William xứ Ockham

William xứ Ockham (sinh khoảng 1287, mất khoảng 1347) là nhà thầy tu dòng Francis và triết gia kinh viện người Anh, sinh tại Ockham thuộc hạt Surrey nước Anh. Ông là một nhà tư tưởng hàng đầu vào thời đại mình và đã có cống hiến cho các môn thần học, logic cũng như chính trị, tuy nhiên ngày nay chủ yếu được nhớ đến với nguyên lý Dao cạo Ockham áp dụng trong triết học và khoa học, với nội dung rằng trong các lý thuyết để diễn dịch một thực kiện, lý thuyết càng đơn giản càng có khả năng đúng đắn. Ông được coi là một trong những nhà logic học vĩ đại nhất mọi thời đại.

Cuộc đời
William xứ Ockham sinh ra ở Ockham, Surrey, năm 1287. Ông học tiểu học tại London House of the Greyfriars. Người ta tin rằng sau đó ông theo học thần học tại Đại học Oxford từ năm 1309 đến năm 1321, nhưng trong khi hoàn thành tất cả các yêu cầu để lấy bằng thạc sĩ thần học, ông chưa bao giờ được phong làm nhiếp chính. Vì điều này, ông đã có được danh hiệu kính trọng Venerabilis Inceptor, hay "Người mới bắt đầu đáng kính" (người khởi xướng là một sinh viên được chính quyền trường đại học chính thức nhận vào hàng ngũ giáo viên). 

Trong thời Trung Cổ, tác phẩm Sentences của nhà thần học Peter Lombard (1150) đã trở thành một tác phẩm tiêu chuẩn của thần học, và nhiều học giả thần học đầy tham vọng đã viết bình luận về tác phẩm này. William xứ Ockham nằm trong số những nhà bình luận học thuật này. Tuy nhiên, bài bình luận của William không được các đồng nghiệp của ông, hoặc các nhà chức trách Giáo hội đón nhận nồng nhiệt. Năm 1324, bài bình luận của ông bị thượng hội đồng giám mục lên án là không chính thống, và ông được lệnh tới Avignon, Pháp, để bào chữa cho mình trước tòa án giáo hoàng.

Một cách hiểu khác, do George Knysh đề xuất gần đây, gợi ý rằng ban đầu ông được bổ nhiệm ở Avignon với tư cách là giáo sư triết học tại trường dòng Phan Sinh, và những khó khăn về kỷ luật của ông không bắt đầu cho đến năm 1327. Người ta thường tin rằng những cáo buộc này là do Chưởng ấn Oxford John Lutterell đưa ra. Tổng Phục vụ dòng Phanxicô, Michael xứ Cesena, đã được triệu tập đến Avignon, để trả lời các cáo buộc dị giáo. Một ủy ban thần học đã được yêu cầu xem xét Bài bình luận về các câu của ông ấy, và chính trong thời gian này, William xứ Ockham thấy ông tham gia vào một cuộc tranh luận khác. Michael xứ Cesena đã yêu cầu William xem xét các lập luận xung quanh sự nghèo khó của các Tông đồ. Các tu sĩ dòng Phanxicô tin rằng Chúa Giê-su và các tông đồ của ngài không sở hữu tài sản riêng hay chung, và Quy tắc của Thánh Phanxicô ra lệnh cho các thành viên của dòng tuân theo thực hành này. Điều này khiến họ xung đột với Giáo hoàng John XXII.

Do sự tấn công của giáo hoàng vào Quy tắc của Thánh Phanxicô, William xứ Ockham, Michael xứ Cesena và các tu sĩ dòng Phanxicô hàng đầu khác đã trốn khỏi Avignon vào ngày 26 tháng 5 năm 1328, và cuối cùng lánh nạn trong triều đình của Hoàng đế La Mã Thần thánh Louis IV của Bavaria, người cũng là tham gia tranh chấp với giáo hoàng, và trở thành người bảo trợ của William. Sau khi nghiên cứu các tác phẩm của Đức Gioan XXII và các tuyên bố trước đó của giáo hoàng, William đã đồng ý với Đức Tổng Phục vụ. Để đổi lại sự bảo vệ và bảo trợ, William đã viết các luận thuyết ủng hộ Hoàng đế Louis có quyền kiểm soát tối cao đối với nhà thờ và nhà nước trong Đế chế La Mã Thần thánh. "Vào ngày 6 tháng 6 năm 1328, William chính thức bị rút phép thông công vì đã rời Avignon mà không được phép," và William lập luận rằng Đức Gioan XXII là một kẻ dị giáo vì đã tấn công học thuyết về sự nghèo khó của Tông đồ và Quy tắc của Thánh Phanxicô, vốn đã được các nhà lãnh đạo trước đó tán thành. Triết học của William xứ Ockham chưa bao giờ bị chính thức lên án là dị giáo.

