Cầu Giấy

Cầu Giấy là một quận nội thành thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý 
Quận Cầu Giấy nằm ở phía tây trung tâm thành phố Hà Nội, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp quận Ba Đình và quận Đống Đa với ranh giới là sông Tô Lịch
Phía tây giáp quận Nam Từ Liêm
Phía nam giáp quận Thanh Xuân
Phía bắc giáp quận Tây Hồ và quận Bắc Từ Liêm.

Quận có diện tích 12,44 km², dân số năm 2020 là 292.536 người, mật độ dân số đạt 23.516 người/km².

Lịch sử 

Thời trước Cầu Giấy là một phần của huyện Từ Liêm, phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây. Từ năm 1831 thời nhà Nguyễn thuộc phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Nội. Sau khi giải phóng Thủ đô năm 1954 thuộc quận VI. Đến năm 1961, Hà Nội mở rộng địa giới, xóa bỏ các quận, lập ra 4 khu phố nội thành và 4 huyện ngoại thành, từ đó huyện Từ Liêm được lập lại, gồm đất hai quận V và VI, dân cư sống tập trung tại các vùng như: Vùng Kẻ Bưởi (Nghĩa Đô, Nghĩa Tân); Vùng Kẻ Vòng (Dịch Vọng, Mai Dịch); Vùng Kẻ Cót-Giấy (Quan Hoa, Yên Hòa); Vùng Đàn Kính Chủ (Trung Hòa).

Ngày 13 tháng 10 năm 1982, thành lập các thị trấn: Cầu Giấy (trên cơ sở tách ra từ xã Dịch Vọng), Nghĩa Đô (trên cơ sở giải thể xã Nghĩa Đô và tách một phần diện tích xã Cổ Nhuế) thuộc huyện Từ Liêm.

Ngày 17 tháng 9 năm 1990, thành lập thị trấn Mai Dịch thuộc huyện Từ Liêm (trên cơ sở giải thể xã Mai Dịch và điều chỉnh một phần diện tích thị trấn Cầu Diễn).

Ngày 17 tháng 4 năm 1992, thành lập thị trấn Nghĩa Tân trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của thị trấn Nghĩa Đô.

Ngày 22 tháng 11 năm 1996, Chính phủ Việt Nam ra Nghị định 74-CP thành lập quận Cầu Giấy trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 4 thị trấn: Cầu Giấy, Nghĩa Đô, Nghĩa Tân, Mai Dịch và 3 xã: Dịch Vọng, Yên Hòa, Trung Hòa thuộc huyện Từ Liêm. Trong đó, thị trấn Cầu Giấy được đổi tên thành phường Quan Hoa. Khi mới thành lập, quận có 7 phường: Dịch Vọng, Mai Dịch, Nghĩa Đô, Nghĩa Tân, Quan Hoa, Trung Hòa, Yên Hòa.

Ngày 5 tháng 1 năm 2005, điều chỉnh lại địa giới các phường Quan Hoa và Dịch Vọng, đồng thời thành lập phường Dịch Vọng Hậu. Như vậy, quận Cầu Giấy có 8 phường: Dịch Vọng, Dịch Vọng Hậu, Mai Dịch, Nghĩa Đô, Nghĩa Tân, Quan Hoa, Trung Hòa, Yên Hòa, giữ ổn định đến nay.

Ngày 27 tháng 4 năm 2021, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1263/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2021). Theo đó:
Điều chỉnh 10,32 ha diện tích tự nhiên thuộc địa giới hành chính phường Cổ Nhuế 1, quận Bắc Từ Liêm về phường Nghĩa Tân quản lý
Điều chỉnh 1,86 ha diện tích tự nhiên thuộc địa giới hành chính phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm về phường Mai Dịch quản lý.

Hành chính
Quận Cầu Giấy có 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 8 phường: Dịch Vọng, Dịch Vọng Hậu, Mai Dịch, Nghĩa Đô, Nghĩa Tân, Quan Hoa, Trung Hòa, Yên Hòa.

Đường phố

 Bưởi
 Cầu Giấy
 Chùa Hà
 Đặng Thùy Trâm
 Dịch Vọng
 Dịch Vọng Hậu
 Đinh Núp
 Đỗ Quang
 Doãn Kế Thiện
 Dương Đình Nghệ
 Dương Khuê
 Dương Quảng Hàm
 Duy Tân
 Đại lộ Thăng Long
 Hạ Yên Quyết
 Hồ Tùng Mậu
 Hoa Bằng
 Hoàng Đạo Thúy
 Hoàng Minh Giám
 Hoàng Ngân
 Hoàng Quán Chi
 Hoàng Quốc Việt
 Hoàng Sâm
 Khuất Duy Tiến
 Khúc Thừa Dụ
 Lạc Long Quân
 Lê Đức Thọ
 Lê Văn Lương
 Lưu Quang Vũ
 Mạc Thái Tổ
 Mạc Thái Tông
 Mai Dịch
 Nghĩa Đô
 Nghĩa Tân
 Nguyễn Bá Khoản
 Nguyễn Chánh
 Nguyễn Đình Hoàn
 Nguyễn Đỗ Cung
 Nguyễn Khả Trạc
 Nguyễn Khang
 Nguyễn Khánh Toàn
 Nguyễn Ngọc Vũ
 Nguyễn Như Uyên
 Nguyễn Phong Sắc
 Nguyễn Quốc Trị
 Nguyễn Thị Định
 Nguyễn Thị Duệ
 Nguyễn Thị Thập
 Nguyễn Văn Huyên
 Nguyễn Vĩnh Bảo
 Nguyễn Xuân Linh
 Nguyễn Xuân Nham
 Phạm Hùng
 Phạm Thận Duật
 Phạm Tuấn Tài
 Phạm Văn Bạch
 Phạm Văn Đồng
 Phan Văn Trường
 Phùng Chí Kiên
 Quan Hoa
 Quan Nhân
 Thâm Tâm
 Thành Thái
 Thọ Tháp
 Tô Hiệu
 Tôn Thất Thuyết
 Trần Bình
 Trần Cung
 Trần Đăng Ninh
 Trần Duy Hưng
 Trần Kim Xuyến
 Trần Quốc Hoàn
 Trần Quốc Vượng
 Trần Quý Kiên
 Trần Thái Tông
 Trần Tử Bình
 Trần Vỹ
 Trung Hòa
 Trung Kính
 Trương Công Giai
 Tú Mỡ
 Võ Chí Công
 Vũ Phạm Hàm
 Xuân Quỳnh
 Xuân Tảo
 Xuân Thủy
 Yên Hòa

Văn hóa
Nơi đây cũng là cái nôi văn hiến và nghề cổ truyền: làng Giấy (Thượng Yên Quyết) từng có 9 tiến sĩ, làng Cót (Hạ Yên Quyết) cũng có 9 tiến sĩ, làng Nghĩa Đô (làng Nghè) 3 tiến sĩ, cử nhân tú tài thì lên đến hàng trăm người. Vùng Bưởi có nghề dệt lụa, gấm, làm giấy. Làng Vòng (Dịch Vọng Hậu) làm cốm nổi tiếng tới bây giờ. Làng Giấy làm giấy phất quạt, gói hàng. Làng Giàn có nghề làm hương. Trên địa bàn quận ngay nay có nhiều đình đền khá tôn nghiêm như: đền Lê (thờ hai chị em họ Lê đã giúp Lê Đại Hành phá quân Tống); chùa Hoa Lăng (thờ mẹ của sư Từ Lộ); chùa Hà; chùa Thánh Chúa. Làng Nghĩa Đô cũng là quê ngoại của nhà văn Tô Hoài. Đình Mai Dịch thờ vị nhân thần thời hậu Lý Nam Đế là Lý Phật Tử. Sở dĩ Lý Phật Tử được dân làng Mai Dịch tôn làm Thành hoàng làng bởi vùng đất Từ Liêm là một địa bàn chiến lược quan trọng, nơi phát tích của cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc do Lý Nam Đế phát động. Cầu Giấy là cây cầu bắc qua sông Tô Lịch tại nơi nay là đường Cầu Giấy, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tên cầu đã được dùng để đặt cho Ô Cầu Giấy xưa và Quận Cầu Giấy hiện nay. Địa điểm của cây cầu này cũng chính là Ô cầu Giấy. Nghĩa trang Mai Dịch là một nghĩa trang liệt sĩ ở Hà Nội, Việt Nam. Đây cũng là nơi an nghỉ dành cho những nhân vật chính trị cấp cao như bộ trưởng, thứ trưởng các bộ trong chính phủ, các ủy viên Trung ương Đảng trở lên; các nhà khoa học, nhà văn hóa, nhà văn, nhà thơ được giải thưởng Hồ Chí Minh; các tướng lĩnh xuất sắc; anh hùng lực lượng vũ trang,...

Giáo dục
Trên địa bàn quận Cầu Giấy có đến hơn 80 cơ sở đào tạo và nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước và cấp Bộ. Một số trường Đại học và Viện nghiên cứu lớn là: Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Quốc phòng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh,  Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, Học viện Múa Việt Nam, Đại học Thương mại, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Đại học Lao động - Xã hội, Trường đại học Ngoại ngữ, Trường Đại học Thủ đô Hà Nội (trước đây là trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội),Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự, Viện Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân, Trung tâm nhiệt đới Việt- Nga... Các trường THPT nổi tiếng: Trường Trung học phổ thông Chuyên Hà Nội - Amsterdam,Trường Trung học phổ thông chuyên Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Trung học phổ thông Chuyên Ngoại ngữ, Trường Trung học phổ thông Lương Thế Vinh, Trường Trung học phổ thông Nguyễn Tất Thành, Trường Trung học phổ thông Yên Hòa, Trường Trung học phổ thông Cầu Giấy, Trường THPT Lý Thái Tổ, Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, Trường THPT Nguyễn Siêu...

