Tiếng Zaza

Tiếng Zaza - còn gọi là tiếng Kirmanj, tiếng Kird hoặc tiếng Diml - là ngôn ngữ được nói chủ yếu ở phía đông Thổ Nhĩ Kỳ. Tiếng Zaza là một phần của nhóm Tây, ngữ chi Iran, ngữ hệ Ấn-Âu. Ngôn ngữ này có nhiều điểm chung về đặc điểm, cấu trúc và từ vựng với tiếng Gora, đồng thời cũng có một số nét tương đồng với tiếng Talysh và các ngôn ngữ Caspi khác. Theo Ethnologue (dẫn lại Paul (1998)) thì số người dùng ngôn ngữ này nằm trong khoảng 1,5 - 2,5 triệu người. Theo Nevins, số người nói tiếng Zaza là từ 2 đến 4 triệu.

Phân loại 
Từ góc độ ngôn ngữ nói thì họ hàng gần nhất với tiếng Zaza là tiếng Mazandaran, tiếng Hewram, tiếng Gilak và các ngôn ngữ Caspi khác. Tuy nhiên, việc phân loại tiếng Zaza lại hàm chứa vấn đề chính trị. Một số ít nhà ngôn ngữ học cho rằng tiếng Zaza là phương ngữ con của tiếng Kurd.

Phương ngữ 
Tiếng Zaza gồm một số phương ngữ chính:
 Zaza Bắc: được nói tại các tỉnh Tunceli, Erzincan, Erzurum, Sivas, Gumushane, Mus (Varto), Kayseri (Sariz).
Các phương ngữ con là:
Tây-Dersim
Đông-Dersim
Varto
Các phương ngữ vùng biên giới như Sarız và Koçgiri
 Zaza Nam: được nói tại các tỉnh Şanlıurfa (Siverek), Diyarbakır (Cermik, Egil), Adiyaman, Malatya
Các phương ngữ con là:
Siverek
Cermik, Gerger
Các phương ngữ vùng biên giới như Mutki và Aksaray

Bảng chữ cái
Bảng chữ cái Zaza gồm 31 chữ cái:
{| class="wikitable"
|- style="font-weight:bold;"
! Chữ cái
| Aa || Bb || Cc || Çç || Dd || Ee || Êê || Ff || Gg || Hh || Ii || Îî || Jj || Kk || Ll || Mm || Nn || Oo || Pp || Qq || Rr || Ss || Şş || Tt || Uu || Ûû || Vv || Ww || Xx || Yy || Zz || Ž

Thư mục 

 Arslan, İlyas. 2016. Verbfunktionalität und Ergativität in der Zaza-Sprache. Dissertation, Universität Düsseldorf.
 Blau, Gurani et Zaza in R. Schmitt, ed., Compendium Linguarum Iranicarum, Wiesbaden, 1989, , pp. 336–40 (About Daylamite origin of Zaza-Guranis)
 Gajewski, Jon. (2004)  "Zazaki Notes" Massachusetts Institute of Technology.
 Gippert, Jost. (1996) "Historical Development of Zazaki"  University of Frankfurt
 Haig, Geoffrey. and Öpengin, Ergin. "Introduction to Special Issue Kurdish: A critical research overview"  University of Bamberg, Germany
 Larson, Richard. and Yamakido, Hiroko. (2006) "Zazaki as Double Case-Marking"  Stony Brook University and University of Arizona.
 Lynn Todd, Terry. (1985) "A Grammar of Dimili" University of Michigan
 Mesut Keskin, Zur dialektalen Gliederung des Zazaki. Magisterarbeit, Frankfurt 2008.  (PDF)
 
 Paul, Ludwig. (1998)  "The Position of Zazaki Among West Iranian languages"  University of Hamburg
 Werner, Brigitte . (2007) "Features of Bilingualism in the Zaza Community"  Marburg, Germany

Liên kết ngoài

 Người Zaza và nền văn học tiếng Zaza
 Lịch sử Zaza và tiếng Zaza
 Trung tâm Nghiên cứu Hàn lâm tiếng Zaza
 Dimli, Ethnologue
 Kirmanjki, Ethnologue
 ZazaPress (tiếng Zaza, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Anh, tiếng Thụy Điển)
 Viện tiếng Zaza (tiếng Đức, tiếng Zaza, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ)
 Học trực tuyến tiếng Zaza , MIT OpenCourseWare

Ngôn ngữ tại Thổ Nhĩ Kỳ
Ngôn ngữ Tây Bắc Iran