21 Aralık 2012 Tarihli ve 28504 Sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK DAĞITIMI VE PERAKENDE SATIŞINA İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik; elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kalitesine ilişkin olarak dağıtım şirketleri, görevli tedarik şirketleri ve kullanıcılar tarafından uyulması gereken kurallar ile uygulamaya ilişkin esas ve usulleri kapsar.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendine ve 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) AG: Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilim seviyesini,
b) AG kullanıcı: Bağlantı noktası AG seviyesinde olan kullanıcıyı,
c) Arıza yönetim sistemi: Kullanıcılardan gelen bildirimler ve tedarik sürekliliği uzaktan izleme sistemi tarafından tespit edilen arıza ve/veya kesintiler için kayıt oluşturan, gerektiğinde bu bildirimlere ve tespitlere ilişkin bilgilerin arıza ekiplerine yönlendirilerek değerlendirilmesine imkân veren; tespit, yapılan işlemler ve sonuca ilişkin gerekli bilgilerin kayıt altına alınmasını sağlayan ve verileri diğer sistemlerle paylaşan sistemi (bu sistem, müşteri hizmetleri merkezinin bir bileşeni olan ya da müşteri hizmetleri merkezi ile entegre çalışan bir sistem veya bunların kombinasyonu da olabilir),
ç) Bağlantı noktası: Kullanıcıların bağlantı anlaşmaları uyarınca dağıtım sistemine bağlandıkları saha veya irtibat noktasını,
d) Beyan gerilimi: Dağıtım şirketi ile kullanıcı arasında anlaşmaya varılan besleme gerilimini (Başka bir hüküm olmadıkça beyan geriliminin anma gerilimine eşit olduğu kabul edilir, farklı değer üzerinde anlaşma durumu sadece OG seviyesi için geçerlidir),
e) Bildirim: Dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış bir müdahale nedeniyle meydana gelecek kesintinin; dağıtım şirketinin internet sitesinde yayımlanmasına ilaveten yazılı, işitsel veya görsel kitle iletişim araçları yoluyla duyurulması ve isteyen kullanıcılara kısa mesaj ve/veya elektronik posta gönderilmesi suretiyle kesintinin tarih, başlangıç ve sona erme zamanının, kesintinin başlama zamanından en az 48 (kırk sekiz) saat önce nihai tüketicilere bildirilmesini,
f) Bildirimli kesinti: Önceden bildirimi yapılan ve dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış bir müdahale nedeniyle meydana gelen kesintiyi,
g) Bildirimsiz kesinti: Önceden bildirimde bulunulmayan kesintiyi,
ğ) Dağıtım: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,
h) Dağıtım bölgesi: Bir dağıtım lisansında tanımlanan bölgeyi,
ı) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin belirlenmiş bölgesinde işlettiği ve/veya sahip olduğu elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,
i) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
j) Dağıtım transformatörü: Dağıtım şirketinin işlettiği ve/veya sahip olduğu OG şebekesi ile AG şebekesi arasındaki gerilim dönüşümünü sağlayan güç transformatörünü,
k) Dağıtım tesisi: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan itibaren elektrik dağıtımı için tesis edilmiş tesis ve şebekeyi,
l) Fider: Bir merkez barasından müşteri veya müşteriler grubuna enerji taşıyan hat veya kablo çıkışlarını,
m) Fliker: Yükteki dalgalanmalar nedeniyle ortaya çıkan ve aydınlatma armatürlerinde kırpışmaya yol açan 50 Hz altındaki gerilim salınımlarını,
n) Frekans: Sistemdeki alternatif akımın Hertz olarak ifade edilen bir saniyedeki çevrim sayısını,
o) Geçici kesinti (çok kısa kesinti): Bir saniye veya daha az süren kesintiyi,
ö) Hat bölümü: OG veya AG şebekesinin; anahtarlama düzeni, koruma elemanı, sabit bağlantı noktası ve benzeri aracılığıyla şebekenin diğer kısımlarından ayrılabilen bölümünü,
p) Harmonik: Doğrusal olmayan yükler veya gerilim dalga şekli ideal olmayan jeneratörlerden dolayı bozulmaya uğramış bir alternatif akım veya gerilimde, ana bileşen frekansının tam katları frekanslarda oluşan sinüsoidal bileşenlerin her birini,
r) İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini,
s) İletim sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesini,
ş) İmar alanı içi: İl, ilçe ve belde merkezlerini,
t) İmar alanı dışı: İmar alanı içi haricindeki yerleri,
u) Kalite faktörü: Kalite göstergelerine ilişkin olarak belirlenecek hedef değerler ile gerçekleşmeler arasındaki farkın dağıtım sistemi gelir tavanına etkisini belirleyen yüzdesel değeri,
ü) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,
v) Kararlı durum: Geçici rejim şartları sönümlendikten sonra, işletme değerlerinin sabit kabul edilebileceği sistem durumunu,
y) Kesinti: Nihai tüketiciye teslim noktasındaki gerilimin, bir veya birden fazla fazda nominal gerilim değerinin yüzde beşinin altına düşmesini,
z) Kısa kesinti: Bir saniyeden uzun ve üç dakikadan (dahil) az süren kesintiyi,
aa) Kullanıcı: Dağıtım sistemini kullanan gerçek veya tüzel kişiyi,
bb) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
cc) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
çç) Maksimum yük akımı (IL): Yük akımı ana bileşeninin etkin değerinin, 15 veya 30 dakikalık ortalama değerlerinin maksimumu şeklinde bulunan akım değerini,
dd) Müşteri bilgi sistemi: Kullanıcılara ve kullanıcıların tesislerine ilişkin gerekli bilgileri içeren ve abonelik, tahakkuk ve tahsilât gibi işlemlerin yürütüldüğü sistemi,
ee) Nominal gerilim (Anma gerilimi): Bir besleme şebekesinin gösterildiği ya da tanıtıldığı ve bazı çalışma karakteristiklerine atıfta bulunan gerilim değerini,
ff) OG: Etkin şiddeti 1000 Voltun üstünden 36 kV’a kadar olan (36 kV dahil) gerilim seviyesini,
gg) OG kullanıcı: Bağlantı noktası OG seviyesinde olan kullanıcıyı,
ğğ) Ölçüm periyodu: TS EN 61000-4-30’da tanımlanan bir haftalık kesintisiz ölçüm zamanını,
hh) Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması kapsamında kurulan veya son kaynak tedariği yükümlüsü olarak Kurul tarafından yetkilendirilen tedarik şirketini,
ıı) Plt:İki saatlik zaman aralığı boyunca ölçülen (12 ardışık ölçüm) Pst değerlerinden aşağıdaki formül uyarınca hesaplanan fliker şiddeti endeksini,
ii) Pst: 10 dakikalık periyotlarla ölçülen fliker şiddeti endeksini,
jj) Şebeke bağlantı modeli: Kullanıcıların şebekeye bağlandığı noktalar dâhil olmak üzere asgari olarak transformatörleri, fiderleri ve koruma ve anahtarlama düzenlerini kapsayan ve bunlara ilişkin gerekli bilgiler ile bunların elektriksel ilişkilerini içeren bağlantı modelini,
kk) Tedarik sürekliliği kayıt sistemi: Kesinti bilgilerini tedarik sürekliliğine ilişkin uzaktan izleme sistemi ve/veya arıza yönetim sistemi üzerinden alan ve şebeke bağlantı modeli ile müşteri bilgi sistemi verilerini kullanarak kesinti kayıtlarını (Tablo 1’e esas olacak biçimde) oluşturan ve raporlayan sistemi,
ll) Tedarik sürekliliği uzaktan izleme sistemi: Dağıtım şebekesinde meydana gelen kesintilerin otomatik olarak uzaktan tespit edilmesine ve kesintilere ilişkin bilgilerin elde edilmesine imkân veren, asgari olarak OG şebekesinde kısa ve geçici kesinti oluşturabilecek tekrar kapamalı kesici, hızlı tekrar kapama kesicisi gibi anahtarlama düzenlerinin bulunduğu noktaları kapsayan ve bunlara ilave olarak diğer koruma ve anahtarlama düzenlerinin bulunduğu noktaları kapsayabilen sistemi (bu sistem, genel dağıtım otomasyon sistemlerinin bir bileşeni[SCADA, OSOS v.b.] olan ya da genel dağıtım otomasyon sistemi ile entegre çalışan bir sistem veya bunların kombinasyonu olabilir),
mm) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
nn) THB(Toplam Harmonik Bozulma): Gerilim harmonik bileşenlerinin etkin değerlerinin kareleri toplamının karekökünün, ana bileşenin etkin değerine oranı olan ve dalga şeklindeki bozulmayı yüzde olarak ifade eden ve aşağıdaki formül uyarınca hesaplanan değeri,
oo) Toplam Talep Bozulumu (TTB): Akım harmonik bileşenlerinin etkin değerlerinin kareleri toplamının karekökünün, maksimum yük akımına (IL) oranı olan ve dalga şeklindeki bozulmayı yüzde olarak ifade eden ve aşağıdaki formül uyarınca hesaplanan değerini,
öö) Uzun kesinti: Üç dakikadan uzun süren kesintiyi,
pp) YG:Etkin şiddeti 36 kV’un üzerinde olan gerilim seviyesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kaliteye İlişkin Temel Hususlar
Hizmet kalitesi sorumluluğu
MADDE 4 – (1) Dağıtım şirketi, dağıtım lisansında belirlenen bölgede bulunan kullanıcılara sunduğu hizmetin kalitesinden ve görevli tedarik şirketi perakende satış faaliyetine ilişkin ticari kaliteden sorumludur.
Hizmet kalitesinin sınıflandırması
MADDE 5 – (1) Dağıtım sisteminde sunulan hizmetin kalitesi;
a) Tedarik sürekliliği kalitesi,
b) Ticari kalite,
c) Teknik kalite
olmak üzere, Kurum tarafından üç ana başlık altında izlenir.
Kalitenin denetimi
MADDE 6 – (1) Dağıtım şirketi ve görevli tedarik şirketi, Kuruma sunduğu bütün bilgi ve belgeler ile bu bilgi ve belgelerin hazırlanmasına esas teşkil eden bütün verilerin doğruluğundan sorumludur.
(2) Elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği ve teknik kalitesinin dağıtım şirketi tarafından ilgili standartlara uygun şekilde ölçümlenerek kayıt altına alınması, ticari kalitenin sorumlu oldukları yönleriyle dağıtım şirketi ve görevli tedarik şirketi tarafından kayıt altına alınması ve dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketinin bu göstergelere ilişkin performansının belirlenmesine esas tüm süreç ve veriler ile diğer ilgili tüm bilgi ve belgeler denetim yetkisini haiz kurum ve kuruluşlarca denetlenir ve/veya denetlettirilir.
(3) Şirketlerin yerinde denetimi, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca şirketlerce Kuruma yapılan bildirimler ile sunulan tablo ve raporların ön incelemesinin ardından gerek görüldüğü hallerde veya dağıtım bölgelerinden gelen müşteri şikâyetleri üzerine gerçekleştirilir.
(4) Dağıtım şirketi, inceleme ve denetim amacıyla görevlendirilen veya yetkilendirilen gerçek/tüzel kişilere inceleme ve denetim için gerekli imkânları ve ihtiyaç duyduğu tüm bilgileri gecikmeksizin sağlamakla ve bu kişilerin görevlerini yerine getirmesi sırasında işbirliği içinde olmakla yükümlüdür. Bu şekilde görevlendirilen veya yetkilendirilen personelin görevi hiçbir surette engellenemez ve geciktirilemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tedarik Sürekliliği Kalitesi
Tedarik sürekliliği kalitesi
MADDE 7 – (1) Tedarik sürekliliği kalitesi, dağıtım sistemi kullanıcılarına ekonomik olarak kabul edilebilir maliyetlerle ve mümkün olan asgari kesinti süresi ve sıklığı ile elektrik enerjisi sunabilme kapasitesidir.
Tedarik sürekliliği kalitesine ilişkin verilerin kaydedilmesi
MADDE 8 – (1) Dağıtım şirketi, dağıtım sisteminin tümünü veya bir kısmını etkileyen uzun, kısa ve geçici kesintileri kaydeder. Sadece uzun kesintiler bildirimli ve bildirimsiz kesinti olarak sınıflandırılır. Kısa ve geçici kesintiler bildirimsiz kesinti olarak değerlendirilir.
(2) Kesintilere ilişkin kayıtlar aşağıda yer alan bilgileri içerir:
a) Kesintinin yeri,
b) Kesintinin nedeni (uzun kesintiler için),
c) Kesintinin kaynağı,
ç) Kesintinin başlama tarihi ve zamanı,
d) Kesintiden etkilenen AG ve/veya OG kullanıcılarının sayısı,
e) Kesintinin sona erme tarihi ve zamanı,
f) Kesintinin süresi,
g) Kesinti sonrasında kademeli şekilde enerji tedarik edilmesi durumunda, her bir kademe için (a), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde yer alan bilgiler.
(3) Dağıtım şirketi, kullanıcılara ödenecek tazminata esas kesinti süresi ve kesinti sayılarını hesaplamaya imkân verecek şekilde, her bir kesintiden etkilenen AG ve/veya OG fiderlerine, hat bölümlerine, dağıtım transformatörlerine veya kullanıcılara ilişkin gerekli kayıtları tutar.
(4) Kullanıcı; tedarik sürekliliğini kaydetmek üzere, dağıtım şirketince onaylanmış ölçme ve kayıt cihazını dağıtım şirketinin kontrolünde ve uygun göreceği biçimde, bağlantı noktasına veya faturalamaya esas ölçüm noktasına tesis ettirebilir. Bu cihazların kayıtları, kullanıcının talebi üzerine dağıtım şirketi ile birlikte okunur ve dağıtım şirketi tarafından kendi kayıtları ile birlikte değerlendirilerek bu Yönetmelik uyarınca ödenecek tazminatların hesaplanmasında kullanılacak kesinti süre ve sayılarının belirlenmesinde dikkate alınır.
Kesintilerin sınıflandırılması
MADDE 9 – (1) Dağıtım şirketi, dağıtım sisteminde meydana gelen kesintileri;
(a) Kesintinin kaynağına göre;
1) İletim,
2) Dağıtım-OG,
3) Dağıtım-AG,
(b) Kesintinin süresine göre;
1) Uzun,
2) Kısa,
3) Geçici,
(c) Kesintinin sebebine göre;
1) Mücbir sebep,
2) Güvenlik,
3) Dışsal,
4) Şebeke işletmecisi,
(ç) Kesintinin bildirimli olup olmadığına göre;
1) Bildirimli,
2) Bildirimsiz,
şeklinde sınıflandırarak kaydeder.
Kesintinin kaynağı ve sebebi
MADDE 10 – (1) Kesintilerin kaynağı aşağıdaki şekilde belirlenir:
a) İletim: İletim sisteminden kaynaklanan kesintiler,
b) Dağıtım-OG: Dağıtım şirketinin sorumluluğundaki OG dağıtım şebekesinde meydana gelen kesintiler,
c) Dağıtım-AG: Dağıtım şirketinin sorumluluğundaki AG dağıtım şebekesinde meydana gelen kesintiler,
(2) Kaynağı iletim olarak belirtilen kesintilerin sebebi aşağıdaki şekilde belirlenir:
a) Doğal afetler ve salgın hastalıklar, savaş, nükleer ve kimyasal serpintiler, seferberlik halleri, halk ayaklanmaları, saldırı, terör hareketleri ve sabotajlar, grev, lokavt veya diğer memur ve işçi hareketlerinden kaynaklanan kesintiler ile iletim şirketi tarafından gerekli özen ve dikkatin gösterilmiş olmasına ve tüm önlemlerin alınmış olmasına karşın önlenemeyecek, kaçınılamayacak veya giderilemeyecek mahiyette olduğu ve iletim şirketinin yükümlülüklerini yerine getirmesini engellediği gerekçesiyle iletim şirketinin başvurusu üzerine Kurul tarafından mücbir sebeplerden kaynaklandığı değerlendirilen kesintilerin sebebi “mücbir sebep” olarak belirtilir.
b) Mücbir sebeplerden kaynaklanan kesintilerin haricindeki kesintilerin sebebi “şebeke işletmecisi” olarak belirtilir.
