Đường sắt Nhật Bản (công ty)

Hãng Đường sắt Nhật Bản, thường được biết qua thương hiệu tiếng Anh Japan Railways Group, viết tắt là  là một tập hợp gồm bảy hãng đường sắt tư nhân. Nguyên thủy đây là hãng , đến 1 Tháng Tư, 1987 thì phân ra làm bảy hãng nhỏ để hoạt động uyển chuyển hơn trong ngành vận tải. Bảy hãng từ bắc xuống nam gồm:

Ngoài ra, nhóm cũng bao gồm hai công ty khác bao gồm:

Hãng Đường sắt Nhật Bản là công ty cốt lõi điều hành mạng đường sắt ở Nhật gồm phần lớn các tuyến đường sắt liên tỉnh và hệ thống Shinkansen. Các hãng JR East, JR Central, JR West và JR Kyushu đã tư hữu hóa toàn phần. Trong khi đó JR Hokkaido, JR Shikoku và JR vận tải vẫn còn phụ thuộc chính phủ Nhật Bản.

Du khách đến Nhật Bản thường tiếp cận hệ thống đường sắt qua JR Rail Pass.

Lịch sử
Hãng Đường sắt Nhật Bản hình thành từ thời Minh Trị. Đoạn đường sắt đầu được thiết lập năm 1872, chạy đoạn ngắn từ Yokohama đến Shimbashi (ngoại ô Tokyo). Vì thiếu vốn nên chính phủ chịu cấp giấy phép để các công ty tư nhân nhập cuộc. Năm 1906 thì chính phủ Nhật lại thay đổi chính sách, ép 17 công ty đường sắt tư nhân lớn nhượng lại cho nhà nước và gộp lại dưới tên "Đường sắt Hoàng triều" đến năm 1945 thì đổi tên là (, tiếng Anh: Japan National Railways, JNR). Trong khi đó vẫn có khoảng 20 hãng nhỏ do tư nhân sở hữu vẫn hoạt động độc lập.
 
Đến thập niên 1960 thì JNR bắt đầu gặp nhiều trở ngại về tài chánh, lỗ 30 tỷ yen năm 1964. Khoản nợ tăng nhanh, đến năm 1986 thì vượt 1360 tỷ yen. Cùng lúc đó xung khắc nhân sự giữa công đoàn và giới quản lý gây nhiều khó khăn khiến chính phủ Nhật tìm cách xúc tiến giải tư. Tuy nhiên nếu giải tỏa toàn phần và đem bán cổ phiếu thì giá cố phiếu sẽ chìm, không gỡ được để trả nợ nên việc tư nhân hóa được thực hiện từng phân đoạn một, bắt đầu với JR East, tức khu vực sinh lợi nhiều nhất vào năm 1987 để giữ giá cổ phiếu ổn định. Tính đến năm 1993 thì đã bán hơn 60% cổ phiếu JR East. Sang đến năm 2002 thì JR East đã tư hữu hóa toàn phần. Cùng khi đó hơn 60% cổ phiếu JR West và JR Central cũng đã sang lại cho tư nhân.

Chú thích

Nhật Bản