Mao ốc vị thu phong sở phá ca

Mao ốc vị thu phong sở phá ca (chữ Hán: 茅屋為秋風所破歌, Bài ca nhà tranh bị gió thu phá) là một tác phẩm thơ nổi tiếng của Đỗ Phủ. Bút pháp hiện thực cũng như tinh thần nhân đạo cao cả của bài thơ đã ảnh hưởng khá sâu rộng đến thơ ca Trung Quốc đời sau, vì vậy ông mới được mệnh danh là Thánh thơ.

Xuất xứ 
Năm 755, tướng An Lộc Sơn nổi dậy chống triều đình. Để tránh hiểm họa, vả lại cũng không được nhà vua tín nhiệm, năm 759, Đỗ Phủ từ quan, đưa gia đình về vùng Tây Nam, một thời gian sống ở Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên. Năm 760, được bạn bè và người thân giúp đỡ, ông dựng được một căn nhà tranh bên cạnh khe Cán Hoa ở phía tây Thành Đô. Đỗ Phủ vừa ở nhà mới được mấy tháng thì căn nhà đã bị gió phá nát. Bài ca nhà tranh bị gió thu phá là một tác phẩm nổi tiếng của Đỗ Phủ.

Nguyên tác 
Đây không phải là một bài thơ Đường luật mà là một bài thơ cổ thể. Ở bài thơ cổ thể, số câu có thể không hạn định, số chữ trong một câu không hạn định (thường là 5 hoặc 7 chữ), số vần không hạn định (có thể gieo nhiều vần, có thể gieo vần trắc).

Nhận xét

Chú thích
Sự biến An Lộc sơn - Sử Tử Minh xảy ra năm 755, đến năm 763 mới chấm dứt. Như vậy, lúc bài thơ được sáng tác, tình hình xã hội vẫn rối loạn. Đỗ Phủ mất ngủ không chỉ vì nghèo đói, bệnh tật mà còn vì lo lắng tới vận dân, vận nước.

Tham khảo 

 Thơ Đỗ Phủ, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 1962
 Đường thi giám thưởng từ điển, Thượng Hải Từ thư xuất bản xã

Văn hóa Trung Hoa
Nhà Đường
Đỗ Phủ
Thơ Trung Quốc