Phản ứng thành bụng

Phản ứng thành bụng là phản ứng căng cơ của các cơ thành bụng để bảo vệ các cơ quan bị viêm trong ổ bụng khỏi những cơn đau do áp lực bên ngoài đè lên. Phản ứng này phát hiện khi ấn thành bụng.

Phản ứng thành bụng là một dấu hiệu thực thể đặc trưng khi bệnh nhân có cơn đau cấp tính kèm theo viêm bề mặt bên trong ổ bụng (viêm phúc mạc). Ví dụ, phản ứng thành bụng xuất hiện trong bệnh cảnh viêm ruột thừa hoặc viêm túi thừa. Các cơ thành bụng tự động co thắt để giữ cho các mô mềm bên dưới lớp cơ không bị đảo lộn.

Chẩn đoán

Chẩn đoán phân biệt 
Phản ứng thành bụng xuất hiện trong các bệnh cảnh sau:

 Phình động mạch chủ bụng
 Viêm ruột thừa
 Chấn thương cùn ở vùng bụng
 Tắc ruột
 Viêm túi thừa
 Rối loạn tiêu hóa
 Thai ngoài tử cung
 Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)
 Liệt ruột (tắc ruột cơ năng)
 Viêm ruột
 Lồng ruột
 Thiếu máu cục bộ mạc treo (Nhồi máu mạc treo)
 Sỏi thận
 U nang buồng trứng
 Viêm tụy
 Viêm vùng chậu
 Thủng ổ loét dạ dày tá tràng
 Viêm phổi
 Viêm phúc mạc do vi khuẩn nguyên phát (SBP)
 Nhiễm trùng đường tiết niệu / viêm đài bể thận
 Xoắn ruột
 Zona
 Migraine bụng
 Chấn thương thành bụng
 Áp-xe (ví dụ: áp-xe cơ thắt lưng chậu)
 Chấn thương/vỡ gan hoặc lách
 Thoát vị
 Độc tố côn trùng (ví dụ như nhện góa phụ đen)
 Rối loạn giả bệnh lên bản thân (Malingering), một loại của rối loạn dạng cơ thể
 Viêm màng phổi thứ phát sau chấn thương bụng
 Sảy thai do nhiễm trùng (Xem Sảy thai)

Xét nghiệm 

 Công thức máu
 Urea máu/creatinin
 Bilan chức năng gan
 Glucose máu
 Amylase/lipase
 Cấy nước tiểu
 Phân tích nước tiểu
 Beta-human chorionic gonadotropin (beta-hCG)
 Nuôi cấy tế bào cổ tử cung được khuyến khích để chẩn đoán bệnh viêm vùng chậu

Điện giải và dấu ấn sinh học 

 Điện giải đồ

MRI và CT 

 CT chẩn đoán:
 Vỡ nội tạng
 Túi phình
 Viêm túi thừa
 Viêm ruột thừa

Điện tâm đồ hoặc siêu âm 

 Chẩn đoán siêu âm vùng chậu, ổ bụng và/hoặc siêu âm qua ngả âm đạo:
 Viêm phúc mạc
 Thai ngoài tử cung
 U nang buồng trứng
 Dịch/máu thứ phát sau chấn thương
 Viêm ruột thừa
 Túi phình

Chẩn đoán hình ảnh khác 

 Hình ảnh chụp X-quang ổ bụng có thể cho thấy hình ảnh sỏi thận và bóng khí trong ruột

Các xét nghiệm chẩn đoán khác 

 Phương pháp nội soi có thể chẩn đoán viêm phúc mạc do vi khuẩn tự phát (SBP)
 Nội soi tiêu hóa ở bệnh nhân nghi ngờ bệnh loét dạ dày tá tràng
 Có thể test vi khuẩn Helicobacter pylori
 Điều trị thử có thể có lợi cho việc chẩn đoán và điều trị:
 Trào ngược dạ dày thực quản/khó tiêu: Thuốc ức chế bơm proton (PPI) hoặc thuốc chẹn H2
 Căng thành bụng: Thuốc chống viêm không steroid (NSAID)
 Lo âu: Lorazepam
 Zona: Acyclovir

Điều trị 

 Tình trạng cụ thể cần điều trị trực tiếp
 Tình trạng huyết động và bệnh đe dọa tính mạng cần được xử trí cấp cứu
 Bù thể tích bằng truyền máu và/hoặc bằng nước muối sinh lý.
 Đối với tắc nghẽn và nôn liên tục, đặt ống thông dạ dày.

Thuốc 

 Nếu nghi ngờ có thủng ruột hoặc nhiễm trùng trong ổ bụng, dùng kháng sinh phổ rộng theo kinh nghiệm

Phẫu thuật 

 Nhiễm trùng huyết sớm hoặc bằng chứng xuất huyết có thể phải phẫu thuật (cấp cứu có thể đe dọa tính mạng)

Tham khảo 

 Kahan, Scott, Smith, Ellen G. Trong Trang: Dấu hiệu và Triệu chứng. Malden, Massachusetts: Nhà xuất bản Blackwell, 2004: 3

Triệu chứng và dấu hiệu: Hệ tiêu hóa và bụng