Wehrmacht

{{Infobox military unit
|unit_name = Quân đội ĐứcWehrmacht
|image = 
|caption =Balkenkreuz, còn gọi là thập tự sắt, biểu tượng của Wehrmacht.
|dates = 1935–1945
|country = 
|allegiance = Adolf Hitler
|branch = Lục quân Đức Quốc xã (lục quân)Kriegsmarine (hải quân)Không quân Đức Quốc xã (không quân)|type =
|role = lực lượng quân đội Đức Quốc xã
|size = 20.700.000 (tổng cộng)
2.200.000 (1945)
|command_structure =
|garrison = Zossen
|past_commanders =
|ceremonial_chief = Adolf Hitler
|notable_commanders = Adolf HitlerHermann GöringWilhelm KeitelErich RaederKarl DönitzRobert Ritter von Greim
|identification_symbol = Balkenkreuz|identification_symbol_2 = Swastika
|nickname =
|patron = Adolf Hitler
|motto =
|colors = Feldgrau|march =
|mascot =
|battles = Nội chiến Tây Ban NhaChiến tranh thế giới thứ hai
|anniversaries =
|decorations =
|battle_honors =
}}

Wehrmacht  (viết bằng tiếng Đức, tạm dịch: Lực lượng Vệ quốc) là tên thống nhất của các lực lượng vũ trang quân đội Đức Quốc xã từ năm 1935 đến năm 1945. Wehrmacht bao gồm Heer (lục quân), Kriegsmarine (hải quân) và Luftwaffe (không quân). Đây là lượng chiến đấu chính của Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai, được đánh giá là lực lượng quân đội hùng mạnh nhất thế giới vào thời điểm này.

Lực lượng Waffen-SS (tạm dịch tiếng Việt: Lực lượng Vũ trang SS), gồm thành viên vũ trang Đảng Quốc xã Đức, cũng trở thành một phần của Wehrmacht, tăng cường từ 3 trung đoàn đến 38 sư đoàn năm 1945.

 Nguồn gốc ra đời 
Thuật ngữ Wehrmacht được dùng để gọi lực lượng vũ trang quốc gia. Wehrmacht được thông qua trong điều 47 của Hiến pháp Cộng hòa Weimar (tên thường gọi chính phủ của nước Đức trong khoảng thời gian từ 1918 sau cuộc Cách mạng tháng 11) vào năm 1919, Trong Hiến pháp có ghi: Tổng thống có quyền chỉ huy tối cao tất cả các lực lượng quân đội Đế chế  - Der Reichspräsident hat den Oberbefehl über die gesamte Wehrmacht des Reiches ("The Reich's President holds supreme command of all armed forces of the Reich"). Kể từ năm 1919, Lực lượng phòng vệ Đức được gọi là Reichswehr, được thay thế bởi tên Wehrmacht vào 16 tháng 3 năm 1935. Cái tên Wehrmacht mặc dù để chỉ cho lực lượng quân đội Đức vào khoảng 1935-1945, sau đó được thay thế bằng từ "Bundeswehr". Tuy nhiên, nó vẫn còn sử dụng cho vài thập kỉ sau năm 1945. Trong tiếng Anh thường xem Wehrmacht như là lực lượng vũ trang trên bộ của quân đội Đức mà chính xác phải gọi là Heer (lục quân).

 Quá trình hoạt động 

 Sự sụp đổ 

 Biên chế lực lượng 

 Cơ cấu chỉ huy 
Từ năm 1933, Đức Quốc xã khởi động chương trình tái vũ trang, tăng cường quân lực mạnh mẽ. Năm 1935, Bộ Chiến tranh được thành lập thay cho Bộ Quốc phòng. Thượng tướng Bộ binh Werner von Blomberg (thăng Thống chế năm 1936), Bộ trưởng Chiến tranh, giữ vai trò Tổng tư lệnh quân đội.

Cơ cấu quân đội Đức Quốc xã thay đổi mạnh mẽ từ năm 1938 với sự hình thành Bộ Tư lệnh Tối cao Wehrmacht (Oberkommando der Wehrmacht - OKW) thay cho Bộ Chiến tranh. Từ đây, quân đội Đức được đặt trực tiếp dưới quyền lãnh đạo của Hitler với vai trò Tổng tư lệnh Tối cao (Oberbefehlshaber - OB). Cơ cấu này duy trì cho đến khi Đức Quốc xã hoàn toàn sụp đổ năm 1945.

Tổng tư lệnh Tối cao (Oberbefehlshaber)

 Führer Adolf Hitler (1938-1945)
 Đại đô đốc Karl Dönitz (1945)

Chỉ huy trưởng (Chef des OKW)

 Đại tướng Wilhelm Keitel (1938-1945) (Thống chế 1940)

Tổng tư lệnh Lục quân (Oberbefehlshaber des Heeres - OBdH)

 Đại tướng Werner von Fritsch (1934-1938)
 Thống chế Walther von Brauchitsch (1938-1941)
 Führer Adolf Hitler (1941-1945)
 Thống chế Ferdinand Schörner (1945)

Tổng tư lệnh Không quân (Oberbefehlshaber des Luftwaffe - OBdL)

 Thống chế Đế chế Hermann Göring (1935-1945)
 Thống chế Robert Ritter von Greim (1945)
 Đại tướng Hans-Jürgen Stumpff (1945) (tạm quyền thay mặt Tổng tư lệnh Không quân ký kết văn kiện đầu hàng)

Tổng tư lệnh Hải quân (Oberbefehlshaber des Luftwaffe'' - OBdM)

 Đại Đô đốc Erich Raeder (1928-1943)
 Đại Đô đốc Karl Dönitz (1943-1945)
 Đô đốc Hans-Georg von Friedeburg (1945)
 Đô đốc Walter Warzecha (1945)

Danh sách các Thống chế 

 1936 Werner von Blomberg (1878-1946), chết khi bị bắt giữ
 1938 Hermann Göring (1893-1946), tự tử
 1940 Walther von Brauchitsch (1881-1948), chết khi bị bắt giữ
 1940 Albert Kesselring (1885-1960), được trả tự do
 1940 Wilhelm Keitel (1882-1946), bị Đồng Minh xử tử
 1940 Günther von Kluge (1882-1944), tự tử
 1940 Wilhelm Ritter von Leeb (1876-1956), bị án tù
 1940 Fedor von Bock (1880-1945), tử trận
 1940 Wilhelm List (1880-1971), được trả tự do
 1940 Erwin von Witzleben (1881-1944), bị Quốc xã sát hại
 1940 Walther von Reichenau (1884-1942), tử trận
 1940 Erhard Milch (1892-1972), bị án tù
 1940 Hugo Sperrle (1885-1953), được tha bổng
 1940 Gerd von Rundstedt (1875-1953), bị giam sau đó thả về
 1940 Eduard Freiherr von Böhm-Ermolli (1856-1941), về hưu
 1942 Erwin Rommel (1891-1944), tự tử
 1942 Georg von Küchler (1881-1968), được trả tự do vì sức khỏe
 1942 Erich von Manstein (1887-1973), cố vấn cho Thủ tướng Konrad Adenauer
 1943 Friedrich Paulus (1890-1957), bị Liên Xô bắt làm tù binh, được trả tự do sau chiến tranh
 1943 Paul Ludwig Ewald von Kleist (1881-1954), bị án tù
 1943 Maximilian Reichsfreiherr von Weichs (1881-1954), không bị truy tố
 1943 Ernst Busch (1885-1945), chết khi bị bắt giữ
 1943 Wolfram Freiherr von Richthofen (1895-1945), chết khi bị bắt giữ
 1944 Walther Model (1891-1945), tự tử
 1945 Ferdinand Schörner (1892-1973), bị án tù
 1945 Robert Ritter von Greim (1892-1945), tự tử
 1936 Erich Raeder (1876 -1960), bị án tù
 1943 Karl Dönitz (1891-1980), bị án tù

Xem thêm 
 Lịch sử quân sự Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai
 Cụm tập đoàn quân (Đức Quốc xã)

Chú thích 

 

Lịch sử quân sự Đức

Quân sự Đức
Khởi đầu năm 1935 ở Đức
Chấm dứt năm 1946 ở Đức
Đơn vị quân sự thành lập năm 1935
Đơn vị quân sự giải thể năm 1946