Định luật eponymy của Stigler

Định luật eponymy của Stigler (tiếng Anh: Stigler's law of eponymy), do giáo sư thống kê Stephen Stigler của Đại học Chicago đề xuất trong ấn phẩm "Stigler’s law of eponymy" năm 1980 của ông, tuyên bố rằng không có khám phá khoa học nào được đặt theo tên của người phát hiện ra nó. Các ví dụ bao gồm Định luật Hubble, được Georges Lemaître đưa ra 2 năm trước khi Edwin Hubble tuyên bố nó; Định lý Pythagoras, được các nhà toán học Babylon biết đến trước Pythagoras; và Sao chổi Halley, được các nhà thiên văn học quan sát ít nhất từ năm 240 trước Công nguyên (mặc dù tên gọi chính thức của nó là do dự đoán toán học đầu tiên về hiện tượng thiên văn như vậy trên bầu trời, chứ không phải do phát hiện ra nó). Chính Stigler đã cho rằng nhà xã hội học Robert K. Merton mới chính là người phát hiện ra "định luật Stigler" để chứng tỏ rằng nó tuân theo quy luật riêng của nó, mặc dù hiện tượng này trước đó đã được những người khác ghi nhận.

Nguồn gốc
Sự ca ngợi trong lịch sử đối với những khám phá thường được trao cho những người nổi tiếng quan tâm đến một ý tưởng chưa được biết đến rộng rãi, cho dù người đó có phải là người phát minh ra nó hay không - các lý thuyết có thể được đặt tên rất lâu sau khi khám phá ra chúng. Trong trường hợp dùng eponym, ý tưởng sẽ được đặt theo tên của người đó, ngay cả khi người đó được các nhà lịch sử khoa học thừa nhận không phải là người đã phát hiện ra nó. Thông thường, nhiều người sẽ nảy ra một ý tưởng mới trong cùng một thời điểm, như trong trường hợp vi tích phân. Việc tên tuổi của nhà khoa học có gắn liền với lịch sử hay không có thể phụ thuộc vào mức độ phổ biến của tác phẩm mới và danh tiếng của nhà xuất bản.

Tham khảo

Xem thêm
 
  (Festschrift for Robert K. Merton)

Liên kết ngoài
  on 
  Stigler's law is described near the end of the article

Xã hội học tri thức khoa học
Phương pháp khoa học
Eponym