Cúp bóng đá châu Phi 2021

Cúp bóng đá châu Phi 2021 (còn được gọi là AFCON 2021 hoặc CAN 2021) là Cúp bóng đá châu Phi lần thứ 33, diễn ra tại Cameroon từ ngày 9 tháng 1 đến ngày 6 tháng 2 năm 2022.

Ban đầu, giải đấu dự kiến diễn ra vào tháng 6 và tháng 7 năm 2021. Tuy nhiên, vào ngày 15 tháng 1 năm 2020, Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) thông báo giải đấu đã được dời lại sang ngày 9 tháng 1 đến ngày 6 tháng 2 năm 2021 do điều kiện khí hậu không thuận lợi. Vào ngày 30 tháng 6 năm 2020, CAF tiếp tục dời ngày tổ chức giải đấu sang tháng 1 năm 2022 do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 trên khắp lục địa, tuy nhiên vẫn giữ tên gọi Cúp bóng đá Châu Phi 2021 vì mục đích tài trợ.

 là đương kim vô địch của giải, nhưng đã không thể bảo vệ thành công chức vô địch khi bị loại ngay từ vòng bảng.  đã giành chức vô địch đầu tiên của giải sau khi vượt qua  ở loạt sút luân lưu sau khi hai đội hòa nhau 0–0 sau 120 phút thi đấu chung kết.

Lựa chọn chủ nhà

Cuộc đua giành quyền đăng cai 
Sau cuộc họp của Ủy ban điều hành CAF vào ngày 24 tháng 1 năm 2014, đã có ba ứng cử viên chính thức tranh quyền đăng cai giải đấu năm 2021: 

Các quốc gia tham gia chạy đua đăng cai:

 
 
 

Các quốc gia bị loại hoặc rút lui:

 
 
 

Danh sách này khác với danh sách quốc gia đăng cai tổ chức CAN 2019 và 2021 do CAF công bố vào tháng 11 năm 2013, khi đó Cộng hòa Dân chủ Congo, Gabon và Zambia cũng nằm trong danh sách ban đầu.  Cả ba ứng cử viên chính thức cũng tham gia tranh quyền đăng cai Cúp bóng đá châu Phi 2019.

Sau cuộc bỏ phiếu cuối cùng tại cuộc họp của Ủy ban điều hành CAF, vào ngày 20 tháng 9 năm 2014, CAF đã công bố các quốc gia đăng cai các giải AFCON 2019, 2021 và 2023, lần lượt là Cameroon, Bờ Biển Ngà và Guinea.

Thay đổi chủ nhà 
Ban đầu giải đấu này được dự kiến tổ chức tại Bờ Biển Ngà, tuy nhiên do Cameroon bị tước quyền tổ chức CAN 2019 do công tác chuẩn bị chậm trễ (giải năm đó chuyển sang tổ chức tại Ai Cập) nên Cameroon sẽ đăng cai giải lần này. Suất đăng cai của Bờ Biển Ngà và Guinée được chuyển đến cho CAN 2023 và CAN 2025 tương ứng.

Tác động của Đại dịch COVID-19
Ban đầu, giải đấu dự kiến sẽ diễn ra từ ngày 9 tháng 1 đến 6 tháng 2 năm 2021. Các vòng sơ loại, vòng loại thứ nhất và vòng loại thứ 2 đã được diễn ra vào ngày 9 tháng 10 đến ngày 19 tháng 11 năm 2019. Các vòng loại thứ 3 và 4 đã được lên kế hoạch lần lượt diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 23 đến ngày 31 tháng 3 và từ ngày 1 đến ngày 9 tháng 6 năm 2020 và tất cả vòng loại được dự kiến ban đầu đã phải lên lịch lại do đại dịch COVID-19 ở Châu Phi.

Vào ngày 19 tháng 6 năm 2020, Liên đoàn bóng đá Châu Phi (CAF) vẫn chưa quyết định thời điểm các giải đấu cấp châu lục sẽ trở lại và đang ưu tiên xếp lịch thi đấu mới cho Giải vô địch châu Phi 2019–20, bán kết Cúp Liên đoàn châu Phi 2019–20, Giải vô địch các quốc gia châu Phi 2020 bị hoãn và Cúp bóng đá nữ châu Phi 2020, cùng với Cúp bóng đá châu Phi bị lùi sang năm 2021, khi các giải đấu bóng đá trên khắp châu lục đã bị hoãn, hủy bỏ hoặc tạm ngừng.

Tuy nhiên đến ngày 30 tháng 6 năm 2020, CAF thông báo về việc dời thời gian tổ chức Cúp bóng đá Châu Phi năm 2021 sang tháng 1 năm 2022 "sau khi tham khảo ý kiến của các bên liên quan và xem xét tình hình các nước trên thế giới hiện tại", với ngày tổ chức mới sẽ được công bố sau. Sau đó, các giải đấu và sự kiện châu lục khác sắp được tổ chức đã được lên lịch lại hoặc hủy bỏ, bao gồm cả lịch thi đấu mới cho các vòng loại AFCON còn lại, hoàn thành vào tháng 3 năm 2021. Vào ngày 31 tháng 3 năm 2021, đã có thông tin xác nhận rằng vòng chung kết sẽ diễn ra từ ngày 9 tháng 1 đến ngày 6 tháng 2 năm 2022, đúng một năm kể từ ngày dự kiến ban đầu.

Vòng loại

Các đội tham dự

Tổ trọng tài

Trọng tài chính

  Mustapha Ghorbal
  Hélder Martins de Carvalho
  Joshua Bondo
  Pacifique Ndabihawenimana
  Blaise Yuven Ngwa
  Mahmoud El Banna
  Amin Omar
  Bamlak Tessema Weyesa
  Daniel Nii Laryea
  Bakary Gassama
  Mario Escobar (CONCACAF)
  Peter Waweru
  Boubou Traore
  Dahane Beida
  Ahmad Imtehaz Heeralall
  Rédouane Jiyed
  Jean Jacques Ndala Ngambo
  Salima Mukansanga
  Maguette N'Diaye
  Issa Sy
  Bernard Camille
  Victor Gomes
  Sadok Selmi
  Janny Sikazwe

Trợ lý trọng tài

  Abdelhak Etchiali
  Mokrane Gourari
  Jerson Emiliano dos Santos
  Seydou Tiama
  Elvis Guy Noupue Nguegoue
  Carine Atezambong Fomo
  Issa Yaya
  Soulaimane Almadine
  Mahmoud Ahmed Abouelregal
  Ahmed Hossam Taha
  Sidiki Sidibe
  Liban Abdourazak Ahmed
  Gilbert Cheruiyot
  Souru Phatsoane
  Attia Amsaaed
  Lionel Andrianantenaina
  Mustapha Akarkad
  Lahcen Azgaou
  Zakaria Brinsi
  Fatiha Jermoumi
  Arsenio Maringula
  Mahamadou Yahaya
  Samuel Pwadutakam
  Olivier Safari
  Djibril Camara
  El Hadj Malick Samba
  James Fredrick Emile
  Zakhele Siwela
  Mohammed Abdallah Ibrahim
  Khalil Hassani
  Dick Okello

Tổ VAR
  Lahlou Benbraham
  Mehdi Abid Charef
  Mahmoud Mohamed Ashour
  Fernando Guerrero (CONCACAF)
  Samir Guezzaz
  Adil Zourak
  Bouchra Karboubi
  Haythem Guirat

Địa điểm
Dưới đây là những địa điểm tổ chức các trận đấu của Cúp bóng đá châu Phi 2021.

Xếp loại hạt giống

Vòng bảng
Hai đội đứng đầu mỗi bảng cùng với 4 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất sẽ giành quyền vào vòng đấu loại trực tiếp.

Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương, WAT (UTC+1).

Tiêu chí xếp hạng 
Các đội tuyển được xếp hạng theo điểm (thắng 3 điểm, hòa 1 điểm, thua 0 điểm), và nếu bằng điểm, các tiêu chí tiêu chuẩn sau được áp dụng theo thứ tự được đưa ra, để xác định thứ hạng (Quy định Điều 74):

 Điểm số trong các trận đối đầu giữa các đội;
 Hiệu số bàn thắng bại trong các trận đối đầu giữa các đội;
 Bàn thắng ghi được trong các trận đối đầu giữa các đội;
 Nếu có nhiều hơn hai đội bằng điểm và sau khi áp dụng tất cả các tiêu chí đối đầu ở trên, một nhóm phụ các đội tuyển vẫn còn ngang nhau, tất cả các tiêu chí đối đầu ở trên đều được áp dụng lại cho nhóm phụ này;
 Hiệu số bàn thắng bại trong tất cả các trận đấu vòng bảng;
 Sút luân lưu nếu chỉ có hai đội chơi với nhau ở lượt đấu cuối cùng của bảng đấu hòa nhau;
 Bàn thắng ghi được trong tất cả các trận đấu vòng bảng;
 Bốc thăm.

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Bảng E

Bảng F

Thú tự các đội xếp thứ ba

Vòng đấu loại trực tiếp

Cách xác nhận

Sơ đồ

Vòng 16 đội

Tứ kết

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Cầu thủ ghi bàn

Bảng xếp hạng cuối cùng
Theo quy ước thống kê trong bóng đá, các trận đấu quyết định trong hiệp phụ được tính là thắng và thua, trong khi các trận quyết định bằng loạt sút luân lưu được tính là hòa.

|-
| colspan="11"|Bị loại ở tứ kết
|-

|-
| colspan="11"| Bị loại ở vòng 16
|-

|-
| colspan="11"|Bị loại ở vòng bảng
|-

|}

Phát sóng 
Dưới đây là danh sách đài truyền hình phát sóng AFCON 2021:

Bên lề

Trọng tài trận Tunisia vs. Mali 
Trong trận đấu đầu tiên của bảng F giữa Tunisia và Mali, trọng tài người Zambia Janny Sikazwe đã kết thúc trận đấu ở phút 85. Sau khi nhận ra sai lầm, ông yêu cầu hai đội vào sân thi đấu tiếp, và tiếp tục đưa ra những quyết định gây tranh cãi với một thẻ đỏ được rút ra dù ông đã được đề nghị xem VAR. Sau đó, ông cho trận đấu kết thúc ở phút 89:40 mà không cho bất cứ phút bù giờ nào.

Tuy nhiên, trọng tài đã tuyên bố cho trận đấu trở lại sau 25 phút dừng lại để hoàn thành, nhưng các cầu thủ Tunisia từ chối thi đấu. Một báo cáo pháp y nói rằng Sikazwe bị say nắng, điều này góp phần khiến ông xử lý sai trận đấu.

Quốc ca Mauritania 
Trước trận đấu thứ hai của bảng F giữa Mauritania và Gambia, bài quốc ca cũ của Mauritania đã được phát ba lần, khi đội bóng này đang xếp hàng dài để chào cờ. Sau nhiều lần phát sai, các cầu thủ Mauritania đành hát quốc ca mà không có nhạc.

Cổ động viên Cameroon giẫm đạp nhau 
Trước trận đấu thứ 4 vòng loại trực tiếp giữa chủ nhà Cameroon và Comoros, diễn ra vào ngày 24 tháng 1 năm 2022 tại sân vận động Olembe, đã có một vụ giẫm đạp dữ dội bởi các cổ động viên Cameroon. Đám đông CĐV đã phá cổng sân vận động và giẫm đạp lên nhau. Theo một quan chức AFCON thì ít nhất 6 người đã thiệt mạng, còn hãng LSI Châu Phi thì trích lời các bác sĩ ở bệnh viện Messasi rằng họ đã tiếp nhận ít nhất 40 người bị thương do vụ giẫm đạp này. Theo ông Naseri Paul BIya, thống đốc khu vực miền trung của Cameroon, số lượng thương vong có thể còn cao hơn nữa.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 2021 Africa Cup of Nations Organizing Committee 

Cúp bóng đá châu Phi 2021
Cúp bóng đá châu Phi
Bóng đá châu Phi năm 2022
Giải đấu bóng đá quốc tế do Cameroon tổ chức
Thể thao Cameroon năm 2022
Sự kiện thể thao tháng 1 năm 2022 tại châu Phi
Sự kiện thể thao tháng 2 năm 2022 tại châu Phi