Thảm sát Bucha

Thảm sát Bucha nói về tội ác chiến tranh xảy ra tại thị trấn Bucha thuộc tỉnh Kyiv, Ukraina, mà phía Ukraina cáo buộc được tiến hành bởi quân đội Nga tham gia cuộc xâm lược Ukraina năm 2022. Phó Thị trưởng Bucha, Mykhailyna Skoryk, và Trưởng ban Nghi lễ, Serhiy Kaplichnyi, cho biết ít nhất 458 người Ukraine đã chết. Trong số những người thiệt mạng còn có 12 trẻ em dưới 21 tuổi - hầu hết đều bị bắn trong ô tô.

Các nhân chứng từ cư dân Bucha nói rằng lực lượng Nga đã thực hiện các vụ giết người, một số thi thể rõ ràng đã chết trong nhiều ngày, thậm chí vài tuần. Người dân cho biết họ đã bị quân đội Nga giết hại trong cuộc chiếm đóng kéo dài một tháng.

Bối cảnh 
Theo kế hoạch của cuộc xâm lược Ukraina 2022, quân đội Nga tiến vào Ukraina thông qua biên giới phía nam của Belarus.

Tháng Ba năm 2022, Nga tiến quân vào thị trấn Bucha, thuộc một trong những khu vực lân cận Kyiv mà Nga muốn giành kiểm soát.

Theo kế hoạch rút lui của quân đội Nga khỏi phía bắc Kyiv, cộng với việc bị quân Ukraina tấn công, lực lượng Nga tại khu vực Bucha đã tác chiến và rút lui về phía bắc. Tất cả quân đội Nga đã rút khỏi thành phố Bucha vào ngày 30 tháng 3, ngày thứ hai của cuộc đàm phán tại Istanbul giữa Nga và Ukraine. Vào ngày 31 tháng 3, Fedoruk, thị trưởng Bucha, cũng xác nhận qua video rằng không có quân đội Nga trong thành phố. Ngày 1 tháng 4, lực lượng Ukraina tiến vào thị trấn.

Bằng chứng đầu tiên 

Những bằng chứng video đầu tiên về hiện trường vụ thảm sát được đăng lên mạng xã hội vào thứ Bảy, ngày 2 tháng 4, cho thấy những gì còn sót lại sau khi quân Nga rút quân là hàng loạt dân thường bị thiệt mạng. Sau khi rút lui khỏi Bucha, vào cuối tháng Ba, những bằng chứng về tội ác thực hiện bởi quân đội Nga khi kiểm soát khu vực này được lan truyền. Mười tám thi thể gồm nam, nữ và trẻ em bị cắt xén được tìm thấy trong một căn hầm. Những thi thể này có dấu hiệu bị tra tấn, trong đó tai và răng của họ bị mất. Thi thể của những thường dân khác bị bỏ ở trên đường sá, trong số họ được cho là bị gài thiết bị nổ bởi quân đội Nga trước khi họ rút lui.

Những tuyến đường chính trong thị trấn rải rác thi thể dân thường bị sát hại, những người được cho là chỉ đang sinh hoạt bình thường.

Cư dân và thị trưởng của thị trấn xác nhận những thi thể trên bị giết bởi lực lượng Nga. Những người này được cho là chỉ đang sinh hoạt bình thường, bao gồm việc dắt chó đi dạo, hoặc mang theo túi đồ mua sắm. Những thi thể vẫn còn nguyên vẹn, chứng tỏ họ đã bị bắn, thay vì bị giết bởi thiết bị nổ.

Những hình ảnh và video cho thấy dân thường bị giết hại, tay của họ bị trói. Hình ảnh khác cho thấy thi thể một người đàn ông bên cạnh xe đạp của mình. Thú cưng và những động vật khác cũng bị bắn.

Phía Ukraina báo cáo là đã phát hiện một ngôi mộ tập thể chứa 300 người sau khi lực lượng Nga đã rút đi. Thị trưởng Bucha, Anatoliy Fedoruk, xác nhận có ít nhất 280 người trong thành phố bị chôn trong các ngôi mộ tập thể. Cư dân khác thì nói chôn thêm 57 thi thể trong một ngôi mộ tập thể khác.

Các thường dân cho biết nhiều người sống sót nhờ việc trốn lực lượng Nga trong các căn hầm, quá sợ để ra ngoài. Một số người thiếu ánh sáng hoặc điện suốt vài tuần lễ, phải sử dụng đèn cầy để đun nước và nấu ăn. Họ chỉ ra ngoài khi chắc chắn rằng quân đội Nga đã rời đi để chào mừng lực lượng Ukraina tiến vào thị trấn.

