Kế hoạch Thế kỷ nước Mỹ mới

Kế hoạch Thế kỷ nước Mỹ mới (tiếng Anh: Project for the New American Century, viết tắt là PNAC) là một tổ chức nghiên cứu tân bảo thủ đặt tại Washington, D.C., tập trung vào chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ. Nó được thành lập với tư cách một tổ chức giáo dục phi lợi nhuận vào năm 1997 bởi William Kristol và Robert Kagan. Mục tiêu được nêu ra của PNAC là "thúc đẩy vai trò lãnh đạo toàn cầu của nước Mỹ." Tổ chức này tuyên bố rằng "Sự lãnh đạo của Mỹ tốt cho cả Mỹ và cho thế giới," và cố gắng tạo dựng sự ủng hộ đối với "chính sách của Ronald Reagan về sức mạnh quân sự và tỏ tường đạo lý."

Trong số 25 người ký tuyên bố về các nguyên tắc sáng lập PNAC, 10 người tiếp tục phục vụ trong chính quyền Tổng thống Mỹ George W. Bush, gồm Dick Cheney, Donald Rumsfeld, và Paul Wolfowitz. Những nhà quan sát như Irwin Stelzer và Dave Grondin cho rằng PNAC đã đóng một vai trò cốt yếu trong việc hình thành chính sách ngoại giao của chính quyền Bush, nhất là trong việc tạo dựng sự ủng hộ đối với Cuộc chiến tại Iraq. Các học giả như Inderjeet Parmar, Phillip Hammond, và Donald E. Abelson từng nói tầm ảnh hưởng của PNAC lên chính quyền George W. Bush đã bị phóng đại.

Kế hoạch Thế kỷ nước Mỹ mới ngừng hoạt động vào năm 2006; được thay thế bằng một think tank mới có tên Sáng kiến Chính sách Đối ngoại (tiếng Anh: Foreign Policy Initiative), đồng sáng lập bởi Kristol và Kagan vào năm 2009. Sáng kiến Chính sách Đối ngoại bị giải tán vào năm 2017.

Nguồn gốc và thực hiện
Kế hoạch Thế kỷ nước Mỹ mới được phát triển từ niềm tin của Kristol và Kagan rằng Đảng Cộng hòa thiếu một "tầm nhìn cần thiết cho chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ," thứ sẽ giúp các lãnh đạo đảng này chỉ trích một cách thuyết phục chính sách đối ngoại của Tổng thống Bill Clinton.

Suốt mùa hè năm 1996, Kristol và Kagan cùng chắp bút một bài báo trên tạp chí Foreign Affairs tựa đề "Hướng tới một Chính sách Đối ngoại Tân Reagan" - đề cập tới chính sách đối ngoại của Tổng thống Ronald Reagan. Trong bài báo, họ tranh luận rằng phái bảo thủ Mỹ đang "lênh đênh" trong vùng chính sách đối ngoại, ủng hộ một "tầm nhìn cao hơn về vai trò quốc tế của Mỹ," và đề xuất rằng Hoa Kỳ nên có một lập trường "bá quyền hoàn cầu rộng lượng" (benevolent global hegemony). Tháng 6 năm 1997, Kristol và Kagan sáng lập PNAC nhằm thực hiện những mục tiêu họ đã trình bày trên tờ Foreign Affairs, lặp lại những tuyên bố và mục tiêu trong bài báo ở "Tuyên bố về các nguyên tắc" - tuyên bố sáng lập PNAC.

Theo Maria Ryan, các cá nhân đã ký những tuyên bố và thư từ của PNAC không phải là nhân viên hay thành viên của nhóm này, và "những người ủng hộ các sáng kiến của PNAC là không cố định." Trong khi đội ngũ thường trực khá khiêm tốn, tổ chức được "kết nối đặc biệt tốt," một vài tuyên bố và thư từ của nó thu hút sự ủng hộ của những người phe bảo thủ và tân bảo thủ có tiếng.

Về khía cạnh này, Stuart Elden đã nói rằng "Sức ảnh hưởng mà PNAC sở hữu là đáng ngạc nhiên," và lưu ý rằngSố các nhân vật cộng tác với PNAC, những người đã từng là thành viên của các chính quyền Reagan hay Bush cha và số lượng những người sẽ nắm nhiệm sở trong chính quyền Bush con cho thấy đó không chỉ đơn thuần là vấn đề về nhân lực và ngân quỹ.

Ghi chú và tham khảo

Chiến tranh Iraq
Tổ chức thành lập năm 1997