Phú An, Bến Cát

Phú An là một xã thuộc thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương, Việt Nam.

Địa lý
Xã Phú An nằm cách trung tâm thị xã Bến Cát 10 km về phía nam và cách trung tâm thành phố Thủ Dầu Một 12 km về phía tây bắc, có vị trí địa lý: 
Phía đông giáp phường Tân Định và thành phố Thủ Dầu Một
Phía tây giáp xã An Tây 
Phía nam giáp Thành phố Hồ Chí Minh
Phía bắc giáp xã An Điền và phường Thới Hoà.

Xã Phú An có diện tích 19,76 km², dân số năm 2021 là 16.105 người, mật độ dân số đạt 815 người/km².

Xã nằm giữa hai sông: sông Sài Gòn và sông Thị Tính. Sông Thị Tính là ranh giới tự nhiên của xã và thành phố Thủ Dầu Một, sông Sài Gòn ngăn cách xã với Thành phố Hồ Chí Minh.

Hành chính
Xã Phú An được chia thành 5 ấp: An Thuận, Bến Giãng, Bến Liễu, Phú Thuận, Phú Thứ.

Lịch sử
Địa bàn xã Phú An hiện nay xưa thuộc một thôn của tổng Bình Thạnh Thượng, tỉnh Gia Định; tổng Bình Thạnh Thượng bao gồm 12 thôn; An Sơn, An Thành Tây, An Thuận, An Thành, Định Thành, Kiến An, Kiến Điền, Phú Thứ, Phú Thuận, Thanh Điền, Thanh An, Thành Trị (Bến Súc). (Thôn Định Thành sau này trở thành thị trấn là huyện lỵ của huyện Dầu Tiếng như hiện nay)

Năm 1867 - Pháp chia Nam Kỳ thành 24 hạt thanh tra, tổng Bình Thạnh Thượng thuộc về hạt thanh tra Sài Gòn (bao gồm 12 thôn như cũ).

Năm 1871 - Thống đốc Nam Kỳ ban nghị định điều chỉnh 24 hạt thanh tra xuống còn 18 hạt, hạt Thủ Dầu Một vẫn tồn tại và được nhận thêm Tổng BTT được tách ra từ hạt Sài Gòn.

Năm 1916 trên địa bàn tỉnh Thủ Dầu Một, thành lập quận Tương An gồm 4 tổng người Kinh ở xa tỉnh lỵ, trong đó có tổng BTT gồm có 11 làng : An Sơn, Kiến Điền, An Thành Tây, Định Thành, Phú Thứ, An Thành thôn, Kiến An, Phú Thuận, Thanh An, Thanh Điền (không có làng Thành Trị tức Bến Súc).

Ngày 30 tháng 07 năm 1926 quận Tương An giải thể và thành lập hai quận mới là Châu Thành và Bến Cát. Quận lỵ Châu Thành đặt ở làng Phú Cường, tỉnh Thủ Dầu Một. Quận lỵ Bến Cát đặt ở xã Mỹ Phước gồm có hai tổng là Bình Hưng và Bình Thạnh Thượng. Ở Tổng BTT có một số thay đổi như sau; nhập làng Phú Thuận với làng Phú Thứ thành làng An Tây Thôn. Nhập làng An Sơn với làng Kiến Điền thành làng An Điền xã. Nhập làng Thanh Điền và làng Thanh Trì thành làng Thanh Tuyền. Các làng Định Thành, Kiến An, Thanh Sơn vẫn giữ nguyên không thay đổi.

Từ năm 1955 - 1975 chính phủ Việt Nam Cộng Hoà chia tỉnh Thủ Dầu Một ra làm 3 tỉnh Phước Long, Bình Long & Bình Dương, tổng Bình Thạnh Thượng thuộc về tỉnh Bình Dương, trong tỉnh chia ra làm 6 quận, trong đó có quận Bến Cát và quận Dầu Tiếng. Quận Dầu Tiếng gồm một phần tổng BTT với 4 thôn : Định Thành, Thanh An, Thanh Tuyền, Kiến An. Phần còn lại của tổng BTT thuộc về quận Bến Cát gồm có : An Điền xã, Phú An thôn, An Tây thôn.

Tháng 02/1976 hợp nhất 3 tỉnh Bình Dương, Bình Long và Phước Long thành tỉnh Sông Bé, sáp nhập 3 xã An Điền, An Tây và Phú An thuộc quận Bến Cát cũ thành xã Tây Nam thuộc huyện Bến Cát tỉnh Sông Bé.

Xã Phú An cùng với các xã An Điền và An Tây, được thành lập năm 1979 trên cơ sở chia tách từ xã Tây Nam.

Trước năm 1975, xã nằm trong vùng Tam Giác Sắt, là vùng có chiến tranh ác liệt bậc nhất Miền nam Việt Nam.

Kinh tế - xã hội

Kinh tế
Có địa hình đồng bằng thích hợp với việc trồng lúa, cây ăn quả, mía, sắn; chăn nuôi các loại gia súc như heo, bò.

Phú An nguyên cũng nổi tiếng với làng nghề bánh tráng

Xã hiện có trên 90 doanh nghiệp đóng trên địa bàn.

Viện Nghiên cứu Mía Đường đóng trụ sở trên địa bàn xã, là trung tâm nghiên cứu có quy mô lớn nhất nước về cây mía.

Thương mại
Xã Phú An có Chợ Phú Thứ khá nổi tiếng trong vùng.

Xã hội

Giáo dục
Xã Phú An được thừa hưởng các trường học có từ thời xã Tây Nam (cũ). Trong các năm vừa qua ngành giáo dục đã xây dựng mới hoàn toàn các trường học:
 Trường MN Mầm Xanh
 Trường MG Phú An
 Trường TH Hồ Hảo Hớn
 Trường THCS Phú An
 Trường THPT Tây Nam.

Du lịch
 Khu bảo tồn vườn tre Phú An (liên kết với CH Pháp)
 Địa đạo Tây Nam
 Di tích xe tăng cháy

Danh nhân
 Xã là quê hương của nguyên chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết.

Giao thông
 Xã Phú An có tỉnh lộ 744 (từ khoảng km số 7 đến km số 12) và tỉnh lộ 748 chạy qua
 Tỉnh lộ 744 đoạn qua xã Phú An đã được nâng cấp và mở rộng
 Cầu Ông Cộ và cầu Ông Cộ 2 trên sông Thị Tính là nút giao thông quan trọng nối Thành phố Thủ Dầu Một với xã Phú An và huyện Dầu Tiếng
 Xã Phú An tiếp giáp với 8 xã, phường nhưng chỉ có đường giao thông qua 4 xã, phường. Còn lại phải đi đò qua huyện Củ Chi.

Chú thích

Tham khảo