Những bằng chứng cho thấy quân đội Nga đã chọn lọc các nam giới Ukraina và giết họ một cách có tổ chức. Nhiều thi thể được phát hiện tử vong trong tư thế tay bị trói phía sau. Ngày 2 tháng 4, phóng viên hãng thông tấn AFP cho biết anh đã nhìn thấy ít nhất 20 thi thể dân thường nằm la liệt ở đường phố Bucha, với hai thi thể có tay bị trói.

Thi thể của nữ giới bị cởi trần cũng được phát hiện, cùng với bằng chứng cho thấy lực lượng Nga đã cố gắng đốt những thi thể này. Khoảng 7:15 sáng ngày 5 tháng 3, một đôi ô tô chở theo hai gia đình đang bỏ trốn bị phát hiện bởi binh sĩ Nga khi họ lái vào đường Chkalova. Quân Nga ngay lập tức xả súng vào chiếc xe, giết một người đàn ông trong chiếc xe thứ hai. Chiếc xe thứ nhất bị trúng đạn khiến nó bốc cháy làm thiệt mạng hai trẻ em và mẹ của chúng.

Các cư dân, khi được phỏng vấn bởi Tổ chức Theo dõi Nhân quyền sau khi Nga đã rút quân, đã mô tả cách đối đãi của quân Nga trong thời gian kiểm soát ngắn như sau: Lực lượng Nga đến gõ cửa từng nhà, tra hỏi mỗi người, phá hủy đồ đạc của họ, và cướp những bộ đồ họ đang mặc. Dân thường bị bắn khi họ rời khỏi nhà lấy thức ăn và nước uống, và bị ra lệnh phải quay về nhà bởi lực lượng Nga, dù họ bị thiếu những nhu cầu cơ bản như nước hay nhiệt do các cơ sở hạ tầng địa phương đã bị phá hủy. Xạ thủ bắn tỉa bắn dân thường. Các xe bọc thép của Nga sẽ xả súng một cách ngẫu nhiên vào các tòa nhà trong thị trấn. Lực lượng Nga từ chối hỗ trợ y tế của những dân thường mà họ gây thương tích. Một ngôi mộ tập thể bị đào lên cho các nạn nhân, và các lực lượng kiểm soát tiến hành những buổi hành quyết phi pháp.

Lục lượng Nga đã giết ba thường dân Ukraina không vũ khí khi họ đang chở thức ăn cho chó tới một cơ sở cứu hộ động vật. Trong một sự việc khác, lực lượng Nga trong một phương tiện bọc thép đã xả súng lên dân thường đang trốn chạy trong ô tô, giết một người đàn ông, một người phụ nữ và hai trẻ em. Theo cư dân Bucha, sau khi tiến vào thị trấn, xe tăng Nga và các phương tiện quân sự đã chạy dọc các tuyến đường bắn ngẫu nhiên vào cửa sổ của các ngôi nhà.

Một báo cáo được xuất bản bởi tờ The Kyiv Independent có kèm theo một hình ảnh và thông tin của một người đàn ông và hai hoặc ba người phụ nữ bị cởi trần dưới một tấm chăn, những người này được cho là đã bị binh sĩ Nga cố gắng đốt trên đường trước khi rời đi.

CNN, BBC và Bild đã xuất bản những video cho thấy hàng loạt thi thể của dân thường nằm la liệt trên đường phố và sân sau tại Bucha, một số người bị trói tay và chân. Những tội ác thực hiện ở Bucha, cùng với ít nhất một vụ hành quyết, cũng đã được ghi lại bởi tổ chức Tổ chức Theo dõi Nhân quyền.

Điều tra

Ukraina 
Cảnh sát Ukraina đã mở các cuộc điều tra vào những sự việc tại Bucha, với toàn bộ khu vực thị trấn được coi là hiện trường.

Nga 
Alexander Bastrykin, người đứng đầu Ủy ban Điều tra Nga đã mở một cuộc điều tra vào cái ông ấy gọi là một "sự khiêu khích từ Ukraina", cáo buộc chính quyền Ukraina tung "thông tin sai sự thật một cách có chủ đích" về những hành động của lực lượng Nga.

Nga cũng yêu cầu triệu tập cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vào ngày 4 tháng 4 để "đưa ra ánh sáng những kẻ khiêu khích liều lĩnh Ukraina".

Quốc tế 
Bộ Ngoại giao Ukraina yêu cầu cuộc điều tra của Tòa án Hình sự Quốc tế tại Ukraina gửi điều tra viên vào Bucha và những khu vực đã giải phóng tại Tỉnh Kyiv. Ngoại trưởng Dmytro Kuleba kêu gọi các tổ chức quốc tế thu thập bằng chứng.

