Chi Sẻn

Chi Sẻn trong tiếng Hán gọi là chi Xuyên tiêu hay chi Hoa tiêu, chi Hoàng mộc (danh pháp khoa học: Zanthoxylum, từ tiếng Hy Lạp ξανθὸν ξύλον, "gỗ màu vàng") (không nhầm với Họ Hoàng mộc) là một chi khoảng 175-250 loài cây thân gỗ và cây bụi có lá sớm rụng hoặc thường xanh trong họ Rutaceae, có nguồn gốc ở vùng ôn đới ấm áp hay cận nhiệt đới trên toàn thế giới. Các tên gọi phổ biến trong chi này bằng tiếng Việt có thể là sẻn, xuyên tiêu, sơn tiêu, hoa tiêu, sưng, hoàng lực v.v..

Tại Trung Quốc, quả của một số loài như Z. piperitum, Z. simulans, Z. sancho được sử dụng làm gia vị, gọi là tiêu Tứ Xuyên.

Một số loài

 Zanthoxylum acanthopodium - sẻn, hoa tiêu lông gai
 Zanthoxylum ailanthoides - hoa tiêu lá (cây) xư
 Zanthoxylum alatum - hoa tiêu có cánh
 Zanthoxylum americanum - hoa tiêu bắc
 Zanthoxylum armatum - sẻn gai
 Zanthoxylum avicennae - muồng truổng, hoàng mộc dài, hoa tiêu dài
 Zanthoxylum beecheyanum
 Zanthoxylum bifoliolatum - hoa tiêu Maricao
 Zanthoxylum bungeanum - hoa tiêu
 Zanthoxylum caribaeum - hoa tiêu vàng
 Zanthoxylum clava-herculis - hoa tiêu nam
 Zanthoxylum collinsiae (đồng nghĩa: Z. scabrum) - dây khắc dung
 Zanthoxylum coreanum - hoa tiêu Triều Tiên
 Zanthoxylum coriaceum - hoa tiêu Biscayne
 Zanthoxylum cucullatipetalum? - hoàng mộc cánh bầu
 Zanthoxylum dipetalum - kawa'u
 Zanthoxylum dimorphophyllum - hoa tiêu gai lá lạ
 Zanthoxylum dissitum - đơn diện châm
 Zanthoxylum esquirolii - nham tiêu
 Zanthoxylum evodiifolium? - sẻn lá dấu dầu, hoàng mộc phi
 Zanthoxylum fagara - hoa tiêu chanh
 Zanthoxylum flavum - sơn tiêu Tây Ấn
 Zanthoxylum hawaiiense - hoa tiêu Hawaii
 Zanthoxylum hirsutum
 Zanthoxylum kauaense - hoa tiêu Kauai
 Zanthoxylum laetum - hoàng mộc sai
 Zanthoxylum martinicense - hoa tiêu trắng
 Zanthoxylum molle - đóa tiêu
 Zanthoxylum monophyllum - tiêu vàng
 Zanthoxylum myriacanthum - hoàng mộc nhiều gai
 Zanthoxylum nitidum - hoàng lực, sang, sang láng, sưng, đắng cay, sâng, sẻn, mac khen, xuyên tiêu, sơn tiêu, hoàng liệt, lưỡng diện châm, chứ xá, hoa tiêu lá sáng
 Zanthoxylum nitiolum - sung, sân
 Zanthoxylum oahuense - hoa tiêu Oahu
 Zanthoxylum parvum
 Zanthoxylum piasezkii - hoa tiêu Tứ Xuyên-Thiểm Tây
 Zanthoxylum piperitum - hoa tiêu Nhật Bản
 Zanthoxylum planispinum - hoa tiêu lá trúc
 Zanthoxylum punctatum - hoa tiêu đốm
 Zanthoxylum rhetsa? - mắc khén, hoàng mộc hôi, cóc hôi, vàng me, xong
 Zanthoxylum sancho
 Zanthoxylum scandens - hoàng mộc leo, đắng cay
 Zanthoxylum schinifolium - hương tiêu
 Zanthoxylum simulans - xuyên tiêu, hoa tiêu dại
 Zanthoxylum spinifex - niaragato
 Zanthoxylum stenophyllum - hoa tiêu lá hẹp
 Zanthoxylum thomasianum - hoa tiêu St Thomas

Các loài trong chi Zanthoxylum bị ấu trùng của một số loài côn trùng thuộc Lepidoptera phá hoại như Ectropis crepuscularia.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 CSDL của GardenWeb - Zanthoxylum