Huân chương Mặt trời mọc

là một huân chương của Nhật Bản, được thành lập vào năm 1875 bởi Thiên hoàng Minh Trị. Huân chương này là huân chương quốc gia đầu tiên được trao tặng bởi chính phủ Nhật Bản, được tạo ra ngày 10 tháng 4 năm 1875 bởi theo nghị định của Hội đồng Nhà nước. Huân chương có chứa các tia tượng trưng cho các tia nắng lúc mặt trời mọc. Thiết kế của Huân chương Mặt trời mọc tượng trưng cho năng lượng mạnh mẽ như mặt trời mọc, song song với khái niệm "mặt trời mọc" của Nhật Bản ("Vùng đất Mặt trời mọc").

Huân chương được trao cho những người có thành tích xuất sắc trong các lĩnh vực sau đây: quan hệ quốc tế, phát triển văn hoá Nhật Bản, những tiến bộ trong lĩnh vực của họ, phát triển phúc lợi xã hội hoặc giữ gìn môi trường. Trước khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai, nó cũng được trao cho sự gương mẫu trong phục vụ quân sự. Bắt đầu từ năm 2003, hai hạng thấp nhất (hạng Bảy và hạng Tám) bị bãi bỏ, hạng cao nhất của nó là Đại thập tự với Đồng hoa được tách ra thành một huân chương mới cao hơn là Huân chương Đồng hoa, với một hạng đơn nhất là Đại Thập tự.

Trong khi là huân chương cao thứ ba được trao tặng bởi chính phủ Nhật Bản thì Huân chương Mặt trời mọc lại là huân chương cao cấp nhất thường được trao tặng. Huân chương cao nhất của Nhật Bản, Huân chương Hoa cúc (Order of the Chrysanthemum), được dành cho nguyên thủ quốc gia hoặc người đứng đầu hoàng gia, trong khi huân chương cao thứ hai, Huân chương Đồng hoa chủ yếu là dành cho các chính trị gia.

Phiên bản hiện đại của niềm vinh dự này được trao cho người nhận không phải người Nhật bắt đầu từ năm 1981 (mặc dù một số người nước ngoài đã được ban cho vinh dự từ trước Thế chiến II); và phụ nữ được trao tặng tước hiệu này bắt đầu từ năm 2003 (trước đó, phụ nữ được trao tặng Huân chương Bảo quan). Việc trao tặng tước hiệu được quản lý bởi Cục Vinh danh của Văn phòng Thủ tướng. Nó được trao tặng theo tên của Hoàng đế và có thể được truy tặng.

Huân chương này có thể được trao cho người mang hoặc không mang quốc tịch Nhật Bản.

Các thứ hạng 
Huân chương này được trao với chín hạng (hạng Đại thập tự với Đồng hoa, hạng 1 đến hạng 8) cho tới năm 2003, khi hạng Đại Thập tự với Huân chương Đồng hoa được được tách ra thành Huân chương Đồng hoa, và hai hạng thấp nhất là hạng 7 và 8 bị bãi bỏ. Kể từ đó, nó đã được trao tặng với sáu hạng. Thông thường, một giấy chứng nhận được chuẩn bị để đi cùng với huân chương, và trong một số trường hợp hiếm, chữ ký cá nhân của Thiên hoàng sẽ được thêm vào. Như một minh hoạ của từ ngữ trong văn bản, một bản dịch của một giấy chứng nhận năm 1929 đại diện cho biết:

Phù hiệu 
Ngôi sao cho Đại Thập tự và Hạng Nhì là một ngôi sao bạc tám đỉnh, mỗi đỉnh có ba tia màu bạc thay thế; huy hiệu trung tâm là đại diện cho phù hiệu. Nó được đeo trên ngực trái cho Đại Thập tự, đeo trên ngực phải cho hạng Nhì.

Phù hiệu cho Đại Thập tự cho tới Hạng Sáu là một huy hiệu tám đỉnh mang một đĩa dạng mặt trời tráng men màu đỏ đặt ở trung tâm, với các đỉnh mạ vàng (hạng Một tới Tư), với bốn đỉnh mạ vàng và bốn đỉnh mạ bạc (hạng Năm), hoặc với các đỉnh mạ bạc (hạng Sáu); mỗi đỉnh gồm ba tia màu trắng được tráng men. Nó được treo ba lá Đồng hoa tráng men (không phải lá của hoa cúc như thông tin của Cục Vinh danh) trên một dải ruy băng màu trắng với sọc viền màu đỏ, đeo như một khăn choàng vào vai phải cho tước Đại Thập tự, như một dây chuyền cho hạng Hai và Ba và đính trên ngực trái cho hạng Tư đến Sáu (với một nơ (rosette) cho hạng Bốn).

