılı içinde bir kullanıcının bağlı olduğu baradan ayrılarak, iletim sistemine ait başka bir baraya bağlanması durumunda, yeni bağlantısı için Bağlantı Anlaşması ve Sistem Kullanım Anlaşması imzalayıncaya kadar, yeni bağlantının yapıldığı ay dahil olmak üzere önceki Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur. Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut olmaması halinde, yeni konumuna göre Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalandığı tarihi takip eden aya kadar, önceki bağlantısına ilişkin yükümlülüklerini 6.6. maddesinde tanımlanan şekilde yerine getirmekle yükümlüdür.
Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanmış olması halinde, yeni bağlantının yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren yeni Sistem Kullanım Anlaşmasına göre işlemlere devam edilir. Yeni duruma ilişkin Sistem Kullanım Anlaşmasının mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 6.23 maddesi uyarınca işlem tesis edilir.
6.22. t fiyatlandırma yılı içerisinde aynı kullanıcı ile aynı tesis için kapasite artırılması amacıyla önceden TEİAŞ’a bildirilmesi ve TEİAŞ’ın teyidi alınarak, Sistem Kullanım Anlaşmasının yenilenmesi durumunda, yenilenen Sistem Kullanım Anlaşmalarında yer alan maksimum enerji veriş kapasitesi, anlaşmanın imzalandığı tarihi takip eden aydan itibaren sistem kullanım faturalarına esas güç olarak alınır.
İletim sistemi kullanıcıları, mevcut Sistem Kullanım Anlaşmalarını revize etmek koşulu ile t fiyatlandırma yılı içerisinde en fazla üç defa güç artışı talebinde bulunabilirler.
GÜÇ DÜŞÜM TALEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
6.23. t fiyatlandırma yılı içerisinde, takip eden fiyatlandırma yılına ilişkin güç düşüm taleplerinin en geç her yılın Eylül ayı başında kesinleşmiş olması gerekmektedir. Takip eden fiyatlandırma yılına ilişkin güç düşüm talepleri ile ilgili Sistem Kullanım Anlaşmaları revizeleri, en erken takip eden fiyatlandırma yılının ilk ayından itibaren geçerli olacaktır Güç düşümleriyle ilgili taleplere ilişkin gerekli başvuruların Eylül ayına kadar yapılmaması halinde, uygulanmakta olan, mevcut Sistem Kullanım Anlaşmasında belirtilmiş olan maksimum enerji veriş kapasitesi geçerliliğini korur.
ÖLÇÜM İTİRAZLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
6.24 Aylık ölçümler ve ihlal durumlarına ilişkin verilerle ilgili itirazların ilgili faturaların kullanıcılara ulaşmasına müteakip en geç 15 gün içerisinde TEİAŞ’a yazılı olarak yapılması zorunludur. 15 günlük süreyi aşan itirazlar değerlendirmeye alınmayacaktır.
7. SİSTEM İŞLETİM TARİFESİ
GENEL
7.1. Tüketim Sistem Kullanım Bedellerini ve/veya Üretim Sistem Kullanım Bedellerini ödemekle yükümlü olan tüm kullanıcılar, Sistem İşletim Bedellerini de ödemekle yükümlüdürler.
7.2. Sistem işletim tarifesini oluşturan maliyetler iki grup bileşenden oluşmaktadır. TEİAŞ’ın doğrudan kontrolü altında olan maliyetler (kontrol edilebilen maliyetler) ve TEİAŞ’ın doğrudan kontrolü altında olmayıp sistem işletim gereksinimleri ve/veya sistem kullanıcıları tarafından belirlenen maliyetlerdir (kontrol edilemeyen maliyetler). Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamında sistem kullanıcılarına sunulan hizmetlerin maliyetleri kontrol edilemeyen maliyet kapsamındadır.
7.3. Kontrol edilebilen maliyetler, TEİAŞ içerisinde bulunup sistem işletim rolü ile ilişkili olan kaynakların maliyetleriyle ilgilidir. Bu maliyetler, aşağıdaki unsurları içermekte olup, bunlarla sınırlı değildir.
Sistem işletimiyle ilgili personel maliyetleri,
Sistem işletimde kullanılan varlıklara ait giderler,
Sistem işletimle ilişkili varlıkların ve Bilgi Teknolojisi sistemlerinin bakım maliyetleri gibi personel dışı maliyetler,
Finans, insan kaynakları gibi merkezi maliyetler; sistem işletimiyle ilgili sistemlere ilişkin ödemeler, sistem işletmecilerinin eğitimlerine ilişkin giderler
7.4. Kontrol edilemeyen maliyetler, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği çerçevesinde üreticilerden ve ilgili diğer sistem kullanıcılarından yan hizmet alınmasıyla ilişkili olan tüm maliyetlerdir. Kontrol edilemeyen maliyetler, ayrıca, iletim sistemi üzerindeki enerji akışı kısıtlarının giderilmesi için alınan hizmetlerden kaynaklanan maliyetleri de içerir.