Kết quả 

Ngoại trưởng Ukraina Dmytro Kuleba mô tả đây là một "vụ thảm sát có chủ đích". Ông nói Nga "còn tệ hơn ISIS" và nói lực lượng Nga phạm tội giết người, tra tấn, cưỡng hiếp và cướp bóc. Kuleba thối thúc khối G7 áp các lệnh trừng phạt "thật nặng tay".

Trong một bài phỏng vấn với Bild, Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko nói rằng "những gì diễn ra tại Bucha và các khu vực ngoại ô Kyiv chỉ có thể được mô tả là diệt chủng" và cáo buộc Tổng thống Nga Vladimir Putin gây tội ác chiến tranh.

Một giáo sư thuộc Đại học An ninh Quốc gia tại Washington, Hoa Kỳ, David DesRoches, cùng với nhiều người khác nói với tờ Al Jazeera rằng việc giết hại một cách có chủ đích dân thường như sự việc này có thể được coi là tội ác chiến tranh.

Kênh Telegram thuộc Bộ Quốc phòng Nga bác bỏ báo cáo về việc quân Nga đã tấn công dân thường. Báo cáo cho biết một cuộc thảm sát không thể nào được che giấu bởi quân đội Nga, và những ngôi mộ tập thể chứa nạn nhân từ các cuộc không kích của Ukraina. Bộ đã phân tích video các thi thể tại Bucha và kết luận những thi thể này có vẻ như đang chuyển động. Phía Nga đưa ra các "bằng chứng" như tuyên bố rằng trong một đoạn video quay các thi thể ở Bucha, một xác chết có thể được cho là "cử động một cánh tay", trong khi một người khác dường như "ngồi dậy" sau khi chiếc xe có người điều khiển máy quay đi qua. Các bằng chứng này đã bị lật tẩy bởi các nhà phân tích OSINT độc lập, họ chỉ ra rằng chuyển động thực chất là một hạt mưa trên màn hình máy ảnh.

Phía Nga cũng đưa ra nhiều bằng chứng liên quan đến sự không trùng khớp về thời gian tử vong.  Báo cáo này đã được Đơn vị Moscow của đài BBC điều tra và kết luận rằng không có bằng chứng cho thấy video của Ukraine đã bị dàn dựng.

Phản ứng quốc tế

Tổ chức quốc tế 

 
 Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel nói ông "bị sốc bởi những tội ác gây ra bởi quân đội Nga tại Kyiv" và hứa rằng EU sẽ hỗ trợ Ukraine và các tổ chức nhân quyền thu thập bằng chứng để sử dụng trong tòa án quốc tế.
 Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã tweet: "Tôi kinh hoàng bởi những báo cáo về những tội ác đến từ những khu vực mà Nga đang rút quân. Một cuộc điều tra độc lập là cần thiết. Những kẻ gây nên tội ác chiến tranh phải bị trừng trị."
 Roberta Metsola, Chủ tịch Nghị viện Châu Âu nói: "Bị kinh hoàng bởi những tội ác gây ra bởi quân đội Nga tại Bucha và các khu vực đã được giải phóng. Đây là sự thật nghiệt ngã của tội ác chiến tranh của Putin. Thế giới phải chứng kiến những gì đang diễn ra. Các lệnh trừng phạt nặng hơn phải được áp đặt. Những kẻ chịu trách nhiệm và chỉ huy của chúng phải bị đưa ra công lý."
 – Tổng thư ký Jens Stolenberg nói trong một bài phỏng vấn với CNN: "Thật kinh khủng và không thể chấp nhận được dân thường đã bị chọn làm mục tiêu và bị giết."
 – Tổng thư ký António Guterres nói "Tôi thật sự bị sốc vì những hình ảnh của dân thường bị giết ở Bucha, Ukraina. Cần phải có một cuộc điều tra độc lập để đưa cái ác ra công lý một cách có hiệu quả".

