Chi Dứa dại

Chi Dứa dại (danh pháp khoa học: Pandanus) là một chi thực vật có hoa trong họ Dứa dại (Pandanaceae), được Sydney Parkinson mô tả khoa học đầu tiên năm 1773. Chi này phân bố rộng rãi ở cựu thế giới, được tìm thấy nhiều ở Madagascar và Malaysia, và có trên 600 loài đã được công nhận. Năm 2012, dựa vào phân tích kiểu hình và giải trình tự DNA, một số loài thuộc chi Pandanus, phân chi Acrostigma đã được tách biệt thành chi Benstonea.

Các loài
Theo Thực vật chí Thế giới Trực tuyến (WFO), tính đến nay có 605 loài, 21 thứ, 2 phân loài và 1 dạng thuộc Chi Dứa dại. Ở Việt Nam, có 20 loài đã được tìm thấy.

 Pandanus aldabraensis H.St.John
 Pandanus amaryllifolius Roxb. ex Lindl. - Lá dứa; Lá nếp; Dứa thơm
 Pandanus balfourii Martelli
 Pandanus barkleyi Balf.f.
 Pandanus bipollicaris H.St.John - Dứa chót chẻ
 Pandanus boninensis Warb.
 Pandanus candelabrum P.Beauv.
 Pandanus capusii Martelli - Dứa nhím
 Pandanus carmichaelii R.E.Vaughan & Wiehe
 Pandanus ceratostigma Martelli - Dứa Nha Trang
 Pandanus ceylanicus Solms
 Pandanus christmatensis Martelli
 Pandanus clandestinus Stone
 Pandanus conglomeratus Balf.f.
 Pandanus corniferus H.St.John - Dứa sừng
 Pandanus conoideus Lam.
 Pandanus decastigma B.C.Stone
 Pandanus decipiens Martelli
 Pandanus decumbens Solms
 Pandanus drupaceus Thouars
 Pandanus elatus Ridl.
 Pandanus eydouxia Balf.f.
 Pandanus fanningensis H.St.John
 Pandanus fibrosus Gagnep. - Dứa nước
 Pandanus forsteri C.Moore & F.Muell.
 Pandanus furcatus Roxb. - Dứa dạng nĩa
 Pandanus gabonensis Huynh
 Pandanus glaucocephalus R.E.Vaughan & Wiehe
 Pandanus halleorum B.C.Stone
 Pandanus heterocarpus Balf.f.
 Pandanus horizontalis St. John - Dứa nuốm ngang
 Pandanus iceryi Horne ex Balf.f.
 Pandanus incertus R.E.Vaughan & Wiehe
 Pandanus joskei Horne ex Balf.f.
 Pandanus julianettii Martelli - karuka
 Pandanus kaida Kurz - Dứa dại; Dứa kaida
 Pandanus kajui Beentje
 Pandanus lacuum H.St.John ex B.C.Stone
 Pandanus laxespicatus Martelli
 Pandanus livingstonianus Rendle
 Pandanus leram Jones ex Voigt
 Pandanus microcarpus Balf.f.
 Pandanus montanus Bory
 Pandanus multispicatus Balf.f.
 Pandanus multidrupaceus St. John. - Dứa nhiều nhân
 Pandanus nanofrutex B.C.Stone - Dứa bụi nhỏ
 Pandanus odorifer (Forssk.) Kuntze
 Pandanus obeliscus Thouars
 Pandanus palustris Thouars
 Pandanus parvicentralis Huynh
 Pandanus prostratus Balf.f.
 Pandanus pyramidalis Barkly ex Balf.f.
 Pandanus rigidifolius R.E.Vaughan & Wiehe
 Pandanus sechellarum Balf.f.
 Pandanus spathulatus Martelli
 Pandanus spiralis R.Br.
 Pandanus tectorius Parkinson ex Du Roi - Dứa gỗ; Dứa dại gỗ
 Pandanus tenuifolius Balf f.
 Pandanus teuszii Warb.
 Pandanus thomensis Henriq.
 Pandanus tonkinensis B.C.Stone - Dứa Bắc Bộ; Dứa dại
 Pandanus urophyllus Hance - Dứa đuôi; Dứa dại; Dứa chẻ
 Pandanus utilis Bory - Dứa dại
 Pandanus vandermeeschii Balf.f.
 Pandanus verecundus Stone

Chú thích

Tham khảo

Germplasm Resources Information Network: Pandanus 
Sorting Pandanus names
Wagner, W. L., Herbst, D. R., & Sohmer, S. H. (1990). Manual of the flowering plants of Hawai`i.
Pandanus species of the Wet Tropics of Queensland, Australia   photos and text by Dave Kimble
Pneumatophores on Pandanus solms-laubachii  - photo essay
 Northernmost pandanus in the world,  in the Azores Islands, photo.
Pandanus simplex fruit eaten by Varanus olivaceus, Polillo Island, Philippines. 
"Hala: The Hawaiian Aphrodisiac"  Article by Shannon Wianecki describing Hawaiian cultural uses for pandanus. Maui No Ka 'Oi Magazine Volume 15 Number. 1 (Jan 2011).

Liên kết ngoài

Picture Gallery of Pandan leaves
Biological Analytics of Pandan 

Chi thực vật
Chi Dứa dại
Cây thuốc
P