Tiếng Pashtun

Tiếng Pashtun ( Pax̌tō ), được gọi là Afghāni () trong tiếng Ba Tư và Paṭhānī trong tiếng Hindi và Urdu, là một ngôn ngữ ở miền Nam-Trung Á, được nói bởi người Pashtun. Người nói ngôn ngữ này có một số tên gọi, gồm Pashtun và Pukhtun và đôi khi Afghan hay Pathan. Đây là một ngôn ngữ Iran Đông, thuộc hệ ngôn ngữ Ấn-Âu. Tiếng Pashtun là một trong hai ngôn ngữ chính thức của Afghanistan, và là ngôn ngữ khu vực đông người nói thứ hai tại Pakistan, chủ yếu ở miền tây và tây bắc đất nước. Những Khu vực Bộ lạc Liên bang Quản lý (FATA) của Pakistan gần 100% nói tiếng Pashtun, trong khi nó cũng là ngôn ngữ số đông ở tỉnh Khyber Pakhtunkhwa và các huyện miền bắc của Balochistan. Tiếng Pashtun là ngôn ngữ chính của kiều dân Pashtun khắp nơi trên thế giới. Tổng số người nói tiếng Pashtun trên toàn cầu được ước tính là từ 45–60 triệu.

Chữ viết 
Tiếng Pashtun sử dụng bảng chữ cái Pashtun, một dạng sửa đổi của chữ viết Ba Tư–Ả Rập. Vào thế kỷ 16, Bayazid Pir Roshan đã đưa 13 chữ cái mới vào bảng chữ cái Pashtun. Nó đã được sửa đổi thêm trong nhiều năm.

Bảng chữ cái Pashtun bao gồm 45 đến 46 chữ cái và 4 dấu phụ. Chữ Latin Pashtun cũng được sử dụng. Trong phiên âm Latinh, trọng âm được biểu thị bằng các dấu sau trên các nguyên âm: ә́, á, ā́, ú, ó, í và é. Bảng sau (đọc từ trái sang phải) cung cấp các dạng biệt lập của các chữ cái, cùng với các giá trị tương đương trong chữ Latinh và các giá trị IPA điển hình:

Chú thích

Thư mục 

 
 Georg Morgenstierne (1926) Report on a Linguistic Mission to Afghanistan. Instituttet for Sammenlignende Kulturforskning, Serie C I-2. Oslo. 
 Daniel G. Hallberg (1992) Pashto, Waneci, Ormuri (Sociolinguistic Survey of Northern Pakistan, 4). National Institute of Pakistani Studies, 176 pp. .
 Herbert Penzl A Grammar of Pashto: A Descriptive Study of the Dialect of Kandahar, Afghanistan, 
 Herbert Penzl A Reader of Pashto,

Đọc thêm 

 Morgenstierne, Georg. "The Place of Pashto among the Iranic Languages and the Problem of the Constitution of Pashtun Linguistic and Ethnic Unity." Paṣto Quarterly 1.4 (1978): 43-55.

Liên kết ngoài 

 Pashto Dictionary with Phonetic Keyboard & Auto-Suggestion
 Pashto Phonetic Keyboard
 Pashto Language & Identity Formation in Pakistan
 Indo-Aryan identity of Pashto
 Henry George Raverty. A Dictionary of the Puk'hto, Pus'hto, or Language of the Afghans. Second edition, with considerable additions. London: Williams and Norgate, 1867.
 D. N. MacKenzie, "A Standard Pashto", Khyber.org
 Freeware Online Pashto Dictionaries
 A Pashto Word List
 Origins of Pashto
 Resources for the Study of the Pashto Language

 
Ngôn ngữ tại Khu vực Bộ lạc Liên bang Quản lý
Ngôn ngữ tại Afghanistan
Ngôn ngữ tại Iran
Ngôn ngữ tại Pakistan
Ngôn ngữ tại Balochistan (Pakistan)
Ngôn ngữ tại Khyber Pakhtunkhwa
Ngôn ngữ hòa kết
Ngôn ngữ chủ-tân-động