Thanh Tuấn

{{Thông tin nghệ sĩ
| tiền tố = Nghệ sĩ Nhân dân
| nền = diễn viên sân khấu
| name = Thanh Tuấn 
| tên khai sinh = Nguyễn Thanh Liêm 
| ngày sinh = 
| nơi sinh = Đức Phổ, Quảng Ngãi, Liên bang Đông Dương
| ngày mất = 
| nơi mất = 
| nguyên nhân cái chết = 
| dân tộc = Kinh
| quốc tịch = 
| nghề nghiệp = Diễn viên sân khấu
| field = Cải lương 
| năm hoạt động = 
| notable_works =
| spouse = 
| con cái =
| dòng nhạc = Tân cổ, vọng cổ
| ca khúc = Áo đẹp nàng dâuBức tranh hòa bìnhTình thắm duyên quêTạ từ trong đêmThương quá Việt Nam
| hợp tác với = 
| danh hiệu = Nghệ sĩ ưu tú (2007)
Nghệ sĩ Nhân dân (2019)
| giải thưởng = 
}}

NSND Thanh Tuấn, tên thật  Nguyễn Thanh Liêm (sinh ngày 15 tháng 3 năm 1948) là nghệ sĩ cải lương nổi tiếng từ trước năm 1975 cùng thời với Lệ Thủy, Mỹ Châu, Minh Cảnh, Thanh Kim Huệ, Minh Vương, Minh Phụng,... Ông được giới chuyên môn đánh giá là một trong những giọng ca vượt thời gian với làn hơi luyến láy độc đáo, điêu luyện.

 Tiểu sử 

Nghệ sĩ Thanh Tuấn tên thật là Nguyễn Thanh Liêm, sinh ngày 15 tháng 3 năm 1948 tại Đức Phổ, Quảng Ngãi. Vùng đất miền Trung nổi tiếng với điệu bài chòi, tuồng nhưng nhà Thanh Liêm cứ mở radio là nghe cải lương suốt, rồi người bà con nhà đối diện có cái máy hát đĩa cứ bật hoài mấy tuồng có nghệ sĩ Út Bạch Lan, Út Trà Ôn, Thành Được,... khiến Thanh Liêm đâm ra mê mẫn.

Năm 1954, ba Thanh Liêm tập kết ra Bắc. Má ở nhà gồng gánh nuôi con nhỏ, vì hoàn cảnh khó khăn nên má dắt Thanh Liêm vào Sài Gòn kiếm kế sinh nhai. Má đi giúp việc nhà, còn Thanh Liêm xin vô làm ở tiệm thuốc Bắc. Có được chút tiền, cậu mua tập giấy in những bài hát cải lương. 

Vì quá mê cải lương mà sáng làm ở tiệm thuốc Bắc, chiều Thanh Liêm đi học ca ở lò thầy Út Trọn. Học cơ bản xong, Thanh Liêm qua thầy Bảy Trạch (bạn đồng môn với NS Minh Vương) học tiếp ca – diễn. Vừa học, thầy cho đi thực tập ca quán, rồi sau đó thầy giới thiệu theo đoàn Bạch Liên Hoa, một bước Thanh Liêm nhảy lên hàng kép chánh với vai Minh trong vở Tướng cướp Bạch Hải Đường.

Năm 1969, ông về hát kép chánh cho gánh Hương Mùa Thu hát cặp cùng nghệ sĩ Ngọc Hương. Tại đây, ông được  soạn giả Thu An (trưởng đoàn Hương Mùa Thu) đặt cho nghệ danh Thanh Tuấn. 

Vào đầu thập niên 1970, Thanh Tuấn gia nhập đoàn hát Kim Chung hát cặp cùng các cô đào danh tiếng: Lệ Thủy, Mỹ Châu, Thanh Kim Huệ. Liên danh "Thanh Tuấn – Thanh Kim Huệ" cũng được chắp cánh trở thành cặp đào kép sáng giá từ đó.

Đặc biệt, cách rung, ngân, luyến láy điêu luyện của ông đã trở thành "huyền thoại" tạo nên một trường phái Thanh Tuấn không lẫn vào đâu được. Chính cách ca độc đáo đó đã thổi một làn gió mới làm khuấy động thị trường băng đĩa thời đó. Vào năm 1973, bà 6 Liên (chủ Hãng dĩa Việt Nam) đã mời ông ký độc quyền để thu âm cho hãng dĩa của bà. Một ngày chỉ cần thâu hai bài mà ông kiếm cả cây vàng. Các vở tuồng được ông thu âm như: Đường gươm Nguyên Bá, Người tình trên chiến trận, Tây Thi gái nước Việt, Lan Huệ sầu ai, Trúng độc đắc, Đời cô Hạnh,... Các bài tân cổ giao duyên đặc sắc như: Mùa sầu riêng, Tạ từ trong đêm, Lòng mẹ, Bông hồng cài áo, Bức tranh hòa bình,...

Sau năm 1975, ông về đoàn Sài Gòn 2 và tiếp tục thành công với các vở diễn: Tìm lại cuộc đời, Khách sạn hào hoa, Khúc ly hương, Lỡ bước sang ngang, Ánh lửa rừng khuya,...

Tháng 1 năm 2001, ông được trao giải Diễn viên xuất sắc nhất Liên hoan Phim truyền hình toàn quốc năm 2000 với vai Chu Văn An trong tuồng cải lương Nỗi lòng Chu Văn An của soạn giả Phi Hùng.

Ngày 26 tháng 1 năm 2007, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT).

Ngày 29 tháng 8 năm 2019, ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) đợt IX cùng với các nghệ sĩ cải lương gạo cội: NSND Minh Vương, NSND Giang Châu, NSND Thoại Miêu, NSND Thanh Nam, NSND Thanh Ngân,...

 Các vai diễn nổi bật 
 Ánh lửa rừng khuya (vai Cung)
 Bao Công tra án Quách Hòe (vai Thái giám Quách Hòe)
 Đời cô Hạnh (vai Toàn)
 Đường gươm Nguyên Bá (vai Thế tử Ngũ Châu)
 Khách sạn hào hoa (vai Trung)
 Khúc ly hương (vai Trần Châu)
 Lan Huệ sầu ai (vai Hùng)
 Lỡ bước sang ngang (vai Lam Sinh)
 Nỗi lòng Chu Văn An (vai Chu Văn An)
 Nửa bản tình ca (vai Lữ Thanh Huy)
 Người tình trên chiến trận (vai A Khắc Chu Sa)
 Pha lê và cát bụi (vai Hai Phước)
 Tây Thi gái nước Việt (vai Phạm Lãi)
 Tìm lại cuộc đời (vai Đại úy Huy Bình)
 Thúy Kiều (vai Kim Trọng)
 Trọng Thủy Mỵ Châu (vai Trọng Thủy)
 Trúng độc đắc'' (vai Thành)

Tân cổ

Tham khảo 

Nghệ sĩ cải lương
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Nghệ sĩ Việt Nam