Họ Nhím chuột

Họ Nhím chuột (Erinaceidae) là một họ thuộc Bộ Eulipotyphla, bao gồm nhím gai và nguyệt thử. Cho đến gần đây, chúng mới được chỉ định vào Bộ Erinaceomorpha, được đổi từ Bộ Chuột chù (Soricomorpha) thành Bộ Eulipotyphla. Họ này được G. Fischer miêu tả năm 1814.

Họ Nhím chuột gồm loài nhím gai nổi tiếng (phân họ Erinaceinae) của lục địa Á-Âu và Châu Phi và các loài nguyệt thử (phân họ Galericinae) của Đông Nam Á. Họ này đã từng được coi là một phần của Bộ Ăn Côn trùng (Insectivora), nhưng bộ này hiện được coi là không còn tồn tại.

Nét đặc trưng 
Nhím chuột thường có hình dạng giống như chuột chù, với mõm dài và đuôi ngắn. Tuy nhiên, chúng lớn hơn nhiều so với chuột chù, dài từ 10 đến 15 cm và nặng từ 40 đến 60 g; trong trường hợp chuột voi đồi, dài từ 26 lên đến 45 cm và nặng từ 1 đến 1,4 kg. Tất cả trừ một loài có năm ngón chân ở mỗi bàn chân, trong một số trường hợp có móng vuốt khỏe để đào bới, và chúng có mắt và tai lớn. Nhím gai sở hữu bộ lông biến đổi thành gai nhọn để tạo thành một lớp bảo vệ trên phần thân trên và sườn, trong khi nguyệt thử chỉ có bộ lông bình thường. Hầu hết các loài có tuyến mùi ở hậu môn, nhưng chúng phát triển tốt hơn nhiều ở các loài nguyệt thử, có thể có mùi rất nồng.

Nhím chuột là loài ăn tạp, với phần lớn chế độ ăn uống của chúng bao gồm côn trùng, giun đất và các động vật không xương sống nhỏ khác. Chúng cũng ăn hạt và trái cây, và đôi khi trứng của chim, cùng với bất kỳ xác thối nào chúng kiếm được. Răng của chúng rất sắc và phù hợp với việc bắt những con mồi không xương sống. Công thức hàm răng cho nhím chuột là: 

Nhím gai là loài sống về đêm, nhưng nguyệt thử thì ít khi như vậy, và có thể hoạt động vào ban ngày. Nhiều loài sống trong các hang đơn giản, trong khi những loài khác xây tổ tạm thời trên bề mặt đất từ lá và cỏ, hoặc trú ẩn trong các khúc gỗ rỗng hay những nơi ẩn nấp tương tự. Nhím chuột là loài động vật sống đơn độc ngoài mùa sinh sản, con cha không có vai trò gì trong việc nuôi hay chăm sóc con non.

Nhím chuột cái sinh con sau một khoảng thời gian mang thai từ sáu đến bảy tuần. Con non sinh ra mù và trần trụi, nhưng chúng bắt đầu mọc gai trong vòng 36 tiếng sau khi sinh.

Tiến hóa 
Nhím chuột là một nhóm động vật nhau thai tương đối nguyên thủy, đã thay đổi rất ít kể từ khi chúng bắt nguồn từ thế Eocen. Cái tên gọi "nhím khổng lồ" (thực ra là nguyệt thử) Deinogalerix, từ thế Miocen của đảo Gargano (một phần của nước Ý ngày nay), có kích thước bằng một con thỏ lớn, và có thể đã ăn thịt động vật có xương sống hoặc xác sống, thay vì côn trùng.

Phân loại 
 Có 12 chi và 43 loài nhím chuột được mô tả.
BỘ EULIPOTYPHLA
 Họ Solenodontidae
 Họ Talpidae
 Họ Soricidae
 †Họ Amphilemuridae
 †Chi Alsaticopithecus
 †Chi Amphilemur
 †Chi Gesneropithex
 †Chi Macrocranion
 †Chi Pholidocercus
 Họ Erinaceidae
 †Chi Silvacola
 †Chi Oligoechinus
 Phân họ Erinaceinae (nhím gai)
 †Chi Amphechinus
 †Amphechinus akespensis
 †Amphechinus arverniensis
 †Amphechinus baudelotae
 †Amphechinus edwardsi
 †Amphechinus ginsburgi
 †Amphechinus golpeae
 †Amphechinus horncloudi
 †Amphechinus intermedius
 †Amphechinus kreuzae
 †Amphechinus major
 †Amphechinus microdus
 †Amphechinus minutissimus
 †Amphechinus robinsoni
 †Amphechinus taatsiingolensis
 Chi Atelerix
Nhím gai lùn châu Phi, Atelerix albiventris
 Nhím gai Bắc Phi, Atelerix algirus
 Nhím gai Nam Phi, Atelerix frontalis
 Nhím gai Somali, Atelerix sclateri
 Chi Erinaceus
 Nhím gai Amur, Erinaceus amurensis
 Nhím gai ngực ngắn phương Nam, Erinaceus concolor
 Nhím gai châu Âu, Erinaceus europaeus
 Nhím gai ngực trắng phương Bắc, Erinaceus roumanicus
 Chi Hemiechinus
Nhím gai tai dài Châu Âu, Hemiechinus auritus
 Nhím gai tai dài Ấn Độ, Hemiechinus collaris
 Chi Mesechinus
 Nhím gai Daurian, Mesechinus dauuricus
 Nhím gai Hugh, Mesechinus hughi
 Nhím gai rừng Gaoligong, Mesechinus wangi
 Chi Paraechinus
Nhím gai sa mạc, Paraechinus aethiopicus
 Nhím gai Brandt, Paraechinus hypomelas
 Nhím gai Ấn Độ, Paraechinus micropus 
 Nhím gai bụng trần, Paraechinus nudiventris
 Phân họ Galericinae (nguyệt thử)
 †Chi Deinogalerix
 †Deinogalerix brevirostris
 †Deinogalerix freudenthali
 †Deinogalerix intermedius
 †Deinogalerix koenigswaldi
 †Deinogalerix minor
 Chi Echinosorex
 Nguyệt thử, Echinosorex gymnura
 †Chi Galerix
 Chi Hylomys
Nguyệt thử tai dài, Hylomys megalotis
 Nguyệt thử lùn, Hylomys parvus
 Chuột voi đồi, Hylomys suillus
 Chi Neohylomys
 Nguyệt thử Hainan, Neonylomys hainanensis
 Chi Neotetracus
Dím đuôi dài, Neotetracus sinensis
 Chi Podogymnura
 Nguyệt thử Dinagat, Podogymnura aureospinula
 Nguyệt thử Mindanao, Podogymnura truei

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Họ động vật có vú
Họ Nhím chuột