Urashima Tarō

là nhân vật chính của một câu chuyện cổ tích Nhật Bản (otogi banashi), theo một phiên bản hiện đại thường được biết đến thì chàng là một ngư dân được tưởng thưởng vì đã giải cứu một con rùa và được đưa xuống Long Cung (Ryūgū-jō) dưới đáy biển. Tại đó, chàng được công chúa Otohime thết đãi như một phần thưởng. Chàng dành thời gian mà chàng tin là chỉ vài ngày với công chúa, nhưng khi chàng trở về quê nhà, chàng phát hiện ra mình đã ra đi ít nhất 300 năm. Khi chàng mở chiếc hộp của báu (tamatebako), được Otohime tặng cho khi chàng lên đường, chàng bị biến thành một cụ già.

Khởi thủy
Câu chuyện bắt nguồn từ truyền thuyết về Urashimako (Urashima no ko hoặc Ura no Shimako) được ghi lại trong nhiều tác phẩm văn học có niên đại từ thế kỷ thứ 8, như Phong thổ ký của tỉnh Tango, Nhật Bản thư kỷ và Vạn diệp tập.

Trong khoảng thời kỳ Muromachi đến Edo, các biến thể của Urashima Tarō đã xuất hiện dưới dạng sách truyện có tên là Otogizōshi, được làm thành những cuộn giấy vẽ và sách tranh hoặc bản in khổ lớn. Những biến thể này có sự khác biệt đáng kể, và trong một số biến thể, có câu chuyện kết thúc với việc Urashima Tarō biến thành một con hạc.

Một số yếu tố mang tính biểu tượng trong phiên bản hiện đại xuất hiện tương đối gần đây. Chân dung chàng cưỡi một con rùa chỉ mới xuất hiện từ đầu thế kỷ 18, và trong lúc chàng được đưa xuống nước đến Long Cung theo cách kể hiện đại, chàng lái một chiếc thuyền đến thế giới của công chúa được gọi là Horai trong các phiên bản cũ hơn.

Lịch sử
Câu chuyện Urashima Tarō quen thuộc với hầu hết người Nhật lấy cốt truyện của tác giả truyện thiếu nhi  sống ở thời kỳ Minh Trị. Một phiên bản kể lại được cô đọng của Sazanami xuất hiện sau đó trong tác phẩm , một phiên bản sách giáo khoa được chuẩn hóa trên toàn quốc của Nhật Bản dành cho cấp bậc tiểu học, và được quần chúng học sinh biết đến rộng rãi. Các phiên bản hiện đại của Urashima Tarō, nhìn tổng thể thì chúng khá giống nhau, đều được dựa trên câu chuyện từ các bộ sách giáo khoa được chuẩn hóa trên toàn quốc.

Cốt truyện 
Một ngày nọ, một ngư dân trẻ tên Urashima Tarō đang câu cá thì thấy một đám trẻ đang tra tấn một con rùa nhỏ. Tarō cứu nó và thả nó trở lại biển. Ngày hôm sau, một con rùa khổng lồ đến gần chàng và nói với chàng rằng con rùa nhỏ mà chàng đã cứu là công chúa của Hoàng đế Biển cả, Ryūjin, người muốn gặp chàng để cảm tạ chàng. Con rùa đã trao cho Tarō một cái mang cá như một phần thưởng và đưa chàng xuống Long Cung (Ryūgū-jō) dưới đáy biển. Tại đó, chàng gặp Hoàng đế và chú rùa nhỏ, hiện là một nàng công chúa đáng yêu, Otohime. Ở mỗi một phương của cung điện là một mùa khác nhau.

Tarō ở lại dưới biển với Otohime được ba ngày thì cảm thấy nhớ nhà và mong muốn về nhà gặp cha mẹ, vì vậy chàng xin phép được về nhà. Công chúa nói rằng nàng rất tiếc khi chàng rời đi, nhưng chúc chàng khỏe mạnh và đưa cho chàng một chiếc hộp thần kỳ gọi là tamatebako (Hộp của báu) sẽ bảo vệ chàng khỏi bị tổn thương, nhưng nàng cảnh báo là đừng bao giờ mở ra dù có chuyện gì đi chăng nữa. Tarō chộp lấy cái hộp, nhảy lên lưng con rùa đã đưa chàng đến đó, và chẳng mấy chốc đã đến bờ biển.

Khi chàng trở về nhà, mọi thứ đã thay đổi rất nhiều. Nhà chàng, cha mẹ chàng và những người chàng biết đều đã ra đi. Khi chàng hỏi có ai biết một người đàn ông tên là Urashima Tarō không. Họ trả lời rằng họ đã nghe thấy ai đó tên chàng đã biến mất trên biển từ lâu lắm rồi. Chàng phát hiện ra rằng 300 năm đã trôi qua kể từ ngày chàng rời đi. Trong lúc bối rối, chàng vô tình mở chiếc hộp mà công chúa đã đưa cho chàng, một đám khói trắng tỏa ra. Chàng đột nhiên già đi, râu tóc bạc phơ, lưng còng xuống. Từ biển phát ra giọng nói buồn bã, ngọt ngào của công chúa: "Ta đã dặn chàng đừng mở cái hộp đó ra. Trong đó chỉ có tuổi già của chàng thôi... ".

Phiên bản thường được biết đến 

Một bản tóm tắt của câu chuyện Urashima từ một trong những cuốn sách giáo khoa được quốc hữu hóa () sẽ được trình bày như bên dưới. Văn bản căn cứ được sử dụng sẽ là Urashima Tarō (うら し ま太郎), từ tái bản lần thứ ba của  hoặc "độc giả quốc ngữ", một cuốn sách giáo khoa quen thuộc được sử dụng trong giai đoạn 1918–1932.  Một bản dịch tiếng Anh đã được cung cấp trong luận án của Yoshiko Holmes. 

Câu chuyện được lưu lại là một trong hàng tá những câu chuyện được đưa vào tái bản lần thứ tư của sách giáo khoa độc giả quốc ngữ còn được gọi là ) được sử dụng vào năm 1933 đến khoảng năm 1940, do đó tiếp tục được hưởng ứng rộng rãi. Vì lý do này, Urashima có thể được coi là một trong những câu chuyện cốt lõi của cái gọi là "truyện cổ tích quốc gia" của Nhật Bản.

Bài hát trường 
Có một số bản dịch được phổ nhạc. Trong số những bài hát trường phổ biến nhất là bài hát "Urashima Tarō" (島) năm 1911 bắt đầu bằng dòng " Mukashi, mukashi Urashima wa, tasuketa kame ni tskerarete (Ngày xửa ngày xưa có chàng Urashima, cứu một chú rùa bị bắt nạt)", được in trong tập  (1911). Tác giả của bài hát này từ lâu đã không rõ danh tính, nhưng người viết lời bài hát hiện được coi là .

Một bài hát khác của trường "Urashima Tarō" (うら し ま たろう, lời của  và phổ nhạc của ) xuất hiện trong Yōnen shōka (1900). Mặc dù được viết bằng tiếng Nhật kinh viện cứng nhắc, Miura coi phiên bản này quen thuộc hơn.

Otogizōshi 
Rất lâu trước các phiên bản trong sách giáo khoa thế kỷ 19, đã có những phiên bản otogi-zōshi từ thời Muromachi. Thông thường, các nhà phê bình sử dụng thuật ngữ otogizōshi được mặc định đề cập đến văn bản được tìm thấy trong Otogi Bunko, vì nó được in và phổ biến rộng rãi.

Otogi Bunko 
Trong biến thể Otogi Bunko, một ngư dân trẻ tên Urashima Tarō bắt một con rùa bằng dây câu của mình và thả nó đi. Ngày hôm sau, Urashima bắt gặp một chiếc thuyền với một người phụ nữ trên thuyền mong muốn được hộ tống về nhà. Nàng không xác định mình là ai, mặc dù thực chất nàng chính là biến hình của con rùa mà Urashima thả đi. Khi Urashima chèo thuyền đến chốn hoa lệ của nàng, nàng đề nghị họ kết hôn. Chốn hoa lệ ấy là Long Cung, nơi tứ phương của cung điện đều là mỗi một khu vườn có một mùa khác nhau. Urashima quyết định trở về nhà sau ba năm và được tặng một  làm quà chia tay. Chàng trở về quê nhà và thấy nó hoang vắng, và phát hiện ra 700 năm đã trôi qua kể từ lần cuối cùng chàng rời xa nơi này. Chàng không thể kiềm chế sự cám dỗ của mình để mở chiếc hộp mà đáng ra không nên mở, trong chiếc hộp là ba đám mây màu tím xuất hiện và biến chàng thành một cụ già. Câu chuyện kết thúc bằng việc Urashima Tarō biến thành một con hạc, và vợ chàng trở lại hình dạng của một con rùa, hai người sau đó được tôn sùng là myōjin (vị thần Shinto).

Biến thể và các nhóm 
Thực tế có hơn 50 văn bản hiện còn của otogi-zōshi Urashima Tarō. Những biến thể này rơi vào bốn nhóm chính, được gộp lại bởi sự giống nhau của chúng. Văn bản Otogi Bunko thuộc về Nhóm IV.

Nhóm gần nhất với phiên bản hiện đại 

Phiên bản Otogi Bunko, mặc dù ở trạng thái thông thường là văn bản in, khác biệt đáng kể so với truyện kể thiếu nhi điển hình được xuất bản vào thời hiện đại: nhân vật chính không chuộc con rùa từ người khác để cứu nó, cũng không có yếu tố cưỡi rùa.

Các văn bản nhóm I giống với phiên bản hiện đại hơn, vì nó chứa yếu tố Urashima mua rùa để cứu nó. Ngoài ra, nhóm này rõ ràng đặt tên công chúa là Otomime (hoặc "Kame-no-Otohime")  trong khi nàng vẫn chưa được đặt tên trong nhóm Otogi Bunko. Và thành ngữ tamatebako hay "hộp của báu" quen thuộc với độc giả hiện đại cũng được thấy trong văn bản chính của Nhóm I, chứ không phải các nhóm khác (ngoại trừ bài thơ nội suy).

Cuộn hình ảnh trong tuyển tập của Thư viện Bodleian, Đại học Oxford cũng thuộc nhóm I.

Hayashi Kouhei đã nêu bật các đặc điểm của các văn bản của Nhóm I như sau: 1) Urashima chuộc một con rùa bị người khác bắt, 2) Thuyền đến để chuyển chàng đến Horai, 3) Bốn mùa trong Long Cung đã làm nguôi đi nỗi nhớ thay vì khơi gợi nỗi nhớ nhà,  4) Dân làng công nhận sự trường thọ của chàng đã làm lễ hỏa táng chàng 5) Khói từ tamatebako bay đến Horai khiến Công chúa Otohime đau buồn.

