Vượt lên chính mình

Vượt lên chính mình là chương trình trò chơi truyền hình với mục đích xóa nợ và cấp vốn làm ăn cho mọi đối tượng nghèo có vay vốn ngân hàng và có nhu cầu xóa nợ tại Việt Nam do Ban Khoa giáo, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Công ty Cổ phần truyền thông đa phương tiện LASTA thực hiện dựa theo format của một gameshow nổi tiếng của kênh truyền hình CH7 mang tên Xóa nợ (tiếng Thái: ปลดหนี้) của Thái Lan. Chương trình được phát sóng trên kênh HTV7 từ năm 2005 cho đến hết năm 2018, đã phát sóng 700 số.

Đối tượng tham gia 
Vượt lên chính mình hướng đến đối tượng là các hộ gia đình nghèo, có hoàn cảnh khó khăn trên lãnh thổ Việt Nam có vay vốn ngân hàng Chính sách xã hội của địa phương hoặc các ngân hàng khác, nhưng không có khả năng trả nợ dù đã làm việc hết sức và có nhu cầu xóa nợ (số tiền nợ không quá 15.000.000 đồng).

Quy định chung
Chương trình được chia làm 2 vòng thi:
Vòng xóa nợ 1 và Vòng xoá nợ 2: Gia đình và đối tượng tham gia phải vượt qua 2 thử thách liên quan đến công việc của mình trong vòng 1 phút 30 giây. Hoàn thành mỗi thử thách trong thời gian không quá mức quy định trên, thí sinh sẽ được xóa được một nửa số nợ. Nếu không vượt qua được cả 2 thử thách, thí sinh sẽ được chương trình tạo điều kiện tham gia 1 vòng thi phụ, nếu vẫn không vượt qua được thì phải chia tay với chương trình và nhận hỗ trợ 1.000.000 đồng.  Từ năm 2011 đến 2016, thí sinh được quyền trợ giúp cộng thêm thời gian ở 1 trong 2 thử thách bằng cách rút 1 trong 3 lá thăm 3 giây, 5 giây và 7 giây. Năm 2017 và 2018, gia đình chỉ phải vượt qua 1 thử thách.
Vòng cấp vốn: Thí sinh chọn 2 tấm bảng bất kì trong số các logo của nhà tài trợ ở 2 bên sân khấu và nhận giải thưởng bằng tổng số tiền ghi trên hai tấm bảng. Năm 2017, nếu gia đình không vượt qua được thử thách đó này thì chỉ chọn 1 tấm bảng bất kỳ. Năm 2018, nếu gia đình không vượt qua được thử thách đó thì cứ 1 giây vượt quá thời gian quy định (1 phút 30 giây) sẽ bị trừ đi 100.000 đồng vào tổng số tiền rút bảng.

Các phần thi khác 

 Trò chơi dành cho khán giả địa phương (2005-2016)
Học bổng vì tương lai con em chúng ta (2017): Các em nhỏ trong gia đình tham gia phải thực hiện yêu cầu mà chương trình đề ra, nếu thành công được 5.000.000 đồng, còn không thì sẽ được hỗ trợ 4.000.000 đồng.
Trò chơi liên hoàn (2018): Dành cho 5 người (gồm có gia đình tham gia & một số Đoàn viên Thanh niên xã nơi ghi hình), bao gồm 4 trò chơi:
1. 
Lấy gậy tiếp sức: Người chơi đầu tiên nhảy trên bật nảy, người hỗ trợ sẽ trợ giúp đỡ người này lấy gậy tiếp sức được treo trên sợi dây.
Định hướng chính xác: Người chơi đầu tiên ngồi lên trên ghế xoay, bịt mắt, đội chiếc mũ bảo hiểm, cầm cây gậy tiếp sức để người hỗ trợ xoay 5 vòng quanh chiếc ghế. Sau đó, người chơi phải định hướng chính xác để đưa được cây gậy tiếp sức cho người chơi thứ 2 đang thổi còi.
Đội banh xuyên tường: Người chơi thứ 2 sẽ tạo dáng để đi qua 1 bức tường có lỗ đã được tạo sẵn 1 thế dáng.
Đội banh vượt rào: Người chơi thứ 2 phải luồn qua được 3 mức rào thấp dần.
2. Yêu cầu chung: Người chơi thứ 2 sẽ đội chiếc nón bảo hiểm, ở trên có gắn một cái đĩa đựng 3 trái bóng quần vợt, cầm cây gậy tiếp sức.Không được làm rơi cây gậy tiếp sức, phá tường/làm ngã rào hoặc là làm bóng bị rơi xuống.
3. Siêu nhân bowling: Người chơi đầu tiên & người hỗ trợ kéo/đẩy người chơi thứ 3 ở trên 1 đường băng phủ bạt xanh lá cây (ban đầu phủ xà phòng, sau đó làm nghiêng về phía những con ki) tới vạch vàng thì thả ra để người chơi 3 xô đổ hết cả 5 con ki đặt ở cuối. Lưu ý: Người chơi thứ 3 phải xoạc chân hình chữ V, phải làm đổ hết cả 5 con ki & không được chạm tay vào bất kỳ 1 con ki nào.
4. Vượt chướng ngại vật: Người chơi thứ 3 chạm cây gậy tiếp sức vào quả bóng khổng lồ (có người chơi cuối cùng ở phía bên trong) rồi đưa cho người hỗ trợ. Người chơi cuối cùng sẽ di chuyển theo đường ziczag vượt qua những cọc tiêu. Ban đầu người chơi cuối cùng ở trong 1 quả bóng khổng lồ (có thể ở trong tối đa 20 phút) & có tất cả 4 cọc tiêu, rồi sau đó thì đeo 2 quả bóng nhỏ vượt qua 7 cọc tiêu. Không được làm đổ bất cứ cọc tiêu nào. Sau đó người hỗ trợ sẽ đưa cây gậy tiếp sức cho MC thì trò chơi liên hoàn mới khép lại.

Cứ 1 giây vượt quá thời gian quy định (1 phút 30 giây) sẽ bị trừ 100.000 đồng. Cứ 1 trò chơi liên hoàn không vượt qua được sẽ bị trừ 1.000.000 đồng. Giải thưởng tiền mặt tối đa là 4.000.000 đồng.

Rút thăm may mắn (đã ngưng thực hiện): Rút thăm để trao hai phần quà may mắn cho các khán giả đến xem chương trình tại hiên trường, khán giả tự ghi thăm của mình và số CMND bỏ vào thùng. Về sau, phần rút thăm khán giả chuyển thành phần rút thăm cho thí sinh với ba thùng cuộn (năm 2015 và 2017 là 2 thùng), mỗi thùng gồm có 9 cuộn thăm 3.000.000 đồng & 1 cuộn thăm 30.000.000 đồng (năm 2009 và 2018 là 20.000.000 đồng). Thí sinh sẽ rút mỗi một thùng 1 cuộn.
Quà tặng (trước 2009): Gia đình tham gia sẽ được nhận các phần quà từ nhà tài trợ & có cơ hội bốc được lá thăm 20.000.000 đồng trong thùng phiếu gồm 9 phiếu 3.000.000 đồng và 1 phiếu 20.000.000 đồng.

Đón nhận
Ngay trong năm đầu tiên (2005), chương trình đã nhận được giải Mai Vàng do độc giả báo Người Lao động bình chọn là chương trình trò chơi truyền hình hay nhất. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tỉ suất người xem của chương trình đạt 35%, mức cao nhất trong các trò chơi truyền hình trên HTV. Thị phần trung bình của chương trình đạt 75%. Bên cạnh đó, chương trình đã được phát sóng trên kênh HTV7, HTV9, HTV4 cùng gần 20 kênh truyền hình địa phương khác trên lãnh thổ Việt Nam và kênh Let's Viet (VTC9/SCTV4), phủ sóng trong khu vực dân cư vào khoảng 30 triệu người.

Sự hấp dẫn của Vượt lên chính mình nằm ở yếu tố kịch bản hấp dẫn, có sự tham gia của những nghệ sĩ khách mời được khán giả mến mộ, các thử thách vừa sức người chơi. Đặc biệt, hình ảnh anh "nông dân" Quyền Linh đi dép nhựa tổ ong, quần xắn gối, lăn xả trên hiện trường, những nụ cười xen lẫn nước mắt của thí sinh nghèo khi chiến thắng các vòng chơi và được xóa nợ đã ghi dấu ấn khó phai trong lòng khán giả.

Giữa năm 2018, Trung tâm Top Việt Nam (đơn vị trực thuộc Tổ chức Kỷ lục Việt Nam - Vietkings) đã bình chọn Vượt lên chính mình là một trong năm chương trình truyền hình vì cộng đồng được yêu thích năm 2017.

Dẫn chương trình 
 Quyền Linh (03/06/2005 - 25/03/2017)
 Đức Thịnh (01/04/2017 - 30/12/2017)
 Quốc Thuận (06/01/2018 - 29/12/2018)
 Trước đây, khi công ty Lasta hợp tác với các đài truyền hình địa phương có thí sinh tham gia, sẽ có một MC của đài dẫn chương trình.

Bài hát chính thức 
Bài hát chính thức của chương trình là "Vượt lên chính mình", do NSƯT - Nhạc sĩ Thế Hiển sáng tác và thể hiện.

Giải thưởng

Phát sóng

Phát chính
10.06.2005 - 28.10.2005, 03.07.2009 - 28.08.2009, 02.11.2012 - 20.01.2017: 20:00 thứ sáu
04.11.2005 - 26.06.2009: 20:20 thứ sáu
04.09.2009 - 26.10.2012: 20:10 thứ sáu
04.02.2017 - 29.12.2018: 09:15 thứ bảy

Phát lại
2005 - 2006: 22:15 thứ bảy
2005 - 2007: 08:10 thứ năm
2005 - 2009: 15:30 chủ nhật
2005 - 2008: 13:30 thứ ba
2008 - 2009: 09:45 thứ ba
2009 - 2012: 15:20 thứ bảy
2009 - 2016: 01:00 thứ bảy
2010 - 2014: 07:55 thứ ba
2015 - 2016: 10:30 thứ hai
2017 - 2018: 07:55 thứ ba và 01:00 chủ nhật
Một số kênh truyền hình địa phương (2005 - 2009)
Trên các nền tảng số của HTV Online, THVLi, BRTgo...

Tạm ngừng phát sóng
Trong suốt thời gian phát sóng, chương trình đôi khi đã có rất nhiều lần phải tạm dừng phát sóng theo kế hoạch do trùng với các sự kiện đặc biệt (như lễ Quốc tang, sự kiện văn nghệ, thể thao trực tiếp...) và đã được phát sóng trở lại vào tuần kế tiếp. Cụ thể:
 Ngày 16 tháng 6 năm 2006, do trùng với thời điểm diễn ra trận đấu World Cup 2006.
 Ngày 16 tháng 2 năm 2007 và 27 tháng 1 năm 2017, do trùng với thời điểm hoà sóng các kênh truyền hình địa phương trong đêm giao thừa Tết Nguyên Đán.
 Ngày 1 tháng 8 năm 2008, do trùng với thời điểm diễn ra trận đấu giao hữu giữa Việt Nam và Brasil.
 Ngày 11 tháng 10 năm 2013, do trùng với quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
 Ngày 6 tháng 10 năm 2018, do trùng với quốc tang Tổng Bí thư Đỗ Mười.

Thay đổi thời gian ghi hình do trùng với sự kiện đặc biệt 

 Lùi thời gian ghi hình tại xã Hưng Long, huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh (dự kiến diễn ra ngày 15 tháng 6 năm 2008) sang 18 tháng 6 cùng năm do trùng với quốc tang của Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt.
 Lùi thời gian ghi hình tại phường Linh Xuân, quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh (dự kiến diễn ra ngày 10 tháng 9 năm 2011) sang 13 tháng 9 cùng năm do trùng với quốc tang của Nguyên Chủ tịch HĐNN Võ Chí Công.

Thay đổi khung giờ phát sóng do trùng với sự kiện đặc biệt 
 Chuyển khung giờ phát sóng vào lúc 20:20 ngày 16/6/2006 sang 14:30 ngày 17/6/2006, do trùng với thời điểm diễn ra trận đấu World Cup 2006.
 Chuyển khung giờ phát sóng vào lúc 20:20 ngày 01/8/2008 sang 15:30 ngày 2/8/2008, do trùng với thời điểm diễn ra trận đấu giao hữu giữa Việt Nam và Brasil.
 Chuyển khung giờ phát sóng vào lúc 20:10 ngày 30/12/2011 sang 15:25 ngày 31/12/2011, do trùng với thời điểm diễn ra chương trình văn nghệ Dấu ấn 2011.
 Chuyển khung giờ phát sóng vào lúc 20:00 ngày 11/10/2013 sang 15:20 ngày 15/10/2013, do trùng với quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
 Chuyển khung giờ phát sóng vào lúc 09:15 ngày 06/10/2018 sang 08:00 ngày 08/10/2018, do trùng với quốc tang Tổng Bí thư Đỗ Mười.

Kết thúc sứ mệnh
Số phát sóng cuối cùng của chương trình đã được lên sóng vào ngày 29/12/2018, qua đó chính thức chia tay khán giả truyền hình sau 13 năm phát sóng sau khi Lasta bị phá sản. Thí sinh cuối cùng tham gia chương trình này được thực hiện tại huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai.

Tham khảo