Phân loại họ Đại kích

Bài này đưa ra phân loại đầy đủ nhất của họ Đại kích (Euphorbiaceae), phù hợp với các nghiên cứu di truyền ở mức phân tử mới nhất.

Quá khứ
Họ phức tạp này trước đây bao gồm 5 phân họ: Acalyphoideae, Crotonoideae, Euphorbioideae, Oldfieldioideae và Phyllanthoideae. Ba phân họ đầu tiên là các phân họ đơn noãn (một noãn) trong khi hai phân họ sau là đôi noãn (hai noãn).

Hiện nay, họ Euphorbiaceae cũ đã bị tách ra thành 5 họ như sau:
 Họ Euphorbiaceae mới (nghĩa hẹp): Bốn phân họ một noãn là Acalyphoideae (trừ tông Galearieae), Crotonoideae, Euphorbioideae và Cheilosoideae, trong đó phân họ nhỏ Cheilosoideae tách ra từ Acalyphoideae.
 Họ Pandaceae: Tông Galearieae (phân họ Acalyphoideae cũ) tạo ra phần lớn của họ mới này cùng với tông Centroplaceae (phân họ Phyllanthoideae cũ).
 Họ Phyllanthaceae: Phân họ Phyllanthoideae hai noãn cũ (trừ tông Drypeteae và tông Centroplaceae).
 Họ Picrodendraceae: Phân họ Oldfieldioideae hai noãn cũ.
 Họ Putranjivaceae: Tông Drypeteae (phân họ Phyllanthoideae cũ).

Dưới đây là phân loại của họ Euphorbiaceae theo nghĩa mới (nghĩa hẹp).

Phân họ Acalyphoideae
 Tông Acalypheae: Có 12 phân tông và 32 chi
 Phân tông Acalyphinae: Có 1 chi
 Acalypha (gồm cả Acalyphes, Acalyphopsis, Calyptrospatha, Caturus, Corythea, Cupameni, Galurus, Gymnalypha, Linostachys, Mercuriastrum, Odonteilema, Paracelsea, Ricinocarpus, Schizogyne, Usteria)
 Phân tông Adrianinae: Có 1-2 chi
 Adriana (gồm cả Meialisa, Trachycaryon)
 Phân tông Claoxylinae: Có 5 chi
 Claoxylon (gồm cả Erythrochilus, Erythrochylus)
 Claoxylopsis
 Discoclaoxylon
 Erythrococca (gồm cả Athroandra, Autrandra, Chloropatane, Deflersia, Poggeophyton, Rivinoides)
 Micrococca
 Phân tông Cleidiinae: Có 3 chi
 Cleidion (gồm cả Lasiostyles, Psilostachys, Redia, Tetraglossa)
 Sampantaea
 Wetria (gồm cả Pseudotrewia)
 Phân tông Dysopsidinae: Có 1 chi
 Dysopsis (gồm cả Mirabellia, Molina)
 Phân tông Lasiococcinae: Có 4 chi
 Clonostylis
 Homonoia (gồm cả Haematospermum, Lumanaja])
 Lasiococca Spathiostemon (gồm cả Polydragma)
 Phân tông Lobaniliinae: Có 1 chi
 Lobanilia Phân tông Macaranginae: Có 1 chi
 Macaranga (gồm cả Adenoceras, Mappa, Mecostylis, Pachystemon, Panopia, Phocea, Tanarius)
 Phân tông Mareyinae: Có 2 chi
 Mareya Mareyopsis Phân tông Mercurialinae: Có 3 chi
 Mercurialis (gồm cả Cynocrambe, Discoplis, Synema)
 Leidesia Seidelia Phân tông Ricininae: Có 1 chi
 Ricinus - thầu dầu
 Phân tông Rottlerinae: Có 9 chi
 Avellanita Coccoceras Cordemoya (gồm cả Boutonia)
 Deuteromallotus Mallotus (gồm cả Aconceveibum, Axenfeldia, Coelodiscus, Diplochlamys, Echinocroton, Echinus, Hancea, Lasipana, Plagianthera, Rottlera,Stylanthus)-chi Ba soi
 Neotrewia Octospermum Rockinghamia Trewia (gồm cả Canschi, Trevia)
 Tông Adelieae: Có 5 chi
 Adelia (gồm cả Ricinella)
 Crotonogynopsis Enriquebeltrania (gồm cả Beltrania)
 Lasiocroton Leucocroton Tông Agrostistachydeae: Có 4 chi.
 Agrostistachys (gồm cả Heterocalyx, Sarcoclinium)
 Chondrostylis (gồm cả Kunstlerodendron)
 Cyttaranthus Pseudagrostistachys Tông Alchorneae: Có 2 phân tông và 7 chi
 Phân tông Alchorneinae: Có 4 chi
 Alchornea (gồm cả Bleekeria, Cladodes, Hermesia, Lepidoturus, Schousboea, Stipellaria)
 Aparisthmium Bocquillonia (gồm cả Ramelia)
 Orfilea (gồm cả Diderotia, Laurembergia)
 Phân tông Conceveibinae: Có 3 chi
 Conceveiba (gồm cả Conceveibastrum, Conceveibum, Veconcibea)
 Gavarretia Polyandra Tông Ampereae: Có 2 chi
 Amperea (gồm cả Leptomeria)
 Monotaxis (gồm cả Hippocrepandra, Reissipa)
 Tông Bernardieae: Có 6 chi
 Adenophaedra Amyrea Bernardia (gồm cả Alevia, Bernarda, Bernhardia, Bivonia, Passaea, Phaedra, Polyboea, Traganthus, Tyria)
 Discocleidion Necepsia (gồm cả Neopalissya, Palissya)
 Paranecepsia Tông Caryodendreae: Có 3 chi
 Alchorneopsis Caryodendron (gồm cả Centrodiscus)
 Discoglypremna Tông Chaetocarpeae: Có 2 chi
 Chaetocarpus (gồm cả Gaedawakka, Mettenia, Neochevaliera, Regnaldia)
 Trigonopleura (gồm cả Peniculifera)
 Tông Chrozophoreae: Có 4 phân tông và 12 chi
 Phân tông Chrozophorinae: Có 1 chi
 Chrozophora (gồm cả Crossophora, Crozophora, Ricinoides, Tournesol, Tournesolia)