7.5. Sistem işletim tarifesinin kontrol edilebilen bileşeni; EPDK tarafından onaylanan gelir tavanı dikkate alınarak hesaplanmakta ve EPDK tarafından onaylanmakta olup, bulunması halinde yan hizmetlerin kontrol edilebilen maliyetlerini de karşılamaktadır. Sistem işletim tarifesinin kontrol edilemeyen maliyetleri kapsayan bileşeni ise, gerçekleştiği miktarda, tamamıyla tüm kullanıcılara yansıtılmakta olup, iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim faturalarında kontrol edilemeyen ücret (KEÜ) adı altında yer alır.
SİSTEM İŞLETİM FİYATLANDIRMA NOKTALARI
7.6. Sistem Kullanım Tarifelerinin aksine, Sistem İşletim Tarifesi bölgelere göre değişiklik göstermemektedir. Bir kullanıcının Sistem İşletim Tarifesine etkisi, söz konusu kullanıcının arz ya da talebinin yerine göre değişmemektedir. Sistem İşletim Tarifesinin kontrol edilebilen bileşeni, tüm ülkede geçerli sabit bir ücret olarak alınır.
SİSTEM İŞLETİM TARİFESİNİN KONTROL EDİLEBİLEN BİLEŞENİNİN ESASI VE ELDE EDİLME ŞEKLİ
7.7. Sistem İşletim Tarifesinin kontrol edilebilen bileşeni, Sistem Kullanım Tarifeleri ile eşdeğer esaslara dayalı olarak MW başına alınmaktadır. İletim sisteminin kullanımı için aylık faturalara esas maksimum enerji alış/veriş kapasitesi aynı zamanda sistem işletimi için belirlenen maksimum enerji alış/veriş kapasitesidir.
7.8. EPDK tarafından onaylanarak yayınlanan sistem işletim tarifesinin kontrol edilebilen bileşeni, EPDK tarafından onaylanan gelir tavanı dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Sistem İşletim Tarifesinin kontrol edilebilen bileşeni aşağıdaki gibi hesaplanır:
Burada:
, herhangi bir kullanıcı için t fiyatlandırma yılında uygulanan (TL/MW şeklinde ifade edilen) birim Sistem İşletim Tarifesinin Kontrol Edilebilen Bileşenidir.
, t Fiyatlandırma Yılı için İletim Sistem İşletim Gelir Tavanıdır (Yalnızca Kontrol edilebilen maliyetleri içermektedir).
, t Fiyatlandırma Yılında p Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktasında TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması olan u kullanıcısı için geçerli olan ve MW olarak ifade edilen Maksimum Enerji Alış Kapasitesidir.
, t Fiyatlandırma Yılında p Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktasında TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması olan u kullanıcısı için geçerli olan ve MW olarak ifade edilen Maksimum Enerji Veriş Kapasitesidir.
, t Fiyatlandırma Yılında p Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktasında TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması olmayan u kullanıcısı (Otoprodüktör ve Otoprodüktör Grubu hariç diğer kullanıcılar) için geçerli olan ve MW olarak ifade edilen Lisans Gücüdür.
SİSTEM İŞLETİM TARİFESİNİN KONTROL EDİLEMEYEN BİLEŞENİNİN ESASI VE ELDE EDİLME ŞEKLİ
7.9. Sistem İşletim Tarifesinin kontrol edilemeyen bileşeni, Sistem Kullanım Tarifeleri ile eşdeğer esaslara dayalı olarak MW başına alınmaktadır. İletim sisteminin kullanımı için aylık faturalara esas maksimum enerji alış/veriş kapasitesi aynı zamanda sistem işletimi için belirlenen maksimum enerji alış/veriş kapasitesidir.
7.10. Sistem işletim tarifesinin kontrol edilemeyen bileşeni sabit bir tarife olmayıp, iletim sisteminin ilgili mevzuat uyarınca işletilmesi için alınan yan hizmetlerin gerçekleşmesi oranında değişiklik göstermektedir. Kontrol Edilemeyen Ücret (KEÜ) olarak adlandırılan, sistem işletim tarifesinin kontrol edilemeyen bileşeni aşağıdaki gibi hesaplanır:
Burada:
, kontrol edilemeyen ücret; herhangi bir kullanıcı için aylık olarak hesaplanan ve uygulanan (TL/MW şeklinde ifade edilen) birim Sistem İşletim Tarifesinin Kontrol Edilemeyen Bileşenidir.
, t fiyatlandırma yılı içerisinde gerçekleşen aylık kontrol edilemeyen maliyetlerdir.
, t fiyatlandırma yılında p Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktasında TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması olan u kullanıcısı için geçerli olan ve MW olarak ifade edilen Maksimum Enerji Alış Kapasitesidir.
, t fiyatlandırma yılında p Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktasında TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması olan u kullanıcısı için geçerli olan ve MW olarak ifade edilen Maksimum Enerji Veriş Kapasitesidir.
, t fiyatlandırma yılında p Sistem Kullanım Fiyatlandırma Noktasında TEİAŞ ile Sistem Kullanım Anlaşması olmayan u kullanıcısı (Otoprodüktör ve Otoprodüktör Grubu hariç diğer kullanıcılar) için geçerli olan ve MW olarak ifade edilen Lisans Gücüdür.
AYLIK SİSTEM İŞLETİM BEDELLERİ
7.11. Kullanıcılar, t Fiyatlandırma Yılı için yıllık kontrol edilebilen maliyetlere ilişkin Sistem İşletim Bedellerini söz konusu yıl boyunca aylık taksitler şeklinde öderler.
7.12. Kontrol edilemeyen maliyetler, bu yöntem bildiriminin 7.5. ve 7.10. maddelerinde ifade edildiği gibi tamamen kullanıcıların aylık faturalarına yansıtılır.
8 İLETİM EK ÜCRETİ
TANIM
8.1. 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun, Tarifeler, Tüketicilerin Desteklenmesi, Özelleştirme ve Diğer Hükümler başlıklı 2 nci bölümün 13 ncü maddesinin (b) bendinin iki numaralı alt bendinde; İletim Tarifesinin, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından hazırlanacak olan iletim tarifesi, üretilen, ithal veya ihraç edilen elektrik enerjisinin iletim tesisleri üzerinden naklinden yararlanan tüm kullanıcılara eşit taraflar arasında fark gözetmeksizin uygulanacak fiyatları, hükümleri ve şartları içereceği, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketinin yapacağı şebeke yatırımları ve iletim ek ücretleri iletim tarifesinde yer alacağı hükmü yer almaktadır.
İletim Ek Ücreti tanımı, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinin Tanımlar ve Kısaltmalar başlıklı 4 üncü maddesinin 22 numaralı tanımında yer almaktadır. İletim Ek Ücreti TEİAŞ tarafından, EPDK adına tahsil edilen bir bedeldir.
İLETİM EK ÜCRETİNİN HESAPLANMASI
8.2. İletim Ek Ücretinin oranı, uygulama şekli ve yürürlük tarihi EPDK tarafından belirlenir.
9. İLETİM SİSTEMİ VARLIKLARININ KULLANICI TARAFINDAN KARŞILANMASI
BAŞLANGIÇTA YAPILAN YATIRIMIN KARŞILANMASI
9.1. İletim Sistemi Varlıklarının Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 38 inci maddesine göre kullanıcılar tarafından karşılanması, genellikle bir kullanıcının iletim sistemine bağlantısının mümkün olması için iletim şebekesini takviye etme ya da genişletme gerekliliği ile ilişkili olacaktır.
9.2. Kullanıcı, yatırım projesi için finansman sağlayabilir ya da TEİAŞ adına ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartları ve gerekli koşulları sağlayarak yatırımı yapabilir. Sağlanacak olan finansman, ya TEİAŞ ile mutabık kalınan bir plana göre proje maliyetlerini karşılamak amacıyla TEİAŞ’a ödenecektir veya doğrudan tesis eden tarafa ödenecektir. Ödenen toplam miktar, İletim Sistemi Varlıklarının yatırım maliyeti içinde bulunulan yıla ait TEİAŞ’ın Birim Fiyat Kitapçığı kullanılarak TEİAŞ’ın ilgili birimi tarafından hesaplanacak ve varlığın tesisi süresince TEİAŞ, tesisin kontrolörlüğünü yapacaktır.
9.3. Bir yatırım projesi için Kullanıcı, yatırım maliyetini bu yöntem bildiriminin 9 uncu maddesi 2 nci fıkrasında belirtilen birim fiyatlara göre belirleyecektir. Fiziki yatırım maliyetinin birim fiyatların altında gerçekleşmesi halinde, gerçekleşen fiziki yatırım maliyeti esas alınacaktır.
9.4. Herhangi bir projenin Bağlantı Varlıkları ile ilgili olan kısmı, bu yatırım maliyetinin dışında tutulur. Bağlantı Varlıkları ile ilgili kısmın yatırım maliyeti, Bağlantı Bedelleri Hesaplama Yöntem Bildiriminde açıklandığı gibi kullanıcıdan alınır.
