Shche ne vmerla Ukrayina

"Shche ne vmerla Ukraina" (tiếng Ukraina: Ще не вмерла Україна tức là "Ukraina bất diệt") là quốc ca của Ukraina. Nhạc sĩ Mikhailo Verbytsky, một người theo đạo Thiên chúa và là cha cố, đã sáng tác phần nhạc từ năm 1863 để đi kèm phần lời do Pavlo Chubynsky viết.

Năm 1917, nó trở thành quốc ca của Nước Cộng hòa Nhân dân Ukraina dù nước này tồn tại trong thời gian ngắn.

"Shche ne vmerla Ukraina" được cất lên như là Quốc ca trong lễ nhậm chức của Tổng thống đầu tiên của Ukraina, Leonid Kravchuk, và ngày 5 tháng 12 năm 1991.

Hiến pháp năm 1996 lấy nhạc của Verbytsky làm chủ đề cho Quốc ca, còn phần lời được 2/3 Thượng viện lựa chọn. Ngày 6 tháng 3 năm 2003, Quốc hội Ukraina đã chọn phần lời sau khi sửa đổi chút ít nguyên bản của Chubynsky.

Lịch sử

Sáng tác quốc ca Ukraina bắt đầu vào mùa thu năm 1862 trong một bữa tiệc của Pavlo Chubynsky. Một số nghiên cứu tin rằng Quốc ca Ba Lan - "Jeszcze Polska nie zginęła" (Ba Lan bất diệt), sau này trở thành quốc ca của nước này, nhưng đã có từ năm 1797 và Ba Lan, cũng có ảnh hưởng đến lời bài hát của Chubynsky. Vào thời điểm đó, quốc ca Ba Lan đã rất phổ biến trong các quốc gia Đông Âu của cựu Thịnh vượng chung Ba Lan, khi họ bắt đầu những cuộc đấu tranh giành độc lập: một vài tháng sau khi Chubynsky đã viết lời bài hát của mình, khởi nghĩa tháng Giêng bắt đầu. Tương tự như vậy, chịu ảnh hưởng từ quốc ca Ba Lan, nhà thơ Slovak Samo Tomášik đã viết bài hát "Hej, Slováci" (Này! người Slav), mà sau này trở thành bài quốc ca của Nam Tư từ năm 1944 đến năm 2003.

Việc sử dụng rộng rãi lời bài hát của Chubynsky trong những người Ukrainophiles (những người có cảm tình với Ukraina) rất nhanh. Vào ngày 20 cùng năm đó Chubynsky đã viết lời bài hát, người đứng đầu cảnh binh - Hoàng tử Vasily Dolgorukov ra lệnh trục xuất Chubynsky với tội danh "gây ảnh hưởng nguy hiểm trong suy nghĩ của dân thường" và ông sống lưu vong tại tỉnh Arkhangelsk.

Bài thơ của Chubynsky lần đầu tiên được công bố chính thức vào năm 1863 khi nó xuất hiện trong ấn bản thứ tư tạp chí Meta của Lviv. Ngay sau khi bài thơ trở nên phổ biến ở miền Tây Ukraine, nó đã được nhận thấy bởi các giáo sĩ Ukraina. Lấy cảm hứng từ bài thơ của Pavlo Chubynsky, linh mục Mykhailo Verbytsky của Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraina, một nhà soạn nhạc nổi tiếng người Ukraina, đã quyết định viết nhạc cho nó. Năm 1865, bài thơ của Chubynsky được xuất bản lần đầu cùng với bản nhạc của Verbytsky. Lần đầu được hợp xướng vào năm 1864 tại Nhà hát Ukraine ở Kiev.

Bản thu âm đầu tiên của "Shche ne vmerla Ukrayiny ni slava ni volya" ("Szcze ne wmerla Ukrainy ni slava ni volya") bằng tiếng Ukraina được phát hành trên một bản ghi vinyl của Công ty thu âm Columbia vào năm 1916. Là một bài hát dân gian được thực hiện bởi một người di cư người Ukraine từ Lviv và cư dân New York Mychajlo Zazulak vào năm 1915.

