28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK PİYASASI DENGELEME VE UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ UYARINCA UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARINDA KULLANILACAK PROFİL UYGULAMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde 1 - (1) Bu düzenlemenin amacı; Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği uyarınca, uzlaştırma hesaplamalarında kullanılacak profil uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2 - (1) Bu düzenleme; Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği uyarınca uzlaştırma kapsamındaki uzlaştırmaya esas çekiş birimlerine ait sayaçlardan, uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapılamaması durumunda okunacak ölçüm değerlerine uygulanacak profillerin belirlenme yöntemine, profillerin onaylanmasına, profillerin geçerlilik süresine ve bu süreçte tarafların görevlerinin tanımlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Hukuki dayanak
Madde 3 - (1) Bu düzenleme, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
Madde 4 - (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Kanun: 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,
b) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
c) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
ç) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
d) DUY: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğini,
e) Dağıtım Şirketi: Kurumdan dağıtım lisansı almış olduğu bölgede elektrik dağıtım faaliyetini yürütmekte olan anonim şirketleri,
f) Gün Tipi: En az hafta içi, Cumartesi, Pazar, Pazartesi ve bayram olmak üzere profil değerlerinin ait olduğu güne ilişkin karakter etiketini,
g) OSB: 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa göre kurularak tüzel kişilik kazanmış bulunan organize sanayi bölgelerini,
ğ) Piyasa İşletmecisi: Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezini,
h) Piyasa Yönetim Sistemi (PYS): Dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla, Piyasa İşletmecisi, Sistem İşletmecisi, piyasa katılımcıları ve sayaçların okunmasından sorumlu iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin kullanımına sunulan ve küçük istemci yapısında çalışan uygulamaları,
ı) Profil: Kapsamış olduğu tüketici grubu için geçmişe yönelik verilere dayanarak hazırlanmış olan ve geçerli olduğu dönem boyunca uzlaştırma döneminden daha uzun aralıklarla ölçülmüş olan elektrik tüketim ölçüm değerlerini uzlaştırma dönemi bazında değerlere dönüştürmek üzere kullanılacak olan çarpanları gösteren çizelgeyi,
i) Şebeke Yönetmeliği: Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliğini,
j) Talep Tahminleri Yönetmeliği: Elektrik Enerjisi Talep Tahminleri Hakkında Yönetmeliği,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Profillerin Belirlenme Yöntemi
Dağıtım Sistemine Bağlı Uzlaştırma Kapsamındaki Uzlaştırmaya Esas Çekiş Birimlerine ait Ölçüm Noktaları İçin, Talep Tahminleri Yönetmeliği ve Şebeke Yönetmeliği Uyarınca Belirlenecek Standard Profiller
Madde 5 - (1) Şebeke Yönetmeliğinde planlama verilerinin sunulmasını düzenleyen Ek-5 uyarınca her yıl standart planlama verileri kapsamında TEİAŞ’a sunulması gereken talep verileri doğrultusunda bir önceki yıldaki fiili tüketim ölçüm değerleri kullanılarak Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinde belirtilmiş olan abone grupları için; Ocak ayından başlayarak her ay için, uzlaştırma dönemleri bazında en az hafta içi, Cumartesi, Pazar, Pazartesi ve bayram günlerine ait yük eğrilerinden hareketle hazırlanacak olan, gün tiplerine dair günlük profiller ilgili dağıtım şirketleri tarafından profillerin hesaplanmasında esas alınan veriler ile birlikte Kurum’a sunulur.
(2) Sunulacak profiller, Bu usul ve Esaslar Ek-1’de örneği yer aldığı üzere ilgili gün tipi için uzlaştırma periyodu bazında çarpanlardan ve diğer gün tiplerinin ortalama toplam günlük tüketim değerinin hafta içi gün tipi ortalama toplam günlük tüketim değerine oranlarından oluşur.
(3) Hafta içi gün tipi için sunulan profilde yer alan uzlaştırma dönemleri bazındaki çarpanların günlük toplamı 1’e (bir); diğer gün tipleri için bu maddenin ikinci fıkrası uyarınca hesaplanan ilgili oranlara eşit olacaktır.
(4) Dağıtım şirketleri gerekli görmeleri ve yeterli veriye sahip olmaları halinde yukarıda belirtilen abone grupları altında daha detaylı abone alt gruplandırmalarına giderek, her bir abone alt grubu için ayrı profil oluşturabilir.
(5) OSB tüzel kişilikleri dağıtım lisansına sahip oldukları bölge için ayrıca profil başvurusunda bulunmayacak olup, OSB tüzel kişilikleri içerisinde yer alan tüketiciler için, OSB tüzel kişiliğinin içerisinde bulunduğu dağıtım bölgesi için onaylanmış profiller kullanılır.
Dağıtım Sistemine Bağlı Uzlaştırma Kapsamındaki Ölçüm Noktaları için Alternatif Profiller
Madde 6 - (1) Dağıtım sistemine bağlı uzlaştırma kapsamındaki ölçüm noktaları için her bir fatura dönemi için uygulanabilecek uzlaştırma dönemi bazındaki alternatif profiller; dağıtım bölgesinin uzlaştırma dönemi bazında yapılan ölçümlerinden hesaplanan toplam talebinden, dağıtım bölgesi içerisinde yer alan uzlaştırma dönemi bazında ölçülebilen talep ile kendilerine 5 inci madde uyarınca belirlenen profillerin uygulanmasını tercih eden katılımcıların uzlaştırma dönemi bazında hesaplanan talep değerlerinin toplamlarının çıkartılması ile elde edilen fark dikkate alınarak aşağıdaki formül uyarınca belirlenir.
(2) Bu formüllerde geçen;
APÇDu,k “k” dağıtım bölgesinin, ilgili fatura dönemi içerisinde yer alan “u” uzlaştırma dönemi için alternatif profil çarpan değerini,
DSDu,k “k” dağıtım bölgesinin, “u” uzlaştırma dönemi bazında dağıtım bölgesi için tanımlanan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonunda yer alan dağıtım bölgesine enerji temin eden tüm giriş sayaçlarından ölçülen toplam tüketim değerini (MWh),
UöTu,k “k” dağıtım bölgesi içerisinde yer alan uzlaştırma dönemi bazında ölçülebilen uzlaştırmaya esas çekiş birimlerine ait , “u” uzlaştırma dönemi bazında ölçülen toplam tüketim değerini (MWh),
PTu,k “k” dağıtım bölgesi içerisinde yer alan ve kendilerine 5 inci madde uyarınca belirlenen profillerin uygulanmasını tercih eden katılımcıların uzlaştırma dönemi bazında hesaplanan talep değerleri toplamını (MWh),
n İlgili fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
ifade eder.
(3) Bu madde kapsamında hesaplanan alternatif profiller Piyasa İşletmecisi tarafından internet sayfasında yayımlanır.
İletim Sistemine Bağlı Uzlaştırma Kapsamındaki Ölçüm Noktaları için Profiller
Madde 7 - (1) İletim sistemine bağlı uzlaştırma kapsamındaki ölçüm noktaları için her bir fatura dönemi için oluşturulacak uzlaştırma dönemi bazındaki profiller, uzlaştırma dönemi bazında belirlenen toplam ulusal talep ile iletim sistemine bağlı, uzlaştırma dönemi bazında ölçülebilen talep arasındaki fark dikkate alınarak profil çarpanlarının hesaplanması suretiyle belirlenir.
(2) Bu madde kapsamında hesaplanan profiller Piyasa İşletmecisi tarafından internet sayfasında yayımlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Profillerin Onaylanması ve Geçerlik Süresi
Profillerin Onaylanması
Madde 8 - (1) Her yıl 30 Eylül tarihine kadar dağıtım şirketleri bir sonraki yıl için geçerli olacak profilleri bu usul ve esaslarda yer alan düzenlemeler çerçevesinde Kuruma sunar. Dağıtım şirketlerince 5 inci madde kapsamında belirlenerek Kurum’a sunulan profiller Kurul tarafından uygun bulunması halinde 31 Aralık tarihine kadar onaylanarak yürürlüğe girer.
(2) Bu usul ve esasların 6 ncı ve 7 nci maddesi kapsamında belirlenen profiller Kurul onayına tabi değildir.
(3) Bu madde doğrultusunda Kuruma süresi içerisinde profil sunmayan dağıtım şirketleri hakkında Kanun’un 11 inci maddesi uyarınca yaptırım uygulanır.
Profillerin Geçerlilik Süresi
Madde 9 - (1) Bu usul ve esasların 5 inci maddesi kapsamında dağıtım şirketlerince Kuruma sunulan ve Kurul tarafından onaylanan profiller, bir yıl süre ile geçerlidir. 30 Eylül tarihine kadar dağıtım şirketlerince onaylanmak üzere profillerin Kuruma sunulmaması veya sunulan profillerin Kurul tarafından onaylanmaması halinde uygun bulmama kararı gerekçeleri ile birlikte dağıtım şirketlerine bildirilir ve bir önceki yılda uygulanan profillerin uygulanmasına devam edilir.
(2) Gerekli görüldüğünde dağıtım şirketleri yılda bir defaya mahsus olmak üzere yürürlükteki profilleri yıl içerisinde revize etmek üzere Kurum’a başvurabilirler.
(3) Bu usul ve esasların 6 ncı ve 7 nci maddesi kapsamında belirlenen profiller uzlaştırma hesaplamalarının yapıldığı fatura dönemi için geçerlidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Profillerin Uygulanma Yöntemi ve Tarafların Görevleri
Profillerin Uygulanma Yöntemi
Madde 10 - (1) Dağıtım sistemine bağlı uzlaştırma kapsamındaki sayaç noktaları için bu usul ve esasların 5 inci veya 6 ncı maddesi kapsamında belirlenen profillerin, iletim sistemine bağlı uzlaştırma kapsamındaki ölçüm noktaları için ise 7 nci madde kapsamında belirlenen profillerin uygulanması esastır.
(2) İlgili dağıtım şirketlerince belirlenerek Kurul tarafından onaylanan bu usul ve esasların 5 inci maddesi kapsamındaki profillerin mevcut olmadığı durumlarda ölçüm noktalarına, 6 ncı madde kapsamında belirlenen alternatif profiller uygulanır.
(3) İlgili piyasa katılımcısının bu usul ve esasların 5 inci maddesi kapsamındaki profillerin kendi tüketim eğrileri ile uyumlu olmadığını düşünmesi halinde, söz konusu uzlaştırma sayaç değerlerine 6 ncı madde kapsamında belirlenen alternatif profil değerlerinin uygulanması için Piyasa İşletmecisine başvurur ya da uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapabilen sayaç taktırabilir. Piyasa Katılımcıları, 5 inci madde kapsamındaki profil uygulaması ile 6 ncı madde kapsamındaki alternatif profil uygulaması arasında yılda bir defadan fazla geçiş yapamazlar.
(4) Uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapabilen sayaç taktıran kullanıcıların sayaçlarının, uzaktan haberleşme port ve/veya donanımına sahip olması zorunludur.
Profillerin Uygulanmasına İlişkin Tarafların Görevleri
Madde 11 - (1) Bu usul ve esasların 5 inci maddesi kapsamındaki profillerin belirlenmesi dağıtım şirketlerinin, 6 ncı ve 7 nci maddesi kapsamlarında profillerin hesaplanması ise Piyasa İşletmecisinin görevidir.
(2) Dağıtım şirketleri bölgelerinde yer alan ve 5 inci madde kapsamında belirlenen profil uygulamasına tabi ölçüm noktalarında faturalama dönemi bazında ölçülen kümülatif sayaç tüketim değerlerini, Piyasa işletmecisi tarafından hazırlanan bilgisayar programını kullanarak uzlaştırma dönemi bazında tüketim değerlerine dönüştürür, söz konusu uzlaştırma dönemi bazındaki tüketim değerlerini DUY uyarınca Piyasa işletmecisine bildirir.
(3) Piyasa İşletmecisi, dağıtım şirketlerine bölgelerinde yer alan ve profil uygulanacak ölçüm noktaları için; faturalama dönemi bazında ölçülen kümülatif sayaç tüketim değeri ve profilleri kullanarak PYS’ye uygun formatta uzlaştırma dönemi bazında tüketim değeri oluşturacak bir bilgisayar programını hazırlamak ve bedelsiz olarak temin etmekle yükümlüdür. Söz konusu bilgisayar programı Piyasa İşletmecisinin internet sayfasında genel kullanıma açık olmak üzere paylaşılır.
(4) Bilgisayar programı kullanılarak oluşturulan faturalama dönemi bazındaki profil değerleri dağıtım şirketleri tarafından kendi internet sayfalarında yayımlanır.
Piyasa İşletmecisi Tarafından Hazırlanacak Bilgisayar Programının Özellikleri
Madde 12 – (1) 5. madde kapsamında onaylanmış profiller ve faturalama dönemi bazında ölçülen kümülatif sayaç tüketim değerlerini kullanarak uzlaştırma dönemi bazında tüketim verileri oluşturmak üzere Piyasa İşletmecisi tarafından hazırlanacak bilgisayar programı girdi olarak, onaylanmış profilleri, abone grubu bilgisini, faturalama dönemi bazında ölçülen kümülatif sayaç tüketim değerini program kullanıcısından alır.
(2) Her bir abone grubuna ait uzlaştırma hesaplamalarında kullanılacak olan faturalama dönemi bazındaki profiller; birinci madde kapsamında söz konusu faturalama döneminin ait olduğu aya ilişkin onaylanmış olan ve söz konusu tüketiciye uygulanabilecek gün tiplerine ait profillerden faturalama dönemini oluşturan günlere ait olanların bir araya getirilmesi ile oluşturulur.
(3) Program her bir abone grubu için, bilgisayar takviminden faydalanarak ve/veya program içerisine yerleştirilen takvim ile otomatik olarak faturalama dönemi içerisinde yer alan günler ile 5 inci madde kapsamında profili onaylanmış gün tiplerini eşleştirir. Bu eşleştirmeyi esas alarak, onaylanmış olan günlük profil çarpanlarından hareketle faturalama dönemi için uzlaştırma dönemi bazında profiller oluşturulur. İlk aşamada faturalama dönemi bazındaki profiller, günlük profillerin yapılan eşleştirme uyarınca ilgili faturalama dönemindeki tüm günleri kapsayacak şekilde eklenmesi ile elde edilir. Elde edilen faturalama dönemi bazındaki profilde yer alan tüm uzlaştırma dönemleri bazındaki çarpanların toplamı 1’e (bir) eşit olacak şekilde tüm çarpanlar eşit oranda ölçeklendirilir.
(4) Her bir uzlaştırma periyodu tüketim değeri, katılımcının faturalama dönemi bazında ölçülen kümülatif sayaç tüketim değerinin fatura dönemi bazında oluşturulan profilde yer alan uzlaştırma dönemi çarpanı ile çarpılması ile hesaplanır. Söz konusu hesaplanan değerler PYS’ye yüklenmeye uygun bir dosya formatında programın çıktısını oluşturur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici Maddeler ve Yürürlük
Geçici Madde 1 - (1) Bir önceki yıla ait ve/veya içinde bulunulan yılda gerçekleşen tüketimi 800 MWh ve üzeri olan uzlaştırma kapsamındaki ölçüm noktalarına, 2 ay içerisinde tüketici tarafından uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapabilen sayaç taktırılması esastır. Söz konusu ölçüm noktalarına uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapabilen sayaç takılmasını takip eden fatura döneminden itibaren profilleme uygulanmaz.
Geçici Madde 2 - (1) 2009 yılı için 5 inci madde uyarınca dağıtım şirketlerince belirlenecek profil değerleri, en geç 24/8/2009 tarihine kadar Kuruma sunulur.
Yürürlük
Madde 13 - (1) Bu Usul ve Esaslar, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 14 - (1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Başkan yürütür.
Ek-1
5 İNCİ MADDE KAPSAMINDA ÖNERİLECEK GÜNLÜK PROFİL ÖRNEĞİ
Dağıtım şirketlerince bir sonraki yıla ait her ay ve her abone grubu için aşağıdaki örnek uyarınca hazırlanan profiller, hesaplanmasında esas alınan veriler ile birlikte onaylanmak üzere Kuruma sunulacaktır.
(1) Ocak, Şubat; Mart, Nisan, Mayıs; Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım; Aralık.
(2) Sanayi, Ticarethane, Mesken, Tarımsal Sulama, Aydınlatma, Diğer (Dağıtım şirketince sunulan ve Kurulca kabul edilen diğer abone grupları veya mevcut abone gruplarına ait alt gruplar).
(3) Örnek çarpan değeri olup, 0 ile bulunduğu gün tipine ait ortalama toplam günlük tüketim değerinin hafta içi gün tipi ortalama toplam günlük tüketim değerine oranı arasında herhangi bir değer olabilir.
(4) İlgili gün tipinin ortalama toplam günlük tüketim değerinin hafta içi gün tipi ortalama toplam günlük tüketim değerine oranı olup, ilgili gün tipine ait çarpanların toplamına eşittir.
(5) Peş peşe gelen 3 gün ve daha uzun süreli resmi tatili içeren döneme ait günler.
(6) Hafta içi, Cumartesi, Pazar, Pazartesi ve Bayram gün tipleri dışında dağıtım şirketi tarafından belli bir tüketim kalıbını temsil ettiği düşünülen ve veriler ile desteklenerek Kurul tarafından uygun bulunacak diğer gün tipleri