(3) Kaynağı dağıtım-OG veya dağıtım-AG olarak belirtilen kesintilerin sebebi aşağıdaki şekilde belirlenir:
a) Doğal afetler ve salgın hastalıklar, savaş, nükleer ve kimyasal serpintiler, seferberlik halleri, halk ayaklanmaları, saldırı, terör hareketleri ve sabotajlar, grev, lokavt veya diğer memur ve işçi hareketlerinden kaynaklanan kesintiler ile dağıtım şirketinin müdahale kapasitesini aşan ölçekteki durumlar ile önemli sayıda kullanıcıyı etkileyen ve niteliği bakımından giderilmesi zaman alan durumlarda dağıtım şirketi tarafından gerekli özen ve dikkatin gösterilmiş olmasına ve tüm önlemlerin alınmış olmasına karşın önlenemeyecek, kaçınılamayacak veya giderilemeyecek mahiyette olduğu ve dağıtım şirketinin yükümlülüklerini yerine getirmesini engellediği gerekçesiyle dağıtım şirketinin başvurusu üzerine Kurul tarafından mücbir sebeplerden kaynaklandığı değerlendirilen kesintilerin sebebi “mücbir sebep” olarak belirtilir.
b) Can ve mal güvenliğine yönelik zorunlu kesintilerin sebebi “güvenlik” olarak belirtilir.
c) Dağıtım şirketi tarafından belgelenmek şartıyla;
1) Kullanıcılar tarafından neden olunan hasarlar nedeniyle oluşan kesintilerin,
2) Hırsızlık, yangın sonucunda hat ve kablolarda oluşan zararlar ile üçüncü şahıslar tarafından hat ve kablolara verilen hasarlar nedeniyle oluşan kesintilerin,
sebebi “dışsal” olarak belirtilir.
d) Bu fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerine dahil olmayan kesintilerin sebebi “şebeke işletmecisi” olarak belirtilir.
Kesintilerin başlangıç ve bitiş zamanı
MADDE 11 – (1) Kesintilerin başlangıç ve bitiş zamanı,
a) Tedarik sürekliliği uzaktan izleme sisteminin kapsadığı noktalarda meydana gelen uzun, kısa ve geçici kesintiler için bu sistemden alınan veriler kullanılarak,
b) Diğer noktalarda meydana gelen uzun kesintiler için ise arıza yönetim sistemi tarafından otomatik olarak oluşturulan veya manüel olarak yapılan kayıtlara ait veriler kullanılarak,
tedarik sürekliliği kayıt sistemi tarafından kaydedilir.
Kesintilerden etkilenen kullanıcıların sayısı
MADDE 12 – (1) Dağıtım şirketi, kesintilerden etkilenen kullanıcıların sayısını imar yerleşim alanlarına göre gruplandırılmış olarak kaydeder.
(2) Tedarik sürekliliği uzaktan izleme sisteminin kapsamı dışındaki noktalarda meydana gelen uzun kesintilerden etkilenen kullanıcı sayısı, arıza yönetim sistemi aracılığıyla bildirilen kesintinin yerinin tespiti sonrası şebeke bağlantı modeli kullanılarak belirlenir ve kaydedilir.
(3) Tedarik sürekliliği uzaktan izleme sisteminin kapsamındaki noktalarda meydana gelen uzun, kısa ve geçici kesintilerden etkilenen kullanıcı sayısı kesintinin tespitiyle birlikte sistem tarafından belirlenerek otomatik olarak kaydedilir.
(4) Dağıtım şirketi; her yıl Tablo 2, Tablo 3 ve Tablo 4’ü 31 Aralık tarihi itibariyle geçerli olan güncel bilgileri esas alarak dağıtım bölgesi bazında düzenler ve takip eden 31 Ocak tarihine kadar Kuruma sunar.
Kaydedilen bilgilerin doğrulanması, güvenliğinin ve güvenilirliğinin sağlanması
MADDE 13 – (1) Kaydedilen bilgilerin doğrulanması, dağıtım şirketinin kullandığı kesinti kayıt yöntemi veya yöntemleri esas alınarak tedarik sürekliliği kayıtlarının oluşturulmasında kullanılan sistemler ve/veya belgeler üzerinde yapılır.
(2) Dağıtım şirketi, kaydedilen bilgilerin doğrulanmasını teminen, dağıtım sisteminde gerçekleşen bildirimli ve bildirimsiz uzun, kısa ve geçici kesintilerin her birine ait bilgileri kodlayarak kaydeder. Dağıtım şirketi;
a) İşletim kayıtlarında,
b) Tedarik sürekliliğinin kaydı için tesis edilmiş olan herhangi bir teçhizat ya da uzaktan kontrol/okuma/izleme sisteminin çıktılarında ya da dijital ortamda,
c) Acil onarımlar için kullanıcılardan gelen telefon bildirimlerinde ve rapor listelerinde,
ç) İşletme ekipleri tarafından yazılan iş raporlarında,
d) Kesintiye ilişkin teçhizatın teminine yönelik belgeler ile gerek duyulan tüm diğer belgelerde
aynı kodları kullanır veya farklı kodlar kullanılıyor ise kayıtlar arasında ilişki kurulabilecek şekilde bu kodların birbirleriyle eşleştirilebilmesini sağlar.
(3) Dağıtım şirketi kaydedilen bilginin doğrulanması için ihtiyaç duyulan tüm bilgi ve belgeleri düzenli ve ulaşılabilir bir şekilde muhafaza eder.
(4) Bilgi sistemleri ile bu sistemlerdeki verilerin güvenliğini ve güvenilirliğini sağlamak dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.
(5) Dağıtım şirketi dijital ortamda kaydedilen bilgilerin sonradan kalıcı olarak silinememesini ve kayıtlar üzerinde yapılmış olan bütün işlemlerin izlenebilir olmasını sağlar. Dağıtım şirketi bu hususların yerine getirilip getirilmediğini Kuruma belgelemekle yükümlüdür.
Tedarik sürekliliği kalitesi göstergeleri
MADDE 14 – (1) Dağıtım şirketi; dağıtım bölgesi geneli ile il ve ilçeler bazında her yıl için aşağıdaki tedarik sürekliliği kalitesi göstergelerini Tablo 5’e uygun olarak hesaplar:
a) İlgili bölgede meydana gelen uzun kesintiler için kesinti sınıflandırmasına göre ortalama kesinti süresi (OKSÜRE) endeksleri,
b) İlgili bölgede meydana gelen uzun kesintiler için kesinti sınıflandırmasına göre ortalama kesinti sıklığı (OKSIK) endeksi,
c) İlgili bölgede meydana gelen kısa kesintiler için ortalama kesinti sıklığı endeksi (OKSIKkısa),
(2) Fider, hat bölümü, dağıtım transformatörü veya kullanıcılar için aşağıdaki değerler hesaplanır:
a) Bildirimli ve bildirimsiz uzun kesintiler için ayrı ayrı olmak üzere toplam kesinti süresi (TKSÜRE),
b) Bildirimli kesintiler ile bildirimsiz uzun ve kısa kesintiler için ayrı ayrı olmak üzere toplam kesinti sayısı (TKSAYI)
(3) Birinci fıkradaki göstergeler dağıtım şirketinin tedarik sürekliliği performansının değerlendirilmesi ve gelir tavanı ile ilişkilendirilmesinde, ikinci fıkradaki değerler kullanıcılara ödenecek tazminatların belirlenmesinde kullanılır.
Tedarik sürekliliği kalitesi göstergelerinin hesaplanması
MADDE 15 – (1) Ortalama kesinti süresi endeksi (OKSÜRE, SAIDI), aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(OKSÜRE) =
Bu formülde geçen;
n: Bir takvim yılında meydana gelen tüm uzun kesintilerin sayısı,
ti: i inci kesintinin süresini,
Ui: i inci kesintiden etkilenen kullanıcı sayısını,
Utop: Her bir takvim yılı başında dağıtım şirketi tarafından hizmet verilen toplam kullanıcı sayısını,
ifade eder.
(2) Kademeli olarak enerjilendirme halinde, bir kesinti tekrar enerjilendirme kademelerine göre OKSÜRE hesabına dahil edilir. İlk kademede, tekrar enerjilendirilen ilk grup kullanıcıların sayısı ve etkilenme süresi yer alır. Takip eden kademelerde, her bir kademe için o kademede yer alan kullanıcıların sayısı ile söz konusu kesintinin başlama zamanı ile ilgili kademenin enerjilendirme zamanı arasındaki farktan hesaplanan kesintiden etkilenme süresine yer verilir.
(3) Ortalama kesinti sıklığı endeksi (OKSIK, SAIFI), aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(OKSIK) =
Bu formülde geçen;
n: Bir takvim yılında meydana gelen tüm uzun kesintilerin sayısını,
Ui: i inci kesintiden etkilenen kullanıcı sayısını,
Utop: her bir takvim yılı başında bir dağıtım şirketi tarafından hizmet verilen toplam kullanıcı sayısını,
ifade eder.
(4) Kısa kesintiler için ortalama kesinti sıklığı endeksi (OKSIKkısa, MAIFI), aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(OKSIKkısa) =
Bu formülde geçen;
n: Bir takvim yılında meydana gelen tüm kısa kesintilerin sayısını,
Ui: i inci kesintiden etkilenen kullanıcı sayısını,
Utop: her bir takvim yılı başında bir dağıtım şirketi tarafından hizmet verilen toplam kullanıcı sayısını,
ifade eder.