9.5. Anlaşmazlık halinde her iki tarafın da EPDK’ya başvurma hakkı vardır.
MÜLKİYET
9.6. Bedeli Kullanıcı tarafından karşılanan İletim Sistemi Varlıklarının mülkiyeti TEİAŞ’a ait olacaktır.
KULLANICILARA BORÇLANILAN MİKTARLARIN GERİ ÖDENMESİ
9.7. Kullanıcıya ödenecek olan yatırım maliyeti, kullanıcı tarafından TEİAŞ’a sunulan harcamaya ilişkin belgelerin, TEİAŞ’ın ilgili birimleri tarafından değerlendirilerek onaylanmasını takip eden aydan başlamak üzere, kesinleştirilen değer üzerinden, TL olarak sabitlenerek, peşin alınmış Sistem Kullanım Bedeli olarak değerlendirilir. Sabitlenen yatırım maliyeti esas alınarak TEİAŞ adına kullanıcı tarafından düzenlenen faturanın KDV’si, TEİAŞ tarafından 30 gün içinde kullanıcıya peşin olarak ödenir. KDV hariç fatura tutarı, TEİAŞ tarafından peşin ödenmiş sistem kullanım bedeli olarak kullanıcı adına alacak kaydedilir. Sistem kullanım faturasının düzenlenmesi esnasında yürürlükte olan sistem kullanım tarifesi kullanılır. Kullanıcı tarafından karşılanan yatırım bedeli tamamlanıncaya kadar kullanıcı Sistem Kullanım Bedeli (KDV hariç) ödemeyecektir. Ancak, faturada yer alan KDV tutarının tamamı ile diğer kalemler süresi içerisinde kullanıcı tarafından ödenir.
10. VERİ GEREKSİNİMLERİ
10.1. Bu bölüm, 2. Kısımda tanımlanan Tüketim Sistem Kullanım ve Üretim Sistem Kullanım Tarifelerinin hesaplanmasına temel oluşturacak TEİAŞ’ın ihtiyacı olan verileri tanımlar.
TEİAŞ kullanıcılardan, bir sonraki fiyatlandırma yılı için yıllıkTüketim Sistem Kullanım ve Üretim Sistem Kullanım Tarifelerinin ve yıllık Sistem İşletim Tarifesinin hesaplanmasına temel oluşturacak aşağıdaki verileri isteyebilir.
10.2. TEİAŞ bu verileri bir sonraki fiyatlandırma yılı için yıllık Sistem Kullanım Tarifelerinin ve yıllık Sistem İşletim Tarifesinin hesaplanmasına temel oluşturmak için kullanabilir. TEİAŞ’ın talebine gelen cevapta doğrudan ilgili veri yoksa Sistem Kullanım Tarifelerinin ve Sistem İşletim Tarifesinin hesaplanması amacıyla TEİAŞ mümkün olan en iyi bilgiyi kullanır.
10.3. TEİAŞ’ın maksimum enerji alış/veriş kapasitelerinin aşımlarında ek faturaları düzenleyebilmesi için aşağıdaki verilerin toplanması gerekir.
10.4. Ölçülen verilerin toplanamaması halinde, Tüketim Sistem Kullanım Tarifelerinin ve Üretim Sistem Kullanım Tarifelerinin ve Sistem İşletim Tarifesinin hesaplanabilmesi için TEİAŞ mevcut olan en iyi bilgiyi kullanabilir.
EK A : YMDF NAKİL MODELİNİN GÖSTERİMİ
Bu ekte, YMDF Nakil Modelinin, iletim sistemi yatırımlarının düğüm noktası bazındaki marjinal maliyetlerini hesaplarken neleri esas aldığı gösterilmektedir.
Aşağıda gösterilen, üç düğüm noktasından oluşan şebekeden hareketle:
Yapılan ilk işlem, toplam talep ve toplam üretimin birbirine denk hale getirilmesidir. Bu örnekte, bu işlem, her bir düğüm noktasındaki üretim miktarı aynı katsayı oranında düşürülmek suretiyle sistemdeki toplam üretim miktarının sistemdeki toplam talep miktarına eşit olması sağlanmıştır. (Uygulamada, TEİAŞ, sistem puantındaki toplam üretim ve toplam talebi eşitlemek üzere bir yük dağıtım modeli kullanabilir.)
Düğüm Noktası A Üretim = 1150/1495 * 650MW = 500MW
Düğüm Noktası B Üretim = 1150/1495 * 845MW = 650MW
Sonuçta ortaya aşağıda gösterilen dengedeki sistem çıkmaktadır:
Bu gösterimde, A düğüm noktası referans noktası olarak alınmıştır. (Hangi düğüm noktasının referans noktası olarak alındığı hesaplanan ücretleri etkilemez.)
