Nhóm ngôn ngữ Malay

Nhóm ngôn ngữ Mã Lai (Malay) là một nhánh của ngữ tộc Mã Lai-Đa Đảo thuộc ngữ hệ Nam Đảo. Thành viên nổi bật nhất là tiếng Mã Lay chuẩn, ngôn ngữ quốc gia của Brunei, Singapore và Malaysia, và cũng là cơ sở cho tiếng Indonesia, ngôn ngữ quốc gia của Indonesia. Nhóm ngôn ngữ Mã Lai cũng bao gồm các ngôn ngữ địa phương được sử dụng bởi dân tộc Mã Lai (ví dụ: tiếng Mã Lai Kutai, tiếng Mã Lai Kedah). Hơn nữa, một số ngôn ngữ Mã Lai là tiếng nói của nhiều nhóm dân tộc khác nhau ở Sumatra (ví dụ: tiếng Minangkabau) và Borneo (ví dụ như tiếng Iban). Quê hương của nhóm ngôn ngữ Mã Lai khả năng cao nhất là miền tây Borneo.

Lịch sử 
Thuật ngữ "Malayic" lần đầu tiên được đặt ra bởi  trong phân loại từ vựng của ông về các ngôn ngữ Nam Đảo. "Malayic hesion" của Dyen có phạm vi rộng hơn so với nhóm ngôn ngữ Mã Lai hiện được chấp nhận, bao gồm cả tiếng Aceh, tiếng Lampung và tiếng Madura.  thu hẹp phạm vi của nhóm Mã Lai, nhưng đưa các ngôn ngữ phi Mã Lai là tiếng Rejang và tiếng Embaloh vào:

 Rejang 
 Embaloh 
 Salako 
 Iban-Mã Lai 
 Iban 
 Mã Lai

Phạm vi hiện tại của phân nhóm Mã Lai hiện được các chuyên gia trong lĩnh vực này chấp nhận rộng rãi, do K.A. Adelaar đề xuất (1992, 1993), dựa trên bằng chứng âm vị học, hình thái học và từ vựng.

Ngôn ngữ 
Các ngôn ngữ Mã Lai được sử dụng trên Borneo, Sumatra, bán đảo Mã Lai và trên một số hòn đảo nằm ở Biển Đông và Eo biển Malacca.

Borneo

 Bamayo, Banjar, Berau, Mã Lai Brunei, Bukit, Kendayan, Keninjal, Kota Bangun Kutai, Tenggarong Kutai, nhóm Iban (Iban, Remun, Mualang, Seberuang, Sebuyau)

Bán đảo Mã Lai

 Jakun, Mã Lai Kedah, Mã Lai Negeri Sembilan, Mã Lai Perak, Mã Lai Pahang, Orang Kanaq, Mã Lai Kelantan-Pattani, Temuan, Mã Lai Terengganu

Sumatra

 Mã Lai Trung, Col, Haji, Mã Lai Jambi, Kaur, Kerinci, Kubu, Lubu, Minangkabau, Musi, Pekal

Biển Đông/Eo biển Malacca

 Bangka, Duano, Loncong, Orang Seletar, Urak Lawoi'

Phân loại nội tại 
Mặc dù có sự đồng thuận chung về các ngôn ngữ được phân loại thuộc nhóm Mã Lai, việc phân nhóm nội bộ của các ngôn ngữ Mã Lai vẫn còn bị tranh cãi.

Brasar (1993) 
Brasar (1993) phân loại các ngôn ngữ Mã Lai như sau.

 Iban 
 (Nhánh chính) 
Tiếng Mã Lai chuẩn
 Tiếng Minangkabau
 Mã Lai Trung
 Tiếng Banjar
 Jakarta
 Ngôn ngữ khác

Ross (2004) 
Dựa trên bằng chứng ngữ pháp, Ross (2004) chia nhóm ngôn ngữ Mã Lai thành hai nhánh chính:

 Malay Dayak Tây (Kendaya, Salako) 
 Malay hạt nhân (tất cả các ngôn ngữ khác)

Phân loại này được đồng tình bởi Glottolog (phiên bản 3.4).

