Niên biểu lịch sử Việt Nam

Niên biểu lịch sử Việt Nam là hệ thống các sự kiện lịch sử Việt Nam nổi bật theo thời gian từ các thời tiền sử, huyền sử, cổ đại, trung đại, cận đại cho tới lịch sử hiện đại ngày nay.

Thời tiền sử

Thời đại đồ đá cũ
25.000 TCN–7.000 TCN Văn hóa Soi Nhụ

23.000 TCN Văn hóa Ngườm

23.000 TCN–1.000 TCN Văn hóa Tràng An

20.000 TCN–12.000 TCN Văn hóa Sơn Vi

Thời đại đồ đá mới 
12.000 TCN–10.000 TCN Văn hóa Hòa Bình

10.000 TCN - 8.000 TCN Văn hóa Bắc Sơn

8.000 TCN - 6.000 TCN Văn hóa Quỳnh Văn

7.000 TCN - 5.000 TCN Văn hóa Cái Bèo

6.000 TCN - 5.000 TCN Văn hóa Đa Bút

Thời đại đồ đồng đá 
3.000 TCN–1.500 TCN Văn hóa Hạ Long

2.000 TCN–1.500 TCN Văn hóa Phùng Nguyên

2.000 TCN–1.000 TCN Văn hóa Tiền Sa Huỳnh

Thời đại đồ đồng 
1.500 TCN–1.000 TCN Văn hóa Đồng Đậu

1.000 TCN - 600 TCN Văn hóa Gò Mun

Thời đại đồ sắt 
1.000 TCN - 200 Văn hóa Sa Huỳnh1.000 TCN - 0 Văn hóa Đồng Nai700 TCN–100 Văn hóa Đông Sơn1 - 630 Văn hóa Óc Eo

 Thời sơ sử Thế kỉ VII TCN vua Hùng thành lập quốc gia Văn Lang207 TCN An Dương Vương thôn tính Văn Lang, thành lập quốc gia Âu Lạc218 TCN - 207 TCN Chiến tranh Tần-Việt

 Thời Bắc thuộc 
 Thuộc Nam Việt 179 TCN Triệu Đà xâm lược nước Âu Lạc, sáp nhập vào quốc gia Nam Việt111 TCN Chiến tranh Hán-Nam Việt

 Thuộc Hán 111 TCN nhà Hán thôn tính Nam Việt40 khởi nghĩa Hai Bà Trưng, Trưng Trắc thành lập quốc gia Lĩnh Nam, kinh đô đặt tại Mê Linh42 - 43 Chiến tranh Lĩnh Nam - Đông Hán43 Đông Hán thôn tính Lĩnh Nam156–160 Khởi nghĩa Chu Đạt178–181 Khởi nghĩa Lương Long192 Khu Liên khởi nghĩa, tách quận Nhật Nam thành lập quốc gia Lâm Ấp

 Thuộc Đông Ngô 22923 tháng 6 Tôn Quyền xưng đế, lập nước Đông Ngô, ly khai nhà Hán246 - 248 Khởi nghĩa Bà Triệu

 Thuộc Tấn 280 Chiến tranh Tấn – Ngô

 Thuộc Lưu Tống 420 Lưu Dụ ép Tấn Cung Đế nhường ngôi, lập ra nhà Lưu Tống436 Thứ sử Giao Châu Đàn Hòa Chi đánh Lâm Ấp, cướp châu báu rút về468 - 485 khởi nghĩa Lý Trường Nhân

 Thuộc Nam Tề 479 Tiêu Đạo Thành phế Lưu Chuẩn tự làm vua, thành lập nhà Nam Tề

 Thuộc Lương 502 Tiêu Diễn phế truất Tiêu Bảo Dung, thành lập nhà Lương541 khởi nghĩa Lý Bí544 Lý Bí thành lập quốc gia Vạn Xuân

 Thuộc Tùy 602 Chiến tranh Tùy–Vạn Xuân

 Thuộc Đường 618tháng 3 Lý Uyên tuyên bố thành lập nhà Đườngtháng 5 Lý Uyên ép Dương Hựu nhường ngôi687 khởi nghĩa Lý Tự Tiên713 - 723 khởi nghĩa Mai Hắc Đế776-791 khởi nghĩa Phùng Hưng

 Thời phong kiến độc lập 
 Tự chủ 905 Khúc Thừa Dụ xây dựng chính quyền tự chủ938 Trận Bạch Đằng, Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng

 Nhà Ngô 939 Ngô Quyền xưng vương, kinh đô Cổ Loa944 - 968 Loạn 12 sứ quân

 Nhà Đinh 968 Đinh Bộ Lĩnh xưng đế, thành lập quốc gia Đại Cồ Việt, kinh đô Hoa Lư970 Đinh Bộ Lĩnh cho đúc Thái Bình hưng bảo, đồng tiền đầu tiên của Việt Nam979 Đinh Bộ Lĩnh cùng con trai bị sát hại

 Nhà Tiền Lê 980 Lê Hoàn lên ngôi vua, thành lập nhà Tiền Lê981tháng 1 - tháng 4 Chiến tranh Tống - Việt

 Nhà Lý 100921 tháng 11 Lý Công Uẩn lên ngôi vua, thành lập nhà Lý1010 Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long1054 Lý Thánh Tông lên ngôi, đổi tên nước từ Đại Cồ Việt thành Đại Việt1069 Chiến tranh Việt-Chiêm, Đại Việt chiếm được 3 châu của Chiêm Thành1075–1077 Chiến tranh Tống-Việt107718 tháng 1 – 28 tháng 2 Trận Như Nguyệt, đẩy lùi quân xâm lược Tống

 Nhà Trần 122610 tháng 1 Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh, thành lập nhà Trần1258 Chiến tranh Nguyên Mông–Đại Việt lần 11282 Hội nghị Bình Than, triệu họp vương hầu, trăm quan1284 Hội nghị Diên Hồng, triệu họp bô lão cả nước1285 Chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 21287–1288 Chiến tranh Nguyên Mông–Đại Việt lần 31396 phát hành Thông Bảo hội sao theo chủ trương của Hồ Quý Ly, đây là tiền giấy đầu tiên của Việt Nam1397 Hồ Quý Ly ép Trần Thuận Tông dời đô về Tây Đô

 Nhà Hồ 140022 tháng 3 Hồ Quý Ly lên ngôi, thành lập nhà Hồ, đổi tên nước thành Đại Ngu1400–1407 Chiến tranh Việt-Chiêm1406–1407 Chiến tranh Đại Ngu–Đại Minh

 Thuộc Minh 1407 nhà Minh thôn tính Đại Ngu, đặt làm quận Giao Chỉ, trung tâm hành chính là Đông Quan2 tháng 10 Trần Ngỗi xưng Giản Định đế, lập nên nhà Hậu Trần1413 nhà Hậu Trần bị nhà Minh đánh bại1418–1427 khởi nghĩa Lam Sơn

 Nhà Lê sơ 142829 tháng 4 Lê Lợi thành lập quốc gia Đại Việt, đặt kinh đô tại Đông Kinh1442 Vụ án Lệ Chi viên1459–1460 Chính biến Thiên Hưng, Lê Thánh Tông lên ngôi1471 Chiến tranh Việt–Chiêm, miền bắc Chiêm Thành sáp nhập vào Đại Việt1478–1480 Chiến tranh Đại Việt–Lan Xang1483 biên soạn Luật Hồng Đức1511–1512 khởi nghĩa Trần Tuân1516–1521 khởi nghĩa Trần Cảo1516-1526 Khủng hoảng cuối nhà Lê sơ và nội chiến

 Nhà Mạc 1527 Mạc Đăng Dung ép Lê Cung Hoàng nhường ngôi, lập lên nhà Mạc1533 Nguyễn Kim lập Lê Ninh làm vua, tái lập nhà Lê, đóng đô tại Vạn Lại1533–1677 Chiến tranh Lê–Mạc

