Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Việt Nam)

Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (tiếng Anh: Directorate for Standards, Metrology and Quality, viết tắt là STAMEQ) là cơ quan trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng trong phạm vi cả nước; tổ chức quản lý và thực hiện các hoạt động dịch vụ công liên quan đến hoạt động này theo quy định của pháp luật.

Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng được quy định trong Quyết định số 08/2019/QĐ-TTg ngày 15 tháng 4 năm 2019 của Thủ tướng Chính phủ.

Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đại diện cho Việt Nam gia nhập thành viên nhiều tổ chức quốc tế như: Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á,Tổ chức Thương mại Thế giới, châu Á - Thái Bình Dương, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Lịch sử phát triển 

 Ngày 4/4/1962, thành lập Viện Đo lường và Tiêu chuẩn trực thuộc Ủy ban Khoa học Nhà nước (nay là Bộ Khoa học Công nghệ).
 Ngày 31/12/1970, Viện Đo lường và Tiêu chuẩn được tách thành 2 Viện: Viện Đo lường và Viện Tiêu chuẩn đều trực thuộc Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước.
 Ngày 6/4/1971, Cục Kiểm tra chất lượng sản phẩm và hàng hoá đã được thành lập trực thuộc Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước.
 Năm 1972, Viện Quốc gia Định chuẩn thuộc chính quyền Sài gòn đã được thành lập.
 Ngày 6/4/1976, Viện Quốc gia Định chuẩn thành Viện Định chuẩn trực thuộc Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước; chuyển đổi Viện Đo lường và Viện Tiêu chuẩn thành Cục Đo lường Trung ương và Cục Tiêu chuẩn.
 Ngày 13/9/1979, hợp nhất Cục Tiêu chuẩn, Cục Đo lường Trung ương, Cục Kiểm tra chất lượng sản phẩm và hàng hoá và Viện Định chuẩn thành Cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Nhà nước, theo Quyết định số 325/CP của Hội đồng Chính phủ.
 Ngày 8/2/1984, thành lập Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trực thuộc Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) được thành lập ngày  theo Nghị định 22/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) trên cơ sở Cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Nhà nước.

Nhiệm vụ và quyền hạn 
Theo Điều 2, Quyết định số 08/2019/QĐ-TTg ngày 15 tháng 4 năm 2019 của Thủ tướng Chính phủ, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thực hiện chức năng quản lý nhà nước về:

 Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
 Đo lường.
 Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
 Đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
 Mã số, mã vạch.
 Thông báo và hỏi đáp quốc gia về hàng rào kỹ thuật trong thương mại.
 Giải thưởng chất lượng quốc gia.

Lãnh đạo Tổng cục 

 Quyền Tổng cục trưởng: Hà Minh Hiệp

Cơ cấu tổ chức 
(Theo Điều 3, Quyết định số 08/2019/QĐ-TTg ngày 15 tháng 4 năm 2019 của Thủ tướng Chính phủ)

Các đơn vị giúp việc Tổng cục trưởng 
 Văn phòng Tổng cục
 Vụ Tiêu chuẩn
 Vụ Đo lường
 Vụ Đánh giá hợp chuẩn và hợp quy
 Vụ Kế hoạch Tài chính
 Vụ Hợp tác quốc tế
 Vụ Tổ chức cán bộ
 Vụ Pháp chế - Thanh tra
 Cục Quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Các đơn vị sự nghiệp trực thuộc 

 Trung tâm Mã số, mã vạch Quốc gia (viết tắt là GS1 VietNam)
 Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 1 (viết tắt là QUATEST 1)
 Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 2 (viết tắt là QUATEST 2)
 Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (viết tắt là QUATEST 3)
 Trung tâm Chứng nhận phù hợp (viết tắt là QUACERT)
 Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam (viết tắt là VSQI)
 Viện Đo lường Việt Nam (viết tắt là VMI)
 Viện Năng suất Việt Nam (viết tắt là VNPI)
 Trung tâm Đào tạo nghiệp vụ Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (viết tắt là QTC)
 Trung tâm Thông tin - Truyền thông Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (viết tắt là ISMQ)
 Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Doanh nghiệp vừa và nhỏ 1 (viết tắt là SMEDEC 1)
 Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Doanh nghiệp vừa và nhỏ 2 (viết tắt là SMEDEC 2)
 Trung tâm chuyển giao công nghệ Việt - Đức (viết tắt là HWC)
 Văn phòng Thông báo và hỏi đáp quốc gia về Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (viết tắt là TBT VietNam)

Hệ thống chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 
Tại 63 tỉnh, thành phố trong cả nước đã hình thành các Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thuộc Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan quản lý nhà nước về Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường tại địa phương. Ngoài ra, còn có các Bộ, ngành thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước đối với các sản phẩm, hàng hoá được phân công trong Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, Luật Đo lường Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật đã hình thành một hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước về Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường từ Trung ương đến địa phương.

Hoạt động 

 Năm 1977, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đại diện cho Việt Nam gia nhập thành viên của tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) đã có những đóng góp to lớn cho tổ chức này. Cụ thể, Việt Nam đã tham gia Hội đồng tổ chức tiêu chuẩn hóa (ISO) trong 2 nhiệm kỳ: 1997 - 1998 và 2001 - 2002, được bầu vào Hội đồng tiêu chuẩn hóa (ISO) nhiệm kỳ 2004 - 2005; hiện tham gia với tư cách thành viên thành viên chính thức hay còn gọi là thành viên đầy đủ (P) trong 5 ban kỹ thuật (ISO/TCs) và tiểu ban kỹ thuật (ISO/SCs), tham gia với tư cách thành viên thành viên quan sát (ký hiệu là O) trong hơn 50 ban kỹ thuật (ISO/TCs) và tiểu ban kỹ thuật (ISO/SCs). Cho đến nay, có khoảng 1.380 tiêu chuẩn ISO được chấp nhận thành Tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam (TCVN).
 Năm 1995, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đại diện cho Việt Nam gia nhập Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)
 Năm 2006, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (STAMEQ) đại diện cho Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)
 Năm 1998, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (STAMEQ) đại diện cho Việt Nam gia nhập diễn đàn hợp tác kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APEC)
 Năm 1996, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (STAMEQ) đại diện cho Việt Nam gia nhập Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM)
 Năm 2016 - 2020, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng chỉ định một số Tổ chức chứng nhận hoạt động chứng nhận  theo quy định tại Nghị định số 107/2016/NĐ-CP ngày 01/07/2016 của Chính phủ gồm:

Giải thưởng và thành tựu 
Trải qua 55 năm hình thành và phát triển, hoạt động Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trong cả nước đã đạt được những thành tựu to lớn đóng góp vào sự phát triển, đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực, vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, củng cố an ninh quốc phòng.

Thành tích của tập thể Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng được ghi nhận qua 55 năm 1962 – 2017:

 1987 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Huân chương Lao động hạng Hai
 2000 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Huân chương Lao động hạng Nhất
 2002 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Huân chương Độc lập hạng Ba
 2007 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Huân chương Độc lập hạng Hai
 2009 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
 2010 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Cờ thi đua của Chính phủ
 2012 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Huân chương Độc lập hạng Nhất Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
 2013 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Cờ thi đua của Chính phủ
 2016 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Cờ thi đua của Chính phủ
 2017 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đạt: Huân chương Lao động hạng Nhất

Danh hiệu "Vinh quang Việt Nam - Dấu ấn 30 năm đổi mới"

* Thành tích của các đơn vị, cá nhân trực thuộc Tổng cục được ghi nhận qua 55 năm 1962 – 2017:

 01 tập thể được trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất
 04 tập thể và 10 cá nhân được trao tặng Huân chương Lao động hạng Hai
 08 tập thể và 23 cá nhân được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba
 03 tập thể được tặng Cờ thi đua của Chính phủ
 15 tập thể và 10 cá nhân được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
 02 cá nhân được nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua Toàn quốc
 11 tập thể được Cờ thi đua của Bộ Khoa học và Công nghệ
 11 tập thể được Cờ thi đua của Bộ Khoa học và Công nghệ

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang web Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (STAMEQ)
 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tôn vinh 116 doanh nghiệp đạt Giải thưởng Chất lượng quốc gia.
 Áp dụng truy xuất nguồn gốc trong lĩnh vực y tế " đã được Trung tâm Mã số mã vạch Quốc gia, thuộc Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Bộ Khoa học và Công nghệ) và Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế) đồng tổ chức ngày 20/4/2021
 Tăng cường phối hợp Bộ, ngành thúc đẩy hoạt động hội nhập khu vực ASEAN về Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng.
 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Bộ Khoa học và Công nghệ) chia sẻ về cách phân biệt xăng giả

Tiêu chuẩn
Cơ quan trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Tổng cục Việt Nam