Ngã Năm

Ngã Năm là một thị xã thuộc tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Thị xã Ngã Năm nằm ở phía tây nam của tỉnh Sóc Trăng, nằm cách thành phố Sóc Trăng khoảng 60 km, cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 80 km, cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 298 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Mỹ Tú
Phía tây giáp huyện Hồng Dân và huyện Phước Long thuộc tỉnh Bạc Liêu
Phía nam giáp huyện Thạnh Trị và huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu
Phía bắc giáp thị xã Long Mỹ và huyện Long Mỹ thuộc tỉnh Hậu Giang.

Thị xã Ngã Năm có diện tích 241,93 km², dân số năm 2022 là 74.758 người, mật độ dân số đạt 309 người/km².

Hành chính
Thị xã Ngã Năm có 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 3 phường: 1, 2, 3 và 5 xã: Long Bình, Mỹ Bình, Mỹ Quới, Tân Long, Vĩnh Quới.

Lịch sử

Nguồn gốc tên gọi
Tên gọi này xuất hiện sau khi người Pháp đào kênh Phụng Hiệp – Cà Mau (còn gọi là kênh Quản Lộ – Phụng Hiệp) cắt ngang một con rạch tự nhiên (Xẻo Chích) tạo thành một ngã năm sông.

Lịch sử
Ngày 16 tháng 6 năm 1969, chính quyền Việt Nam Cộng hòa cho lập quận Ngã Năm thuộc tỉnh Ba Xuyên trên cơ sở tách đất từ quận Thạnh Trị cùng tỉnh và quận Long Mỹ của tỉnh Chương Thiện trước đó; quận lỵ đặt tại xã Vĩnh Quới. Quận Ngã Năm khi đó gồm 5 xã: Tân Long, Mỹ Quới, Vĩnh Lợi, Vĩnh Quới (4 xã này nguyên thuộc quận Thạnh Trị, tỉnh Ba Xuyên) và Vĩnh Tân (nguyên thuộc quận Long Mỹ, tỉnh Chương Thiện).

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, quận Ngã Năm bị giải thể, sáp nhập vào quận Thạnh Trị và trở thành huyện Thạnh Trị thuộc tỉnh Hậu Giang.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội Việt Nam ban hành Nghị quyết chia tỉnh Hậu Giang thành tỉnh Cần Thơ và tỉnh Sóc Trăng. Huyện Thạnh Trị thuộc tỉnh Sóc Trăng.

Ngày 31 tháng 10 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 127/2003/NĐ-CP. Theo đó, tách thị trấn Ngã Năm và 7 xã: Tân Long, Long Bình, Mỹ Quới, Mỹ Bình, Long Tân, Vĩnh Quới, Vĩnh Biên thuộc huyện Thạnh Trị để thành lập huyện Ngã Năm.

Sau khi thành lập, huyện Ngã Năm có 24.196,81 ha diện tích tự nhiên và 77.056 người với 8 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 1 thị trấn và 7 xã.

Ngày 22 tháng 4 năm 2010, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 474/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Ngã Năm là đô thị loại IV.

Ngày 29 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 133/NQ-CP. Theo đó:
Thành lập thị xã Ngã Năm trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Ngã Năm
Thành lập phường 1 trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Ngã Năm
Thành lập phường 2 trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Long Tân
Thành lập phường 3 trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Vĩnh Biên.

Sau khi thành lập, thị xã Ngã Năm có 24.224,35 ha diện tích tự nhiên và 84.022 người với 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 3 phường: 1, 2, 3 và 5 xã: Tân Long, Long Bình, Mỹ Quới, Mỹ Bình, Vĩnh Quới.

Kinh tế - xã hội
Ngã Năm là vùng kinh tế trọng điểm phía Tây của tỉnh Sóc Trăng.

Thị xã Ngã Năm là cửa ngõ thủy, bộ quan trọng đi vào các tỉnh Bạc Liêu, Cà Mau thông qua tuyến Quốc lộ Quản Lộ Phụng Hiệp và Kênh Xáng Quản Lộ – Phụng Hiệp.

Giáo dục
Thị xã Ngã năm có 8 trường mẫu giáo, 19 trường Tiểu học, 7 trường THCS, 2 Trường THPT, 1 trường THPT&THCS và 1 Trung tâm giáo dục thường xuyên. Trong đó trường THPT Mai Thanh Thế là trường lớn nhất tỉnh Sóc Trăng về số lượng học sinh.

Văn hóa - du lịch

Di tích - Danh thắng
 Chợ nổi Ngã Năm
 Vườn cò Tân Long
 Tượng đài chiến thắng chi khu Ngã Năm
 Miếu Bà chúa xứ Mỹ Đông
 Chùa Phật Nổi (còn gọi là chùa Bửu Long)
 Chùa Ô Chum.

Giao thông
Trên địa bàn thị xã có 2 quốc lộ: Quốc lộ Quản Lộ – Phụng Hiệp và Quốc lộ 61B đi qua.

Chú thích

Tham khảo

Đô thị Việt Nam loại IV