Tiếng Yonaguni

Tiếng Yonaguni ( Dunan Munui) là một ngôn ngữ Lưu Cầu Nam với chừng 400 người nói trên đảo Yonaguni, thuộc quần đảo Lưu Cầu, nằm ngay phía đông Đài Loan. Nó có quan hệ gần gũi nhất với tiếng Yaeyama. Do chính sách ngôn ngữ của Nhật Bản, ngôn ngữ này không được chính quyền công nhận là ngôn ngữ, thay vào đó được gọi là . Theo phân loại của UNESCO, tiếng Yonaguni là ngôn ngữ dễ biến mất nhất toàn Nhật Bản.

Âm vị học

Nguyên âm

Dưới là bảng nguyên âm trong tiếng Yonaguni. Tha nguyên âm nằm trong ngoặc đơn.

 có thể nhìn nhận [o] là một âm vị riêng, không chỉ là tha âm của /u/. Phân bố của nó rất hạn chế. Trừ vài thán từ, hình vị duy nhất mà [o] góp mặt là tiểu từ nằm cuối mệnh đề do.

Phụ âm

Bảng dưới liệt kê phụ âm tiếng Yonaguni. Tha phụ âm nằm trong ngoặc đơn.

Đối ứng âm vị

Là một ngôn ngữ Nam Lưu Cầu, tiếng Yonaguni (cùng tiếng Miyako và tiếng Yaeyama), có  ứng với  trong tiếng Nhật chuẩn, như  ('lòng, ruột') tiếng Yonaguni ứng với  ('lòng, ruột').  tiếng Yonaguni ứng với  (y trong rōmaji) tiếng Nhật chuẩn. Ví dụ,  ('núi') tiếng Yonaguni ứng với  ('núi') tiếng Nhật.  có lẽ là một đặc điểm phát sinh, bắt nguồn từ , bằng chứng là âm  trong từ Hán khi mượn vào tiếng Yonaguni cũng thành .

Tiếng Yonaguni, giống trong nhiều ngôn ngữ Nhật Bản khác, có hữu thanh hóa âm tắc giữa nguyên âm. Còn có cả xu hướng   được đọc thành , nhất là ở vị trí giữa nguyên âm, như trong tiếng Nhật chuẩn.

Cấu trúc âm tiết

Hệ thống âm tiết như sau:

(C (G)) V1 (V2) (N)

 C = phụ âm
 G = âm lướt [w] hay [j]
 V = nguyên âm
 N = âm mũi mora

Tham khảo 

Nhóm ngôn ngữ Lưu Cầu
Ngôn ngữ bị đe dọa