Chính ủy Tập đoàn quân bậc 1

Chính ủy Tập đoàn quân bậc 1 () là cấp bậc quân sự cao nhất của sĩ quan chính trị trong Hồng quân và Hải quân Liên Xô. Được thành lập vào ngày 22 tháng 9 năm 1935, cấp bậc này được xem là tương đương với cấp bậc Tư lệnh Tập đoàn quân bậc 1 trong Hồng quân và Chỉ huy Hạm đội bậc 1 trong Hải quân. Cấp bậc này, cùng với cấp bậc thấp hơn là Chính ủy Tập đoàn quân bậc 2, trên thực tế, bị bãi bỏ từ ngày 7 tháng 5 năm 1940, khi hệ thống quân hàm tướng lĩnh và đô đốc được áp dụng. Tuy nhiên, hệ thống cấp bậc sĩ quan chính trị, từ cấp Chính ủy Quân đoàn trở xuống, vẫn tiếp tục được áp dụng cho đến cuối năm 1942 mới được đồng hóa hoàn toàn theo hệ thống quân hàm mới.

Lịch sử 
Cấp bậc này được thành lập theo Nghị định của Ủy ban Chấp hành Trung ương Liên Xô và Hội đồng Dân ủy Liên Xô từ ngày 22 tháng 9 năm 1935 "Về việc thành lập các cấp bậc quân sự cá nhân của các sĩ quan chỉ huy trong Hồng quân. Đến tháng 11 năm 1942, các cấp bậc quân sự đặc biệt đã bị bãi bỏ, và các sĩ quan chính trị được đồng hóa sang bậc quân hàm tương ứng, thường là từ cấp Trung tướng đến Thượng tướng.

 Xếp hạng tương đương

Cấp hiệu 
Cấp hiệu của Chính ủy Tập đoàn quân bậc 1 trong lục quân, hàng không và hải quân đều giống nhau, tương tự cấp hiệu Tư lệnh Tập đoàn quân bậc 1 - chỉ khác nhau ở các viền của các tab cổ áo là màu đen thay vì màu vàng của ngạch sĩ quan chỉ huy, giống như các cấp hiệu còn lại của sĩ quan chính trị. Cấp hiệu của Chính ủy Tập đoàn quân bậc 1 gồm có bốn hình thoi và một ngôi sao.

Danh sách 
 30/11/1935
 Yan Borisovich Gamarnik (1894-1937) - Phó ủy viên nhân dân thứ nhất Quốc phòng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Hồng quân, đã tự sát trước khi bị bắt.

 30/12/1937
 Pyotr Aleksandrovich Smirnov (1897-1939) - Ủy viên nhân dân Hải quân. Bị xử bắn ngày 23 tháng 2 năm 1939. Phục hồi năm 1956.

 8/2/1939
 Lev Zakharovich Mekhlis (1889-1953) - Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Hồng quân. Bị giáng cấp xuống Chính ủy Quân đoàn ngày 4 tháng 6 năm 1942. Đồng hóa sang cấp bậc Trung tướng ngày 6 tháng 12 năm 1942. 
 Yefim Afanasyevich Shchadenko (1885-1951) - Cục trưởng Cục Chỉ huy và nhân viên kiểm soát của Hồng quân. Đồng hóa sang cấp bậc Thượng tướng ngày 6 tháng 12 năm 1942.

 22/2/1941
 Aleksandr Ivanovich Zaporozhets (1899-1959) - Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Hồng quân. Bị giáng cấp xuống Chính ủy Quân đoàn ngày 8 tháng 10 năm 1942. Được đồng hóa sang cấp bậc Trung tướng ngày 6 tháng 12 năm 1942.

Xem thêm 
 Chính ủy 
 Cấp bậc và cấp hiệu quân sự của Hồng quân 1935-1940 
 Cấp bậc và cấp hiệu quân sự của Hồng quân 1935-1940 1940-1943 
 Chỉ huy Hạm đội bậc 1
 Tư lệnh Tập đoàn quân bậc 1

Chú thích 

Quân hàm Liên Xô