Thiếu máu do thiếu sắt

Đúng như tên gọi, Thiếu máu do thiếu sắt là tình trạng thiếu máu do cơ thể bị thiếu chất sắt. Đây là loại thiếu máu phổ biến nhất. Thiếu máu được định nghĩa là sự suy giảm số lượng tế bào hồng cầu hoặc lượng huyết sắc tố trong máu. Khi bị thiếu sắt, cơ thể sẽ không thể sản xuất đủ hồng cầu để vận chuyển oxy đến các cơ quan trong cơ thể. Kết quả là thiếu máu do thiếu sắt có thể dẫn đến tình trạng mệt mỏi, yếu sức, khó thở.

Thiếu máu do thiếu sắt ảnh hưởng đến khoảng 1,48 tỷ người trong năm 2015. Việc thiếu chất sắt trong chế độ ăn uống được ước tính sẽ gây ra khoảng một nửa số trường hợp thiếu máu trên toàn cầu. Phụ nữ và trẻ nhỏ thường bị ảnh hưởng nhất. Trong năm 2015, thiếu máu do thiếu sắt dẫn đến khoảng 54.000 ca tử vong - giảm từ 213.000 ca tử vong vào năm 1990.

Triệu chứng thiếu máu do thiếu sắt 
Những người bị thiếu máu do thiếu sắt nhẹ hoặc trung bình có thể không có triệu chứng hoặc xuất hiện một số triệu chứng như: cảm thấy mệt mỏi, khó thở hoặc giảm khả năng tập thể dục. 

Khi bệnh nghiêm trọng hơn thì xuất hiện các triệu chứng như: 

 Yếu đuối.
 Da nhợt nhạt. 
 Đau ngực khó thở.
 Choáng váng cảm giác như sắp ngất.
 Dễ nhầm lẫn.
 Thèm ăn những đồ không có dinh dưỡng như đá, chất bẩn, xỉ tường.  
 Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị còi cọc, biếng ăn.

Nguyên nhân thiếu máu do thiếu sắt 
Thiếu máu do thiếu sắt là do mất máu, ăn uống không đủ hoặc cơ thể khó hấp thu sắt từ thức ăn.

Mất máu 
Khi bị mất máu, cơ thể sẽ mất sắt. Nguồn gây mất máu có thể bao gồm:

 Thời kỳ kinh nguyệt 
 Mất máu khi sinh con 
 Phẫu thuật U xơ tử cung 
 Chảy máu ở đường tiêu hóa: loét dạ dày, ung thư ruột kết và chảy máu đường tiết niệu. 
 Mất máu do chấn thương hoặc phẫu thuật

Vấn đề hấp thụ sắt 
Hấp thu sắt từ thực phẩm kém có thể xảy ra do:

 Rối loạn đường ruột và tiêu hóa như bệnh viêm ruột hoặc bệnh celiac
 Phẫu thuật dạ dày và ruột. 

 Ở các nước đang phát triển, giun ký sinh, sốt rét và HIV / AIDS làm tăng nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt. 

Chẩn đoán được xác nhận bằng xét nghiệm máu.

Chế độ ăn uống thiếu sắt 
Nếu bổ sung chế độ dinh dưỡng thiếu chất sắt trong thời gian dài sẽ khiến cơ thể bị thiếu sắt. Các thực phẩm giàu chất sắt bao gồm: thịt, trứng, các loại rau có màu xanh lá.

Thai kỳ 
Nếu không bổ sung sắt đầy đủ, tình trạng thiếu máu do thiếu sắt sẽ xảy ra ở phụ nữ mang thai vì lượng sắt dự trữ của họ cần phục vụ lượng máu tăng lên của chính họ cũng như là nguồn cung cấp huyết sắc tố cho thai nhi đang phát triển.

Nguy hiểm hơn nữa, nếu không cung cấp đủ sắt theo khuyến nghị làm tăng nguy cơ lớn ảnh hưởng tới sức khỏe của mẹ và bé:

 Với mẹ bầu: Thiếu sắt khiến mẹ bầu cơ thể mệt mỏi, thường xuyên hoa mắt chóng mặt, cơ thể mệt mỏi suy nhược, chức năng về tiêu hóa cũng bị ảnh hưởng rất nhiều.
 Với thai nhi: Thiếu sắt là yếu tố nguy cơ suy dinh dưỡng bào thai, thai non tháng, nhẹ cân, ảnh hưởng tới sự phát triển thể lực và trí lực của trẻ sau này.

Chẩn đoán thiếu máu do thiếu sắt 
Để chẩn đoán bệnh thiếu máu do thiếu sắt, bác sĩ sẽ yêu cầu xét nghiệm máu để kiểm tra công thức máu toàn phần (CBC), nồng độ huyết sắc tố, nồng độ sắt trong máu và nồng độ ferritin.

Điều trị thiếu máu do thiếu sắt 
Để điều trị bệnh thiếu máu do thiếu sắt, bác sĩ sẽ điều trị theo nguyên nhân gây bệnh và khuyến cáo bổ sung sắt:

Chất bổ sung sắt 

 Thuốc bổ sung sắt: Bổ sung thuốc sắt giúp tăng cường chất sắt cho cơ thể. Đây là phương pháp điều trị phổ biến nhất cho bệnh thiếu máu do thiếu sắt. Thường phải mất từ ​​3 đến 6 tháng để khôi phục lại lượng sắt trong cơ thể. Bạn có thể cần phải bổ sung sắt lâu hơn để bổ sung lượng sắt dự trữ cho cơ thể.
 Truyền máu: Giúp nhanh chóng làm tăng lượng hồng cầu và chất sắt trong máu.

Điều trị theo nguyên nhân 
Tùy thuộc vào nguyên nhân, điều trị thiếu máu do thiếu sắt có thể bao gồm:

 Sử dụng các loại thuốc điều trị rồi loạn đường tiêu hóa, điều trị loét dạ dày tá tràng
 Phẫu thuật cắt bỏ polyp chảy máu, khối u hoặc u xơ
 Ăn một chế độ ăn uống có đủ lượng sắt hoặc bổ sung sắt: thịt, các loại hạt, các loại rau có màu xanh đậm... Bên cạnh đó, tăng cường bổ sung thực phẩm giàu vitamin C: cam, quýt... để cơ thể hấp thu sắt tốt nhất.

Tham khảo 

RTT