USS Tunny (SS-282)

USS Tunny (SS/SSG/APSS/LPSS-282) là một tàu ngầm lớp Gato từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên loài cá ngừ đại dương. Nó đã phục vụ trong suốt Thế chiến II, thực hiện tổng cộng chín chuyến tuần tra, đánh chìm sáu tàu Nhật Bản, bao gồm một tàu ngầm, với tổng tải trọng 26.837 tấn. Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1946, nó được huy động trở lại để tiếp tục phục vụ trong các cuộc Chiến tranh Lạnh và Chiến tranh Việt Nam từ năm 1952 đến năm 1969, lần lượt được xếp lại lớp như một tàu ngầm mang tên lửa hành trình SSG-282, rồi như một tàu ngầm vận chuyển đổ bộ APSS-282 và LPSS-282. Con tàu cuối cùng bị đánh chìm như một mục tiêu vào năm 1970. Tunny được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống cùng chín Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II, rồi thêm năm Ngôi sao Chiến trận khác khi hoạt động tại Việt Nam.

Thiết kế và chế tạo 
 
Lớp tàu ngầm Gato được thiết kế cho mục đích một tàu ngầm hạm đội nhằm có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Con tàu dài  và có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất  khi nổi và  khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa  và  tương ứng. Tầm xa hoạt động là  khi đi trên mặt nước ở tốc độ  và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày và lặn được sâu tối đa . 

Lớp tàu ngầm Gato được trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 3 inch/50 caliber, và thường được tăng cường một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo súng máy .50 caliber và .30 caliber. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.

Tunny được đặt lườn tại Xưởng hải quân Mare Island ở Vallejo, California vào ngày 10 tháng 11, 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 30 tháng 6, 1942, được đỡ đầu bởi bà Frederick G. Crisp, phu nhân Chuẩn đô đốc Frederick G. Crisp, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 1 tháng 9, 1942 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Elton Watters Grenfell.

Lịch sử hoạt động

1943 
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại vùng biển ngoài khơi San Diego, California, Tunny quay trở lại San Francisco, California để sửa chữa sau chạy thử máy. Nó khởi hành để hướng sang khu vực quần đảo Hawaii, và đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 12 tháng 12, 1942.

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Sau một tuần lễ huấn luyện và thêm hai tuần lễ bảo trì và tiếp liệu, Tunny khởi hành từ Căn cứ Tàu ngầm Trân Châu Cảng vào ngày 12 tháng 1, 1943 cho chuyến tuần tra tại khu vực quần đảo Ryūkyū. Nó gây hư hại cho một tàu đánh cá 400 tấn bằng hải pháo vào ngày 26 tháng 1 trước khi chuyển sang tuần tra ngoài khơi Đài Loan ba ngày sau đó, rồi phóng hai ngư lôi tấn công một tàu chở hàng lúc sau nữa đêm ngày 31 tháng 1, nhưng đối phương né tránh được và thả mìn sâu phản công, nên chiếc tàu ngầm từ bỏ việc truy đuổi. Gần Hong Kong vào đêm 2 tháng 2, nó truy đuổi theo một tàu chở dầu tại vùng nước nông, rồi tấn công với bốn lượt phóng ngư lôi, nhưng tất cả ngư lôi đều bị trượt hay tịt ngòi.

Sang đêm hôm sau, Tunny phóng ba ngư lôi vào một mục tiêu chỉ nhìn thấy qua radar, và không thể xác định được kết quả. Trong các ngày 6 và 7 tháng 2, nó tuần tra ngoài khơi Sán Đầu, rồi đến sáng ngày 8 tháng 2, sau ba lượt tấn công bằng ngư lôi, nó ghi được hai quả trúng đích và đánh chìm được mục tiêu đầu tiên là tàu chở hàng Kusayama Maru (5.306 tấn). Trên đường hướng sang Cao Hùng, Đài Loan vào ngày hôm sau, chiếc tàu ngầm phóng hết số ngư lôi còn lại vào một tàu vận tải lớn và trúng đích được hai quả, nhưng không đủ để đánh chìm mục tiêu. Nó lên đường vào ngày 11 tháng 2 để hướng về Midway, và trên đường đi đã dùng hải pháo đánh chìm một tàu đánh cá 100 tấn. Nó đi đến Midway vào ngày 20 tháng 2, và về đến Trân Châu Cảng bốn ngày sau đó, nơi nó được bảo trì cặp bên mạn tàu tiếp liệu tàu ngầm .

Chuyến tuần tra thứ hai 

Sau một giai đoạn huấn luyện, Tunny khởi hành từ Trân Châu Cảng vào ngày 18 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ hai, và ghé đến Midway để thay thế kính tiềm vọng trước khi tiếp tục tuần tra vào ngày 24 tháng 3. Nó đi đến ngoài khơi đảo Wake vào ngày 27 tháng 3, và sang sáng ngày hôm sau đã phóng hai quả ngư lôi nhắm vào tàu chở hàng Suwa Maru từ khoảng cách , trúng đích một quả và gây hư hại nặng buộc đối thủ phải mắc cạn để không bị đắm. Chiếc tàu ngầm phải cơ động lặn sâu để né tránh mìn sâu và bom ném từ máy bay tuần tra đối phương.

Ba ngày sau đó, Tunny đi đến khu vực tuần tra được chỉ định tại quần đảo Caroline, và đến ngày 1 tháng 4 bắt đầu tuần tra ngoài khơi căn cứ Truk. Đang khi hoạt động ngoài khơi đảo Alet vào xế chiều ngày 2 tháng 4, nó phát hiện qua radar một mục tiêu và tấn công với ba quả ngư lôi từ khoảng cách , và một quả trúng đích đã đủ đánh chìm chiếc tàu buôn Toyo Maru số 2 (4.163 tấn). Một  đối phương đã phản công với hai lượt mìn sâu, gây hư hại nhẹ cho chiếc tàu ngầm. Nó trồi lên mặt nước lúc nữa đêm để hướng đến nhóm đảo san hô Namonuito về phía Bắc.

Đến ngày 7 tháng 4, Tunny lẫn khuất trong một cơn mưa giông để tiếp cận một mục tiêu phát hiện qua radar đến khoảng cách , và đã phóng hai quả ngư lôi đánh chìm được tàu chở hành khách Kosei Maru (8.237 tấn). Ngay sau đó chiếc tàu ngầm phải lặn khẩn cấp để né tránh phản công từ một tàu khu trục lớp Akatsuki. Đến 22 giờ 28 phút ngày 9 tháng 4, nó phát hiện qua radar một lực lượng đối phương ở khoảng cách không đầy , và đã cơ động khéo léo để lọt vào giữa đội hình một tàu sân bay và hai tàu sân bay phụ trợ được hai tàu khu trục hộ tống, rồi phóng toàn bộ mười quả ngư lôi vào các mục tiêu đầy tiềm năng trước khi lặn xuống né tránh phản công. Tuy nhiên hầu hết số ngư lôi đều bị kích nổ sớm hay tịt ngòi khi chạm mục tiêu nên chỉ gây hư hại nhẹ cho đối phương.

Đến xế trưa ngày 11 tháng 4, Tunny phóng ba quả ngư lôi tấn công tàu ngầm I-9 nhưng đều bị trượt, và đến lượt bản thân nó phải lặn sâu để né tránh hai quả ngư lôi mà tàu ngầm đối phương bắn trả, và tiếp nối bởi đợt truy lùng của một máy bay tuần tra đối phương. Đêm hôm đó, nó tiếp tục né tránh được đợt tấn công bằng mìn sâu của một tàu khu trục mà chỉ bị hư hại nhẹ. Trong những ngày tiếp theo, nó tuần tra ngoài khơi đảo Fayu rồi lên đường vào ngày 15 tháng 4 để hoạt động trinh sát Saipan. Nó phát hiện hai mục tiêu nhưng không thể tấn công do vướng các dãi đá ngầm. Chiếc tàu ngầm quay trở về Midway vào ngày 23 tháng 4 để kết thúc chuyến tuần tra thành công, vốn mang lại cho nó danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống.

Chuyến tuần tra thứ ba

Phần thưởng 
Tunny được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống cùng chín Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm sáu tàu Nhật Bản, bao gồm một tàu ngầm, với tổng tải trọng 26.837 tấn. Con tàu tiếp tục được tặng thưởng thêm năm Ngôi sao Chiến trận khác khi hoạt động tại Việt Nam.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Đọc thêm

Liên kết ngoài 
  NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-282 Tunny

Lớp tàu ngầm Gato
Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu ngầm trong Thế chiến II
Tàu ngầm trong Chiến tranh Lạnh
Tàu ngầm trong Chiến tranh Việt Nam
Tàu bị đánh chìm như mục tiêu
Sự cố hàng hải năm 1970
Tàu thủy năm 1942