Ông đã dành phần lớn thời gian còn lại của cuộc đời mình để viết về các vấn đề chính trị, bao gồm quyền hạn và quyền tương đối của các thế lực tinh thần và thế tục. Sau cái chết của Michael xứ Cesena vào năm 1342, William trở thành lãnh đạo của một nhóm nhỏ những người bất đồng chính kiến ​​của dòng Phanxicô sống lưu vong với Louis IV. William xứ Ockham qua đời (trước khi dịch hạch bùng phát) vào ngày 9 tháng 4 năm 1347.

Tư tưởng triết học 
Về chủ nghĩa kinh viện, William xứ Ockham chủ trương cải cách cả về phương pháp lẫn nội dung, mục đích là đơn giản hóa. William đã kết hợp nhiều công việc của một số nhà thần học trước đó, đặc biệt là Duns Scotus. Từ Duns Scotus, William xứ Ockham bắt nguồn từ quan điểm của ông về sự toàn năng thần thánh, quan điểm về ân sủng và sự biện minh, phần lớn nhận thức luận[cần dẫn nguồn] và niềm tin đạo đức của ông. Tuy nhiên, ông cũng phản ứng và chống lại Scotus trong các lĩnh vực tiền định, sự đền tội, sự hiểu biết của ông về những điều phổ quát, sự phân biệt chính thức của ông ex parte rei (nghĩa là "được áp dụng cho những thứ được tạo ra") và quan điểm của ông về sự tiết kiệm được gọi là Dao cạo Occam.

Niềm tin và lý trí 
William xứ Ockham tán thành chủ nghĩa tín ngưỡng, nói rằng "chỉ có đức tin mới cho chúng ta tiếp cận với các chân lý thần học. Đường lối của Chúa không mở ra cho lý trí, vì Chúa đã tự do lựa chọn để tạo ra một thế giới và thiết lập một con đường cứu rỗi bên trong nó ngoài bất kỳ quy luật cần thiết nào rằng logic hoặc lý trí của con người có thể khám phá ra." Ông tin rằng khoa học là vấn đề khám phá và coi Chúa là sự cần thiết duy nhất của bản thể học. Tầm quan trọng của ông là với tư cách là một nhà thần học có mối quan tâm phát triển mạnh mẽ đối với phương pháp logic, và cách tiếp cận của ông mang tính phê phán hơn là xây dựng hệ thống.

Chủ nghĩa duy danh 
William xứ Ockham là người tiên phong của chủ nghĩa duy danh, và một số người coi ông là cha đẻ của nhận thức luận hiện đại, vì lập trường được lập luận mạnh mẽ của ông rằng chỉ có các cá nhân tồn tại, chứ không phải là các phổ quát, bản chất hoặc hình thức siêu cá nhân, và rằng các phổ quát là sản phẩm của sự trừu tượng. từ các cá nhân bởi tâm trí con người và không có sự tồn tại ngoài tinh thần. Ông phủ nhận sự tồn tại thực sự của các vũ trụ siêu hình và chủ trương giảm thiểu bản thể luận.

William of Ockham đôi khi được coi là người ủng hộ chủ nghĩa khái niệm hơn là chủ nghĩa duy danh, vì trong khi những người theo chủ nghĩa duy danh cho rằng những cái phổ quát chỉ là những cái tên, tức là các từ chứ không phải là những thực tại tồn tại, thì những người theo chủ nghĩa khái niệm lại cho rằng chúng là những khái niệm tinh thần, tức là những cái tên là tên của những khái niệm tồn tại , mặc dù chỉ trong tâm trí. Do đó, khái niệm phổ quát có đối tượng của nó không phải là một thực tại tồn tại ở thế giới bên ngoài chúng ta, mà là một biểu tượng bên trong vốn là sản phẩm của chính sự hiểu biết và cái "giả định" trong tâm trí những sự vật mà tâm trí gán cho nó; nghĩa là, tạm thời nó giữ vị trí của những thứ mà nó đại diện. Nó là thuật ngữ của hành động phản ánh của tâm trí. Do đó, cái phổ quát không phải là một từ đơn thuần, như Roscelin đã dạy, cũng không phải là một bài giảng, như Peter Abelard đã chủ trương, cụ thể là từ được sử dụng trong câu, mà là sự thay thế tinh thần cho những sự vật có thật, và là thuật ngữ của quá trình phản ánh. Vì lý do này, William đôi khi còn được gọi là "Người theo thuyết kết thúc", để phân biệt ông với người theo chủ nghĩa duy danh hoặc người theo chủ nghĩa khái niệm.

William xứ Ockham là một nhà thần học tự nguyện tin rằng nếu Chúa muốn, thì ngài có thể nhập thể thành một con lừa hoặc một con bò, hoặc thậm chí là cả một con lừa và một con người cùng một lúc. Ông bị các nhà thần học và triết gia đồng nghiệp chỉ trích vì niềm tin này.

Suy luận hiệu quả 
Một đóng góp quan trọng mà ông đã thực hiện cho khoa học hiện đại và văn hóa trí tuệ hiện đại là lập luận hiệu quả với nguyên tắc phân tích trong giải thích và xây dựng lý thuyết được gọi là dao cạo Occam. Câu châm ngôn này, được giải thích bởi Bertrand Russell, nói rằng nếu một người có thể giải thích một hiện tượng mà không giả định thực thể giả định này hay thực thể giả định kia, thì không có cơ sở để giả định nó, tức là người ta phải luôn chọn cách giải thích theo cách ít nhất. nguyên nhân có thể, các yếu tố, hoặc các biến. Ông biến điều này thành một mối quan tâm đối với sự tiết kiệm bản thể học; nguyên tắc nói rằng người ta không nên nhân các thực thể vượt quá mức cần thiết—Entia non sunt multiplicanda sine necessitate—mặc dù công thức nổi tiếng này của nguyên tắc không được tìm thấy trong bất kỳ tác phẩm nào còn tồn tại của William. Ông trình bày nó như sau: "Vì không có gì nên được khẳng định mà không có lý do đưa ra, trừ khi nó tự hiển nhiên (theo nghĩa đen, được biết thông qua chính nó) hoặc được biết bằng kinh nghiệm hoặc được chứng minh bởi thẩm quyền của Kinh thánh." Đối với William xứ Ockham, thực thể thực sự cần thiết duy nhất là Chúa; mọi thứ khác là ngẫu nhiên. Do đó, ông không chấp nhận nguyên tắc đủ lý do, bác bỏ sự phân biệt giữa bản chất và sự tồn tại, đồng thời phản đối học thuyết của chủ nghĩa Tôma về trí năng chủ động và thụ động. Chủ nghĩa hoài nghi của ông mà yêu cầu phân tích bản thể học của ông dẫn đến xuất hiện trong học thuyết của ông rằng lý trí con người không thể chứng minh được sự bất tử của linh hồn; cũng như sự tồn tại, sự thống nhất và vô hạn của Chúa. Ông giảng dạy những chân lý này chỉ được chúng ta biết nhờ mặc khải.

Triết học tự nhiên 
William đã viết rất nhiều về triết học tự nhiên, trong đó có một bài bình luận dài về Vật lý học của Aristotle. Theo nguyên tắc phân tích bản thể luận, ông cho rằng chúng ta không cần cho phép các thực thể thuộc cả mười phạm trù của Aristotle; do đó, chúng ta không cần phạm trù số lượng, vì các thực thể toán học không "có thật". Toán học phải được áp dụng cho các phạm trù khác, chẳng hạn như phạm trù chất hoặc phẩm chất, do đó dự đoán được sự phục hưng của khoa học hiện đại trong khi vi phạm lệnh cấm chuyển hóa của Aristoteles.

Lý thuyết về kiến ​​thức 
Về lý thuyết tri thức, William đã bác bỏ lý thuyết kinh viện về loài, vì không cần thiết và không được kinh nghiệm hỗ trợ, ủng hộ lý thuyết trừu tượng. Đây là một sự phát triển quan trọng trong nhận thức luận cuối thời trung cổ. Ông cũng phân biệt giữa nhận thức trực quan và trừu tượng; nhận thức trực quan phụ thuộc vào sự tồn tại hay không tồn tại của đối tượng, trong khi nhận thức trừu tượng "trừu tượng hóa" đối tượng khỏi vị từ tồn tại. Các nhà phiên dịch vẫn chưa quyết định về vai trò của hai loại hoạt động nhận thức này.

Lý luận chính trị 
William xứ Ockham cũng ngày càng được công nhận là người có đóng góp quan trọng cho sự phát triển của các tư tưởng hiến pháp phương Tây, đặc biệt là tư tưởng của chính phủ có trách nhiệm hạn chế. Ông là một trong những tác giả thời trung cổ đầu tiên ủng hộ hình thức tách biệt nhà thờ/nhà nước, và có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển ban đầu của khái niệm quyền tài sản. Ý tưởng chính trị của ông được coi là "tự nhiên" hoặc "thế tục", ủng hộ chủ nghĩa chuyên chế thế tục. Các quan điểm về trách nhiệm giải trình của chế độ quân chủ được tán thành trong Đối thoại của ông (được viết từ năm 1332 đến 1347) đã ảnh hưởng lớn đến phong trào Công đồng và hỗ trợ cho sự xuất hiện của các hệ tư tưởng dân chủ.

William lập luận về sự tách biệt hoàn toàn giữa quy tắc tâm linh và quy tắc trần thế. Ông cho rằng giáo hoàng và các giáo sĩ không có quyền hoặc cơ sở nào để cai trị thế tục giống như có tài sản, trích dẫn 2 Ti-mô-thê 2: 4. Điều đó chỉ thuộc về những người cai trị trần gian, những người cũng có thể buộc tội giáo hoàng về tội ác, nếu cần.

Sau sự sa ngã của con người, Đức Chúa Trời đã ban cho loài người, kể cả những người không theo đạo Cơ đốc, hai quyền: quyền sở hữu tư nhân và quyền thiết lập những người cai trị của họ, những người phải phục vụ lợi ích của người dân chứ không phải một số lợi ích đặc biệt. Do đó, ông đã đi trước Thomas Hobbes trong việc xây dựng lý thuyết khế ước xã hội cùng với các học giả trước đó.

William of Ockham nói rằng các tu sĩ dòng Phanxicô tránh cả sở hữu tư nhân và sở hữu chung bằng cách sử dụng hàng hóa, bao gồm thực phẩm và quần áo, mà không có bất kỳ quyền nào, chỉ với usus facti, quyền sở hữu vẫn thuộc về người tặng vật phẩm hoặc giáo hoàng. Những đối thủ của họ, chẳng hạn như Giáo hoàng John XXII, đã viết rằng việc sử dụng mà không có bất kỳ quyền sở hữu nào không thể được biện minh: "Không thể có một hành động bên ngoài nào có thể công bằng nếu người đó không có quyền làm điều đó."

Do đó, những tranh cãi về dị giáo của các tu sĩ dòng Phanxicô đã khiến William xứ Ockham và những người khác hình thành một số nguyên tắc cơ bản của lý thuyết kinh tế và lý thuyết về quyền sở hữu.

Logic 
Về logic, William xứ Ockham đã viết ra bằng lời các công thức mà sau này được gọi là các định luật De Morgan, và ông suy ngẫm về logic bậc ba, tức là một hệ thống logic có ba giá trị chân lý; một khái niệm sẽ được sử dụng lại trong logic toán học của thế kỷ 19 và 20. Những đóng góp của ông cho ngữ nghĩa học, đặc biệt là cho lý thuyết định vị của giả định, vẫn đang được các nhà logic học nghiên cứu. William of Ockham có lẽ là nhà logic học đầu tiên xử lý các thuật ngữ trống rỗng trong tam đoạn luận của Aristotle một cách hiệu quả; ông đã nghĩ ra một ngữ nghĩa thuật ngữ trống hoàn toàn phù hợp với tam đoạn luận. Cụ thể, một đối số hợp lệ theo ngữ nghĩa của William khi và chỉ khi nó hợp lệ theo Phân tích trước đó.

Tư tưởng thần học

Thẩm quyền nhà thờ 
William xứ Ockham phủ nhận tính không thể sai lầm của giáo hoàng và thường mâu thuẫn với giáo hoàng. Kết quả là, một số nhà thần học đã coi ông như một người theo đạo Tin Lành. Tuy nhiên, bất chấp mâu thuẫn với giáo hoàng, ông không từ bỏ Giáo hội Công giáo La Mã. Ockham cũng cho rằng các hội đồng của Giáo hội có thể sai lầm, ông cho rằng bất kỳ cá nhân nào cũng có thể sai lầm trong các vấn đề về đức tin, và các hội đồng bao gồm nhiều cá nhân có thể sai lầm cũng có thể sai lầm. Do đó, ông báo trước một số yếu tố trong quan điểm của Luther về sola scriptura.

Nhà thờ và Nhà nước 
Ockham đã dạy về sự tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước, tin rằng giáo hoàng và hoàng đế nên tách biệt.

Sự khó nghèo tông đồ 
Ockham vận động cho sự nghèo khó tự nguyện.

Linh hồn 
Ockham phản đối Giáo hoàng John XXII về câu hỏi về Tầm nhìn Hạnh phúc. John đã đề xuất rằng linh hồn của các Kitô hữu không được tận hưởng thị kiến về Thiên Chúa ngay lập tức, mà thị kiến như vậy sẽ bị hoãn lại cho đến ngày phán xét cuối cùng.

Văn học Ockhamism / chủ nghĩa duy danh 
William xứ Ockham và các tác phẩm của ông đã được thảo luận là có thể có ảnh hưởng đến một số nhân vật và tác phẩm văn học cuối thời trung cổ, đặc biệt là Geoffrey Chaucer, cũng như Jean Molinet, nhà thơ Gawain, François Rabelais, John Skelton, Julian xứ Norwich, York và Townely Plays , và những chuyện tình lãng mạn thời Phục hưng. Chỉ trong một số rất ít trường hợp này mới có thể chứng minh các liên kết trực tiếp với William of Ockham hoặc các văn bản của ông. Sự tương ứng giữa triết học/thần học Ockhamist và Nominalist và các văn bản văn học từ thời trung cổ đến hậu hiện đại đã được thảo luận trong khuôn mẫu học thuật của thuyết duy danh văn học. Erasmus, trong Ca ngợi sự điên rồ, đã chỉ trích ông ta cùng với Duns Scotus là đã châm ngòi cho những tranh cãi không cần thiết trong Giáo hội.

Trong tiểu thuyết 
William xứ Ockham từng là nguồn cảm hứng cho việc tạo ra William xứ Baskerville, nhân vật chính trong tiểu thuyết Tên của đoá hồng của Umberto Eco.

Ảnh hưởng
 Rõ ràng với quan điểm của mình, William đã mở đường cho chủ nghĩa duy nghiệm, hệ quả của chủ nghĩa duy danh là cái mà ông muốn hướng đến. 
 Dao cạo Ockham, một đề xuất nổi tiếng của William, đã có tác dụng rất lớn trong nghiên cứu khoa học

Chú thích

 Mediaeval Logic and Philosophy, maintained by Paul Vincent Spade
 William of Ockham at the Internet Encyclopedia of Philosophy
 William of Ockham biography at University of St Andrews, Scotland
 Dialogus, text translation and studies at British Academy, UK
 The Nominalist Ontology of William of Ockham, with an annotated bibliography
 Richard Utz and Terry Barakat, "Medieval Nominalism and the Literary Questions: Selected Studies." Perspicuitas
 The Myth of Occam's Razor by William M. Thorburn (1918)
 BBC Radio 4 'In Our Time' programme on Ockham Download and listen
 Literature by and about William of Ockham in the German National Library catalogue
 Works by and about William of Ockham in the Deutsche Digitale Bibliothek (German Digital Library)

Sinh thế kỷ 13
Mất thế kỷ 14
Triết gia thế kỷ 14
Triết học Tây phương
Chủ nghĩa kinh viện
Sinh năm 1287
Khoa học thế kỷ 14
Nhà triết học Anh
Mất năm 1347
Người bị Giáo hội Công giáo Rôma phạt vạ tuyệt thông