Tiếng Maya Yucatán

Tiếng Maya Yucatán (nội danh:  ,  ,  , nghĩa là "tiếng (nói vùng đồng) bằng") là một ngôn ngữ Maya nói trên bán đảo Yucatán và bắc Belize. Người bản ngữ không gọi nó là "tiếng Yucatán" mà gọi bằng một cụm từ nghĩa là "tiếng bằng/tiếng Maya" hay (el) maya (khi họ nói tiếng Tây Ban Nha).

Các nhà ngôn ngữ học thêm từ "Yucatán" ("Yucatec" trong tiếng Anh) chủ yếu để phân biệt nó với các ngôn ngữ Maya khác (như tiếng Kʼicheʼ hay tiếng Itzaʼ). Nên cụm từ "Maya Yucatán" chủ yếu xuất hiện trong văn liệu học thuật hay khoa học.

Ở bang Yucatán, cùng một vài phần Campeche, Tabasco, Chiapas, Quintana Roo, tiếng Maya Yucatán vẫn là bản ngữ của một bộ phận tương đối lớn người dân. Có khoảng 800.000 người nói trong vùng này. Ngoài ra, còn khoảng 6.000 người nói ở Belize.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Yucatec Maya Collection of William Blunk-Fernández and Michael Carrasco at the Archive of the Indigenous Languages of Latin America. Contains six audio recordings totaling 1.5 hours of spoken Yucatec Maya.
 Mesospace Collection of Juergen Bohnemeyer at the Archive of the Indigenous Languages of Latin America. Contains 19 video recordings. Content restricted, but may be available for researcher use.
 Mayan Languages Collection of Victoria Bricker at the Archive of the Indigenous Languages of Latin America. Contains 714 archival files, including audio recordings and transcriptions, from the languages Chʼol, Tzotzil, and Yucatec Maya. The recordings include "(1) histories of the Caste War of Yucatan of 1847-1901 and local manifestations of the Mexican Revolution of 1917-1921; (2) legends; (3) astronomical lore; (4) medical lore; (5) autobiographies; (6) conversations; (7) and songs (both traditional and original) from a number of different towns in the peninsula."
 Yucatec Maya Collection of Melissa Frazier at the Archive of the Indigenous Languages of Latin America. Contains 60 audio recordings of narratives, collected "to establish a collection of spoken Yucatec Maya that will be helpful to anyone who studies the language."

Khóa học ngôn ngữ 
Ngoài các trường đại học và các tổ chức tư nhân ở Mexico, tiếng Maya Yucatán cũng được giảng dạy tại:

 OSEA - Trường Dân tộc học và Nhân chủng học mở 
 Đại học Chicago 
 Đại học Leiden, Hà Lan 
 đại học Harvard 
 Đại học Tulane 
 Đại học Indiana (Chương trình Văn hóa & Ngôn ngữ Dân tộc thiểu số)  
 Đại học Wisconsin-Madison 
 Đại học Bắc Carolina  
 INALCO, Paris, Pháp 

Từ điển, ngữ pháp và văn bản trực tuyến miễn phí:

 FAMI © 2001: David Bolles 
 Đại học Quintana Roo, 2009 (pdf) 

Ngôn ngữ có thanh điệu
Ngôn ngữ tại Belize
Ngôn ngữ bản địa Trung Mỹ
Ngôn ngữ bản địa México
Ngữ hệ Maya
Ngôn ngữ chắp dính