Lê Hy Tông

Lê Hy Tông (chữ Hán: 黎熙宗 1663 – 1716) tên húy là Lê Duy Cáp (黎維祫) hay Lê Duy Hiệp là vị vua thứ 10 của nhà Lê Trung hưng và thứ 21 của nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế
Lê Duy Hiệp là con trai thứ tư của Lê Thần Tông với cung nhân Nguyễn Thị Ngọc Trúc hay Nguyễn Thị Ngọc Tấn, sinh ra sau khi vua cha đã mất (9/1662) khoảng 5 tháng.

Theo ghi chép của Khâm định Việt sử thông giám cương mục, mẹ ông người xã Đông Khối, huyện Gia Định (tức huyện Gia Bình sau này), không phải tộc thuộc của họ Trịnh ở Sóc Sơn. Trước khi qua đời, Lê Thần Tông dặn Tây vương Trịnh Tạc trông nom giúp đỡ người con sắp ra đời.

Tháng 4 năm 1675, anh Duy Hiệp là Lê Gia Tông qua đời khi mới 14 tuổi không có con nối. Trịnh Tạc lập Duy Hiệp lên làm vua, hiệu là Lê Hy Tông, rồi sắc phong Trịnh Thị Ngọc Áng - con gái Chúa làm Hoàng hậu. Ông được người đời ca ngợi là vị vua anh minh đức độ bậc nhất thời Lê Trung hưng.

Làm vua
Lê Hy Tông lên ngôi từ tháng 6 năm 1675. Lúc này chiến tranh với họ Nguyễn ở miền nam đã chấm dứt, cả hai miền lo củng cố nội trị.

Công việc chính sự triều đình đều do các chúa Trịnh đảm nhận. Chúa Trịnh Tạc và người kế nghiệp sau đó là Trịnh Căn tập trung xây dựng Bắc Hà, dùng nhiều tướng văn võ có năng lực nên tình hình Đàng Ngoài khá ổn định, đời sống xã hội được chấn hưng sau nhiều năm chiến tranh. Thời kỳ Lê Hy Tông làm vua được đánh giá là thịnh trị nhất thời Lê trung hưng. Sử gia gọi là Chính Hòa chi trị (正和之治).

Bộ Đại Việt sử ký toàn thư, công trình sử học của sử gia nhiều đời nhà Hậu Lê, được khắc mộc bản ban hành năm Chính Hòa thứ 18 (1697).

Sau 30 năm làm vua, tháng 3 năm 1705, Lê Hy Tông nhường ngôi cho Thái tử Lê Duy Đường (tức Lê Dụ Tông), rồi lên làm Thái thượng hoàng.

Ông qua đời tháng 4 năm 1716, hưởng thọ 54 tuổi, được an táng tại Phú Ninh lăng (富寧陵).

Gia quyến 
Phụ thân: Lê Thần Tông

Thân mẫu: Cung nhân Nguyễn Thị Ngọc Tấn

Hậu phi

Hậu duệ

Niên hiệu
Đời Hy Tông đặt hai niên hiệu là:
 Vĩnh Trị (1/1676 đến 9/1680)
 Chính Hòa (10/1680 đến 3/1705)

Xem thêm
 Lê Thần Tông
 Lê Gia Tông
 Trịnh Tạc
 Trịnh Căn

Tham khảo
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục
 Quỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng (2001), Các triều đại Việt Nam, Nhà xuất bản Thanh niên

Ghi chú

Hy Tông, Lê
Thái thượng hoàng nhà Hậu Lê
Vua thiếu nhi Việt Nam
Sinh năm 1663
Mất năm 1716
Người Hà Nội
Vua nhà Hậu Lê