Quân Chu

Quân Chu là một thị trấn thuộc huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Quân Chu nằm ở phía nam huyện Đại Từ, trên tuyến tỉnh lộ 261, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Phổ Yên
Phía tây và phía nam giáp tỉnh Vĩnh Phúc
Phía bắc giáp xã Cát Nê.

Thị trấn Quân Chu có diện tích 53,18 km², dân số năm 2022 là 8.769 người, mật độ dân số đạt 164 người/km².

Tuyến tỉnh lộ 261 kết nối thành phố Phổ Yên và huyện Đại Từ chạy qua địa bàn thị trấn.

Lịch sử
Quân Chu là một địa danh có từ lâu đời. Đầu thời Nguyễn, địa bàn Quân Chu thuộc làng Cát Nê, tổng Thượng Kết, huyện Phổ Yên. Đến đầu thế kỷ XX, làng Cát Nê được cắt chuyển sang châu Đại Từ và chia thành 2 làng Cát Nê và Quân Chu, thuộc tổng Ký Phú. Năm 1922, châu Đại Từ sáp nhập với châu Văn Lãng thành huyện Đại Từ.

Đầu năm 1945, lợi dụng sự suy yếu của chính quyền tay sai thực dân Pháp tại địa phương, tháng 4 năm 1945, Việt Minh thành lập chính quyền cách mạng lâm thời ở Đại Từ với tên gọi Ủy ban dân tộc giải phóng lâm thời châu Giải Phóng (tên dùng cho huyện Đại Từ khi đó). Thời kháng chiến chống Pháp, địa bàn Cát Nê, Quân Chu từng là nơi đưa đón cán bộ cách mạng từ miền xuôi lên hoạt động ở Định Hóa, Tân Trào và ngược lại, thuộc vùng An toàn khu của chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau khi tiếp quản miền Bắc, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thực hiện chính sách xây dựng kinh tế sau nhiều năm chiến tranh, điều động một số đơn vị quân đội lên vùng cao, chuyển đổi thành đơn vị sản xuất kinh tế tập trung của nhà nước. Theo đó, ngày 15 tháng 11 năm 1957, một số đơn vị quân đội được điều động lên xây dựng nông trường Bắc Sơn, nằm trên địa bàn 2 huyện Đại Từ và Phổ Yên ngày nay. Ngày 22 tháng 12 năm 1960, nông trường quân đội Bắc Sơn chuyển thành nông trường quốc doanh Bắc Sơn.

Ngày 26 tháng 4 năm 1966, trên phần diện tích chuyên canh chè của nông trường Bắc Sơn, nông trường chè Quân Chu được thành lập. Bên cạnh đó, một bộ máy chính quyền đặc thù của các nông trường cũng ra đời. Ngày 27 tháng 10 năm 1967, thị trấn nông trường Quân Chu chính thức được thành lập, kiêm nhiệm công tác quản lý sản xuất và quản lý hành chính trên địa bàn nông trường, độc lập với chính quyền địa phương của xã Quân Chu.

Khi Việt Nam bước vào thời kỳ đổi mới, mô hình kiêm nhiệm quản lý sản xuất và quản lý hành chính trên địa bàn nông trường dần không còn phù hợp. Năm 1992, bộ máy hành chính của thị trấn nông trường Quân Chu được tách ra, độc lập với bộ máy quản lý sản xuất của Nông trường Quân Chu.

Ngày 13 tháng 1 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05/NQ-CP. Theo đó:
Giải thể thị trấn nông trường Quân Chu, chuyển 735 người của thị trấn về xã Cát Nê quản lý, chuyển 3.654 người của thị trấn về xã Quân Chu quản lý và chuyển 429 người còn lại của thị trấn về xã Phúc Thuận, huyện Phổ Yên quản lý
Thành lập thị trấn Quân Chu trên cơ sở điều chỉnh 227,5 ha diện tích tự nhiên và 397 người của xã Cát Nê, 907,81 ha diện tích tự nhiên và 3.639 người của xã Quân Chu.

Sau khi thành lập, thị trấn Quân Chu có 1.185,31 ha diện tích tự nhiên và 4.036 người. Xã Quân Chu còn lại 4.040,19 ha diện tích tự nhiên và có 3.912 người.

Đến năm 2019, thị trấn Quân Chu được chia thành 13 tổ dân phố, xã Quân Chu được chia thành 19 xóm.

Ngày 23 tháng 7 năm 2019, sáp nhập một số xóm thuộc xã Quân Chu, cụ thể: sáp nhập bốn xóm Hàng Sơn, Hùng Vương, Vạn Thành 1, Vạn Thành 2 thành xóm Tân Lập, sáp nhập hai xóm Hòa Bình 1 và Hòa Bình 2 thành xóm Hòa Bình, sáp nhập hai xóm Chiểm 1 và Chiểm 2 thành xóm Chiểm, sáp nhập hai xóm Tân Yên 1 và Tân Yên 2 thành xóm Tân Yên, sáp nhập hai xóm Tân Tiến 1 và Tân Tiến 2 thành xóm Tân Tiến.

Ngày 11 tháng 12 năm 2019, sáp nhập một số tổ dân phố thuộc thị trấn Quân Chu, cụ thể: sáp nhập hai tổ dân phố 8B và Khe Cua 1 thành tổ dân phố 1, sáp nhập tổ dân phố 10 vào tổ dân phố 2, sáp nhập một phần tổ dân phố Khe Cua 2 vào tổ dân phố 6, sáp nhập tổ dân phố 8 và phần còn lại của tổ dân phố Khe Cua 2 thành tổ dân phố 7; sáp nhập một số xóm thuộc xã Quân Chu, cụ thể: sáp nhập hai xóm Dốc Vụ và An Thái thành xóm Thống Nhất, sáp nhập ba xóm Tân Vinh, Cây Hồng, Vụ Tây thành xóm Tân Vinh.

Sau khi điều chỉnh, thị trấn Quân Chu có 10 tổ dân phố, xã Quân Chu có 9 xóm.

Ngày 13 tháng 2 năm 2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 729/NQ-UBTVQH15 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 10 tháng 4 năm 2023). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 40,67 km² diện tích tự nhiên và 4.573 người của xã Quân Chu vào thị trấn Quân Chu.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam