Phạm Thị Thành

Nghệ sĩ Nhân dân, Tiến sĩ Nghệ thuật học Phạm Thị Thành (sinh năm 1941) là nữ đạo diễn sân khấu nổi tiếng đương đại của Việt Nam. Bà là nguyên Giám đốc nhà hát Tuổi trẻ, nguyên Cục phó Cục nghệ thuật biểu diễn, hiện nay là Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, Phó chủ tịch Hội liên hiệp VHNT Hà Nội, Chủ tịch Hiệp hội Câu lạc bộ UNESCO Việt Nam.

Tiểu sử và sự nghiệp
Phạm Thị Thành sinh năm 1941 tại Huế, trong một gia đình dòng dõi “trâm anh thế phiệt”. Bà là con gái út của Đổng lý văn phòng nội các (quan đại thần nhà Nguyễn, triều Bảo Đại) Phạm Khắc Hòe, người Đức Thọ, Hà Tĩnh và bà Công Tôn Nữ Diệu Phẩm (cháu nội nhà thơ - hoàng tử Tuy Lý Vương Miên Trinh và là em gái nhà thơ Ưng Bình). Cố nội cụ Hòe từng đậu cử nhân, ông nội là thầy đồ dạy học trong làng và người cha của cụ Hòe từng đậu tú tài và làm thừa phái. Chính ông Phạm Khắc Hòe là người có công lớn trong việc vận động vua Bảo Đại thoái vị và được Chủ tịch Hồ Chí Minh rất tin tưởng. Bà là em ông Phạm Khắc Lãm (nguyên tổng giám đốc đài Truyền hình Việt Nam).

Năm 14 tuổi, những tên tuổi lớn trong ngành âm nhạc như Lưu Hữu Phước, Nguyễn Xuân Khoát, Đặng Đình Hưng đã thưa với ông Hòe cho bà gia nhập đoàn văn công Trung ương.

Năm 1970, bà được Nhà nước cử sang Nga học đạo diễn sân khấu. Sau 7 năm học, bà về nước và cùng đạo diễn Hà Nhân viết đề án thành lập Nhà hát Tuổi Trẻ. Đề án được chấp nhận, năm 1987, Nhà hát Tuổi Trẻ được thành lập. Bà Hà Nhân làm Giám đốc, còn Phạm Thị Thành làm Phó Giám đốc. Sau đó bà tuyển sinh và trúng tuyển nhiều diễn viên tài năng sau này như Lê Khanh, Lan Hương, Minh Hằng, Anh Tú,...

Bà làm đạo diễn hơn 200 vở, trong đó gần 20 vở Huy chương Vàng và một số vở Huy chương Bạc. Kể cả mãi sau này ở tuổi 60 bà vẫn là cái tên được săn đón khi làm tổng đạo diễn những chương trình lễ hội quan trọng. Bà đạo diễn cho lễ hội lớn 990 năm Thăng Long - Hà Nội (cùng với NSND Chu Thúy Quỳnh), 330 năm thành lập Khánh Hòa, 100 năm Đà Lạt, Festival Huế...Là thành viên Ban Chấp hành Hiệp hội Sân khấu Quốc tế dành cho thiếu nhi và thanh niên ASSITEJ và là Chủ tịch Hiệp hội ASSITEJ Việt Nam, bà đã đến nhiều nơi trên thế giới, học tập và tìm hiểu về nghệ thuật sân khấu.

Ngoài ra bà còn tham gia nhiều dự án về nghệ thuật sân khấu của nước ngoài tại Việt Nam, nỗ lực để đưa nghệ thuật cổ truyền của dân tộc vào trong trường học. Bà còn là Phó chủ tịch Hiệp hội UNESCO Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam, là đại biểu Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội, tham gia công tác giảng dạy tại Trường Sân khấu – Điện ảnh,...

Năm 1997, bà được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân.

Năm 2012, bà nhận Giải thưởng nhà nước về văn học nghệ thuật.

Đời tư

Bà là vợ của nhà viết kịch nổi tiếng Đào Mộng Long, hai ông bà cưới nhau khi bà mới 18 tuổi, ông 40 tuổi. Sau này hai người chia tay, cuộc hôn nhân cho bà hai người con. Đây là cuộc hôn nhân đầu tiên và cũng là cuối cùng của bà.

Đóng góp
Bà tham gia đạo diễn chương trình khai mạc và bế mạc SEA games 22, tổng đạo diễn các chương trình lễ hội: 
Festival Huế 2004
Lễ hội đền Hùng 2005
110 năm Đà Lạt
Lễ hội Nam Giao, Huế
Lễ hội cố đô Hoa Lư, 2010
Màn diễn Trống hội Thăng Long kỷ niệm 995 năm Thăng Long - Hà Nội
Liên hoan du lịch Đà Nẵng
Màn diễn Sầm Sơn biển hát kỷ niệm 100 năm du lịch Sầm Sơn 2007...

Bà đạo diễn các vở kịch:
Rừng trúc
Vũ Như Tô...

Liên kết ngoài
 Phạm Thị Thành: 'Sống hết mình thì chẳng có gì nuối tiếc'
 Lan man với "Tiểu thư đời chót"
 Ngọn lửa của Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Thị Thành 
 Đam mê Phạm Thị Thành
 Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Thị Thành xem sân khấu là thánh đường

Đạo diễn sân khấu Việt Nam
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Người Huế
Nữ giới Việt Nam thế kỷ 21
Giải thưởng Nhà nước