Các quốc gia 

  - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Triệu Lập Kiên cho rằng những hình ảnh về cái chết của dân thường ở thị trấn Bucha của Ukraine là “vô cùng đáng lo ngại” nhưng không nên đổ lỗi cho đến khi tìm ra sự thật, cho rằng "Vấn đề nhân đạo không nên được chính trị hóa và bất kỳ lời buộc tội nào cần dựa trên sự thật". 
  – Ngoại trưởng Ba Lan kêu gọi cộng đồng quốc tế giúp đỡ Ukraina điều tra các hành động của quân đội Nga tại khu vực quanh Kyiv.
  – António Costa, Thủ tướng Bồ Đào Nha nói trên Twitter: "Những hình ảnh bạo lực từ Bucha thật sốc. Chúng tôi lên án những tội ác chống lại dân thường. Một sự man rợ không thể chấp nhận được phải bị trừng trị bởi công lý quốc tế"
  – Thủ tướng Justin Trudeau nói "Chúng tôi lên án những kẻ giết thường dân ở Ukraina, và chúng tôi vẫn giữ lập trường kêu gọi chính quyền Nga phải chịu trách nhiệm, và sẽ tiếp tục làm mọi thứ để giúp đỡ người dân Ukraina. Những kẻ chịu trách nhiệm phải bị đưa ra công lý". Mélanie Joly, Bộ trưởng Ngoại giao nói những hành động của Nga là "sốc" và là một "sự kiện giết thường dân vô tội vô giác, và nói "Canada sẽ hỗ trợ mọi nỗ lực, trong đó có việc điều tra tội ác chiến tranh, để chắc chắn những kẻ chịu trách nhiệm phải bị đưa ra ánh sáng".
  – Thủ tướng Dan Mạch Mette Frederiksen nói trên Facebook rằng "trái tim của bà khóc cho Ukraina", "tội ác của Putin thật đau đớn, dã man và phải không được quên đi".
  – Phó Thủ tướng Đức Robert Habeck nói những vụ việc tại Bucha là một "tội ác chiến tranh tồi tệ".
  – Thủ tướng Estonia Kaja Kallas nói rằng những hình ảnh từ Bucha gợi nhớ những vụ giết người hàng loạt gây nên bởi Liên bang Xô Viết và Đức Quốc Xã. Những thông tin cần phải được thu thập và những kẻ chịu trách nhiệm phải bị đưa ra tòa án. Bà nói thêm: "Đây không phải chiến trường, mà là hiện trường một vụ án"
  – Tổng thống Gruzia Salome Zourabichvili nói trên Twitter rằng Bucha thể hiện "tội ác chống lại loài người" và phải "không bao giờ được quên."
  – Bộ trưởng Ngoại giao Simon Coveney nói những "hình ảnh tội ác thực hiện bởi lực lượng Nga phải bị ghi lại và đưa lên Tòa án Quốc tế", và sẽ không có dung thứ cho tội ác chiến tranh.
  – Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte viết rằng ông bị "sốc" bởi những báo cáo về "tội ác khủng khiếp" tại những khu vực Nga đã rút lui. Ông nói chúng phải được "điều tra" và Hà Lan cùng đồng minh "sẽ không dừng lại" cho đến khi "những kẻ gây nên tội ác" bị đưa ra ánh sáng.
  – Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Anthony Blinken nói những bằng chứng về tội ác chiến tranh ở Ukraina là "một cú đấm vào bụng", hứa rằng Hoa Kỳ sẽ cùng đồng minh ghi lại những tội ác này để đưa thủ phạm ra ánh sáng.
  – Đại sứ Israel tại Ukraina nói nó là một tội ác chiến tranh.
  – Thủ tướng Italy Mario Draghi nói những hình ảnh từ Bucha thật "kinh ngạc" và chính quyền Nga phải bị trừng trị vì những gì đã diễn ra". Ông cũng nói Italia dành sự cảm thông hoàn toàn với Ukraina.
  – Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida nói phóng viên rằng Nhật Bản lên án "những sai phạm trong luật lệ quốc tế" và nói rằng quốc gia này sẽ xem xét áp đặt thêm lệnh trừng phạt vào Nga.
  – Tổng thống Moldova Maia Sandu nói sự kiện "tội ác chống lại loài người" và thông báo ngày 4 tháng 4 năm 2022 là ngày tưởng nhớ toàn quốc cho những người Ukraina đã hi sinh trong cuộc chiến tranh Nga-Ukraina.
  – Tổng thống Phần Lan Sauli Niinistö và Thủ tướng Sanna Marin nói tội ác chiến tranh ở Ukraina phải được điều tra.
  – Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói những hình ảnh từ Bucha là "không thể chịu nỗi" và ông dành sự cảm thông cho các nạn nhân và đoàn kết cho người dân Ukraina. Ông cũng nói "chính quyền Nga phải trả lời những câu hỏi về các tội ác này".
  – Ngoại trưởng Bogdan Aurescu lên án những tội ác tại Bucha, nói những kẻ gây nên tội ác phải bị công lý trừng phạt.
   – Thủ tướng Eduard Heger so sánh vụ thảm sát với "thảm họa chiến tranh ở Nam Tư cũ", nói những "hành động man rợ của lính Nga thật sốc và phải bị trừng trị bởi cộng đồng quốc tế."
  – Thủ tướng Pedro Sánchez bày tỏ "kinh hãi, đau đớn và tức giận" với "những hình ảnh tội tệ" đến từ Bucha, nói chúng là tội ác chiến tranh và những kẻ gây ra tội ác phải bị trừng trị. Ông Sánchez nhấn mạnh sự hỗ trợ và đoàn kết đến người dân Ukraina.
  – Thủ tướng Magdalena Andersson nói trên Twitter rằng những hình ảnh tại Bucha "liên tưởng đến những tháng ngày đen tối nhất lịch sử châu Âu" và kêu gọi hỗ trợ tài chính và nhân lực cho các cuộc điều tra của Tòa án Hình sự Quốc tế.
  – Bộ trưởng Quốc phòng Marise Payne đã tweet rằng bà bị sốc và kêu gọi Russia chịu trách nhiệm.
  – Chính phủ Ukraina coi sự việc này là một vụ giết dân thường, nói rằng những nạn nhân đều trong dân phục, và không có vũ khí. Chính phủ Ukraina nói họ đang thu thập bằng chứng về tội ác chiến tranh, và sẽ dùng sử dụng bằng chứng của vụ thảm sát tại Bucha.
  – Liz Truss, ngoại trưởng Anh, nói bà bị "kinh hoàng bởi những tội ác tại Bucha và các thị trấn khác của Ukraina" và nói rằng "những báo cáo về lực lượng Nga tấn công dân thường là rất kinh tởm". Bà nói những kẻ chịu trách nhiệm phải được đưa ra ánh sáng.

Phản ứng của Nga 
Các quan chức Nga và các hãng truyền thông Nga đã trình bày một số phiên bản của những gì đã xảy ra, bao gồm tuyên bố rằng quân đội Nga đã rút lui vào thời điểm vụ thảm sát được cho là diễn ra, rằng các thi thể trên thực tế là "diễn viên" biểu diễn cho "Các nhà báo phương Tây," hay rằng vụ thảm sát thực sự do chính người Ukraine thực hiện.

Ngày 3/4 theo giờ địa phương, Bộ Quốc phòng Nga phản ứng về cái chết của dân thường ở thành phố Bucha, Kyiv, Oblast của Ukraine và ra tuyên bố bác bỏ cáo buộc của chính phủ Ukraine đối với Nga. Bộ Quốc phòng Nga cho biết các bức ảnh và video từ Bucha của Ukraine được cho là "bằng chứng tội ác" của quân đội Nga là một hành động giả tạo của chính quyền Kiev và các phương tiện truyền thông phương Tây. "Các bức ảnh và video từ Bucha là giả do chính quyền Kiev dàn dựng cho các phương tiện truyền thông phương Tây, giống như nó đã được thực hiện tại nhà hộ sinh Mariupol và ở các thành phố khác"

Tuyên bố chỉ ra rằng trong thời gian Nga chiếm đóng Thành phố Bucha, không một dân thường nào thiệt mạng do bất kỳ hình thức bạo lực nào và người dân địa phương có thể tự do di chuyển và sử dụng các công cụ liên lạc, đồng thời họ cũng có thể tùy ý di chuyển ra khỏi thành phố về phía bắc. 

Ngoài ra, quân đội Nga cũng phân phát tổng cộng 452 tấn hàng cứu trợ nhân đạo cho cư dân của Kyiv Oblast. Phần phía nam của thành phố Bucha, bao gồm các khu dân cư, bị pháo kích cỡ lớn, xe tăng và súng cối của Ukraine nã pháo trong gần một ngày đêm.  

Trái ngược với tuyên bố của phía Nga, lời khai của các nhân chứng là cư dân ở Bucha chỉ ra rằng quân đội Nga đã sát hại dân thường trong thời gian chiếm đóng, có những người bị bắn vào sau đầu hoặc tim. Sergei Klokov, tài xế lái xe cho trụ sở cảnh sát Moscow, là người người gốc Bucha, đã bị bắt sau khi anh ta nói với đồng nghiệp những gì anh ta đã nghe từ cha mình và bạn bè gia đình Ukraine về cuộc xâm lược của Nga. Trong số các tội danh bị cáo buộc của Klokov có việc nói rằng binh lính Nga đã giết hại dân thường Ukraine.

Chú thích 

Tội ác chiến tranh ở Ukraina
Tội ác chiến tranh trong cuộc tấn công của Nga vào Ukraina 2022
Nga xâm lược Ukraina 2022