 Phân tông Ditaxinae: Có 5 chi
 Argythamnia (gồm cả Argithamnia, Argothamnia, Argyrothamnia, Argytamnia, Odotalon, Serophyton)
 Caperonia (gồm cả Acanthopyxis, Androphoranthus, Cavanilla, Lepidococea, Meterana)
 Chiropetalum (gồm cả Aonikena, Desfontaena, Desfontaina, Desfontainea)
 Ditaxis (gồm cả Aphora, Paxiuscula, Stenonia)
 Philyra (gồm cả Phyllera)
 Phân tông Doryxylinae: Có 4 chi
 Doryxylon (gồm cả Mercadoa, Sumbavia)
 Melanolepis Sumbaviopsis (gồm cả Adisa, Adisca)
 Thyrsanthera Phân tông Speranskiinae
 Speranskia Tông Clutieae: Có 2 chi
 Clutia (gồm cả Altora, Cluytia, Clytia)
 Kleinodendron Tông Dicoelieae: Có 1 chi
 Dicoelia Tông Epiprineae: Có 2 phân tông và 9 chi
 Phân tông Epiprininae: Có 8 chi
 Adenochlaena (gồm cả Niedenzua, Centrostylis)
 Cephalocroton Cephalocrotonopsis Cladogynos (gồm cả Adenogynum, Baprea, Chloradenia)
 Cleidiocarpon (gồm cả Sinopimelodendron)
 Epiprinus Koilodepas (gồm cả Caelodepas, Calpigyne, Coelodepas, Nephrostylus)
 Symphyllia Phân tông Cephalomappinae: Có 1 chi
 Cephalomappa (gồm cả Muricococcum)
 Tông Erismantheae: Có 3 chi
 Erismanthus Moultonianthus Syndyophyllum Tông Omphaleae: Có 1 chi
 Omphalea (gồm cả Duchola, Hebecocca, Hecatea, Neomphalea, Omphalandria, Ronnowia)
 Tông Pereae: Có 1 chi
 Pera Tông Plukenetieae: Có 3 phân tông và 13 chi
 Phân tông Dalechampiinae: Có 1 chi
 Dalechampia (gồm cả Cremophyllum, Dalechampsia, Megalostylis, Rhopalostylis)
 Phân tông Plukenetiinae: Có 5 chi
 Angostylis (gồm cả Angostyles)
 Astrococcus Plukenetia (gồm cả Accia, Angostylidium, Apopandra, Botryanthe, Ceratococcus, Elaeophora, Eleutherostigma, Fragariopsis, Hedraiostylus, Pseudotragia, Pterococcus, Sajorium, Tetracarpidium, Vigia)
 Haematostemon Romanoa (gồm cả Anabaena, Anabaenella)
 Phân tông Tragiinae: Có 7 chi
 Acidoton (gồm cả Durandeeldia, Gitara)
 Cnesmone (gồm cả Cenesmon, Cnesmosa)
 Megistostigma (gồm cả Clavistylus)
 Pachystylidium Platygyna (gồm cả Acanthocaulon)
 Sphaerostylis Tragia (gồm cả Agirta, Allosandra, Bia, Ctenomeria, Lassia, Leptobotrys, Leptorhachis, Leucandra, Schorigeram, Zuckertia)
 Tông Pogonophoreae: Có 1 chi
 Pogonophora (gồm cả Poraresia)
 Tông Pycnocomeae: Có 2 phân tông và 7 chi
 Phân tông Blumeodendrinae: Có 4 chi
 Blumeodendron Botryophora (gồm cả Botryospora, Botryphora)
 Podadenia Ptychopyxis (gồm cả Clarorivinia)
 Phân tông Pycnocominae: Có 3 chi
 Argomuellera (gồm cả Neopycnocoma, Wetriaria)
 Droceloncia Pycnocoma (gồm cả Comopyena)
 Tông Sphyranthereae: Có 1 chi
 SphyrantheraPhân họ Crotonoideae
 Tông Adenoclineae: Có 2 phân tông và 6 chi
 Phân tông Adenoclininae: Có 5 chi
 Adenocline (gồm cả Adenoclina, Diplostylis, Paradenocline)
 Ditta Glycydendron Klaineanthus Tetrorchidium (gồm cả Hasskarlia, Tetrorchidiopsis)
 Phân tông Endosperminae: Có 1 chi
 Endospermum (gồm cả Capellenia) - vạng trứng
 Tông Aleuritideae: Có 6 phân tông và 16 chi
 Phân tông Aleuritinae: Có 3 chi
 Aleurites (gồm cả Camirium)
 Reutealis Vernicia (gồm cả Ambinux, Dryandra, Elaeococca)
 Phân tông Benoistiinae: Có 1 chi
 Benoistia Phân tông Crotonogyninae: Có 3 chi
 Crotonogyne (gồm cả Neomanniophyton)
 Cyrtogonone Manniophyton Phân tông Garciinae: Có 1 chi
 Garcia (gồm cả Carcia)
 Phân tông Grosserinae: Có 7 chi
 Anomalocalyx Cavacoa Grossera Neoholstia (gồm cả Holstia)
 Sandwithia Tannodia (gồm cả Domohinea)
 Tapoides Phân tông Neoboutoniinae: Có 1 chi
 Neoboutonia Tông Codiaeae: Có 15 chi
 Acidocroton Baliospermum Baloghia (gồm cả Steigeria)
 Blachia (gồm cả Deonia)
 Codiaeum (gồm cả Crozophyla, Junghuhnia, Phyllaurea, Synaspisma)
 Colobocarpos Dimorphocalyx Dodecastigma Fontainea Hylandia Ophellantha Ostodes Pantadenia Sagotia Strophioblachia Tông Crotoneae: Có 5 chi
 Brasiliocroton Croton (gồm cả Agelandra, Aldinia, Angelandra, Anisepta, Anisophyllum, Argyra, Argyrodendron, Astraea, Astrogyne, Aubertia, Banalia, Barhamia, Brachystachys, Calypteriopetalon, Cascarilla, Centrandra, Cieca, Cleodora, Codonocalyx, Comatocroton, Crotonanthus, Crotonopsis, Cyclostigma, Decarinium, Drepadenium, Eluteria, Engelmannia, Eremocarpus, Eutrophia, Friesia, Furcaria, Geiseleria, Gynamblosis, Halecus, Hendecandas, Heptallon, Heterochlamys, Heterocroton, Julocroton, Klotzschiphytum, Kurkas, Lasiogyne, Leptemon, Leucadenia, Luntia, Macrocroton, Medea, Merleta, Monguia, Myriogomphus, Ocalia, Oxydectes, Palanostigma, Penteca, Pilinophyton, Piscaria, Pleopadium, Podostachys, Saipania, Schradera, Semilta, Tiglium, Timandra, Tridesmis, Triplandra, Vandera)
 Mildbraedia (gồm cả Neojatropha, Plesiatropha)
 Moacroton (gồm cả Cubacroton)
 Paracroton (gồm cả Desmostemon, Fahrenheitia)
 Tông Elateriospermeae: Có 1 chi
 Elateriospermum (gồm cả Elaterioides, Elaterispermum)
 Tông Gelonieae: Có 2 chi
 Cladogelonium Suregada (gồm cả Ceratophorus, Erythrocarpus, Gelonium, Owataria)
 Tông Jatropheae: Có 8 chi
 Annesijoa Deutzianthus Jatropha (gồm cả Adenorhopium, Adenoropium, Castiglionia, Collenucia, Curcas, Jatropa, Loureira, Mesandrinia, Mozinna, Zimapania)
 Joannesia (gồm cả Anda, Andicus)
 Leeuwenbergia Loerzingia Oligoceras Vaupesia Tông Manihoteae: Có 2 chi
 Cnidoscolus (gồm cả Bivonea, Jussieuia, Mandioca, Victorinia)
 Manihot (gồm cả Hotnima, Janipha, Manihotoides) - sắn
 Tông Micrandreae: Có 2 phân tông và 4 chi
 Phân tông Heveinae: Có 1 chi
 Hevea (gồm cả Caoutchoua, Micrandra, Siphonanthus, Siphonia) - cao su
 Phân tông Micrandrinae: Có 3 chi
 Cunuria Micrandra (gồm cả Clusiophyllum, Pogonophyllum)
 Micrandropsis Tông Ricinocarpeae: Có 2 phân tông và 7 chi
 Phân tông Bertyinae: Có 4 chi
 Bertya (gồm cả Lambertya)
 Borneodendron Cocconerion Myricanthe Phân tông Ricinocarpinae: Có 3 chi
 Alphandia Beyeria (gồm cả Beyeriopsis, Calyptrostigma, Clavipodium)
 Ricinocarpus (gồm cả Echinosphaera, Ricinocarpus, Roeperia)
 Tông Ricinodendreae: Có 2 chi
 Ricinodendron Schinziophyton Tông Trigonostemoneae: Có 1 chi
 Trigonostemon (gồm cả Actephilopsis, Athroisma, Enchidium, Kurziodendron, Neotrigonostemon, Nepenthandra, Poilaniella, Prosartema, Silvaea, Telogyne, Tritaxis, Tylosepalum)

Phân họ Euphorbioideae
 Tông Euphorbieae: Có 3 phân tông và 12 chi
 Phân tông Anthosteminae: Có 2 chi
 Anthostema Dichostemma Phân tông Euphorbiinae: Có 7 chi
 Euphorbia (gồm cả Ademo, Adenopetalum, Adenorima, Agaloma, Aklema, Alectoroctonum, Allobia, Anisophyllum, Anthacantha, Aplarina, Arthrothamnus, Bojeria, Ceraselma, Chamaesyce, Characias, Chylogala, Ctenadena, Cyathophora, Cystidospermum, Dactylanthes, Dematra, Desmonema, Dichrophyllum, Dichylium, Diplocyathium, Ditritra, Endoisila, Epurga, Esula, Euforbia, Eumecanthus, Euphorbiastrum, Euphorbiodendron, Euphorbiopsis, Euphorbium, Galarhoeus, Kanopikon, Kobiosis, Lacanthis, Lathyris, Lepadena, Leptopus, Lophobios, Lyciopsis, Medusea, Nisomenes, Ossifraga, Peccana, Petalandra, Pleuradena, Poinsettia, Pythius, Sclerocyathium, Sterigmanthe, Tithymalopsis, Tithymalus, Torfasadis, Treisia, Tricherostigma, Trichosterigma, Tumalis, Vallaris, Xamesike, Zalitea, Zygophyllidium)
 Cubanthus - Có thể gộp trong Euphorbia.
 Elaeophorbia - Có thể gộp trong Euphorbia.
 Endadenium - Có thể gộp trong Euphorbia.
 Monadenium (gồm cả Lortia, Stenadenium) - Có thể gộp trong Euphorbia.
 Pedilanthus (gồm cả Crepidaria, Diadenaria, Hexadenia, Tithymaloides, Ventenatia) - Có thể gộp trong Euphorbia.
 Synadenium - Có thể gộp trong Euphorbia.
 Phân tông Neoguillauminiinae: Có 2 chi
 Calycopeplus Neoguillauminia Tông Hippomaneae: Có 2 phân tông và 33 chi
 Phân tông Carumbiinae: Có 1 chi
 Omalanthus (gồm cả Carumbium, Dibrachion, Dibrachium, Duania, Wartmannia)
 Phân tông Hippomaninae: Có 32 chi
 Actinostemon (gồm cả Dactylostemon)
 Adenopeltis Anomostachys Balakata Bonania (gồm cả Hypocoton)
 Colliguaja Conosapium Dalembertia (gồm cả Alcoceria)
 Dendrocousinsia Dendrothrix Ditrysinia Duvigneaudia Excoecaria (gồm cả Commia, Glyphostylus)
 Falconeria Grimmeodendron Gymnanthes (gồm cả Adenogyne, Ateramnus)
 Hippomane (gồm cả Mancanilla, Mancinella)
 Mabea Maprounea (gồm cả Aegopicron, Aegopricon, Aegopricum)
 Neoshirakia (gồm cả Shirakia)
 Pleradenophora Pseudosenefeldera Rhodothyrsus Sapium (gồm cả Carumbium, Gymnobothrys, Sapiopsis, Seborium, Shirakiopsis, Stillingfleetia, Taeniosapium) - sòi
 Sclerocroton Sebastiania (gồm cả Clonostachys, Cnemidostachys, Elachocroton, Gussonia, Microstachys, Sarothrostachys, Tragiopsis)
 Senefeldera Senefelderopsis Spegazziniophytum Spirostachys Stillingia (gồm cả Gymnostillingia)
 Triadica Tông Hureae: Có 4 chi
 Algernonia Hura - vông đồng.
 Ophthalmoblapton Tetraplandra (gồm cả Dendrobryon)
 Tông Pachystromateae: Có 1 chi
 Pachystroma (gồm cả Acantholoma)
 Tông Stomatocalyceae: Có 2 phân tông và 4 chi
 Phân tông Hamilcoinae: Có 2 chi
 Hamilcoa Nealchornea Phân tông Stomatocalycinae: Có 2 chi
 Pimelodendron (gồm cả Stomatocalyx)
 PlagiostylesPhân họ Cheilosoideae
Trước đây là tông Cheiloseae của phân họ Acalyphoideae: Có 2 chi
 Cheilosa Neoscortechinia (gồm cả Alcineanthus, Scortechinia'')

Xem thêm
Phân loại họ Phyllanthaceae
Phân loại họ Picrodendraceae

Chú thích

Tham khảo
 
 
 

Đại kích