Phi Thoàn

Phi Thoàn (19 tháng 06 năm 1932 - 04 tháng 05 năm 2004) là một danh hài người Việt Nam.

Lịch sử
Nghệ sĩ Phi Thoàn sinh năm 1932 tại tỉnh Trà Vinh, bấy giờ thuộc Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương. Theo hồi tưởng, đúng hôm mẹ ông trở dạ thì giới chức Pháp ở địa phương cho chạy thử một chiếc tàu rất lớn trên sông Trà Vinh (nay là chỗ hợp lưu sông Hậu và sông Cổ Chiên), cho nên đặt ông là Nguyễn Phi Thoàn (阮飛船). Nhưng vì cậu bé Phi Thoàn khó nuôi quá, ba mẹ phải đem cho một cao tăng Khmer nuôi, nên được thầy gọi theo tiếng Tiều là Sen.

Sau Đệ nhị thế chiến, phong trào đại nhạc hội phát triển rầm rộ tại đô thành Sài Gòn, khiến nhu cầu tuyển nghệ sĩ rất lớn trong giới bầu sô. Vì thế chỉ trong thời gian rất ngắn, cái tên Phi Thoàn đã lừng lẫy trong giới hề kịch.

Ở thời kì sau cách mạng mồng 01 tháng 11, khi sinh hoạt văn nghệ Việt Nam Cộng hòa được khai phóng, Phi Thoàn bỏ các ban kịch Sài Gòn để làm tài tử tự do. Ông hợp với Khả Năng, Thanh Việt, Tùng Lâm, Thanh Hoài, Hoàng Mai, Văn Chung thành thất hài đế, khuynh đảo chương trình Tiếu vương hội phát hàng tuần trên đài số 9. Mặc dù hơi lép vế về tiếng tăm so với các bạn diễn này, nhưng ông được giới mộ điệu đánh giá cao nhất về khả năng biểu cảm cũng như cách chuyển tải một cốt kịch cụ thể.

Sau biến cố 30 tháng 04 năm 1975, nghệ sĩ Phi Thoàn may mắn không thuộc diện phải đi học tập cải tạo dài hạn. Ông vào biên chế Đoàn kịch nói Bông Hồng, rồi tạo ấn tượng trên sân khấu đoàn cải lương Hương Biển, đoàn ca múa nhạc Hóc Môn, đoàn ca nhạc Sông Bé, đoàn cải lương văn công thành phố, đoàn cải lương Sài Gòn 2. Đến năm 1985, ông về Đoàn văn công TP. HCM và năm 1989 trở thành cây cười của Đoàn cải lương Sài Gòn 2... Tới tận năm 2000, ông còn kết hợp bạn diễn tri kỉ Tùng Lâm, Thanh Hoài góp kịch mục tại Liên hoan Sân khấu Hài lần III. Đây cũng là dấu ấn cuối cùng trong nghiệp diễn của nghệ sĩ Phi Thoàn.

Ông tử vong đột ngột hồi 16 giờ 40 phút ngày 04 tháng 05 năm 2004 tại nhà riêng nơi ông sống sau một thời gian lâm trọng bệnh.

Sự nghiệp
Ở mùa 1 chương trình Ký ức vui vẻ (2018-9), nghệ sĩ Thanh Bạch bộc bạch rằng, phong cách tấu hài trong ông dựa trên nền tảng những băng cassette thâu tiết mục của các nghệ sĩ gạo cội miền Nam mà ông hay coi thuở nhỏ, đặc biệt là thất hài đế.

Sân khấu
 Cho tình yêu mai sau
 Cô lái xe và chiếc bình cổ
 Hai Nhái khoái kén rể... Ông Sáu
 Đôi bông tai
 Tiếu vương hội
 Xập xám chướng... Hoạt náo viên 
Điện ảnh
 Võ sĩ bất đắc dĩ (1992)... Tư Xí

Đời tư
Ông có cháu ngoại là Phi Hạt cũng là con trai của con gái ông là nghệ sĩ hài Phi Phụng

Tham khảo
 Thất hài đế

Liên kết

Tài liệu
 Lê Quang Thanh Tâm, Điện ảnh miền Nam trôi theo dòng lịch sử, Nhà xuất bản Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, Sài Gòn, 2015.

Tư liệu
 Sinh bình nghệ sĩ Phi Thoàn
 Diễn hài trước và sau 1975

Sinh năm 1932
Mất năm 2004
Người Trà Vinh
Người Sài Gòn
Thất hài đế
Nghệ sĩ cải lương