Đại bàng

Đại bàng là một loài chim săn mồi cỡ lớn thuộc bộ Ưng, họ Accipitridae. Chúng sinh sống trên mọi nơi có núi cao và rừng nguyên sinh còn chưa bị con người chặt phá như bờ biển Úc, Indonesia, châu Phi... nhưng chủ yếu là Lục địa Á-Âu với khoảng 60 loài, còn lại 11 loài khác tìm thấy tại các lục địa còn lại bao gồm 2 loài ở Lục địa Bắc Mỹ, 9 loài ở Trung và Nam Mỹ và 3 loài ở Úc.

Mô tả 

Đại bàng có nhiều đặc điểm nhận dạng khác nhau giữa các loài đại bàng với nhau nhưng nổi bật là màu lông và kích thước từng loài. Loài đại bàng lớn nhất có chiều dài cơ thể hơn 1 m và nặng 7 kg. Loài bé nhất chỉ dài có 0,4 m và nặng khoảng hơn 0,5 kg. Chim mái thường lớn hơn chim trống và nặng hơn chim trống khoảng 25%.

Theo một số tài liệu chưa được chứng minh thì đại bàng có sải cánh hơn 3 m và nặng tới 30 kg. Thực tế thì đại bàng nhỏ hơn thế. Sải cánh của chúng chỉ dài từ 1,5 m cho đến 2 m.

Đại bàng thường làm tổ trên núi hoặc cây cao. Tổ của chúng rất lớn và mỗi năm chúng lại tha về tổ nhiều cành cây mới để làm cho tổ kiên cố hơn trước. Tổ là nơi chim cái đẻ trứng. Mỗi kì sinh nở thì chim cái sinh 2 trứng. Do chim bố mẹ chỉ có khả năng nuôi một chim non nên thường sẽ có cuộc quyết đấu giữa hai chim con. Con nào thắng sẽ được nuôi cho đến khi trưởng thành.

Dưới đây là danh sách 5 loài đại bàng còn tồn tại đứng đầu về: khối lượng, chiều dài và sải cánh bình quân được liệt kê và báo cáo theo hướng dẫn của tổ chức các loài chim ăn thịt thế giới (Raptors of the World) và được xác nhận.

Phân loại 
Theo những nghiên cứu, đại bàng được phân loại như sau:

Gia đình Accipitridae
 Phân họ Buteoninae
 Chi Geranoaetus
 Đại bàng ó ngực đen
 Chi Harpyhaliaetus (Buteogallus) 
 Đại bàng ẩn sĩ vương miện
 Đại bàng ẩn sĩ núi
 Chi Morphnus
 Đại bàng mào châu Mỹ
 Chi Harpia
 Đại bàng Harpy
 Chi Pithecophaga
 Đại bàng Philippine
 Chi Harpyopsis
 Đại bàng New Guinea
 Chi Oroaetus (Spizaetus)
 Chim ưng đen-hạt dẻ
 Chi Spizaetus
 Diều Cassin (cũng có thể được đưa vào chi Aquila)
 Diều đầu nâu
 Diều núi
 Diều Blyth
 Diều Java
 Diều Sulawesi
 Diều Philippine
 Diều Wallace
 Diều đen
 Diều hoa Nam Mỹ
 Diều đen trắng
 Chi Lophaetus
 Chim ưng mào dài (cũng có thể được đưa vào chi Ictinaetus)
 Chi Stephanoaetus
 Đại bàng rừng châu Phi
 Chi Polemaetus
 Đại bàng Martial
 Chi Hieraaetus
 Chim ưng Ayres
 Chim ưng châu Phi
 Chim ưng nhỏ
 Chi Harpagornis (đã tuyệt chủng)
 Đại bàng Haast (có thể thuộc chi Hieraaetus hoặc Aquila)
 Chi Lophotriorchis
 Chim ưng bụng đỏ
 Chi Aquila
 Đại bàng má trắng
 Chim ưng Booted
 Đại bàng vàng
 Đại bàng đầu nâu
 Đại bàng hoàng đế Tây Ban Nha
 Đại bàng hung
 Đại bàng nâu
 Đại bàng đốm lớn
 Đại bàng đốm nhỏ
 Đại bàng đốm Ấn Độ
 Đại bàng đen châu Phi
 Đại bàng Gurney
 Chim ưng Wahlberg
 Đại bàng đuôi nhọn
 Chi Ictinaetus
 Đại bàng đen
 Chi Haliaeetus
 Đại bàng đuôi trắng
 Đại bàng đầu trắng
 Đại bàng biển Steller
 Đại bàng ăn cá châu Phi
 Đại bàng bụng trắng
 Đại bàng biển Sanford
 Đại bàng ăn cá Madagascar
 Đại bàng ăn cá Pallas
 Chi Ichthyophaga
 Diều cá
 Đại bàng cá đầu xám
 Phân họ Circaetinae (đại bàng ăn rắn)
 Chi Tarathopius
 Đại bàng Bateleur
 Chi Circaetus
 Đại bàng ăn rắn ngón chân ngắn
 Đại bàng ăn rắn ngực đen
 Đại bàng ăn rắn nâu
 Đại bàng ăn rắn Fasciated
 Đại bàng ăn rắn châu Phi
 Chi Spilornis
 Diều hoa Miến Điện
 Đại bàng ăn rắn Nicobar
 Đại bàng núi ăn rắn
 Đại bàng ăn rắn Sulawesi
 Đại bàng ăn rắn Philippine
 Đại bàng ăn rắn Andaman
 Chi Eutriorchis
 Đại bàng ăn rắn Madagascar

= Đại bàng Việt Nam  Chưa có thông tin

Đại bàng trong văn hóa

Trong văn học 
Trong văn học cổ điển, truyện phân chia ra các vương quốc do các loài vật đứng đầu là truyện thường thấy. Sư tử thì thường có vai trò làm vua của các vương quốc. Tuy nhiên, việc đại bàng làm vua của các nước được tưởng tượng này thì cũng không hiếm gặp. Ví dụ như trong truyện Con dơi hèn nhát thì đại bàng là kẻ thủ lĩnh của lũ chim. Hay trong truyện ngụ ngôn Châu Âu, những con đại bàng thường làm vua nhiều như sư tử. Ngoài vai trò làm hoàng đế trong các truyện cổ thì đại bàng đôi khi còn "thủ vai" của một kẻ được coi là
lưu manh, độc ác.

Trong âm nhạc 
Bài hát "Eagle" của ABBA được hai thành viên của nhóm sáng tác là Benny Andersson & Björn Ulvaeus vào năm 1977 nằm trong album thứ 5, ABBA: The Album. Nội dung bài hát muốn nói là ước mơ có được một đôi cánh dang rộng để có thể bay cao, bay xa bất cứ nơi đâu mình muốn.

Trong phim ảnh 
Những con đại bàng trong phim Angry Birds:
Axel
Brad Eagleberger
Carl (Đại bàng vàng) (Golden eagle)
Debbie (Diều đầu nâu) (Changeable hawk-eagle)
Glenn (Diều đầu nâu) (Changeable hawk-eagle)
Hank
Jerry (Đại bàng vàng) (Golden eagle)
Kira
Mighty Eagle (Đại bàng đầu trắng) (Philippines eagle)
Steve
Zeta (Đại bàng Philippines) (Bald eagle)

Trong trò chơi điện tử 
Nhân vật đại bàng đầu trắng Mighty Eagle xuất hiện trong loạt game Angry Birds.

Trong quân sự 

Đại bàng được đánh giá là loài rất mạnh mẽ và hùng dũng. Vì thế, nó đã trở thành biểu tượng quân sự của nhiều quốc gia, chẳng hạn các cơ quan tình báo trực thuộc Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, hoặc Quân lực Việt nam Cộng hoà. Từ những thế kỉ trước công nguyên, đế quốc La Mã và đế quốc Babylon đã chọn loài đại bàng vàng làm biểu tượng cho quân đội của nước mình. Vào thời kì Trung Cổ và Phục Hưng, đa số các quốc gia châu Âu đã chọn đại bàng làm biểu tượng cho quân đội. Các hình vẽ đại bàng trên khiên của binh lính đã được tìm thấy trong các di chỉ khảo cổ thời Phục Hưng, Trung Cổ, La Mã và trên những hình vẽ trong truyện cổ tích châu Âu được mô phỏng lại.

Biểu tượng
Hình tượng đại bàng hoặc giống đại bàng được sử dụng trong các huy hiệu như hiệu lệnh, như là một hình ảnh tượng trưng, và như là một tiêu ngữ. Các bộ phận của cơ thể của chim đại bàng như đầu, cánh của nó hoặc chân cũng được sử dụng như là một hiệu lệnh hoặc tiêu ngữ. Chim đại bàng biểu tượng cho sức mạnh, lòng can đảm, tầm nhìn xa và sự bất tử. Nó được coi là vua của không trung và sứ giả của vị thần tối cao. Theo thần thoại, người Hy Lạp coi đại bàng là biểu trưng của thần Zeus, những người La Mã coi đại bàng là biểu trưng của Jupiter, bởi các bộ lạc Đức thì coi nó là Odin và người theo Kitô giáo thì là biểu tượng của Thiên Chúa.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 

PBS Nature: Eagles 
 PBS Video Episode: American Eagle
Eagle photos  on Oriental Bird Images
Eagle videos on the Internet Bird Collection
Web of the Conservation Biology Team-Bonelli's Eagle, of the University of Barcelona
Eagle Conservation Alliance (ECA)
Decorah Eagles: 24/7 Live Webcam from The Raptor Resource Project 
EagleCAM: White-bellied Sea Eagles Live Webcam at Discovery Centre in Sydney, Australia

Họ Ưng
Biểu tượng của România
Đại bàng
Biểu tượng quốc gia Tây Ban Nha
Biểu tượng quốc gia Iraq