Tuồng cải lương

Dưới đây tường bày tuồng cải lương đã được chứng nhận trong trường kì lịch sử theo soạn giả và nhan đề.

Bạch Mai

Anh hùng náo, hay Sở Vân cứu giá
Bao Công xử án anh em song sinh
Chiếc hổ phù (với Hoài Giao)
Cưới vợ cho vua
Đãi yến Đoàn Hồng Ngọc
Giang sơn và mỹ nhân
Hoa bướm ngày xưa
Hoàng hậu không đầu
Mạnh Lệ Quân
Mai trắng se duyên
Máu nhuộm chiến bào hồng
Mặt trời đêm thế kỷ
Nàng út trong ống tre
Ngọc kỳ lân
Ngũ biến báo phu cừu
Ngũ Tiểu Thanh
Phùng Bửu Sơn – Ngọc Quế Trang (với Đào Việt Anh)
San hà xã tắc, hay Trảm Triệu Khải
Thập tứ nữ anh hào
Tiết Nhơn Quý
Tiết Đinh San đại phá Tỳ Bàn San
Tứ tuấn đăng khoa, hay Tứ tử đăng khoa
Triệu Khuông Dẫn
Trưng nữ vương
Vụ án Vương Ngọc Tuyền
Xử án Phi Giao

Bùi Hữu Dược

Ni sư Hương Tràng

Đào Việt Anh

Đắc Kỷ – Trụ Vương (với Thanh Tòng)
Gánh cỏ trạng nguyên (với Tư Chơi)
Nàng Châu Long (với Thanh Tòng)
Truyền thuyết Mỵ Châu – Trọng Thủy

Đăng Minh

Bão táp một vương triều
Duyên chị tình em
Đồng tiền đẫm máu
Lâu đài trên cát
Lệnh truy nã
Hoàng đế Lê Đại Hành
Nghề nuôi quan
Nỗi đau và năm tháng
Oan hồn
Sống để yêu thương
Thần y Lê Hữu Trác
Tiếng trống thành Đại La
Tình không biên giới
Tình sử hai vương triều (với Chu Thơm)
Tử hình
Vị ngọt cà na đắng
Vụ án Mã Ngưu
Vượt qua tâm bão

Điền Long (An Dạ Thủy)

Mèo hoang, tức Cô Lành Cầu Bông

Điêu Huyền

Ánh lửa rừng khuya
Cây sầu riêng trổ bông
Chim Việt cành Nam
Lá thắm chỉ hồng
Khách sạn Hào Hoa (với Trần Hà, Vũ Kim)
Kiếp chồng chung
Mười năm gian khổ
Thiếu nhi thời loạn
Tiếng hò sông Hậu
Tìm lại cuộc đời (với Trần Hà, Hoàng Khâm)

Lam Tuyền

Một kiếp phong trần

Lê Hoài Nở (Năm Nở)

Hội yêu chồng
Những kẻ vứt đi
Ông huyện hàm... hàm
Thử yêu chồng
Vó ngựa truy phong

Loan Thảo

Bao Công tra án Quách Hòe
Bao Công xử án Trần Thế Mỹ (với Thế Châu)
Chiêu Quân cống Hồ
Chuyện tình Lan và Điệp (với Thế Châu)
Chung Vô Diệm (với Thế Châu)
Đào Tam Xuân báo phu cừu
Đường gươm Nguyên Bá (với Hoàng Việt)
Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài
Lưu Kim Đính (với Nhị Kiều)
Lưu Minh Châu (với Thế Châu)
Hạnh Nguyên cống Hồ, hay Nhị độ mai
Hoa Mộc Lan
Khi rừng mới sang thu (với Quy Sắc)
Ru em vào mộng, hay Hành khất đại hiệp
Phàn Lê Huê
Tái sanh duyên, hay Mạnh Lệ Quân
Tây Thi (với Yên Lang)
Thần nữ dâng Ngũ Linh Kỳ (với Thế Châu)
Tiếng hạc trong trăng (với Yên Ba)
Tiêu Anh Phụng
Tiếu ngạo giang hồ
Tô Đắc Kỷ
Trăng lên đỉnh núi
Trầu cau
Trúng độc đắc

Lương Nhứt Nương

Đêm hội Long Trì
Đường gươm dũng tướng
Sắc màu tình yêu

Hà Triều – Hoa Phượng

Anh hùng xạ điêu
Chuyến xe hôn lễ (Hoa Phượng, Yên Ba)
Con gái chị Hằng
Đợi anh mùa lá rụng
Hòn đảo Thần Vệ Nữ (Hoa Phượng)
Nửa đời hương phấn
Chiều đông gió lạnh về (Hà Triều)
Khói sóng Tiêu Tương (với Nhị Kiều)
Mưa rừng
Người cha tội lỗi
Se cát biển Đông (Hoa Phượng, Tường Lâm)
Sương khuya lạnh lùng (Hà Triều, Viễn Châu)
Tấm lòng của biển
Tần nương thất, hay Nỗi buồn con gái
Thái hậu Dương Vân Nga (Hoa Phượng, Chi Lăng, Hoàng Việt, Thể Hà Vân)
Tuyệt tình ca, hay Ông cò quận 9 (Hoa Phượng, Ngọc Điệp)

Hoài Ngọc

Phận trẻ lạc loài

Hoàng Anh Chi

Nhụy Kiều tướng quân

Hoàng Khâm

Bông hồng cài áo
Bữa tiệc đầu người
Con đường hạnh phúc
Cô giáo Hiền
Đứa con bất hạnh
Giai nhân vườn hoa trắng
Hắc y nữ hiệp
Lấy chồng xứ lạ
Lỡ bước sang ngang (với Thu An)
Một trang tình sử
Nàng là hoàng hậu
Người chồng triệu phú
Người đẹp Bạch Hoa thôn
Người đẹp chiêu phu
Nhạc suối hương rừng
Nữ chúa về đêm
Thảm kịch tuổi xanh
Tìm lại tình thương
Xanh xít đít đuôi, hay Vàng sáu bạc mười

Hoàng Song Việt

Bến xưa
Chiếc áo thiên nga
Chiến binh (với Chu Lai)
Dòng xoáy (với Bích Ngân)
Kim Vân Kiều (với Hoa Hạ)
Giấc mộng không tên
Hoàng đế Quang Trung
Sám hối
Vương quyền (với Bích Ngân)

Huỳnh Thủ Trung (Tư Chơi)

Em muốn tự do
Lỡ tay trót đã nhúng chàm
Hai mặt còn trơ
Khúc oan vô lượng
Tiếng nhạn kêu sương
Tôi xin chừa

Kinh Luân

Lấp sông Gianh

Minh Tơ

Võ Tòng sát tẩu
Xử án Bàng quý phi (với Thanh Tòng)

Mộng Vân

Ái tình và huyết nhục
Ái tình và nghĩa vụ
Bác sĩ Thần Phương
Ba ngọn đèn xanh
Bên chiến lũy
Bích Liên vương nữ
Bên kia thành
Cành hoa trước gió
Cành vàng trong lửa đỏ
Chuỗi hận ngày xuân
Cõi lòng tan nát
Cõi lòng thiếu phụ
Cô gái Quảng Trị
Đất nước lâm nguy
Đêm tơ vương
Đề Thám
Độc Long lão hiệp
Đôi Bạch Loan I-II
Đội quân tình nguyện
Giọt máu công nhân
Giọt máu sông Hằng
Gương quốc sĩ
Hiệp khách xa trường
Hội nghị nhị cường
Hồng Châu nữ hiệp
Long hình quái khách
Lửa thù
Lưỡi bén hơn gươm
Lưỡng long đại hiệp
Lữ Thành Đồng
Hỏa Sơn thần nữ (với Yên Lang)
Huyết chiếu hận thù
Máu kẻ thù
Mộ cô Hồng, hay Tình trong suối lệ
Mối tình tan vỡ, hay Hoàng tử lưng gù
Ngày về của thương binh
Ngũ Tử Tư quá quan
Người cha tội ác
Nữ thần trong động lửa I-II
Ông Ba đập đá
Phạm Lãi – Tây Thi
Quan Công hiển thánh
Sự chiến thắng của trái tim
Tố nữ
Trái tim không máu I-II
Tráng sĩ Kinh Kha
Trên hoang đảo
Triều Tiên vong quốc sử I-II
Trong khói lửa
Tuổi thanh niên trong hai quan niệm
Xâu chuỗi ngọc I-II-III

Ngọc Chi

Vua thánh triều Lê (với Lê Duy Hạnh)

Ngọc Cung

Kiều Nguyệt Nga

Ngọc Điệp

Gió giao mùa
Nhạn về xóm liễu (với Yên Hà)

Ngọc Huyền Thanh

Hoàng tử mặt nám

Ngọc Văn

Bên cầu vọng thê (với Vạn Lý)
Duyên Bích Câu
Biên thùy nổi sóng
Câu thơ yên ngựa
Đồ Bàn di hận
Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài (với Vạn Lý)
Mạnh Lệ Quân kỳ nữ
Nụ cười sơn cước
Nước mắt kẻ sang Tần (với Hoài Linh)
Tàn một kiếp hoa
Tình không biên giới
Tình tráng sĩ
Trăng giải đêm sương
Xử án Phi Giao

Nguyễn Phương

Bên cầu dệt lụa
Bóng chim tăm cá
Bọt biển
Cánh buồm lửa (với Thiếu Linh)
Chén trà của quỷ
Chiếc lá giữa dòng
Chuyện ba trái tim (với Thiếu Linh)
Chuyện tình và tiền (với Thiếu Linh)
Chuyện xóm mình (với Thiếu Linh)
Con gái ma túy (với Thiếu Linh)
Con trai người ăn mày (với Thiếu Linh)
Dưới cầu than thở (với Thiếu Linh)
Đôi mắt người xưa
Lệnh của bà (với Thiếu Linh)
Kẻ sợ tình (với Thiếu Linh)
Nát cánh phù dung (với Thiếu Linh)
Ngã rẽ tâm tình
Người dừng chân đêm mưa (với Thiếu Linh)
Người mặt cháy
Người thợ rừng (với Thiếu Linh, Lê Khanh, Mộc Linh)
Người về từ cửa biển (với Thiếu Linh)
Tiền rừng bạc biển (với Thiếu Linh)
Tiếng trống Mê Linh
Tình hận thâm cung (với Thiếu Linh)
Tình xuân muôn thuở

Nguyễn Quang Nhã

Bạch Xà đại náo Kim Linh tự
Chung Vô Diệm
Đại phá hồng thủy trận
Đồ Lư công chúa
Lăng đèn Hàn Tố Mai
Hoa Mộc Lan
Lữ Bố ngộ Điêu Thuyền
Giải cứu Bạch Trinh Nương
Lương Ngọc – Hạnh Nguyên
Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài
Huyền thoại Bạch Tố Trinh
Huyền thoại Hằng Nga
Khuynh thế giai nhân
Nhị nữ tầm phu
Phạm Lãi biệt Tây Thi
Sở Loan Kiều công chúa
Thanh Xà – Bạch Xà
Thủ lĩnh Bạch Yến San
Tình tục duyên tiên
Tiết Đinh San
Xa phu đi xứ

Nguyễn Thành Châu (Năm Châu)

Anh hùng náo Tam Môn Giai, hay Sở Vân té lầu
Áo người quân tử
Bằng hữu binh nhung
Duyên chị tình em
Đêm dài vô tận
Đêm không ngày
Đóa hoa rừng
Giá trị và danh dự
Gió ngược chiều
Hàm Lệ thái tử
Hồn chinh phụ
Huyền châu nữ
Khi người điên biết yêu (với Trần Hữu Trang, Lê Hoài Nở)
Miếng thịt người
Mộc Quế Anh
Mộng hoàng công chúa
Mổ tim Tỷ Can
Ngao Sò Ốc Hến
Ngọn cờ hiệp sĩ
Nợ dâu
Nước biển mưa nguồn
Phũ phàng
Sân khấu về khuya
Tây Thi gái nước Việt
Thôi Thử thí Tề Quân
Tiếng nói trái tim
Tố Hoa Nương
Tội của ai
Tơ vương đến thác
Tuyết băng và bạo lực
Túy hoa vương nữ
Tư sinh tử
Vợ và tình

