Heptarchy

Thất quốc triều đại (Cổ Anh văn: Seofonrīċe, Anh văn: Heptarchy, La văn: Heptarchia, Hi văn: Ἑπταρχία) là thuật ngữ do sử gia Henry xứ Huntingdon đề xuất ở thế kỉ XII nhằm khu biệt hóa giai đoạn từ thế kỉ V đến thế kỉ IX tại địa bàn nay là Anh quốc.

Lịch sử

Theo quy ước, thất quốc triều đại là giai đoạn vừa có tính hậu La Mã vừa thuộc sơ kì trung đại. Khi này, hầu hết địa bàn nay là Anh quốc và cực Nam Scotland đều thần phục đức vua Egbert xứ Wessex, nhưng thực tế Anh quốc bị phân liệt thành nhiều tiểu quốc và thị tộc, mà phần đông là dân Anglo-Saxon. Vì thế giai đoạn rất dài này được coi là thời hoàng kim của văn hóa Anglo-Saxon.

Các thế lực quần đảo Anh thời này nhìn chung không chính thức tùy thuộc thế lực nào bên ngoài và nếu có chỉ để tìm lấy sự bảo hộ về quốc an, tuy nhiên phải thường xuyên vất vả chống đỡ những cuộc cướp phá của người Viking.

Ở thế kỉ VI, Cantwara là chúa tể liệt quốc phía Nam. Sang thế kỉ VII, vị thế này bị Wessex tước mất, nhưng Wessex phải đương đầu đối thủ đáng gờm là Northumbia. Trong thế kỉ VIII, tới lượt Mercia quật khởi từ vùng đệm giữa hai vuơng quốc này mà thống trị phương Nam. Trên danh nghĩa, liệt quốc vẫn tồn tại độc lập và ít có quan hệ thần phục hay tuế cống.

Tới thế kỉ IX, yếu tố phân liệt hẹp dần nhờ sự bành trướng của các thế lực lớn trên địa bàn. Năm 865, các lĩnh địa Trung và Đông Anh nhập lại dưới thể chế Danelagh - hình thức liên minh chính trị với vương quốc Đan Mạch (bấy giờ bao gồm Đan Mạch, Thụy Điển và Na Uy), thực chất mưu cầu bảo hộ làm biện pháp kiềm chế những cuộc xâm lăng của rợ Viking. Danelagh được chia thành 15 huyện (shire), chịu sự trực trị của quốc vương Đan Mạch.

Tuy nhiên, các thuộc địa của người Viking liên tục vướng tranh chấp giữa hai triều đình Đan Mạch (cũ) và Na Uy (mới). Rốt cuộc, sau bao nỗ lực tìm giải pháp hòa hoãn cho quần đảo Anh bất thành, Ælfrēd đại đế quyết định quật khởi để trục xuất hẳn thế lực Viking khỏi Anh. Năm 886, Alfred tái chiếm Londinium (nay là London), lập làm quốc đô. Sự kiện này được coi là khởi động quá trình thống nhất quần đảo Anh.

Vào thế kỉ X, vua Na Uy Eric Haraldsson bị tước ngôi vua Northumbia. Năm 927, vua Æthelstan trở thành quốc vương toàn Anh đầu tiên. Quốc gia thống nhất được đặt tên là Englaland (có nghĩa là: "Vùng đất của người Angles"), mà sau giản ước thành England.

Liệt biểu
Thống kê chỉ có tính tương đối vì số lượng biến động mạnh theo nhu cầu bành trướng quyền lực của các quân chủ thất quốc triều đại. Chư quốc tập trung chủ yếu ở phương Nam quần đảo Anh, trong khi xứ Northumbia rất rộng án ngữ khu vực nay là Nam Scotland và Bắc Anh.
Tứ hùng:

Tam bá:

Chư hầu:

 Derenrice
 Domnonea
 Hæstingas
 Hƿiċċe
 Iclingas
 Lindesege
 Magonsæte
 Magonsæte
 Middilengli
 Middelseaxe
 Pecsæte
 Sūþrigēa
 Tomsæte
 Wreocensæte
 Wihtwara

Văn hóa
Thất quốc triều đại được coi là thời kì bắt đầu kiến tạo bản sắc Anh về mặt ngôn ngữ và các yếu tố phong hóa khác. Theo truyền thống, vương thất Anh hiện đại thừa kế thất quốc triều đại về tước hiệu và lĩnh thổ, hay nói cách khác, danh hiệu Quốc vương Toàn Anh (Rex Britannorum, King of the Britons, Brenin y Brythoniaid) là di sản cao quý nhất của thất quốc triều đại cho hậu thế.

Trong văn chương, thất quốc triều đại được gọi thời đại Arthur bởi những hiểu biết về giai đoạn này chủ yếu thông qua huyền sử và khảo cổ. Nhân vật vua Arthur và các kị sĩ Đoàn Trác huynh đệ biểu thị một thời phân liệt nhưng đầy hấp dẫn về lí tưởng nhất thống.

Tham khảo
 Thời đại Arthur

Liên kết

Tài liệu
 Westermann Verlag Großer Atlas zur Weltgeschichte
 Campbell, J. et al. The Anglo-Saxons. (Penguin, 1991)
 Sawyer, Peter Hayes. From Roman Britain to Norman England (Routledge, 2002).
 Stenton, F. M. Anglo-Saxon England, (3rd edition. Oxford U. P. 1971).
 Nicholas J. Higham, Martin J. Ryan. The Anglo-Saxon World. Yale University Press, New Haven 2013.
 David Peter Kirby. The Earliest English Kings. Revised Edition. Routledge, London 2000.
 Harald Kleinschmidt. Die Angelsachsen. C.H. Beck, München 2011, ISBN 978-3-406-62137-6.
 Jürgen Sarnowsky. England im Mittelalter. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2002.

Tư liệu
 Monarchs of Britain, Encyclopædia Britannica
 Ogdoad.force9.co.uk : The Burghal Hidage - Wessex's fortified burhs

 

Lịch sử Vương quốc Liên hiệp Anh