The Sympathizer

The Sympathizer (Người Cảm Tình Viên) là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn người Mỹ gốc Việt, Nguyễn Thanh Việt. Tác phẩm đã giành giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu năm 2016.

The Sympathizer cũng được trao giải hoặc lọt vào vòng tuyển chọn cuối cùng của nhiều giải thưởng văn học khác như giải Giải tiểu thuyết đầu tay của Center for Fiction, giải Tiểu thuyết xuất sắc của Hiệp hội Thư viện Hoa Kỳ, giải PEN/Faulkner và giải của báo Los Angeles Times, và được đưa vào trên 30 danh sách "Sách của năm", trong đó có danh sách của The New York Times, The Guardian, The Wall Street Journal, Slate.com, Amazon.com và The Washington Post.

Nội dung
The Sympathizer kể về một điệp viên hai mang cộng sản trốn thoát sang Los Angeles. Anh ta xâm nhập và theo dõi một nhóm người miền Nam Việt Nam. Nhân vật chính trong tiểu thuyết có cha Pháp, mẹ Việt, lúc nhỏ bị khinh bỉ vì là con lai, lớn lên đi du học Mỹ, trở về làm đại úy trong quân đội Việt Nam Cộng hòa, sau đó vượt biên đến Mỹ nhưng thực tế là cảm tình viên cộng sản.

Truyện mở đầu vào năm 1975 ở Sài Gòn, khi Cảm Tình Viên (The Sympathizer) cùng bạn thân là Bốn được lệnh của cấp trên dàn cảnh ám sát một nhà báo cũng từng là du học sinh Mỹ nhưng có tư tưởng phản chiến. Cái chết được dàn dựng như là vì tình, vì cướp. Cuối tháng 4 năm 1975, Cảm Tình Viên sắp đặt chuyến trực thăng cuối cùng đảm bảo tính mạng Vị Tướng Việt Nam Cộng hòa (The General) và Bốn; khi đang di tản, dưới làn đạn bắn vào nơi đáp trực thăng, vợ con của Bốn đã tử vong cùng nhiều người khác.

Tại Los Angeles, Vị Tướng (The General) và các sĩ quan cũ dưới quyền xuống tinh thần, vỡ mộng với xã hội phương Tây trong khi vị thế của họ ngày càng suy giảm. Vị Tướng quyết định mở quán rượu phục hồi danh dự, nhưng dưới sự toan tính và phân biệt đối xử tồn tại trong xã hội Hoa Kỳ, ông lên kế hoạch thành lập đội quân gồm những người tị nạn "muốn hồi hương" để nổi loạn ở quê hương. Kế hoạch được CIA cùng vài dân biểu Mỹ ủng hộ. Việt kiều, dù là cựu chiến binh hay không, đều treo đồng hồ luôn chỉ giờ Sài Gòn.

Là gián điệp hai mang, Cảm Tình Viên theo dõi tất cả các sinh hoạt của cộng đồng Việt kiều. Bằng mật thư hoặc mực vô hình, các hoạt động của Vị Tướng, hội cựu chiến binh Việt Nam Cộng hòa, các chương trình gây quỹ, các phong trào hỗ trợ chống Cộng... đều được báo về cho cán bộ tên Mẫn. Cảm Tình Viên một lần nhận lời mời tư vấn cho bộ phim Hollywood về Chiến tranh Việt Nam tên The Hamlet. Trước cơ hội được thể hiện nhiều mặt của cuộc chiến và tạo tiếng nói cho người Việt trong bộ phim lịch sử, làm việc tại Philippines, anh ta không những không thành công trong việc truyền đạt cái nhìn lãng mạn và lừa dối kiểu Mỹ về cuộc chiến, mà còn xém chết khi thuốc nổ (dùng cho bộ phim) phát nổ sớm hơn dự định. Có nghi ngờ rằng Vị Tướng đã hãm hại Cảm Tỉnh Viên.

Sau vụ việc, chống lại mệnh lệnh tiếp tục nằm vùng tại Hoa Kỳ của cán bộ Mẫn, Cảm Tình Viên quyết định cùng quân tị nạn về nước. Trong chiến dịch nổi loạn, anh ta xém chút nữa đã cứu được mạng của Bốn nhưng lại khiến cả hai ngồi tù.

Trong trại cải tạo, Cảm Tình Viên viết những bản kiểm điểm của mình với một cán bộ chính ủy. Thay vì viết những lời những người cộng sản muốn đọc, anh ta viết cầu kì về những sự kiện dẫn đến việc bị bắt. Cảm Tình Viên viết về hai mặt của cuộc chiến, anh ta viết về kỷ niệm buồn thời trẻ mà không có cha hay lần đầu thủ dâm của mình, anh ta cảm thông với nhiều khía cạnh của cuộc xung đột phức tạp đã chia đất nước làm hai. Tự nhận mình là một người cộng sản, một người của cách mạng, anh ta nhận biết tình bạn của mình với những người đáng lẽ ra là kẻ thù, hiểu được các chiến sĩ chiến đấu dũng cảm vì quê nhà. Khi những bản kiểm điểm của anh ta bị từ chối, anh ta được đưa ra trước cán bộ chính ủy. Người cán bộ giấu mặt đó lộ diện là cấp trên của anh, người giao nhiệm vụ và là cầu nối. Điều đó không giúp anh thoát khỏi những tra tấn để cải tạo. Cảm Tình Viên phải tự thú về tội tra tấn và hiếp dâm một nữ đặc công cộng sản, tham gia việc giết chết cha mình một cách vô thức. Cuối cùng anh ta phải học từ Mẫn rằng cuộc cách mạng chiến đấu cho độc lập và tự do có thể khiến mọi thứ không còn quan trọng nữa, sự quên mình đáng giá hơn độc lập và tự do.  Đầu năm 1979, Cảm Tình Viên sang Mỹ, đem theo hàng trăm trang giấy tự kiểm điểm viết trong thời gian bị giam. Tác phẩm kết thúc với Cảm Tình Viên đang ở giữa những thuyền nhân lênh đênh trên biển

Giải thưởng
 Giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu (2016)
 Giải tiểu thuyết đầu tay của Center for Fiction (2015)
 Huy chương Carnegie cho tiểu thuyết xuất sắc của Hiệp hội Thư viện Hoa Kỳ (2016)

Tham khảo

Tiểu thuyết đoạt giải Pulitzer
Tiểu thuyết năm 2015
Tiểu thuyết chiến tranh Việt Nam
Sách tiếng Anh