Đặng Chánh Kỷ

Đặng Chánh Kỷ hay Đặng Chính Kỷ (các tên khác: Đặng Đức Chêm, Đặng Tùng Mậu), (1890 - 1931), là một nhà cách mạng Việt Nam thời kỳ trước Cách mạng tháng Tám. Sau này ông trở thành bí thư huyện ủy đầu tiên của huyện Nam Đàn.

Thân thế
Ông quê làng Hoành Sơn (nay là xã Khánh Sơn), tổng Nam Kim, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Ông nội của Đặng Chính Kỷ là Đặng Đức Uẩn, cử nhân khoa Mậu Thìn (1868). Ông Đặng Đức Uẩn làm quan dưới triều Tự Đức có tiếng là thanh liêm. Thân sinh của Đặng Chính Kỷ là Đặng Đức Hoà, học giỏi nhưng chỉ thích ở quê làm nghề thầy thuốc. Người cha qua đời lúc Đặng Chính Kỷ mới lên 3 tuổi, đến 14 tuổi thì ông nội và mẹ lần lượt qua đời.

Tác phẩm
Đặng Chánh Kỷ đã sáng tác "Bài ca cách mạng" để tuyên truyền, cổ động, nhằm thúc đẩy phong trào cách mạng ở các huyện chưa có những cuộc đấu tranh quyết liệt như các huyện khác: 
 "..Kìa Bến Thủy đứng đầu dậy trước, 
 Nọ Thanh Chương tiếp bước đứng lên. 
 Nam Đàn, Nghi Lộc, Hưng Nguyên, 
 Anh Sơn, Hà Tĩnh một phen dậy rồi. 
 Không có lẽ ta ngồi chịu chết? 
 Phải cùng nhau cương quyết một phen. 
 Tổng này, xã nọ kết liên, 
 Ta hò, ta hét, thét lên mau nào ! 
 Trên gió cả cờ đào phất thẳng, 
 Dưới đất bằng giấy trắng tung ra 
 Giữa thành một trận xông pha, 
 Bên kia đạn sắt bên ta gan vàng.."

Tưởng nhớ
Tên ông được đặt cho một trường Trung học cơ sở tại huyện Nam Đàn Nghệ An

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang Web Bảo Tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh 

Người Nghệ An
Nhà cách mạng Việt Nam