Anderbeck (2012) 
Theo , Anderbeck (2012) phân biệt giữa tiếng Mã Lai và nhóm ngôn ngữ Mã Lai khi thảo luận về các phương ngữ của các bộ lạc biển ở quần đảo Riau. Ông tạm phân loại tất cả ngôn ngữ nhóm Mã Lai vào nhánh "Mã Lai", ngoại trừ tiếng Iban, Kendaya/Selak, Keninjal, Mã Lai Dayak (hay "Dayak Malay") và "các dạng ngôn ngữ khác biệt" như tiếng Urak Lawoi' và tiếng Duano.

 Iban 
 Kendaya/Selako
 Keninjal 
 Dayak Malay 
 Urak Lawoi ' 
 Duano 
 Mã Lai (bao gồm tất cả các phương ngữ Mã Lai khác)

Phân loại của Anderbeck đã được chấp nhận trong Ethnologue ấn bản thứ 17, ngoại trừ tiếng Duano được Ethnologue coi là một trong những ngôn ngữ "Mã Lai".

Smith (2017) 
Trong bài viết về các ngôn ngữ của Borneo, Smith (2017) cung cấp bằng chứng về một phân nhóm bao gồm các khẩu ngữ Mã Lai ở miền tây Borneo và miền nam Sumatra, mà ông gán cho cái tên "Mã Lai Borneo Tây" Tuy nhiên, ông giữ khẩu ngữ Mã Lai khác ở tình trạng không phân loại.

 Mã Lai Borneo Tây 
 Kendaya-Salako (= "Mã Lai Dayak Tây" của Ross)
 Besemah
 Iban 
 Iban
 Serburuang
 Mualang 
 Keninjal 
 Nhóm Mã Lai khác (không phải là nhóm đơn ngành) 
Tiếng Mã Lai chuẩn
 Mã Lai Jakarta 
 Mã Lai Ketapang 
 Mã Lai Banjar 
 Mã Lai Kutai 
 Mã Lai Brunei

Đề xuất khác 
Omar & Yahaya (2018) lập luận về việc đưa các dạng ngôn ngữ Mã Lai mà Orang Asli (thường bị gán cho tên gọi sai lầm là "người Mã Lai nguyên thủy") nói (ngoại trừ tiếng Duano) vào chung nhóm với tiếng Mã Lai chuẩn,

Mối quan hệ ngoại tại 
Việc đưa các ngôn ngữ Mã Lai vào ngữ tộc Mã Lai-Đa Đảo là không phải bàn cãi, và có sự đồng thuận chung rằng nhóm ngôn ngữ Chăm có liên quan chặt chẽ với nhóm ngôn ngữ Mã Lai. Các mối liên hệ rộng hơn của nhóm ngôn ngữ Mã Lai còn đang gây tranh cãi. Có hai đề xuất chính: Jamaar (2005) đặt nhóm Mã Lai trong phân nhóm Mã Lai-Sumbawa, bao gồm các ngôn ngữ sau:

 Malayo-Sumbawan 
 Malayo-Chamic-BSS 
 Nhóm ngôn ngữ Mã Lai
 Nhóm ngôn ngữ Chăm 
Nhóm ngôn ngữ Bali-Sasak-Sumbawa
 Tiếng Sunda 
 Tiếng Madura

Blust (2010) và Smith (2017) đưa nhóm Mã Lai vào nhóm ngôn ngữ Đại Bắc Borneo:

 Đại Bắc Borneo 
 Nhóm ngôn ngữ Bắc Borneo
 Nhóm ngôn ngữ Sarawak trung tâm 
 Nhóm ngôn ngữ Kaya-Murik 
 Nhóm ngôn ngữ Land Dayak 
 Mã Lai, Chăm 
Nhóm ngôn ngữ Chăm
 Nhóm ngôn ngữ Mã Lai
 Tiếng Rejang 
 Tiếng Sunda

Giả thuyết Mã Lai-Sumbawa chủ yếu dựa trên bằng chứng âm vị học với chỉ một vài từ vựng đổi mới, trong khi giả thuyết Đại Bắc Borneo dựa trên một lượng lớn bằng chứng từ vựng.

Chú thích

Tham khảo

 
 
 
 
 
 
 
 
 Nothofer, Bernd. 1975. The reconstruction of Proto-Malayo-Javanic. (Verhandelingen van het KITLV, 73.) The Hague: Nijhoff.
 
 
 
 
 

Ngôn ngữ Malay-Polynesia
Ngôn ngữ tại Malaysia
Ngôn ngữ tại Indonesia