Polyphaga

Polyphaga là một trong năm phân bộ của bộ bọ cánh cứng, và là phân bộ đông đảo nhất, với sáu nhánh (phân thứ bộ) chia thành 17 liên họ, 152 họ và khoảng hơn 300.000 loài, chiếm xấp xỉ 90% số loài của bộ.

Tên gọi Polyphaga bắt nguồn ghép 2 từ tiếng Hy Lạp poly-, nghĩa là 'nhiều', và phagein, nghĩa là 'ăn'; có thể hiểu nôm na đây là phân bộ bọ cánh cứng ăn nhiều thể loại thức ăn.

Đặc điểm chính

Sinh thái

Phân loại

Phân thứ bộ Bostrichiformia 
Phân thứ bộ Bostrichiformia chứa liên họ duy nhất Bostrichoidea được chia thành 4-5 họ
 Bostrichoidea
 Họ Anobiidae
 Họ Bostrichidae
 Họ Dermestidae
 Họ Endecatomidae
 Họ Ptinidae

Phân thứ bộ Cucujiformia 

 Liên họ Chrysomeloidea
 Họ Cerambycidae
 Họ Chrysomelidae
 Họ Disteniidae
 Họ Megalopodidae
 Họ Orsodacnidae
 Họ Oxypeltidae
 Họ Vesperidae
 Liên họ Cleroidea
 Họ Acanthocnemidae
 Họ Chaetosomatidae
 Họ Cleridae
 Họ Mauroniscidae
 Họ Melyridae
 Họ Metaxinidae
 Họ Phloiophilidae
 Họ Phycosecidae
 Họ Prionoceridae
 Họ Thanerocleridae
 Họ Trogossitidae
 Liên họ Cucujoidea
 Họ Agapythidae - Akalyptoischiidae - Alexiidae - Biphyllidae - Boganiidae - Bothrideridae - Byturidae - Cavognathidae - Cerylonidae - Coccinellidae - Corylophidae - Cryptophagidae - Cucujidae - Cybocephalidae - Cyclaxyridae - Discolomatidae - Endomychidae - Erotylidae - Helotidae - Hobartiidae - Kateretidae - Laemophloeidae - Lamingtoniidae - Latridiidae - Monotomidae - Myraboliidae - Nitidulidae - Passandridae - Phalacridae - Phloeostichidae - Priasilphidae - Propalticidae - Protocucujidae - Silvanidae - Smicripidae - Sphindidae - Tasmosalpingidae - †Tetrameropseidae
 Liên họ Curculionoidea
 Họ Anthribidae - Attelabidae - Belidae - Brachyceridae - Brentidae - Caridae - Curculionidae - Dryophthoridae - Nemonychidae - †Ulyanidae
 Liên họ Lymexyloidea
 Họ Lymexylidae
 Liên họ Tenebrionoidea
 Họ Aderidae - Anthicidae - Archeocrypticidae - Boridae - Chalcodryidae - Ciidae - Ischaliidae - Melandryidae - Meloidae - Mordellidae - Mycetophagidae - Mycteridae - Oedemeridae - Promecheilidae - Prostomidae - Pterogeniidae - Pyrochroidae - Pythidae - Ripiphoridae - Salpingidae - Scraptiidae - Stenotrachelidae - Synchroidae - Tenebrionidae - Tetratomidae - Trachelostenidae - Trictenotomidae - Ulodidae - Zopheridae

Phân thứ bộ Derodontiformia 
Gồm 3 họ trong liên họ duy nhất Derodontoidea
 Họ Derodontidae
 Họ Jacobsoniidae
 Họ Nosodendridae

Phân thứ bộ Elateriformia 

Gồm 5 liên họ:
 Liên họ Buprestoidea
 Họ Buprestidae
 Họ Schizopodidae
 Liên họ Byrrhoidea
 Họ Byrrhidae
 Họ Callirhipidae
 Họ Chelonariidae
 Họ Cneoglossidae
 Họ Dryopidae
 Họ Elmidae
 Họ Eulichadidae
 Họ Heteroceridae
 Họ Limnichidae
 Họ Lutrochidae
 Họ Psephenidae
 Họ Ptilodactylidae
 Liên họ Dascilloidea
 Họ Dascillidae
 Họ Rhipiceridae
 Liên họ Elateroidea
 Họ Artematopodidae
 Họ Brachypsectridae
 Họ Cantharidae
 Họ Cerophytidae
 Họ Elateridae
 Họ Eucnemidae
 Họ Lampyridae
 Họ Lycidae
 Họ Omalisidae
 Họ Omethidae
 Họ Phengodidae
 Họ Plastoceridae
 Họ Rhagophthalmidae
 Họ Rhinorhipidae
 Họ Telegeusidae
 Họ Throscidae
 Họ †Berendtimiridae
 Họ †Electrapatidae
 Họ †Praelateriidae
 Liên họ Scirtoidea
 Họ Clambidae
 Họ Decliniidae
 Họ Eucinetidae
 Họ Scirtidae
 Họ †Elodophthalmidae
 Họ †Mesocinetidae

Phân thứ bộ Scarabaeiformia 

1 liên họ Scarabaeoidea chia thành 16 họ:
 Họ Belohinidae
 Họ Diphyllostomatidae
 Họ Geotrupidae
 Họ Glaphyridae
 Họ Glaresidae
 Họ Hybosoridae
 Họ Lucanidae
 Họ Ochodaeidae
 Họ Passalidae
 Họ Pleocomidae
 Họ Scarabaeidae
 Họ Trogidae
 Họ †Alloioscarabaeidae
 Họ †Lithoscarabaeidae
 Họ †Paralucanidae
 Họ †Septiventeridae

Phân thứ bộ Staphyliniformia 

3 liên họ:
 Liên họ Histeroidea
 Họ Histeridae
 Họ Sphaeritidae
 Họ Synteliidae
 Liên họ Hydrophiloidea
 Họ Epimetopidae
 Họ Georissidae
 Họ Helophoridae
 Họ Hydrochidae
 Họ Hydrophilidae
 Họ Spercheidae
 Liên họ Staphylinoidea
 Họ Agyrtidae
 Họ Hydraenidae
 Họ Leiodidae
 Họ Ptiliidae
 Họ Silphidae
 Họ Staphylinidae

Phát sinh chủng loài

Tiến hóa

Một vài kỷ lục 

Bọ cánh cứng Goliath Goliathus goliatus thuộc Họ Bọ hung Scarabaeidae (tên chi và tên loài lấy theo một dũng sĩ khổng lồ của dân tộc Philistines Goliath) với kích thước lên đến 110 mm, 70-100 g, được ghi nhận là loài côn trùng nặng nhất thế giới.

Loài xâm hại

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài