USS Whale (SS-239)

USS Whale (SS-239) là một tàu ngầm lớp Gato từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên loài cá voi. Nó đã phục vụ trong suốt Thế chiến II, thực hiện tổng cộng mười một chuyến tuần tra, đánh chìm chín tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 57.716 tấn. Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1946, con tàu cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1960. Whale được tặng thưởng mười một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo 
 
Lớp tàu ngầm Gato được thiết kế cho mục đích một tàu ngầm hạm đội nhằm có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Con tàu dài  và có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất  khi nổi và  khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa  và  tương ứng. Tầm xa hoạt động là  khi đi trên mặt nước ở tốc độ  và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày và lặn được sâu tối đa . 

Lớp tàu ngầm Gato được trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 3 inch/50 caliber, và thường được tăng cường một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo súng máy .50 caliber và .30 caliber. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.

Whale được đặt lườn tại Xưởng hải quân Mare Island ở Vallejo, California vào ngày 28 tháng 6, 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 3, 1942, được đỡ đầu bởi bà A. D. Denny, phu nhân của Đại tá Hải quân A. D. Denny, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 1 tháng 6, 1942 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân John B. Azer.

Lịch sử hoạt động

1942 
Sau khi hoàn tất việc trang bị, Whale bắt đầu chạy thử máy từ ngày 30 tháng 7, 1942. Nó được tàu khu trục  hộ tống rời San Francisco, California vào ngày 4 tháng 8, đi đến San Diego, California hai ngày sau đó, và hoạt động huấn luyện tại vùng biển ngoài khơi San Diego và San Francisco từ ngày 30 tháng 7 đến ngày 9 tháng 9. Sau khi sửa chữa sau chạy thử máy, nó rời San Francisco vào ngày 23 tháng 9 để hướng sang quần đảo Hawaii, đi đến Trân Châu Cảng bốn ngày sau đó.

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Khởi hành từ Trân Châu Cảng vào ngày 9 tháng 10 cho chuyến tuần tra đầu tiên, Whale đi ngang qua Midway để hướng sang vùng biển ngoài khơi chính quốc Nhật Bản, đi đến khu vực eo biển Kii vào ngày 25 tháng 10. Nó tiến hành rải một bãi thủy lôi sát bờ biển, mà tài liệu thu được sau chiến tranh cho biết đã đánh chìm được năm tàu đối phương. Sang ngày hôm sau, nó phóng một loạt ba quả ngư lôi đánh chìm một tàu chở hàng lớn, rồi sau đó lại đánh trúng ngư lôi vào một tàu chở hàng khác khiến đối thủ buộc phải mắc cạn trên bờ biển để tránh bị đắm. Từ ngày 27 đến ngày 29 tháng 10, chiếc tàu ngầm chuyển sang tuần tra lối ra vào eo biển Bungo. Sang ngày 30 tháng 10, nó phát hiện hai tàu buôn được một tàu phóng lôi hộ tống, và quyết định tấn công khi phóng hai quả ngư lôi vào mỗi tàu đối phương, nhưngchỉ có một quả trúng đích. Tàu phóng lôi đối phương quay lại truy lùng nó trong suốt 17 giờ tiếp theo, thả nhiều mìn sâu khiến chiếc tàu ngầm bị hư hại đáng kể. 

Quay trở về Trân Châu Cảng, Whale được sửa chữa từ ngày 10 tháng 11, 1942 đến ngày 2 tháng 1, 1943.

1943

Chuyến tuần tra thứ hai 
Trong chuyến tuần tra thứ hai từ ngày 3 tháng 1 đến ngày 2 tháng 2, 1943 tại vùng biển quần đảo Marshall, Whale đi đến khu vực Wotje và Kwajalein vào ngày 10 tháng 1, rồi chuyển sang tuần tra dọc tuyến hàng hải giữa Kwajalein với Truk vào ngày 13 tháng 1. Nó đuổi theo một mục tiêu suốt  trước khi vào vị trí thuận lợi và phóng một loạt bốn quả ngư lôi, trúng đích ba quả và đánh chìm chiếc tàu buôn Iwashiro Maru (3.559 tấn) trong vòng sáu phút ở vị trí khoảng  về phía Bắc Kwajalein, tại tọa độ .
 
Tiếp tục tuần tra dọc theo tuyến hàng hải giữa Truk và chính quốc Nhật Bản cho đến ngày 17 tháng 1, Whale phát hiện một tàu chở hành khách đang vận chuyển binh lính tiếp viện. Nó phóng chín quả ngư lôi vào đối phương, đánh trúng tám quả và đánh chìm được chiếc Heiyo Maru (9.816 tấn) về phía Đông Bắc Truk, tại tọa độ . Trong những ngày tiếp theo nó hoạt động tại khu vực quần đảo Caroline, và đang khi tuần tra trên tuyến hàng hải giữa Truk và chính quốc Nhật Bản vào đêm 25 tháng 1, nó phóng một loạt ba quả ngư lôi vào một mục tiêu nhưng chỉ trúng đích một quả. Tàu chở dầu Syoyo Maru đã bắn pháo hiệu cầu cứu, và chiếc tàu ngầm bị hư hại nhẹ bởi một loạt mìn sâu do một tàu hộ tống nhắm vào nó.

Chiều tối ngày 26 tháng 1, Whale phát hiện một tàu hơi nước ở khoảng cách ; nó tiếp cận và tấn công với một quả ngư lôi vào một mục tiêu, nhưng quả ngư lôi lại tịt ngòi. Đến sáng hôm sau, nó lần lượt phóng bốn quả ngư lôi vào cùng mục tiêu này nhưng đều không kích nổ cho dù trúng đích; rồi các quả ngư lôi thứ năm và thứ sáu đều chịu cùng số phận, và đối thủ bắt đầu phản công khi thả mìn sâu nhắm vào chiếc tàu ngầm. Whale phóng nốt quả ngư lôi cuối cùng, lần này đánh trúng phía giữa tàu ngày sau ống khói chiếc Shoan Maru (5.624 tấn), khiến đối thủ chết đứng giữa biển. Cho dù Whale được ghi công đã đánh chìm tàu đối phương, Shoan Maru thực ra được kéo đến Saipan và mắc cạn tại đây. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra khi về đến Midway và được tái trang bị cho đến ngày 16 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ ba 
Lên đường vào ngày 28 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ ba tại vùng biển quần đảo Mariana, Whale đi đến ngoài khơi Tanapag Harbor, Saipan vào ngày 10 tháng 3 để bắt đầu hoạt động dọc tuyến đường hàng hải giữa Mariana và chính quốc Nhật Bản. Vào chiều tối ngày 19 tháng 3, nó bắt gặp hai tàu buôn lớn được một tàu khu trục hoặc tàu phóng lôi hộ tống. Nó phóng ba quả ngư lôi nhắm vào mỗi chiếc tàu buôn, đánh trúng cả hai khiến một chiếc, có thể là Mogamigawa Maru, bị chìm và chiếc kia bị hư hại. Tuy nhiên nó không thể xác nhận kết quả do bị tàu hộ tống phản công, và sau đó tiếp tục bị máy bay ném bom. Tiếp tục tuần tra dọc theo các tuyến hàng hải giữa Mariana với Kobe và Tokyo, vào chiều tối ngày 22 tháng 3, nó phát hiện ba tàu buôn vừa rời Tanapag Harbor. Nó đi đến vị trí thuận lợi để tấn công vào sáng hôm sau và phóng hai loạt ba quả ngư lôi vào mỗi chiếc tàu buôn, trúng đích hai quả vào mỗi mục tiêu. Kenyo Maru (6.486 tấn) nổ tung và đắm chỉ sau bốn phút; chiếc tàu buôn còn lại hư hại nặng, bốc cháy nhưng tiếp tục nổi cho dù trúng thêm một quả ngư lôi từ Whale.

Trong hai ngày tiếp theo, Whale lại tuần dọc theo các tuyến Kobe-Saipan và Nhật Bản-Truk. Nó theo đuổi một tàu chở hàng trong suốt ngày 25 tháng 3 và phóng tổng cộng bảy quả ngư lôi nhưng không quả nào trúng đích. Ba ngày sau đó nó lại phóng ba quả ngư lôi vào một tàu chở hàng nhỏ, nhưng đối phương cơ động né tránh được. Con tàu khởi hành vào ngày 31 tháng 3 để quay trở về căn cứ, ghé đến Midway vào ngày 6 tháng 4 để tiếp nhiên liệu, và về đến Trân Châu Cảng vào ngày 11 tháng 4. Nó được tái trang và thực hành huấn luyện cho đến đầu tháng 5.

