Library Genesis

Library Genesis hay Libgen là một trang web chia sẻ tập tin (file-sharing) kiểu thư viện ngầm (shadow library). Trang web này cho phép người dùng truy cập một kho lưu trữ đồ sộ các ấn phẩm học thuật, sách báo nhiều thể loại, audiobook, truyện tranh và tạp chí, đáng lý ra là bị chặn bởi tường phí (paywall) hoặc chưa được số hóa trên mạng.

Hiện có nhiều tranh cãi xung quanh tính pháp lý của trang web này. Một số nhà xuất bản như Elsevier từng cáo buộc Libgen tội vi phạm bản quyền trực tuyến; số khác thì lập luận cho rằng, phần lớn các tác phẩm học thuật dùng tiền của chính phủ, được viết bởi các nhà nghiên cứu ăn tiền của chính phủ, nhiều trong số đó tới từ các trường đại học công, vậy nên công chúng hoàn toàn có quyền  truy cập các nghiên cứu ấy miễn phí.

Lịch sử
Library Genesis có lẽ bắt nguồn từ phong trào samizdat ở Liên Xô khi trước. Theo sau công cuộc đổi mới của Mikhail Gorbachev vào những năm 80, việc phân phối ấn phẩm cấm đã được nới lỏng một phần.

Vấn đề pháp lý

Kiện cáo 
Năm 2015, Library Genesis bị Elsevier kiện ra tòa vì hành vi xâm phạm quyền tác giả và ban phát quyền truy cập miến phí đối với nhiều sách báo đáng lý phải trả tiền. Đáp lại, các quản trị viên của trang web cho rằng, Elsevier đang hưởng phần lớn lợi nhuận từ các sách báo học thuật do chính phủ tài trợ, tức là thuế của người dân, vì vậy công chúng hoàn toàn có quyền truy cập chúng miễn phí.

Cuối tháng 10 năm 2015, Tòa án Quận Nam New York đã ép Libgen phải ngừng ngay hoạt động và treo tên miền libgen.org, song các tên miền khác vẫn tiếp tục hoạt động bình thường.

Quốc gia đặt máy chủ 
Theo một số báo cáo, Libgen đăng ký tên miền hoạt động ở Nga và Hà Lan, khiến cho thẩm quyền đưa ra hành động pháp lý đối với chủ thể này không rõ ràng.

Chặn truy cập 
Libgen bị chặn bởi nhiều ISP ở Anh quốc, nhưng có ý kiến cho rằng việc chặn DNS như vậy chưa đủ để răn đe người dùng truy cập vào trang web. Ngoài ra, nó cũng bị chặn bởi các ISP ở Pháp, Đức, Hy Lạp, Ý, Bỉ (chuyển hướng đến trang chặn thuộc quyền sở hữu của Cảnh sát Liên bang Bỉ), và Nga (tháng 11 năm 2018).

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Danh sách web gương và gateway, bao gồm tình trạng hoạt động của chúng.
 

Công cụ tìm kiếm
Cộng đồng chia sẻ tệp