Họ Chuột sóc

Chuột sóc là tên gọi chung để chỉ các loài động vật gặm nhấm thuộc họ Gliridae. Các loài này chủ yếu được tìm thấy ở châu Âu, nhưng có một vài loài ở châu Phi và châu Á. Chúng được biết đến với thời gian ngủ đông dài, có thể tới 6 tháng nếu như nhiệt độ còn đủ thấp.

Đặc điểm
Chuột sóc là các loài động vật gặm nhấm nhỏ, với chiều dài cơ thể khoảng 6–19 cm (2,4-7,5 inch), cân nặng 15-200 g (0,53-7,1 oz). Bề ngoài của chúng giống như chuột, nhưng đuôi có lông che phủ chứ không phải là vảy. Nói chung, chúng chủ yếu sống trên cây, nhanh nhẹn và thích nghi tốt với việc leo trèo. Phần lớn các loài kiếm ăn ban đêm, với thính giác tốt và chúng báo hiệu cho nhau bằng nhiều loại tiếng kêu. Đây là những loài động vật có vú nhỏ nhất, lười nhất và nhát nhất trong thế giới động vật. Chuột sóc hoạt động chủ yếu vào cuối mùa xuân, mùa hè và mùa thu bằng cách ăn trái cây, mật hoa, côn trùng và các loại hạt để vỗ béo cho giấc ngủ sâu của chúng xuyên suốt mùa đông.

Chuột sóc ăn tạp. Thức ăn của chúng là hạt các loại quả, quả mọng, quả hạch, hoa và côn trùng, chẳng hạn như quả phỉ, mâm xôi, quả cây cơm cháy, tầm xuân thậm chí cả táo gai và mận gai. Đầu mùa thu, trọng lượng cơ thể chúng thường đạt từ 15-22 g, và tăng lên 25-40g khi bắt đầu đợt ngủ đông trong lòng đất. Chuột sóc ngủ đông suốt 8 tháng. Chúng thường chui lên mặt đất vào mùa xuân với trọng lượng như lúc đầu thu. Chuột sóc không có ruột tịt, một bộ phận của ruột, mà ở các loài khác có tác dụng lên men các loại thức ăn nguồn gốc thực vật. Công thức bộ răng của chúng như ở các loài sóc, nhưng thường thì chúng không có các răng tiền hàm.

Công thức bộ răng: 

Chuột sóc đẻ khoảng 1-2 lần mỗi năm, mỗi lứa khoảng bốn con, sau thời kỳ mang thai kéo dài 21-32 ngày. Con sơ sinh không lông và yếu ớt, chỉ mở mắt sau khoảng 18 ngày kể từ khi ra đời. Tuổi thọ của chuột sóc tới 5 năm. Thường thì chúng thuần thục sinh sản sau kỳ ngủ đông đầu tiên. Chúng sống thành các nhóm nhỏ theo gia đình. Phạm vi hoạt động và chiếm giữ lãnh thổ của chúng tùy theo từng loài và phụ thuộc vào độ sẵn có của nguồn thức ăn.

Phân loại
Họ Chuột sóc bao gồm 29 loài còn sinh tồn, được chia ra trong 3 phân họ và 9 chi (có tranh cãi):

HỌ GLIRIDAE – Chuột sóc
Phân họ Graphiurinae
Chi Graphiurus, chuột sóc châu Phi
Chuột sóc Angola, Graphiurus angolensis
Chuột sóc Christy, Graphiurus christyi
Chuột sóc Jentink, Graphiurus crassicaudatus
Chuột sóc Jouhnston, Graphiurus johnstoni
Chuột sóc Kellen, Graphiurus kelleni
Chuột sóc Lorrain, Graphiurus lorraineus
Chuột sóc tai nhỏ, Graphiurus microtis
Chuột sóc Monard, Graphiurus monardi
Chuột sóc đồng rừng, Graphiurus murinus
Chuột sóc Nagtglas, Graphiurus nagtglasii
Chuột sóc kính, Graphiurus ocularis
Chuột sóc đầu phẳng, Graphiurus platyops
Chuột sóc núi đá, Graphiurus rupicola
Chuột sóc Guinea, Graphiurus surdus
Graphiurus walterverheyeni 
Phân họ Leithiinae
Chi Chaetocauda
Chuột sóc Tứ Xuyên (thụy thử), Chaetocauda sichuanensis
Chi Dryomys
Chuột sóc Anatolia, Dryomys laniger
Chuột sóc rừng Balochistan, Dryomys niethammeri
Chuột sóc rừng, Dryomys nitedula
Genus Eliomys, chuọt sóc vườn
Chuột sóc vườn đuôi đen, Eliomys melanurus
Chuột sóc vườn Maghreb, Eliomys munbyanus
Chuột sóc vườn, Eliomys quercinus
Chi Hypnomys† (Chuột sóc Baleares)
Chuột sóc lớn Majorca, Hypnomys morphaeus†
Chuột sóc lớn Minorca, Hypnomys mahonensis†
Chi Muscardinus
Chuột sóc phỉ, Muscardinus avellanarius
Chi Myomimus, chuột sóc đuôi chuột
Chuột sóc Kopet Dag, Myomimus personatus
Chuột sóc Roach, Myomimus roachi
Chuột sóc Setzer, Myomimus setzeri
Chi Selevinia
Chuột sóc sa mạc, Selevinia betpakdalaensis
Phân họ Glirinae
Chi Glirulus
Chuột sóc Nhật Bản, Glirulus japonicus
Chi Glis
Chuột sóc thông thường, Glis glis

Hóa thạch 
Phân họ Bransatoglirinae
Chi Oligodyromys
Chi Bransatoglis
Bransatoglis adroveri Majorca, Oligocen sớm
Bransatoglis planus đại lục Á-Âu, Oligocen sớm

Chú thích

Tham khảo