Brendan (tên riêng)

Brendan là một tên riêng cho nam giới có gốc Ireland trong tiếng Anh. Nó có nguồn gốc từ tên gọi Breandán trong tiếng Gael, một cái tên có nguồn gốc từ một cái tên khác trong tiếng Ireland Sơ cổ là Brénainn. Từ breenhin trong tiếng Wales sơ cổ là nguồn gốc của tên gọi này, mang nghĩa "hoàng tử" hoặc "vua". Dạng tiếng Latin thời Trung cổ của tên gọi này, Brendanus, cũng có ảnh hưởng tới dạng tên gọi tiếng Anh và Ireland hiện đại. Các cách phiên âm khác của Brendan là Brendon và Brenden. Trong một số trường hợp, có thể tên gọi Brandon cũng là một biến thể của Brendan. Một phiên âm khác của tên gọi tiếng Ireland Breandán là Breanndán.

Nguyên từ
Tên gọi Brendan trong tiếng Anh là một dạng Anh hoá của tên gọi Breandán trong tiếng Ireland. Tên gọi Ireland này có nguồn gốc từ một tên gọi khác trong tiếng Ireland sơ cổ là Brénainn. Tên cá nhân trong tiếng Ireland sơ cổ này, (phát âm là [br'ēn-in'], bắt nguồn từ một từ mượn trong tiếng Wales là breenhín, nghĩa là "một hoàng tử" (a prince). Cả dạng tiếng Anh, Brendan, và dạng tiếng Ireland hiện đại, Breandán, đều dựa trên dạng tiếng Latin thời Trung cổ là Brendanus. Theo một văn bản cổ bằng tiếng Ireland, có 17 thánh mang tên gọi này. Khi sử dụng trong một câu nói trong tiếng Ireland, nó có thể biến thành dạng "Bhreandán", ví dụ A Bhreandán hoặc ..do Bhreandán. Các biến thể của tên Breandán trong tiếng Ireland là Breanndán, Bhreandán và Bhreandáin.

Không có sự liên kết nào về mặt từ nguyên giữa Brendan và Brenda. Tên riếng của nữ giới này, phát âm là , được cho là có nguồn gốc từ cụm brand trong tiếng Bắc Âu cổ, nghĩa là "thanh kiếm (sáng chói)". Trong hầu hết các trường hợp, tên riêng Brandon của nam giới, pronounced , được coi là có nguồn gốc từ tên họ  Brandon, tên gọi có nguồn gốc từ hai cụm yếu tố trong tiếng Anh cổ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, có thể tên riêng này là một biến thể của Brendan.

Biến thể và các tên cùng gốc
Tiếng Anh - Brandon (trong một số trường hợp), Brendon
Tiếng Ireland - Breandán, Breanndán
Tiếng Latin - Brendanus
Tiếng Ireland sơ cổ - Brénainn

Mức độ phổ biến và sử dụng
Trong một số trường hợp, tên riêng Brennan của nam giới có thể được sử dụng như một dạng rút ngắn của Brendan. Về mặt từ nguyên, Brennan không có liên hệ nào tới Brendan. Tên gọi này bắt nguồn từ tên họ Brennan, là một dạng Anh hoá của tên Ó Braonáin trong tiếng Ireland. Mức độ phổ biến của (các dạng của) Brendan trong các nước sử dụng ngôn ngữ có gốc Gael được cho là đã ảnh hưởng đến việc sử dụng và phổ biến tên gọi nữ giới Brenda, dù không có liên hệ nào về mặt từ nguyên.

Năm 2008, tên gọi này không nằm trong bảng xếp hạng 100 tên riêng cho trẻ sơ sinh tại Mỹ. Tuy nhiên, nó có lọt vào bảng xếp hạng 100 tên riêng cho trẻ sơ sinh ở New England với 2,60 trường hợp trên 1.000 trẻ. Trong những năm 1900–2006, có 0,37 trẻ sơ sinh được sinh ra và đặt tên này (trên 1.000 trẻ) tại Mỹ. Trong các thập kỷ kéo dài 1900–1940, tên gọi này không hề lọt vào bảng xếp hạng 1.000 tên riêng cho trẻ sơ sinh ở Mỹ. Tuy nhiên, trong thập niên 1950 tên gọi này xếp hạng 679; thập niên 1960 là 448; thập niên 1970 là 293; thập niên 1980 là 190; và trong thập niên 1990 là 133. Trong những năm gần đây ở Mỹ, tên gọi này càng ngày càng tụt hạng trong bảng xếp hạng tên gọi. Năm 2000 tên gọi này xếp hạng 101; năm 2001 là 115; năm 2002 là 124; năm 2003 là 141; năm 2004 là 149; năm 2005 là 175; năm 2006 là 185; năm 2007 là 205; và năm 2008 là 207.

Những người có tên Brendan 
 Thánh Brendan của Clonfert, một thánh tu viện của người Ireland
 Thánh Brendan của Birr (mất 573), cha trưởng tu viên Birr ở hạt Offaly, sống cùng thời với vị phía trên.
 Brendan Behan (1923–1964), nhà văn người Ireland
 Brendan Benson (sinh 1970), nhạc sĩ của vùng Detroit
 Brendan Bracken, một thành viên nội các Anh
 Brendan Byrne (sinh 1924), chính khách đảng Dân chủ Mỹ từ New Jersey
 Brendan Cowell (sinh 1976), diễn viên và người viết kịch bản người Úc
 Brendan Coyle (sinh 1963), diễn viên người Anh
 Brendan Donnelly (sinh 1971), tuyển thủ bóng chày chuyên nghiệp
 Brendan Evans (sinh 1986), vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Mỹ
 Brendan Eich (sinh 1961), sáng lập viên của ngôn ngữ lập trình JavaScript và đồng sáng lập Mozilla
 Brendan Fevola (sinh 1981), cầu thủ bóng bầu dục kiểu Úc
 Brendan Fraser (sinh 1968), diễn viên người Mỹ gốc Canada
 Brendan Foster (sinh 1948), vận động viên chạy đường dài người Anh đoạt giải Olympic 
 Brendan Gallagher, vận động viên hockey trên băng người Canada
 Brendan Garard (sinh 1971), vận động viên hockey trên cỏ người Úc
 Brendan Gleeson (sinh 1955), diễn viên người Ireland
 Brendan Hansen (sinh 1981), vận động viên bơi lội người Mỹ
 Brendan Harris (sinh 1980), vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp
 Brendan Haywood (sinh 1979), vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp của NBA
 Brendan Hines (sinh 1976), diễn viên và nhạc sĩ người Mỹ
 Brendan Howlin (sinh 1956), chính khách Công đảng Ireland
 Brendan Malone, huấn luyện viên bóng rổ chuyên nghiệp người Mỹ của NBA
 Brendan Morrison (sinh 1975), vận động viên hockey trên băng chuyên nghiệp người Canada
 Brendan Nelson (sinh 1958), lãnh tụ phe Đối lập người Úc
 Brendan O'Neill (định hướng)
Brendan O'Neill (doanh nhân) (sinh 1948), Giám đốc kinh doanh người Anh
Brendan O'Neill (nhà báo), nhà báo người Anh
 Brendan Rodgers (sinh 1973), cựu huấn luyện viên của câu lạc bộ Liverpool F.C. 
 Brendan Ryan (định hướng)
 Brendan Shanahan (sinh 1969), vận động viên hockey chuyên nghiệp của giải NHL
 Brendon Small (sinh 1975), nhà văn người Mỹ, người sáng tạo ra chương trình truyền hình Home Movies và Metalocalypse
 Brendan Smith (định hướng)
 Brendan Smyth (1927-1997), linh mục Công giáo La Mã tai tiếng người Ireland
 Brendan Whitecross (sinh 1990), cầu thủ bóng bầu dục kiểu Úc

Nhân vật hư cấu có tên Brendan 
Brendan Brady, nhân vật trong vở soap opera Hollyoaks của kênh Channel 4

Những người có tên Breandán 
 Breandán Breathnach (1912–1985), nhà sưu tầm âm nhac và nhac công chơi kèn túi Uilleann người Ireland
 Breandán de Gallaí (sinh 1969), vũ công chuyên nghiệp người Ireland
 Breandán Ó hEithir (1930–1990), nhà văn và phát thanh viên người Ireland
 Breandán Ó Madagain (sinh 1942), học giả, nhà văn và chuyên gia về văn hoá Celt người Ireland

Xem thêm
Danh sách tên riêng tiếng Ireland

Chú thích

Tham khảo

Tên riêng nam giới tiếng Anh
Tên riêng nam giới tiếng Ireland