 Nhà Lê trung hưng 1592 nhà Lê trung hưng đánh bại nhà Mạc, lên nắm quyền điều hành đất nước1597 Lê Thế Tông dời đô về Đông Kinh1558 Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa1627–1672 Trịnh – Nguyễn phân tranh1683 nhà Lê trung hưng đánh bại hoàn toàn nhà Mạc1771 khởi nghĩa Tây Sơn1774–1775 chiến tranh Bình Nam1777 Nguyễn Ánh xưng vương1778 Nguyễn Nhạc xưng Hoàng đế, đặt niên hiệu Thái Đức, lập lên nhà Tây Sơn, đặt kinh đô tại Quy Nhơn
Nguyễn Nhạc phong Nguyễn Huệ làm Bắc Bình Vương178519 tháng 1 – 20 tháng 1 Nguyễn Huệ phá tan quân Xiêm tại Rạch Gầm – Xoài Mút

 Nhà Tây Sơn 1788 Nguyễn Nhạc từ bỏ đế hiệu, chỉ xưng Tây Sơn vương22 tháng 12 Nguyễn Huệ xưng đế, đặt niên hiệu Quang Trung, đặt kinh đô tại Phú Xuân1789 Trận Ngọc Hồi – Đống Đa, đẩy lui quân xâm lược nhà Thanh, nhà Hậu Lê sụp đổ179216 tháng 9 Nguyễn Huệ qua đời, con trai Nguyễn Quang Toản lên ngôi

 Nhà Nguyễn 1802 Nguyễn Ánh đánh bại nhà Tây Sơn, lên ngôi vua, đặt niên hiệu là Gia Long, lập lên nhà Nguyễn, đặt kinh đô tại Phú Xuân1803–1855 Nổi dậy Đá Vách1804 Nguyễn Ánh đổi tên nước thành Việt Nam1821–1827 Khởi nghĩa Phan Bá Vành1833–1834 Chiến tranh Việt–Xiêm1836 Việt Nam thôn tính Chân Lạp, đặt làm Trấn Tây Thành183915 tháng 2 Minh Mạng đổi tên nước thành Đại Nam1841 rút quân khỏi Trấn Tây Thành, Xiêm đặt Ang Duong lên ngôi, tái lập Chân Lạp1858–1884 Chiến tranh Pháp-Đại Nam1861–1865 Bạo loạn ven biển1866 Chính biến chày vôi1867 nhà Nguyễn cắt Nam Kỳ lục tỉnh nhượng cho Pháp

 Pháp thuộc 18846 tháng 6 Hòa ước Giáp Thân, kết thúc Chiến tranh Pháp–Đại Nam, triều đình nhà Nguyễn chấp nhận sự bảo hộ của Pháp1885–1895 phong trào Cần Vương188717 tháng 10 thực dân Pháp thành lập Liên bang Đông Dương, gồm Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ và Campuchia, đặt thủ đô tại Sài Gòn18933 tháng 10 sáp nhập Lào vào Liên bang Đông Dương189812 tháng 4 sáp nhập Quảng Châu Loan vào Liên bang Đông Dương1902 Liên bang Đông Dương dời thủ đô về Hà Nội1906–1908 phong trào Duy Tân1908 phong trào chống sưu thuế Trung Kỳ1914–1918 khoảng 100.000 người Việt bị ép sang châu Âu chiến đấu cho Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ nhất1917 khởi nghĩa Thái Nguyên191918 tháng 6 Nguyễn Ái Quốc gửi Yêu sách của nhân dân An Nam tới Hội nghị Hòa bình Versailles19303 tháng 2 hợp nhất ba tổ chức cộng sản thành Đảng Cộng sản Việt Nam1930–1931 phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh1939 khoảng 20.000 thanh niên Việt Nam bị cưỡng bức phục vụ Pháp trong chiến tranh thế giới thứ hai194030 tháng 8 quân đội Nhật Bản tiến vào Đông Dương25 tháng 9 chính phủ Pháp chấp nhận mọi yêu sách, chấp nhận việc chiếm đóng cùng giao quyền điều hành những căn cứ quân sự cho quân đội Nhật194422 tháng 12 Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập1945tháng 3 Nhật đảo chính thực dân Pháp11 tháng 3 thành lập Đế quốc Việt Nam, phụ thuộc Đế quốc Nhật Bản14 tháng 8 - 30 tháng 8 cách mạng tháng Tám23 tháng 8 Đế quốc Việt Nam  sụp đổ30 tháng 8 Bảo Đại thoái vị