(5) Toplam kesinti süresi (TKSÜRE), aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(TKSÜRE) =
Bu formülde geçen;
n: Bir takvim yılında meydana gelen ve kullanıcının etkilendiği uzun kesintilerin sayısını,
ti, i inci kesintiden etkilenme süresini
ifade eder.
(6) Toplam kesinti sayısı (TKSAYI); bir takvim yılında meydana gelen ve kullanıcının etkilendiği uzun ve kısa kesintilerin toplam sayısı olarak hesaplanır.
(7) Kullanıcılara ait TKSAYI ve TKSÜRE, bildirimli ve bildirimsiz kesintiler için ayrı ayrı hesaplanır. Gerektiği durumlarda TKSAYI ve TKSÜRE değerleri dağıtım transformatörü, fider, hat bölümü gibi şebeke unsurları için de hesaplanabilir.
(8) Hesaplanan TKSÜRE ile TKSAYI değerlerine ilişkin olarak bildirimli kesintiler için Tablo 9’da belirlenen sınır değerler aşıldığında, aşan kısım bildirimsiz kesinti süre ve sayılarına eklenerek değerlendirilir.
(9) Dağıtım transformatörü için TKSÜRE ve TKSAYI belirlenirken, AG seviyesinde meydana gelen ancak dağıtım transformatörüne bağlı bütün kullanıcıların etkilendiği kesintiler de hesaplamaya dahil edilir.
Kullanıcılara ödenecek tazminatın hesaplanması ve ödenmesi
MADDE 16- (1) Bildirimsiz kesintiler için Tablo 9’da belirlenen sınır değerler aşıldığında dağıtım şirketi bu maddede belirlenen esaslar çerçevesinde kullanıcıya başvurusuna gerek duyulmaksızın tazminat öder. Tazminata hak kazanan her bir kullanıcıya yapılacak ödeme, ait olduğu yılı takip eden yılın Nisan ayından itibaren başlatılır ve tamamlanıncaya kadar müteakip dönemlerde yapılır. Ödeme, dağıtım bedellerinden mahsup edilmek suretiyle, aboneliğin iptali halinde ise def’aten gerçekleştirilir.
(2) Kullanıcılara TKSÜRE gerçekleşmelerine göre ödenecek tazminat miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
ÖTMSÜRE=SBSÜRE +(TKSÜRE-ESÜRE) x K x DB x OT
Bu formülde geçen;
SBSÜRE: 24 TL tutarındaki sabit bedeli,
ESÜRE: Tablo 9’da belirlenen eşik süreyi,
ÖTMSÜRE: Kesinti süresi sebebiyle kullanıcıya ödenecek tazminat miktarını (TL),
DB: Kullanıcının tabi olduğu tarife grubu için, ödemenin başlatıldığı aydan önceki ayda geçerli olan Dağıtım Bedelini,
OT: Tüketicilerde, ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak saatlik ortalama talebini, üreticilerde ise ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak şebekeye verdiği saatlik ortalama enerji miktarını,
K: Değeri 2’ye eşit olan katsayıyı,
ifade eder.
(3) Kullanıcılara TKSAYI gerçekleşmelerine göre ödenecek tazminat miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
ÖTMSAYI= SBSAYI + (TKSAYI-ESAYI)x(TKSÜRE/TKSAYI) x K x DB x OT
Bu formülde geçen;
SBSAYI: 0 TL tutarındaki sabit bedeli,
ÖTMSAYI: Kesinti sayısı sebebiyle kullanıcıya ödenecek tazminat miktarını (TL),
ESAYI: Tablo 9’da belirlenen eşik kesinti sayısını,
DB: Kullanıcının tabi olduğu tarife grubu için, ödemenin başlatıldığı aydan önceki ayda geçerli olan Dağıtım Bedelini,
OT: Tüketicilerde, ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak saatlik ortalama talebini, üreticilerde ise ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak şebekeye verdiği saatlik ortalama enerji miktarını,
K: Değeri 2’ye eşit olan katsayıyı,
ifade eder.
(4) Bir fider, kullanıcı veya dağıtım transformatörü için, aynı takvim yılı içinde hem TKSÜRE, hem de TKSAYI için sınır değerlerin aşılması durumunda, dağıtım şirketi kullanıcıya miktarı yüksek olan tazminatı öder.
(5) Kullanıcıya ödenen tazminatlar, kullanıcının, kendi hatasından kaynaklanmaması kaydı ile kendisine ait teçhizatta ortaya çıkan zararın talep edilmesi yönündeki haklarını ortadan kaldırmaz.
(6) Ödenen tazminatlara ilişkin giderler hiçbir şekilde tarifelere yansıtılamaz.
(7) Tablo 9’da belirlenen eşik değerler, bu maddede düzenlenen SBSÜRE ve SBSAYI sabit bedelleri, K katsayısı ve kullanıcılara ödenecek toplam tazminat üst limiti Kurul Kararı ile yıl bazında yeniden belirlenebilir.
(8) Ödenecek tazminatların hesaplanmasında, mücbir sebeple oluşan kesintiler ile güvenlik sebebiyle yapılan kesintiler dikkate alınmaz. Sebebi dışsal olarak belirtilen kesintiler ise TKSÜRE hesabına dahil edilir, TKSAYI hesabına dahil edilmez.
(9) Kullanıcılara ödenecek toplam tazminat miktarının üst limiti ilgili yılın gelir tavanı tutarının yüzde biridir. Hesaplanan tutarın bu limiti geçmesi halinde, her bir kullanıcıya ödenecek tazminatlar oransal olarak azaltılarak bu limite eşitlenir.
(10) Dağıtım şirketi; kullanıcıya ödediği tazminatlara ilişkin olarak, sorumluluğu oranında iletim sistemi şebeke işletmecisine rücu eder.
(11) Bu madde kapsamındaki yıllık tazminat uygulamasına ilave olarak, bildirimli veya bildirimsiz 12 saati aşan kesintiler için; kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından uzun süreli kesinti tazminatı ödenir. Bu kapsamdaki tazminat ödemeleri, ticari kalite tazminatları dahilinde yapılır. Dağıtım şirketleri tarafından ödenecek uzun süreli kesinti tazminatlarının aylık toplamının üst limiti ilgili yılın gelir tavanı tutarının yüzde biridir. Aylık olarak hesaplanan tutarın bu limiti geçmesi halinde, her bir kullanıcıya ödenecek tazminatlar oransal olarak azaltılarak bu limite eşitlenir.
Tedarik sürekliliği kalitesi göstergelerinin açıklanması ve Kuruma sunulması
MADDE 17 – (1) Tedarik sürekliliği göstergeleri, aylık olarak ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar, yıllık olarak her yılın 31 Mart tarihine kadar dağıtım şirketi tarafından hem görev alanına giren iller hem de dağıtım bölgesi bazında Tablo 5 formatında tablo açıklamalarına uygun şekilde düzenlenerek Kuruma bildirilir. Dağıtım şirketi yıllık bildirimle birlikte Tablo 5’in oluşturulmasında esas alınan Tablo 1’deki bilgilerin ve diğer verilerin kaydedilmesinde kullanılan yöntem ya da yöntemleri de Kuruma bildirir.
(2) Dağıtım şirketi, kesintilere ilişkin bilgileri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 1 formatında, aylık olarak ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar Kuruma bildirir.
(3) Tablo 1, ait olduğu ayı takip eden ay sonuna kadar dağıtım şirketi internet sitesinde yayımlanmaya başlanır. Yayımlanan Tablo 1’de yer alan kesintilerin, il ve ilçe bazında listelenmesi sağlanır.
(4) Dağıtım şirketi; tutulan kayıtlardan hesaplanan kalite göstergelerini dağıtım bölgesi, il ve ilçe bazında aylık olarak internet sitesinde yayımlar.
(5) Dağıtım şirketi; talep etmeleri halinde kullanıcılara, etkilendikleri kesintilerin Tablo 1 formatındaki listesini ve bu kesintilerden hesaplanan TKSAYI ve TKSÜRE değerlerini verir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ticari Kalite
Ticari kalite
MADDE 18 – (1) Ticari kalite; dağıtım sistemine bağlanmak isteyen veya bağlı olan kullanıcılar ile bu kullanıcılara bağlantı anlaşması veya perakende satış sözleşmesi kapsamında hizmet veren taraflar arasında enerji satışı ve/veya hizmetin sunumuna ilişkin olarak meydana gelecek ilişkilerin tüm evrelerinde, işlemlerin Kurum tarafından belirlenecek standartlara uygun şekilde yerine getirilebilmesi kapasitesidir.
Ticari kalite göstergeleri ve yapılacak işlemler
MADDE 19 – (1) Dağıtım şirketi/Görevli tedarik şirketinin, ticari kalite göstergeleri açısından yükümlü olduğu asgari performans standartları ve bu standartların ihlali ile ilgili tazminat ödemeleri/yapılacak işlemler bu Yönetmeliğin ekindeki Tablo 6’da belirlenmiştir. Bu tablo, Kurul Kararı ile yıl bazında yeniden belirlenebilir.
(2) Ticari kalite göstergelerinin takibi için dağıtım şirketi/görevli tedarik şirketi tarafından, bu Yönetmeliğin ekindeki Tablo 7 kullanılır.
(3) Dağıtım şirketi/Görevli tedarik şirketi, ticari kalite göstergelerine konu olan her bir işlem için Tablo 6’daki standart sürelerin belirlenmesine esas olan tarihleri ve/veya zamanları belgeler.
(4) Her bir ay sonu itibariyle tazminat ödenmesi gereken kullanıcılar takip eden ayın 20 nci gününe kadar tespit edilerek bu kullanıcılara ödeme yapılacağı hususunda bildirimde bulunulur. Ödeme; kullanıcının yapılan bildirim üzerine şahsen başvurusu halinde başvuru esnasında def’aten, yazılı olarak başvurusu halinde ise kullanıcının tercih ettiği şekilde 3 (üç) iş günü içerisinde yapılır.
Ticari kalite göstergelerinin açıklanması ve Kuruma sunulması
MADDE 20 – (1) Dağıtım şirketi/Görevli tedarik şirketi, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 7 ve Tablo 8’e uygun olarak hazırlanan belirli bir takvim yılına ait bilgileri, görev alanına giren illerin durumunu gösterir şekilde dağıtım bölgesi bazında ait oldukları yılı takip eden yılın 30 Nisan tarihine kadar Kuruma sunar.
(2) Dağıtım şirketi/Görevli tedarik şirketi, tarafından ticari kalite göstergeleri, aylık olarak kendi internet sitelerinde yayımlanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Teknik Kalite
Teknik kalite
MADDE 21 – (1) Teknik kalite, dağıtım sisteminin kullanıcıların elektrik enerjisi talebini; gerilimin frekansı, genliği, dalga şekli ve üç faz simetrisi açısından kabul edilebilir değişim sınırları içerisinde kesintisiz ve kaliteli bir şekilde karşılayabilme kapasitesidir.
Sistem gerilimleri
MADDE 22 – (1) Dağıtım sistemindeki gerilim seviyelerinin ülke çapında standardizasyonunu sağlamaya yönelik yöntemler ile uygulamaya dair usul ve esaslar, Kurul onayı ile uygulamaya konulur. Standardizasyonu sağlamaya yönelik düzenleme uygulamaya konuluncaya kadar, dağıtım sistemi için izin verilen nominal OG değerleri 34,5; 33; 31,5; 15,8; 10,5 ve 6,3 kV’dir. AG seviyesi ise fazlar arası 400 V; faz nötr arası 230 V’dur.
Teknik kalitenin şartları
MADDE 23 – (1) Sistem frekansı, 22/01/2003 tarihli ve 25001 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliğinde belirtilen sınırlar içerisinde TEİAŞ tarafından kontrol edilir.
(2) Dağıtım şirketi; sunduğu elektrik enerjisinin kalitesine ilişkin aşağıdaki işletme şartlarını sağlamakla yükümlüdür:
a) Dağıtım sisteminin işletilmesinde, kararlı durum ve geçici rejim şartlarında gerilim etkin değerleri kararlı durumlarda TS EN 50160:2011standardında tanımlanan aşağıdaki değerlere uygun olmalıdır:
1) AG seviyesi için; ölçüm periyodu boyunca ölçülen gerilim etkin değerlerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının, en az % 95’i nominal etkin gerilim değerinin en fazla ± % 10’u kadar, tamamı ise nominal etkin gerilim değerinin en fazla + % 10 - % 15 aralığında değişmelidir.
2) OG seviyesi için; ölçüm periyodu boyunca TS EN 61000-4-30’da tanımlanan ölçüm periyodu boyunca (kesintisiz bir hafta) ölçülen gerilim etkin değerlerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının en az % 99’u beyan etkin gerilim değerinin + % 10’nu aşmamalı, yine bu ortalamaların en az %99’u beyan etkin gerilim değerinin - % 10’nun altına düşmemelidir. Ölçülen gerilim etkin değerlerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının hiçbiri beyan etkin gerilimin ± % 15’lik sınırlarının dışında olmamalıdır. Dağıtım şirketinin gerilim regülasyonuna ilişkin performansı, esas olarak bağlantı noktasından veya dağıtım şirketinin uygun görmesi durumunda tüketici tesisi tarafındaki herhangi bir noktadan ölçülür. TEİAŞ ile herhangi bir dağıtım şirketi arasında bir anlaşmazlığın ortaya çıkması ve taraflar arasında çözümlenememesi halinde anlaşmazlığın çözümü konusunda Kurul arabuluculuk yapar.
b) Dağıtım sisteminin işletilmesinde, AG seviyesi için kararlı durumlarda gerilim dengesizlikleri TS EN 50160:2011 standardında tanımlanan aşağıdaki değerlere uygun olmalıdır:
1) Ölçüm periyodu boyunca ölçülen gerilim negatif bileşeni etkin değerlerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının en az %95’inin pozitif bileşenlere oranı en fazla % 2 olmalıdır.
2) Tek fazlı veya iki fazlı yüklerin beslendiği noktalarda bu oran % 3’e kadar çıkabilir.
Dağıtım şirketinin gerilim dengesizliğine ilişkin performansı esas olarak bağlantı noktasından veya dağıtım şirketinin uygun görmesi durumunda tüketici tesisi tarafındaki herhangi bir noktadan ölçülür. Gerilim dengesizliği ile ilgili bu şartın ihlal edilmesi durumunda, dağıtım şirketi hakkında Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.
c) Dağıtım şirketi, TS EN 50160:2011 standardında tanımlanan ve Tablo 10’da gösterilen gerilim harmonik sınır değerlerine uymakla yükümlüdür. Tablo 10’daki değerler her bir gerilim harmoniğinin ana bileşene göre oransal değerlerini ifade eder. Ölçüm periyodu boyunca ölçülen her bir gerilim harmoniği etkin değerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının en az % 95’i, Tablo 10’da verilen değerlerden küçük veya bu değerlere eşit olmalıdır. Bununla birlikte, THB değeri (40. harmoniğe kadar değerler dâhil) en fazla % 8 olarak uygulanır. Dağıtım şirketinin gerilim harmoniklerine ilişkin performansı, AG ve OG seviyesi için esas olarak bağlantı noktasından ölçülür. Ancak, dağıtım şirketinin uygun görmesi halinde ölçme, faturalandırmaya esas ölçüm noktasından da yapılabilir. Harmonik bozulmaya ilişkin bu şartın ihlal edilmesi durumunda, dağıtım şirketi hakkında Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.
ç) Reaktif enerji bedeli uygulanan dağıtım sistemi kullanıcıları IEEE Std.519-1992 standardında ya da bunun revizyonlarında belirtilen aşağıdaki harmonik sınır değerlerine uymakla yükümlüdür. Ölçüm periyodu boyunca ölçülen her bir akım harmoniğinin etkin değerinin ve TTB’nin 3’er saniyelik ortalamalarının IL’e göre oransal değerleri Tablo 11’de verilen değerlerden küçük veya bu değerlere eşit olmalıdır. Kullanıcının akım harmoniklerine ilişkin performansı, AG ve OG seviyesi için esas olarak bağlantı noktasından ölçülür. Ancak, dağıtım şirketinin ihtiyaç duyması halinde ölçme, faturalandırmaya esas ölçüm noktasından da yapılabilir. Ancak, bu durumda OG kullanıcıları için transformatör sargıları arasındaki akım harmonikleri geçişi dikkate alınmalıdır. Harmonik bozulmaya neden olan kullanıcıya, dağıtım şirketi tarafından durumun düzeltilmesi için AG kullanıcısı olması durumunda en fazla 60 iş günü, OG kullanıcısı olması durumunda ise en fazla 120 iş günü süre tanınır. Kullanıcıya yapılan bildirimde, verilen sürenin sonunda durumun düzeltilmemiş olmasının tespiti halinde bağlantısının kesileceği bildirilir. Verilen sürenin sonunda, kullanıcı tarafından kusurlu durumun giderilmemesi halinde, kullanıcının bağlantısı kesilir.
d) Dağıtım şirketi, kullanıcının şebekedeki flikere katkısı hususunda, şebekeye ait Tablo 12’deki sınır değerlerin aşılmamasını sağlar. Fliker şiddeti, “Pst ve Plt” göstergeleri aracılığıyla ve TS EN 61000-4-15’e uygun flikermetreler ile ölçülür. Fliker etkisine ilişkin olarak bu sınırlardan birinin aşılması durumunda, dağıtım şirketi; fliker etkisine neden olan müşteriye durumun düzeltilmesi için en fazla 120 iş günü süre tanır. Kullanıcıya yapılan bildirimde, verilen sürenin sonunda durumun düzeltilmemiş olmasının tespiti halinde bağlantısının kesileceği bildirilir. Verilen sürenin sonunda, kullanıcı tarafından kusurlu durumun giderilmemesi halinde, kullanıcının bağlantısı kesilir. Fliker etkisine ilişkin bu hususlar hakkında gereğini ve takibini yapmadığı tespit edilen dağıtım şirketi hakkında Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.
(3) Teknik kaliteye ilişkin şikâyetlerin değerlendirilmesi amacıyla, kullanıcılar dağıtım şirketinden ölçüm talep edebilirler. Bu Yönetmelik dâhilinde teknik kalite parametrelerinin bozulmasına sebep olan tarafın kullanıcı olmaması veya bir haftalık ölçüm sonucunda teknik kalite sınırlarının Yönetmelikte belirtilen sınır değerleri aşıyor olması durumunda, dağıtım şirketi kullanıcılardan ölçüme ilişkin herhangi bir bedel talep edemez.
Teknik kalite göstergelerinin Kuruma sunulması
MADDE 24 – (1) Teknik kalite ölçüm cihazlarının tesis edilmesinden sonra elde edilen ölçüm sonuçları, dağıtım bölgesi bazında TS EN 50160:2011 standardına uygun olarak yıllık bazda takip eden yılın 31 Mart tarihine kadar bir rapor halinde Kuruma sunulur. Kurum tarafından istenmesi halinde veya denetimlerde gerek görülmesi durumunda teknik kalite ile ilgili ölçümler dağıtım şirketi tarafından tekrar yapılır.
(2) Teknik kalite parametrelerinin kaydına ilişkin olarak, kullanılacak cihazların TS EN 61000-4-30 standardında belirtilen Sınıf A özelliklerinde ölçüm yapması gerekmektedir. Ölçümler, OG ve AG seviyelerinde yapılacaktır. Ölçümler, farklı şebeke karakteristiği ve yük profillerini, müşteri gruplarını, farklı nüfus yoğunluklarına hizmet veren şebeke bölümlerinde, kısa devre akımlarının en yüksek olduğu şebeke bölümlerinden en düşük olduğu şebeke şartlarına kadar ölçüm yapabilmeyi teminen örnekleme yoluyla genele ait değerlendirme yapılabilecek konumlarda yapılacaktır. Bir dağıtım şirketinin görev bölgesinde tesis edilecek teknik kalite ölçüm cihazı sayısı;
(a) OG seviyesinde ölçüm cihazları sayısı, her 1.000 (bin) transformatör (dağıtım transformatörleri ile OG kullanıcı transformatörlerinin toplamı) için 1 adet cihaz olacak şekilde elde edilen sayıya 10 eklenerek,
(b) AG seviyesinde ölçüm cihazları sayısı, her 50.000 (elli bin) kullanıcı için 1 adet cihaz olacak şekilde elde edilen sayıya 20 eklenerek,
bulunur.
(3) Cihaz tesis edilecek yerlere ilişkin olarak, dağıtım şirketi tarafından Ekim ayı sonu itibariyle güncel veriler15 gün içerisinde Tablo 13’e uygun şekilde elektronik ortamda hazırlanmış olarak Kuruma gönderilir. Bu tablodan Kurum tarafından seçilen noktalar, Aralık ayının 15 inci gününe kadar dağıtım şirketine bildirilir. Dağıtım şirketleri cihazları Ocak ayı içerisinde bu noktalarda tesis ederek/yer değişikliği yaparak ilgili yılın ölçümlerinin yapılmasını sağlar.
(4) Denetim yetkisini haiz kurum/kuruluşlar tarafından yapılan/yaptırılan denetimlerde, bu cihazların farklı yerlerde ölçüm yapmaları istenebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Göstergelerin Dağıtım Gelir Tavanı Üzerindeki Etkisi ve Kullanıcı Zararlarının Tazmini
Kalite göstergelerinin gelir tavanına etkisinin belirlenmesi
MADDE 25– (1) Kurum tarafından dağıtım şirketine, elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği, ticareti ve teknik kalitesi ile ilgili olarak uygulama dönemleri bazında verilen hedefler ve eşik değerler doğrultusunda, dağıtım şirketinin sergilediği performansın gelir tavanına yansıtılmasında; kalite faktörünün hesaplanmasında dikkate alınacak kalite göstergeleri, Şekil 1 ile gösterildiği şekilde kalite faktörünün gelir tavanını etkilemeyeceği ölü bandın sınırları, performansa göre gelir tavanına yansıtılacak artış/azalış miktarlarının limit değerleri ve kalite faktörü uygulamasının başlayacağı tarih Kurul Kararı ile belirlenir.
Kullanıcı zararının tazmini
MADDE 26- (1) Kullanıcının kendi hatasından kaynaklanmaması kaydıyla kullanıcıya ait teçhizatta ortaya çıkan ve dağıtım şebekesinden kaynaklanan hasara ilişkin zararın tazmini için kullanıcı tarafından dağıtım şirketine zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren 10 (on) iş günü içerisinde talepte bulunulabilir.
(2) Zararın tazmin edilebilmesi için hasarın niteliği, kullanıcı tesisinin durumu, dağıtım şebekesinde meydana gelen kesinti, arıza, dalgalanma gibi hususlarda dağıtım şirketi tarafından yapılacak/yaptırılacak inceleme ve değerlendirme neticesinde söz konusu hasarın dağıtım şebekesinden kaynaklandığının tespit edilmesi gereklidir. Dağıtım şirketi zararın tazminine ilişkin başvurunun yapıldığı tarihinden itibaren 10 (on) iş günü içerisinde; inceleme ve değerlendirme neticesinde başvurunun haklı bulunup bulunmadığını, haklı bulunmuş ise zararın tazmin edilmesine ilişkin olarak yapılacak işlemleri kullanıcıya bildirir. Başvurunun haklı bulunmadığı durumlarda kullanıcıya yapılan bildirimde dayanakları ile birlikte gerekçelere yer verilir.
(3) Dağıtım şirketi teçhizatın tamir işini üstlenebilir ya da teçhizatın tamir masraflarını üstlenerek kullanıcı tarafından tamir ettirilmesini tercih edebilir. Dağıtım şirketi, tamiratı kullanıcıya bırakması durumunda kullanıcıyı anlaşacağı servise/servislere yönlendirebilir. Dağıtım şirketi kullanıcının tamiri yapılan teçhizatta bulunan garanti haklarını koruyacak şekilde hareket etmekle yükümlüdür.
(4) Dağıtım şirketi tarafından yapılacak tamirat, duruma göre teçhizat yerinde iken veya başka bir yere götürülerek, kullanıcının başvurusunun haklı bulunmasından itibaren en geç 10 (on) iş günü içerisinde gerçekleştirilir.
(5) Tamir masrafının karşılanmasının tercih edilmiş olması halinde, kullanıcı tarafından tamir masrafına ilişkin faturanın ibrazından itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde, kullanıcının istediği şekilde (nakden, banka/PTT vb. aracılığıyla) ilgili tutar ödenir veya nakden ödeme alabileceği kullanıcıya bildirilir.
(6) Hasar gören teçhizatın makul gerekçeler ile kısa sürede çalışır hale getirilmesi gerektiği durumlarda; kullanıcının bu yöndeki talebi üzerine, dağıtım şirketi tarafından inceleme ve değerlendirme hemen sonuçlandırılır ya da dağıtım şirketi tarafından kullanıcıya tamiri gerçekleştirmesine muvafakat ettiği servis/servisler bildirilir. Ortaya çıkan tamir bedeli, değerlendirme süreci neticesinde başvurunun haklı bulunması durumunda dağıtım şirketi tarafından bu madde hükümleri çerçevesinde kullanıcıya ödenir.
(7) Hasar gören teçhizatın tamir edilememesi durumunda dağıtım şirketi tarafından tespit edilecek/ettirilecek rayiç bedel veya dağıtım şirketinin uygun görmesi halinde kullanıcının talep ettiği bedel kullanıcıya ödenir.
(8) Kullanıcı, zararının tazmini hususunda dağıtım şirketi tarafından yapılan işlemlere ilişkin şikâyetlerini Kuruma iletir.
Kalite raporları
MADDE 27- (1) Dağıtım şirketleri yıllık olarak tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kaliteye ilişkin gerçekleşmelere göre yapılan ve yapılacak olan iyileştirme çalışmalarını içeren raporlarını Kuruma sunar. Bu raporlarda gerektiği hallerde yapılabilirlik etütleri ile tarafsız uzman, kurum ve kuruluşların görüş ve önerilerine de yer verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Kesintiden etkilenen kullanıcı sayısının tespit edilememesi hali
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Kesintiden etkilenen kullanıcı sayısının tespit edilememesi durumunda her bir kesinti için kesintinden etkilenen imar alanı içi kullanıcı sayısı ve imar alanı dışı kullanıcı sayısı;
a) OG kullanıcıları için en son 01/01/2014 tarihine kadar,
1) Sadece fider/fiderler kesintiye uğramışsa, kesintiye uğramış fider sayısı ile Tablo 2’de yer alan OG fider başına ortalama OG kullanıcı sayısının çarpımından,
2) Merkez/merkezler kesintiye uğramışsa, kesintiye uğramış merkez sayısı ile Tablo 2’de yer alan merkez başına ortalama OG kullanıcı sayısının çarpımından,
b) AG kullanıcıları için en son 01/01/2015 tarihine kadar;
1) İletim sisteminde ve OG şebekesinde meydana gelen kesintilerde, sadece dağıtım transformatörü/transformatörleri etkilenmişse etkilenen transformatör sayısının, birden çok fider etkilenmişse etkilenen fider sayısının, en az bir merkez etkilenmişse etkilenen merkez sayısının Tablo 3’te yer alan merkez/OG fideri/dağıtım transformatörü başına ortalama AG kullanıcı sayısından ilgili olan ile çarpımından,
2) AG şebekesinde meydana gelen kesintilerde, kesintiye uğrayan AG fider sayısı ile Tablo 4’te yer alan AG fider başına ortalama kullanıcı sayısının çarpımından,
bulunur.
OG şebeke bağlantı modelinin ve tedarik sürekliliği kayıt sisteminin kurulması
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Dağıtım şirketleri 01/01/2014 tarihine kadar OG şebeke bağlantı modelini oluşturur ve tedarik sürekliliği kayıt sistemini kurar. Dağıtım şirketi, dağıtım sisteminde meydana gelen veya dağıtım sistemini etkileyen kesintileri bu kayıt sistemi aracılığıyla Madde 8’de belirtildiği şekilde kaydetmeye başlar. Bu sistemin kurulmasıyla birlikte, dağıtım bölgesinde OG seviyesinde meydana gelen bütün uzun kesintilerde, kesintiden etkilenen OG kullanıcıların sayısı tedarik sürekliliği kayıt sistemi tarafından OG şebeke bağlantı modeli kullanılarak belirlenir ve kaydedilir.
(2) 2013 ve 2014 yılları için kısa ve geçici kesintilere ilişkin kayıt tutulması zorunlu değildir.
AG şebeke bağlantı modelinin ve tedarik sürekliliği uzaktan izleme sisteminin kurulması
GEÇİCİ MADDE 3- (1) Dağıtım şirketleri 01/01/2015 tarihine kadar:
a) Şebeke bağlantı modelini AG seviyesini de kapsayacak şekilde genişletir ve dağıtım sisteminde meydana gelen veya dağıtım sistemini etkileyen kesintiden etkilenen AG kullanıcıların sayısı tedarik sürekliliği kayıt sistemi tarafından OG ve AG şebeke bağlantı modelleri kullanılarak belirlenir ve kaydedilir.
b) OG seviyesinde kısa ve geçici kesintilerin oluşabileceği noktaları kapsayacak şekilde tedarik sürekliliği uzaktan izleme sistemini kurar. Bu sistem vasıtasıyla OG seviyesinde meydana gelen kısa ve geçici kesintileri tespit eder ve tedarik sürekliliği kayıt sistemi aracılığıyla Madde 8’de belirtildiği şekilde kaydetmeye başlar.
Kalite raporunun sunulması
GEÇİCİ MADDE 4- (1) Dağıtım şirketlerince ilk kalite raporu 2013 yılı gerçekleşmelerini içerecek şekilde 2014 yılında Kuruma sunulur.
Elektronik posta ve kısa mesaj yoluyla kesinti bildirimlerinin yapılması
GEÇİCİ MADDE 5- (1) İsteyen abonelere elektronik posta ve kısa mesaj gönderilmek suretiyle kesintilerin bildirilmesine ilişkin gerekli çalışmalar en geç 01/01/2014 tarihi itibariyle tamamlanarak kullanıcıların hizmetine sunulur.
Kullanıcılara ödenecek tazminatların hesaplanması
GEÇİCİ MADDE 6- (1) 2012 ve2013yılları gerçekleşmelerine göre kullanıcılara tedarik sürekliliğine ilişkin olarak tazminatların ödenmesi, kullanıcı başvurusuna istinaden yapılır. Başvurular ilgili yılı takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar yapılmalıdır.
(2) 2012 yılına ilişkin başvuruların değerlendirilmesinde, 12/09/2006 tarihli ve 26287 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Dağıtım Sisteminde Sunulan Elektrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkında Yönetmelik’te yer alan Tablo 9 ile belirlenen sınır değerler esas alınır. Tazminatın belirlenmesinde, bu Yönetmelikte yer alan ilgili hükümler uygulanır ve belirtilen formülasyona göre hesap edilen tutarın üçte biri tazminat tutarı olarak alınır.
(3) AG seviyesinde şebeke bağlantı modeli oluşturulana kadar, AG kullanıcılarına ödenecek tazminatların hesaplanmasında, bağlı oldukları dağıtım transformatörü için hesaplanan OKSÜRE ve OKSIK değerleri, kullanıcı başına TKSÜRE ve TKSAYI değeri olarak kabul edilir.
Güç kalitesi ölçüm hizmetlerine ilişkin bedellerin belirlenmesi
GEÇİCİ MADDE 7- (1) Dağıtım şirketleri maliyet unsurlarını dikkate alarak kullanıcılardan talep edecekleri güç kalitesi ölçüm hizmetlerine ilişkin bedelleri bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 30 gün içerisinde Kuruma önerir. Kurul Kararı ile tespit edilecek hizmet bedeli, yürürlük tarihinden itibaren 12 ay geçmeden artırılamaz. Artışlar son on iki aya ait TÜFE oranı dikkate alınarak dağıtım şirketince yapılır ve internet sitesinden duyurulur.
2012 yılına ilişkin verilerin sunulması
GEÇİCİ MADDE 8- (1) 2012 yılına ilişkin veri sunumları 2013 yılı içerisinde Elektrik Piyasasında Dağıtım Sisteminde Sunulan Elektrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılır.
Teknik kalite ölçüm cihazlarının tesisi
GEÇİCİ MADDE 9- (1) Teknik kalite ölçüm cihazları, 31/12/2013 tarihine kadar 24 üncü maddede belirtilen sayıda ve anılan maddede belirtilen ilkeler gözetilerek dağıtım şirketi tarafından kendi belirleyeceği yerlerde tesis edilir ve bu yerlerin listesi Kuruma bildirilir. 2015 yılının Ocak ayında yapılacak yer değişikliğine kadar ölçümler bu noktalarda yapılır.
(2) 24 üncü maddenin üçüncü fıkrası uyarınca Tablo 13’ün Kuruma sunulması uygulaması 2014 yılında başlatılır.
Kullanıcı tarafından kayıt cihazı taktırılması
GEÇİCİ MADDE 10- (1) Madde 8’in dördüncü fıkrasına ilişkin uygulama 01/01/2015 tarihinde başlar.
GEÇİCİ MADDE 11 – (1) 17 nci maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamındaki 2016 yılı Ocak-Mayıs aylarına ilişkin bildirimler 30/06/2016 tarihine kadar yapılır.
Yürürlükten kaldırma
MADDE 28- (1) 12/09/2006 tarihli ve 26287 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Dağıtım Sisteminde Sunulan Elektrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkında Yönetmelik, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 29 – (1) Bu Yönetmelik01/01/2013 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 30– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.
TABLO-1 KESİNTİLER
AÇIKLAMALAR:
1-Kesinti sınıfı, Madde 9’da belirtilen ayrıma göre doldurulur.
2- Kuruma iller ve dağıtım bölgesi bazında gönderilir.
3- Kesintinin yerine ilişkin olarak şebeke unsuru sütununda, kesintinin meydana geldiği yeri açıkça belirtecek şekilde TM, TM Fideri, KÖK, DM, OG/OG Transformatörü, OG Fideri, Dağıtım Transformatörü, AG Fideri, Saha Dağıtım Kutusu (SDK), SDK Çıkışı, AG Direği, Abone Tesisi tanımlamasından gerekli olanlar belirtilecektir.
4- Kademeli enerjilendirme halinde, aynı kod altında kademe numarası belirtilerek birden fazla satır şeklinde kayıt yapılır. Bu satırlar; etkilenen kullanıcı sayısı ve kesintinin sona erme tarih/saati ile varsa kademelendirme sonucu oluşmuş diğer değişiklikleri yansıtacak şekilde doldurulur.
TABLO-2
AÇIKLAMALAR:
1-Merkez sayısı sütununa, OG/OG İndirici Merkez, Dağıtım Merkezi ve Kesici Ölçü Kabini sayılarının toplamı yazılır.
2-OG fider sayısı; TEİAŞ Trafo Merkezi, OG/OG İndirici Merkez, Dağıtım Merkezi ve Kesici Ölçü Kabini çıkışlı OG fider sayısıdır.
3- Merkezlerin/OG fiderlerin imar alanına göre ayrımı, besledikleri kullanıcıların çoğunluğuna bakılarak yapılır.
TABLO-3
AÇIKLAMALAR:
1-Merkez sayısı sütununa, OG/OG İndirici Merkez, Dağıtım Merkezi ve Kesici Ölçü Kabini sayılarının toplamı yazılır.
2-OG fider sayısı; TEİAŞ Trafo Merkezi, OG/OG İndirici Merkez, Dağıtım Merkezi ve Kesici Ölçü Kabini çıkışlı OG fider sayısıdır.
3- Merkezlerin/OG fiderlerin/transformatörlerin imar alanına göre ayrımı, besledikleri kullanıcıların çoğunluğuna bakılarak yapılır.
TABLO-4
AÇIKLAMALAR:
1-AG fiderin imar alanına göre durumu, bağlı olduğu dağıtım transformatörü ile aynı kabul edilerek belirlenir.
TABLO-5 KESİNTİ SÜRELERİ VE SIKLIĞI
A) OKSÜRE (Bildirimsiz)
B) OKSÜRE (Bildirimli)
C) OKSIK (Bildirimsiz)
D) OKSIK (Bildirimli)
E) OKSIKkısa
F) Göstergelerin Hesaplanmasında Kullanılan Kullanıcı Sayıları
AÇIKLAMALAR:
1- Tablo, kullanım yerinin imar alanı içinde veya dışında olmasına göre ve bağlantı noktasının OG veya AG seviyesinde olmasına göre doldurulur.
2- İl bazında OKSÜRE ve OKSIK hesabında ilgili ilin kullanıcı sayısı kullanılır.
3- Dağıtım bölgesi bazında OKSÜRE ve OKSIK hesabında dağıtım bölgesini kullanıcı sayısı kullanılır (İllerin OKSÜRE ve OKSIK endekslerinin toplamı dağıtım bölgesi OKSÜRE ve OKSIK değeri olarak kullanılmaz).”
TABLO-6
A) DAĞITIM ŞİRKETİ TİCARİ KALİTE TABLOSU
B) GÖREVLİ TEDARİK ŞİRKETİ TİCARİ KALİTE TABLOSU
C) DAĞITIM VE GÖREVLİ TEDARİK ŞİRKETLERİ İÇİN DİĞER TİCARİ KALİTE GÖSTERGELERİ
AÇIKLAMALAR:
1) 19 uncu Maddenin birinci fıkrası uyarınca, bu tablo Kurul Kararı ile yıl bazında yeniden belirlenebilir.
TABLO-7 TİCARİ KALİTEYE İLİŞKİN GERÇEKLEŞMELER
AÇIKLAMALAR:
1-Süreçlerin işlemeye başladığı tarih ve zaman; Tablo-6’da yer alan ticari standartlara konu hizmetin verilmesini teminen, kullanıcı tarafından lisans sahibi dağıtım şirketlerine yapılan yazılı başvurunun tarih ve/veya zamanıdır.
2-Ticari standarda konu hizmetin yerine getirildiği tarih ve zaman; Tablo-6’da yer alan ticari standartlara konu hizmetin tam ve nihai olarak yerine getirildiği tarih ve zamandır.
3-Kişi adları, adres ve telefon numaraları internette yayımlanmaz.
4-Bu Tabloda; Tablo 6/B’nin 2 numaralı kalite göstergesine ilişkin olarak ödeme bildirimlerinin zamanında tebliğ edilmediğine ilişkin şikâyetlere yer verilir.
TABLO-8 TİCARİ KALİTE GÖSTERGELERİ ÖZETİ
A) DAĞITIM ŞİRKETİ
B) GÖREVLİ TEDARİK ŞİRKETİ
*Bu satırdaki (A) parametresi, görevli tedarik şirketi tarafından düzenlenen ödeme bildirimi sayısı 1000’e bölünerek hesaplanır. (B) parametresi ise haklı bulunan şikâyetlerin sayısıdır. Son sütundaki oran binde olarak (1000xB/A) şeklinde 1000 kullanıcı başına haklı şikâyet sayısını verecek şekilde hesaplanır.
C) DAĞITIM VE GÖREVLİ TEDARİK ŞİRKETLERİ İÇİN DİĞER TİCARİ KALİTE GÖSTERGELERİ
AÇIKLAMALAR:
1-Bu tablolar, Tablo 6’da verilen bilgilere uygun olarak doldurulur.
2- Toplam kullanıcı sayısı, tablonun ait olduğu dönemin başındaki kullanıcı sayısıdır.
TABLO-9 EŞİK KESİNTİ SÜRESİ VE SAYILARI
AÇIKLAMALAR:
1- 16 ncı Maddenin yedinci fıkrası uyarınca, bu tabloda belirlenen eşik değerler Kurul Kararı ile yıl bazında yeniden belirlenebilir.
TABLO-10 GERİLİM HARMONİKLERİ İÇİN SINIR DEĞERLER
TABLO-11 AKIM HARMONİKLERİİÇİN MAKSİMUM YÜKAKIMINA (IL) GÖRE SINIR DEĞERLER
TABLO-12 FLİKER ŞİDDETİ İÇİN SINIR DEĞERLER
TABLO-13 TEKNİK KALİTE ÖLÇÜM CİHAZLARI TESİS EDİLEBİLECEK YERLER LİSTESİ
A) OG SEVİYESİNDE TESİS EDİLECEK CİHAZLAR İÇİN
AÇIKLAMALAR:
1-Kod no, merkeze özgü olan ve harf ve/veya rakamlardan oluşan ifadedir.
2-Tipi sütununa TEİAŞ Trafo Merkezi (TM), OG/OG İndirici Merkez (İM), Dağıtım Merkezi (DM) veya Kesici Ölçü Kabini (KÖK) ifadelerinden uygun olanına ait kısaltma yazılır.
3-E ve N, UTM 6° koordinat sistemine göre enlem ve boylam değerleridir.
4-Ağırlıklı abone grubu, fiderin beslediği kullanıcıların abone grubuna göre dağılımında en fazla olan abone grubudur.
5-Tertibi sütununa, fiderin iletken/kablo cinsi yazılır
6-Kısa devre akımı, üç faz kısa devre akımı olarak hesap edilir.
B) AG SEVİYESİNDE TESİS EDİLECEK CİHAZLAR İÇİN
AÇIKLAMALAR:
1-Kod no, dağıtım transformatörüne özgü olan ve harf ve/veya rakamlardan oluşan ifadedir.
2-Tipi sütununa, direk tipi ve bina tipinden uygun olanı yazılır.
3-E ve N, UTM 6° koordinat sistemine göre enlem ve boylam değerleridir.
4-Ağırlıklı abone grubu, fiderin beslediği kullanıcıların abone grubuna göre dağılımında en fazla olan abone grubudur.
5-Tertibi sütununa, fiderin iletken/kablo cinsi yazılır.
6-Kısa devre akımı, üç faz kısa devre akımı olarak hesap edilir.
ŞEKİL 1. KALİTE FAKTÖRÜNÜN GELİR TAVANINA ETKİSİ