Nguyên Thảo

A Khắc Thiên Kiều, hay Người tình trên chiến trận (với Mộc Linh)
Bão biển (với Yên Lang)
Cây uyên ương (với Liên Tâm)
Chiếc áo màu thiên thanh
Cuốn theo chiều gió
Dốc sương mù
Gái bán bar (với Vân Hà)
Lời từ tạ cuối cùng
Kiếp nào có yêu nhau (với Hạnh Trung)
Mùa xuân ngủ trong đêm (với Vân Hà)
Người khách lạ, hay Quán liễu cầu khuya
Người phu khiêng kiệu cưới (với Yên Lang)
Người tình của Diễm
Tâm sự loài chim biển (với Yên Lang)
Thằng điên vùng Bến Hạ (với Yên Lang)
Tình ngỡ đã phôi phai
Tình thù rực nắng
Trăm năm tình lỡ
Trần Giã – Cẩm Giang
Xin một lần yêu nhau

Nhị Kiều

Bao Công xử án Trần Thế Mỹ (với Hoàng Lan)
Cánh chim bạt gió (với Thế Châu)
Cung thương sầu giọt đắng
Đôi mắt người xưa
Đường nào lên Thiên Thai (với Hoàng Lan)
Đường về Vạn Kiếp (với Nguyễn Đạt)
Gái điếm vợ hiền, hay Đời cô Hạnh
Gánh hàng hoa
Giấc mộng đêm xuân (với Phi Hùng)
Giấc mộng vương phi
Gió bấc lạnh lùng
Gió đưa cành liễu
Gió hú đồi xa
Giọt lệ tình
Giọt mưa thu
Hàn Tín – Lã Hậu (với Nguyễn Liên)
Hoa cẩm chướng
Hoa cỏ dại (với Hữu Tài)
Hoa đồng cỏ nội (với Phương Ngọc)
Hồng nhan đa truân
Hương lúa tình quê (với Anh Tuyến)
Huyền thoại một chuyện tình
Kim Hồ Điệp (với Anh Tuyến)
Kiếp phù dung
Kỷ niệm đêm Giáng Sinh
Làm dâu trăm họ (với Thế Châu)
Lâm Sanh – Xuân Nương
Lâu đài tình ái
Lỡ chuyến đò thương
Lỗi tình cố nhân (với Anh Tuyến)
Lòng người bạc đen
Lục Vân Tiên (với Thế Châu)
Mạnh Lệ Quân (với Nguyễn Đạt)
Mộng bá vương
Mùa sen trắng nở (với Nguyễn Đạt)
Mùa thu lá bay (với Thế Châu)
Một chút vấn vương
Nắng sớm mưa chiều
Người khách thương hồ
Những đứa con lai, hay Kiếp hoa trong thời loạn  (với Thanh Cao)
Nửa đêm chợt tỉnh
Qua cầu đắng cay (với Thế Châu)
Sở Vân (với Thế Châu)
Từ bỏ chốn giang hồ (với Anh Tuấn)
Tóc trắng mẹ bay
Tâm sự cha tôi (với Thế Châu)
Thạch Phá Thiên (với Nguyễn Đạt)
Thanh Xà – Bạch Xà
Trăng nước Lạc Dương thành
Trăng rụng bến Từ Châu (với Anh Tuyến)
Vầng trăng bên kia sông
Vợ tạm chồng hờ (với Thế Châu)
Vết thương kỷ niệm
Vị đắng lá sầu đâu
Yêu người say