Phù hiệu cho Hạng Bảy và Tám bao gồm một huy chương bằng bạc trong hình dạng của ba lá Đồng hoa, tráng men cho hạng Bảy và nhẵn cho hạng Tám. Cả hai được treo trên một ruy băng, một lần nữa với màu trắng với sọc viền màu đỏ, và đeo trên ngực trái. Cả hai hạng đã được bãi bỏ vào năm 2003 và thay thế bằng Huân chương Đồng hoa, một tước hiệu đơn hạng hiện tại có thứ tự cao hơn Huân chương Mặt trời mọc.

Những người nhận đáng chú ý

Hạng Nhất, Đại Thập tự 

 Vũ Khoan, 2007 
 Phan Văn Khải, 2006 
 Phạm Gia Khiêm, 2012 
 Edmund Allenby, 1921
 Thamir Ghadhban, 2016
 James F. Amos, 2014
 Michael Armacost, 2007
 Richard Armitage, 2015
 Pridi Banomyong (1900–1983)
 Arthur Barrett, 1921
 Edmund Barton (1849 - 1920), 1905
 Carol Bellamy, 2006
 Felix von Bendemann, 1906
 Abdelmalek Benhabyles, 2012.
 Charles Reed Bishop (1822–1915)
 Sepp Blatter, 2009
 Gustave Emile Boissonade (1825–1910), 1909
 Laurens Jan Brinkhorst, 2009
 Arleigh Burke (1901–1996)
 Erwin Bälz (1849–1913), 1905
 George W. Casey, Jr. 2010
 Krasae Chanawongse, 2004
 Kemal Derviş, 2009
 Malcolm Fraser, 2006
 Jerome Isaac Friedman, 2016
 Sir Stephen Gomersall KCMG,  2015
Hermann Goring (1893-1946) 
 António Guterres, 2002
 Sri Sultan Hamengkubuwono IX (1912–1988)
 John Hamre, 2016
 Hara Kenzaburō (1907–2004)
 Dennis Hastert, 2010
 Honda Sōichirō, 1991
 John Howard, 2013
 Ibuka Masaru (1908–1997)
 Daniel Inouye, 2000
 Henry Jackson (1855–1929)
 S. Jayakumar, 2012
 Anerood Jugnauth, 1988
 Henk Kamp, 2014
 Bert Koenders, 2014
 Komura Jutarō (1855–1911)

 Venkataraman Krishnamurthy, 2009
 Curtis LeMay (1906–1990) 1964
 Wangari Maathai, 2009
 Douglas MacArthur (1880-1964)
 Sir John Major, 2012
 John McEwen, 1973
 Franz-Michael Skjold Mellbin, 2011
 Robert Menzies (1894–1978), 1973
 Hendrik Pieter Nicolaas Muller (1859–1941)
 A. M. Nair, alias "Nair-San"
 Peter Pace, 2007
 Ali Osman Pasha
 William Perry, 2002
 Herbert Plumer (1857–1932)
 Józef Piłsudski, 1928
 Plaek Phibunsongkhram, 1942
 Joaquin Rafael Dabdoub, 2006
 Edward A. Rice, Jr.
 Donald Rumsfeld, 2015
 Klaus Schwab, 2013
 Abid Sharifov, 2016
 Toyoda Shōichirō, 2002
 Chea Sim, 2013
 Tiến sĩ Manmohan Singh, 2014
 Edward Śmigły-Rydz, (1886 - 1941)
 Takeshita Isamu (1869–1949), 1920
 Sir John Kotelawala (ngày 4 tháng 4 năm 1895 – ngày 2 tháng 10 năm 1980), 1954
 Strobe Talbott, 2016
 Her Majesty Queen Te Atairangikaahu of New Zealand (1931–2006), 1970
 John Anthony Cecil Tilley (1869-1952)
 Tokugawa Yoshinobu (1837–1913), 1908
 Goh Chok Tong, 2011
 Gough Whitlam, 2006
 Sir John Whitehead GCMG CVO, (1932–2013), 2006
 Cesar Virata, 2016
 Võ Hồng Phúc, 2012
 Kubo Wataru, 2001
 Lý Quang Diệu (1923-2015), 1967
 Karu Jayasuriya (1940-), 2016

Hạng Nhì, Sao Vàng và Bạc 

 N. K. Singh (2016)
 Thamir Ghadhban, 2016
 Mohammad Hossein Adeli, 2014
 Andō Momofuku (1910–2007), 2002
 E Sreedharan (1932–), 2013
 Jagdish Bhagwati, 2006
 Arden L. Bement, Jr., 2009
 Henryka Bochniarz, 2010
 Louis Bols (1867-1930), 1921
 Gustave Emile Boissonade (1825–1910), 1876
 Donald Prentice Booth (1902-1993), 1961
 Georges Hilaire Bousquet (1846–1937), 1898
 Horace Capron (1804–1885), 1884
 William Douglas Crowder, 2008
 Gerald Curtis, 2005
 Sir Joseph Dimsdale (1849-1902), 1902
 Hugh Elles (1880–1945)
 Bill Frenzel, 2000
 Thomas Blake Glover (1838–1911), 1908<ref>Trao tặng danh dự năm 1908 -- [http://www.uwosh.edu/faculty_staff/earns/tales.html Crossroads: A Journal of Nagasaki History and Culture]</ref>
 William Reginald Hall (1870–1943)
 Lionel Halsey (1872–1946)
 Kiin Donarudo, 1993
 Michał Kleiber, 2012
 David C. Knapp, (1927–2010)
 Tommy Koh, 2009
George Trumbull Ladd (1842–1921)
 Cecil Lambert (1864–1928)
 Lý Chính Đạo 2007
 Charles LeGendre (1830–1899), 1874

 Connie Morella (1931-), 2016
 Noguchi Hideyo (1876–1928), 1928
 George R. Packard 2007
 Jerzy Pomianowski
 Johannis de Rijke (1842–1913)
 Thottuvelil Krishna Pillai Ayappan Nair 2015 
 Vsevolod Rudnev (1855-1913), 1907
 Jacob Schiff (1847–1920), 1907
 William Francis Sempill (1893–1965)Phillips, Pearson. The Highland peer who prepared Japan for war The Sunday Telegraph, ngày 6 tháng 1 năm 2002
 Wendell M. Stanley (1904–1971), 1966
 Michael Ira Sovern 2003
 Henry W. Taft (1859–1945), 1929
 Frederick Charles Tudor Tudor (1863–1946)
 Charles Vaughan-Lee (1867–1928)
 John Waldron (1909–1975)  1971
 Bryon Wilfert, 2011
 Ernst-Ludwig Winnacker, 2009
 Philip Yeo, 2007
 Richard J. Wood, 2010
 Chintamani Nagesa Ramachandra Rao, 2015
 Rein Raud, 2011
 Jouko Skinnari, 2011
 Trương Vinh Phát, 2012
 Jeffrey Koo, 2012
 :id:Sayidiman Suryohadiprojo, 2012
 Lilia B. de Lima, 2006
 Riccardo Muti, 2016
 Hà Hùng Cường, 2022

  Hạng Ba, Tia sáng Vàng với Ruy băng cổ 

 James Curtis Hepburn (1815–1911)
 George Trumbull Ladd (1842–1921)
 John Charles Hoad (1856–1911), 1906
 Kanō Jigorō (1860–1938)
 John Milne (1850–1913)Paul Kabrna "John Milne - the Man who Mapped the Shaking Earth" ISBN 978-0-9555289-0-3 Published by Craven & Pendle Geological Society in March 2007.pp68
 Percival Hall-Thompson (1874—1950)
 Miles Wedderburn Lampson (1880–1964)
 William Elliot Griffis (1843–1928), 1926
 T. Wayland Vaughan (1870–1952), 1940
 Edmund Blunden (1896-1974), 1963
 Tanaka Ichimatsu (1895–1983), 1967
 Shinichi Suzuki (1898–1998), circa 1970
 Edward Seidensticker, 1975
 Taiichi Ohno, 1982
 Go Seigen, hay Ngô Thanh Nguyên (1914-2014), 1987
 Norman Macrae (1923-2010), 1988
 Earl Miner (1926–2004)
 Đại uý John Patrick Brockley, USN, 1990
 Ian Nish, 1991
 Andrzej Wajda, 1995
 Edwin McClellan (1925–2009), 1998
 Pyle, Kenneth B. 1999
 Peter Drysdale, 2001
 Rustum Roy, 2002
 Susumu Honjo, 2003
 John Howes, 2003
 Robert Garfias, 2005
 James E. Auer, 2009
 Clint Eastwood, 2009"Japan honors Clint Eastwood in spring decorations,"  Japan Today. ngày 29 tháng 4 năm 2008.
 Edwin Cranston, 2009Harvard Gazette:  Japanese government honors Professor Edwin A. Cranston. ngày 14 tháng 5 năm 2009.
 Umberto Pineschi, 2009Embassy of Japan in Italy
 R.J. Zwi Werblowsky, 2009
 David Russell, 2010
 John O'Conor, 2011
 Ben Nighthorse Campbell, 2011
 Albert Diamond Cohen, 2011
 Jack Fujimoto, 2011
Lý Quốc Hùng, 2011
 Lydia Yu-Jose, 2012
 Peter Shelley, 2012
 Romuald Huszcza, 2012
 Stephen Ira Katz, 2012
 Ivan Bondarenko, 2012
 William Forbes-Sempill, 19th Lord Sempill
 George Tanabe, Jr., 2013
 Richard Bowring, 2013
 Matthew H. Molloy, 201318th Wing commander presented Order of the Rising Sun , Retrieved ngày 21 tháng 8 năm 2013.
 Rust Macpherson Deming, 2013
 Kent E. Calder, 2014
 Karlo Kveladze, 2014
 Carlos Rubio López de la Llave, 2014.
 Tiến sĩ Nghiêm Vũ Khải, 2014.
 Peter O'Malley, 2015
 Ishizaka Keiichi, 2015
 Paul Magnette, 2016
 Yves Leterme, 2016
 Rudy Demotte, 2016
 Rudi Vervoort, 2016
 Imre Pazsit, 2016

  Hạng Tư, Tia sáng Vàng với Nơ 

Charles Von Loewenfeldt, 1987
 Ekuan Kenji, 2000
 Akiyoshi Toshiko, 2004
 Boris Akunin, 2009
 Martha Argerich, 2005
 Henry Pike Bowie, 1909
 James R. Brandon, 1994
 William Penn Brooks, 1888
 Bogna Barbara Dziechciaruk-Maj
 William Elliot Griffis, 1843–1928
 Glen Gondo, 2013.
 Steven Heine, 2007
 Hirano Asao, 2001
 Horikoshi Jirō (1903-1982), 1973: hạng Ba, 1982: truy tặng hạng Tư
 William Imbrie, 1909
 Randall Sidney Jones, 2015
 Rena Kanokogi, 2008
 Kawamoto Kihachirō, 1995
 Kinoshita Keisuke (1912–1998), 1984
 Włodzimierz Kwieciński, 2012
 Tommy Lasorda, 2008
 Alfred Majewicz, 2002
 Leiji Matsumoto, 2010
 Hazel McCallion, 2014
 Frank A. Miller, 1929
 Shiro Floyd Mori, 2012
 Kent Nagano, 2008

 Noguchi Hideyo (1876–1928), 1915
 Krystyna Okazaki, 2007 
 Saitō Takao, 2010
 Frederik L. Schodt, 2009Anime News Network:   "Frederik L. Schodt Wins The Order of the Rising Sun Award," ngày 29 tháng 4 năm 2009.
 Tiến sĩ Manmohan Singh, 2007
 George Shima, 1864–1926
 Shimaoka Tatsuzō (1919–2007), 1999
 Joseph Bower Siddall (1840–1904) 1909
 George Takei, 2004
 Mohammad Hatta (1902–1980) 1943
 Tsuji Masanobu (1902–1961), 1942
 Ueshiba Morihei (1883–1969)  1964
 H. Paul Varley, 1966
Teruaki Yamagishi, 2008
 Watanabe Sadao, 2005
 Sukarno (1901–1970) 1943
 George Kerr (judoka), 2010
 Charles B. Doleac, Esq., 2011
 Arvydas Ališauskas, 2012
 Rokusaburo Michiba, 2007
 Bobby Charlton, 2012
 The Ventures, 2010
 Dragan Stojković, 2015
 William Scott Wilson, 2015
 Daniel Ost, 2015
 Ferran Adrià. 2015
 Hank Aaron, 2016

