Tiếng Kumyk

Tiếng Kumyk (къумукъ тил, qumuq til) là một ngôn ngữ Turk, được nói bởi khoảng 426.212 người Kumyk trong các nước cộng hòa Dagestan, Bắc Ossetia và Chechnya của Liên bang Nga.

Nguồn gốc 
Tiếng Kumyk là một phần của phân nhóm ngôn ngữ Kipchak-Cuman thuộc nhóm ngôn ngữ Kipchak. Đó là hậu duệ của ngôn ngữ Khazar. Tiếng Kumyk có mối quan hệ gần nhất với tiếng Karachay-Balkar, tiếng Tatar Krym và tiếng Karaim.

Tiếng Kumyk hình thành trong thế kỷ thứ 7-10 từ lớp nền Khazar và Bulgar, rồi về sau trộn với nhóm Oghuz và nhóm Kipchak.

Lingua franca ở vùng Kavkaz 
Tiếng Kumyk là một lingua franca của một phần của vùng Bắc Kavkaz từ Dagestan đến Kabardia cho đến những năm 1930.

Năm 1848, Timofey Makarov, một chuyên gia về "tiếng Tatar Kavkaz" (Kumyk), đã xuất bản cuốn ngữ pháp đầu tiên của ngôn ngữ này.

Chữ viết 
Tiếng Kumyk đã được sử dụng như một ngôn ngữ văn học ở Dagestan và Kavkaz trong một thời gian. Trong thế kỷ 20, hệ thống chữ viết của ngôn ngữ này được thay đổi hai lần: năm 1929, chữ viết Ả Rập truyền thống (được gọi là ajam) lần đầu tiên được thay thế bằng chữ viết Latinh, sau đó được thay thế vào năm 1938 bằng chữ viết Kirin.

Bảng chữ cái dựa trên tiếng Latin (1927-1937)

Bảng chữ cái dựa trên chữ Kirin (từ năm 1937)

Tài liệu 

 Saodat Doniyorova và Toshtemirov Qahramonil. Parlons Koumyk. Paris: L'Harmattan, 2004. .

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Kumyks video and music
 Kumyk language newspaper "Ёлдаш" published in Dagestan
 Kumyk language on the website "Minority languages of Russia on the Net"
 Russian-Kumyk dictionary (1960)
 Holy Scriptures in the Kumyk language
 Kumyk information portal kumukia.com 

Dagestan
Ngôn ngữ tại Nga
Ngôn ngữ chắp dính
Nhóm ngôn ngữ Kipchak