Yeraltı iletim kablolarının İletim Maliyeti Katsayısının 10 olduğu (yeraltı iletim kablolarının havai hatlardan 10 kat pahalı olduğu) varsayılmıştır. YMDF Nakil Modeli şebekede ayarlamaları yapar ve baz durum enerji akışlarını (minimum MWkm maliyetini) aşağıdaki gibi hesaplar.
Toplam Maliyet = (600 x 3) + (1,000 x 10) = 11,800 MWkm
(Baz durum)
Daha sonra marjinal maliyetin hesaplanması için her bir düğüm noktasına 1MW üretim, referans alınan düğüm noktasına 1MW tüketim (talep) eklenir ve toplam MWkm maliyeti yeniden hesaplanır. Baz duruma ilişkin maliyetle hesaplanan bu yeni maliyet arasındaki fark marjinal km maliyetini ya da gölge maliyeti verir. Bu durum aşağıda gösterilmektedir:
C düğüm noktasındaki marjinal km maliyetinin hesaplanması:
Toplam Maliyet = (600 x 3) + (999 x 10) = 11,790 MWkm
Toplam maliyet 10 birim azalmıştır. (marjinal km maliyeti = -10).
YMDF Nakil Modeli, şebekedeki tüm düğüm noktaları için her bir düğüm noktasına ilişkin en düşük marjinal maliyeti eşzamanlı olarak hesaplar.
EK-3
TEİAŞ
Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi
Bağlantı Bedelleri Hesaplama Yöntem Bildirimi
1 Ocak 2010
Bu Doküman Hakkında
Bu dokümanda, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi’nin (TEİAŞ) iletim sistemi bağlantı ücretlerinin belirlenmesinde izleyeceği yöntem açıklanmaktadır.
Bağlantı Bedelleri Yöntem Bildirimi başlıklı bu doküman, İletim Lisansı yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yasal uygulamaya başlanmıştır.
1. Giriş
Dayanak
Bağlantı Bedelleri Hesaplama Yöntem Bildirimi;
Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği,
Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Bağlantı Bedellerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliği,
Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ,
Elektrik Piyasasında Gelir ve Tarife Düzenlemesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ,
Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği,
Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği,
Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliği,
Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ,
esas alınarak hazırlanmıştır.
Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ
Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ, iletim sistemi kullanıcılarının, iletim sistemine bağlı tarafların, TEİAŞ’ın ve Dağıtım Lisansı sahibi tüzel kişilerin yükümlülüklerinin belirlendiği çok taraflı hukuki bir dokümandır. Bu Tebliğ uyarınca kullanıcıların, TEİAŞ ile, kullanıcının iletim sistemiyle olan bağlantısına ve/veya iletim sistemini kullanımına ilişkin teknik ayrıntıları içeren en az bir Anlaşma üzerinde mutabakat sağlamaları gerekmektedir. İki tür anlaşma mevcuttur: Bağlantı Anlaşması ve Sistem Kullanım Anlaşması.
Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ ve münferit kullanıcıların anlaşmaları vasıtasıyla, iletim sisteminin kullanımı ve/veya iletim sistemine bağlantı yapılması ile ilgili geçerli olacak hüküm ve şartlar belirlenir. Bu belgelerde, Kullanıcıların şu yükümlülükleri yer alır:
Kullanıcıların kendileri için geçerli olan tüm İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Fiyatları ile ve Bağlantı Bedellerini ödeme yükümlülükleri,
Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği hükümlerine uymak,
Zorunlu Yan Hizmetler Anlaşması imzalamak.
Bağlantı Anlaşması, Kullanıcının bağlantı koşullarını ve bağlantı bedellerinde esas alınan bilgileri içermektedir. Bu bilgiler arasında, diğer hususların yanı sıra, aşağıdaki noktalar da yer almaktadır:
Kullanıcının, Bağlantı Anlaşması kapsamında üzerinde mutabakat sağlanmış olan kapasitesi,
Bağlantı Bedellerine konu varlıkların neler olduğu, yaşları ve söz konusu kullanıcı tarafından hangi oranda kullanılmakta olduğu (bazı varlıkların ortaklaşa kullanılması mümkündür)
Bağlantı varlıkları ile ilgili olarak ödenmesi gereken bağlantı bedelleri,
Kullanıcı tarafından tesis edilecek olan (varsa) iletim sistemi varlığı ve yaklaşık tahmini bedeli.
Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmeyen kullanıcı, iletim sistemini kullanma ve/veya iletim sistemine bağlı olma hakkını kaybeder. Bu durumdaki kullanıcı, cari Mali Yılın sonuna kadar doğabilecek tüm ödemeleri yapmakla ve kullanmakta olduğu Bağlantı Varlıkları ile ilgili Bağlantıyı Sona Erdirme Bedeli’ni ödemekle yükümlüdür.
