Các thành phố Cận Đông cổ đại

Các thành phố đầu tiên trong lịch sử đã được biết cho đến nay nằm ở vùng Cận Đông cổ đại, khu vực bao gồm phần lớn vùng Trung Đông hiện đại: có lịch sử bắt đầu từ thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên và kết thúc, tùy theo cách hiểu của thuật ngữ này, khi bị thôn tính bởi Đế chế Achaemenes vào thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên hoặc bởi Alexander Đại đế vào thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên.

Các thành phố lớn nhất của thời đại đồ đồng Cận Đông có dân số khoảng vài chục ngàn người. Memphis vào thời kỳ đồ đồng sớm, với khoảng 30.000 cư dân, là thành phố lớn nhất thời bấy giờ. Ur trong thời đại đồ đồng được ước tính có khoảng 65.000 cư dân; tương tự Babylon trong thời đại đồ đồng muộn có dân số khoảng 50.000-60.000. Nineveh có khoảng 20.000-30.000, và đạt 100.000 trong thời đại đồ sắt (khoảng năm 700 TCN).

Định ngữ KI 𒆠 là thuật ngữ Sumer cho một thành phố hoặc thành bang. Trong tiếng Akkad và tiếng Hitti, URU 𒌷 trở thành một kí hiệu để chỉ một thành phố, hoặc kết hợp với KUR 𒆳 - "vùng đất", vương quốc hoặc lãnh thổ do một thành phố kiểm soát, ví dụ 𒄡𒆳𒌷𒄩𒀜𒌅𒊭  "vua của nước (thành) Hatti".

Lưỡng Hà

Hạ Lưỡng Hà 

(thứ tự từ Bắc xuống Nam)

 Eshnunna (Tell Asmar) 
 Diniktum 
 Tutub (Khafajah) 
 Der (Tell Aqar, Durum?) 
 Sippar (Tell Abu Habbah) 
 Sippar-Amnanum (Tell ed-Der) 
 Kutha (Tell Ibrahim) 
 Jemdet Nasr (NI. RU) 
 Kish (Tell Uheimir & Ingharra) 
 Babilim (Babylon) 
 Borsippa (Birs Nimrud) 
 Mashkan-shapir (Tell Abu Duwari) 
 Dilbat (Tell ed-Duleim) 
 Nippur (Afak) 
 Marad (Tell Wannat es-Sadum) 
 Adab (Tell Bismaya) 
 Isin (Ishan al-Bahriyat) 
 Kisurra (Tell Abu Hatab) 
 Shuruppak (Tell Fara) 
 Bad-tibira (Tell al-Madineh?) 
 Zabalam (Tell Ibzeikh) 
 Umma ("Umm al-Aqarib" và Tell Jokha) 
 Girsu (Tello hoặc Telloh) 
 Lagash (Tell al-Hiba) 
 Urum (Tell Uqair) 
 Uruk (Warka) 
 Larsa (Nói như-Senkereh) 
 Tell Khaiber 
 Ur (Tell al-Muqayyar) 
 Kuara (Tell al-Lahm) 
 Eridu (Tell Abu Shahrain) 
 Ubaid (Tell al-'Ubaid) 
 Akshak 
 Akkad 
 Irisagrig

Thượng Lưỡng Hà 

(đặt hàng từ Bắc vào Nam) 
 Urfa
 Shanidar cave
 Urkesh (Urkish) (Tell Mozan)
 Tell Leilan (Shekhna, Shubat-Enlil)
 Tell Arbid
 Harran
 Chagar Bazar
 Mardaman (Bassetki)
 Kahat (Tell Barri)
 Tell el Fakhariya (Washukanni?)
 Hadatu (Arslan Tash)
 Carchemish (Djerabis)
 Til Barsip (Tell Ahmar)
 Tell Chuera
 Mumbaqat (Tall Munbāqa, also Ekalte (Mumbaqat))
 Al-Rawda
 Nabada l Beydar)
 Nagar (Tell Brak)
 Telul eth-Thalathat
 Tepe Gawra
 Tell Arpachiyah (Tepe Reshwa)
 Shibaniba (Tell Billa)
 Tarbisu (Sherif Khan)
 Nineveh (Ninua)
 Qatara or Karana (Tell al-Rimah)
 Tell Hamoukar
 Dur Sharrukin (Khorsabad)
 Tell Shemshara (Shusharra)
 Erbil (Urbilim, Arba-Ilu)
 Tell Taya
 Tell Hassuna
 Balawat (Imgur-Enlil)
 Tell es-Sweyhat
 Nimrud (Kalhu)
 Emar (Tell Meskene)
 Qal'at Jarmo
 Arrapha
 Kar-Tukulti-Ninurta
 Assur
 Ekallatum
 Nuzi (Yorghan Tepe, Gasur)
 Tell al-Fakhar (Kuruhanni?)
 Terqa (Tell Ashara)
 Doura Europos
 Mari (Tell Hariri)
 Haradum (Khirbet ed-Diniyeh)
 Tell es Sawwan
 Nerebtum or Kiti (Tell Ishchali)
 Tell Agrab
 Dur-Kurigalzu (Aqar Quf)
 Shaduppum (Tell Harmal)
 Seleucia
 Ctesiphon (Taq Kisra)
 Zenobia (Halabiye)
 Hatra
 Idu (Satu Qala)

 Iran 

 Ecbatana (Hamadan?) 
 Takht-e-Suleiman 
 Behistun 
 Godin Tepe 
 Rey (Rhages, Europos, Shahr-e-Ray, Arsacia) 
 Chogha Mish 
 Tepe Sialk 
 Susa (Shush, Su-sơ) 
 Kabnak (Haft Tepe) 
 Dur Untash (Chogha Zanbil) 
 Shahr-e-Sukhteh 
 Pasargadae (Pasargad, Pasargadai) 
 Naqsh-e Rustam 
 Estakhr (Istakhr) 
 Persepolis (Parsa) 
 Tall-i Bakun
 Anshan (Tall-i Malyan hoặc Tepe Malyan)
 Sandar Konar 
 Tepe Yahya 
 Teppe Hasanlu 
 Bam
 Sarvestan 
 Hecatompylos 
 Khorramabad 
 Kermanshah 
 Nimvar 
 Isfahan (Aspadana) 
 Rabat Tepe 
 Temukan 
 Darabgard 
 Hafshejan 
 Tabriz
 Kangavar 
 Shahdad 
 Marlik 
 Chogha Bonut 
 Ganj Dareh 
 Ali Kosh 
 Geoy Tepe 
 Baba Jan Tepe 
 Shah Tepe 
 Hajji Firuz Tepe 
 Kul Tepe 
 Shir Ashian Tepe 
 Tureng Tepe 
 Yarim Tepe
 Vahrkana (Gorgan) 
 Narezzash (Neyriz) 
 Zranka (Dahan-e Gholaman) 
 Shushtar 
 Shiraz 
 Urmia 
 Nahavand 
 Patigrabana 
 Bushehr 
 Hormirzad (Bandar Abbas) 
 Semnan
 Amol 
 Karaj 
 Yasuj 
 Mahallat 
 Arderica 
 Hashtgerd 
 Bit-Istar 
 Liyan 
 Bastam
 Ganzak 
 Jiroft 
 Shad Shahpour (Qazvin) 
 Dezful
 Shahin (Zanjan) 
 Ardabil 
 Tabas

 Anatolia 

(thứ tự từ Bắc xuống Nam)

 İnandıktepe
 Miletus 
 Sfard (Sardis)
 Nicaea 
 Sapinuwa 
 Yazilikaya 
 Alaca Höyük 
 Ma-ri Höyük 
 Alishar Hüyük 
 Hattusa 
 Ilios (Wilusa, Ilion, Troas, Troy) 
 Kanesh (Nesa, Kültepe) 
 Arslantepe (Malatya) 
 Çayönü (Amed, Diyarbakir) 
 Sam'al (Zincirli Höyük) 
 Çesterhöyük 
 Beycesultan 
 Karatepe 
 Tushhan (Ziyaret Tepe) 
 Adana 
 Tarsus 
 Zephyrion (Mersin) 
 Gôzlükule 
 Santantepe 
 Attalia (Antalya)

 Levant 
Theo thứ tự bảng chữ cái* Acco (Acre)
 Admah (một trong năm "thành phố đồng bằng")
 Adoraim (Adora, Dura)
 Afqa
 Alalah (Alalakh)
 Aleppo
 Antioch
 Aphek (Antipatris, Tell Afik)
 Arad (Arad Rabbah?; Tel Arad)
 Arqa (Arkat)
 Arwad (đảo của Tartus; Aradus, Arvad, Arphad, Đảo Ruad)
 Ashdod
 Ashkelon
 Baalbek (Heliopolis)
 Batroun (Botrys)
 Banias 
 Beersheba (Tel Sheva, Tell es-Seba)
 Beth Shean (Beth Shan)
 Bet Shemesh (nhà của Shamash)
 Bet-el
 Bethsaida (sau là tên của thủ phủ Geshur; et-Tell)
 Bethlehem 
 Bezer (Bosra ở Syria)
 Byblos (Gubla, Kepen)
 Dan, former Laish (Tel Dan, Tell el-Qadi)
 Damascus (Dimasqu, Dimashq)
 Deir Alla (Pethor?)
 Deir Al-Ahmar
 Dhiban (Dibon)
 Dor (D-jr, Dora)
 Ebla (Tell Mardikh)
 En Gedi, also Hazazon-tamar (Tel Goren)
 En Esur
 Enfeh (Ampi)
 Ekron (Tel Miqne, Khirbet el-Muqanna)
 Et-Tell (Ai?)
 Gath
 Gaza
 Gezer
 Gibeah (Tell el-Ful?)
 Gomorrah
 Hamath (Hama, Epiphania)
 Hazor
 Homs
 Hebron
 Hermel
 Jawa
 Jericho (Tell es-Sultan)

 Jerusalem (Jebus, City of David, Zion)
 Jezreel
 Kabri (one of several cities called Rehov)
 Kadesh Barnea
 Kedesh (Qadesh in Galilee)
 Khirbet Kerak (Tel Bet Yerah; later Al-Sinnabra)
 Khirbet el-Qom (Makkedah/Maqqedah)
 Khirbet Qeiyafa (Sha'arayim? / Neta'im?)
 Kir of Moab (Kerak)
 Kumidi (Kamid al lawz)
 Labweh 
 Lachish (Tel Lachish, Tell ed-Duweir)
 Mari
 Majdal Anjar
 Megiddo (Tel Megiddo, Tell el-Mutesellim)
 Nagar (Tell Brak)
 Nabatieh
 Nazareth
 Qatna (Tell Mishrifeh)
 Rashaya 
 Rabat Amon (Hellenistic Philadelphia)
 Rehov (Jordan Valley) (Tel Rehov)
 Samaria (Shomron)
 Sam'al
 Sarepta
 Sharuhen (Tell el-Far'ah South?, Tell el-'Ajjul?, Tel Haror?)
 Shiloh
 Sidon
 Sodom
 Tadmor (Palmyra)
 Terqa
 Tall Zira'a
 Tell Balata (Shechem)
 Tell el-Hesi (Eglon?)
 Tell Kazel
 Tell Qarqur (Karkar?)
 Tell Tweini (Gibala?)
 Tirzah (Tell el-Farah North)
 Tripoli
 Tyros (Tylos, Tyre)
 Ugarit (Ras Shamra)
 Umm el-Marra
 Tel Yokneam (Yokneam, "'En-qn'mu")
 Zeboim
 Zemar (Sumura, Sumur)
 Zoara (Zoar, Bela)

 Bán đảo Ả-rập 

 Al Ain  / Al-Buraimi (Tawam của Al-Buraimi Oasis) hoặc Al-Buraimi Oasis, 
 Awwam 
 Hajar Am-Dhaybiyya 
 Barran 
 Bakkah (thánh địa Mecca) 
 Đền Barbar 
 Dhamar 
 Dedan (Al-`Ula) 
 Dalma 
 Dibba 
 Dumat Al-Jandal (Adummatu) 
 Ed-Dur 
 Eudaemon 
 Failaka 
 Gerrha 
 Ḥaram
 Ubar (Aram, Iram, Irum, Irem, Erum)tên của một vị trí địa lý - một thành phố hoặc một khu vực hoặc một bộ lạc 
 Julfar 
 Jubail 
 Khor Rori (Sumhuram) 
 Kaminahu (Kamna) 
 Lihyan 
 Mada'in Saleh (Al-Hijr, el Hijr và Hegra) 
 Ma'rib 
 Mleiha 
 Muweilah 
 Nashan 
 Nashaq 
 Petra 
 Qarnawu 
 Qaryat al-Faw (Dhat al-Jnam) 
 Qal'at al-Bahrain 
 Ṣirwāḥ 
 Shabwa 
 Shimal 
 Tayma (Tema) 
 Tell Abraq 
 Thaj 
 Tarout 
 Timna 
 Umm Al Nar 
 Yathrib (Medina) 
 Zafar

 Kerma (Gel Doukki) 

 Jebel Barkal 
 Napata 
 Meroë 
 Aksum (Axum)

 Vùng sừng Châu Phi 

 Adulis 
 Keskese 
 Matara 
 Qohaito 
 Sembel 
 Yeha

 Xem thêm 

 Thành bang 
 Danh sách vua Sumer 
 Cận Đông cổ đại

 Dẫn nguồn 

 Liên kết ngoài 

 Không gian địa lý: Lập bản đồ các thành phố cổ của Iraq 
 Các thành phố cổ phát triển khá giống như các thành phố hiện đại, theo các nhà khoa học (tháng 2 năm 2015), Christian Science Monitor'' 

Danh sách thành phố
Cận Đông cổ đại
Thành phố cổ đại Trung Đông
Thành bang