Chi Khi mộc (xích dương)

Chi Khi mộc hay Xích dương (dương đỏ)  (danh pháp khoa học: Alnus) là một chi thực vật có hoa trong họ Bạch dương. Chi này gồm khoảng 30 loài cây và cây bụi có hoa đơn tính cùng gốc, một vài loài có kích thước lớn phân bố trên khắp khu vực ôn đới của bán cầu bắc và ở châu Mỹ dọc theo Andes về phía nam đến Argentina.

Phân loại
Chi này được chia thành 3 phân chi:

 Phân chi Alnus: Gồm các loài cây có cuống nụ chồi, hoa đực và hoa cái ra trổ trong mùa thu nhưng khép lại vào mùa đông, sự thụ phấn diễn ra cuối đông hoặc đầu xuân, phân chi này gồm khoảng 15–25 loài:
Alnus acuminata — Alnus Andes, vùng núi Andes, Nam Mỹ
Alnus cordata — Alnus Ý, Ý
Alnus cremastogyne
Alnus firma — Kyūshū (Nhật Bản)
Alnus glutinosa — Alnus đen, châu Âu
Alnus incana — Alnus xám, Á-Âu
Alnus hirsuta (A. incana subsp. hirsuta) — Alnus Mãn Châu, các vùng núi ở đông Bắc Á, và Trung Á
Alnus oblongifolia (A. incana subsp. oblongifolia) — Alnus Arizona, tây nam Bắc Mỹ
Alnus rugosa (A. incana subsp. rugosa) — Alnus đốm, đông bắc Bắc Mỹ
Alnus tenuifolia (A. incana subsp. tenuifolia) — Alnus lá mỏng hoặc Alnus núi, tây bắc Bắc Mỹ
Alnus japonica — Alnus Nhật Bản
Alnus jorullensis — Alnus Mexico, Mexico, Guatemala (một trong số ít loài cây thường xanh)
Alnus mandshurica — Viễn Đông Nga, Trung Quốc, Triều Tiên
Alnus matsumurae — Honshū (Nhật Bản)
Alnus nepalensis — Tống quán sủ, tống quán sủi, tổng quản, tổng quản sui, tống quá sủ, tung qua mu, tông pơ mu, dâu dầu, chi li mù. Đông Himalaya, tây nam Trung Quốc.
Alnus orientalis — Alnus phương đông, miền nam Thổ Nhĩ Kỳ, tây bắc Syria, Cyprus, Lebanon, Palestin, Iran.
Alnus pendula — Nhật Bản, Hàn Quốc
Alnus rhombifolia — Alnus trắng, tây Bắc Mỹ
Alnus rubra — Alnus đỏ, bờ tây Bắc Mỹ
Alnus serrulata — Alnus hazel, Alnus trơn, đông Bắc Mỹ
Alnus sieboldiana — Honshū, đảo Lưu Cầu (Nhật Bản)
Alnus subcordata — Alnus Caucasia, Caucasus, Iran
Alnus trabeculosa — Trung Quốc, Nhật Bản
 Phân chi Clethropsis. Cây thân gỗ hoặc cây bụi có cuốn nụ chồi, đuôi sóc của hoa đực và cái hình thành trong mùa thu, nở và thụ phấn sau đó, phân chi này gồm 3 loài:
Alnus formosana — Alnus Formosa, Đài Loan
Alnus maritima — Alnus bờ biển, bờ đông Bắc Mỹ, một ít ở Oklahoma
Alnus nitida — Alnus Himalaya, tây Himalaya
 Phân chi Alnobetula. gồm các loài cây bụi, chồi nụ hoa không cuống lại, đuôi sóc hoa cái và đực hình thành vào cuối xuân (sau khi xuất hiện lá), và nở và thụ phấn sau đó, phân chi này có 2 loài:
Alnus alnobetula
Alnus viridis — Alnus lục, phân bố rộng rãi gồm các phân loài:
Alnus viridis subsp. viridis - Á-Âu
Alnus viridis subsp. maximowiczii (A. maximowiczii) - Nhật Bản
Alnus viridis subsp. crispa (A. crispa) - bắc Bắc Mỹ
Alnus viridis subsp. sinuata (A. sinuata, Alnus Sitka - tây Bắc Mỹ, đến tận đông bắc Siberia
 Chưa rõ phân chi
Alnus djavanshirii - Iran
Alnus dolichocarpa - Iran
Alnus fauriei - Đảo Honshu, Nhật Bản
Alnus ferdinandi-coburgii - Hoa Nam
Alnus glutipes - Khu vực Yakutiya ở Siberia
Alnus hakkodensis - Đảo Honshu, Nhật Bản
Alnus henryi - Đài Loan
†Alnus heterodonta - Hóa thạch thế Oligocen ở Oregon
Alnus lanata - Tứ Xuyên, Trung Quốc
Alnus mairei - Vân Nam, Trung Quốc
Alnus maximowiczii - Nhật Bản, Triều Tiên, Viễn Đông Nga
Alnus paniculata - Triều Tiên
Alnus serrulatoides - Nhật Bản
Alnus vermicularis - Triều Tiên

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm
 Chen, Zhiduan and Li, Jianhua (2004). Phylogenetics and Biogeography of Alnus (Betulaceae) Inferred from Sequences of Nuclear Ribosomal DNA ITS Region. International Journal of Plant Sciences 165: 325–335.

Liên kết ngoài

 Flora Europaea: Alnus
 Flora of Bolivia: Alnus
 Flora of China: Alnus
 Flora of North America: Alnus
 Flora of Pakistan: Alnus