Shah Jahan

Shahab-ud-din Muhammad Shah Jahan I (cũng được gọi là Shah Jehan hay Shahjehan) (5 tháng 1, 1592 - 31 tháng 1 năm 1666) là vua của đế quốc Mogul ở tiểu lục địa Ấn Độ từ năm 1628 đến 1658. Cái tên Shah Jahan theo tiếng Ba Tư nghĩa là "Chúa tể của thế giới". Dưới thời của ông, người Mogul đạt đến đỉnh cao về thành tựu kiến ​​trúc và văn hóa.

Tiểu sử 
Năm 1622, cuộc tạo phản vua cha Jahangir của Shah Jahan thất bại, phải hòa giải và vào năm 1628 ông lên ngôi ở Agra. Triều đại của ông mở mang bờ cõi tới tận cao nguyên Deccan ở Đông Ấn Độ, và sau đó Shah Jahan là vị Hoàng đế Mogul đầu tiên thống nhất được toàn bộ bán đảo Ấn Độ. Đó cũng là thời gian mà Đế quốc lên tới đỉnh cao hoàng kim của nó. Tuy nhiên, năm 1653, ông lại mất thành phố Kandahar và Afghanistan về tay đế quốc Ba Tư. 

Là một trong những Hoàng đế kiệt xuất của vương triều Mogul, Shah Jahan rất quan tâm đến nghệ thuật và kiến trúc đã được thể hiện trong việc xây dựng các thánh đường và lăng tẩm lớn như Taj Mahal ở Agra, lăng mộ dành cho người vợ yêu quý của ông là Mumtaz Mahal (1593-1631). Nhà vua dời đô từ Agra tới thành phố Delhi, tái thiết lại thành Shjahanabad, và cho xây dựng một pháo đài tại đây, thường được gọi là Pháo đài Đỏ. Mặc dù Shah Jahan là tín đồ Hồi giáo, Ấn Độ giáo rất được ưa chuộng; hội họa và văn học phát triển và các cung điện nổi tiếng với vẻ đẹp hoành tráng.

Tuy nhiên, cũng như Jahangir, Shah Jahan là một ông vua tàn bạo vô độ, và trong thời gian ông trị vì nhân dân đã phải gánh chịu đủ thứ thuế má, lao dịch, binh dịch. Năm 1658, Shah Jahan ngã bệnh, những người con của ông đã chém giết lẫn nhau để giành ngai vàng, đó là một nguyên nhân dẫn đến sự xuống dốc của nhà Môgôn. Cuối cùng, người con thứ tư Aurangzeb lên ngôi và giam vua cha vào pháo đài Agra. Shah Jahan qua đời 7 năm sau (1666), được mai táng ở đền Taj Mahal.

Tham khảo 

 Ngọc Lê (chủ biên) 1001 nhân vật và sự kiện lịch sử thế giới. Phần: Shah Jahan (1592-1666), Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, tr. 360.

Liên kết ngoài 

 Shah Jahan's 353rd death anniversary observed at Taj Mahal at TwoCircles.net
 History of Islam in India at IndiaNest.com 
 A Handbook to Agra and the Taj - Sikandra, Fatehpur-Sikri and the Neighbourhood by E. B. Havel (Project Gutenberg) 
 Indian & Mughal History Discussions at History Forum
 'The Man Of Marble' - Outlook India

Người Agra
Sinh năm 1592
Mất năm 1666
Hoàng đế Mogul
Người Lahore
Vua Turk
Vua Ấn Độ
Agra
Người từ Agra
Taj Mahal