Nhà Medici

Nhà Medici (tiếng Anh: /ˈmɛdɪtʃi/ MED-i-chee, tiếng Ý: [ˈmɛːditʃi]) là một gia tộc ngân hàng và triều đại chính trị người Ý, lần đầu tiên củng cố quyền lực tại Cộng hòa Florence dưới thời Cosimo de' Medici, trong suốt nửa đầu thế kỷ XV. Gia đình có nguồn gốc từ vùng Mugello của Toscana, và dần dần thịnh vượng cho đến khi có thể lập ra Ngân hàng Medici, đây là ngân hàng lớn nhất ở châu Âu trong thế kỷ XV và tạo điều kiện thuận lợi cho người nhà Medici vươn lên nắm quyền chính trị ở Florence, mặc dù họ chính thức vẫn là công dân chứ không phải quân chủ cho đến thế kỷ XVI.

Nhà Medici đã sản sinh ra 4 vị Giáo hoàng cho Giáo hội Công giáo La Mã và Lãnh địa Giáo hoàng, gồm có: Giáo hoàng Leo X (1513–1521), Giáo hoàng Clêmentê VII (1523–1534), Giáo hoàng Pius IV (1559–1565) và Giáo hoàng Leo XI (1605), ngoài ra còn có 2 Vương hậu của Pháp, gồm có: Catherine de' Medici (1547–1559) và Marie de' Medici (1600–1610). Năm 1532, gia tộc Medici có được tước hiệu cha truyền con nối là Công tước xứ Florence. Năm 1569, công quốc được nâng lên thành Đại công quốc Toscana sau khi mở rộng lãnh thổ. Medici cai trị Đại công quốc này từ khi thành lập cho đến năm 1737, với cái chết của vị Đại công tước cuối cùng là Gian Gastone de' Medici. Đại công quốc đã chứng kiến ​​mức độ tăng trưởng kinh tế dưới thời các Đại công tước đầu tiên, nhưng đã bị phá sản vào thời Cosimo III de' Medici (r. 1670–1723).

Sự giàu có và ảnh hưởng của người Nhà Medici ban đầu bắt nguồn từ việc buôn bán hàng dệt may ở Florence. Giống như các gia đình khác cai trị ở Signorie của Ý, Medici trở thành lãnh đạo của thành phố mà họ sinh sống, có thể đưa Florence nằm dưới quyền lực chi phối của gia đình họ và tạo ra một môi trường trong đó nghệ thuật và chủ nghĩa nhân văn phát triển. Họ và các gia đình khác của Ý đã truyền cảm hứng cho thời Phục hưng Ý, chẳng hạn như Visconti và Sforza ở Milan, Este ở Ferrara, Borgia ở Rome và Gonzaga ở Mantua.

Ngân hàng Medici, từ khi được thành lập vào năm 1397 cho đến khi sụp đổ vào năm 1494, là một trong những tổ chức thịnh vượng và được kính trọng nhất ở châu Âu, và gia đình Medici được coi là giàu có nhất ở châu Âu trong một thời gian dài. Từ cơ sở này, ban đầu họ giành được quyền lực chính trị ở Florence và sau đó là ở Bán đảo Ý và châu Âu rộng lớn hơn. Họ là một trong những doanh nghiệp sớm nhất sử dụng hệ thống sổ cái kế toán thông qua việc phát triển Hệ thống ghi sổ kép để theo dõi các khoản tín dụng và ghi nợ.

Gia đình Medici đã tuyên bố tài trợ cho việc phát minh ra piano và opera, đã tài trợ cho việc xây dựng Vương cung thánh đường Thánh Phêrô và Nhà thờ chính tòa Firenze, đồng thời là người bảo trợ của Filippo Brunelleschi, Sandro Botticelli, Leonardo da Vinci, Michelangelo, Raphael, Niccolò Machiavelli, Galileo Galilei và Francesco Redi cùng nhiều cá nhân khác trong nghệ thuật và khoa học. Họ cũng là những nhân vật chính của Phong trào Phản Cải cách, từ khi bắt đầu cuộc Cải cách Kháng nghị thông qua Công đồng Trentô và các cuộc Chiến tranh tôn giáo Pháp.

Lịch sử 
Gia tộc Medici đến từ vùng nông nghiệp Mugello phía bắc Florence, và họ lần đầu tiên được nhắc đến trong một tài liệu năm 1230. Nguồn gốc của tên gia tộc là không chắc chắn. Medici là số nhiều của medico, có nghĩa là "bác sĩ y khoa".  Triều đại bắt đầu với việc thành lập Ngân hàng Medici ở Cộng hòa Florence vào năm 1397.

Nắm quyền

Thế kỷ XV

Thế kỷ XVI

Các Giáo hoàng của Nhà Medici

Các Công tước của Nhà Medici

Thế kỷ XVII

Thế kỷ 18: sự sụp đổ của vương triều

Di sản

Bảng gia phả chính

Tước hiệu

Huy hiệu

Cây gia tộc 
Bảng bên dưới thể hiện nguồn gốc gia tộc Medici:

Tước hiệu

Danh sách những người đứng đầu gia tộc Medici

Signore (Đức ông) ở Cộng hòa Florence

Công tước Florence

Đại công tước Toscana

Chú thích

Tham khảo

  a highly readable, non-scholarly general history of the family
 Miles J. Unger, Magnifico: The Brilliant Life and Violent Times of Lorenzo de Medici, (Simon and Schuster 2008) is a vividly colorful biography of this true "renaissance man", the uncrowned ruler of Florence during its golden age
 Ferdinand Schevill, History of Florence: From the Founding of the City Through the Renaissance (Frederick Ungar, 1936) is the standard overall history of Florence
 Cecily Booth, Cosimo I, Duke of Florence, 1921, University Press
 Harold Acton, The Last Medici, Macmillan, London, 1980 [1932], 
 Paul Strathern, The Medici: Godfathers of the Renaissance (Pimlico, 2005) is an informative and lively account of the Medici family, their finesse and foibles—extremely readable, though with a few factual and typographical errors.
 Lauro Martines, April Blood: Florence and the Plot Against the Medici (Oxford University Press 2003) a detailed account of the Pazzi Conspiracy, the players, the politics of the day, and the fallout of the assassination plot . Though accurate in historic details, Martines writes with an anti-Medici tone.
 Accounting in Italy 
 Herbert Millingchamp Vaughan, The Medici Popes. New York: G. P. Putnam's Sons, 1908.
 Jonathan Zophy, A Short History of Renaissance and Reformation Europe, Dances over Fire and Water. 1996. 3rd ed. Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall, 2003.

Xem thêm

 Jean Lucas-Dubreton, Daily Life in Florence in the Time of the Medici.

 Danny Chaplin, "The Medici: Rise of a Parvenu Dynasty, 1360–1537."

Liên kết ngoài

 The Medici Archive Project
 Prince Ottaviano de' Medici: Solving a 417-year-old murder mystery (May 4, 2004)
 The Moscow Florentine Society
 Medici Family Tree, featuring portraits and bios of key members of the Medici Dynasty, 1400–1737
 The Medici Family, History Channel. Retrieved 8 April 2016. The Medici Family
 The Medici Family of Florence

Vương tộc châu Âu
Nhà Medici
Gia đình quý tộc Ý
Toscana
Văn hóa ở Firenze
Lịch sử Firenze
Nhà cai trị Firenze
Lịch sử Ý
Lịch sử Toscana
Văn hóa Ý
Gia tộc Công giáo Rôma
Cộng hòa Firenze