Kiến bẫy hàm

Kiến bẫy hàm hay kiến tên lửa (Danh pháp khoa học: Odontomachus) là một chi kiến có nguồn gốc ở Nam Mỹ. Chúng được đặt tên là kiến bẫy hàm vì hàm dưới thuộc phần miệng của chúng có khả năng mở 180 độ giống như một cái bẫy. Hiện nó là một loài xâm lấn ở Hoa Kỳ.Và chúng có ở Việt Nam Chi phụ

Đặc điểm
Chúng có cơ thể sáng bóng, màu vàng đen, sống được ở nhiều môi trường sống Chúng có chiều dài tối đa 9,5mm. Tất cả giống kiến bẫy hàm đều sở hữu nọc độc đáng sợ, khi bị chích sẽ giống như lửa đốt, với tốc độ nhanh như tên bắn, nên còn được gọi với cái tên kiến tên lửa. Hàm dưới của loài kiến bẫy hàm đủ mạnh để ném những con mồi vào trong không khí. Chúng có khả năng kiểm soát hàm dưới rất hiệu quả. Vết cắn của những loài kiến này rất đau đớn. Khi cần thiết, chúng dùng hàm dưới cắm vào đất hoặc một vật bất kỳ để lấy lực đẩy thân đi vài cm.

Các loài
 Odontomachus aciculatus F. Smith, 1863
 Odontomachus affinis Guerin-Meneville, 1844
Odontomachus alius Sorger & Zettel, 2011
Odontomachus allolabis Kempf, 1974
Odontomachus angulatus Mayr, 1866
Odontomachus animosus Smith, 1860
Odontomachus assiniensis Emery, 1892
Odontomachus banksi Forel, 1910
Odontomachus bauri Emery, 1892
Odontomachus biolleyi Forel, 1908
Odontomachus biumbonatus Brown, 1976
Odontomachus bradleyi Brown, 1976
Odontomachus brunneus (Patton, 1894)
Odontomachus caelatus Brown, 1976
Odontomachus cephalotes Smith, 1863 (Indonesia, Australia, etc.)
Odontomachus chelifer (Latreille, 1802)
Odontomachus circulus Wang, 1993
Odontomachus clarus Roger, 1861
Odontomachus coquereli Roger, 1861
Odontomachus cornutus Stitz, 1933
Odontomachus desertorum Wheeler, 1915
Odontomachus erythrocephalus Emery, 1890
Odontomachus floresensis Brown, 1976 (Indonesia: Flores)
Odontomachus fulgidus Wang, 1993
Odontomachus granatus Wang, 1993
Odontomachus haematodus (Linnaeus, 1758) (South America, introduced to Australia prior to 1876)
Odontomachus hastatus (Fabricius, 1804)
Odontomachus imperator Emery, 1887
Odontomachus infandus Smith, 1858
Odontomachus insularis Guérin-Méneville, 1844
Odontomachus kuroiwae (Matsumura, 1912)
Odontomachus laticeps Roger, 1861
Odontomachus latidens Mayr, 1867
Odontomachus latissimus Viehmeyer, 1914
Odontomachus malignus Smith, 1859
Odontomachus mayi Mann, 1912
Odontomachus meinerti Forel, 1905
Odontomachus montanus Stitz, 1925
Odontomachus monticola Emery, 1892
Odontomachus mormo Brown, 1976
Odontomachus nigriceps Smith, 1860
Odontomachus opaciventris Forel, 1899
Odontomachus opaculus Viehmeyer, 1912
Odontomachus panamensis Forel, 1899
Odontomachus papuanus Emery, 1887
Odontomachus peruanus Stitz, 1933
Odontomachus philippinus Emery, 1893
†Odontomachus pseudobauri (De Andrade, 1994)
Odontomachus relictus Deyrup & Cover, 2004
Odontomachus rixosus Smith, 1857
Odontomachus ruficeps Smith, 1858 (Australia)
Odontomachus rufithorax Emery, 1911
Odontomachus ruginodis Smith, 1937
Odontomachus saevissimus Smith, 1858
Odontomachus scalptus Brown, 1978
Odontomachus schoedli Sorger & Zettel, 2011
Odontomachus scifictus Sorger & Zettel, 2011
Odontomachus silvestrii W.M. Wheeler, 1927
Odontomachus simillimus F. Smith, 1858 (Australia, Fiji, etc.)
†Odontomachus spinifer De Andrade, 1994
Odontomachus spissus Kempf, 1962
Odontomachus sumbensis Brown, 1976
Odontomachus tensus Wang, 1993
Odontomachus testaceus Emery, 1897
Odontomachus troglodytes Santschi, 1914 (Africa, Madagascar, Inner Seychelles)
 Odontomachus turneri Forel, 1900 (Australia)
Odontomachus tyrannicus Smith, 1859
Odontomachus xizangensis Wang, 1993
Odontomachus yucatecus Brown, 1976

Loài xâm lấn
Loài kiến bẫy hàm Odontomachus haematodus đang đe xọa và xâm lấn nước Mỹ với số lượng lớn dù vốn có nguồn gốc ở Nam Mỹ, nhưng gần đây lan truyền rộng dọc theo bờ biển vùng Vịnh Mississippi. Loài kiến bẫy hàm khổng lồ đang lan rộng trên khắp nước Mỹ. Thực tế loài này lan rộng và gia tăng lãnh thổ mà không ai để ý.

Chú thích

Tham khảo

 Patek SN, Baio JE, Fisher BL, Suarez AV (ngày 22 tháng 8 năm 2006). "Multifunctionality and mechanical origins: Ballistic jaw propulsion in trap-jaw ants" (PDF). Proceedings of the National Academy of Sciences 103 (34): 12787–12792. doi:10.1073/pnas.0604290103. PMC 1568925. PMID 16924120. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2008.
 "Powerful Trap-jaw Ants are Gaining Ground in the Southeastern United States" (bằng tiếng Anh). Entomology Today. ngày 20 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014. "One species called Odontomachus haematodus was unofficially recorded in Alabama back in 1956. But now researchers have officially confirmed that the species has spread across the Gulf Coast, at least as far east as Pensacola, Florida."
 "Powerful Trap-jaw Ants are Gaining Ground in the Southeastern United States" (bằng tiếng Anh). Entomology Today. ngày 20 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014. "As recently as a few years ago, another species called Odontomachus ruginodis was thought to be confined to the Orlando region, and points south. But now Sorger has confirmed a record of ruginodis more than a hundred miles north of Orlando, in Gainesville, Florida."
 "Powerful Trap-jaw Ants are Gaining Ground in the Southeastern United States" (bằng tiếng Anh). Entomology Today. ngày 20 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014. "Not all of the trap-jaw species are on the move, however. Sorger also studies Odontomachus relictus, a species that is found only in endangered scrub habitat on central Florida’s ancient sand ridges."

Liên kết ngoài
 Mississippi Entomology Museum: Pictures of worker and male O. haematodus
 Ant's super-fast bite is a built-in 'ejector seat' 
 Ferocious ants bite like a bullet - BBC News, ngày 21 tháng 8 năm 2006. Elli Leadbeater. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2006
 Man-trap jaws make ant fastest predator - Scotsman, ngày 22 tháng 8 năm 2006. John Von Radowitz. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2006

Kiến