 Thời hiện đại 
 Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 19452 tháng 9 Hồ Chí Minh tuyên bố độc lập, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa8 tháng 9 phát động phong trào Bình dân học vụ23 tháng 9 quân Pháp nổ súng tại Sài Gòn, bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lần 223 tháng 9 Trần Văn Giàu kêu gọi Nam Bộ kháng chiến19466 tháng 1   Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên26 tháng 3 Pháp lập nên Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ thuộc Liên hiệp Pháp, thủ đô Sài Gòn14 tháng 9 Tạm ước Việt - Pháp9 tháng 11 thông qua Hiến pháp 1946, hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam độc lập19 tháng 12 Hồ Chí Minh kêu gọi Toàn quốc kháng chiến19477 tháng 10 - 22 tháng 12 Chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947194914 tháng 6 Pháp lập nên Quốc gia Việt Nam, quốc trưởng Bảo Đại, thủ đô Sài Gòn19508 tháng 5 Mỹ bắt đầu can thiệp quân sự vào Việt Nam16 tháng 9–17 tháng 10 Chiến dịch Biên giới1954 13 tháng 3 - 7 tháng 5 Chiến dịch Điện Biên Phủ20 tháng 7 Hiệp định Genève, Pháp rút quân khỏi Việt Nam và đất nước bị chia cắt10 tháng 10 Giải phóng Thủ đô1955 Ngô Đình Diệm phế truất Bảo Đại, lên làm Tổng thống, lập nên Việt Nam Cộng hòa1959–1960 Phong trào Đồng khởi196020 tháng 12 thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam196115 tháng 12 thành lập Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam1961–1965 chiến dịch Chiến tranh đặc biệt1963 đảo chính lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm19658 tháng 3 Mỹ bắt đầu đưa quân vào tham chiến tại miền Nam Việt Nam1965–1968 chiến dịch Chiến tranh cục bộ1968–1973 chiến dịch Việt Nam hóa chiến tranh19698 tháng 6 thành lập Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, thủ đô Tây Ninh2 tháng 9 Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần197218 tháng 12 - 30 tháng 12 Chiến dịch Điện Biên Phủ trên không197327 tháng 1 Hiệp định Paris, Mỹ rút quân khỏi Việt Nam197419 tháng 1 Hải chiến Hoàng Sa, Việt Nam Cộng hòa mất toàn bộ quần đảo Hoàng Sa vào tay Trung Quốc197526 tháng 4 - 2 tháng 5 Chiến dịch Hồ Chí Minh30 tháng 4 chính phủ Việt Nam Cộng hòa đầu hàng vô điều kiện Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, kết thúc Chiến tranh Việt Nam

 Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 19762 tháng 7 tái thống nhất, đổi tên nước thành Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam197720 tháng 9 gia nhập Liên Hợp Quốc1975–1979 chiến tranh biên giới Tây Nam1979 chiến tranh biên giới phía Bắc198618 tháng 12 bắt đầu Đổi Mới198814 tháng 3 Xung đột Trường Sa, Trung Quốc chiến được đá Gạc Ma, Việt Nam giữ được đá Cô Lin và đá Len Đao19917 tháng 11 bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc199511 tháng 7 bình thường hóa quan hệ với Mỹ28 tháng 7 gia nhập ASEAN199814 tháng 11 gia nhập APEC200711 tháng 1 gia nhập WTO201328 tháng 11 thông qua Hiến pháp 2013, hiến pháp hiện hành của Việt Nam2020–2023''' Đại dịch COVID-19

Tham khảo

 
 
Việt