Khóa chặt cửa nào Suzume

là một tác phẩm anime điện ảnh tiếng Nhật thuộc thể loại hành động viễn tưởng – hài kịch do Shinkai Makoto đạo diễn kiêm biên kịch. CoMix Wave Films sản xuất bộ phim và Toho phân phối. Thiết kế nhân vật do Tanaka Masayoshi phụ trách, Tsuchiya Kenichi đảm nhận phần hoạt họa, Tanji Takumi chịu trách nhiệm nghệ thuật. RADWIMPS viết và trình bày các ca khúc nhạc hiệu, đồng thời thực hiện phần âm nhạc cùng nhà soạn nhạc Kazuma Jinnouchi. Phim có sự tham gia lồng tiếng của Hara Nanoka và Miura Akari trong vai nữ chính Iwato Suzume, Hokuto Matsumura trong vai nam chính Munakata Sōta, cùng với Eri Fukatsu, Shota Sometani, Sairi Ito, Kotone Hanase, Kana Hanazawa, Matsumoto Hakuō II, Ryūnosuke Kamiki, Ann Yamane và Aimi trong vai các nhân vật phụ. Bộ phim kể về một nữ sinh trung học và một chàng trai trẻ cố gắng đóng các cánh cửa nhằm ngăn chặn hàng loạt thảm họa trên khắp Nhật Bản.

Cảm hứng sáng tác của Shinkai Makoto đến từ việc ông chứng kiến ​​dân số giảm và không gian xanh ngày càng tăng trong các chuyến công tác đến nhiều vùng ở Nhật Bản, đồng thời ông phát hiện ra khu phố Shinjuku, vốn là một khu vực sầm uất, trở nên im lặng trong đợt dịch viêm phổi truyền nhiễm đặc biệt nghiêm trọng, ông đã lồng ghép sự kiện trận động đất và sóng thần Tōhoku năm 2011. Tác phẩm này này là bộ phim anime điện ảnh đầu tiên của Shinkai Makoto sản xuất dưới dạng road movie, lấy bối cảnh cốt chuyện xung quanh tỉnh Miyazaki, tỉnh Ehime, thành phố Kobe, tỉnh Tokyo, tỉnh Miyagi và những nơi khác.

Phim khởi chiếu lần đầu vào ngày 11 tháng 11 năm 2022 tại Nhật Bản. Bộ phim khởi chiếu tại Việt Nam vào ngày 10 tháng 3 năm 2023.

Tổng quan

Bối cảnh 
Cánh cửa nối liền thế giới của người đã khuất và thế giới thực tại nơi con người đang sống, nơi thảm họa sẽ xuất hiện từ thế giới bên kia. Một người chỉ có thể đi vào một cánh cửa. Yêu Thạch (要石) là hòn đá phong ấn và ngăn chặn thảm họa. Vị trí của Yêu Thạch sẽ thay đổi theo thời đại.

Địa điểm chính trong tác phẩm nằm ở các tỉnh Miyazaki, Ehime, thành phố Kobe, hai tỉnh Tokyo và Miyagi. Trong một cuộc phỏng vấn, Shinkai Makoto nói rằng ông chọn tỉnh Miyazaki là một trong những địa điểm chính của bộ phim, có liên quan đến những ám chỉ về thần thoại và truyền thuyết Nhật Bản, vì họ của nữ chính Suzume là "Iwato", lấy cảm hứng từ Amano-Iwato trong thần thoại, và tỉnh Miyazaki cũng là nơi tổ chức lễ hội cùng tên. Các điểm tham quan địa phương ở Ehime gồm bến phà cảng Yahatahama cũ và ga JR Yahatahama, đoạn trailer phát hành vào tháng 10 thể hiện tòa nhà bến phà cũ ở thành phố Yahatahama và phong cảnh dọc theo sông Senjo. Tại khu vực Kobe, các địa điểm xuất hiện gồm Ga Shin-Kobe, công viên Omoye, Kikuseidai, khách sạn Maya Kanko (tòa nhà đổ nát đầu tiên của Nhật Bản được đăng ký là di sản văn hóa), phố mua sắm Sannomiya.

Phần sau của bộ phim mô tả khung cảnh dọc theo Quốc lộ 6, gồm các khu vực ở tỉnh Fukushima xếp vào loại "không dễ để trở về nhà" và nhà máy điện hạt nhân Serizawa và Suzume nhìn thấy từ trên đồi. Shinkai Makoto tin việc sử dụng các phương pháp gián tiếp giúp khán giả nhận ra rằng những cảnh quan ấy luôn hiện hữu trong lòng Nhật Bản là điều rất có ý nghĩa; Ông cũng đề cập trong cuộc phỏng vấn rằng vẫn còn nhiều người ở Fukushima mong mỏi được trở về nhà của họ ở những khu vực nằm trong nhóm khó, ông không thể thể hiện chính xác những ngôi nhà bỏ hoang này trong tác phẩm mà không được phép, vì vậy hình dáng và cách bố trí của những ngôi nhà ở tỉnh Fukushima là hư cấu, nhưng bầu không khí tổng thể của nơi này vẫn được giữ nguyên. Quê hương của Suzuya nằm ở khu vực ven biển của thành phố Miyako thuộc tỉnh Iwate, tháp truyền hình gần "Cổng" có thiết kế dựa trên trạm phát thanh gần Công viên thể thao Miyako, là khu vực ở thành phố Miyako bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sóng thần trong trận động đất lớn ở phía Đông Nhật Bản. Con tàu mắc kẹt trong ngôi nhà ở thế giới bên kia liên quan đến Hamayuri – một con tàu du lịch bị sóng thần cuốn vào bờ trong trận động đất lớn ở phía Đông Nhật Bản. Vào thời điểm đấy, con tàu catamaran mắc cạn trên nóc một ngôi nhà nghỉ chỉ phục vụ bữa sáng hai tầng ở thị trấn Ōtsuchi và được coi là biểu tượng của thảm họa; thị trấn Ōtsuchi ban đầu muốn giữ lại thân tàu và nhà nghỉ chỉ phục vụ bữa sáng để làm kỷ niệm, tuy nhiên sau đó quyết định tháo dỡ hai tháng sau trận sóng thần vì lý do an toàn.

Cốt truyện 
Tại một thị trấn nhỏ ven biển ở Miyazaki, Iwato Suzume — một nữ sinh cao trung 17 tuổi sống với dì của mình ở Kyushu, mơ thấy mình kiệt sức đi qua một đồng cỏ, rồi "mẹ cô" đưa cho cô một chiếc ghế gãy trong thế giới bên kia (Vĩnh Hằng). Sáng hôm đó, khi đang đi học, cô gặp một chàng trai trẻ đang tìm kiếm những nơi bị bỏ hoang. Cô nói với anh về một khu nghỉ dưỡng suối nước nóng (onsen) cũ, sau theo anh đến đó. Tuy nhiên, không thấy anh, tất cả những gì cô thấy là một cánh cửa đứng trơ ​​trọi trên khung. Sau khi mở cửa, cô nhìn thấy thế giới giống với trong giấc mơ của mình, nhưng lại không thể bước vào đó. Khi thử lại, cô vấp phải một viên đá (Yêu Thạch) hóa thành một con mèo con. Sợ hãi, cô bỏ chạy và quay lại trường.

Khi đang ăn trưa, Suzume nhìn thấy khói bốc lên từ khu nghỉ dưỡng mà chẳng ai khác nhìn thấy được trước khi một trận động đất nhỏ xảy ra. Cô chạy đến khu nghỉ dưỡng thì thấy khói bốc ra từ cửa và chàng trai trẻ cô thấy trước đó đang cố gắng đóng cánh cửa lại. Thấy anh bất lực rồi bị thương, Suzume chạy đến giúp anh, cột khói rơi xuống gây ra một trận động đất lớn. Anh vẫn cố gắng đóng cửa lại, nhưng bất chấp sự phản đối của anh ấy, Suzume lại giúp anh đóng cửa. Sau khi nghe những cuộc trò chuyện từ thuở hoàng kim của khu nghỉ dưỡng, họ cuối cùng đã đóng được cửa và khóa cửa bằng chiếc chìa khóa, cái cột màu đỏ biến mất và trời mưa trong chốc lát. Suzume đưa chàng trai về nhà để băng bó vết thương, anh ta tự giới thiệu mình là Sōta Munakata, một Bế Sĩ, người phải tìm và khóa cửa ở những nơi bỏ hoang để ngăn "giun đất" từ Vĩnh Hằng gây ra động đất. Sau đó, một con mèo xuất hiện và biến Sōta thành chiếc ghế trẻ em ba chân mà anh đang ngồi. Quá tức giận, "chiếc ghế" đuổi theo con mèo, theo sau là Suzume đến một chiếc phà hướng đến Ehime, nhưng nó trốn thoát lên một chiếc thuyền khác, khiến họ mắc kẹt. Đêm đó, Tamaki, dì của Suzume, yêu cầu cô ấy quay lại, nhưng cô lại nói dối và cúp máy. Sau đó, Sōta nói với cô rằng con mèo đã từng là một Yêu Thạch, và những con giun đã được giải phóng ngay sau khi nó được gỡ bỏ.

Khi đến Ehime, họ sử dụng manh mối từ những người dân địa phương đã chụp ảnh và đặt tên cho con mèo là "Daijin", họ lần theo con mèo ở Shikoku. Suzume hỏi Chika — một người địa phương, liệu cô ấy nhìn thấy Daijin không, nhưng Suzume lại thấy con giun chui lên từ đằng xa.  Chika mời cô ấy đi nhờ trên chiếc xe tay ga của mình đến một ngôi trường bỏ hoang. Sōta không tự đóng được cửa và chìa khóa của anh bị thổi bay, Suzume sau đó nhặt nó lên, rồi họ đã khóa cánh cửa thành công. Sáng hôm sau, sau khi trở thành bạn với cô, Suzume thấy Daijin đã đến Kōbe, họ chia tay nhau.

Trong một cơn bão khi đang đi đến Kōbe, một người phụ nữ tên Rumi dừng lại và cho Suzume và Sōta đi nhờ. Suzume tình nguyện trông cặp song sinh của cô ấy khi Rumi phải đi làm, Sōta cũng giúp cô. Khi cặp song sinh chìm vào giấc ngủ, Suzume lại giúp Rumi tại quán bar của cô ấy, lúc đó cô ấy để ý thấy Daijin. Trong khi cô và Sōta đuổi theo nó đến một công viên giải trí bỏ hoang, con giun lại xuất hiện, Sōta đành chia ra để đuổi theo con mèo. Sōta vô tình kích hoạt đu quay, và Suzume bước vào sau khi nhìn thấy thế giới trong mơ. Sau đó, Sōta yêu cầu Daijin biến trở lại thành Yêu Thạch, nhưng nó từ chối, muốn "chơi" với Suzume. Sau khi khóa cửa, Suzume kể cho Sōta nghe về thế giới trong mơ và mẹ của cô. Khi ngủ tại quán của Rumi, Sōta nhận ra mình đang mất dần ý thức về bản thân trong hình dạng chiếc ghế. Ở Miyazaki, Tamaki quyết định tự mình đưa Suzume trở lại sau khi nhận được lời khuyên từ Minoru, đồng nghiệp của Tamaki.

Ngày hôm sau, Suzume và Sōta đến căn hộ của Sōta ở Tokyo, nghe anh kể cho cô câu chuyện thần thoại về Namazu và cách mà nó được bình định bằng việc đặt hai Yêu Thạch ở phía đông và phía tây Nhật Bản. Yêu Thạch phía tây đã trở thành Daijin, trong khi vị trí của Yêu Thạch phía đông không rõ ràng, có lẽ nằm ở Tokyo. Nếu con giun ở Tokyo xuất hiện, Nhật Bản sẽ bị hủy diệt, theo cách giống như đại thảm họa động đất Kantō 1923. Gia đình anh đảm bảo rằng tất cả các cánh cửa vẫn được khóa, và anh đã vác gánh nặng đó từ người ông đang nằm viện của mình. Tuy nhiên, họ lại không biết cánh cửa phía đông ở đâu. Sau đó Serizawa Tomoya, bạn của Sōta, gõ cửa và nói với Suzume rằng anh muốn nói chuyện với Sōta, nhưng rồi Suzume nhìn thấy một con giun gần đó. Cô chạy ra ngoài, và Sōta đuổi theo Daijin sau khi gặp lại nó, nhưng Daijin nói rằng Sōta phải trở thành Yêu Thạch mới để ngăn chặn con giun. Sau khi tìm thấy con giun, Sōta trèo lên nó, Suzume đi theo anh ta, và họ lên đến đỉnh của con giun. Ở trên đó, Sōta biến thành Yêu Thạch trong tay Suzume, và Suzume cầu xin anh quay lại khi con giun bắt đầu rơi xuống. Vì trận động đất sẽ giết chết nhiều người, Suzume đã rơi nước mắt khi đặt Yêu Thạch xuống. Suzume sau đó tỉnh dậy trong một hang động, nơi cô tìm thấy cánh cửa phía đông. Qua cánh cửa, cô nhìn thấy Yêu Thạch Sōta và cố gắng cứu anh ta, nhưng không thành. Bất chấp lời cầu xin của Suzume, Daijin nói rằng không thể cứu được Sōta. Chưa nản chí, Suzume đành nhờ ông nội đang nằm viện của Sōta, Hitsujirō, giúp đỡ. Ông ấy giải thích rằng khả năng nhìn thấy con sâu và thế giới Vĩnh Hằng thông qua cánh cửa có nghĩa là cô ấy đã vô tình bước vào Vĩnh Hằng một lần trước đây. Hơn nữa, cánh cửa mà cô ấy sử dụng lần đầu tiên là nơi duy nhất mà cô ấy có thể vào lại và cứu Sōta.

Khi Tamaki gặp lại cô, Suzume bắt đầu hành trình trở về quê hương của cô ở Tōhoku, nơi đã bị phá hủy sau trận sóng thần Tōhoku năm 2011. Serizawa nói với cô rằng cô có thể sử dụng chiếc xe của anh ấy để tìm Sōta, nhưng Tamaki xuất hiện và yêu cầu Suzume về nhà với cô ấy. Khi cô từ chối, Tamaki quyết định tham gia cùng cô, nhưng Suzume không nói lý do rời đi của cô. Daijin cũng đồng hành cùng cả ba. Khi đang ở trạm dừng nghỉ, Tamaki gợi ý đi xe buýt đến Tokyo mà cô biết được từ Minoru, nhưng Suzume từ chối, giận dữ nói rằng Tamaki không phải mẹ cô. Sau khi Daijin rít lên, Suzume nhận ra rằng Tamaki đang bị chiếm hữu bởi con mèo đen Sadaijin. Họ tiếp tục lái xe, nhưng Serizawa đã gặp tai nạn sau khi nghe lũ mèo nói chuyện. Suzume sau đó chạy về phía trước và Tamaki đuổi kịp trên một chiếc xe đạp cũ. Tamaki đưa Suzume đến đống đổ nát của ngôi nhà cũ nơi cô từng sống với mẹ mình một y tá đã thiệt mạng trong trận sóng thần. Sau khi tìm một lúc, cô thấy một trang trong cuốn nhật ký cũ trong một viên nang thời gian (time capsule) có vẽ về cánh cửa  Ở ngưỡng cửa, Suzume bước vào cùng Daijin và Sadaijin thành công sau khi nói với Tamaki rằng cô sẽ cứu người mình yêu.

Cô xuất hiện trong Vĩnh Hằng, lúc đó là thị trấn của cô sau trận sóng thần. Trong khi Sadaijin đánh lạc hướng con sâu, Suzume kéo được Sōta ra. Không còn là Yêu Thạch nữa, anh ta trở lại nguyên hình của mình. Tuy nhiên, Daijin phải trở lại thành Yêu Thạch. Để ngăn chặn những con giun, Sōta cầu nguyện và mang quá khứ về quê hương của Suzume trở lại. Sadaijin sau cũng hóa thành Yêu Thạch. Với hai Yêu Thạch trong tay, Suzume và Sōta phong ấn những con giun và mang lại hòa bình cho Vĩnh Hằng. Sau đó, Sōta để ý đến một đứa trẻ: Suzume từ 12 năm trước, và Suzume nhớ lại lần đầu tiên cô bước vào Vĩnh Hằng khi là một đứa trẻ đi tìm mẹ cô. Cầm lấy chiếc ghế, cô chạy đến chỗ cô bé, người đã nhầm lẫn cô với mẹ cô ấy. Suzume nói với cô ấy rằng cô không phải mẹ của cô ấy, khiến cả hai Suzume đều suy sụp. Cô nhường ghế cho Suzume trẻ và nói với cô ấy về tương lai của mình. Suzume trẻ hỏi cô ấy là ai, và cô trả lời, "Suzume của ngày mai". Suzume trẻ rời khỏi Vĩnh Hằng, sau được Tamaki tìm thấy 12 năm trước, theo sau là Suzume và Sōta về hiện tại. Sōta trở lại Tokyo, và Suzume trở lại Kyushu cùng Tamaki, trên đường đi thăm những người bạn mới của cô ấy.

Một buổi sáng, khi đã trở lại Miyazaki, Suzume đang trên đường tới trường thì một lần nữa cô lại gặp Sōta, lúc đó đang đi trên con đường mà họ đã gặp nhau lần đầu...

Nhân vật 

 Hara Nanoka trong vai 
 Miura Akari trong vai Suzume trẻ
Nhân vật nữ chính của bộ phim này là một nữ sinh trung học 17 tuổi sống ở Miyazaki, Kyushu cùng với dì là Tamaki.  Cô có một kiểu tóc đuôi ngựa (ponytail) được buộc bằng một sợi dây màu đỏ. Cô đã sống với mẹ mình là Tsubame khi lọt lòng. Nhưng khi đến 4 tuổi, cô đã phải trải qua nhiều mất mát bởi trận động đất và sóng thần Tōhoku. Để gặp lại mẹ sau khi đã mất ở bệnh viện, cô phải đi qua cánh cửa, được dì nuôi nấng, khi còn nhỏ cô còn thường mơ thấy được đi dạo trên đồng cỏ. Cô có hai người bạn cùng lớp tên là  và  Vì vô tình mở ra cánh cửa gây ra thảm họa, cô đã dấn thân vào cuộc hành trình với Munakata Sōta lang thang. Sau khi cuộc phiêu lưu kết thúc, cô tạm biệt Sōta và Serizawa và trở về Miyazaki và tập trung chuẩn bị cho kỳ thi năm sau. Cô gặp lại Sōta vài tháng sau đó.
 Hokuto Matsumura trong vai 
Một trong những nhân vật chính của bộ phim này , một chàng trai trẻ với mái tóc dài ngang vai, con ngươi màu xanh lam và một nốt ruồi gần mắt trái. Là một Bế Sĩ (), anh có sứ mệnh khoá lại những cánh cửa tai họa. Anh đi tìm những cánh cửa xuất hiện khắp Nhật Bản, và gặp Suzume trên đường đến một nơi bỏ hoang nào đó. Anh là một sinh viên đại học năm thứ tư có nguyện vọng trở thành giáo viên, xuất thân trong một gia đình kín kẽ, thường sống trong một căn hộ ở Tokyo, để trả lại mảnh đất cho chủ cũ, anh quyết định tìm kiếm và khóa các cánh cửa. Anh đã bị nguyền rủa khi tiếp xúc với Daijin, biến thành một Yêu Thạch. Với chuyến đi cùng Suzume, anh ấy đã thay đổi suy nghĩ rằng sự tồn tại của mình là không liên quan. Sau đó, anh ấy được Suzume cứu. Sau chuyến đi, anh ấy đã làm được một cuộc hẹn với Suzume để đến thăm anh ấy trong tương lai. Anh gặp lại Suzume vài tháng sau đó.
 Eri Fukatsu trong vai 
Dì của Suzume là em gái của Tsubame. Cô nói giọng Miyazaki, vẫn độc thân ở tuổi gần 40 và nấu ăn rất giỏi. Năm 28 tuổi, do cái chết của em gái, cô bắt đầu chăm lo cho cuộc sống của Suzume, nhưng cô lại có xu hướng bảo vệ thái quá và hay cằn nhằn. Ban đầu, vì lo lắng khi biết Suzume bỏ nhà đi nên cô đã xin nghỉ phép và đi tìm Suzume, không những nhầm Serizawa với kẻ khả nghi đã bắt cóc Suzume mà còn yêu cầu Suzume nhanh chóng về nhà, dẫn đến hai người cãi nhau. Sau đó, cô ấy tiết lộ với Suzume rằng cô đã được giải cứu từ vụ động đất và sóng thần Tōhoku. Sau chuyến đi, cô cùng Suzume trở về tỉnh Miyazaki, trên đường đi cô đã cảm ơn những người đã chăm sóc Suzume trong suốt hành trình và nhận những món quà lưu niệm từ những người sau.
 Shota Sometani trong vai 
Đồng nghiệp của Takami. Khi Takami nói chuyện với về việc Suzume bỏ nhà đi, thông qua GPS, cô phán đoán rằng Suzume đang ở Kōbe vào thời điểm đó. Khi Suzume và Takami về Miyazaki, cô đến thăm cả hai.
 Sairi Ito trong vai 
Chủ quán bar  mà Suzume đã gặp ở Kōbe. Cô có một cặp song sinh nhỏ tên là  và . Trong chuyến đi của Suzume và Sōta tới Kōbe, Suzume đã được cho đi nhờ và ở lại quán để giúp đỡ, cung cấp thức ăn và chỗ ở cho cả hai.
 Kotone Hanase trong vai 
Một cô gái trạc tuổi Suzume gặp ở Ehime. Gia đình điều hành một homestay, các thành viên trong gia đình bao gồm bố mẹ, một em trai đang học tiểu học và một bạn trai mới hẹn hò. Tò mò về Suzume và Sōta hình chiếc ghế, trong chuyến đi của hai người đến Ehime, Chika đã đãi Suzume nếm thử quýt của địa phương, tạm thời cho họ ở nhà, đồng thời chuẩn bị sẵn quần áo và túi xách trước khi Suzume rời đi.
 Kana Hanazawa trong vai 
Mẹ của Suzume và chị gái của Tamaki. Khi còn sống, cô là một y tá trong bệnh viện, rất giỏi nấu nướng và chế tạo các vật dụng. Cô đã làm cho Suzume một chiếc ghế gỗ làm quà sinh nhật. Chết trong trận động đất và sóng thần Tōhoku ở tuổi 34.
 Matsumoto Hakuō II trong vai 
Ông của Sōta. Ông ấy đang nhập viện tại một bệnh viện ở Tokyo do sức khỏe yếu. Biết sự tồn tại của Sadaijin. Lúc đầu, ông nghĩ rằng người đóng cửa hi sinh vì nhân loại là lẽ đương nhiên, nhưng ông đã rung động khi Suzume đến bệnh viện nhờ ông giúp đỡ để cứu Sōta, đưa Sōta trở lại.
 Ryūnosuke Kamiki trong vai 
Bạn của Sōta, một sinh viên sư phạm, khao khát trở thành một giáo viên. Anh ấy nói và cư xử thô lỗ, nhưng anh ấy thực sự quan tâm đến bạn bè của mình và thích nghe các bài hát thời Chiêu Hòa. Bực mình vì Sōta trượt bài kiểm tra của giáo viên, song cũng hỗ trợ Suzuka và Sota trong chuyến đi của họ. Lúc đầu, Takami tưởng lầm anh ta là người đã bắt cóc Suzume, nhưng trong suốt cuộc hành trình, anh ta đã can thiệp để hòa giải mối quan hệ giữa Suzume và Takami khiến Takami đổi ý, sau đó Takami khen ngợi anh ta là một người có tố chất làm giáo viên.
 Ann Yamane trong vai 
Chú mèo con màu trắng bí ẩn biết nói tiếng người lại có khả năng thay hình đổi dạng. Người dân địa phương đặt cho nó cái tên "Daijin" vì bộ râu trắng và dày khiến hắn trông giống một vị quan già. Danh tính thực sự của nó là một trong những Yêu Thạch phong ấn con giun cánh cửa Miyazaki ở Kyushu, nhưng khi Suzume mở cửa đã vô tình di chuyển Daijin, khiến nó xuất hiện trở lại. Có được khả năng di chuyển, phong ấn được phá, là vai trò quan trọng dẫn dắt Suzume tìm ra cánh cửa. Nó thực sự thích Suzume, nhưng thấy Sōta thật chướng mắt, nên đã nguyền rủa Sōta để khiến anh ta biến thành chiếc ghế gãy màu vàng. Cuối cùng, hắn đã trở lại thành Yêu Thạch, và phong ấn lại con sâu.
Ann Yamane trong vai 

Con mèo đen khổng lồ, vốn là Yêu Thạch phong ấn giun đất, nằm ở sâu dưới Hoàng cung. So với Daijin, nó có tính cách trưởng thành hơn, có thể tự do thay đổi kích thước cơ thể. Ở giai đoạn sau, nó theo Suzume đến tỉnh Miyazaki, trở lại thành Yêu Thạch và phong ấn lại giun đất.
 Aimi trong vai 
Một nữ nhân viên tại quán của Rumi.

 

Chủ cửa hàng tiện lợi và chủ căn hộ của Sōta ở Tokyo, là một người phụ nữ lớn tuổi. Cô có quen biết một chủ cửa hàng tiện lợi khác cũng gần căn hộ của Sōta ở Tokyo là

Sản xuất 

Shinkai Makoto lập kế hoạch và phát triển bộ phim từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2020, và hoàn thiện kế hoạch vào tháng 4 cùng năm. Kịch bản của phim bắt đầu phát triển từ tháng 4 năm 2020. Cốt truyện được viết lại sáu lần, kịch bản được viết thành ba bản, đến tháng 8 năm 2020 bản thảo cuối cùng mới được đưa ra. Phim bắt đầu phát triển kịch bản phân cảnh từ tháng 9 năm 2020, bắt đầu phác thảo từ tháng 4 năm 2021 và hoàn thiện kịch bản phân cảnh vào tháng 12 năm 2021. Vào ngày 22 tháng 10 năm 2022, có thông báo rằng bộ phim đã được hoàn thiện, đồng thời tiết lộ về việc phim sẽ mô tả một cốt truyện liên quan đến động đất.

Cảm hứng
Shinkai Makoto cho biết tại buổi họp báo sản xuất cảm hứng sáng tác tác phẩm này của anh đến từ cảm giác suy giảm mà anh cảm thấy khi thực hiện chuyến đi đến nhiều vùng khác nhau của Nhật Bản vì công việc, và nhận thấy rằng dân số giảm và không gian xanh tăng lên, còn cảnh tượng ở Shinjuku vốn đông đúc người qua lại trở nên im ắng trong đợt dịch viêm phổi truyền nhiễm, điều này đã nhắc nhở anh khi mọi người khai hoang vùng đất, họ tôn thờ vị thần của vùng đất và họ rời đi mà không làm gì cả, từ việc suy nghĩ về nơi mà những tàn tích nhân tạo này biến mất đã truyền cảm hứng giúp anh tạo nên nhân vật Suzume đến những nơi khác nhau của Nhật Bản để kết bạn với những người khác. Shinkai Makoto nhận xét mặc dù cốt truyện và nhân vật hoàn toàn khác nhau, tuy nhiên bộ phim này vẫn bị ảnh hưởng sâu sắc bởi tác phẩm anime điện ảnh Dịch vụ giao hàng của phù thủy Kiki của Miyazaki Hayao. Anh giải thích lần này anh không chỉ muốn sản xuất một tác phẩm có thể là lý do để khán giả đến rạp, mà còn muốn tạo ra một cực độ cho phép mọi người đắm chìm vào câu chuyện bất kể hình ảnh và âm thanh, trong phần tái bút của phiên bản tiểu thuyết, anh nói thêm trong quá trình hình thành cốt truyện của phim, anh đã nhớ lại hậu quả của trận động đất và sóng thần Tōhoku năm 2011. Đây cũng là tác phẩm điện ảnh thứ ba mà Kawamura Genki hợp tác với Shinkai Makoto sau Your Name – Tên cậu là gì? và Đứa con của thời tiết.

Vào ngày 25 tháng 10 năm 2022, Shinkai Makoto tiết lộ tại cuộc họp báo cáo hoàn thành bộ phim rằng khán giả chính của anh ấy chủ yếu là thanh thiếu niên và ngôn ngữ chung của trận động đất đang dần biến mất, vì vậy anh muốn nắm bắt thời gian để chia sẻ tâm tư cùng với khán giả. Anh giải thích vào tháng 3 năm 2021, anh đã nhìn thấy cảnh hoa anh đào nở rộ ở Tokyo trong đợt dịch viêm phổi truyền nhiễm, và nhận ra vẻ đẹp cũng như sự tàn nhẫn của thiên nhiên, vì vậy anh bắt đầu suy nghĩ về việc có thể sử dụng bộ phim dưới hình thức giải trí, làm cho sự bình tĩnh và sắc nét của nó thành một bộ phim.

Biên kịch
Shinkai Makoto lấy cảm hứng cho phim từ trận động đất và sóng thần Tōhoku năm 2011 và đại dịch COVID-19, anh nói rằng kể từ khi trận động đất ở phía đông Nhật Bản xảy ra 11 năm trước, anh đã có thể làm những điều không thể vào thời điểm đó. Đồng thời, khán giả thay đổi từ những người không muốn xem những bộ phim liên quan đến thảm họa sang những người nói rằng họ có thể và quyết định giải quyết vấn đề một cách trực tiếp, cho thấy họ và xã hội đã thay đổi như thế nào theo thời gian. Shinkai Makoto giải thích rằng trong Your Name - Tên cậu là gì?, Đứa con của thời tiết, Khóa chặt cửa nào Suzume, hai tác phẩm đầu tiên đều là phép ẩn dụ cho trận động đất lớn ở phía đông Nhật Bản, ba bộ phim này không có ác ý cũng như không có sự nhân từ của thảm họa, mà là một thế lực khổng lồ không thể chống đỡ bằng nhân lực đang ập đến. Đối với thiết kế ý thức của Souta bị hạn chế trong chiếc ghế ba chân màu vàng của Suzume, đó là cảm giác bất tiện trong đại dịch COVID-19, cũng như tình cảm sâu sắc về khí hậu và văn hóa của Nhật Bản.

Khi xét đến tuổi tác của mình và sự trưởng thành của con gái, anh đã nghĩ về mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, anh không còn quan tâm nhiều đến mối quan hệ tình yêu được mô tả với "làn ranh đỏ định mệnh" trong Your Name - Tên cậu là gì?, vì vậy anh quyết định phim sẽ có sự xuất hiện của một nữ chính, và khi định hình mối quan hệ giữa Suzume và Souta, cảm giác phác họa phim của anh giống với một bộ phim bạn bè hơn, đồng thời mối quan hệ giữa Suzume và dì Tamaki cũng đóng một vai trò quan trọng trong phim. Anh tin rằng sự căng thẳng của bộ phim "chắc chắn sẽ trở nên trầm lắng hơn" nếu nội dung tập trung vào sự sầu thảm ở một địa điểm, nên anh quyết định biến bộ phim thành "câu chuyện tình bạn" giữa một cô gái và một chiếc ghế để giúp bộ phim trở nên thú vị. Shinkai Makoto ban đầu nghĩ đến các lựa chọn khác cho các cộng sự tiềm năng, chẳng hạn như một cô gái khác, một người trở thành quái vật trong suốt câu chuyện, bên cạnh "cộng sự vô cơ" như hộp sữa. Ý tưởng về người hóa thành ghế nảy ra khi Shinkai Makoto nhìn thấy chiếc ghế gỗ đặt ở một bến xe buýt vắng vẻ, đồng thời nhận thấy "cảm giác xa lạ" của chiếc ghế tốt hơn bất kỳ ý tưởng nào trước đây của anh.

Lồng tiếng 

Đối với phần lồng tiếng cho nhân vật, đã có thông báo vào ngày 5 tháng 7 năm 2022 rằng việc lồng tiếng của nhân vật Iwato Suzume sẽ do Hara Nananoka đảm nhận. Vào ngày 6 tháng 9 năm 2022, thành viên nhóm nhạc SixTONES - Matsumura Hokuto được tiết lộ sẽ lồng tiếng cho Munakata Souta. Đây là lần đầu tiên Hara Nanoka và Matsumura Hokuto lồng tiếng cho anime. Shinkai Makoto đã chọn Hara Nanoka từ một buổi thử giọng có sự tham gia của hơn 1.700 người.<ref name=":2" Hara Nanoka đã nói trong một cuộc phỏng vấn rằng cô đã vô cùng xúc động trong lần đầu tiên xem phim của Shinkai Makoto vào mùa hè năm nhất ở trường trung học cơ sở và anh rất yêu thích các tác phẩm của Shinkai Makoto, cô cảm thấy rất lo lắng và áp lực về việc được chọn làm người lồng tiếng cho phim và những kỳ vọng của Shinkai Makoto dành cho mình, ngoài ra cô cũng rất ngạc nhiên và hạnh phúc, cô mô tả bộ phim là "một câu chuyện thu hút sự chú ý đến sự kết nối và sự ấm áp giữa con người với nhau, những điều thực sự quan trọng đang bị mai một đi một chút trong xã hội ngày nay." Shinkai Makoto nói rằng khoảng cách giữa cảm xúc và giọng nói của Hara Nananoka gần hơn bất kỳ ai khác, đó là một tài năng hiếm có. Hokuto Matsumura nói rằng anh không thể tưởng tượng được việc xuất hiện trong các tác phẩm của đạo diễn Shinkai Makoto, nhưng anh cảm nhận được một cảm giác áp lực và phấn khích kỳ lạ khi được chọn là diễn viên lồng tiếng. Hokuto Matsumura đã thảo luận với Shinkai Makoto về cách thể hiện giọng nói của Sota, Shinkai Makoto nói rằng giọng nói của Sota "có hình ảnh của sự kết hợp giữa Thượng đế và con người", và Hokuto Matsumura đã sử dụng tông giọng hơi thấp hơn bình thường trong quá trình lồng tiếng. Shinkai Makoto cho rằng vẻ đẹp trong giọng nói của Hokuto Matsumura đến từ "trái tim phong phú", "sự nội tâm thường xuyên và ý thức thực sự về sứ mệnh. Tinh thần của Hokuto hoàn toàn trùng khớp với vai diễn Sota. Kỹ năng lồng tiếng xuất sắc của anh ấy."

Về các vai diễn khác, Fukatsu Eri đảm nhận vai dì của Suzume - Iwato Tamaki trong tác phẩm này, Fukatsu Eri cho biết đây là lần đầu tiên cô tham gia lồng tiếng phim hoạt hình, trong phim Tamaki sinh ra ở vùng Đông Bắc, mặc dù gặp khó khăn để sử dụng tiếng Nhật phổ thông trong thời gian lồng tiếng, cô vẫn phải thông thạo hai phương ngữ, vì cô không muốn liêu lụy đến những người khác, Shinkai Makoto nói rằng anh đã rất ngạc nhiên với cách Fukatsu Eri khám phá phương ngữ. Sometani Shōta là diễn viên lồng tiếng của Okabe Minoru, một đồng nghiệp của Tamaki trong Hiệp hội Nghề cá. Đây là lần thứ tư anh ấy đã tham gia lồng tiếng cho một tác phẩm anime, sau Hai đứa con của chó sói, Cậu bé và Quái thú, và Belle: Rồng và công chúa tàn nhang. Shinkai Makoto nói rằng anh ấy rất thích các tác phẩm của Hosoda Mamoru, nhưng lúc đầu anh ấy do dự khi mời Sometani Shōta, bạn diễn của Hosoda Mamoru, tham gia vào tác phẩm anime của riêng anh, và tự hỏi liệu anh ấy có thể hỏi đối phương không. Matsumoto Hakuō II là diễn viên lồng tiếng của ông nội của Souta - Munakata Hitsujirō trong tác phẩm này. Matsumoto Hakuō II cho rằng Munakata Hitsujirō là một vai diễn khó, bày tỏ những hướng dẫn của Shinkai Makoto trong quá trình thu âm trong đã mang lại cho anh rất nhiều lợi ích. Vào ngày 25 tháng 10 năm 2022, Kamiki Ryunosuke - người trước đó đã tham gia Your Name – Tên cậu là gì? và Đứa con của thời tiết được tiết lộ sẽ lồng tiếng cho nhân vật Serizawa Tomoya - bạn của Souta trong tác phẩm này.

Âm nhạc

Vào ngày 20 tháng 9 năm 2022, Twitter chính thức của bộ phim thông báo RADWIMPS — nhóm nhạc trước đây đã tham gia sản xuất Your Name – Tên cậu là gì?, Đứa con của thời tiết, và nhà soạn nhạc Kazuma Jinnouchi, người được biết đến với trò chơi điện tử Halo 5: Guardians, chịu trách nhiệm phần âm nhạc của tác phẩm này. Sau khi hoàn thành bản thảo kịch bản đầu tiên, Shinkai Makoto đã ngay lập tức gửi bản thảo đầu tiên đến Yojiro Noda — thành viên của RADWIMPS. Âm nhạc của các phân cảnh hành động này dựa trên khái niệm sản xuất âm nhạc Hollywood, một số quy trình thu âm âm nhạc hoàn thiện tại phòng thu Abbey Road ở London, Vương quốc Anh, trở thành tác phẩm đầu tiên của Shinkai Makoto thực hiện các bản thu âm tác phẩm điện ảnh ở nước ngoài. Nhằm tạo cảm giác hoài cổ và bí ẩn độc đáo cho mỗi phân cảnh, RADWIMPS cùng với Kazuma Jinnouchi đã sáng tác các bản nhạc với giai điệu và âm sắc vĩnh cửu, kết hợp các nhạc cụ dân gian như nhạc cụ truyền thống Nhật Bản, hạn chế sử dụng guitar trong quá trình thu âm, xen kẽ các bản nhạc jazz của dàn nhạc lớn.

Bài hát chủ đề của tác phẩm  do nữ ca sĩ trên nền tảng TikTok Toaka thể hiện. Yojiro hy vọng sẽ tìm được một giọng hát phù hợp nhằm thể hiện thế giới quan của ca khúc chủ đề "Suzume", vì vậy, nhiều buổi thử giọng khác nhau đã diễn ra. Trong quá trình này, Shinkai Makoto và RADWIMPS đã phát hiện và thúc đẩy Toaka thể hiện bài hát chủ đề của tác phẩm, họ cho rằng có một mối liên hệ mạnh mẽ giữa bài hát và Toaka. Trong lần đầu tiên Toaka nghe bài hát của chính mình xuất hiện ở trailer, cô cảm nhận sự run rẩy mà trước đây chưa từng có đối với cô, bên cạnh cảm giác hạnh phúc khi bài hát có thể trở thành "giai điệu tinh tế và khó quên của RADWIMPS", và một phần "thế giới quan vừa đẹp đẽ vừa cảm động của Shinkai Makoto". Đạo diễn Makoto nhận xét bộ phim này cần âm nhạc hoàn toàn khác với hai bộ phim trước, ông muốn mang đến cho người xem một "trải nghiệm âm nhạc sống động hơn", cho rằng giọng hát của Toaka và Jinnouchi đã thay đổi rất nhiều hình thức của bộ phim. Ngoài những bản nhạc do RADWIMPS, Kazuma Jinnouch sáng tác, phim cũng sử dụng những bài hát thuộc thời Kỳ Chiêu Hòa, bên cạnh những bài hát nổi tiếng của các ca sĩ khác.

Bài hát chủ đề  phát hành trên các nền tảng nghe nhạc vào 30 tháng 9, 2022. Bài hát chủ đề thứ hai  phát hành vào ngày 28 tháng 10 năm 2022. Album soundtrack chính thức ra mắt vào ngày 11 tháng 11 năm 2022, cùng ngày ra mắt với bộ phim.

Chủ đề 
Shinkai Makoto đặt chủ đề trọng tâm của bộ phim là "câu chuyện về một nơi sầu thảm" và "câu chuyện về trận động đất lớn ở phía Đông Nhật Bản. Trong bài đánh giá của mình, nhà văn Yusuke Nakagawa nhận xét Khóa chặt cửa nào Suzume không chỉ là một tác phẩm văn học về thảm họa động đất, mà còn là một câu chuyện trưởng thành của một cô gái trẻ khẳng định chủ nghĩa cá nhân của mình, coi bộ phim như một lời kêu gọi rằng nỗi đau của các nạn nhân bị thương và mất mát trong trận động đất vẫn chưa được xoa dịu, đồng thời, các nạn nhân không chỉ là nạn nhân trực tiếp của trận động đất lớn ở phía Đông Nhật Bản, bên cạnh những nạn nhân của các thảm họa khác trong quá khứ và thậm chí cả các nạn nhân trong tương lai. Bất cứ nơi nào Suzume đến trong bộ phim, thảm họa sẽ đến gần, nhưng người bình thường không thể nhìn thấy, anh nhận xét bản thân thảm họa có thể là phép ẩn dụ cho sự tức giận và đau buồn của những nạn nhân đã rời bỏ nhà cửa và lang thang khắp Nhật Bản sau thảm họa, hay tiếng kêu hấp hối của Trái Đất trong đau khổ khi phải phải gánh chịu sự ô nhiễm môi trường.

Giáo sư phụ trách khoa Nghiên cứu Văn học của Đại học Tohoku — Kennosuke Mogi cho rằng bộ phim này tương tự như các bộ phim trước đó của Shinkai Makoto, nhận xét sự biến hình của Sadaijin thành mèo trước khi trở lại hình dạng ban đầu để đàn áp Sōta là tư duy "sự trừng phạt của Trời" đề xuất bởi Naitō Masatoshi trong trận động đất Kanto và trận động đất lớn phía Đông Nhật Bản, khi coi thiên tai như sự trừng phạt của thiên nhiên đối với con người, coi những khu vực đổ nát của nạn công nghiệp hóa tương tự khu vực bị cô lập bởi thảm họa, bên cạnh việc đối tượng của "tưởng niệm" chỉ giới hạn trong khu vực có sự xuất hiện của con người, dựa trên tư duy mâu thuẫn này, tưởng niệm sẽ không thể tiếp diễn khi quan hệ giữa con người và đất bị mất đi, động đất luôn xảy ra ở những nơi con người sinh sống, và những trận động đất này chỉ xảy ra ở những nơi gây ra thiệt hại lớn như Kyushu, Shikoku, Hanshin, Tokyo và Tōhoku Sanriku là tư duy quá trọng tâm con người và có những sinh vật khác bị loại trừ khỏi đó. Kennosuke Mogi chỉ trích Suzume khi cô trao chiếc ghế tưởng niệm của mẹ cho chính mình khi còn nhỏ, khuyên cô ấy lớn lên thật tốt, sau này sẽ có nhiều người yêu mến cô ấy hơn, thực tế là cô ấy đã khuyến khích bản thân thuở nhỏ của mình quên đi người mẹ đã chết vì mình ("tang thương thất bại trong khi lặp lại"), đồng thời, khi Suzume trở lại thế giới hiện tại, cô ấy nhớ ra rằng người mẹ đã gặp cô ấy khi cô lạc vào "thế giới vĩnh cửu" thực tế là bản thân cô trong tương lai, bởi vì đây là một diễn ngôn vô cùng thiếu tế nhị thể hiện sự chủ quan của người chết, khi người chết tàng hình và mất trí nhớ kết hợp với tư duy tâm linh thì người chết sẽ bị bêu xấu, họ chỉ có thể xuất hiện như một sự tồn tại.

Fujita Naoya — phó giáo sư và nhà phê bình phim tại Đại học Điện ảnh và Truyền hình Nhật Bản đã so sánh bộ phim với Hai đứa con của chó sói, Your Name – Tên cậu là gì? và Đứa con của thời tiết nhằm phân tích thế giới quan, thiết lập nhân vật và thông điệp của bộ phim. Ông nhận xét sự sáng tạo của Shinkai Makoto chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi Miyazaki Hayao, khi ông lồng ghép thần đạo và các yếu tố thảm họa, đồng thời phim có nhiều nội dung ẩn dụ và câu chuyện ngụ ngôn bao gồm tính ngữ cảnh cao so với các anime khác. Trong đó, "cánh cổng sinh tử" xuất hiện trong Những đứa trẻ đuổi theo tinh tú là nguyên gốc của "thế giới bên kia" nơi những người chết đã mất tìm đến, bên cạnh "thế giới vĩnh cửu" của người quá cố dẫn đến "cửa sau" là một thế giới u ám, sáng chói với những vì sao kỳ lạ, khác hẳn với thực tại, tuy nhiên, Suzume không thể đoàn tụ với người mẹ đã khuất của mình, nhưng thay vào đó, chính bản thân Suzume lớn lên là người an ủi cô khi cô bốn tuổi. Fujita Naoya nhận xét trong bài báo rằng "hành trình của Suzume" có thể được hiểu là Suzume "ngừng theo đuổi mẹ = thế giới lý tưởng không tồn tại" trong thực tế, đồng thời, "cảm giác đóng cửa", thế giới đen tối không chỉ có thể được nhìn thấy là biểu tượng cho trái tim của những người mất nhà cửa và gia đình trong thảm họa, hoặc cũng có thể coi là biểu tượng cho trái tim của những người mất hy vọng vào cuộc sống, đối với "đóng cửa" có nghĩa dập tắt sự kiên trì của ảo tưởng về một thế giới lý tưởng không tồn tại trên thế giới. Bên cạnh đó, không giống như các tác phẩm trước của Shinkai Makoto — người có xu hướng miêu tả những nhân vật nữ với yếu tố phù thủy và những cô gái yêu thích văn học như những tồn tại "linh thiêng", bộ phim sử dụng nam Sōta trong vai trò phù thủy, và thay vào đó, tác phẩm nhấn mạnh toàn bộ "đời sống" của phụ nữ sẽ cụ thể hóa dựa trên cuộc sống và lao động thực tế. Ông kết luận mong muốn làm đẹp và quay về quá khứ có thể thấy ở khắp nơi trên thế giới, nhưng nếu mọi người cố quay ngược lại quá xa, điều đó có thể châm ngòi cho những thảm họa mới, bộ phim là lời kêu gọi mọi người chấp nhận mất mát và sống tích cực, đồng thời làm những gì cần thiết.

Đón nhận 
Trong 3 ngày đầu tiên khởi chiếu bộ phim đã thu về 1,88 tỷ yên, bán chạy hơn 38,7% vé và 47,4% doanh thu so với Tên cậu là gì?.

Chuyển thể khác

Tiểu thuyết 
Một cuốn tiểu thuyết cùng tên dựa trên bộ phim được Kadokawa Bunko phát hành tại Nhật Bản vào ngày 24 tháng 8 năm 2022. Như các tác phẩm trước đó, Shinkai Makato là tác giả chấp bút cho tiểu thuyết. Tính đến đầu tháng 11 cùng năm, tiểu thuyết bán được khoảng 350.000 bản in. Kadokawa Tsubasa Bunko phát hành một ấn bản dành cho thiếu nhi vào ngày 13 tháng 10 năm 2022.

Manga 
Phiên bản manga của bộ phim được thực hiện bởi Amashima Denki và đã đăng tải trên tạp chí Gekkan Afternoon của nhà xuất bản Kodansha từ ngày 25 tháng 10 năm 2022. Kodansha bắt đầu phát hành tập tankobon đầu tiên của truyện kể từ ngày 23 tháng 3 năm 2023.

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 
  

Phim năm 2022
Phim anime
Anime với kịch bản gốc
CoMix Wave Films
Phim do Shinkai Makoto đạo diễn
Phim hoạt hình Toho
Phim anime năm 2022
Tiểu thuyết phát hành bởi IPM
Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Kim Đồng