Tiếng Mông Cổ Khalkha

Phương ngữ Khalkha ( /  / , ) là một phương ngữ Trung Mông Cổ được sử dụng rộng rãi ở Mông Cổ. Theo một số phân loại, phương ngữ này bao gồm các phương ngữ Nam Mông Cổ như Shiliin gol, Ulaanchab và Sönid. Là cơ sở cho chữ viết Kirin của tiếng Mông Cổ, trên thực tế Khalkha là ngôn ngữ quốc gia của Mông Cổ. Tên gọi này liên quan đến người Mông Cổ Khalkha và sông Khalkha.

Phân loại phương ngữ Khalkha 
Trong cuốn sách Tiếng Mông Cổ của Juha Janhunen, ông phân loại các phương ngữ Khalkha thành 19 phương ngữ nhỏ hơn:

 Ngoại Mông:
 Trung:
 Phương ngữ Khalkha chính
 Bắc Khalkha
 Nam Khalkha
 Phương ngữ Ulan Bator của Khalkha
 Bắc:
 Phương ngữ Khotgoit (Xotgaid) 
 Phương ngữ Darkhat (Darxed) 
 Đông nam:
 Phương ngữ Dariganga (Darygengg) 
 Nga:
 Tsongol (Tzonggel)
 Sartul (Sartool)
 cả hai đều được phân loại là các phương ngữ "Buryat" về mặt chính thức.
 Nội Mông:
 Các phương ngữ Ulan Tsab:
 Phương ngữ Chakhar (Tzaxer) 
 Phương ngữ Urat (Ourd) 
 Phương ngữ Darkhan (Darxen) 
 Phương ngữ Dörben Huuhet (Deurben Xuuxed) 
 Phương ngữ Muumingan (Moo Minggen) 
 Phương ngữ Keshigten (Xeshegten) 
 Các phương ngữ Shilingol (Shiilin Gol):
 Phương ngữ Udzumuchin (Udzencem) 
 Phương ngữ Khuuchit (Xooced) 
 Phương ngữ Abaga (Abegh) 
 Phương ngữ Abaganar (Abeghner) 
 Phương ngữ Sunit (Seund)

Xem thêm 

 Khách Nhĩ Khách
 Bảng chữ cái Kirin Mông Cổ
 Tiếng Mông Cổ Ordos

Tham khảo

Thư mục 

 Amaržargal, B. (1988): BNMAU dah’ mongol helnij nutgijn ajalguuny tol’ bichig: halh ajalguu. Ulaanbaatar: ŠUA.
 Birtalan, Ágnes (2003): Oirat. In: Janhunen (ed.) 2003: 210-228.
 Bläsing, Uwe (2003): Kalmuck. In: Janhunen (ed.) 2003: 229-247.
 Janhunen, Juha (ed.) (2003): The Mongolic languages. London: Routledge.
 Janhunen, Juha (2003a): Mongol dialects. In: Janhunen 2003: 177-191.
 Ölǰeyibürin (2001): Sünid aman ayalγun-u geyigülügči abiyalaburi-yin sistem. In: Mongγol Kele Utq-a ǰokiyal 2001/1: 16-23.
 Poppe, Nicholas (1951): Khalkha-mongolische Grammatik. Wiesbaden: Franz Steiner.
 Sečenbaγatur, Qasgerel, Tuyaγ-a, B. ǰirannige, U Ying ǰe (2005): Mongγul kelen-ü nutuγ-un ayalγun-u sinǰilel-ün uduridqal. Kökeqota: Öbür mongγul-un arad-un keblel-ün qoriy-a.
 Street, John (1957): The language of the Secret history of the Mongols. American Oriental series 42.
 Svantesson, Jan-Olof, Anna Tsendina, Anastasia Karlsson, Vivan Franzén (2005): The Phonology of Mongolian. New York: Oxford University Press.

Ngôn ngữ chắp dính
Ngôn ngữ Trung Mông Cổ