Enterkonneksiyon Anlaşmaları
TEİAŞ’ın işlettiği enterkonneksiyon hatlarını kullanmak isteyen kişilerin TEİAŞ ile bir anlaşma imzalaması gerekecektir. Bu anlaşma, enterkonneksiyon hattının kullanımı için gerekli şartları belirten Enterkonneksiyon Anlaşması olup kullanıcıların:
- Tüm ilgili ücretleri ödemelerine ve
- Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği hükümlerine uymalarına,
- Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği hükümlerine uymalarına
ilişkin yükümlülükleri göstermektedir.
TEİAŞ’ın işlettiği enterkonneksiyon hatlarını kullanan kişiler enterkonneksiyon kullanımı için Bağlantı Bedelleri ödemeyecektir.
Kullanıcının, Enterkonneksiyon Anlaşması, Sistem Kullanım Anlaşması ve İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildiriminin 1.1. maddesinde belirtilen mevzuata ilişkin yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde, enterkonneksiyon hattını kullanma yetkisi sona erecektir. İlgili mevzuat uyarınca, söz konusu anlaşmalarda belirtilen süreden önce ithalat ya da ihracat faaliyeti sona eren ya da yükümlülüklerini yerine getirememiş olması nedeniyle enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcı, ilgili mevzuat uyarınca kendisine tahsis edilen enterkonneksiyon hattının, yeni bir kullanıcıya tahsis edilememesi durumunda, söz konusu anlaşmalarda belirtilen sürenin sonuna kadar tahakkuk edebilecek tüm ücretleri ödemekle yükümlüdür. Ancak, aynı enterkonneksiyon hattının yeni bir kullanıcıya, en az enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcının maksimum enerji alış/veriş kapasitesi oranında tahsis edilmesi durumunda, enterkonneksiyon kullanım hakkı sona eren kullanıcının, söz konusu anlaşmalarda belirtilen sürenin sonuna kadar tahakkuk edebilecek tüm ücretleri ödeme yükümlülüğü ortadan kalkacaktır.
2. Esaslar
Maliyetler
TEİAŞ, Bağlantı Bedelleri vasıtasıyla, kullanıcıların iletim sistemine bağlanmalarını sağlayan teçhizat ile ilişkili yatırım maliyetlerini karşılar.
Bağlantı Bedelleri, iletim sisteminin yalnızca tek bir kullanıcısının ya da iletim sisteminin belirli kullanıcılarından meydana gelen bir kullanıcılar grubunun kullanımı için tesis edilen varlıklarla ilgili yatırım maliyetlerinin karşılanması amacıyla belirlenir. Kullanıcıların Bağlantı Varlıklarını ortaklaşa kullanmalarına izin verilmektedir. Bu, varlıkların temin ve tesisinde verimliliğin artırılmasını ve ortaya çıkabilecek diğer maliyetlerin kullanıcılar arasında paylaştırılabilmesini sağlamaktadır.
TEİAŞ’ın Bağlantı Bedelleri, EPDK tarafından 11 Ağustos 2002 tarihinde yayımlanan Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinde belirtildiği üzere, TEİAŞ’ın İletim lisansının yürürlüğe girmesi ile yeni bağlantılar için geçerli olacaktır.
Bağlantı / Sistem Kullanım Sınırı
TEİAŞ iletim sistemi varlıkları, ücretlendirmeye ilişkin amaçlar doğrultusunda iki gruba ayrılabilir:
Bağlantı varlıkları ve
İletim Sistemi Sistem Kullanım Varlıkları.
Bağlantı varlıkları ile ilgili maliyetler, iletim sistemine bağlı olan taraflardan alınacak Bağlantı Bedelleri vasıtasıyla karşılanır. İletim sistemi sistem kullanım varlıkları ile ilgili maliyetler, iletim sisteminin tüm kullanıcılarından alınacak İletim Sistemi Sistem Kullanım Fiyatları vasıtasıyla karşılanır.
Bağlantı Bedelleri, Sistem Kullanım Fiyatları ve Sistem İşletim Fiyatları, lisans hükümleri uyarınca TEİAŞ tarafından geliştirilen yöntemler doğrultusunda hesaplanır. Bu fiyatların doğru hesaplanabilmesi için iletim şebekesindeki her bir varlığın Bağlantı Varlığı ya da İletim Sistemi Varlığı olarak sınıflandırılması gerekmektedir.
Bağlantı Noktası:
Bağlantı Anlaşmasında detayları belirtilen ve bir kullanıcının iletim sistemine bağlantı yapması için gerekli olan tesis ve teçhizatın bulunduğu yerdir. Bağlantı noktası, iletim sisteminin nihai noktası olup, TEİAŞ tesisleri üzerindedir.
