ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1)Bu Tebliğ, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun Geçici 9 uncu maddesi gereğince, tüketicilerin dağıtım bölgeleri arası maliyet farklılıkları nedeniyle var olan fiyat farklılıklarından kısmen veya tamamen korunmasını sağlamak amacıyla 31 Aralık 2012 tarihine kadar uygulanacak fiyat eşitleme mekanizmasına ilişkin usul ve esaslarını kapsar.
(2) Bu Tebliğ kapsamında değerlendirilecek olan fiyat eşitlemesine esas maliyetler perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketlerinin görev bölgelerinde dağıtım faaliyetlerinden kaynaklanan maliyetler, perakende satış hizmeti faaliyetlerinden kaynaklanan maliyetler, iletim sistemi kullanım bedelinden fatura edilen tutardan kaynaklanan maliyetler ile görev bölgelerinde perakende satışa esas enerji miktarı ile uygulama dönemi başında belirlenen kayıp-kaçak oranlarına göre kayıp-kaçağa esas enerji miktarlarını karşılamaya yönelik tedarik edecekleri enerjisine esas maliyetlerdir.
Tanımlar ve Kısaltmalar:
MADDE 2- (1)Bu Tebliğde geçen;
Kanun: 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,
Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
TEDAŞ: Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketini,
TEİAŞ: Türkiye Elektrik iletim Anonim Şirketini,
TETAŞ: Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini,
Dağıtım Bölgesi: Bir dağıtım şirketinin lisansında tanımlanan bölgeyi,
Dağıtım Şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
Desteklenecek Toplam Tutar: Bir dağıtım bölgesinin; dağıtım, iletim, perakende satış hizmeti, perakende enerji satışı ve kayıp-kaçağa konu enerji maliyetleri ile bölgeler, faaliyetler ve abone grupları bazında çapraz sübvansiyonları da içerecek şekilde aynı faaliyetler bazında ulusal tarife kullanılarak toplanması öngörülen gelirler arasındaki farkın toplamını,
Fiyat Eşitleme Dönemi: 2007 ile 2012 yılları arasındaki dönemi,
Fiyat Eşitleme Mekanizması: Tüketicileri dağıtım bölgeleri arası maliyet farklılıklarından kısmen veya tamamen korunmasını sağlayan mekanizmayı,
Kayıp-kaçağa konu enerji miktarı: Tarife yılı içerisindeki fiyat eşitleme dönemleri başında her bir dağıtım bölgesi için bölgenin tarife yılı hedef kayıp-kaçak oranı dikkate alınarak belirlenecek kayıp-kaçağa esas elektrik enerjisi miktarını,
Tüketici: Bu Tebliğin uygulanması bakımından, dağıtım şirketinden enerji alan iletim veya dağıtım sistemi kullanıcıları ile dağıtım şirketi dışında başka bir tedarikçiden enerji alan ve dağıtım sistemini kullanan gerçek veya tüzel kişiyi,
Ulusal Birim Fiyat: Türkiye genelinde dağıtım, perakende ve perakende satış hizmeti faaliyetlerinin yerine getirilmesi ile kayıp-kaçağa esas enerji miktarının karşılanması ve iletim sistem kullanımından kaynaklanan maliyetlerin kullanıcılara aktarılması için, her bir dağıtım bölgesinde eşit olarak uygulanmak üzere, fiyat eşitleme dönemi başında, belirlenen ortalama enerji alış fiyatlarındaki fiyat değişiklikleri ile her tarife dönemi sonundaki gelir gerçekleşmelerine göre ilgili tarife dönemleri itibariyle gelir düzeltmesi yapılarak Kurum tarafından güncellenen ve Kurul tarafından onaylanan, faaliyetler ve abone grupları bazındaki birim fiyatlarını,
İlgili Mevzuat: 20 Dağıtım Şirketinin İlk Uygulama Dönemine İlişkin Gelir Düzenlemesi Hakkında Tebliği, Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliği, Perakende Satış Hizmet Geliri İle Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliği, Elektrik Piyasasında Gelir ve Tarife Düzenlemesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliği,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Fiyat Eşitleme Mekanizmasının Esasları, Yöntemin Belirlenmesi ve Ödemelerin Yapılması
Fiyat eşitleme mekanizmasının esasları
MADDE 3- (1) Desteklenecek tutarın hesaplanmasında tüketicilerin ilgili bağlantı noktalarına göre her bir dağıtım bölgesine ait;
Perakende satış hizmeti ve iletim bedellerine ilişkin olmak üzere, fiyat eşitleme dönemi için yıllar bazında tahakkuka esas dağıtılan elektrik enerjisi miktarı ve abone gruplarına göre dağılımı,
Dağıtım faaliyetlerine ilişkin olmak üzere; fiyat eşitleme dönemi için yıllar bazında dağıtım bedeli tahakkukuna esas dağıtılan elektrik enerjisi miktarı ve abone gruplarına göre dağılımı,
Perakende satış faaliyetine ilişkin olmak üzere; her bir tarife dönemi için belirlenen kayıp kaçak oranları kullanılarak bulunan perakende satış tarifesi düzenlenecek dönemlerde satılması öngörülen elektrik enerjisi miktarı ve perakende satış tarifesi düzenlenecek dönemin iki dönem önceki fiili dört zamanlı enerji bilançosundaki abone grubu oransallığı (İki dönem önceki fiili dört zamanlı enerji bilançosunda yer alan/yer almayan ancak, daha sonraki dönemlerde perakende satış lisansı sahibi tüzel kişinin portföyünden çıkan/portföyüne giren serbest tüketicilerin tüketim miktarı dikkate alınarak güncellenmiş) ,
Perakende satış tarifesi düzenlenecek dönemler bazında satın alınması öngörülen elektrik enerjisi miktarı ile her bir tarife dönemi için belirlenen kayıp kaçak oranları kullanılarak bulunan kayıp kaçak elektrik enerjisi miktarı,
Fiyat eşitleme dönemi için yıllar bazında dağıtım, perakende satış hizmeti, perakende enerji satışa ve kayıp-kaçağa konu enerjinin tedarik faaliyetleri ile iletim bedeline ilişkin gelir gereksinimleri,
Fiyat eşitleme dönemi için yıllar bazında uyum bileşeni uygulamalarından sonra elde edilebilen uygulanabilir dağıtım, perakende satış hizmeti, perakende enerji satışı ve kayıp-kaçak ile iletim fiyatları,
Enerji alış fiyatı değişimlerinden kaynaklanan yansımalar ile dağıtım, iletim ve perakende satış hizmeti faaliyetine ilişkin düzeltmeler,
Faaliyetler bazında abone grupları için belirlenen sosyal uyum fiyatlar ve sosyal uyum bileşenleri,
öngörüleri dikkate alınır.
Taraflar
MADDE 4- (1) Fiyat eşitleme mekanizmasının tarafları dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ile TETAŞ’ tır.
Desteklenecek tutarın tespiti
MADDE 5- (1) Destek tutarının hesaplanmasında;
a) Her bir dağıtım şirketinin içinde bulunulan tarife yılı için ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen dağıtım ve iletim bedellerine ilişkin Kurul tarafından onaylanmış olan gelir tavanları ile kayıp-kaçak enerjiye ilişkin ilgili mevzuat kapsamında gelir ihtiyacının ve yıllık talep tahmininin mevsimsel çekiş oransallığı dikkate alınarak perakende satış tarife dönemlerine paylaştırılmış değerleri,
b) Her bir görevli perakende satış şirketinin içinde bulunulan tarife yılı için ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen perakende satış hizmetine ilişkin Kurul tarafından onaylanmış olan gelir tavanı ile perakende enerji satışına dair ilgili mevzuat kapsamında öngörülen gelir ihtiyacı,
dikkate alınır.
Dağıtım faaliyetine ait destek tutarın tespiti
MADDE 6- (1) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t dönemine ait dağıtım sistemi gelir tavanı ile t dönemi için onaylanmış ulusal dağıtım birim bedelleri esas alınarak dağıtım sistemi kullanıcısı tüketicilerden elde etmesi ön görülen dağıtım geliri arasındaki fark aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır.
(2)
DDTt Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait dağıtım faaliyetine özgü öngörülen desteklenecek tutarı (YTL),
DSGTt İlgili mevzuata göre hesaplanan dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait dağıtım sistemi gelir tavanını (YTL),
UDFGTt Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait ulusal dağıtım birim bedelleri esas alınarak dağıtım sistemi kullanıcısı tüketicilerden elde etmesi ön görülen dağıtım gelirini (YTL),
ifade eder.
İletim destek tutarının tespiti
MADDE 7- (1) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t dönemine ait iletim bedeli gelir tavanı ile t dönemi için onaylanmış ulusal iletim birim bedelleri esas alınarak dağıtım sistemi kullanıcısı tüketicilerden elde etmesi ön görülen iletim bedeli geliri arasındaki fark aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır.
(3)
İDTt Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait iletim bedeli tutarına özgü öngörülen desteklenecek tutarı (YTL),
İDTİt İlgili mevzuata göre hesaplanan dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait iletim bedeli gelir tavanını (YTL),
UIFGTt Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait ulusal iletim birim bedelleri esas alınarak dağıtım sistemi kullanıcısı tüketicilerden elde etmesi ön görülen iletim bedeli geliri tutarını (YTL),
ifade eder.
Perakende satış hizmeti faaliyetine ait destek tutarın tespiti
MADDE 8- (1) Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait perakende satış hizmeti gelir tavanı (1/1/2011 tarihi itibarıyla sayaç okuma ve sayaç okuma gideri dışındaki gelir ihtiyacı) ile t tarife dönemi için onaylanmış ulusal perakende hizmet birim bedelleri esas alınarak dağıtım sistemi kullanıcısı tüketicilerden (1/1/2011 tarihi itibarıyla sayaç okuma giderine karşılık tüm dağıtım sistemi kullanıcılarından, sayaç okuma gideri dışındaki gelir ihtiyacı için tedarikçisi perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi olan dağıtım sistemi kullanıcılarından) elde etmesi öngörülen perakende satış hizmeti geliri arasındaki fark aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır.
(4)
PSHDTt Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait perakende satış hizmeti faaliyetine özgü öngörülen desteklenecek tutarı (TL),
PSHGTt İlgili mevzuata göre hesaplanan perakende satış lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait perakende satış hizmeti gelir tavanını (1/1/2011 tarihi itibarıyla sayaç okuma ve sayaç okuma gideri dışındaki gelir ihtiyacı) (TL),
UPSFGTt Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait ulusal perakende satış hizmet birim bedelleri esas alınarak dağıtım sistemi kullanıcısı tüketicilerden (1/1/2011 tarihi itibarıyla sayaç okuma giderine karşılık tüm dağıtım sistemi kullanıcılarından, sayaç okuma gideri dışındaki gelir ihtiyacı için tedarikçisi perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi olan dağıtım sistemi kullanıcılarından) elde etmesi öngörülen perakende satış hizmet geliri (TL),
ifade eder.
Perakende enerji satış faaliyetine ait destek tutarın tespiti
MADDE 9- (1) Perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketinin t tarife dönemine ait perakende enerji satış gelir gereksinimi ile t tarife dönemi için onaylanmış ulusal perakende enerji satış birim bedelleri esas alınarak tedarikçisi perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi olan tüketicilerden elde etmesi öngörülen perakende enerji satış geliri arasındaki fark aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır.
(5)
PEDTt Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait perakende satış faaliyetine özgü öngörülen desteklenecek tutarı (YTL),
PEGTt Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata göre hesaplanan Ortalama Perakende Enerji Satış Fiyatı Tavanının (t) tarife dönemi için tedarikçisi dağıtım şirketi olan tüketicilere perakende satışı öngörülen enerji miktarı ile çarpılması sonucunda elde etmesi öngörülen perakende enerji satış geliri tutarını (YTL),
UDFGTt Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin t tarife dönemine ait ulusal perakende enerji satış birim bedelleri esas alınarak tedarikçisi dağıtım şirketi olan tüketicilerden elde etmesi ön görülen perakende enerji satış gelirini (YTL),
ifade eder.
Kayıp kaçak enerjiye ait destek tutarının tespiti
MADDE 10- (1) Perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketinin t tarife dönemine ait hedef kayıp kaçak oranı esas alınarak belirlenen kayıp kaçağa konu elektrik enerjisi miktarının karşılanmasına esas tutar ile t tarife dönemi için onaylanmış ulusal kayıp kaçak enerji birim bedelleri esas alınarak enerji tedariki perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketi tarafından yapılan (1/1/2011 tarihi itibarıyla enerji tedariki perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketi ve özel şirket tarafından yapılan) dağıtım sistemi kullanıcısı olan tüketicilerden elde etmesi öngörülen kayıp kaçak tutarı arasındaki fark aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır.
(6)
KKDTt Perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketinin t tarife dönemine ait kayıp kaçağa konu enerji tedariki faaliyetine özgü öngörülen desteklenecek tutarı (TL),
KKGTt Perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketinin t tarife dönemine ait hedef kayıp kaçak oranı esas alınarak ilgili mevzuata göre hesaplanan kayıp-kaçak enerji birim fiyatının (t) tarife dönemi için perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketinden enerji alan iletim sistemi kullanıcıları hariç tüketicilere perakende satışı öngörülen (1/1/2011 tarihi itibarıyla dağıtım sisteminde satılması öngörülen) enerji miktarı ile çarpılması sonucunda elde etmesi öngörülen kayıp-kaçağa konu enerji gelir tutarını (TL),
UKKEFGTt Perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketinin t tarife dönemine ait ulusal kayıp kaçak enerji birim bedelleri esas alınarak perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketinden enerji alan iletim sistemi kullanıcıları hariç tüketicilerden perakende enerji satışı ile elde etmesi öngörülen (1/1/2011 tarihi itibarıyla dağıtım sisteminde satılması öngörülen) kayıp kaçak enerji gelirini (TL),
ifade eder.
Dağıtım ve perakende satış hizmeti gelir gereksinimleri ile iletim tutarının düzeltilmesi
MADDE 11- (1) Dağıtım sistemi gelir gereksinimi, iletim bedeli gelir gereksinimi ve perakende satış hizmeti gelir gereksiniminde meydana gelecek talep ve/veya enflasyona bağlı değişikliklere ilişkin düzeltmeler 20 Dağıtım Şirketinin İlk Uygulama Dönemine İlişkin Gelir Düzenlemesi Hakkında Tebliğinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde Kurum tarafından gerçekleştirilir. Bölgeler bazında belirlenen düzeltme tutarlarının toplamı, faaliyete esas ön görülen ulusal gelire ilave edilir. Bu tutarın ulusal birim fiyatlara dönüştürülmesinde, faaliyete esas ön görülen ulusal gelire yansıyan artış oranı, uyum bileşenleri ve yıllar bazında uyum bileşeni uygulamalarından sonra elde edilebilen uygulanabilir fiyatlar dikkate alınır ve Kurulca belirlenerek yayınlanır.
Perakende enerji satış ve kayıp kaçağa konu enerjiye ilişkin ulusal birim fiyatlarının güncellenmesi
MADDE 12- (1) Perakende enerji satış ve kayıp-kaçağa konu enerjiye ilişkin ulusal birim fiyata yansıtılacak artış ya da azalış, ilgili kuruluşlarca enerji satış maliyetlerindeki fiyat değişimlerine ilişkin olarak en az bir ay önceden bildirim yapılmış olması şartıyla perakende satış lisansına sahip tüzel kişilerin talebi üzerine enerji alış fiyatındaki değişiklikler esas alınarak Kurulca belirlenerek yayınlanır. Perakende satış lisansına sahip tüzel kişilerin enerji alım maliyetlerinde artış ya da azalış meydana gelmesi halinde, ulusal birim fiyatların güncellenmesi talebiyle Kuruma başvurulması zorunludur. Söz konusu artış ya da azalışın abone gruplarına yansıtılmasında tarife dönemi için belirlenmiş çapraz sübvansiyon içeren fiyatlar dikkate alınır ve Kurulca belirlenerek yayınlanır.
Fiyat eşitlemesine esas tutarın güncellenmesi
MADDE 13- (1) Tarife dönemi için faaliyet bazında öngörülmüş desteklenecek tutarlar, Madde 11 ve Madde 12 çerçevesinde faaliyet bazında belirlenen ulusal birim fiyatlar ile Madde 3’deki esaslar dikkate alınarak Kurum tarafından revize edilir ve taraflara bildirilir.
(2) Yılı içerisinde, Kayıp-kaçak ve perakende satışa konu enerji alış maliyetlerinde olası değişmelerin yansıtılması Madde 12 de belirtilen esaslar doğrultusunda yapılır. Kayıp-kaçak ve perakende satışa esas ulusal birim fiyatlarda yapılan artış yada azalış oranı kadar perakende satılan enerjiye ve kayıp-kaçağa konu enerjiye ilişkin ön görülen desteklenecek tutarlara aynen yansıtılır.
(3) Dağıtım, iletim ve perakende satış hizmeti faaliyetlerine esas ulusal birim bedellerinin uygulanması sonucunda elde edilen gelir içerisinde perakende ve/veya kayıp kaçağa ait desteklenecek tutar olması halinde (çapraz sübvansiyon), enerji alış fiyatına gelen artış oranı bu bedele yansıtılmaz.
(4) Perakende satılan enerji ile kayıp-kaçağa konu enerji miktarında meydana gelecek talep değişikliklerinden dolayı oluşabilecek riskler dağıtım şirketlerinin sorumluluğundadır.
Fiyat eşitlemesine esas tutarların belirlenmesi
MADDE 14- (1) Fiyat eşitleme mekanizmasının uygulanması sonucunda her bir dağıtım bölgesi için desteklenecek tutar Kurumca 1 inci formüle göre hesaplanarak fiyat eşitleme dönemi öncesinde taraflara bildirilir. Bu tutarlar tarafların yıllık bilançolarında yer alır.
(2) Fiyat eşitleme mekanizması uygulaması sonunda belirlenen desteklenecek tutarların dağıtım şirketleri arasındaki transferi TETAŞ aracılığı ile yapılır.
Fiyat eşitlemesine esas tutarın ödenmesi
MADDE 15- (1) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin destekleyeceği yıllık bedel eşit taksitlerle her ay TETAŞ’a, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin destekleneceği yıllık bedel TETAŞ’ca her ay desteklenecek dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilere eşit taksitlerle ödenir. Aylık ödemeler dağıtım şirketlerince ayın 15’ine kadar, TETAŞ’ca yapılacak ödemeler ise dağıtım şirketlerine ayın 17’sine kadar yapılır.
Fiyat eşitlemesine esas toplam tutarların önceliği
MADDE 16- (1) Lisans sahibi tüzel kişiler öncelikli olarak desteklenecek tutarları ödemekle yükümlüdür.
(2) Taraflardan birinin ödeme yapmaması durumunda Kanunun 11 inci madde hükmü doğrultusunda işlem yapılır.
(3) Destekleme tutarlarının faturalama ve ödemelerine ilişkin tüm hükümler taraflar arasında yapılan protokolde yer alır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1- (1) 2006 yılına ilişkin fiyat eşitleme mekanizması bu Tebliğ kapsamı dışında olup, fiyat eşitlemesi mekanizması 2007-2012 yıllarını kapsayan teklifleri için uygulanır.
Yürürlük
MADDE 17- (1) Bu tebliğ 1/1/2007 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı yürütür.