Tuy nhiên, bài thơ của Chubynsky đã không được sử dụng như một bài quốc ca cho đến năm 1917, khi nó được thông qua bởi Cộng hòa Nhân dân Ukraina. Tuy nhiên, ngay cả trong năm 1917–21, "Shche ne vmerla Ukrayina" đã không được chấp nhận theo luật định là một bài quốc ca chính thức như những bài quốc ca khác cũng được sử dụng vào thời điểm đó.

Trong khoảng thời gian từ năm 1918 đến năm 1919, bài thơ của Chubynsky cũng được sử dụng như một bài quốc ca của Cộng hòa Nhân dân Tây Ukraina.

Năm 1939, "Shche ne vmerla Ukrayiny i slava i volya" đã được thông qua như là bài ca chính thức của khu tự trị Carpatho-Ukraina bên trong Tiệp Khắc.

Thời kỳ Xô Viết

Khi Ukraina ký Hiệp ước về việc thành lập Liên Xô với Nga, Ngoại Kavkaz và Byelorussian vào năm 1922, Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết được thành lập, quốc ca đã bị chế độ Xô viết cấm ngay lập tức. Vào buổi đầu tiên của Liên Xô, khi quyết định rằng mỗi nước cộng hòa Xô viết nên có bài quốc ca riêng, bài thơ "Shche ne vmerla Ukrayina" đã bị từ chối để ngăn chặn chủ nghĩa ly khai ở Ukraina. Các nhà cầm quyền Liên Xô tuyên bố rằng Ukraina là một quốc gia nằm trong Liên Xô, đó là "bình đẳng giữa những người bình đẳng, tự do trong số những người tự do" và nó nhất thiết phải đề cập đến chủ nghĩa cộng sản. Nhiệm vụ này được thực hiện bởi Pavlo Tychyna, phiên bản của "Zhyvy, Ukrayino, prekrasna i syl'na" (Quốc ca Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Ukraina) là bài hát chính thức của Ukraina từ 1949 đến 1991. Anton Lebedynez đã viết nhạc cho nó. Ca khúc này không bao giờ trở nên phổ biến tại Ukraina và thời Xô Viết, quốc ca Liên Xô được trình diễn trong hầu hết các sự kiện chính thức ở Ukraina.

Lời 
"Shche ne vmerla Ukrainy ni slava ni voly" được hát như là bài quốc ca trên thực tế tại lễ nhậm chức của Tổng thống đầu tiên Leonid Kravchuk vào ngày 5 tháng 12 năm 1991, nhưng đến tận ngày 6 tháng 3 năm 2003, bài thơ của Chubynsky chính thức trở thành một phần của Quốc ca Ukraina.

Vào ngày 6 tháng 3 năm 2003, Verkhovna Rada đã chấp nhận lời bài hát chính thức của ca, chọn sử dụng câu đầu tiên và điệp khúc từ bài thơ của Chubynsky, trong khi sửa đổi một chút đoạn đầu tiên của nó. Thay vì nói "Ukraina vẫn chưa chết, không phải sự vinh quang của Người, cũng không phải tự do của Người" (tiếng Ukraina: Ukrainianе не вмерла Україна, ні слава, ні воля), khái niệm về Ukraina "đã chết" như một quốc gia đã bị xóa sổ: "Vinh quang của Ukraina vẫn chưa tắt, cũng không phải tự do của Người" (tiếng Ukraina: Ukrainianе не вмерла України, і слава, і воля).

Điều 20 Hiến pháp của Ukraina (ngày 28 tháng 6 năm 1996) chỉ định âm nhạc của Verbytsky cho bài quốc ca:

Quốc ca của Ukraina là quốc ca được đặt theo âm nhạc của M. Verbytsky, với những từ được xác nhận bởi luật được thông qua bởi không ít hơn hai phần ba thành phần hiến pháp của Verkhovna Rada của Ukraina.

Lời chính thức
Lời chính thức từ năm 2003

Lời gốc của Chubynsky

Khổ thơ đầu trong bài thơ gốc của Chubynsky tương tự như khổ thơ đầu của quốc ca các nước Ba Lan, Nam Tư, và Israel.

Bản gốc xuất bản năm 1863:

Bản gốc tiếng Ukraine

Ще не вмерла України,
і слава, і воля!
Ще нам браття-Українці,
Усміхнеться доля!
Згинуть наші вороженьки,
Як роса на сонці;
Запануємъ, браття й ми
У своїй сторонці.

Душу й тіло ми положим
За нашу свободу
І покажем, що ми браття
Козацького роду.
Гей-гей, браття миле,
Нумо братися за діло!
Гей-гей пора встати,
Пора волю добувати!

Наливайко, Залізнякъ
И Тарас Трясило
Кличуть насъ изъ-за могилъ
На святеє діло.
Изгадаймо славну смерть
Лицарства-козацтва,
Щобъ не втратить марне намъ
Своєго юнацтва.
 
Душу, тіло...

Ой Богдане, Богдане 
Славний нашъ гетьмане! 
На-що віддавъ Україну 
Москалям поганимъ?! 
Щобъ вернути іі честь, 
Ляжемъ головами, 
Назовемся України 
Вірними синами! 

Душу, тіло...

Наші браття Славяне 
Вже за зброю взялись; 
Не діжде ніхто, щобъ ми 
По-заду зістались.
Поєднаймось разомъ всі, 
Братчики-Славяне: 
Нехай гинуть вороги, 
Най воля настане! 

Душу, тіло...

Chuyển ngữ tiếng Latin

Šče ne vmerla Ukrajiny,
i slava, i volja
Šče nam, brattja-Ukrajinci,
Usmichnetjsja dolja!
Zhynutj naši voroženjky,
Jak rosa na sonci;
Zapanujem, brattja j my
U svojij storonci.

Dušu, tilo, my pložym
Za našu svobodu
I pokažem, ščo my brattja
Kozacjkoho rodu.
Hej-hej, brattja myle,
Numo bratysja za dilo!
Hej-hej, pora vstaty,
Pora volju dobuvaty!

Nalyvajko, Zaliznjak
Y Taras Trjasylo
Klyčutj nas yz-za mohyl
Na svjateje dilo
Yzhadajmo slavnu smertj
Lycarctva-kozactva,
Ščob ne vtratytj marne nam
Svojeho junactva.

Dušu, tilo...
 
Oj Bohdane, Bohdane 
Slavnyj naš hetjmane! 
Na-ščo viddav Ukrajinu 
Moskaljam pohanym?! 
Ščob vernuty ii čestj 
Ljažem holovamy 
Nazovemsja Ukrajiny 
Virnymy synamy! 

Dušu, tilo...

Naši brattja Slavjane 
Vže za zbroju vzjalysj; 
Ne dižde nichto, ščob my 
Po-zadu zistalysj.
Pojednajmosj razom vsi, 
Bratčyky-Slavjane: 
Nechaj hynutj vorohy, 
Naj volja nastane! 

Dušu, tilo...

Bản dịch

Ukraina vinh quang và tự do,
Vẫn chưa gục ngã!
Hỡi những người Ukraina dũng cảm,
Số phận sẽ mỉm cười!
Kẻ thù của chúng ta rồi sẽ chết
Như sương sớm phải ánh mặt trời;
Chúng ta sẽ cai trị
Trong đất nước chúng ta.

Linh hồn và cơ thể chúng ta ngã xuống
Cho tự do của chúng ta
Và để thiên hạ ngưỡng mộ anh em ta
Dòng giống Kazakh ngàn năm,
Này, những người anh em thân yêu
Hãy trở lại chiến đấu
Này, này thời gian tăng dần
Thời gian để đạt được tự do!

