Nguyễn Thước

Nguyễn Thước (sinh năm 1953) là một đạo diễn phim tài liệu Việt Nam nổi tiếng, được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú vào năm 2001 và Nghệ sĩ nhân dân vào năm 2012. Năm 2022, ông được nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng Nhà nước cho 3 bộ phim Đất lạnh, Cỏ xanh im lặng và Không chỉ là thương hiệu.

Cuộc đời 
Nguyễn Thước sinh năm 1953 tại Hà Nội. Năm 1982, ông tốt nghiệp khóa quay phim của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Trong những năm theo học tại trường, ông thường xuyên theo học tập các đạo diễn làm phim truyện. Tuy nhiên đến khi ra trường, ông lại chọn về làm việc tại Hãng phim Tài liệu khoa học và Trung ương.

Trong khi nhiều bạn cùng trang lứa đã dần dần có danh tiếng thì Nguyễn Thước vẫn chưa có thành tích nổi bật. Cho đến năm 1993, ông giành giải Quay phim xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam nhờ bộ phim tài liệu Dòng sông ánh sáng thực hiện cùng đạo diễn Lê Mạnh Thích. Cũng trong thời gian đó, Nguyễn Thước tham gia khóa học nâng cao dành cho các nhà làm phim trẻ do Chính phủ Pháp tài trợ và được đạo diễn người Mỹ  trực tiếp giảng dạy. Sau đó, ông đã được Robert Kramer chọn phụ quay cho bộ phim Điểm xuất phát (). Năm 1999, ông tốt nghiệp khóa đạo diễn tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.

Năm 2011, Nguyễn Thước từng nộp hồ sơ xét tặng Giải thưởng Nhà nước cho 3 tác phẩm Sự nhọc nhằn của cát, Những công dân @ và Chất xám. Tuy nhiên hồ sơ lần này đã nhận phải sự không đồng tình từ một số đồng tác giả của các tác phẩm này, trong đó có hai nhà biên kịch Phan Thanh Tú và Phan Huyền Thư. Hai nhà biên kịch cho rằng Nguyễn Thước nộp hồ sơ xin xét tặng giải thưởng với tư cách "tác giả" của những bộ phim này là không hợp lý khi chỉ nhà biên kịch và tác giả lời bình mới được xem là "tác giả sáng tác của lĩnh vực văn học nghệ thuật" cho các bộ phim và đã gửi thư kiến nghị lên Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Tuy nhiên, đạo diễn Nguyễn Thước đã phản đối ý kiến này, bởi đã có sự thay đổi trong quy định xét tặng giải thưởng kể từ năm 2005 khi đạo diễn các bộ phim cũng được xét giải thưởng với tư cách đồng tác giả một cách độc lập với các biên kịch. Nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát cũng đưa ra ý kiến tương tự. Thứ trưởng Bộ Văn hóa là Lê Khánh Hải đã khẳng định đạo diễn Nguyễn Thước có quyền nộp hồ sơ xét tặng giải thưởng với tư cách đạo diễn; tuy nhiên vì không có sự đồng thuận của các tác giả khác mà Nguyễn Thước không có tên trong danh sách xét duyệt hồ sơ lần này.

Năm 2022, ông chính thức được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật cho 3 bộ phim tài liệu bao gồm Đất lạnh, Cỏ xanh im lặng và Không chỉ là thương hiệu. Đồng thời trong đợt trao thưởng này, anh trai ông là nhà văn Nguyễn Văn Thọ cũng nhận được giải thưởng này.

Tác phẩm

Quay phim

Đạo diễn

Thành tựu

Danh hiệu 

 Nghệ sĩ ưu tú (2001)
 Nghệ sĩ nhân dân (2012)

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Nguồn 

 
 

Người Hà Nội
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Đạo diễn Việt Nam
Người nhận Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)