Ugali

Ugali hoặc còn gọi là Posho hay Sima là một loại bột ngô làm từ ngô (bắp) hoặc cám ngô ở một số quốc gia ở Châu Phi Ugali đôi khi được làm từ các loại bột khác, chẳng hạn như bột kê hoặc lúa miến, và đôi khi được trộn với bột sắn. Loại bột ngô này được nấu trong nước sôi hoặc có chế thêm sữa cho đến khi đạt được độ đặc quánh giống như bột nhào hoặc đến khi có độ chắc. Năm 2017, món ăn này được xếp vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại của UNESCO, là một trong số ít món ăn trong danh sách này. Từ Ugali là một thuật ngữ trong ngôn ngữ châu Phi bắt nguồn từ tiếng Swahili; nó còn được gọi thông dụng là Nsima trong các ngôn ngữ Malawi như Chichewa và Chitumbuka. Ở các vùng của Kenya, món ăn còn có tên thân mật là nguna.

Ugali (khi được nấu thành cháo, nó được gọi là Uji) được ăn kèm với khoai lang, chuối chín, khoai tây và thậm chí cả bánh mì. Ugali dạng bánh khô thường được dùng với rau sống, món hầm hoặc Sukumawiki (còn được gọi là cải xoăn). Ugali là một loại thực phẩm thiết yếu cung cấp tinh bột phổ biến nhất trong các món ăn địa phương của vùng Hồ Lớn Châu Phi và Nam Phi. Khi Ugali được làm từ một loại tinh bột khác, nó thường được đặt tên theo vùng cụ thể. Cách ăn Ugali truyền thống (và phổ biến nhất ở các vùng nông thôn) là dùng tay phải lăn một cục thành một viên rồi chấm vào nước sốt hoặc món hầm gồm rau xay nhuyễn hoặc thịt. Người ta bấm vào viên bộ tạo chỗ lõm bằng ngón tay cái để xúc và quấn quanh các miếng thịt để gắp chúng giống như cách mà bánh mì dẹt được dùng để vét đồ. Ugali còn sót lại cũng có thể được dùng với trà vào sáng hôm sau.

Tên gọi
Loại bột ngô này có rất nhiều tên gọi được biết đến ở các địa phương như:

 Agidi – Người Igbo, Nigeria
 Akple – Người Ewe, Akumè – Mina – Togo
 Busuma [Bukusu] – Kenya
 Bando – Người Soga, Uganda
 Bidia – Cộng hòa Dân chủ Congo
 Bogobe/Phaletšhe – Botswana, Nam Phi
 Bugali – Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Sudan, Nam Sudan, Rwanda
 Buhobe – Người Lozi
 Buru – Kenya, Người Luo
 Busima – Bagisu, Uganda
 Chenge –  Kenya, Luo
 Chima – Mozambique
 Couscous de Cameroon – Cameroon
 Dona
 Fitah – Sudan, Nam Sudan, Congo
 Foutou – Bờ Biển Ngà
 Fufu – Sierra Leone
 Funge de milho – Angola (miền Bắc)
 Sadza – Kalanga, Botswana và Zimbabwe 
 Isitshwala – Botswana, Người Ndebele
 Isishwala – Nam Phi, Người people
 Kawunga – Người Ganda, Uganda
 Kimnyet – Người Kalenjin, Kenya
 Kuon – Kenya, Người Luo
 Kwen wunga – tiếng Alur, Uganda
 Lipalishi – Eswatini
 Mdoko – Người Zulu, Nam Phi
 Mieliepap – Lesotho, Nam Phi
 Mogo –  Kenya, Luo
 Moteke – DR Congo
 Mutuku – Nam PHi
 Nfundi – Cộng hòa Congo
 Ngima – Người Kamba, Kenya, Người Kikuyu
 Nkima – Kenya, Người Meru
 Nshima – DR Congo Kasai
 Nsima – Malawi, Zambia
 Obokima – Kenya, Người Kisii
 Obusuma – Kenya, Bộ tộc Nyole
 Eko – Nigeria, Yoruba
 Oshifima – Namibia Người Ovambo
 Pap – Namibia, Nam PHi
 Papa/Bogobe – Lesotho, South Africa
 Pâte [Pháp] – Togo
 Phuthu/phalishi – Người Zulu, Nam PHi
 Pirão – Angola (miền Nam)
 Posho – Uganda
 Saab – Ghana, Người Kusasi
 Sadza – Người Shona
 Sakora – Nigeria
 Sakoro – Ghana
 Sembe – Tanzania, Kenya 
 Shadza – Người Kalanga, Botswana
 Shima
 Shishima – Zambia
 Sima – Chewa, người Tumbuka, và người Ngoni
 Soor – Somalia, Zambia
 Tuozafi (hoặc T.Z.) – Ghana
 Tuwo – Hausa, Nigeria
 Ubugali – Rwanda
 Ubwali – Người Bemba
 Ugali – Kenya, Malawi, Mozambique, Tanzania, Uganda, Người Yao, Swahili
 Um'ratha –  Người Ndebele, Nam Phi
 Upswa – Mozambique
 Bohobe – Sotho, Nam Phi, Lesotho
 Vhuswa – Người Venda, Nam Phi
 Vuswa – Người Tsonga, Nam Phi
 Xima – Mozambique

Chú thích

Tham khảo
  is a semi-autobiographical novel focused on the story of a Rhodesian family in post-colonial Rhodesia (present-day Zimbabwe), during the 1960s.
 In Douglas Rogers' book The Last Resort: A Memoir of Zimbabwe (September 2009), Naomi, an elderly Malawian woman whom Rogers calls "Mrs. John", brings her husband, John Muranda, the other John, John Agoneka, and Rogers bowls of warm sadza, which Rogers explains "Mrs. John" cooks daily, over a wood fire outside the Murandas' home. (Crown/Random House, LLC, ASIN: B002PXFYIS, Chapter 4, page 23).

Liên kết ngoài
 A brief history of maize
 Article on nshima and ndiwo 
 BBC article about nshima
 Basic Ugali Recipe
Ẩm thực châu Phi