Phi Hùng

Bông sen trắng
Cho đời soi gương
Cửa chùa đẫm máu
Đường trăng
Lá chắn biên thùy
Hẹn mùa chiến thắng
Huyết thư và án tử
Hừng đông
Mùa xuân hai mươi
Người giữ mộ
Tiếng hát người yêu
Thất trảm sớ
Trăng mười sáu
Vợ Việt Nam, hay Vòng tay người cũ
Yêu anh từ độ ấy
Về đất Kinh Châu (với Nam Sơn)
Vòng cưới anh trao
Xuân về trên đỉnh Mã Phi (với Minh Hải)

Phi Long

Bao Công cưới vợ
Chuyện tình ngang trái
Đời chú Bảy Ninh
Lá thắm chỉ hồng
Một mối lương duyên
Yêu vì tiền, chết vì tình

Quy Sắc

Má hồng soi kiếm bạc (với Đức Phú)
Người vợ không bao giờ cưới (với Kiên Giang)
Tình cô gái Huế

Thạch Tuyền

Trâm hoa mai

Thái Thụy Phong

Con đò Thủ Thiêm (với Kiên Giang)
Hai chuyến xe hoa
Thương nhớ một mình (với Hoàng Thị Nguyệt)

Thanh Tòng

Bao Công tra án ngũ thử
Bích Vân Cung kỳ án, hay Bao Công vô lò gạch
Mạnh Lệ Quân
Mã Siêu báo phu thù
Phạm Lãi – Tây Thi
Phi Long báo phu cừu, hay Xử án Bàng quý phi
San hậu
Triệu Phi loạn Yên bang

Thế Châu – Hoàng Dũng

Áo cưới trước cổng chùa (Thế Châu, Kiên Giang)
Bên cầu dệt lụa (Thế Châu)
Chắp cánh chim bằng (Thế Châu, Trần Hà)
Chuyện tình An Lộc Sơn (Thế Châu)
Dưới hai màu áo
Lá sầu riêng
Men nắng (Hoàng Dũng, Thiếu Linh)
Sắc hoa màu nhớ
Tôi làm mẹ
Trà hoa nữ
Vực thẳm chiều cao

Thiếu Linh – Thành Phát

Áo gấm khôi nguyên
Cát Dung Phương Tử (Thiếu Linh, Thu An)
Cầu gỗ Hoàng Mai thôn
Đêm hờn cung lạnh (Thiếu Linh, Thu An)
Đồ Bàn di hận (Thiếu Linh, Lê Khanh)
Đường lên xứ Thái (Thiếu Linh, Mộc Linh)
Hồi trống Vân Lâu
Nẻo tắt Hoành Sơn
Núi liễu sông bằng (Thiếu Linh, Mộc Linh)
Nhan sắc Tần Phi
Tình tráng sĩ (Thiếu Linh, Mộc Linh)
Yêu người điên (Thiếu Linh, Thu An)

Thu An

Bạch Liên Nương
Chiều lạnh Tuyết Băng Sơn
Con cò trắng
Cô gái sông Đà (với Anh Phượng)
Cung đàn trên sông lạnh (với Phong Anh)
Gái rừng ma
Gánh cỏ sông Hàn
Lá của rừng xanh
Nắng chiều trên sông Dịch
Sài Gòn thác bạc

Trần Hà

Bóng hồng sa mạc
Liễu Chương Đài
Mái tóc người vợ trẻ
Mê Linh nữ kiệt
Nạn con rơi
Nguyên soái bán vợ (với Yên Ba)
Người yêu của nữ hoàng
Nửa mảnh tim
Nữ chúa một đêm

Trần Hữu Trang

Chị chồng tôi
Đời cô Lựu
Lan và Điệp
Lửa đỏ lòng son
Hậu chiến trường
Mộng hoa vương
Tâm hồn nghệ sĩ
Tìm hạnh phúc
Tình lụy
Tô Ánh Nguyệt

Triệu Trung Kiên

Yêu là thoát tội (với Lê Chí Trung)

Trọng Nguyễn

Bóng biển
Giọt máu oan cừu
Rừng thần

Văn Tiên

Triệu Phi loạn Yên bang (Hoàng Song Việt hiệu đính)

Yên Ba

Bụi đời
Cho trọn cuộc tình
Đừng quên kỷ niệm (với Châu Thanh)
Lửa tình
Một thuở còn vương
Tiên sa Gành Ráng
Tình kỹ nữ
Tôn Tẫn giả điên
Trả thù đời

