Ninh Hòa, Hoa Lư

Ninh Hòa là một xã miền núi nằm ở huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Ninh Hòa cách trung tâm thành phố Ninh Bình 6 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Ninh Mỹ, Ninh Xuân và thành phố Ninh Bình
Phía nam giáp thành phố Ninh Bình và xã Ninh Xuân
Phía tây giáp xã Trường Yên
Phía bắc giáp xã Trường Yên và xã Ninh Giang.

Xã Ninh Hòa có diện tích là 8,03 km², dân số năm 2019 là 6.185 người, mật độ dân số đạt 770 người/km².

Đây là xã nằm trên quốc lộ 38B và tuyến đường tránh thành phố Ninh Bình (quốc lộ 1A mới). Quần thể danh thắng Tràng An có một phần diện tích nằm trên xã này.

Hành chính
Xã Ninh Hòa được chia thành 8 thôn: Ngô Hạ, Thanh Hạ, Ngô Thượng, Thanh Thượng, Quán Vinh, Áng Ngũ, Đại Áng, Áng Sơn.

Lịch sử
Ngày 27 tháng 12 năm 1975, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc tỉnh Ninh Bình sáp nhập với tỉnh Nam Hà thành tỉnh Hà Nam Ninh, huyện Gia Khánh và thị xã Ninh Bình thuộc tỉnh Hà Nam Ninh.

Ngày 27 tháng 4 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 125-CP về việc hợp nhất huyện Gia Khánh và thị xã Ninh Bình thành huyện Hoa Lư và xã Ninh Hòa thuộc huyện Hoa Lư mới thành lập.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Hà Nam Ninh thành hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình và xã Ninh Hòa thuộc huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.

Văn hóa
Ninh Hòa là xã thuộc không gian văn hóa Hoa Lư tứ trấn nên có nhiều di tích thuộc quần thể di tích Cố đô Hoa Lư và những phong tục văn hóa lâu đời. Tính đến năm 2010, Ninh Hòa có 2 di tích cấp quốc gia là:
Chùa động Hoa Sơn: là động chùa nằm trong quần thể di tích Cố đô Hoa Lư, tương truyền là nơi nuôi ấu chúa thời Đinh.
Đình Ngô Khê Thượng: thờ Nguyễn Bặc vị tướng thời Đinh Tiên Hoàng và thần Quý Minh - vị thần trấn nam Cố đô Hoa Lư - được thờ nhiều ở các di tích Hoa Lư tứ trấn.
Các di tích khác chưa được xếp hạng như chùa Quán Vinh thờ 2 công chúa con Đinh Tiên Hoàng và đền Hành Khiển.

Ninh Hòa ở giáp ranh phía ngoài biên Cố Đô Hoa Lư nên có nhiều di tích và địa danh lịch sử. Quèn ổi tương truyền là cửa ngõ 
của kinh đô Hoa Lư. Áng Ngũ là một trạm kiểm soát trước khi vào kinh đô. Đền Hành Khiển hay phủ thành Thành Hoàng thờ tả Bộc xạ Hành Khiển Quang Lộc đại vương, tương truyền là ông tướng trấn giữ ở đây. Đình Áng Ngữ thờ Nguyễn Bặc. Động Hoa Sơn tương truyền là nơi nuôi ấu chúa. Làng Áng ngữ có một số cánh đồng mang địa danh lịch sử như Mã Giêng (bến tắm ngựa), Mã Trạch (chuồng ngựa), Mã Cỏ (bãi cỏ cho ngựa ăn), Mã Hồ (hồ tắm cho ngựa), các thôn Thanh Khê, Ngô Khê tương truyền là nơi đặt hành dinh của Nguyễn Bặc. Thôn Quán Vinh cũng có một số trạm của kinh đô Hoa Lư. Đường vào Hoa Lư gọi là đường Thiên Ngự, chùa Quán Vinh gọi là chùa Thiên Ngự với ý nghóa là vua Đinh thường " ngự" ở đây. Động Thiên Tôn, núi Thuyền Rồng, núi Côn lónh như một bức tường thành thiên nhiên án ngữ phía ngoài, hai bên đường Tiến Yết, tương truyền là tiền đồn của kinh đô Hoa Lư.

Chú thích

Tham khảo