Nanda Bayin

Nanda Bayin (, ; 9 tháng 11 năm 1535 - ), là vua của triều đại Toungoo của Miến Điện (Myanmar) từ năm 1581 đến 1599. Ông là người đưa đến sự sụp đổ của Đế chế Toungoo, đế chế lớn nhất trong lịch sử Đông Nam Á.

Là con trai cả của Vua Bayinnaung là một trong những chỉ huy chính trong các chiến dịch quân sự của cha ông để mở rộng và bảo vệ đế chế. Là vua, Nanda phải đối mặt với nhiệm vụ bất khả thi là giữ các "miền đất không thể tồn tại" của cha mình cùng nhau. Ông không bao giờ có được sự ủng hộ hoàn toàn của các chư hầu. Trong ba năm đầu tiên trị vì của ông, cả Thượng Miến Điện và Xiêm La đều nổi dậy. Mặc dù ông không bao giờ có được một phần ba quân đội của cha mình, Nanda không thể đi đến thỏa thuận với các vương quốc nhỏ hơn. Trong khoảng thời gian từ năm 1584 đến năm 1593, ông đã phát động năm cuộc xâm lăng Xiêm, sự suy yếu của Vương quốc ngày càng lộ rõ, quyền lực của nhà vua không thể đến được với của các chư hầu. Từ năm 1593 trở đi, chính ông đã trở thành người phòng thủ, không thể ngăn chặn một cuộc xâm lược của Xiêm, ông để mất toàn bộ vùng bờ biển Tenasserim vào năm 1594, cũng như không thể ngăn chặn các chư hầu còn lại nổi dậy độc lập vào năm. Năm 1599, Nanda đầu hàng lực lượng nổi dậy, ông bị bắt làm tù binh. Một năm sau, ông bị Natshinnaung ám sát.

Nanda là một vị vua đầy nghị lực, người có lẽ là một vị vua Miến Điện "trên trung bình". Nhưng ông đã phạm sai lầm khi cố gắng giữ vững một đế chế "quá mức vô lý" được xây dựng chủ yếu dựa trên các mối quan hệ lỏng lẽo giữa các chư hầu. Những thất bại của ông này đã dạy cho những người kế vị thế kỷ 17 rằng không được phép vượt quá phạm vi của họ và hoàn thiện một hệ thống hành chính tập trung hơn với các cải cách hành chính khôi phục Toungoo, và với sự sửa đổi của Konbaung, sẽ kéo dài đến cuối chế độ quân chủ Miến Điện đến năm 1885, có nguồn gốc từ những thất bại của Nanda Bayin.

Ghi chú

Tham khảo

Sách tham khảo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Mất năm 1600
Sinh năm 1535