Giải vô địch cờ vua thế giới FIDE 2002

Giải vô địch cờ vua thế giới FIDE 2002 được tổ chức tại Moskva, Nga. Sáu vòng đầu tiên diễn ra từ ngày 27 tháng 11 đến ngày 14 tháng 12 năm 2001. Trận chung kết bắt đầu vào ngày 16 tháng 1 và kết thúc vào ngày 23 tháng 1 năm 2002. Đại kiện tướng 18 tuổi người Ukraina Ruslan Ponomariov đã giành chức vô địch và trở thành nhà vô địch thế giới FIDE trẻ nhất trong lịch sử.

Bối cảnh 
Vào thời điểm giải vô địch này diễn ra, danh hiệu vô địch Thế giới vẫn đang bị chia rẽ. Nhà vô địch thế giới truyền thống Vladimir Kramnik không tham gia, cũng như nhà vô địch truyền thống trước đó và là kỳ thủ được đánh giá cao nhất thế giới, Garry Kasparov. Tuy nhiên tất cả các kỳ thủ mạnh nhất thế giới khác đã tham gia, bao gồm cả hạt giống hàng đầu và người chiến thắng tại Giải vô địch thế giới FIDE trước đó Viswanathan Anand.

Điều kiện thi đấu 
Giải vô địch này là giải đấu loại trực tiếp tương tự như các Giải vô địch cờ vua thế giới khác của FIDE từ năm 1998 đến 2004: các kỳ thủ được xếp cặp trong các trận đấu ngắn, với những người thua cuộc bị loại. Giải có 128 người tham gia, sau bảy vòng sẽ tìm ra nhà vô địch.

Các vòng 1–5 bao gồm một trận đấu hai ván, sau đó là các ván tie-break với thời gian nhanh hơn nếu cần. Thời gian quy định cho các ván tiêu chuẩn là 75 phút cho 40 nước đầu tiên và 15 phút cho phần còn lại của ván đấu, với 30 giây lũy tiến mỗi nước đi. Tiebreak gồm hai ván cờ nhanh (20 phút mỗi ván + 10 giây mỗi nước đi); tiếp theo là hai ván cờ chớp nếu cần (5 phút + 10 giây mỗi nước đi); tiếp theo là một ván cờ Armageddon duy nhất nếu cần thiết (quân trắng có 6 phút và phải thắng, quân đen có 5 phút và chỉ cần hòa). Vòng bán kết tăng lên bốn ván tiêu chuẩn, còn trận chung kết gồm tám ván tiêu chuẩn, với tie-break không thay đổi.

Ngoài những chỉ trích trước đây về thể thức loại trực tiếp, giải đấu này bị Kasparov chỉ trích vì sử dụng thời gian nhanh hơn, điều mà Kasparov cho rằng đã hạ thấp chất lượng các ván đấu.

Kỳ thủ tham dự 
128 kì thủ giành quyền tham dự theo những tiêu chuẩn sau:
 Lọt vào bán kết giải vô địch thế giới trước đó (4 kì thủ – ký hiệu: WC)
 Vô địch cờ vua thanh niên thế giới 2000 (1 – J)
 Hệ số Elo cao tính theo trung bình của 2 bảng xếp hạng tháng 7 năm 2000 và tháng 1 năm 2001 (20 – R)
 Thứ hạng cao tại các giải đấu châu lục và khu vực (90) 
 Thứ hạng cao tại Giải vô địch cờ vua cá nhân châu Âu 2001 (46 – E)
 Thứ hạng cao tại Giải vô địch cờ vua châu Mỹ 2001 (8 – AM)
 Thứ hạng cao tại Giải vô địch cờ vua châu Á 2001 (10 – AS)
 Thứ hạng cao tại Giải vô địch cờ vua châu Phi 2001 (6 – AF)
 Thứ hạng cao tại các giải đấu khu vực (20): Mỹ (4 – Z2.1), Canada (1 - Z2.2), Caribe và bắc của Nam Mỹ (2 – Z2.3), trung của Nam Mỹ (2 – Z2.4), phần còn lại Nam Mỹ (2 – Z2.5), Tây Á (1 – Z3.1a), Nam Á (1 – Z3.1b), Đông Nam Á (2 – Z3.2a), châu Đại Dương (1 – Z3.2b), Trung Á (2 – Z3.4), Trung Quốc (2 – Z3.5)
 Thứ hạng cao tại giải đấu loại qua Internet (8 – I)
 Đề cử của chủ tịch FIDE (5 - PN)

Dưới đây là danh sách các kì thủ. Các kì thủ tham dự đều là đại kiện tướng trừ các trường hợp kiện tướng, kiện tướng FIDE và không có danh hiệu lần lượt có chú thích ,  và  ở cạnh tên. Việc xếp hạt giống và phân cặp vòng 1 dựa trên Elo tháng 7 năm 2001.

Kết quả vòng 1-4

Nhánh 1

Nhánh 2

Nhánh 3

Nhánh 4

Nhánh 5

Nhánh 6

Nhánh 7

Nhánh 8

Kết quả từ tứ kết 

{{8TeamBracket
| RD2=Bán kết (Bo4)
| RD3=Chung kết (Bo8)
| RD1-seed1=1
| RD1-team1= Viswanathan Anand
| RD1-score1=1½
| RD1-seed2=9
| RD1-team2= Alexei Shirov
| RD1-score2=½
| RD1-seed3=4
| RD1-team3= Vassily Ivanchuk
| RD1-score3=3½
| RD1-seed4=21
| RD1-team4= Joël Lautier
| RD1-score4=2½
| RD1-seed5=15
| RD1-team5= Peter Svidler
| RD1-score5=3½
| RD1-seed6=7
| RD1-team6= Boris Gelfand
| RD1-score6=2½
| RD1-seed7=19
| RD1-team7= Ruslan Ponomariov
| RD1-score7=3
| RD1-seed8=6
| RD1-team8= Evgeny Bareev
| RD1-score8=1
| RD2-seed1=1
| RD2-team1= Viswanathan Anand
| RD2-score1=1½
| RD2-seed2=4
| RD2-team2= Vassily Ivanchuk
| RD2-score2=2½
| RD2-seed3=15
| RD2-team3= Peter Svidler
| RD2-score3=1½
| RD2-seed4=19
| RD2-team4= Ruslan Ponomariov
| RD2-score4=2½
| RD3-seed1=4
| RD3-team1= Vassily Ivanchuk
| RD3-score1=2½
| RD3-seed2=19
| RD3-team2= Ruslan Ponomariov
| RD3-score2=4½
}}

 Chung kết 
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Chung kết Giải vô địch cờ vua thế giới FIDE 2002
|-
! !! Elo !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! Điểm
|-
| align=left |  || 2684| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 1 ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ || 4½'''
|-
| align=left |  || 2731
|style="background:black; color:white"| 0 || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 2½
|}

Chú thích 

Giải vô địch cờ vua thế giới