Tám Lê Thanh

Tám Lê Thanh (1925–2006) hay Lê Thanh, là một chỉ huy quân sự Quân đội nhân dân Việt Nam trong hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ.

Thân thế 
Ông có tên thật là Lê Văn Dọn, sinh ngày 10 tháng 7 năm 1925 ở xã Phú Thọ Hòa, tổng Dương Hòa Thượng, huyện Gò Vấp, tỉnh Gia Định, nay là phường Phú Thọ Hòa, quân Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tháng 5 năm 1945, ông gia nhập đoàn Thanh niên Cứu quốc, tham gia chuẩn bị lực lượng khởi nghĩa.

Tháng 8 năm 1945, ông tham gia tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở huyện Gò Vấp và tỉnh Gia Định.

Năm 1946, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương.

Kháng chiến chống Pháp 
Tháng 9 năm 1945, thực dân Pháp trở lại xâm lược miền Nam, ông nhập ngũ, gia nhập Vệ quốc đoàn, tham chiến ở Liên quận Gò Vấp – Hóc Môn – Bà Điểm – Đức Hòa.

Năm 1947, ông làm Đại đội trưởng ở Chi đội 12 thuộc Khu 7, dưới sự chỉ huy của Chi đội trưởng Tô Ký, tham gia phối hợp chống càn ở các căn cứ Hố Bò, Phú Mỹ Hưng, An Nhơn Tây (Khu 5 Hóc Môn) và căn cứ Long Phước Thôn, phía đông Thủ Đức từ tháng 6 đến tháng 9. Ông từng chỉ huy đơn vị đánh bại một trận càn của quân Pháp ở Gia Hẹ – Xóm Mới (xã Trung Lập, Khu 5 Hóc Môn). Ông cùng Chính trị viên Chi đội 12 Lâm Quốc Đăng đã chỉ đạo cho Ủy ban kháng chiến hành chính xã Phú Thọ Hòa (quận Gò Vấp) đào địa đạo trong xã để bộ đội về bám trụ chiến đấu.

Năm 1952, quân Pháp đánh phá ác liệt vào huyện Gò Vấp, khiến lực lượng nơi đây bị suy yếu nghiêm trọng. Lê Thanh được điều về làm Huyện đội phó Huyện đội Gò Vấp để xây dựng lực lượng bộ đội địa phương, duy trì phong trào du kích.

Cuối năm 1953, ông được điều về phụ trách công tác giao liên liên các tỉnh miền Đông Nam Bộ.

Kháng chiến chống Mỹ 
Khi Hiệp định Genève được ký kết, ông ở lại miền Nam. Tháng 9 năm 1955, ông được giao phụ trách tổ chức lực lượng vũ trang và xây dựng căn cứ Xứ ủy Nam Bộ. Ông cùng Tám Kiến Quốc, Lâm Quốc Đăng đã vận động thanh niên trốn đi lính chính quyền Diệm vào Chiến khu Đ, chuẩn bị cơ sở vật chất nếu có xảy ra xung đột. Ngày 18 tháng 10 năm 1956, Đại đội 80 (C80) An ninh vũ trang miền Nam được thành lập. C80 do ông cùng Ba Thu và Lâm Quốc Đăng chỉ huy, đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Xứ ủy Nam Bộ.

Năm 1957, ông được điều động làm Phó Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang xây dựng căn cứ Xứ ủy Nam Bộ, dưới quyền Chỉ huy trưởng Đỗ Văn Nguyện, tiếp tục gây dựng các căn cứ trải dài từ Campuchia đến Long Nguyên, Bến Cát, Bời Lời, Trảng Bàng, Tây Ninh.

Năm 1960, ông được thuyên chuyển làm Phó ban Quân sự Miền, tham gia Ban chỉ huy trận đánh Tua Hai (gồm Tám Kiến Quốc, Tám Cao, Mười Năng). Năm 1961, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn chủ lực Miền, chiến đấu chống lại chiến lược Chiến tranh đặc biệt của Mỹ.

Năm 1966, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Tham mưu trưởng Quân khu Sài Gòn – Gia Định, Chỉ huy trưởng liên quận Gò Vấp – Hóc Môn. Đến tháng 10 năm 1967, để chuẩn bị cho kế hoạch tổng công kích, tổng khởi nghĩa mang tên Nghị quyết Quang Trung, Quân khu Sài Gòn – Gia Định và Quân khu 1 bị giải thể, thay bằng Khu trọng điểm gồm 6 phân khu. Phân khu 1 ban đầu do Trần Đình Xu làm Tư lệnh, Lê Thanh làm Phó Tư lệnh. Năm 1970, ông được cử làm Chính ủy Phân khu 1.

Tháng 4 năm 1972, Quân khu Sài Gòn – Gia Định được tái lập, ông được bổ nhiệm làm Phó Chính ủy. Tháng 1 năm 1973, làm Ủy viên Thường vụ Khu ủy, Chính ủy Quân khu Sài Gòn – Gia Định thay Tám Cao.

Tháng 8 năm 1974, ông được điều về Trung ương Cục, làm Ủy viên Ban An ninh Trung ương Cục, kiêm Chỉ huy trưởng lực lượng an ninh vũ trang Miền.

Sau thống nhất 
Sau khi đất nước thống nhất, ông được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Tư lệnh lực lượng Công an nhân dân vũ trang thuộc Bộ Nội vụ. Năm 1979, ông cùng Thiếu tướng Đinh Văn Tuy và Thiếu tướng Trịnh Trân là những lãnh đạo của Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang tham gia chiến dịch phản công biên giới Tây Nam. Qua thị sát trực tiếp chiến trường, ông đã  kịp thời báo cáo và đề xuất thay đổi hình thức chiến đấu phối thuộc để giảm thiểu thương vong.

Năm 1980, ông được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh Quân khu 7.

Năm 1987, ông được bổ nhiệm vào chức vụ Phó Tư lệnh Bộ đội biên phòng.

Năm 1990, ông thụ phong quân hàm Trung tướng.

Năm 1995, ông nghỉ hưu.

Năm 2006, ông mất ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhận xét 
 Một vị tướng "dân vận" có tầm cỡ, một vị tướng lăn lóc với chiến trường khi còn là một cán bộ cấp thấp, một vị tướng vào sanh ra tử như cơm bữa, một vị tướng dũng mãnh trong chiến đấu rất mực đôn hậu trong đời sống bình thường, một vị tướng có rất nhiều bè bạn là những chiến binh cùng xông pha trận mạc, những cán bộ lãnh đạo cấp cao, những nhân sĩ trí thức nổi tiếng – với các vị nhân sĩ trí thức này, Lê Thanh là cái tên đủ tin cậy. (Trần Bạch Đằng, cố Bí thư Thành ủy Sài Gòn, Phó ban Dân vận Trung ương)

Danh hiệu 
 Huân chương Độc lập hạng Nhất
 Huân chương Quân công hạng Nhất, Nhì, Ba
 Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba
 Huân chương Chiến thắng hạng Nhất
 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất
 Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng
 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (2015)

Chú thích 

Người Thành phố Hồ Chí Minh
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Công an nhân dân Việt Nam
Huân chương Độc lập hạng Nhất
Huân chương Quân công hạng Nhất
Huân chương Chiến thắng hạng Nhất
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất
Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam