Tiếng Shona

Tiếng Shona (chiShona) là một ngôn ngữ Bantu của người Shona ở Zimbabwe. Đây là một trong những ngôn ngữ Bantu được sử dụng rộng rãi nhất.

Nguồn gốc 
Những người nói tiếng Shona rất có thể đã chuyển đến Zimbabwe ngày nay từ Mapungubwe và cộng đồng K2 ở Limpopo, Nam Phi, trước dòng người châu Âu, chủ yếu là thực dân Anh. Một quan niệm sai lầm phổ biến là những người nói phương ngữ Karanga đã bị cuốn hút vào văn hóa và ngôn ngữ Ndebele biến họ thành Kalanga. Tiếng Kalanga được sử dụng rộng rãi ở Zimbabwe và Botswana nơi tiếng Ndebele chưa bao giờ có mặt. Tiếng Kalanga được cho là ngôn ngữ được sử dụng bởi Mapungubwean.

Phân loại 
Theo Ethnologue, tiếng Shona bao gồm các phương ngữ Karanga, Zezuru và Korekore, được khoảng 10,8 triệu người sử dụng. Các phương ngữ Manyika và Ndau được liệt kê riêng bởi Ethnologue và được nói bởi lần lượt 1.025.000 và 2.380.000 người.

Tiếng Shona là ngôn ngữ quốc gia ở Zimbabwe, nơi mà ngôn ngữ này đã trở thành một môn học bắt buộc trong các trường học từ năm 1980.

Chữ viết 
Hệ thống chữ viết cho tiếng Shona đã được hệ thống hóa trong thế kỷ 20. Cuốn tiểu thuyết đầu tiên bằng tiếng Shona, Feso, được xuất bản năm 1957.

Tham khảo

Tài liệu 

 Biehler, E. (1950) A Shona dictionary with an outline Shona grammar (revised edition). The Jesuit Fathers.
 Brauner, Sigmund (1995) A grammatical sketch of Shona: including historical notes. Köln: Rüdiger Koppe.
 Carter, Hazel (1986) Kuverenga Chishóna: an introductory Shona reader with grammatical sketch (2nd edition). London: SOAS.
 Doke, Clement M. (1931) Report on the unification of the Shona dialects. Stephen Austin Sons.
 Fortune, George (1985). Shona Grammatical Constructions Vol 1. Mercury Press.
 Mutasa, David (1996) The problems of standardizing spoken dialects: the Shona experience, Language Matters, 27, 79
 Lafon, Michel (1995), Le shona et les shonas du Zimbabwe, Harmattan éd., Paris 
 D. Dale: 
 Basic English – Shona dictionary, Afro Asiatic Languages Edition, Sept 5, 2000, 
 Duramazwi: A Shona - English Dictionary, Afro Asiatic Languages Edition, Sept 5, 2000,

Liên kết ngoài 

 
 Pan African Localization report on Shona
 Example of Shona, Lyrikline.org page on poet Chirikure Chirikure, with audio and translations into English.
 Basic Shona language course (book + audio files) USA Foreign Service Institute (FSI)
 Biblical study material in Shona language (publications, video and audio files, online bible) by Jehovah's Witnesses
 Shona Dictionary Shona Dictionary

Ngôn ngữ tại Nam Phi
Ngôn ngữ tại Zimbabwe
Ngôn ngữ tại Botswana
Nhóm ngôn ngữ Bantu
Ngôn ngữ tại Zambia