Những khu vực hạn chế phát thải

Khu vực hạn chế phát thải (tiếng Anh là low-emission zone- LEZ) là khu vực xác định mà hạn chế hoặc ngăn cản việc tiếp cận của một số phương tiện gây ô nhiễm nhằm mục đích cải thiện chất lượng không khí. Điều này có thể ưu tiên cho các loại xe như (một số) xe chạy bằng nhiên liệu thay thế, xe điện lai, xe lai sạc điện và các phương tiện không phát thải như xe hoàn toàn chạy bằng điện.

Vùng không phát thải (tiếng Anh là zero-emission zone- ZEZ) là khu vực nơi chỉ cho phép các phương tiện không phát thải (ZEVs). Ở những khu vực này, tất cả các phương tiện có động cơ đốt trong đều bị cấm; nó bao gồm bất kỳ những loai xe lai sạc điện mà không chạy bằng phương thức không phát khí thải. Chỉ xe điện chạy bằng pin và xe chạy bằng pin nhiên liệu hydro mới được phép vào ZEZ, cùng với việc đi bộ, xe đạp và các phương tiện giao thông công cộng chạy hoàn toàn bằng điện, ví dụ như xe điện, xe buýt điện, v.v.

Châu Âu 

, có đến 250 khu vực hạn chế phát thải (LEZ), điều này giúp đáp ứng những giá trị về giới hạn chất lượng không khí dựa trên những tiêu chuẩn về sức khoẻ của Liên minh Châu Âu (EU). Điều này đồng nghĩa với việc một số phương tiện có thể bị cấm vào khu vực này, hoặc trong một số trường hợp có thể bị tính phí nếu phương tiện đi vào khu vực LEZ khi lượng khí thải của chúng vượt quá mức quy định.

Các phương tiện khác nhau có thể được quy định, tùy thuộc vào những điều kiện của địa phương. Tất cả các LEZ đều áp dụng cho các loại xe hạng nặng, xe tải động cơ diesel, xe ô tô chạy bằng động cơ diesel và xăng; ở Ý, vòng tua máy và xe ba bánh cũng có khả năng điều khiển.

Một trang web được tài trợ công khai bởi mạng lưới các thành phố và các Bộ mà điều hành hoặc chuẩn bị cho LEZ, cung cấp các thông tin cập nhật về LEZ, chẳng hạn như những thành phố nào có LEZ, loại phương tiện bị ảnh hưởng, những yêu cầu về tiêu chuẩn khí thải và ngày áp dụng chúng.

Bỉ 

 Antwerp: Kể từ năm 2017, đã tồn tại LEZ ở Antwerp, hoạt động 24/7. Chỉ những xe chạy dầu diesel trên tiêu chuẩn Euro 3/III và xe chạy xăng trên tiêu chuẩn Euro 1/I mới được phép vào LEZ. 
 Brussels: Kể từ năm 2018, toàn bộ Vùng Thủ đô Brussels đã là trở thành LEZ. Chỉ những xe chạy bằng động cơ diesel trên tiêu chuẩn Euro 2/II mới được phép vào Brussels.Kể từ năm 2019, xe chạy bằng xăng hoặc khí đốt phải đạt tiêu chuẩn Euro 2/II trở lên. 
 Ghent giới thiệu LEZ vào ngày 1 tháng 1 năm 2020.

Đan Mạch 
Đan Mạch có LEZ áp dụng cho xe trên 3,5 tấn. Ở Đan Mạch, LEZ tồn tại ở Aalborg, Århus, Copenhagen, Frederiksberg và Odense.

Phần Lan 
LEZ hiện giờ đã có mặt ở Helsinki.

Pháp 
Pháp có LEZ's ở Greater Paris, Grenoble, Lyon, Paris và Strasbourg

Đức 
Ở Đức, LEZ được gọi là vùng môi trường (Umweltzone). Hiện có 47 LEZ đang hoạt động hoặc đang được lên kế hoạch ở Đức. LEZ đã được bắt đầu ở các khu vực trung tâm thành phố tương ứng ở các thành phố Berlin, Cologne, Hanover Mannheim và Stuttgart vào năm 2008 và nhiều thành phố khác tiếp theo vào những năm sau đó.

Ý 
Ý có LEZ áp dụng cho tất cả các loại xe. Có các kế hoạch thu phí đường đô thị và đường đô thị kết hợp của LEZ ở Milan và Palermo cũng như các khu vực hạn chế phát thải với các tiêu chuẩn và khoảng thời gian khác nhau. Loại thứ hai chủ yếu được tìm thấy ở bắc Ý, nhưng cũng có ở giữa Ý và Sicily.

Hà Lan 
Rotterdam và Utrecht có LEZ. Tại Rotterdam, chúng được áp dụng cho các xe tải có động cơ diesel nằm trong các giai đoạn Euro-I, Euro-II và Euro-III của tiêu chuẩn khí thải EU; ô tô chở hàng và ô tô chở người có động cơ diesel đăng ký trước năm 2001; và xe tải chở hàng và ô tô chở khách chạy bằng xăng/LPG đăng ký trước tháng 7 năm 1992 . Ở Utrecht, điều này chỉ áp dụng cho các xe chạy bằng động cơ diesel đăng ký trước năm 2001.

Na Uy 
Na Uy có LEZ's ở Bergen và Oslo.

Bồ Đào Nha 
Bồ Đào Nha có LEZ ở Lisbon.

Tây Ban Nha 
Tây Ban Nha có LEZ ở Barcelona và Madrid.

Thụy Điển 
Các thành phố Gothenburg, Lund, Malmö, Helsingborg, Mölndal, Uppsala, Umeå và Stockholm có các các khu vực hạn chế phát thải. Xe tải hạng nặng và xe buýt có động cơ đốt cháy do nén (chủ yếu là động cơ diesel) còn tùy thuộc vào tuổi thọ và loại khí thải của chúng để có thể được phép vào trong các khu vực môi trường.

Vương quốc Anh 

Khu vực hạn chế phát thải ở Luân Đôn có hiệu lực vào năm 2008 bao gồm gần như toàn bộ Đại Luân Đôn - vùng lớn nhất thế giới. London hiện nay có mức độ ô nhiễm không khí nằm trong nhóm nghiêm trọng nhất ở châu Âu và lượng khí thải liên quan đến giao thông đường bộ chiếm khoảng một nửa tổng lượng khí thải PM10 và NOx ở thủ đô. Những phương tiện được áp dụng trong các khu vực hạn chế phát thải là xe tải cũ chạy bằng nhiên liệu diesel, xe buýt, xe khách, xe chở hàng, xe buýt nhỏ và các loại xe hạng nặng khác có nguồn gốc từ xe tải và các xe ngựa có động cơ. Kế hoạch đã được giới thiệu theo từng giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2012. Các loại xe khác nhau đã bị ảnh hưởng theo thời gian và các tiêu chuẩn về khí thải ngày càng khắt khe hơn đã được áp dụng.

Vùng phát thải cực thấp ở London bắt đầu vào ngày 8 tháng 4 năm 2019. Trong bối cảnh đại dịch coronavirus, Thị trưởng Sadiq Khan đã yêu cầu TfL tạm dừng việc thực thi giai đoạn tiếp theo của các tiêu chuẩn LEZ mà theo dự định sẽ có hiệu lực vào ngày 26 tháng 10, trong tương lai những tiêu chuẩn này sẽ được áp dụng thay thế từ cuối tháng 2 năm 2021. 

Glasgow đã thiết lập Khu vực hạn chế phát thải (LEZ) vào cuối năm 2018. Ban đầu, chỉ có xe buýt địa phương ở trung tâm thành phố được áp dụng. Sau đó hội đồng thành phố có kế hoạch mở rộng số lượng phương tiện bị hạn chế với tất cả các loại xe, bao gồm cả xe chạy bằng xăng và bằng diesel, từ tháng 12 năm 2022. Norwich, Leeds và York cũng thiết lập LEZ.

Kể từ năm 2015, hơn 60 chính quyền địa phương đã được lệnh giải quyết mức độ ô nhiễm không khí bất hợp pháp, đó là lý do tại sao nhiều nơi trong số này có kế hoạch xây dựng các vùng có không khí sạch. Các thành phố sau đây có kế hoạch thực hiện LEZ: Aberdeen (2020), Bath (2021), Birmingham (2019), Derby, Dundee (2020), Edinburgh (2020), Manchester (2021), Newcastle (2021) và Sheffield (2021)).

, Oxford dự kiến là thành phố đầu tiên triển khai thực hiện kế hoạch Vùng không có phát thải (tiếng Anh là Zero Emission Zone - EZE), bắt đầu từ những khu vực nhỏ sẽ đi vào hoạt động trước giữa năm 2021. Nó đã bị trì hoãn từ đầu năm 2020 bởi sự ảnh hưởng về kinh tế do đại dịch COVID-19. Kế hoạch đó là mở rộng khu vực ZEZ dần dần trở thành một khu vực có quy mô lớn hơn nhiều, cho đến khi ZEZ bao trùm phần lớn khu vực trung tâm thành phố trước năm 2035.

Ở những nơi khác

Nhật Bản 
Tại Tokyo, chính quyền thành phố đã ra lệnh kiểm soát lượng khí thải của xe chạy bằng động cơ diesel (phát thải chất dạng hạt,...) tốt hơn chính quyền quốc gia.

Cộng hòa nhân dân Trung Hoa 
LEZ đã có mặt tại Bắc Kinh.

Hồng Kông 
Kể từ cuối năm 2015, Chính phủ Hồng Kông đã chỉ định ba nút giao thông chính ở Central, Causeway Bay và Mong Kok là những khu vực hạn chế phát thải đối với xe buýt được nhượng quyền. Đối với các tuyến xe buýt đi vào ba khu vực này, các nhà điều hành xe buýt được nhượng quyền chỉ được sử dụng xe buýt đạt tiêu chuẩn khí thải Euro IV trở lên trừ các trường hợp cần thiết. Dự án LEZ không áp dụng cho các phương tiện khác ngoại trừ xe buýt được nhượng quyền. Kể từ ngày 31 tháng 12 năm 2019, tiêu chuẩn khí thải để được vào LEZ đã được tăng lên Euro V.

Phương thức hoạt động 
Ở nhiều LEZ, các phương tiện nếu không đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải do LEZ đặt ra sẽ không bị cấm vào LEZ (tức là sử dụng rào chắn tự động), mà chỉ bị phạt nếu đi vào khu vực này. Hình phạt sẽ không áp dụng nếu sử dụng xe không đạt tiêu chuẩn khí thải vào LEZ trừ khi đã nộp phí (phí hàng ngày của LEZ,...). Ở một số LEZ, chẳng hạn như ở London, điều này được thực hiện bởi các camera ANPR đọc biển số đăng ký xe khi họ vào LEZ và sau đó so sánh với cơ sở dữ liệu về các phương tiện:

 đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải LEZ, 
 hoặc được miễn hoặc được đăng ký để được chiết khấu 100%, 
 hoặc nếu phí hàng ngày LEZ đã được thanh toán 

Các khoản phí hay tiền phạt này có tác dụng ngăn chặn những người có phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải LEZ đi vào thành phố, và những người có phương tiện như vậy sẽ cố gắng tránh nộp phí (sử dụng các phương tiện khác nhau, xem "mục đích và tác động thực tế ").

Mục đích và tác động thực tế 
Mục đích của LEZ nói chung là cải thiện chất lượng không khí trong các thành phố. Mục đích này thực sự đã đạt được, với việc giảm các hạt diesel (PM10) trong hầu hết các LEZ.

Thông thường, điều này đạt được khi những người có các phương tiện gây ô nhiễm thay thế chúng bằng các phương tiện đạt tiêu chuẩn khí thải cao hơn, có thể có nghĩa là mua một phương tiện mới. Tuy nhiên, một số người (chẳng hạn như công nhân làm ca đêm hoặc mang theo các công cụ hay hàng hóa nặng) không thể không có ô tô, nhưng họ có thể không đủ khả năng để mua các phương tiện sạch hơn không có thùng. Do đó, ở một số nơi, LEZ chỉ được thực thi khi có phương tiện giao thông công cộng, hoặc taxi điện  hoặc xe máy chở hàng được trợ giá.

Liên đoàn Giao thông & Môi trường có ý kiến cho rằng LEZ nên dần dần được biến thành các khu vực có phương tiện không phát thải và bổ sung các chính sách thúc đẩy sự chuyển đổi sang các lựa chọn sạch khác, bao gồm đi bộ và đi xe đạp, trong một số các khu vực.

Hầu hết các LEZ mà không phải là khu vực thu phí tắc nghẽn sẽ không làm thay đổi số lượng phương tiện đi vào khu vực này: nhưng một số LEZ (chẳng hạn như ở Milan) tăng gấp đôi các khu vực thu phí tắc nghẽn và do đó có khả năng giảm số lượng phương tiện đi vào thành phố.

Tham khảo

Quy hoạch giao thông
Bảo vệ môi trường
Ô nhiễm không khí