  Hạng Năm, Tia sáng Vàng và Bạc 

 James Takemori (1926–2015), 2004
 Major Douglas Estment Randall, MC (1891–1926), 1925
 Kowalewski, Jan (1892–1965), 1923
 Kenzo Mori (1914–2007)
 Nishiyama Kiyoshi (1893–1983), 1977
 Nagamine Shōshin(1907–1997)
 Yoshizawa, Akira (1911–2005), 1983
 Vincenzo Ragusa  (1841–1927), 1884
 Rudolf Teusler (1876-1934)
 Ronald Stewart Watt, 2010
 Takashi Matsui, 1994
 Low Thian Seng, 2015
 Robert Tadashi Banno, Q.C., 2016
 Cy Hisao Saimoto (1928–2010), 2010
 Mary-Grace Browning, MBE, 2016 

 Pascal Krieger, 2008
 Major Philip Malins MBE MC, 2010
 Frances Hashimoto, 2012
 Yoshiyuki Bill Watanabe, 2012
 Soleiman Mehdizadeh, 2012
 ja:Jun Noguchi, 2011
 Ōtsuka Hironori (1892–1982), 1966
 Isaac Alfred Ailion (1849-1918), 1903
 Dato' Sri Lee Ee Hoe, 2005
 Maki Hiroyuki Miyahara, 2011
 Tanaka Seiichi, 2013
 Suki Terada Ports, 2016
 Istvan Pinczès, 2016
Nakazato Shūgorō, 2007

  Hạng Sáu, Tia sáng Bạc 
 Henry Hajimu Fujii (1886–1976), 1971
 Bolesław Orliński, 1926
 Fudeko Reekie, 2013

  Hạng Bảy, Huy hiệu Lá Đồng hoa Xanh 
Năm 2003, hạng Bảy và Tám - được đặt tên theo lá cây Đồng hoa, được sử dụng lâu dài như một mon (biểu tượng) cho các thứ hạng cao nhất của xã hội Nhật Bản – đã được chuyển sang một tước hiệu mới và khác biệt, chỉ có một thứ hạng đơn nhất là Huân chương Đồng hoa.

Iwamoto Tetsuzō  1942
 Leonard Kubiak 1926

  Hạng Tám, Huy hiệu Lá Đồng hoa Trắng 
Năm 2003, hạng Bảy và Tám - được đặt tên theo lá cây Đồng hoa, được sử dụng lâu dài như một mon (biểu tượng) cho các thứ hạng cao nhất của xã hội Nhật Bản – đã được chuyển sang một tước hiệu mới và khác biệt, chỉ có một thứ hạng đơn nhất là Huân chương Đồng hoa.

  Không rõ thứ hạng 

  (1822-1902), 1881

 Xem thêm 
Huân chương Quốc dân (Hàn Quốc)
Huân chương Chula Chom Klao và Huân chương Voi Trắng (Thái Lan)
Huân chương Thánh Michael và Thánh George (Vương quốc Anh)
Bắc Đẩu Bội tinh (Pháp)
Huân chương Công lao của Cộng hoà Liên bang Đức (Order of Merit) (tương đương với Đại Thập tự Công lao, Thập tự Công lao và Huy hiệu Công lao and Merit Medal)
Huân chương "For Merit to the Fatherland" (Nga)
Huân chương Isabella Tín đồ Công giáo (Tây Ban Nha)
Huân chương Công lao của Cộng hoà Ý
Huân chương Vinh danh cho Phục vụ Cộng hoà Áo (Đại Huân chương Vàng với Dây choàng, Vàng với Ngôi sao, Vàng, Đại Huân chương Danh dự, Huân chương Danh dự Vàng, Huân chương Công lao Vàng)
Huân chương Hoàng tử Henry (Bồ Đào Nha)

 Chú thích 

 Tham khảo 
 Peterson, James W., Barry C. Weaver and Michael A. Quigley. (2001). Orders and Medals of Japan and Associated States.'' San Ramon, California: Orders and Medals Society of America. ISBN 1-890974-09-9

Liên kết ngoài 

 Nhật Bản, Văn phòng Nội các: Tước hiệu và Huy hiệu
 Cục Vinh danh: Huân chương Mặt trời mọc
 Sở đúc tiền Nhật Bản: Quy trình sản xuất 

Khởi đầu năm 1875 ở Nhật Bản
Tước hiệu, huân chương và huy hiệu Nhật Bản
 
Văn hóa Nhật Bản
Biểu tượng quốc gia Nhật Bản
N
Huân chương Nhật Bản