Noctuoidea

Noctuoidea là một liên họ bướm đêm thuộc Bộ Cánh vẩy, có số lượng loài đã được miêu tả nhiều nhất trong bất kỳ liên họ nào của bộ Cánh vẩy. Việc phân loại chúng chưa đạt đến sự đồng thuận tuyệt đối. Cách phân loại gần đây nhất thì liên họ này chỉ có 4 họ: Noctuidae, Oenosandridae, Doidae, và Notodontidae. Bốn họ còn lại nêu trên hiện được xem là các phân họ trong họ Noctuidae.

Phân loại
Phân loại dưới đây theo Lafontaine & Fibiger (2006), có bổ sung phân họ Thiacidinae theo Hacker & Zilli, 2007 và Micronoctuidae theo Fibiger, 2005. Việc xếp Arctiidae, Lymantriidae và Nolidae thành phân họ của Noctuidae hiện chưa được chấp nhận rộng rãi. Phân loại đã được cập nhận cho các loài Noctuoidea ở Bắc Mỹ đã được công bố gần đây (Lafontaine & Schmidt, 2010) và sẽ có những thay đổi khi xem xét góc độ phân tử trên toàn cầu của liên họ này(Zahiri et al., in press).

 Familia Oenosandridae Miller, 1991
 Familia Doidae Donahue & Brown, 1987
 Familia Notodontidae Stephens, 1829
 Subfamilia Thaumetopoeinae Aurivillius, 1889
 Subfamilia Pygaerinae Duponchel, 1845
 Subfamilia Platychasmatinae Nakamura, 1956
 Subfamilia Notodontinae Stephens, 1829
 Tribus Notodontini Stephens, 1829
 Tribus Dicranurini Duponchel, 1845
 Subfamilia Phalerinae Butler, 1886
 Subfamilia Dudusinae Matsumura, 1925
 Tribus Dudusini Matsumura, 1925
 Tribus Scranciini Miller, 1991
 Subfamilia Hemiceratinae Guenée, 1852
 Subfamilia Heterocampinae Neumogen & Dyar, 1894
 Subfamilia Nystaleinae Forbes, 1948
 Subfamilia Dioptinae Walker, 1862
 Familia Micronoctuidae Fibiger, 2005
 Subfamilia Micronoctuinae Fibiger, 2005
 Subfamilia Pollexinae Fibiger, 2007
 Subfamilia Belluliinae Fibiger, 2008
 Tribus Belluliini Fibiger, 2008
 Tribus Medialini Fibiger, 2008
 Subfamilia Magninae Fibiger, 2008
 Tribus Magnini Fibiger, 2008
 Tribus Faeculini Fibiger, 2008
 Subfamilia Parachrostiinae Fibiger, 2008
 Tribus Duplexini Fibiger, 2008
 Tribus Parachrostiini Fibiger, 2008
 Familia Noctuidae Latreille, 1809
 Subfamilia Rivulinae Grote, 1895
 Subfamilia Boletobiinae Grote, 1895
 Subfamilia Hypenodinae Forbes, 1954
 Subfamilia Araeopteroninae Fibiger, 2005
 Subfamilia Eublemminae Forbes, 1954
 Tribus Eublemmini Forbes, 1954
 Tribus Pangraptini Grote, 1882
 Subfamilia Herminiinae Leach, 1815
 Subfamilia Scolecocampinae Grote, 1883
 Subfamilia Hypeninae Herrich-Schäffer, 1851
 Subfamilia Phytometrinae Hampson, 1913
 Subfamilia Aventiinae Tutt, 1896
 Subfamilia Erebinae Leach, 1815
 Subfamilia Calpinae Boisduval, 1840
 Tribus Anomini Grote, 1882
 Tribus Calpini Boisduval, 1840
 Tribus Phyllodini Guenée, 1852
 Subfamilia Catocalinae Boisduval, 1828
 Tribus Toxocampini Guenée, 1852
 Tribus Acantholipini Fibiger & Lafontaine, 2005
 Tribus Arytrurini Fibiger & Lafontaine, 2005
 Tribus Melipotini Grote, 1895
 Tribus Euclidiini Guenée, 1852
 Tribus Panopodini Forbes, 1954
 Tribus Ophiusini Guenée, 1837 (= Omopterini Boisduval, 1833, suppressed older syn.)
 Tribus Catocalini Boisduval, 1828
 Tribus Anobini Holloway, 2005 (= Anobini Wiltshire, 1990, nomen nudum) 
 Tribus Sypnini Holloway, 2005
 Tribus Hypopyrini Guenée, 1852
 Tribus Tinolini Moore, 1885
 Tribus Hulodini Guenée, 1852 (= Speiredoniinae Swinhoe, 1900)
 Tribus Ommatophorini Guenée, 1852
 Tribus Pericymini Wiltshire; 1976
 Tribus Pandesmini Wiltshire, 1990, nomen nudum
 Tribus Catephiini Guenée, 1852
 Tribus Ercheini Berio, 1992
 Subfamilia Cocytiinae Boisduval, 1874
 Subfamilia Stictopterinae Hampson, 1894
 Subfamilia Euteliinae Grote, 1882
 (Subfamilia Nolinae) Bruand, 1846, stat rev.
 Tribus Nolini Bruand, 1846, stat rev. 
 Tribus Chloephorini Stainton, 1859, stat rev.
 Subtribus Chloephorina Stainton, 1859, stat rev.
 Subtribus Sarrothripina Hampson, 1894, stat rev.
 Subtribus Camptolomina Mell, 1943, stat rev.
 Subtribus Careina Moore, 1883, stat rev. 
 Subtribus Ariolicina Mell, 1943, stat rev. 
 Tribus Westermanniini Hampson, 1918, stat rev. 
 Tribus Eariadini Hampson, 1912, stat rev. 
 Tribus Blenini Mell, 1943, stat rev. 
 Tribus Risobini Mell, 1943, stat rev. 
 Tribus Collomenini Kitching & Rawlins, 1998, stat rev. 
 Tribus Afridini Kitching & Rawlins, 1998, stat rev. 
 Tribus Eligmini Mell, 1943, stat rev.
 Subfamilia Aganainae Boisduval, 1833
 (Subfamilia Arctiinae Leach, 1815), stat. nov. 
 Tribus Lithosiini Billberg, 1820, stat. rev. 
