Chi Sắn dây

Chi Sắn dây (danh pháp khoa học: Pueraria) là chi  thực vật có hoa trong họ Fabaceae. Chi này được Augustin Pyramus de Candolle lập ra năm 1825, với hai loài được ông mô tả là P. tuberosa và P. wallichii.

Giới hạn phân loại
Chi này như định nghĩa truyền thống là đa ngành, với một số loài có quan hệ họ hàng gần với một số chi khác trong tông Phaseoleae. Các nghiên cứu năm 2015, 2016 của Egan et al. chia tách Pueraria nghĩa truyền thống thành 5 nhánh, với nhánh chứa loài điển hình P. tuberosa  tạo thành định nghĩa của chi Pueraria nghĩa mới và đơn ngành.

Các loài
Tại thời điểm năm 2022, cơ sở dữ liệu Plants of the World Online của Kew công nhận 18 loài.
 Pueraria alopecuroides Craib, 1910
 Pueraria bella Prain, 1898
 Pueraria bouffordii H.Ohashi, 2005
 Pueraria calycina Franch., 1890
 Pueraria candollei Wall. ex Benth., 1867
 Pueraria edulis Pamp., 1910: Sắn dây ăn, thực dụng cát đằng.
 Pueraria garhwalensis L.R.Dangwal & D.S.Rawat, 1996
 Pueraria grandiflora B.Pan bis & Bing Liu, 2015
 Pueraria imbricata Maesen, 1985
 Pueraria lacei Craib, 1915
 Pueraria maesenii Niyomdham, 1992
 Pueraria mirifica Airy Shaw & Suvat., 1952
 Pueraria montana (Lour.) Merr., 1935: Sắn dây rừng, sắn dây Việt Nam, Việt Nam cát đằng.
 Pueraria montana var. lobata (Willd.) Maesen & S.M.Almeida ex Sanjappa & Predeep, 1992: Sắn dây hoang, dã cát.
 Pueraria montana var. montana: Nguyên chủng.
 Pueraria montana var. thomsonii (Benth.) M.R.Almeida, 1998: Sắn dây, cát căn, cam cát đằng.
 Pueraria neocaledonica Harms, 1906
 Pueraria pulcherrima Merr. ex Koord.-Schum., 1914
 Pueraria sikkimensis Prain, 1897
 Pueraria tuberosa (Roxb. ex Willd.) DC., 1825
 Pueraria xyzhui H.Ohashi & Iokawa, 2006

Các thành viên cũ 
Phần còn lại của chi Pueraria nghĩa truyền thống thuộc về 4 nhánh còn lại, với chi tiết như sau:
 Neustanthus Benth., 1852 – được phục hồi lại, có quan hệ chị-em với Sinodolichos
 P. phaseoloides (Roxb.) Benth., 1867 → N. phaseoloides (Roxb.) Benth., 1852. P. edulis, P. montana và N. phaseoloides thường được gọi là sắn dây hay đậu ma (tên tiếng Anh: kudzu). Các khác biệt hình thái giữa các loài này là rất khó nhận thấy.
 N. phaseoloides var. javanicus (Benth.) A.N.Egan & B.Pan, 2015 (đồng nghĩa: P. javanica (Benth.) Benth., 1867)
 N. phaseoloides var. phaseoloides
 N. phaseoloides var. subspicatus (Benth.) A.N.Egan & B.Pan, 2015 (đồng nghĩa: P. subspicatus (Benth.) Benth., 1867)
 Teyleria
 P. stricta Kurz, 1873 → T. stricta (Kurz) A.N.Egan & B.Pan, 2015
 Toxicopueraria A.N.Egan & B.Pan, 2015 – Có quan hệ chị-em với Cologania
 P. peduncularis (Benth.) Graham ex Benth. , 1867 → T. peduncularis (Benth.) A.N.Egan & B.Pan, 2015: Đậu ma cọng.
 P. yunnanensis Franch., 1890→ T. yunnanensis (Franch.) A.N.Egan & B.Pan, 2015: Vân Nam cát đằng.
 Haymondia A.N.Egan & B.Pan, 2015 – Có thể nằm ngoài Glycininae, gần với Kennediinae; được biết đến trong một thời gian dài như là đặt sai chỗ.
 P. wallichii DC., 1825 → H. wallichii (DC.) A.N.Egan & B.Pan, 2015

Các danh pháp sau đây không được chấp nhận ngay cả trước Egan (2016), nhưng có công bố hợp lệ:
 P. omeiensis Wang et Tang → P. montana: Nga Mi cát đằng (峨眉葛藤 ). Danh pháp không được chấp nhận, lấy theo tên núi Nga Mi.
 P. stracheyi Baker, 1876 → Apios carnea (Wall.) Benth. ex Baker., 1876
 P. maclurei (F. P. Metcalf) F. J. Herm., 1962 → Sinodolichos lagopus (Dunn) Verdc., 1970 –  Vẫn được WFO công nhận.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài