Việt hầu Vô Dư

Vô Dư (), họ Tự - là tên vị quân chủ đầu tiên của nước Việt - một quốc gia từng tồn tại không dưới 1500 năm trong lịch sử Trung Quốc, theo Sử Ký Tư Mã Thiên - Việt vương Câu Tiễn thế gia - thì ông là con thứ của vua Thiếu Khang và là em khác mẹ của đế Trữ nhà Hạ.

Thân thế và cuộc sống lưu vong thuở thiếu thời
Vô Dư sinh ra và lớn lên trong thời kỳ vô vương chi thế, trước đây cha và anh của ông từng ở quê ngoại là nước Hữu Nhưng để trốn tránh sự truy sát của Hậu Nghệ rồi Hàn Trác. Khi Hàn Trác phát hiện ra hai cha con Thiếu Khang lẩn trốn ở nước Hữu Nhưng đã lập tức hạ lệnh cho hai con là Hàn Kiêu và Hàn Ế đem binh tiến đánh nước này, Thiếu Khang cùng Trữ rút chạy sang nước Hữu Ngu và được vua nước ấy là Ngu Tư hết sức đùm bọc che chở. Ngu Tư cho Thiếu Khang làm chức bào chính quản lý lương thực, Ngu Tư cấp cho cha con Thiếu Khang 500 nô lệ và một vùng đất nhỏ làm căn cứ địa để chiêu mộ nhân tài vật lực lo toan chuyện phục quốc. Ngu Tư lại gả con gái cho Thiếu Khang làm thứ phi, chẳng bao lâu thứ phi ấy sinh được người con trai đặt tên là Vô Dư. Vô Dư từ nhỏ đã phải nếm trải mùi loạn lạc chiến tranh nên hiểu được nỗi thống khổ của dân chúng, ông lại được hưởng môi trường của bên ngoại là dòng dõi đế Thuấn dạy dỗ nên làm việc rất cẩn thận chu đáo và có trách nhiệm cao. Lớn lên Vô Dư được cha phái sang nước Hữu Cách giao hẹn với Thần Mi - một đại thần trung thành với nhà Hạ đang lưu vong ở nước ấy - để liên kết chờ thời cơ mở chiến dịch tổng lực toàn diện. Khi thấy thời cơ chín muồi Thiếu Khang phát binh đánh thẳng vào sào huyệt Hàn Trác, Vô Dư cầm đầu một cánh quân từ nước Hữu Cách đi thọc về phía sau vây gọn Hàn Trác từ 2 bên khiến y không kịp trở tay.

Làm vua nước Việt
Sau khi diệt xong Hàn Trác chấm dứt 40 năm nhà Hạ mất ngôi và ngót 100 năm bị tước đoạt quyền hành kể từ thời vua Thái Khang, Thiếu Khang phục vị phong hầu cho Vô Dư ở đất Cối Kê đặt quốc hiệu là Việt. Nơi đây trước kia tổ tiên Thiếu Khang là Hạ Vũ đã hội 10.000 chư hầu để luận công phong thưởng, địa bàn nước Việt ngày nay thuộc vùng phía nam Trường Giang ở vào thành phố Thượng Hải và huyện Thiệu Hưng tỉnh Chiết Giang. Trách nhiệm của nước Việt thứ nhất là khai khẩn vùng đất phía nam của triều đình khi ấy còn hoang dã, tiếp đến là hàng năm tế bái thờ cúng tổ tiên họ Tự. Trước lúc Vô Dư đến đây dân chúng xứ này còn man rợ chưa có lễ giáo gì cả, tới khi ông làm quân chủ nước Việt mới đưa nền văn hóa Trung Nguyên du nhập khiến cho nước Việt phát triển cường thịnh một thời.

Sử sách không ghi lại được năm sinh năm mất và con cái Vô Dư có những ai, chỉ biết rằng các đời sau kế tục ông nước Việt chỉ là nước bình thường không có sự kiện gì lớn. Phải đến khi Câu Tiễn đánh bại nước Ngô thì nước Việt mới được nhà Chu chú ý đến, thiên tử sai sứ giả đến phong Câu Tiễn làm bá chủ chư hầu.

Xem thêm
 Thiếu Khang
 đế Trữ
 Câu Tiễn

Tham khảo

 sách Ngô Việt xuân thu
 Sử Ký Tư Mã Thiên - Việt vương Câu Tiễn thế gia
 sách Vương Triều và Hoàng Đế Trung Quốc - kỷ nhà Hạ - phần viết về vua Thiếu Khang
 sách Trung Quốc toàn sử
 sách Trung Quốc thông sử
 sách Thượng Hạ Ngũ Thiên Niên - phần Việt vương Câu Tiễn "ngọa tân thưởng đảm"

Vua nước Việt
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu