Bộ Cá rô đồng

Bộ Cá rô đồng (danh pháp khoa học: Anabantiformes) là một bộ cá vây tia nước ngọt với 7 họ (Pristolepididae, Badidae, Nandidae, Channidae, Anabantidae, Helostomatidae và Osphronemidae) và có ít nhất khoảng 252-258 loài trong 28 chi. Nhóm cá này được tìm thấy ở châu Á và châu Phi, với một số loài đã du nhập vào Hoa Kỳ. Các họ này theo truyền thống xếp trong bộ Perciformes.

Nhóm cá này được đặc trưng bằng sự hiện diện của các răng trên xương cận bướm (parasphenoid). Các loài cá quả và cá rô được hợp nhất bởi sự hiện diện của cơ quan tai trong, là cơ quan hô hấp phụ trên mang gập nhiều nếp. Nó được hình thành từ sự mở rộng mạch của xương thượng mang (epibranchial bone) của cung mang thứ nhất và được sử dụng để thở trong không khí.

Nhiều loài trong nhóm này là cá cảnh phổ biến – đáng chú ý nhất có lẽ là cá chọi xiêm và một số loài cá cờ. Ngoài công dụng như là cá cảnh, nhiều loài cá dạng cá rô (như cá tai tượng) cũng được nuôi thả làm cá thực phẩm tại các quốc gia bản địa của chúng. Nhiều loài cá sặc cũng được thu hoạch làm thực phẩm.

Hệ thống học

Phát sinh chủng loài
Các mối quan hệ phát sinh chủng loài giữa các họ cá dạng cá rô được vẽ dưới đây theo Collins et al. (2015), với bổ sung họ Aenigmachannidae.

Phân loại học
Dưới đây là danh sách phân loại các nhóm còn sinh tồn trong bộ Anabantiformes ở cấp chi.
 Bộ Anabantiformes Britz, 1995
 Phân bộ Nandoidei
 Họ Pristolepididae Regan, 1913
 Pristolepis Jerdon, 1849
 Họ Badidae Barlow, Liem & Wickler, 1968
 Badis Bleeker, 1853
 Dario Kullander & Britz, 2002
 Họ Nandidae Bleeker, 1852
 Afronandus Meinken, 1955
 Polycentropsis Boulenger, 1901
 Nandus Valenciennes, 1831
 Phân bộ Channoidei
 Họ Channidae Fowler, 1934
Parachanna Teugels & Daget, 1984
 Channa Scopoli, 1777
 Họ Aenigmachannidae Britz, Dahanukar, Anoop, Philip, Clark, Raghavan & Rüber, 2020
Aenigmachanna Britz, Anoop, Dahanukar & Raghavan, 2019
 Phân bộ Anabantoidei
 Họ Anabantidae Bonaparte, 1831
 Anabas Cloquet, 1816
 Ctenopoma Peters, 1844
 Microctenopoma Norris, 1995
 Sandelia Castelnau, 1861
 Họ Helostomatidae Gill, 1872
 Helostoma Cuvier, 1829
 Họ Osphronemidae van der Hoeven, 1832
 Phân họ Belontiinae Liem, 1962
 Belontia Myers, 1923
 Phân họ Osphroneminae van der Hoeven, 1832
 Osphronemus Lacepède, 1801
 Phân họ Luciocephalinae Bleeker, 1852
 Luciocephalus Bleeker, 1851
 Sphaerichthys Canestrini, 1860
 Ctenops McClelland, 1845
 Parasphaerichthys Prashad & Mukerji, 1929
 Phân họ Macropodusinae Hoedeman, 1948
 Trichogaster Bloch & Schneider, 1801
 Trichopodus Lacepède, 1801
 Betta Bleeker, 1850
 Parosphromenus Bleeker, 1877
 Macropodus Lacepède, 1801
 Malpulutta Deraniyagala, 1937
 Pseudosphromenus Bleeker, 1879
 Trichopsis Canestrini, 1860

Tham khảo