Nalyvaiko, Zalizniak
And Taras Triasylo
Call us from beyond the grave
To the holy battle.
Recall the famous death of
Chivalrous Cossacks
Not to lose vainly
Our youth.

Soul and body...

Oh Bohdan, Bohdan 
Our great hetman
What for did you give Ukraine 
To wretched muscovites?! 
To return her honor, 
We lay our heads 
We shall call ourselves Ukraine's 
Faithful sons!

Soul and body...

Our Slavic brothers 
Already took up arms 
No one shall see 
That we should stay behind.
Unite together all, 
Brothers Slavs: 
So that enemies perish, 
And freedom comes! 

Soul and body...

Bản sao chép 
Được sử dụng trước năm 2003 

Ukrainian original

Ще не вмерла України ні слава, ні воля.
Ще нам, браття-українці, усміхнеться доля.
Згинуть наші вороженьки, як роса на сонці,
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.

Приспів (×2)
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,
І покажем, що ми, браття, козацького роду!

Станем браття, в бій кривавий, від Сяну до Дону
В ріднім краю панувати не дамо нікому.
Чорне море ще всміхнеться, дід Дніпро зрадіє,
Ще на нашій Україні доленька наспіє.

Приспів (×2)

А завзяття, праця щира свого ще докаже,
Ще ся волі в Україні піснь гучна розляже.
За Карпати відіб'ється, згомонить степами,
України слава стане поміж народами.

Приспів (×2)

Roman transliteration

Šče ne vmerla Ukrajiny, ni slava, ni volja,
Šče nam, brattja ukrajinci, usmichnetjsja dolja.
Zhynutj naši voroženjky, jak rosa na sonci,
Zapanujem j my, brattja, u svojij storonci.

Refrain (×2)
Dušu y tilo my položym za našu svobodu,
I pokažem, ščo my, brattja, kozacjkoho rodu!

Stanem brattja, v bij kryvavyj, vid Sjanu do Donu
V ridnim kraju panuvaty ne damo nikomu.
Čorne more šče vsmichnetjsja, did Dnipro zradije,
Šče u našij Ukrajini dolenjka naspije.

Refrain (×2)

A zavzjattja pracja ščyra svoho šče dokaže, 
Šče sja voli v Ukrajini pisnj hučna rozljaže.
Za Karpaty vidib'jetjsja zhomonytj stepamy,
Ukrajiny slava stane pomiž narodamy.

Refrain (×2)

English translation

Ukraina bất diệt, nor her glory, nor her freedom,
Khi chúng ta, những người Ukraina, số phận rồi sẽ lại mĩm cười.
Kẻ thù của ta rồi sẽ chết, như sương sớm phải ánh mặt trời,
Và anh em hỡi, chúng ta sẽ cai trị trong vùng đất tự do của chúng ta.

Điệp khúc (×2)
Linh hồn và cơ thể chúng ta sẽ nằm xuống, tất cả vì sự tự do của chúng ta,
Để thiên hạ ngưỡng mộ anh em chúng ta, dòng giống Kakazh ngàn năm.

Anh em hỡi, hãy đứng lên, trong những trận chiến đẫm máu từ Syan đến Don,
Chúng ta không cho phép kẻ thù cai trị đất của chúng ta.
Biển Đen sẽ mỉm cười, và Dnepr sẽ vui mừng,
Vì may mắn của Ukraina sẽ bùng cháy lần nữa.

Refrain (×2)

Our persistence and our sincere toils will be rewarded,
And freedom's song will throughout all of Ukraine resound.
Echoing off the Carpathians, and across the steppes rumbling,
Ukraine's fame and glory will be known among all nations.

Refrain (×2)

Ghi âm

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Lời hát bằng MP3 
 Luật Ukraina về Quốc ca – từ website của Nghị viện (tiếng Ukraina)

Quốc ca
Bài hát Ukraina
Lịch sử Ukraina
Bài hát năm 1863
Quốc ca châu Âu
Biểu tượng quốc gia Ukraina
Âm nhạc Ukraina