USS Bowfin (SS-287)

USS Bowfin (SS/AGSS/IXSS-287) là một  từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên loài cá vây cung. Nó đã phục vụ trong suốt Thế Chiến II, thực hiện tổng cộng chín chuyến tuần tra, đánh chìm 16 tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 67.882 tấn, xếp hạng 15 về số lượng tàu và thứ 17 về tải trọng trong số tàu ngầm Hoa Kỳ có thành tích nổi bật nhất trong chiến tranh.

Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1947, nó được huy động trở lại để tiếp tục phục vụ trong cuộc Chiến tranh Lạnh từ năm 1951 đến năm 1971, được xếp lại lớp như một tàu ngầm phụ trợ AGSS-287 vào năm 1962, rồi như một tàu ngầm tiện ích không phân loại IXSS-287 vào năm 1971. Con tàu hiện đang được bảo tồn như một tàu bảo tàng bên cạnh Đài tưởng niệm USS Arizona tại Trân Châu Cảng, Hawaii, và được công nhận là một Danh lam Lịch sử Quốc gia vào năm 1986. Bowfin được tặng thưởng các danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống Đơn vị Tuyên dương Hải quân cùng tám Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo  
 
Thiết kế của lớp Balao được cải tiến dựa trên  dẫn trước, là một kiểu tàu ngầm hạm đội có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Khác biệt chính so với lớp Gato là ở cấu trúc lườn chịu áp lực bên trong dày hơn, và sử dụng thép có độ đàn hồi cao (HTS: High-Tensile Steel), cho phép lặn sâu hơn đến . Con tàu dài  và có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất  khi nổi và  khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa  và  tương ứng. Tầm xa hoạt động là  khi đi trên mặt nước ở tốc độ  và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày.

Tương tự như lớp Gato dẫn trước, lớp Balao được trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 4 inch/50 caliber, một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo hai súng máy .50 caliber. Trên tháp chỉ huy, ngoài hai kính tiềm vọng, nó còn trang bị ăn-ten radar SD phòng không và SJ dò tìm mặt biển. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.

Bowfin được đặt lườn tại Xưởng hải quân Portsmouth ở Kittery, Maine vào ngày 23 tháng 7, 1942. Nó được hạ thủy vào ngày 7 tháng 12, 1942, được đỡ đầu bởi bà Jane Gawne, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 1 tháng 5, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Joseph Harris Willingham, Jr.

Lịch sử hoạt động

1943 
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại các vùng biển giữa New London, Connecticut và Newport, Rhode Island, Bowfin chuẩn bị để được điều động sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương. Nó khởi hành từ Căn cứ Tàu ngầm Hải quân New London vào đầu tháng 7, 1943, băng qua kênh đào Panama để đi đến Brisbane, Australia.

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Lên đường vào ngày 19 tháng 8 cho chuyến tuần tra đầu tiên, Bowfin đi dọc theo bờ biển phía Tây Australia để đi đến Darwin, nơi nó được tiếp thêm nhiên liệu rồi tiếp tục chuyến tuần tra vào ngày 25 tháng 8, đi đến khu vực tuần tra tại biển Mindanao vào ngày 2 tháng 9. Trong suốt ba tuần lễ nó không tìm thấy mục tiêu nào thích hợp, rồi bắt đầu hoạt động phối hợp với tàu ngầm chị em  từ ngày 24 tháng 9. Họ phát hiện một đoàn sáu tàu buôn vào ngày hôm sau, và tiếp tục theo dõi trong suốt năm giờ trước khi Bowfin phóng một loạt sáu quả ngư lôi phía mũi, đánh trúng năm quả vào hai mục tiêu. Nó tiếp tục phóng bốn quả ngư lôi phía đuôi vào một tàu chở dầu trước khi lặn xuống né tránh phản công. Con tàu không thể xác nhận kết quả, nhưng tài liệu thu được của Hải quân Nhật sau chiến tranh khẳng định nó đã đánh chìm tàu chở hành khách Kirishima Maru (8.120 tấn) và gây hư hại cho hai tàu khác.

Vào sáng ngày 26 tháng 9, radar của Bowfin phát hiện một máy bay tuần tra đối phương có trang bị radar, nên nó phải lặn sâu để tránh bị phát hiện. Hai ngày sau đó, nó tấn công một tàu hơi nước nhưng cả ba quả ngư lôi phóng ra đều bị trượt. Chiếc tàu ngầm rời vùng biển Mindanao vào ngày 30 tháng 9, và trên đường đi đã phá hủy một sà lan đối phương đang chở khoảng 100 binh lính Nhật Bản bằng hải pháo. Đang khi băng qua eo biển Makassar vào ngày 2 tháng 10, nó tiếp tục tấn công một thuyền buồm bằng hải pháo, rồi kết thúc chuến tuần tra khi về đến căn cứ Fremantle, Australia vào ngày 10 tháng 10, nơi con tàu được tái trang bị.

Chuyến tuần tra thứ hai 
Rời Fremantle vào ngày 1 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ hai tại khu vực biển Đông, Bowfin hoạt động phối hợp với tàu ngầm chị em Billfish. Vào ngày 8 tháng 11, nó bắt gặp một nhóm năm thuyền buồm và đã tiêu diệt được ba chiếc bằng hải pháo trước khi lặn xuống né tránh máy bay tuần tra đối phương tấn công, đến đêm hôm đó nó trồi lên mặt nước và lại đánh chìm một thuyền buồm khác bằng hai phát đạn pháo. Chỉ hai ngày sau đó, nó lại bắn cháy hai tàu hơi nước nhỏ đang hướng đến vịnh Tawi-Tawi bằng hải pháo. Tiếp cận bờ biển Đông Dương thuộc Pháp vào sáng ngày 26 tháng 11, giữa một cơn mưa giông, chiếc tàu ngầm bất ngờ lọt vào giữa đội hình một đoàn tàu vận tải đối phương, và đã phóng ngư lôi đánh chìm tàu chở dầu Ogurasan Maru (5.069 tấn) và tàu chở hàng Tainan Maru (5.407 tấn). Chỉ vài giờ sau đó nó lại đánh chìm tàu chờ hàng Van Vollenhoven (691 tấn), nguyên của Pháp và bị Nhật Bản trưng dụng hai năm trước đó. Sau khi đánh chìm một tàu chở khách nhỏ với một quả ngư lôi vào ngày 28 tháng 11, nó tham gia cùng để tấn công một đoàn tàu vận tải khác, nhanh chóng đánh chìm tàu chở hàng Sydney Maru (5.425 tấn) và tàu chở dầu Tonon Maru (9.866 tấn).

Đạn pháo phản công từ một tàu hộ tống đối phương đã bắn trúng Bowfin, khiến nó hư hại đường ống hút khí chính. Cho dù không quá nghiêm trọng, chiếc tàu ngầm không thể sửa chữa dứt điểm hư hỏng, nên phải rút lui về căn cứ tại Australia. Trên đường đi vào ngày 2 tháng 12, nó dùng hải pháo tấn công và tiêu diệt một thuyền hai cột buồm, rồi về đến căn cứ Fremantle một tuần sau đó.

1944

Chuyến tuần tra thứ ba 
Bắt đầu chuyến tuần tra thứ ba từ ngày 8 tháng 1, 1944, Bowfin băng qua các biển Java, Banda và Flores để đến eo biển Makassar, nơi nó phá hủy một thuyền buồm nhỏ bằng hải pháo vào ngày 16 tháng 1. Sang ngày hôm sau, nó bắt gặp một tàu chở hàng được hai tàu hộ tống bảo vệ, nhưng đợt tấn công bị ảnh hưởng bởi ngư lôi khiếm khuyết và trục trặc. Trong loạt bốn quả ngư lôi phóng từ phía mũi, chỉ có một quả trúng đích, và hai quả phóng từ phía đuôi lại kích nổ sớm trước khi đi đến mục tiêu. Tàu chở hàng Shoyu Maru (4.408 tấn) bị hư hại nhưng tiếp tục nổi cho đến ngày hôm sau, khi Bowfin tiếp cận mục tiêu lần nữa và đánh chìm nó với bốn quả ngư lôi. Nó cũng đánh trúng một tàu hộ tống và gây hư hại với một quả ngư lôi trúng đích. Tiêu phí hết số ngư lôi mang theo, chiếc tàu ngầm phải quay trở về Darwin để được tái trang bị.

Chuyến tuần tra thứ tư 
Ngay trong ngày thứ hai của chuyến tuần tra thứ tư, Bowfin phóng ba quả ngư lôi đánh chìm một tàu chở hàng nhỏ. Đến sáng sớm ngày 28 tháng 1, nó phát hiện và theo dõi một tàu chở dầu lớn, đi đến vị trí thuận lợi vào lúc chiều tối và phóng một loạt sáu quả ngư lôi, nhưng tất cả đều bị trượt do mục tiêu bất ngờ đổi hướng. Chiếc tàu ngầm phóng thêm một loạt sáu quả khác và trúng đích được hai quả nhưng chưa đủ để đánh chìm mục tiêu. Khi Bowfin tiếp cận, đối phương chống trả bằng hải pháo và súng máy đặt trên boong tàu, và trong vòng 20 phút tiếp theo chiếc tàu ngầm phóng bồi thêm sáu quả ngư lôi, trúng đích được ba quả. Bowfin phải lặn xuống để né tránh hỏa lực của đối phương, và chiếc tàu chở dầu bị hư hại đã nhân cơ hội này thoát đi.

Sang ngày hôm sau, Bowfin rải một bãi thủy lôi trong eo biển Makassar, rồi lên đường quay trở về căn cứ tại Australia. Trên đường đi nó tiêu diệt hai tàu buồm nhỏ bằng hải pháo vào ngày 30 tháng 1, và về đến Fremantle vào ngày 5 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ năm

Phần thưởng 
Bowfin được tặng thưởng các danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống, Đơn vị Tuyên dương Hải quân cùng tám Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm 16 tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 67.882 tấn, xếp hạng 15 về số lượng tàu và thứ 17 về tải trọng trong số tàu ngầm Hoa Kỳ có thành tích nổi bật nhất trong chiến tranh.

Xem thêm 
 Danh sách tàu ngầm Hoa Kỳ thành công nhất trong Thế Chiến II

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 

  NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-287 Bowfin
 
 USS Bowfin at World War II Database
 US Submarines in World War II
 USS Bowfin Submarine Museum and Park
 Kill record: USS Bowfin

Lớp tàu ngầm Balao
Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu ngầm trong Thế chiến II
Tàu ngầm trong Chiến tranh Lạnh
Tàu bảo tàng
Bảo tàng tại Honolulu
Bảo tàng hàng hải tại Hawaii
Bảo tàng quân sự và chiến tranh tại Hawaii
Danh lam Lịch sử Quốc gia tại Hawaii
Tàu thủy năm 1942