Ghi chú

Chú thích

Thư mục 
 Akima, Toshio (1993), “The Myth of the Goddess of the Undersea World and the Tale of Empress Jingu's Subjugation of Silla”, Japanese Journal of Religious Studies 20, doi:10.18874/jjrs.20.2-3.1993.95-185  Đã bỏ qua tham số không rõ |citeseerx= (trợ giúp)
 Ashiya, Shigetsune (蘆谷重常) (1936), Kokka kyōkasho ni arawaretaru kokumin setsuwa no kenkyuū 国定教科書に現れたる国民説話の研究 [Research on folk tales found in nationally designated textbooks] (bằng tiếng Nhật), Kyozaisha, tr. 179–215 
 Aston, William George (1896). Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697 1. London: Japan Society of London. tr. 368. 
 Chamberlain, Basil Hall (1886), The Fisher-boy Urashima, Japanese Fairy Tale Series (8), Kobayashi Eitaku (illustr.), Kobunsha 
 Holmes, Yoshiko (2014). Chronological Evolution of the Urashima Tarō Story and its Interpretation (PDF) (M. A.). Victoria University of Wellington. 
 Hayashi, Kouhei (林晃平) (2001), “Urashima densetsu ni okeru gazō no mondai” 浦島伝説における画像の諸問題 [Various issues on images in the Urashima legend], Proceedings of the International Conference on Japanese Literature in Japan. (bằng tiếng Nhật) 24: 33–54 
 Hayashi, Kouhei (林晃平) (2011), “Iwayuru otogizōshi Urashimatarō no tenkai: kin'nen ni okeru shohon kenkyū to sono yukue wo meguri” 所謂御伽草子「浦島太郎」の展開－近年における諸本研究とその行方をめぐり－ [The Development of Otogizoushi "Urashima Taro"]  (PDF), Bulletin of Tomakomai Komazawa University (bằng tiếng Nhật) 24: 1–37 
 Hayashi, Kouhei (林晃平) (2013), “Okkusufōdo daigaku zō emaki Urashimatarō no honkoku to kaidai” オックスフォード大学蔵絵巻「浦島太郎」の翻刻と解題 [The Tale of Urashima in the Bodleian Library, University of Oxford]  (PDF), Bulletin of Tomakomai Komazawa University (bằng tiếng Nhật) 27: 1–31 
 Hayashi, Kouhei (林晃平) (2016), “Tamatebako no kitashi kata: Urashima densetsu imēji no keisei” 玉手箱の来し方―浦島伝説イメージの形成― [The Origin of the Tamatebako]  (PDF), Bulletin of Tomakomai Komazawa University (bằng tiếng Nhật) 31: 1–31 
 Makino, Yoko (牧野陽子) (2011), “Unasaka no fūkei:Hān to Chenbaren sorezore no Urashima densetsu (1)” 海界の風景〜ハーンとチェンバレンそれぞれの浦島伝説〜（一） ["Past the bounds of Ocean": The Legend of Urashima as told by L. Hearn and B. S. Chamberlain (1)], Seijo University Economic Papers (bằng tiếng Nhật) 191: 138–116 
 McKeon, Midori Yamamoto (1996), The Urashima Legend: Changing Gender Representations in a Japanese Tale, University of California, Berkeley 
 Miura, Sukeyuki (三浦佑之) (1989), Urashima Tarō no bungakushi: ren'ai shōsetsu no hassei 浦島太郎の文学史: 恋愛小說の発生 [Urashima Taro's literary history: emergence of the romance novel] (bằng tiếng Nhật), Goryu Shoin 
 Nakashima, Mayumi (中嶋真弓) (2010), “Shōgakkō kokugo kyōkasho kyōzai 'Urashima Tarō' sairoku no hensen” 小学校国語教科書教材「浦島太郎」採録の変遷 [Changes in the inclusion of the story of Urashima Taro in Japanese-language educational materials for primary schools]  (PDF), Bulletin of Aichi Shukutoku University, Faculty of Letters, Graduate School of Letters (35): 129 
 Satomi, Shigemi (里見繁美) (2001), “Hān no Urashima densetsu ni taisuru ninshiki:washinton āvingu no sakuhin wo kijiku ni” ハーンの浦島伝説に対する認識―ワシントン.アーヴィングの作品を基軸に― [Hearn's conception of Urashima Legend: with Washington Irving's works as base], Hikaku Bungaku, the Journal of Comparative Literature of JCLA (bằng tiếng Nhật) 44: 99–111 
 Seki, Keigo biên tập (1963), Robert J. Adams (tr.), “Urashima Taro”, Folktales of Japan (University of Chicago Press): 111–114 
 (reprinted in) Tatar, Maria biên tập (2017), “Urashima Taro”, Beauty and the Beast: Classic Tales About Animal Brides and Grooms (Penguin): 167–171, ISBN 9781101992951 
 Sugiyama, Yoko (1964), “Time and folk literature: a comparative study”, East-West Review 1 (2): 145–166, ISBN 9784861660535 
 Tagaya, Yuko (2011), “Far Eastern Islands and their Myths: Japan”, Islands and Cities in Medieval Myth, Literature, and History: Papers Delivered at the International Medieval Congress, University of Leeds, in 2005, 2006, and 2007 (Peter Lang): 91–112, ISBN 9783631611654 
 Takanashi, Kenkichi (高梨健吉) (1989), “Chembaren no eiyaku Urashima” チェンバレンの英訳浦島 [Chamberlain's translation of Urashima], Eibungaku Kenkyū (英学史研究) 1989 (1): 113–127  
(In Japanese and some English)

Liên kết ngoài 
 Urashima Tarō (bằng tiếng Anh) 
 Truyền thuyết về Urashima Tarō trong 24 bức ảnh được vẽ trên một bức tường gần hồ Saroma ở Hokkaido 
 Urashima Tarō (bằng tiếng Anh), từ Thần thoại Nhật Bản (1873) 
 Triển lãm cuộn Bộ sưu tập đặc biệt của BYU , với phần trình bày chớp nhoáng về một cuộn mô tả câu chuyện về Urashima Tarō

Truyện cổ tích Nhật Bản
Văn hóa dân gian Nhật Bản
Tác phẩm về du hành thời gian