Miliusa

Chi Song môi (danh pháp khoa học: Miliusa) là chi thực vật có hoa trong họ Annonaceae.

Tên gọi
Các loài có ở Việt Nam được gọi là song môi hay mại liễu.

Mô tả
Cây gỗ hoặc cây bụi mọc thẳng. Cụm hoa mọc ở nách lá hoặc trên nách lá, tụ thành chùm hoặc xim hoa, 1 hoa. Hoa chủ yếu là lưỡng tính. Cuống nhỏ thon, thường thuôn dài. Đế hoa nâng cao, thường có lông tơ dài. Lá đài 3, nhỏ, có nắp, hợp sinh tại đáy. Cánh hoa 6, xếp thành 2 vòng, với mỗi vòng có nắp; các cánh hoa bên ngoài tương tự như lá đài; các cánh hoa bên trong lớn, mọc thẳng, mỏng, đáy hình túi nông và có vấu ngắn, mép ban đầu dính nhau nhưng dễ rời, đỉnh thường cuốn ngoài. Nhị nhiều; mô liên kết hẹp và không che các ngăn bao phấn, đỉnh gần nhọn đột ngột. Lá noãn nhiều, thuôn dài; noãn 1-8 mỗi lá noãn; đầu nhụy hình đầu, hình trứng, hoặc hình cầu. Quả có lá noãn rời; đơn quả nhiều, gần như không cuống đến có hình cuống dài, hình cầu đến hình trứng. Hạt 1 đến một số trong mỗi đơn quả.

Phân bố
Nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á và Australia.

Các loài
Danh sách loài được công nhận lấy theo Plants of the World Online:
 Miliusa amplexicaulis Ridl., 1910
 Miliusa andamanica Finet & Gagnep., 1906
 Miliusa astiana Chaowasku & Kessler, 2014
 Miliusa baillonii Pierre, 1881 - Song môi cuống dài, mại liễu cuống dài, mại liễu Baillon.
 Miliusa balansae Finet & Gagnep., 1906 (đồng nghĩa: M. sinensis) - Mại liễu, mại liễu balansa, song môi, song môi tàu.
 Miliusa banghoiensis Jovet-Ast, 1940 - Mại liễu ba ngòi.
 Miliusa brahei  (F.Muell.) Jessup, 1986
 Miliusa butonensis Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa cambodgensis Chaowasku & Kessler, 2014
 Miliusa campanulata Pierre, 1881 – Mại liễu hoa chuông.
 Miliusa chantaburiana Damth. & Chaowasku, 2018
 Miliusa codonantha Chaowasku, 2013
 Miliusa cuneata Craib, 1912
 Miliusa dioeca  (Roxb.) Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa eupoda  (Miq.) I.M.Turner, 2015
 Miliusa filipes Ridl., 1920
 Miliusa flaviviridis N.V.Page, Poti & K.Ravik., 2015
 Miliusa fragrans Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa fusca Pierre, 1881
 Miliusa glandulifera C.E.C.Fisch., 1926
 Miliusa gokhalaei Ratheesh, Sujanapal, Anil Kumar & Sivad., 2012
 Miliusa hirsuta Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa horsfieldii Baill. ex Pierre, 1881
 Miliusa indica Lesch. ex A.DC., 1832
 Miliusa intermedia Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa koolsii  (Kosterm.) J.Sinclair, 1955
 Miliusa lanceolata Chaowasku & Kessler, 2006
 Miliusa macrocarpa Hook.f. & Thomson, 1855
 Miliusa macropoda Miq., 1865
 Miliusa malnadensis N.V.Page & Nerlekar, 2016
 Miliusa manickamiana Murugan, 2016
 Miliusa mollis Pierre, 1881 (đồng nghĩa: Orophea mollis (Pierre) Bân, 1994) - Mại liễu mềm, tháp hình mềm.
 Miliusa montana Gardner ex Hook.f. & Thomson, 1855
 Miliusa nakhonsiana Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa nilagirica Bedd., 1869
 Miliusa ninhbinhensis Chaowasku & Kessler, 2014 – Mại liễu Ninh Bình.
 Miliusa novoguineensis Mols & Kessler, 2003
 Miliusa paithalmalayana Josekutty, 2015
 Miliusa parviflora Ridl., 1911
 Miliusa pumila Chaowasku, 2014
 Miliusa saccata C.E.C.Fisch., 1926
 Miliusa sahyadrica G.Rajkumar, Alister, Nazarudeen & Pandur., 2016
 Miliusa sclerocarpa Kurz, 1872
 Miliusa sessilis Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa tenuistipitata W.T.Wang, 1957
 Miliusa thailandica Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa thorelii Finet & Gagnep., 1907
 Miliusa tirunelvelica Murugan, Manickam, Sundaresan & Jothi, 2004
 Miliusa tomentosa  (Roxb.) Finet & Gagnep., 1906
 Miliusa traceyi Jessup, 1988
 Miliusa tristis Kurz, 1874
 Miliusa umpangensis Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa velutina Hook.f. & Thomson, 1855 - Song môi lông vàng, mại liễu lông.
 Miliusa velutina var. deviyarina S.M.Rajendran, S.C.Agarwal & H.N.Verma, 2003
 Miliusa vidalii J.Sinclair, 1955
 Miliusa viridiflora Chaowasku & Kessler, 2013
 Miliusa wayanadica Sujanapal, Ratheesh & Sasidh., 2010
 Miliusa wightiana Hook.f. & Thoms., 1855
 Miliusa zeylanica Gardner ex Hook.f. & Thomson, 1855

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo