Trường Hải (nhạc sĩ)

Trường Hải (3 tháng 10 năm 1938 – 11 tháng 6 năm 2021) là một ca sĩ, nhạc sĩ nhạc vàng trước 1975 tại miền Nam Việt Nam và sau này ở hải ngoại. Ông là tác giả một số ca khúc được nhiều người biết đến như Ai, Tình ca người đi biển, Những chiều không có em, Hai cánh phượng buồn.

Tiểu sử 
Ông tên thật là Tạ Trường Hải, sinh ngày 3 tháng 10 năm 1938 tại tỉnh Sóc Trăng.

Năm 18 tuổi, Trường Hải cùng một người bạn đồng lứa là nhạc sĩ Thanh Sơn lên thủ đô Sài Gòn để dấn thân vào con đường văn nghệ. Thanh Sơn thi đậu hạng nhất giải ca của đài phát thanh Sài Gòn năm 1960 và Trường Hải thì đoạt giải nhì vào năm kế tiếp 1961 với bản "Gặp nhau" của Hoàng Thi Thơ. Tuy vậy, cả hai đều sống lây lất vì chưa trở thành ca sĩ hát cho các phòng trà.

Sau đó, ông được người quen giới thiệu chơi ghi-ta và thổi kèn trong một ban nhạc cho phòng trà Kim Sơn, Hòa Bình, phòng trà nhỏ của Sài Gòn đầu thập niên 1960 với Anh Quý, Song Ngọc, Duy Khiêm. Dần dần ông chơi nhạc cho vũ trường Đại Nam, trên lầu thì có ban nhạc do Lê Văn Thiện, Huỳnh Anh và dưới lầu thì là ban nhạc Trường Hải.

Trong lúc chơi nhạc cho vũ trường thì Trường Hải bắt đầu sáng tác ca khúc. Bản nhạc đầu tay mang tên Còn nhớ tôi không viết để kỷ niệm tình bạn, tình lính cùng nhạc sĩ Thanh Sơn, bán tác quyền cho trung tâm phát hành Diên Hồng được 15.000 đồng, một số tiền tương đương mấy tháng lương công chức hạng trung thời đó. Bản kế tiếp là Những chiều không có em, tự phát hành lấy đợt đầu được 3.000 bản. Bản này do ca sĩ Hùng Cường hát đầu tiên được thính giả ái mộ. Nhưng vì chính sách văn nghệ thời này cấm không cho phổ biến nhạc ủy mị trên đài phát thanh Sài Gòn nên sự phổ biến bị chậm lại, và anh bán bản quyền cho  trung tâm của ca nhạc sĩ Duy Khánh với giá 18.000 đồng. Sau đó nhạc sĩ Trường Hải chuyển hướng viết nhạc vui như bản Nhịp đàn vui tự phát hành được 10.000 bản. Và tiêu biểu nhất là bản Tình ca người đi biển với 30,000 bản được bán ra.

Đầu thập niên 1970, khi phong trào làm băng nhạc thịnh hành, ông còn thực hiện và sản xuất hơn 20 băng nhạc "Trường Hải" với nhiều ca sĩ nổi tiếng lúc đó. Sau khi sang định cư ở Mỹ, ông vẫn tiếp tục ca hát và thực hiện thu âm băng nhạc Trường Hải.

Ngoài ra, ông từng phục vụ trong ban văn nghệ của Cục Quân Vận, Quân lực Việt Nam Cộng hòa cùng với nhạc sĩ Thanh Sơn. Bài Mười năm tái ngộ được nhạc sĩ Thanh Sơn viết để tặng Trường Hải.

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Trường Hải làm nghề buôn bán nhạc cụ và có một dạo tham gia vào đoàn hát của Hoàng Biểu lưu diễn các tỉnh để sinh sống qua ngày và tìm đường vượt biển. Năm 1979 thì ông vượt biên thành công đến Nam Dương và sau đó định cư tại Quận Cam năm 1980.

Năm 1981, ông lập trung tâm băng nhạc Trường Hải, là trung tâm đầu tiên sản xuất và phát hành băng video ở hải ngoại với băng video Không ra mắt năm 1983.

Trường Hải qua đời ngày 11 tháng 6 năm 2021.

Sáng tác

5 phút cho em
5 phút dừng quân
Ai
Ảo mộng
Anh sẽ đưa em
Buồn 18
Buồn theo gió thu
Chiều hoang
Chết theo mùa thu''
Chuyện ngoài chiến tuyến
Còn nhớ tôi không
Dễ thương (Trường Hải & Vĩnh Thuận)
Hạ vàng biển xanh (lời Việt)
Hai cánh phượng buồn
Em yêu nhạc Brahms
Em sẽ chờ anh
Em xin làm người yêu của lính
Hai cánh phượng buồn (thơ Tạ Vũ Thy)
Khi em đến
Kiếp sống đêm
Kỷ niệm đời học sinh
Lệ
Lời tình trên sóng biển
Mimosa
Ngày anh đi chắc em còn nhớ
Người yêu tôi đâu
Nhịp đàn vui
Nhớ mình anh thôi
Nhớ chiều cố đô (với Châu Long)
Những cánh hoa dù
Những chiều không có em
Những khoảng trời xanh
Nếu nhớ đến anh
Pháo hồng ngày cưới
Sao em buồn (Người yêu tôi khóc)
Sau đêm chia tay
Tàu ra xứ Huế
Thầm yêu
Thu Sài Gòn
Thương ca thân phận
Tìm lại người xưa (Sơn Tuyền - Trường Hải)
Tình ca người đi biển
Tôi đi trong mùa thu
Tương tư Lan
Trên đồi thông lạnh
Xin người hãy vui
Xuân hành quân
Xuân này anh chưa về
Vòng tay chờ đợi

Tham khảo

Người Sóc Trăng
Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Nhạc sĩ nhạc vàng
Ca sĩ nhạc vàng
Người Mỹ gốc Việt
Tạ Trường Hải