Chuyến tuần tra thứ tư 
Bắt đầu chuyến tuần tra thứ tư từ Trân Châu Cảng vào ngày 5 tháng 5, Whale ghé đến Midway bốn ngày sau đó để sửa chữa các hệ thống thủy lực và radar trước khi tiếp tục chuyến tuần tra vào ngày 10 tháng 5. Con tàu hướng đến một vị trí khoảng  về phía Đông đảo Wake, có mặt lúc 05 giờ 00 ngày 16 tháng 5 để dẫn đường cho một phi đội máy bay ném bom B-24 Liberator Không lực đến ném bom hòn đảo này. Nó hoàn thành nhiệm vụ và hướng đến khu vực Saipan cho dù bị máy bay đối phương ném bom tấn công. Từ ngày 20 đến ngày 24 tháng 5, nó tuần tra tại các tuyến đường giữa Nhật Bản, Truk và Saipan, và hoạt động trinh sát một căn cứ tàu ngầm hiện diện tại đảo Rota, nhưng đã không tìm thấy.

Đi đến Guam vào ngày hôm sau, Whale phát hiện ba tàu đối phương neo đậu tại Apra Harbor, được bảo vệ bởi rạn san hô ngầm. Nó phục kích bên ngoài cảng, theo dõi một chiếc pháo hạm phụ trợ và chờ đợi cho đến lúc thuận tiện, và đến 00 giờ 14 phút ngày đã phóng ngư lôi đánh trúng Shoei Maru (3.580 tấn), khiến đối thủ nổ tung và đắm chỉ trong vòng bốn phút, tại vị trí khoảng  về phía Tây Bắc đảo Rota, tại tọa độ . Đến ngày 5 tháng 6, Whale phóng bốn quả ngư lôi nhắm vào một tàu tiếp liệu thủy phi cơ và ghi được ba quả trúng đích, nhưng đối phương chỉ bị hư hại và lết được trở về cảng. Cùng lúc đó, một tàu hộ tống đã phản công lại chiếc tàu ngầm, buộc nó phải lặn sâu để né tránh.

Sau ba ngày tiếp tục tuần tra tại khu vực Saipan, Whale lên đường vào ngày 8 tháng 6 để đi đến hoạt động tại tuyến đường giữa Nhật Bản và Truk. Vào ngày hôm sau, nó phát hiện hai tàu buôn được các tàu hộ tống bảo vệ, và đã phóng ba quả ngư lôi nhắm vào mỗi chiếc tàu buôn, rồi bồi thêm ba quả nữa nhắm vào chiếc thứ hai. Cho dù nghe được nhiều vụ nổ chứng tỏ mục tiêu đã bị đánh trúng và hư hại, chiếc tàu ngầm không thể xác nhận được kết quả của cuộc tấn công. Nó quay trở về căn cứ, ghé đến Midway vào ngày 17 tháng 6 trước khi về đến Trân Châu Cảng vào ngày 21 tháng 6, nơi con tàu được tái trang bị.

Chuyến tuần tra thứ năm 
Trong chuyến tuần tra thứ năm, Whale ghé đến Midway để được tiếp thêm nhiên liệu trước khi lại tuần tra trên tuyến đường giữa chính quốc Nhật Bản và Truk. Tại vùng biển về phía Đông quần đảo Bonin, thời tiết xấu gây nhiều khó khăn và những hư hại nhẹ cho con tàu, đặc biệt là hư hỏng ắc quy dự trữ điện. Vào ngày 8 tháng 8, nó phát hiện một tàu chở máy bay, và hai quả ngư đánh trúng đã khiến Naruto Maru (7.148 tấn) bị đắm về phía Tây Bắc quần đảo Mariana, tại tọa độ . Tàu khu trục Asanagi tháp tùng hộ tống đã phản công, buộc chiếc tàu ngầm phải lặn sâu để cơ động né tránh trước khi tiếp tục tuần tra dọc tuyến đường Tokyo-Truk, khu vực Bonin và biển Hoa Đông từ ngày 9 đến ngày 19 tháng 8.

Vào ngày 20 tháng 8, Whale mắc phải một cơn bão kéo dài ba ngày, và những hư hại tiếp tục làm suy giảm lượng điện dự trữ trong ắc quy. Tại một vị trí cách  về phía Tây Kusakaki Shima vào ngày 24 tháng 8, nó đánh chặn một đoàn tàu vận tải đang hướng sang Nagasaki, phóng một loạt bốn quả ngư lôi và nghe thấy các vụ nổ, nhưng không thể xác nhận kết quả và không thể tiếp tục truy đuổi do đang ở gần Nagasaki và tình trạng điện trong ắc quy. Trên đường quay trở về Midway, nó trông thấy hai tàu chở hàng lớn và một tàu khu trục hộ tống, và đã phóng một loạt ba quả ngư lôi phía mũi và thêm một quả phía đuôi, nhưng tất cả đều bị trượt. Sau khi ghé đến Midway qua đêm vào ngày 2 tháng 9, nó tiếp tục hành trình và đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 9. Một giai đoạn đại tu con tàu được tiếp nối, kéo dài cho đến ngày 7 tháng 12.

1944

Chuyến tuần tra thứ sáu 
Trong chuyến tuần tra thứ sáu từ ngày 25 tháng 12, 1943 đến ngày 3 tháng 2, 1944, Whale đều xuất phát và kết thúc tại Midway. Trong hai tuần lễ, nó tuần tra dọc tuyến đường hàng hải Tokyo-Truk, Minami Tori-shima, và các khu vực Mariana, Ryūkyū và Bonin. Nó nhận được tin tức từ tàu ngầm  vào ngày 14 tháng 1, cho biết một đoàn tàu vận tải đối phương đang hướng đến khu vực của Whale, và Seawolf đã tiêu hết số ngư lôi còn lại đánh chìm một tàu chở dầu. Seawolf tiếp tục theo dấu đoàn tàu, và Whale phát hiện mục tiêu qua radar vào ngày 16 tháng 1. Nó phóng một loạt ba quả ngư lôi đánh chìm được chiếc Denmark Maru (5.869 tấn) tại vị trí khoảng  về phía Đông Nam Okinawa, ở tọa độ . Đoàn tàu chỉ còn lại một tàu buôn đơn độc đang di chuyển xuống phía Nam, bị Seawolf tấn công bằng hải pháo nhưng không thành công. Whale tấn công mục tiêu cuối cùng này với bốn quả ngư lôi phía mũi và ghi được một quả trúng đích, nhưng chưa đủ kết liễu được đối phương cho đến khi phóng bồi thêm một quả ngư lôi phía đuôi trúng vào ngay giữa tàu, khiến Tarushima Maru (4.865 tấn) đắm ở tọa độ .

Whale tiếp tục tuần tra tại các khu vực quần đảo Mariana và Bonin từ ngày 18 đến ngày 23 tháng 1, đến ngày 24 tháng 1, nó bắt gặp một tàu ngầm đối phương và tìm cách cơ động tấn công, nhưng bị đe dọa bởi một vụ hỏa hoạn tại phòng bơm khiến phòng chỉ huy bị ngập khói, buộc nó phải trồi lên mặt nước. Hai ngày sau đó nó bắt đầu cạn nhiên liệu, nên lên đường quay trở về Midway, đến nơi vào ngày 3 tháng 2. Một trường hợp bị thương khiến con tàu tiếp tục quay trở về Trân Châu Cảng, nơi nó được tái trang bị cho đến khi quay trở lại Midway vào ngày 13 tháng 3.

Chuyến tuần tra thứ bảy 
Lên đường từ Midway vào ngày 14 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ bảy, Whale đi đến điểm hẹ gặp gỡ tàu ngầm  vào ngày 23 tháng 3, và bắt đầu tuần tra dọc tuyến hàng hải về phía Đông Tori Shima và quần đảo Bonin. Nó đổi hướng hai ngày sau đó, băng qua quần đảo Tokara để tiến vào biển Hoa Đông từ ngày 29 tháng 3 và tuần tra ngoài khơi bờ biển phía Tây đảo Kyūshū, bao gồm Quelpart và Ikeshima. Vào ngày 8 tháng 4, nó phóng ngư lôi tàu chở hàng Honan Maru (5.401 tấn) không được hộ tống ngoài khơi bờ biển Tây Bắc Kyūshū, tại tọa độ , khiến mục tiêu nổ tung và đắm trong vòng 15 giây. Chín ngày sau đó, nó bắt gặp hai tàu khu trục nhỏ hay tàu phóng lôi nhưng không thể tiếp cận mục tiêu. Nó hướng khu vực Nagasaki và tuần tra cho đến ngày 23 tháng 4, khi nó bị tàu tuần tra đối phương phát hiện ở cách  về phía Đông Asuseki Shima; chiếc tàu ngầm phải đổi hướng và đi hết tốc độ để thoát khỏi sự truy đuổi. Rời khỏi khu vực quần đảo Bonin, nó được tàu hộ tống khu trục  hộ tống tiến vào vũng biển Majuro vào ngày 3 tháng 5, nơi nó kết thúc chuyến tuần tra và được tái trang bị.

Chuyến tuần tra thứ tám

Phần thưởng 
Whale được tặng thưởng mười một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm chín tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 57.716 tấn.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
  NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-239 Whale
 Kill Record: USS Whale

Lớp tàu ngầm Gato
Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu ngầm trong Thế chiến II
Tàu thủy năm 1942