Yên Hà

Ánh bình minh
Ba người mẹ của tôi (với Thạch Chân)
Độc thủ đại hiệp (với Thiện Nhơn)
Đào hoa khách
Đứa con tướng cướp
Giang hồ tứ hiệp
Gió biên thùy
Những vì sao cô đơn
Niềm tin và khát vọng
Theo chồng về Mỹ
Truyền thuyết ao Bà Om
Tuyệt tình nương
Về theo lối cũ
Võ Đông Sơ – Bạch Thu Hà

Yên Lang

Bão cát
Băng Tuyền nữ chúa
Đêm lạnh chùa hoang
Khi rừng thu thay lá
Manh áo quê nghèo
Mùa thu trên Bạch Mã Sơn
Máu nhuộm sân chùa
Nắng thu vàng ngõ trúc
Nhất kiếm bá vương
Quán khuya sầu viễn khách (với Hồng Diệp)
Tình hận trên Băng Hồ

Yên Trang

Kiếm sĩ dơi (với Mai Đình)
Người lính già Giao Chỉ
Người mang sông núi (với Yến Linh)
Nước chảy qua cầu
Thi nhân và mỹ nữ
Thuyền ra cửa biển (với Phong Anh)
Trăng nửa đêm (với Phong Anh)

Viễn Châu

Ai điên ai tỉnh
Bông ô môi
Chiêu Quân cống Hồ (với Thể Hà Vân)
Chuyện tình Hàn Mặc Tử
Chuyện tình Lan và Điệp
Con gái Hoa Mộc Lan (với Thể Hà Vân)
Cô gái bán sầu riêng
Đồ Lư công chúa (với Thể Hà Vân)
Đời cô Nga
Đức Phật Thích Ca
Giọt máu chung tình (với Thể Hà Vân)
Giọt máu quân vương
Lá trầu xanh
Lý Chơn Tâm cởi củi
Hai nụ cười xuân
Hoa Mộc Lan
Nát cánh hoa rừng
Người đẹp Trữ La thôn (với Thể Hà Vân)
Nợ tình
Phụng Kiều – Lý Đáng
Phụng Nghi Đình
Qua cơn ác mộng
Quân vương và thiếp
Sau bức màn nhung
Tây du ký truyền kỳ
Tình mẫu tử
Tố Hoa Nương
Vú sữa đầu mùa
Xử án Bàng quý phi

Vĩnh Điền

Bài thơ trên cánh diều
Tiếng trống Mê Linh (với Việt Dung)
Tình người ở lại

Xuân Phát

Bạch Tuyết và bảy chú lùn
Chú Xồi thợ nhuộm
Đắc Kỷ ho gà
Tiết Giao đoạt ngọc
Tình anh Bảy Chà
Tình chú Thoòng

Tham khảo

Hát bội
Cải lương
Vọng cổ

Cước chú

Chú thích

Liên kết

Tài liệu
Lê Dân, Người đẹp màn bạc Việt một thời, Thanhnien Online, 6 tháng 3 năm 2013.
Lê Quang Thanh Tâm, Điện ảnh miền Nam trôi theo dòng lịch sử, NXB Văn Hóa Văn Nghệ TPHCM, Sài Gòn, 2015.
Phạm Công Luận, Hồi ức, sưu khảo, ghi chép về văn hóa Sài Gòn, Nhà sách Phương Nam & Nhà xuất bản Thế Giới, Sài Gòn, 2016–2022.
Max Hastings, Vietnam : An Epic Tragedy, 1945 - 1975, Harper Perennial, New York City, October 15, 2019.
馬克斯‧黑斯廷斯（原文作者），譚天（譯者），《越南啟示錄1945-1975：美國的夢魘、亞洲的悲劇》（上、下冊不分售），八旗文化，臺北市，2022/04/08。

Tư liệu
Những mỹ nhân tuyệt sắc của làng nghệ thuật Sài Gòn trên hình bìa tạp chí Kịch Ảnh năm 1957