Tiếng Rwanda

Tiếng Rwanda hay tiếng Kinyarwanda (, , ở Uganda được gọi là Fumbira), là ngôn ngữ chính thức của Rwanda, thuộc nhóm Rwanda-Rundi, được nói bởi hơn 11 triệu người tại Rwanda, đông Cộng hòa Dân chủ Congo và những vùng lân cận thuộc Uganda (tiếng Rundi gần gũi là ngôn ngữ chính thức của nước láng giềng Burundi.) 
 		 	
Đây là một trong bốn ngôn ngữ chính thức của Rwanda (cùng với tiếng Anh, tiếng Pháp, và tiếng Swahili), và là ngôn ngữ của gần như toàn bộ người dân bản xứ. Điều này trái với nhiều nước châu Phi khác, những nơi mà đường biên giới được vẽ ra bởi thực dân, không tương đồng với biên giới dân tộc hay vương quốc thời tiền thuộc địa.

Ngữ âm

Phụ âm

Nguyên âm

Cả năm nguyên âm đều có dạng ngắn và dài.

Thanh điệu
Tiếng Rwanda là một ngôn ngữ thanh điệu. Như nhiều ngôn ngữ Bantu khác, tiếng Rwanda phân biệt giữa thanh cao và thấp (thanh thấp có thể xem như không có).

Ngữ pháp

Danh từ
Tiếng Rwanda có 16 lớp danh từ. Bảng dưới là các lớp từ và cách chúng được cặp theo đôi.

Động từ
Tất cả động từ ở dạng vô định bắt đầu bằng ku- (hay kw- trước nguyên âm, gu- trước phụ âm vô thanh theo luật Dahl). Khi chia động từ, tiền tố vô định (ku-, kw-, gu-) được thay thế bởi tiền tố tương ứng với chủ từ trong câu. Sau đó phụ tố chỉ thì có thể được lồng vào.

Các tiền tố tương ứng với chủ từ là như sau:
 'Tôi' = n-
 'bạn' = u-
 'anh ấy/cô ấy' = y-/a- (tức tiền tố lớp I số ít)
 'chúng tôi' = tu-
 'các bạn' = mu-
 'họ' = ba- (tiền tố lớp I số nhiều)

Các phụ tố chỉ thì như sau:
 Hiện tại: - (không phụ tố)
 Hiện tại tiếp diễn: -ra- (chuyển thành -da- khi đứng sau n)
 Tương lai: -za- 
 Tiến hành tiếp diễn (tức 'vẫn đang'): -racya-

Chú thích

Tài liệu

Liên kết ngoài
Kinyarwanda.net Từ điển Rwanda–Anh  
Nghiên cứu âm vị tiếng Rwanda của Đại học Texas
Từ điển Rwanda–Anh của Betty Ellen Cox 
   - Trang tin tức tiếng Rwanda

Ngôn ngữ tại Rwanda
 
Ngôn ngữ Rwanda-Rundi
Ngôn ngữ tại Uganda