Người Zaporozhe viết thư cho sultan Thổ Nhĩ Kỳ

Người Cô-dắc xứ Zaporozhe viết thư cho sultan Thổ Nhĩ Kỳ (tiếng Nga: Запорожцы пишут письмо турецкому султану) là một họa phẩm anh hùng ca của tác giả Ilya Repin. Bức tranh sơn dầu rộng 2,03 m (6,66 ft) X 3,58 m (11,74 ft) đã được bắt đầu vào năm 1880 và không hoàn thành cho đến năm 1891. Repin ghi lại những năm làm việc dọc theo mép dưới của khuôn vải. Hoàng đế Aleksandr III đã mua bức tranh này với trị giá 35.000 rúp, tại thời điểm đó là số tiền lớn nhất từng được trả cho một bức tranh ở Nga. Kể từ đó, bức tranh đã được triển lãm tại Viện Bảo tàng Quốc gia Nga tại Sankt Peterburg. Bức tranh này mô tả cảnh dân Cô Dắc xứ Zaporozhia hồi đáp thư chiêu hàng của hoàng đế Thổ-Ottoman Mehmed IV.

Bối cảnh 
Khoảng năm 1675-1678 320) đế quốc Thổ-Ottoman và quân chư hầu là Vương quốc Hồi giáo Krym tấn công dân Cossack ở Zaporozhe, nhưng không thành công, Sau thất bại này, hoàng đế Thổ Mehmed IV viết thư chiêu dụ người Cossack phải đầu hàng. Những người Cossack Zaporozhia đã khước từ, và gửi ông một bức thư mang đầy lời lẽ lăng mạ và báng bổ, nhại lại các tước hiệu của vua Thổ.

Tồn tại vài biến thể khác nhau của nội dung bức thư, với biến thể được đưa ra dưới đây được coi là chuẩn nhất (được viết theo bản sao từ cuốn sách của tuyển tập Darwin về lịch sử Zaporozhia sich, được lưu giữ tại Thư viện Quốc gia Nga ở Sankt Peterburg, công hàm có từ cuối thế kỷ 17).

Thư của sultan Thổ Nhĩ Kỳ gửi những người Kazak 
Đề nghị của Mehmed IV:

Thư của những người Kazak Zaporozhe tới sultan Thổ Nhĩ Kỳ

Phương án gốc (theo kiểu viết chính tả của tiếng Ukraina hiện đại)

Phương án khác

Bản dịch tiếng Việt cho phương án gốc 
{{cquote|Thư đáp của người Zaporozhe cho Mehmed IV
Người Cô-Dắc Zhaporozhe gửi Sultan Thổ Nhĩ Kỳ!
Mày, Sultan - thứ quỷ Thổ Nhĩ Kỳ, anh em và bè bạn của lũ yêu ma chết tiệt, là tên thư lại của chính quỷ Lucifer ! Mày là hiệp sĩ cái quỷ gì mà lấy cái mông trần của mày giết một con nhím cũng không được ? Con quỷ ị ra cho quân đoàn của mày đớp hết. Thứ con của đĩ, làm sao khuất phục được con cái Cơ Đốc làm thần dân. Chúng tao không sợ cái đạo quân kia của mày, trên bộ và trên biển chúng tao thề đánh nhau với chúng mày, 
'Mày là đứa thợ bếp Babylon, tên đóng xe xứ Macedonia, thằng nấu bia ở Jerusalem, kẻ thiến dê của Alexandria, hạng chăn lợn của Đại và Tiểu Ai Cập, con lợn Armenia, tên trộm xứ Podolia, loài đam mỹ xứ Tartary, tên đao phủ của Kamyanets, và thằng hề của khắp thế gian và địa ngục, và là thằng ngốc đối với Chúa, cháu của rắn độc, thứ làm nhức hạ bộ chúng tao. Đồ mõm lợn, đít ngựa, súc sinh nơi lò mổ, thằng nhãi không được rửa tội, đi mà chơi con mẹ mày!Người Zhaporozhe hồi đáp mày như vậy đấy, hỡi đồ hạ lưu! Mày không xứng với những con lợn trong đàn súc vật của người Cơ Đốc ! Bây giờ bọn tao kết thúc, vì bọn tao không biết ngày tháng và không có lịch, trăng trên trời, năm trong sách, còn ngày thì chỗ bọn tao thế nào thì chỗ bọn bay như vậy, và vì điều đó hãy hôn đít bọn tao!|||Đã ký: Ataman (tổng tư lệnh) Ivan Sirko cùng toàn quân Zhaporozhe.
}}

 Bình chú 
 Lưu ý tới nội dung 
Cần lưu ý tới sự mềm mỏng và sự thận trọng bất thường của vị hoàng đế hung dữ, trong đó trái với lệ thường, ông ta không đe dọa những người Cossack bằng những hình phạt khủng khiếp, tất cả chỉ là đề nghị họ giảng hòa. Thi pháp thông thường trong những công hàm của quân vương đế quốc Ottoman - kể cả các tiền nhân và hậu thế của Mehmed IV - không phải như vậy. Chẳng hạn, nội dung công hàm mà Mehmed IV gửi cho Hoàng đế La Mã Thần thánh là Leopold I là như sau: 

 Độ tin cậy 
Độ tin cậy của bức thư này gây ra một số nghi vấn của một số nhà nghiên cứu vì các nguyên nhân sau:
 Tồn tại vài phương án khác nhau của nội dung bức thư
 Ngày tháng ký bức thư khác nhau (1600, 1619, 1620, 1667, 1696, 1713,…)
 Trong các phiên bản khác nhau của bức thư là các chữ ký khác nhau (otaman Zakharenko, Ivan Sirko,…)
 Những người nhận khác nhau: Ahmed II, Ahmed IV, Mehmed IV,…

 Liên quan 
Cảnh sáng tác bức thư, với trích dẫn văn bản gốc, có trong bộ phim sản xuất năm 2009 của nước Nga Taras Bulba, trong đó cảnh quay của đoạn này chịu ảnh hưởng rõ nét của tranh Những người Zaporozhe.
 Xem thêm 
 Ivan Dmitrievich Sirko
 Mehmed IV
Tham khảo

 Dmytro I. Yavornytsky (1895) History of the Zaporogian Cossacks, Vol. 2, pp. 517–518. St. Petersburg.
 Myron B. Kuropas (1961) The Saga of Ukraine: An Outline History. MUN Enterprises
 The Cossack Letter
 Detailed analysis of the letter and its different variants (archived version)
 History of the painting 
 Reply of the Zaporozhian Cossacks . Outstanding Paintings''. St. Peterburg, 1966. p. 271 

Tranh sơn dầu
Lịch sử Ukraina
Lịch sử Nga
Đế quốc Ottoman
Tranh vẽ năm 1891