Bộ Cá mù làn

Bộ Cá mù làn (danh pháp khoa học: Scorpaeniformes, còn gọi là Scleroparei) là một bộ trong lớp Cá vây tia (Actinopterygii). Các loài trong bộ này gần đây đã được tái phân loại vào trong bộ Cá vược (Perciformes).

Chúng còn được biết đến như là các loài cá "má áo giáp" do đặc trưng phân biệt của chúng: sự mở rộng về phía sau của xương vòng quanh hốc mắt (một phần của bộ xương bên của đầu/má, phía dưới hốc mắt) thứ ba vượt qua phần má tới xương tiền nắp mang, trong khi ở phần lớn các loài cá khác thì nó gắn vào.

Phân loại

Truyền thống
Sự phân chia bộ Scorpaeniformes thành các họ không có sự thống nhất; với các hệ thống phân loại khác nhau vào cuối thế kỷ 20 đầu thế kỷ 21 đưa ra con số từ 26 họ tới 35 họ.

 Phân bộ Anoplopomatoidei
 Anoplopomatidae (Cá than)
 Phân bộ Cottoidei
 Siêu họ Cottoidea
 Abyssocottidae (Cá bống biển sâu)
 Agonidae
 Bathylutichthyidae
 Comephoridae (Cá mỡ Baikal)
 Cottidae (Cá bống biển)
 Cottocomephoridae (Cá bống Baikal)
 Ereuniidae (Băng ngư)
 Hemitripteridae (Cá bống nhung và cá bống vây cờ)
 Icelidae (Cá bống vảy)
 Psychrolutidae (Cá đầu mỡ)
 Rhamphocottidae (Cá bống mép lưỡi câu)
 Siêu họ Cyclopteroidea
 Cyclopteridae (Cá vây tròn)
 Liparidae (Cá sư tử)
 Phân bộ Dactylopteroidei
 Dactylopteridae (Cá chuồn đất)
 Phân bộ Hexagrammoidei
 Hexagrammidae (Cá lục tuyến)
 Phân bộ Normanichthyiodei
 Normanichthyidae
 Phân bộ Platycephaloidei
 Bembridae (Cá chai biển sâu)
 Hoplichthyidae (Cá chai ma)
 Parabembridae
 Platycephalidae (Cá chai)
 Phân bộ Scorpaenoidei
 Apistidae
 Aploactinidae (Cá da nhung)
 Caracanthidae (Cá da nhung cầu)
 Congiopodidae (Cá lợn)
 Eschmeyeridae
 Gnathanacanthidae (Cá da nhung đỏ)
 Neosebastidae
 Pataecidae (Cá mũi tàu Australia)
 Peristediidae
 Plectrogenidae
 Scorpaenidae (Cá mù làn và cá quân)
 Sebastidae (Cá đầu gai)
 Setarchidae
 Synanceiidae (Cá đá)
 Tetrarogidae
 Triglidae (Cá chào mào)

Theo phân tích phân tử
Các nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử gần đây không công nhận bộ này mà gộp nó trong bộ Perciformes nghĩa mới. Các họ của Scorpaeniformes đề cập trên đây được chia tách trong các phân bộ của Perciformes nghĩa mới như sau:
 Phân bộ Normanichthyoidei
 Normanichthyidae
 Phân bộ Platycephaloidei
 Bembridae
 Hoplichthyidae
 Parabembridae
 Platycephalidae
 Plectrogenidae
 Phân bộ Triglioidei
 Triglidae (nguyên xếp trong Scorpaenoidei)
 Peristediidae (nguyên xếp trong Platycephaloidei)
 Phân bộ Scorpaenoidei
 Apistidae
 Aploactinidae
 Congiopodidae
 Eschmeyeridae
 Gnathanacanthidae
 Neosebastidae
 Pataecidae
 Perryenidae
 Scorpaenidae (gộp cả Caracanthidae)
 Sebastidae
 Setarchidae
 Synanceiidae
 Tetraogidae
 Zanclorhynchidae (tách từ Congiopodidae) 
 Phân bộ Cottoidei
 Phân thứ bộ Anoplopomatales: Nguyên là phân bộ Anoplopomatoidei.
 Anoplopomatidae
 Phân thứ bộ Cottales: Nguyên là hai liên họ Cottoidea và Cyclopteroidea.
 Agonidae (gộp cả Hemitripteridae)
 Cottidae (gộp cả Abyssocottidae, Comephoridae, Cottocomephoridae, Icelidae) 
 Psychrolutidae (gộp cả Bathylutichthyidae)
 Rhamphocottidae (gộp cả Ereuniidae)
 Scorpaenichthyidae (tách ra từ Cottidae, gồm Scorpaenichthys)
 Trichodontidae (nguyên thuộc phân bộ Trachinoidei trong Perciformes nghĩa cũ)
 Jordaniidae (tách từ Cottidae, gồm Jordania và Paricelinus)
 Cyclopteridae
 Liparidae
 Phân thứ bộ Hexagrammales: Nguyên là phân bộ Hexagrammoidei.
 Hexagrammidae nghĩa hẹp.
 Phân thứ bộ Zaniolepidoales
 Zaniolepididae (phục hồi và tách ra từ Hexagrammidae, gồm Oxylebius và Zaniolepis)
 Phân thứ bộ Zoarcales: Nguyên là phân bộ Zoarcoidei trong Perciformes nghĩa cũ. 
 Phân thứ bộ Gasterosteales: Nguyên là một phần bộ Gasterosteiformes (trừ hai họ Indostomidae và Pegasidae).

Chuyển đi
Họ Dactylopteridae chuyển sang bộ Syngnathiformes.

Liên kết ngoài
 
 
 
 
 

 
Mù làn