Hội chứng sợ

Hội chứng sợ, hay ám ảnh sợ hãi, (tiếng Anh: phobia, xuất phát từ tiếng Hy Lạp: Phobos φόβος, "ác cảm", "sợ hãi") khi sử dụng trong bối cảnh tâm lý học lâm sàng, là một loại rối loạn lo âu, thường được định nghĩa như là nỗi sợ hãi dai dẳng đối với một đối tượng hoặc một tình huống mà người đó luôn cố gắng tránh né, thường không liên quan đến sự nguy hiểm trong thực tế và được công nhận là sợ hãi không hợp lý. Nói cách khác, người mắc bệnh luôn có biểu hiện phản ứng vượt quá kiểm soát với một sự vật, hiện tượng mà đối với những người khác là quá bình thường hay không đến mức phải sợ hãi cao độ.

Nó bắt nguồn từ bẩm sinh hoặc do sự tác động tâm lý trong một hoàn cảnh nhất định. Trong trường hợp ám ảnh sợ hãi không thể tránh được hoàn toàn, người bệnh sẽ phải chịu đựng với sự căng thẳng rõ rệt, gây ra ảnh hưởng xấu đáng kể đến các hoạt động xã hội hoặc nghề nghiệp.

Các hội chứng sợ

A 

 Ablutophobia: Chứng sợ sạch sẽ
 Achluophobia (hay Lygophobia, Nyctophobia, Scotophobia): Chứng sợ bóng tối
 Acousticophobia (hay Phonophobia): Chứng sợ tiếng ồn
 Acrophobia (hay Altophobia): Chứng sợ độ cao
 Aerophobia (hay Aviophobia, Aviatophobia, Flying phobia, Flight phobia, Pteromerhanophobia): Chứng sợ bay
 Agoraphobia: Chứng sợ không gian công cộng
 Agyrophobia (hay Dromophobia): Chứng sợ qua đường
 Aichmophobia: Chứng sợ vật nhọn
 Ailurophobia: Chứng sợ mèo
 Algophobia: Chứng sợ đau đớn, đau khổ
 Alektorophobia: Chứng sợ gà
 Amathophobia: Chứng sợ bụi
 Amychophobia: Chứng sợ bị cào
 Androphobia: Chứng sợ đàn ông
 Anglophobia: Sợ hãi hoặc có thù hận với nước Anh
 Anthophobia: Chứng sợ hoa
 Anthropophobia (hay Social phobia): Chứng sợ con người, sợ xã hội (một dạng sợ giao tiếp)
 Apiphobia (hay Melissophobia): Chứng sợ ong
 Aquaphobia (hay Hydrophobia): Chứng sợ nước
 Arachibutyrophobia: Chứng sợ bơ đậu mắc kẹt trong vòm họng
 Arachnophobia: Chứng sợ nhện
 Astraphobia (hay Astrapophobia, Brontophobia, Keraunophobia, Tonitrophobia, Nicaduranaphobia): Chứng sợ sấm, chớp
 Atychiphobia: Chứng sợ thất bại
 Automatonophobia: Chứng sợ những hình nộm giả
 Autophobia (hay Anuptaphobia): Chứng sợ cô độc, bị bỏ rơi
 Athazagoraphobia: Chứng sợ bị lãng quên
 Apotemnophobia: Chứng sợ người khuyết tật(không có tay hoặc chân)

B 

 Bacillophobia (hay Bacteriophobia, Microbiophobia): Chứng sợ vi trùng
 Basophobia (hay Basiphobia): Chứng sợ đứng thẳng, đi bộ và sợ bị rơi, ngã
 Belonephobia: Chứng sợ đinh và kim các loại (kim tiêm, kim băng,...)
 Biphobia (hay Transphobia, Heterophobia, Homophobia): Chứng ghê sợ song tính luyến ái
 Blood-injection-injury type phobia: Chứng sợ tổn thương máu (bao gồm hemophobia, injury phobia, trypanophobia và một số hành động xâm lấn đến máu khác)
 Bibilophobia: Chứng sợ những cuốn sách
 Blennophobia: Chứng sợ màng và chất dính
 Barophobia: Chứng sợ trọng lực
 Benkinersophobia: Chứng sợ không nhận được thư mời nhập học của trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts vào sinh nhật thứ 11

C 

 Catoptrophobia: Chứng sợ những tấm gương
 Chemophobia (hay Chemphobia, Chemonoia): Chứng sợ hóa chất
 Chiroptophobia: Chứng sợ dơi
 Chiratophobia: Chứng sợ đụng chạm
 Chromophobia (hay Chromatophobia, Chrematophobia, Colorphobia): Chứng sợ màu sắc hoặc màu chói
 Chronophobia: Chứng sợ thời gian
 Cibophobia (hay Sitophobia): Chứng sợ đồ ăn, sợ tăng cân (biếng ăn)
 Claustrophobia: Chứng sợ không gian kín, không lối thoát
 Coimetrophobia: Chứng sợ nghĩa trang
 Coprastasophobia: Chứng sợ bị táo bón
 Coprophobia: Chứng sợ phân
 Coulrophobia: Chứng sợ những gã hề
 Counterphobia: Người thích đi tìm kiếm cảm giác sợ hãi
 Cyberphobia: Chứng sợ máy tính, đồ công nghệ tiên tiến
 Cynophobia: Chứng sợ chó
 Cyprinophobia: Chứng sợ gái mại dâm
 Cherophobia: Chứng sợ cảm giác hạnh phúc
 Caligynephobia: Chứng sợ phụ nữ

D 

 Decidophobia: Chứng sợ ra quyết định
 Demonophobia (hay Daemonophobia): Chứng sợ quỷ
 Dentophobia (hay Dental phobia, Odontophobia, Dentist phobia): Chứng sợ nha sĩ và điều trị nha khoa
 Disposophobia: Chứng sợ vứt bỏ hoặc làm mất đồ
 Dysmorphophobia/BDD: Chứng sợ khiếm khuyết cơ thể
 Didaskaleinophobia: Chứng sợ trường học
 Diagraphephobia: Chứng sợ bị xóa bỏ
 Dementophobia: Chứng sợ mất trí nhớ

E 

 Emetophobia: Chứng sợ nôn mửa
 Entomophobia: Chứng sợ côn trùng
 Ephebiphobia: Nỗi sợ hãi của thanh thiếu niên
 Equinophobia (hay Hippophobia): Chứng sợ ngựa
 Ergophobia (hay Ergasiophobia): Chứng sợ làm việc
 Erotophobia: Chứng sợ giáo dục giới tính
 Erythrophobia: Chứng sợ đỏ mặt
 Ecclesiophobia: Chứng sợ nhà thờ
 Eisoptrophobia: Chứng sợ gương
 Epistemophobia: Chứng sợ kiến thức

F 

 Felinophobia: Chứng sợ mèo
 Frankophobia: Sợ hãi hoặc có thù hận với nước Pháp

G 

 Gamophobia: Chứng sợ kết hôn
 Gelotophobia: Chứng sợ bị trêu cười
 Geniophobia: Chứng sợ những cái cằm
 Genophobia (hay Coitophobia): Chứng sợ tình dục
 Gerontophobia (hay Gerascophobia): Chứng sợ bị lão hóa
 Glossophobia: Chứng sợ nói trước đám đông
 Gymnophobia: Chứng sợ sự khỏa thân
 Globophobia: Chứng sợ bong bóng

H 

 Haematophobia (hay Hemophobia): Chứng sợ máu
 Helminthophobia: Chứng sợ nhiễm giun
 Herpetophobia: Chứng sợ bò sát
 Hexakosioihexekontahexaphobia: Chứng sợ số 666
 Hippopotomonstrosesquippedaliophobia: Chứng sợ những từ dài
 Homophobia: Chứng ghê sợ đồng tính luyến ái
 Hoplophobia: Chứng sợ súng cầm tay (súng lục, súng trường,...)
 Hylophobia: Chứng sợ rừng rậm

I 

 Ichthyophobia: Chứng sợ cá
 Isolophobia: Chứng sợ một mình, cô độc

K 

 Kakorrhaphiophobia: Chứng sợ thất bại/bị đánh bại
 Kathisophobia: Sợ ngồi
 Kenophobia: Chứng sợ không gian trống
 Kinemortophobia: Chứng sợ zombie

L 

 Lalophobia (hay Laliophobia): Chứng sợ nói
 Ligyrophobia: Chứng sợ tiếng động lớn
 Lepidopterophobia: Chứng sợ bướm

M 

 Microphobia: Chứng sợ những thứ quá nhỏ
 Megaphobia: Chứng sợ những thứ quá to
 Melophobia: Chứng sợ âm nhạc
 Musophobia: Chứng sợ chuột
 Mycophobia: Chứng sợ nấm
 Mysophobia: Chứng sợ bẩn
 Monophobia: Chứng sợ một mình

N 

 Necrophobia (hay Thanatophobia): Chứng sợ chết
 Neophobia (hay Cainophobia, Cainotophobia, Cenophobia, Centophobia, Kainolophobia, Kainophobia): Chứng sợ những thứ mới lạ
 Nosophobia: Chứng sợ bị bệnh
 Nosocomephobia: Chứng sợ bệnh viện
 Nyctophobia: Chứng sợ bóng tối
 Nomophobia: Chứng sợ không có điện thoại
 Hội chứng sợ thuốc mới (Một nhánh khác của hội chứng sợ vật lạ Neophobia)

O 

 Ochlophobia (hay Demophobia): Chứng sợ đám đông
 Oenophobia: Chứng sợ rượu vang
 Ophidiophobia: Chứng sợ rắn
 Ornithophobia: Chứng sợ chim chóc
 Osmophobia (hay Olfactophobia): Chứng sợ mùi
 Oneirophobia: Chứng sợ ngủ
 Omphalophobia: Chứng sợ rốn
 Ombrophobia: Chứng sợ thời tiết

P 

 Panphobia (hay Omniphobia, Pantophobia, Panophobia): Chứng sợ tất cả mọi thứ
 Paraskavedekatriaphobia (hay Paraskevidekatriaphobia, Friggatriskaidekaphobia): Chứng sợ thứ 6 ngày 13
 Pathophobia: Chứng sợ bệnh tật
 Pentheraphobia: Chứng sợ mẹ ghẻ
 Philophobia: Chứng sợ yêu
 Phonophobia: Chứng sợ tiếng ồn
 Photophobia: Chứng sợ ánh sáng
 Pnigophobia: Chứng sợ nghẹt thở
 Pogonophobia: Chứng sợ râu quai nón
 Polyphobia: Người có nhiều hơn 1 nỗi sợ
 Porphyrophobia: Chứng sợ màu tím
 Positioning: Chứng sợ hậu môn
 Phobophobia: Chứng sợ bản thân có nỗi sợ
 Pteronophobia: Chứng sợ lông vũ
 Pyrophobia: Chứng sợ lửa
 Pediophobia: Chứng sợ búp bê
 Papyrophobia: Chứng sợ giấy
 Pagotophobia: Chứng sợ kem
 Pedophobia(Paedophobia,Pediaphobia): Chứng sợ trẻ em
 phasmophobia: Chứng sợ ma

Q 

 Quadraphobia: Chứng sợ số 4

R 

 Radiophobia: Chứng sợ bức xạ, phóng xạ
 Rhytiphobia: Chứng sợ có nếp nhăn
 Russophobia: Sợ hãi hoặc có thù hận với nước Nga

S 

 Scoleciphobia: Chứng sợ sâu, ấu trùng
 Sinophobia: Sợ hãi hoặc có thù hận với nước Trung Quốc
 Sociophobia: Chứng rối loạn lo âu xã hội
 Spectrophobia(hay còn gọi là Phasmophobia): Chứng sợ ma
 Scopophobia: Chứng sợ hãi việc bị theo dõi
 Somniphobia: Chứng sợ ngủ

T 

 Taphophobia: Chứng sợ bị chôn sống
 Technophobia: Chứng sợ công nghệ
 Tetraphobia: Chứng sợ con số 4
 Thalassophobia: Chứng sợ biển và đại dương sâu thẳm
 Thanatophobia: Chứng sợ chết
 Tokophobia: Chứng sợ sinh đẻ
 Transphobia: Chứng ghê sợ người chuyển giới
 Triskaedekaphobia (hay Terdekaphobia): Chứng sợ số 13
 Trypanophobia (hay Aichmophobia, Belonephobia, Enetophobia): Chứng sợ kim tiêm, tiêm hoặc của các vật nhọn
 Trypophobia: Chứng sợ lỗ
 Turophobia: Chứng sợ phô mai (hay phô mát)
 Tachophobia: Chứng sợ tốc độ

V 

 Venustraphobia: Chứng sợ phụ nữ đẹp
 Voutyrophobia: Chứng sợ bơ (làm từ sữa)
 Verbophobia: Chứng sợ từ ngữ

W 

 Wiccaphobia: Chứng sợ phù thủy và pháp thuật

X 

 Xanthophobia: Chứng sợ từ "vàng" và những vật có màu vàng
 Xylophobia: Chứng sợ rừng hoặc các vật thể bằng gỗ
 Xenophobia: Chứng sợ người lạ, người nước ngoài

Z 

 Zoophobia: Chứng sợ động vật

Sự thật thú vị 
– Ông hoàng truyện kinh dị Stephen King mắc căn bệnh sợ ma và bóng tối (Spectrophobia & Nyctophobia)

– Adolf Hitler mắc chứng sợ không gian hẹp (Claustrophobia). Thang máy của ông được làm bằng gương để tăng cảm giác rộng rãi.

– Sigmund Freud – cha đẻ của bộ môn phân tâm học được biết đến với nhiều biểu hiện kỳ quặc. Một trong số đó là nỗi kinh hoàng con số 62. Freud từ chối đặt phòng ở bất cứ khách sạn nào có nhiều hơn 62 phòng vì sợ sẽ tình cờ nhận được căn phòng số 62.

– Nhà văn Ernest Hemingway không chỉ nghiện rượu và tự sát. Ông mắc Glossophobia – chứng sợ nói trước đám đông (Glossophobia). Hemingway cũng rất đa nghi, không bao giờ tin lời khen ngợi nào dành cho mình bất kể nó đến từ người hâm mộ hay những người bạn.

– Người lớn tuổi hiếm khi được ghi nhận mắc các chứng này. Cũng có thể họ đã trải qua cả đời người và chẳng có điều gì khuất phục được họ.

– Phụ nữ thường bị chứng ám ảnh nhiều hơn là đàn ông. Khoa học giải thích rằng đó là do hormon.

– Nghiên cứu cho thấy cư dân ở đô thị dễ mắc hội chứng sợ hãi hơn người dân vùng nông thôn. Nỗi sợ của họ không thể thống kê hết được: sợ tàu điện ngầm, đám đông, tội phạm, vi trùng, hóa chất, côn trùng, không gian quá rộng…

– Hội chứng sợ hãi có thể “truyền nhiễm”. Nó gây ảnh hưởng đặc biệt nhiều nhất lên trẻ em và phát triển theo hoàn cảnh. Chẳng hạn từ xa xưa, những điều cấm kỵ trong tín ngưỡng có thể áp đặt tâm lý giống hệt nhau lên cả một cộng đồng, lan truyền từ người này sang người khác.

Xem thêm
Danh sách các hội chứng sợ

Chú thích

Liên kết ngoài
 
 Diagnostic criteria for specific phobia  in the DSM-IV

 
Tâm bệnh học
Chẩn đoán tâm thần
Tâm lý học lâm sàng
RTT