Bệnh viện
Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương, Bệnh viện 19-8 Bộ Công an, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Nội, Bệnh viện E

Công sở
Trên địa bàn quận có nhiều cơ quan nhà nước như: Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Nội vụ, Thanh tra Chính phủ, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao, Tổng cục Đường bộ, Tổng cục Dân số, Tổng cục Hải quan, Ban Tôn giáo Chính phủ, Hội Nông dân Việt Nam, Cục Hàng hải, Cục Đường sông, Cục Đăng kiểm, Sở Công thương, Truyền hình Công an Nhân dân, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, Sở Công Thương Hà Nội,..

Hạ tầng kỹ thuật

Các khu đô thị
Khu đô thị Dịch Vọng

khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính

Khu tập thể Nghĩa Tân

Khu đô thị Yên Hòa

Khu đô thị Trung Yên

Khu đô thị Nam Trung Yên

Khu đô thị Cầu Giấy

Khu đô thị Nghĩa Đô

Khu đô thị An Sinh Hoàng Quốc Việt

Khu đô thị Constrexim Complex Dịch Vọng

Khu đô thị Đông Nam Trần Duy Hưng

Khu đô thị Vimeco II

Khu đô thị Mai Dịch

Khu đô thị Mandarin Garden

...

Công viên

Quận Cầu Giấy có các công viên:
 Công viên Nghĩa Đô
 Công viên Cầu Giấy

Metro
Các dự án đường sắt đô thị đi qua địa bàn quận là các tuyến số 3 (Sơn Tây - Nhổn - Yên Sở), tuyến số 4 (Liên Hà - Bắc Thăng Long), tuyến số 5 (Hồ Tây - An Khánh), tuyến số 8 (An Khánh - Dương Xá), trong đó tuyến số 3 đoạn Nhổn - Ga Hà Nội (một phần của tuyến Sơn Tây - Nhổn - Yên Sở) hiện đang được thi công; tuyến số 5 hiện đang được đầu tư xây dựng.

Hệ thống đường sắt đô thị 
 Tuyến số 3 (Đang xây dựng): (Quận Nam Từ Liêm) ← Ga Lê Đức Thọ - Ga Đại học Quốc gia Hà Nội - Ga Chùa Hà → (Quận Ba Đình)

Hệ thống xe buýt

Điểm đầu cuối và trung chuyển:
 ĐTC Cầu Giấy (07, 20A, 24, 26, 27, 34, 38, 49, 55A, 55B, 90, 105, 161)
 ĐTC Hoàng Quốc Việt (07, 14, 33, 38, 45, 53A, 144)
 Bến xe Mỹ Đình (09B, 16, 21B, 22B, 30, 34, 44, 46, 53B, 64, 74, 87, 88, 103A, 103B, 109, 157, E01)
 Công viên Nghĩa Đô (12, 39, 85, 96, 97)
 Công viên Cầu Giấy (61)
 Học viên Tư pháp (51)
 Trung tâm thương mại BigC Thăng Long (145)

Các tuyến xe buýt hoạt động:

Di tích lịch sử
Đền Trung Nha ở phường Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội thờ Tướng Trần Công Tích làm quan dưới triều Đinh, quê ở trang Đông Lộc (Hưng Yên). Khi quân Tống xâm lược, Trần Công Tích đem 500 tinh binh đến đóng ở ấp Phượng Đảo, tức vùng Nghĩa Đô để luyện quân và tuyển quân lên biên giới chống lại giặc Tống. Hai bà vợ Lê Hồng Nương và Lê Quế Nương cũng là những nữ tướng hậu cần. Tiền Lê.
Đình Trung Kính Hạ ở phường Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội thờ thập đạo tướng quân Lê Hoàn cùng với Nộn Công thời Hùng Vương. Làng Trung Kính vốn là vùng đất cổ nằm bên sông Tô gồm hai thôn Trung Kính Thượng và Trung Kính Hạ. Hậu Lê
Đình Trung Kính Thượng ở Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội Thờ thập đạo tướng quân Lê Hoàn cùng với Nộn Công thời Hùng Vương. Làng Trung Kính vốn là vùng đất cổ nằm bên sông Tô gồm hai thôn Trung Kính Thượng và Trung Kính Hạ. Hậu Lê

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của quận Cầu Giấy