Bağlantı Varlıkları :
11 Ağustos 2002 tarihli ve 24843 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İletim ve Dağıtım Bağlantı Bedellerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinde yer alan tanıma uygundur.
”Bağlantı Varlıkları, herhangi bir gerçek ve tüzel kişinin iletim veya dağıtım sistemine bağlantı yapması durumunda, sadece o bağlantıya münhasır olmak üzere tesis edilmesi zorunlu olan iletken veya kablo, klemens, izolatör ve gerekli olması halinde travers gibi varlıklardır.”
Varlıkların ilgili kullanıcısı ile TEİAŞ arasında, yukarıdaki 2.3 no’lu paragrafta belirtilen tarihten sonra akdedilen Bağlantı Anlaşmasında belirtilir.
TEİAŞ’ın mülkiyetindeki diğer tüm iletim şebekesi varlıkları, İletim Sistemi Varlıklarıdır.
Bağlantı Varlıkları Tanımının Yorumu
İletim Sistemine katılması önerilen herhangi bir bağlantı olması, veya mevcut bir bağlantıda değişiklik yapılması halinde, bu durumun TEİAŞ ve kullanıcı arasında akdedilecek olan Bağlantı Anlaşması’nda yer alması gerekecektir.
Herhangi bir varlığın Bağlantı Varlığı mı, yoksa İletim Sistem Varlığı mı şeklinde sınıflandırılması konusunda Kullanıcı ile TEİAŞ arasında anlaşmazlık olması halinde, her iki tarafın da nihai kararı verecek olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na başvurma hakkı olacaktır.
Bağlantı Varlıklarının Mülkiyeti
Bağlantı varlıklarının mülkiyeti kullanıcıda olacaktır.
2.13 Kullanıcılar, kendi mülkiyetlerinde olan Bağlantı Varlıklarının bakımının yapılmasından sorumludur. Ancak bu durum, kullanıcıların Kullanıcı Mülkiyetindeki Bağlantı Varlıklarının bakım ve işletme hizmetlerinin bedeli karşılığı sağlanması için TEİAŞ ile ikili bir anlaşma yapmalarını engellemez. TEİAŞ ve iletim sistemi kullanıcıları arasında yapılan tüm ikili anlaşmalarda olduğu gibi, kullanıcılar veya TEİAŞ, bu anlaşmalarla ilgili olarak ortaya çıkabilecek ihtilafların halli için EPDK’ya başvurabilirler.
İletim Sistemi Varlıklarının Kullanıcı Tarafından Karşılanması
Kullanıcıların iletim sistemine bağlamak için ilave İletim Sistemi Varlıkları tesis etmeleri veya mevcut tesisleri güçlendirmeleri gerekebilir. Bu yatırımlar onaylanan yatırım planına dahil olmadığı için, TEİAŞ’ın bunları gerçekleştirecek yeterli finansmanı olmaması halinde, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 38. Maddesi kullanıcıların İletim Sistemi Varlıklarının tesis maliyetlerini TEİAŞ adına karşılamalarını öngörmektedir.
Önerilen bağlantıyla ilgili Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmalarına nihai halinin verilmesi sırasında, bu varlıkların tesisine ilişkin teknik gereklilikler ve Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği 38. maddesine göre finansmanı konusunda kullanıcı ile TEİAŞ arasında mutabakat sağlanacaktır. Bu süreçte her iki taraf da EPDK’ya başvurabilir.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği 38. maddeye uygun olarak İletim Sistemi Varlıklarının tesisine ilişkin maliyetler kullanıcı tarafından karşılandığı zaman, bu tutar söz konusu kullanıcının ödeyeceği İletim Sistemi Sistem Kullanım Bedelinden düşülecektir. Düşülecek tutarın nasıl hesaplanacağına ilişkin yöntem, İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildiriminde açıklanmıştır.
3. Bağlantı Bedelinin Hesaplanması
Bir kullanıcının Bağlantı Bedeli, kendisine ait olan Bağlantı Varlıklarının Toplam Varlık Değerini esas alan bir yatırım bedelinden oluşur.
Bağlantı Bedelleri Fiyatlandırma Tarihinde geçerli hale gelir. Bu, kullanıcının Bağlantı Anlaşmasında (ya da Bağlantı Anlaşmasında yapılan değişiklikte) tanımlanan, bağlantının (ya da bağlantıda yapılan değişikliğin) geçerli olacağı tarih olarak belirlenen tarihtir. Fiyatlandırma Tarihi, Fiyatlandırma Yılı içindeki herhangi bir tarih olabilir.
