Định luật Born

Định luật Born là một định luật của cơ học lượng tử cho biết xác suất mà một phép đo trong hệ lượng tử sẽ cho ra một kết quả cho trước.  Định luật được mang tên nhà vật lý Max Born.  Định luật Born là một trong những định luật cốt lõi của vật lý lượng tử.  Tuy nhiên, đến nay chưa có một chứng minh thuyết phục nào cho định luật Born từ những tiên đề khác trong cơ học lượng tử.

Định luật 

Định luật Born khẳng định rằng nếu một đại lượng cần đo ứng với một toán tử Hermit

có phổ rời rạc được đo trong một hệ với hàm sóng chuẩn hóa
 thì
 kết quả của phép đo sẽ là một giá trị riêng  of , và
 xác suất đo được một giá trị riêng  bằng với , ở đó  là phép chiếu trên không gian riêng của  ứng với .
(Trong trường hợp không gian riêng của  ứng với  là không gian một chiều sinh bởi vectơ riêng chuẩn hóa ,  bằng , do đó xác suất  bằng . Vì số phức  được gọi là biên độ xác suất để vectơ trạng thái  được gán cho vectơ riêng , định luật Born thường được hiểu rằng xác suất bằng với bình phương của biên độ (trên thực tế biên độ tự quyết định giá trị phức liên hợp của nó). Nói cách khác, xác suất có thể được viết dưới dạng .)
Trong trường hợp phổ của  không hoàn toàn rời rạc, định lý phổ chứng minh sự tồn tại của phép đo giá trị phép chiếu  nhất định, là phép đo phổ của . Trong trường hợp này,
 xác suất để kết quả của phép đo nằm trong một tập hợp có thể đo được  sẽ được cho bởi .
Nếu được cho một phương trình sóng

cho một đơn hạt không cấu trúc trong không gian vị trí,
có thể nói rằng hàm mật độ xác suất

cho một phép đo vị trí tại thời điểm

sẽ được cho bởi

Lịch sử 

Định luật Born đã được trình bày dưới dạng công thức bởi Born trên một tờ báo xuất bản năm 1926.
Trong bài báo này, Born đã giải phương trình Schrödinger cho một bài toán phân tán và, được truyền cảm hứng từ những thành tựu của Einstein về hiệu ứng quang điện, đã kết luận, trong một chú thích, rằng định luật Born đưa ra cách giải thích duy nhất cho vấn đề. Năm 1954, cùng với Walter Bothe, Born đã được nhận giải Nobel Vật lý.  John von Neumann đã bàn về ứng dụng của thuyết phổ vào định luật Born trong quyển sách của ông xuất bản năm 1932.

Liên kết

Xem thêm
Định lý Gleason

Liên kết ngoài
Quantum Mechanics Not in Jeopardy: Physicists Confirm a Decades-Old Key Principle Experimentally ScienceDaily (ngày 23 tháng 7 năm 2010)

Tham khảo

Đo đạc lượng tử