Hiệu ứng rắn hổ mang

Hiệu ứng rắn hổ mang xảy ra khi một giải pháp nhằm giải quyết vấn đề lại khiến vấn đề trở nên tồi tệ hơn, là một hậu quả không lường trước được. Thuật ngữ này được sử dụng để minh họa các nguyên nhân kích thích không chính xác trong kinh tế và chính trị.

Nguồn gốc 

Thuật ngữ rắn hổ mang bắt nguồn từ một giai thoại, được đặt vào thời Ấn Độ là thuộc địa của Anh. Chính phủ Anh Quốc lo ngại về số lượng rắn hổ mang ở Delhi. Chính phủ do đó đưa ra một khoản tiền thưởng cho mỗi con rắn hổ mang đã chết. Ban đầu đây là một chiến lược thành công khi một số lượng lớn rắn đã bị giết để nhận phần thưởng. Tuy nhiên, cuối cùng, những người dám nghĩ dám làm đã bắt đầu nuôi rắn hổ mang để kiếm thu nhập. Khi chính phủ nhận thức được điều này, chương trình trả thưởng đã bị loại bỏ, khiến những người nuôi rắn hổ mang quyết định thả những con rắn vô giá trị. Do đó, số lượng rắn hổ mang hoang dã tăng thêm. Giải pháp trả thưởng trên rõ ràng làm cho tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn.

Những trường hợp khác

Việt Nam 
Một sự cố tương tự đã xảy ra ở Hà Nội, Việt Nam, dưới thời Pháp thuộc. Chế độ thuộc địa đã tạo ra một chương trình tiền thưởng trả phần thưởng cho mỗi con chuột bị giết. Để có được tiền thưởng, mọi người sẽ dùng bằng chứng là đuôi chuột bị cắt đứt.

Tuy nhiên, các quan chức thuộc địa bắt đầu chú ý đến chuột ở Hà Nội không có đuôi. Những người bắt chuột Việt Nam sẽ bắt chuột, cắt đuôi của chúng và sau đó thả chúng trở lại vào cống để chúng có thể sinh sản và sản xuất nhiều chuột hơn, do đó làm tăng doanh thu của những người bắt chuột.

Trung Quốc

Trong truyền thông 
Một cuốn sách năm 2001 của nhà kinh tế người Đức Horst Siebert có tựa đề là Hiệu ứng rắn hổ mang.

Xem thêm 

 Thổi hồn - hậu quả không lường trước được của một hoạt động bí mật mà dân chúng của chính phủ xâm lược phải gánh chịu 
 Luật của Goodhart 
 Luật của Campbell 
 Chính sách chặt tay của Leopold II 
 Hiệu ứng đường phố 
 Primum non nocere (non-maleficence) một trong những giới luật chính và nguyên tắc cơ bản của đạo đức sinh học 
 Vụ bê bối khuyến khích nhiệt tái tạo
 Hiệu ứng Streisand

Tham khảo 

Hiệu ứng kinh tế
Trợ cấp
Ẩn dụ loài vật
Ấn Độ thuộc Anh
Naja