Kullanıcı mülkiyetindeki bağlantı varlıklarından bağlantı bedeli alınmaz.
Bağlantı varlıklarının TEİAŞ tarafından tesis edilmesi halinde, bağlantı varlığının tesisine ilişkin aşağıda detayları verilen maliyetler, kullanıcı tarafından TEİAŞ’a ödenecektir.
Tesis maliyetleri (sözleşmeden doğan cezalar dahil),
Söz konusu varlığın tesisine tahsis edilen ekipmanların maliyeti ve direkt mühendislik maliyetleri
Tesis sırasında doğan faiz ve kur farkı
Test etme ve işletmeye maliyetleri.
Toplam Varlık Değeri, bir varlığın TEİAŞ’a mal olduğu toplam yatırım değeridir. Bir varlığın Toplam Varlık Değeri bağlantının başladığı tarihte tespit edilir.
4. Bağlantı Anlaşması
4.1 EPDK tarafından onaylanmış olan standart Bağlantı Anlaşması kullanılır.
Bağlantı Anlaşması, iletim sistemine bağlantısı yapılacak olan tesisin Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca trafo merkezine ya da enerji nakil hattına bağlanması için gerekli olan hüküm ve şartları içerir .
5. Sona Erdirme Bedeli
Bir kullanıcının iletim sistemine olan bağlantısı kesildiği zaman sona erdirme bedeli ödemesi gerekir. Kullanıcı, bağlantının kesildiği t fiyatlandırma yılının sonuna kadar ödenmesi gereken ancak, iletim sistemi ile bağlantısının sona ermiş olması sebebiyle, henüz fatura edilmemiş, dolayısıyla ödenmemiş sistem kullanım, sistem işletim bedellerini ve ilgili tüm ücretleri, sona erdirme bedeli olarak ödemekle yükümlüdür.
6. Diğer Ücretler
Yukarıda verilen bağlantı bedellerine ek olarak, kullanıcı TEİAŞ’a bağlantı ile ilişkili diğer bazı ücretleri ödeyecektir. Bunlar aşağıda verilmiştir.
Bir Kereye Mahsus Yapılacak İşler
TEİAŞ’ın bir bağlantı sağlamak için iletim sistemindeki bağlantı noktasındaki bazı işleri gerçekleştirmesi gerekebilir. Bu işler, sözgelimi, mevcut iletim sistemlerinin yer değiştirmesi, ek koruma ekipmanının sağlanması, veya mevcut varlıkların sistemden çıkarılması ve iptal edilmesidir. Bu tür işler direkt olarak bağlantıdan kaynaklansa da ek bağlantı varlıklarına sebep olmaz. Bu tür işler söz konusu olduğunda, TEİAŞ kullanıcıya yapılan işlerin maliyeti değerinde, bir kereye mahsus bir ödeme yaptırabilir. Bir kereye mahsus ödemeler üzerinde anlaşılmış olan tarihte yapılır.
Bir kereye mahsus yapılacak ödemelerin karşılayacağı maliyetler aşağıda gösterilmiştir:
Kullanıcı mülkiyetindeki bağlantı varlıklarının test etme ve işletmeye maliyetleri;
Varlıkların yerinin değiştirilmesi sebebiyle ortaya çıkan nakliye ile ilişkili maliyetler veya sistemden çıkarma maliyetleri;
Yerini bir başkasına devretme ve yer değiştirme maliyetleri;
Müşterinin kendi tesisini devreye sokmasına imkan vermek amacıyla bir bağlantıyı erken kurma ücreti.
İntertrip durumları;
Hızlanma ya da gecikme maliyetleri.
Diğer Ücretler
Kullanıcı tarafından başka bir takım ücretler de ödenebilir. Bunlar gerektiğinde Bağlantı Anlaşmasında yer alacaktır.
TEİAŞ, kullanıcıların bağlantılarıyla ilişkili veya belli ilgili hakların verilmesiyle ilgili bazı hizmetlerin tedariki konusunda kullanıcılar ile başka ikili anlaşmalara da girebilir.
7. Varlığın Yenilenmesi
İşletmeye alındığında her bir bağlantı varlığına bir teknik ömür biçilir. Bu, Bağlantı Anlaşmasında detaylandırılır.
Bir Bağlantı Varlığı, teknik ömrünün dolduğu tarihte kullanıcı tarafından yenilenir.
TEİAŞ’ın görüşüne göre, bir bağlantı varlığının yenileme süresi dolmadan yenilenmesi gerekiyorsa, kullanıcı varlığı yeniler.
8. Veri Gereksinimleri
Kullanıcının ödeyeceği Bağlantı Bedellerini hesaplamak için TEİAŞ’ın ihtiyaç duyacağı veriler aşağıda verilmiştir: