Họ Khỉ Cựu Thế giới

Khỉ Cựu Thế giới là tên thường gọi của một họ thuộc Bộ Linh trưởng tên là Cercopithecidae. Đây là họ linh trưởng lớn nhất, với 24 chi và 138 loài hiện đã được công nhận. Các chi khỉ Cựu Thế giới bao gồm khỉ đầu chó (chi Papio) và khỉ maca (chi Macaca). Các loài khỉ Cựu Thế giới khác là khỉ talapoin, khỉ guenon, khỉ colobus đen trắng, chà vá (chi Pygathrix), khỉ vervet, khỉ tim chảy máu, khỉ mangabey (một nhóm các chi), khỉ ngón cái ngắn, khỉ mặt chó, khỉ surili (Presbytis). Về mặt phát sinh, chúng có quan hệ gần gũi với loài vượn hơn là với khỉ Tân Thế giới. Chúng chuyển hướng từ một tổ tiên chung của loài khỉ Tân Thế giới khoảng 55 triệu năm trước.

Hai loài thuộc chi Miopithecus là khỉ Cựu Thế giới bé nhất, với chiều dài đầu-thân 34–37 cm và nặng 0,7-1,3 kg. Lớn hơn cả là khỉ mặt chó đực, dài chừng 70 cm, nặng đến 50 kg. Khỉ Cựu Thế giới đa dạng về đặc điểm khuôn mặt: một số có mõm, một số mũi tẹt; nhiều loài có dải màu trên mặt. Hầu hết các loài có đuôi, nhưng chúng không dùng để cầm nắm.

Khỉ Cựu Thế giới ngày nay là loài bản địa ở châu Phi và châu Á, sống ở nhiều môi trường khác nhau: từ rừng mưa nhiệt đới, xavan, rừng cây bụi đến môi trường núi cao. Chúng cũng từng có mặt khắp châu Âu trong quá khứ; dù ngày nay chỉ còn Macaca sylvanus ở Gibraltar. Không rõ quần thể này là loài bản địa ở Gilbraltar, hay là do con người mang tới. 

Một số loài khỉ Cựu Thế giới sống trên cây như khỉ Colobus đen trắng; số khác sống trên mặt đất, chẳng hạn như khỉ đầu chó. Hầu hết chúng ăn tạp, nhưng ưa ăn thực vật hơn. Đa số kiếm ăn theo cơ hội, ăn trái cây, nhưng cũng ăn tất cả những gì có sẵn (hoa, lá, củ, côn trùng, ốc sên, động vật có vú nhỏ và cả thức ăn mà con người cho chúng).

Phân loại

Cercopithecidae gồm hai phân họ, Cercopithecinae và Colobinae.

 Liên họ Cercopithecoidea
  Alophia
 Họ Cercopithecidae
 Phân họ Cercopithecinae
 Tông Cercopithecini
 Chi Allenopithecus
 Allenopithecus nigroviridis
 Chi Miopithecus
 Miopithecus talapoin
 Miopithecus ogouensis
 Chi Erythrocebus
 Erythrocebus patas
 Erythrocebus poliophaeus
 Chi Chlorocebus
 Chlorocebus sabaeus
 Chlorocebus aethiops
 Chlorocebus djamdjamensis
 Chlorocebus tantalus
 Chlorocebus pygerythrus
 Chlorocebus cynosuros
 Chi Cercopithecus
 Cercopithecus dryas
 Cercopithecus diana
 Cercopithecus roloway
 Cercopithecus nictitans
 Cercopithecus mitis
 Cercopithecus doggetti
 Cercopithecus kandti
 Cercopithecus albogularis
 Cercopithecus mona
 Cercopithecus campbelli
 Cercopithecus lowei
 Cercopithecus pogonias
 Cercopithecus wolfi
 Cercopithecus denti
 Cercopithecus petaurista
 Cercopithecus erythrogaster
 Cercopithecus sclateri
 Cercopithecus erythrotis
 Cercopithecus cephus
 Cercopithecus ascanius
 Cercopithecus lhoesti
 Cercopithecus preussi
 Cercopithecus solatus
 Cercopithecus hamlyni
 Cercopithecus lomamiensis
 Cercopithecus neglectus
 Tông Papionini
 Chi Macaca
 Macaca sylvanus
 Macaca silenus
 Macaca nemestrina
 Macaca leonina
 Macaca pagensis
 Macaca siberu
 Macaca maura
 Macaca ochreata
 Macaca tonkeana
 Macaca hecki
 Macaca nigrescens
 Macaca nigra
 Macaca fascicularis
 Macaca arctoides
 Macaca mulatta
 Macaca cyclopis
 Macaca fuscata
 Macaca sinica
 Macaca radiata
 Macaca assamensis
 Macaca thibetana
 Macaca munzala
 Macaca leucogenys
 Chi Lophocebus 
 Lophocebus albigena
 Lophocebus aterrimus
 Lophocebus opdenboschi
 Lophocebus ugandae
 Lophocebus johnstoni
 Lophocebus osmani
 Chi Rungwecebus
 Rungwecebus kipunji
 Chi Papio
 Papio hamadryas
 Papio papio
 Papio anubis
 Papio cynocephalus
 Papio ursinus
 Chi Theropithecus
 Theropithecus gelada
 Chi Cercocebus
 Cercocebus atys
 Cercocebus torquatus
 Cercocebus agilis
 Cercocebus chrysogaster
 Cercocebus galeritus
 Cercocebus sanjei
 Chi Mandrillus
 Mandrillus sphinx
 Mandrillus leucophaeus
 Phân họ Colobinae
 Nhóm châu Phi
 Chi Colobus
 Colobus satanas
 Colobus angolensis
 Colobus polykomos
 Colobus vellerosus
 Colobus guereza
 Chi Piliocolobus 
 Piliocolobus badius
 Piliocolobus pennantii
 Piliocolobus preussi
 Piliocolobus tholloni
 Piliocolobus foai
 Piliocolobus epieni
 Piliocolobus tephrosceles
 Piliocolobus gordonorum
 Piliocolobus kirkii
 Piliocolobus rufomitratus
 Chi Procolobus
 Procolobus verus
 Nhóm khỉ lá
 Chi Semnopithecus 
 Semnopithecus schistaceus
 Semnopithecus ajax
 Semnopithecus hector
 Semnopithecus entellus
 Semnopithecus hypoleucos
 Semnopithecus dussumieri
 Semnopithecus priam
 Chi Trachypithecus 
 Nhóm T. vetulus 
 Trachypithecus vetulus
 Trachypithecus johnii
 Nhóm T. cristatus
 Trachypithecus auratus
 Trachypithecus cristatus
 Trachypithecus germaini
 Trachypithecus barbei
 Nhóm T. obscurus
 Trachypithecus obscurus
 Trachypithecus phayrei
 Nhóm T. pileatus
 Trachypithecus pileatus
 Trachypithecus shortridgei
 Trachypithecus geei
 Nhóm T. francoisi
 Trachypithecus francoisi
 Trachypithecus hatinhensis
 Trachypithecus poliocephalus
 Trachypithecus laotum
 Trachypithecus delacouri
 Trachypithecus ebenus
 Chi Presbytis
 Presbytis melalophos
 Presbytis femoralis
 Presbytis chrysomelas
 Presbytis siamensis
 Presbytis frontata
 Presbytis comata
 Presbytis thomasi
 Presbytis hosei
 Presbytis rubicunda
 Presbytis potenziani
 Presbytis natunae
 Nhóm mũi lạ
 Chi Pygathrix 
 Pygathrix nemaeus
 Pygathrix nigripes
 Pygathrix cinerea
 Chi Rhinopithecus 
 Rhinopithecus roxellana
 Rhinopithecus bieti
 Rhinopithecus brelichi
 Rhinopithecus avunculus
 Rhinopithecus strykeri
 Chi Nasalis
 Nasalis larvatus
 Chi Simias
 Simias concolor
 Chi  Mesopithecus
  Mesopithecus monspessulanu
  Mesopithecus pentelici

Chú thích

Tham khảo
 

Họ động vật có vú