Chi Cá mè phương nam

Chi Cá mè phương nam (danh pháp khoa học: Osteochilus) là một chi trong họ Cá chép (Cyprinidae). Gọi như vậy vì cả ba loài có mặt ở Việt Nam hiện được công nhận thuộc chi này chỉ tìm thấy trong lưu vực sông Cửu Long. Chúng chia sẻ tên gọi chung cá mè với các loài thuộc chi Hypophthalmichthys và Barbonymus.

Nhận dạng 
Cá mè thuộc chi này có thân dẹp, dài quãng gấp đôi chiều rộng, vảy lớn vừa. Cá mè có 1 vây (kỳ) lưng, hai vây (kỳ) mang và 3 vây (kỳ) bụng, đuôi hình chữ V. Cá mè hôi có vảy trắng xám với đặc điểm có hai sọc đen thẳng đứng nằm cận hai mang; cá mè hương có vảy màu trắng xám, không sọc; cá mè lúi có vảy màu ửng vàng cũng không sọc. Chỉ có cá mè hôi đạt trọng lượng đáng kể, độ 1,5 kg, còn hai loài kia độ 400-500 g.

Nơi sống 
Cá mè là cá nước ngọt, sống trong những sông ngòi vùng Cửu Long và vùng cực nam Việt Nam, có nước lưu thông đáng kể. Cá mè sống ở độ sâu từ 1 tới 2 m.

Phân loại 
Hiện tại FishBase công nhận 35 loài thuộc chi này, trong đó ở Việt Nam tới nay đã ghi nhận 7 loài.

 Osteochilus bellus Popta, 1904. Phân bố tại đông Borneo.
 Osteochilus bleekeri Kottelat, 2008. Phân bố tại Borneo và Sumatra (Indonesia).
 Osteochilus borneensis (Bleeker, 1857)
 Osteochilus brachynotopteroides Chevey, 1934 - Cá lúi xanh.
 Osteochilus chini Karnasuta, 1993
 Osteochilus enneaporos (Bleeker, 1852)
 Osteochilus flavicauda Kottelat & Tan, 2009
 Osteochilus harrisoni Fowler, 1905
 Osteochilus ingeri Karnasuta, 1993
 Osteochilus intermedius Weber & de Beaufort, 1916
 Osteochilus jeruk Hadiaty & Siebert, 1998
 Osteochilus kahajanensis (Bleeker, 1857)
 Osteochilus kappenii (Bleeker, 1857)
 Osteochilus kelabau Popta, 1904
 Osteochilus kerinciensis Tan & Kottelat, 2009
 Osteochilus kuekenthali Ahl, 1922
 Osteochilus lini Fowler, 1935
 Osteochilus longidorsalis (Pethiyagoda & Kottelat, 1994)
 Osteochilus melanopleurus (Bleeker, 1852) - Cá mè hôi. Phân bố tại lưu vực sông Mê Kông và Chao Phraya, bán đảo Mã Lai, Sumatra và Borneo.
 Osteochilus microcephalus (Valenciennes, 1842) - cá lúi sọc (tên gọi cũng chia sẻ với cá mè lúi).
 Osteochilus nashii (Day, 1869): Cá mè lúi Nash. Đặc hữu Ấn Độ.
 Osteochilus partilineatus Kottelat, 1995
 Osteochilus pentalineatus Kottelat, 1982
 Osteochilus repang Popta, 1904
 Osteochilus salsburyi Nichols & Pope, 1927 - Cá dầm đất.
 Osteochilus sarawakensis Karnasuta, 1993	
 Osteochilus schlegelii (Bleeker, 1851) - Cá mè hương.
 Osteochilus serokan Hadiaty & Siebert, 1998	
 Osteochilus sondhii Hora & Mukerji, 1934
 Osteochilus spilurus (Bleeker, 1851)
 Osteochilus striatus Kottelat, 1998
 Osteochilus thomassi (Day, 1877): Cá mè lúi Konti. Phân bố tại Tây Ghats thuộc Karnataka, Ấn Độ.
 Osteochilus vittatus (Valenciennes, 1842) (đồng nghĩa: Osteochilus hasseltii (Valenciennes, 1842)): Cá mè lúi. Phân bố tại phía nam Myanma, Thái Lan, Sumatra, Borneo và Java. Cũng ghi nhận tại Trung Quốc và lưu vực sông Mê Kông.
 Osteochilus waandersii (Bleeker, 1852) - Cá mè lúi nâu.

Chú thích

Tham khảo
 

Cá châu Á
 
Cá nước ngọt châu Á