Tiếng Adygea

Tiếng Adygea ( hay ; ) còn được gọi là tiếng Tây Circassia (), là một trong hai ngôn ngữ chính thức ở Cộng hòa Adygea (Liên bang Nga), ngôn ngữ còn lại là tiếng Nga.

Có khoảng 128.000 người nói tiếng Adygea ở Nga, hầu hết đều là người bản ngữ. Tổng cộng, có khoảng 300.000 người nói trên toàn thế giới. Cộng đồng nói tiếng Adygea lớn nhất là ở Thổ Nhĩ Kỳ, được nói bởi cộng đồng di cư hậu Chiến tranh Nga-Circassia (khoảng năm 1763-1864). Thêm vào đó, tiếng Adyghe được nói bởi Cherkesogai ở Krasnodar Krai.

Tiếng Adygea thuộc ngữ hệ Tây Bắc Kavkaz. Tiếng Kabardia (còn được gọi là tiếng Đông Circassia) là một "họ hàng" rất gần, được một số người coi là phương ngữ của tiếng Adygea; hoặc của một ngôn ngữ Circassia lớn hơn. Tiếng Ubykh, tiếng Abkhaz và tiếng Abaza có mối quan hệ xa hơn với tiếng Adygea.

Ngôn ngữ này được chuẩn hóa sau Cách mạng Tháng Mười năm 1917. Từ năm 1936, chữ Kirin được sử dụng để viết tiếng Adygea. Trước đó, một bảng chữ cái dựa trên chữ Ả Rập đã được sử dụng cùng với chữ Latinh. Trong những năm gần đây, một dạng chữ viết Latinh mới đã được phát minh nhằm tìm cách đưa vào các âm vị từ tất cả các phương ngữ Adygea và Kabardia, cũng như các ngôn ngữ Bắc Kavkaz khác.

Hệ thống chữ viết 
Tiếng Adygea hiện đại sử dụng bảng chữ cái Kirin với việc bổ sung của kí tự  (palochka). Trước đây, bảng chữ cái tiếng Ả Rập (trước 1927) và Latinh (1927-38) từng được sử dụng.

Xem thêm 

 Adyge mak ', tờ báo chính tiếng Adygea

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Grammar of the Circassian Language. Useful site to learn the Adyghe grammar.
 
 Adyghe alphabet, Omniglot.
 .
 Adyghe sample, Language Museum.
 Learning Adyghe resource.
 Learn Circassian, International Centre for Circassian Studies (ICCS).
 Rferl North Caucasus Radio.
 Adyghe transliteration tool.
 Ancient Adyghe Abkhaz–Abaza Ubykh alphabet.
 How to count in Adyghe language.
 Adyghe language dictionary.
 Recordings of Adyghe language

Vùng Krasnodar
Adygea
Ngôn ngữ chắp dính
Ngôn ngữ tại Thổ Nhĩ Kỳ
Ngôn ngữ tại Syria
Ngôn ngữ tại Nga
Ngôn ngữ tại Jordan
Ngôn ngữ tại Iraq