 Subtribus Phryganopterygina Bendib & Minet, 1999, stat. rev. 
 Subtribus Aesalina Bendib & Minet, 1999, stat. rev. 
 Subtribus Eudesmiina Bendib & Minet, 1999, stat. rev. 
 Subtribus Cisthenina Bendib & Minet, 1999, stat. rev. 
 Subtribus Nudariina Börner, 1920, stat. rev. 
 Subtribus Endrosina Börner, 1932, stat. rev. 
 Subtribus Lithosiina Billberg, 1820, stat. rev. 
 Tribus Syntomini Herrich-Schäffer, 1846, stat. rev. 
 Subtribus Syntomina Herrich-Schäffer, 1846, stat. rev. 
 Subtribus Thyretina Butler, 1876, stat. rev.
 Tribus Arctiini Leach, 1815, stat. rev. 
 Subtribus Arctiina Leach, 1815, stat. rev. 
 Subtribus Callimorphina Walker, 1865, stat. rev. 
 Subtribus Pericopina Walker, 1865, stat. rev. 
 Subtribus Phaegopterina Kirby, 1892, stat. rev. 
 Subtribus Ctenuchina Kirby, 1837, stat. rev. 
 Subtribus Euchromiina Butler, 1876, stat. rev.
 (Subfamilia Lymantriinae) Hampson, 1893, stat. nov. 
 Tribus Lymantriini Hampson, 1893, stat. rev. 
 Tribus Orgyiini Wallengren, 1861, stat. rev. 
 Tribus Arctornithini Holloway, 1999, stat. rev. 
 Tribus Leucomini Grote, 1895, stat. rev. 
 Tribus Nygmiini Holloway, 1999, stat. rev.
 Subfamilia Strepsimaninae Meyrick, 1930, stat rev.
 Subfamilia Plusiinae Boisduval, 1828
 Tribus Abrostolini Eichlin & Cunningham, 1978
 Tribus Argyrogrammatini Eichlin & Cunningham, 1978
 Tribus Plusiini Boisduval, 1828
 Subtribus Autoplusiina Kitching, 1987
 Subtribus Euchaciina Chou & Lu, 1979
 Subtribus Plusiina Boisduval, 1828
 Subfamilia Eustrotiinae Grote, 1882
 Subfamilia Bagisarinae Crumb, 1956
 Tribus Bagisarini Crumb, 1956
 Tribus Cydosiini Kitching & Rawlins, 1998
 Subfamilia Acontiinae Guenée, 1841
 Tribus Hypercalymniini Fibiger & Lafontaine, 2005
 Tribus Acontiini Guenée, 1841
 Tribus Armadini Wiltshire, 1961
 Tribus Aediini Beck, 1960
 Subfamilia Pantheinae Smith, 1898
 Subfamilia Diphtherinae Fibiger & Lafontaine, 2005
 Subfamilia Dilobinae Aurivillius, 1889
 Subfamilia Raphiinae Beck, 1996
 Subfamilia Balsinae Grote, 1896, stat. rev.
 Subfamilia Acronictinae Heinemann, 1859
 Subfamilia Metoponiinae Herrich-Schäffer, 1851
 Subfamilia Sinocharinae Speidel, Fänger & Naumann, 1996
 Subfamilia Lophonyctinae Speidel, Fänger & Naumann, 1996
 Subfamilia Agaristinae Herrich-Schäffer, 1858
 Subfamilia Eucocytiinae Hampson, 1918
 Subfamilia Cuculliinae Herrich-Schäffer, 1850
 Subfamilia Oncocnemidinae Forbes & Franclemont, 1954
 Subfamilia Amphipyrinae Guenée, 1837
 Subfamilia Psaphidinae Grote, 1896
 Tribus Psaphidini Grote, 1896
 Tribus Feraliini Poole, 1995
 Tribus Nocloini Poole, 1995
 Tribus Triocnemidini Poole, 1995
 Subfamilia Stiriinae Grote, 1882
 Tribus Stiriini Grote, 1882
 Tribus Grotellini Poole, 1995
 Tribus Azenini Poole, 1995
 Subfamilia Heliothinae Boisduval, 1828
 Subfamilia Condicinae Poole, 1995
 Tribus Condicini Poole, 1995
 Tribus Leuconyctini Poole, 1995
 Subfamilia Eriopinae Herrich-Schäffer, 1851
 Subfamilia Bryophilinae Guenée, 1852
 Subfamilia Xyleninae Guenée, 1837
 Tribus Pseudeustrotiini Beck, 1996
 Tribus Phosphilini Poole, 1995, stat. rev.
 Tribus Prodenilni Forbes, 1954
 Tribus Eiaphriini Beck, 1996
 Tribus Caradrinini Boisduval, 1840
 Subtribus Caradrinina Boisduval, 1840
 Subtribus Athetina Fibiger & Lafontaine, 2005
 Tribus Dypterygiini Forbes, 1954
 Tribus Actinotiini Beck, 1996
 Tribus Phlogophorini Hampson, 1918
 Tribus Apameini Guenée, 1841 (= Nonagriini Guenée, 1837, suppressed older syn.)
 Subtribus Oxytripiina Gozmany, 1970
 Subtribus Apameina Guenée, 1841
 Subtribus Sesamiina Fibiger & Goldstein, 2005
 Tribus Arzamini Grote, 1883
 Tribus Episemini Guenée, 1852
 Tribus Xylenini Guenée, 1837
 Subtribus Xylenina Guenée, 1837
 Subtribus Cosmiina Guenée, 1852, stat. rev.
 Subtribus Antitypina Forbes & Franclemont, 1954
 Subtribus Ufeina Crumb, 1956
 Subfamilia Hadeninae Guenée, 1837
 Tribus Orthosiini Guenée, 1837
 Tribus Tholerini Beck, 1996
 Tribus Hadenini Guenée, 1837
 Tribus Leucaniini Guenée, 1837
 Tribus Eriopygini Fibiger & Lafontaine, 2005
 Tribus Glottulini Guenée, 1852
 Subfamilia Noctuinae Latreille, 1809
 Tribus Agrotini Rambur, 1848
 Subtribus Austrandesiina Angulo & Olivares, 1990
 Subtribus Agrotina Rambur, 1848
 Tribus Noctuini Latreille, 1809
 Subtribus Axyliina Fibiger & Lafontaine, 2005
 Subtribus Noctuina Latreille, 1809

Tham khảo

 , 2007. Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 1, Taxonomy of the Pollexinae. Zootaxa 1567: 1–116. (abstract)
 , 2008. Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 2, Taxonomy of the Belluliinae, Magninae, and Parachrostiinae. Zootaxa 1867: 1–136. (abstract)
 ., 2007. Esperiana Buchreihe zur Entomologie Memoir 3 : 179-246.
 , 1999. The Noctuoidea. In: Lepidoptera, Moths and Butterflies, Volume 1: Evolution, Systematics, and Biogeography, ed. N. P.Kristensen, các trang 355–401. Walter de Gruyter, Berlin.
 , 2006. Revised higher classification of the Noctuoidea (Lepidoptera). Canadian Entomologist 138(5):610-635 (abstract).
 , 2010. Annotated check list of the Noctuoidea (Insecta, Lepidoptera) of North America phía bắc of Mexico. ZooKeys 40: 1-239 .
  (ed.), 2002. Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders. ISBN 1-55297-612-2.
 . (in press) A new molecular phylogeny offers hope for a stable family-level classification of the Noctuoidea (Insecta: Lepidoptera). Molecular Phylogenetics and Evolution.

Liên kết ngoài  

Tree of Life
Noctuoidea  (summary of R.Zahiri's ongoing Ph.D. studies)