Quan hệ Nhật Bản–Trung Quốc

Quan hệ Nhật Bản–Trung Quốc (; ) là quan hệ ngoại giao giữa Nhật Bản và Trung Quốc. Các quốc gia được ngăn cách về mặt địa lý bởi Biển Hoa Đông. Nhật Bản đã bị ảnh hưởng mạnh mẽ trong suốt lịch sử của Trung Quốc với ngôn ngữ, kiến trúc, văn hóa, tôn giáo, triết học và pháp luật. Khi mở cửa quan hệ thương mại với phương Tây vào giữa thế kỷ 19, Nhật Bản đã trải qua quá trình Tây phương hóa tích cực trong cuộc cải cách Minh Trị năm 1868 thông qua các ảnh hưởng văn hóa Tây Âu, và bắt đầu nhìn nhận Trung Quốc như một "kẻ thù đang đứng trước nguy cơ bị suy sụp, không biết tự bảo vệ mình trước nguy cơ bị phương Tây thôn tính", điển hình là các cuộc chiến tranh nha phiến lần thứ nhất và chiến tranh nha phiến lần thứ hai và cuộc chinh phạt đến từ Anh-Pháp kéo dài từ những năm 1860 đến những năm 1880.

Theo chính phủ Nhật Bản, đôi khi mối quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã bị căng thẳng do Nhật Bản không chịu thừa nhận rằng họ đã có lỗi với người Nhật trong Thế Chiến thứ hai. Chính phủ Nhật Bản cũng cho rằng việc Trung Quốc tiếp tục tăng cường ngân sách quốc phòng và tiếp tục có những hành động khiêu khích với họ đã gây tổn hại cho mối quan hệ song phương giữa hai nước. chủ nghĩa xét lại các bình luận được đưa ra bởi các quan chức nổi tiếng của Nhật Bản và một số sách giáo khoa lịch sử Nhật Bản liên quan đến cuộc vụ thảm sát năm 1937 tại Nam Kinh. Quan hệ giữa hai nước ổn định trở lại sau khi Shinzō Abe trở thành Thủ tướng Nhật Bản vào tháng 9 năm 2006, và một nghiên cứu lịch sử chung do Nhật Bản và Trung Quốc thực hiện đã công bố một báo cáo vào năm 2010 chỉ ra một sự đồng thuận mới về vấn đề của tội ác chiến tranh của Nhật Bản.  Tranh chấp quần đảo Senkaku cũng dẫn đến một số cuộc chạm trán thù địch ở Biển Hoa Đông, những lời hùng biện nóng bỏng, và các cuộc bạo loạn ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các nền kinh tế Nhật Bản và Trung Quốc là các nền kinh tế là thế giới nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba theo GDP danh nghĩa. Ngoài ra, các nền kinh tế Nhật Bản và Trung Quốc cũng là nền kinh tế lớn thứ nhất và thứ tư theo GDP theo sức mua tương đương thế giới. Năm 2008, kim ngạch thương mại Nhật Bản-Trung Quốc đã tăng lên 266,4 tỷ USD, tăng 12,5% vào năm 2007, đưa Nhật Bản và Trung Quốc trở thành đối tác thương mại hai chiều hàng đầu. Nhật Bản cũng là điểm đến lớn nhất cho xuất khẩu của Trung Quốc trong năm 2009. Kể từ khi kết thúc Thế chiến II, quan hệ Nhật-Hoa vẫn bị sa lầy trong căng thẳng. Đây là một tình huống có nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột ở châu Á. Sự thù hằn giữa hai quốc gia này bắt nguồn từ lịch sử chiến tranh Nhật Bản và chủ nghĩa đế quốc và tranh chấp trên biển ở Biển Hoa Đông (Xing, 2011). Do đó, nhiều như hai quốc gia này là đối tác kinh doanh chặt chẽ, có một sự căng thẳng ngầm, mà các nhà lãnh đạo từ cả hai bên đang cố gắng dập tắt. Thủ tướng Nhật Bản Abe Shimzo và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhiều lần gặp mặt nhau để cố gắng xây dựng mối quan hệ thân mật giữa hai nước (Fuhrmann, 2016). Lập luận chính giữa các nhà quan sát và bình luận viên là liệu mối quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc sẽ ổn định do các giao dịch song phương mạnh mẽ của họ hay mối quan hệ sẽ sụp đổ do sự ganh đua và thù hận lịch sử (Xing, 2011).

Ngày càng có nhiều sự ghét bỏ, thù hận và thù địch lẫn nhau giữa người Nhật và người Hoa trong những năm gần đây. Theo một cuộc thăm dò của BBC World Service Poll năm 2014, 5% người Nhật xem Trung Quốc là bạn, 90% xem Trung Quốc là kẻ thù. Ngược lại, 3% người Hoa xem ảnh hưởng của Nhật Bản là tích cực, với 73% xem là tiêu cực. Một cuộc khảo sát năm 2014 được thực hiện bởi Trung tâm nghiên cứu Pew cho thấy 85% người Nhật quan ngại rằng việc Trung Quốc tranh chấp lãnh thổ, lãnh hải với các nước láng giềng có thể dẫn đến một cuộc xung đột quân sự rất lớn ở châu Á-Thái Bình Dương.

Bất chấp mâu thuẫn, Nhật Bản và Trung Quốc vẫn không ngừng cải thiện mối quan hệ của họ, với cả hai bên nhận xét rằng họ sẽ tập trung vào phát triển mối quan hệ lành mạnh, báo hiệu về một "khởi đầu mới". Cả hai quốc gia đã bắt đầu hợp tác trong nhiều lĩnh vực, bao gồm thúc đẩy thương mại toàn cầu và các hoạt động kinh tế của châu Á, bắt tay thực hiện Sáng kiến một vành đai một con đường, thiết lập hệ thống liên lạc hàng hải và hàng không để liên lạc tốt hơn, cũng như tổ chức một số cuộc họp và tham vấn cấp cao. Năm 2018, hai nước cam kết tăng cường hơn nữa mối quan hệ và chia sẻ một nền tảng chung về cuộc chiến tranh thương mại, thủ tướng Shinzō Abe nói rằng "quan hệ Nhật Bản-Trung Quốc đã và đang chuyển biến theo hướng tích cực".

Tham khảo

 
Nhật Bản
Trung Quốc