Edward Teller

Edward Teller (Hungarian: Teller Ede; 15 tháng 1 năm 1908 – 9 tháng 9 năm 2003) là một nhà vật lý lý thuyết người Mỹ gốc Hungary. Ông được biết đến một cách không chính thức là "cha đẻ của bom khinh khí", mặc dù ông nói ông không quan tâm đến danh hiệu này. Ông đóng góp rất nhiều cho ngành vật lý hạt nhân và vật lý phân tử, quang phổ học (đặc biệt, các hiệu ứng Jahn-Teller và Renner-Teller) và vật lý bề mặt. Ông mở rộng lý thuyết của Enrico Fermi về phân rã beta, với quá trình chuyển đổi Gamow-Teller, là một bước nhảy vọt quan trọng trong ứng dụng của lý thuyết này, trong khi hiệu ứng Jahn-Teller và lý thuyết Brunauer-Emmett-Teller (BET) giữ lại công thức ban đầu của chúng và vẫn là lý thuyết trụ cột trong vật lý và hóa học. Teller cũng đóng góp vào lý thuyết Thomas-Fermi, tiền thân của lý thuyết phiếm hàm mật độ, một công cụ tiêu chuẩn hiện đại trong cơ học lượng tử khi xem xét các phân tử phức tạp. 

Năm 1953, cùng với Nicholas Metropolis và Marshall Rosenbluth, Teller viết một bài báo, với nội dung là một điểm khởi đầu tiêu chuẩn cho các ứng dụng của phương pháp Monte Carlo vào cơ học thống kê.

Chú thích

Tham khảo

Nguồn tham khảo 
Herken (2002) là nguồn tham khảo chính nếu không được chỉ rõ.
 Broad, William J. Teller's War: The Top-Secret Story Behind the Star Wars Deception. New York: Simon & Schuster, 1992. ISBN 0-671-70106-1.
 Herken, Gregg. Brotherhood of the Bomb: The Tangled Lives and Loyalties of Robert Oppenheimer, Ernest Lawrence, and Edward Teller. New York: Henry Holt, 2002. ISBN 0-8050-6588-1.
 Goncharov, German (2005)."The extraordinarily beautiful physical principle of thermonuclear charge design (on the occasion of the 50th anniversary of the test of RDS-37 – the first Soviet two-stage thermonuclear charge". Physics-Uspekhi 48 (11): 1187–1196.Bibcode:2005PhyU...48.1187G. doi:10.1070/PU2005v048n11ABEH005839.  Russian text (free download)
 Gorelik, Gennady (2009)."The Paternity of the H-Bombs: Soviet-American Perspectives". Physics in Perspective 11 (2): 169–197.Bibcode:2009PhP....11..169G. doi:10.1007/s00016-007-0377-8. 
 O'Neill, Dan. The Firecracker Boys. New York: St. Martin's Press, 1994. ISBN 0-312-11086-3.
 Rhodes, Richard. Dark Sun: The Making of the Hydrogen Bomb. New York: Simon and Schuster, 1995. ISBN 0-684-80400-X.
 Teller, Edward, with Judith L. Shoolery. Memoirs: A Twentieth-Century Journey in Science and Politics. Cambridge, Mass.: Perseus Publishing, 2001. ISBN 0-7382-0532-X.
 Blumberg, Stanley; Louis Panos (1990).Edward Teller: Giant of The Golden Age of Physics. New York: Macmillan Publishing Company. pp. 82, 83.ISBN 0-684-19042-7.

Đọc thêm 
Sách của Teller
 Our Nuclear Future; Facts, Dangers, and Opportunities (1958)
 Basic Concepts of Physics (1960)
 The Legacy of Hiroshima (1962)
 The constructive uses of nuclear explosions. (1968)
 Energy from Heaven and Earth (1979)
 The Pursuit of Simplicity (1980)
 Better a Shield Than a Sword: Perspectives on Defense and Technology (1987)
 Conversations on the Dark Secrets of Physics (1991)
 Memoirs: A Twentieth-Century Journey in Science and Politics (2001)
Sách về Teller
 William J. Broad, Teller's war: the top-secret story behind the Star Wars deception (Simon & Schuster, 1992).
 Gregg Herken, Brotherhood of the bomb: the tangled lives and loyalties of Robert Oppenheimer, Ernest Lawrence (Henry Holt, 2002).
 Peter Goodchild, Edward Teller: the real Dr. Strangelove (Harvard University Press, 2005).
 Stanley A. Blumberg and Louis G. Panos. Edward Teller: giant of the golden age of physics; a biography (Scribner's, 1990)
 Istvan Hargittai, Judging Edward Teller: a closer look at one of the most influential scientists of the twentieth century (Prometheus, 2010).
Các sách khác tham chiếu đến Teller
 Carl Sagan writes at length about Teller's career in chapter 16 of his book The Demon-Haunted World: Science as a Candle in the Dark (Headline, 1996), p. 268–274.
 Lawrence Livermore National Laboratory's Science and Technology Review contains 10 articles written primarily by Stephen B. Libby in 2007, about Edward Teller’s life and contributions to science, to commemorate the centennial of his birth in 2008.
 Heisenberg sabotaged the atomic bomb (Heisenberg hat die Atombombe sabotiert) an interview in German with Edward Teller in: Michael Schaaf: Heisenberg, Hitler und die Bombe. Gespräche mit Zeitzeugen. Berlin 2001, ISBN 3-928186-60-4.

Liên kết ngoài 
 1986 Audio Interview with Edward Teller by S. L. Sanger Voices of the Manhattan Project
 Annotated Bibliography for Edward Teller from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 
 LLNL's Edward Teller page 
 LLNL Interview with Edward Teller 
 Appearances on C-SPAN
 "Edward Teller's Role in the Oppenheimer Hearings"  interview with Richard Rhodes
 Edward Teller's FBI file  – Outlines years of FBI agents trying to establish whether or not he was the same person as another Edward Teller who taught at a Marxist school in New York.
 Video excerpts from a televised debate between Edward Teller and Linus Pauling, titled "Fallout and Disarmament," ngày 20 tháng 2 năm 1958
 Excerpts from the Transcript of the Teller-Szilard debates on "Camera Three" CBS television program June 3 and 10 1962. Contained in "Toward a Livable World: Leo Szilard".
 A rare photo of Szilard and Teller together, from the 1960s televised debates they participated in.
 Edward Teller  Biographical memoir of Teller by Freeman Dyson, released by the National Academy of Sciences.
 A radio interview with Edward Teller  Aired on the Lewis Burke Frumkes Radio Show in January 1988.
 The Paternity of the H-Bombs: Soviet-American Perspectives 
 Edward Teller tells his life story at Web of Stories (video)
 Edward Teller speaks at Lasers '87 

Sinh năm 1908
Mất năm 2003
Nhà phát minh Mỹ
Nhà vật lý Hungary
Người Budapest
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Giáo sư Đại học California tại Berkeley
Nhà vật lý lý thuyết