Đại dương thế giới

Đại dương Thế giới hoặc Đại dương Toàn cầu (thông thường là biển hoặc đại dương) là hệ thống liên kết của các vùng nước đại dương của Trái Đất và bao gồm phần lớn của thủy quyển, bao gồm  (70,8%) bề mặt Trái Đất, với tổng khối lượng khoảng .

Tổ chức 
Sự thống nhất và liên tục của Đại dương Thế giới, với sự lưu thông vùng nước giữa các phần của chúng có tầm quan trọng cơ bản đối với hải dương học. Nó được chia thành một số khu vực đại dương chính được phân định bởi các lục địa và các đặc điểm hải dương học khác nhau: các khu vực này là Đại Tây Dương, Bắc Băng Dương (đôi khi được coi là biển của Đại Tây Dương), Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương và Nam Đại Dương, được xác định bởi Tổ chức Thủy đạc quốc tế (IHO) năm 2000, dựa trên bằng chứng cho thấy các khu vực này của Đại dương Thế giới có một hệ sinh thái riêng biệt và tác động độc đáo đến khí hậu toàn cầu. Cạnh đó, xen kẽ là các vùng biển nhỏ hơn, vịnh, vũng,...

Một đại dương toàn cầu tồn tại ở dạng này hay dạng khác trên Trái Đất hàng ngàn năm nay và khái niệm này bắt nguồn từ thời cổ đại với cái tên Oceanus. Khái niệm đương đại về Đại dương Thế giới đã được nhà hải dương học người Nga Yuly Shokalsky đặt ra vào đầu thế kỷ 20 để chỉ đại dương liên tục bao phủ và bao vây hầu hết Trái Đất.

Nếu nhìn từ cực nam của Trái Đất, Đại Tây Dương, Ấn Độ và Thái Bình Dương có thể được xem là vùng biển kéo dài về phía bắc từ Nam Đại Dương. Xa hơn về phía bắc, Đại Tây Dương mở ra Bắc Băng Dương, được kết nối với Thái Bình Dương bởi Eo biển Bering, tạo thành một dải nước mở rộng liên tục.

 Thái Bình Dương, lớn nhất trong số các đại dương, cũng kéo dài đến phía bắc từ Nam Đại Dương đến Bắc Băng Dương, nằm giữa giữa Châu Úc, Châu Á và Châu Mỹ. Thái Bình Dương tiếp giáp Đại Tây Dương phía nam Nam Mỹ tại Cape Horn. 
 Đại Tây Dương, là đại dương lớn thứ hai, kéo dài từ Nam Đại Dương giữa Châu Mỹ, Châu Phi và Châu Âu, đến Bắc Băng Dương. Đại Tây Dương tiếp giáp Ấn Độ Dương phía nam châu Phi tại Cape Agulhas. 
 Ấn Độ Dương, lớn thứ ba, kéo dài về phía bắc từ Nam Đại Dương đến Ấn Độ, Bán đảo Ả Rập và Đông Nam Á ở Châu Á và giữa Châu Phi ở phía tây và Châu Úc ở phía đông. Ấn Độ Dương nối Thái Bình Dương ở phía đông, gần Úc. 
 Bắc Băng Dương là nhỏ nhất trong năm đại dương, nối Đại Tây Dương tại Greenland và Iceland và nối Thái Bình Dương tại Eo biển Bering. Bắc Băng Dương bao phủ Bắc Cực, tiếp giáp Bắc Mỹ ở Tây bán cầu và Scandinavia và Siberia ở Đông bán cầu. Bắc Băng Dương được bao phủ một phần trong băng biển, mức độ thay đổi theo mùa. 
 Nam Đại Dương là một đại dương bao quanh Nam Cực, bị chi phối bởi Dòng chảy Vòng Nam Cực, nói chung là đại dương phía nam vĩ độ 60 độ nam. Nam Đại Dương được bao phủ một phần trong băng biển, mức độ thay đổi theo mùa. Nam Đại Dương là nhỏ nhất thứ hai trong năm đại dương được đặt tên.

Kiến tạo mảng, phục hồi sau băng hà và mực nước biển dâng liên tục thay đổi đường bờ biển và cấu trúc của đại dương thế giới.

Xem thêm 

 Siêu đại dương 
 Atlas Thế giới đại dương 
 Panthalass

Tham khảo

Đọc thêm 

 Chekin, L. 2002. " Đại dương thế giới trong bản đồ thời trung cổ ". Matxcơva: Viện SI Vavilov về Lịch sử Khoa học và Công nghệ của Viện Hàn lâm Khoa học Nga; Luận án cho Bảo tàng Đại hội Thế giới Đại dương. 
 " Đại dương ". Bách khoa toàn thư Columbia, tái bản lần thứ 6 2003. New York: Nhà xuất bản Đại học Columbia; 
 Danabasoglu, Gokhan; McWilliams, James C.; & Gent, Peter R. 1994. " Vai trò của điều hướng vận chuyển trong lưu thông đại dương toàn cầu ". Khoa học: tập. 264. (số 5162), tr. 1123 - 1126. 
 Levitus, Sydney; Antonov, John I.; Boyer, Timothy P.; và Stephens, Cathy. 2000. "Sự nóng lên của đại dương thế giới": bài viết trừu tượng. Khoa học: tập 287. (số 5461), tr. 2225-2229. 
 Spilhaus, Athelstan F. 1942. "Bản đồ của toàn bộ đại dương thế giới." Đánh giá địa lý: tập. 32 (số 3), tr. 431-435. 
 Atlas Đại dương của Liên Hợp Quốc: 
 " Phân phối đất và nước trên hành tinh ", " Nguồn gốc của các đại dương và lục địa "

Liên kết ngoài 

 Ủy ban đại dương toàn cầu
 Di sản Đại dương Toàn cầu Pew

Đại dương