Chiến tranh Iraq

{{Thông tin chiến tranh
|conflict=Chiến tranh Iraq
|partof= Chiến tranh chống khủng bố
|image=
|caption=Theo chiều kim đồng hồ, bắt đầu từ ảnh phía trên bên trái: lính liên quân tuần phòng tại Samarra; kéo đổ tượng Saddam Hussein tại Quảng trường Firdos; một người lính quân đội Iraq nạp lại đạn trong một cuộc tấn công; một quả bom nổ tại Nam Baghdad.
|date=20 tháng 3 năm 2003 – 18 tháng 12 năm 2011()
|place=Iraq
|casus=War justifications:
Rationale for the Iraq invasion.
Governments' pre-war positions
War on Terrorism
|result= Lực lượng Đa Quốc gia do Hoa Kỳ dẫn đầu chiến thắng.
 Chế độ độc tài Saddam Hussein bị lật đổ.
 Hoa Kỳ rút quân vào ngày 26 tháng 12 năm 2011.
 Phiên tòa xét xử tội ác chống lại loài người của chế độ Saddam Hussein được thành lập.
 Tiếp tục xung đột giữa các bè phái Iraq.
|combatant1 = Giai đoạn đầu (2003)

 Peshmerga
Hỗ trợ:
|combatant2 = Giai đoạn đầu (2003) Ba'athist Iraq
 Ansar al-Islam
|combatant1a = Giai đoạn sau(2003–11)

 

 Chính phủ mới của Iraq
 Quân đội Iraq
 Những người con của Iraq (Awakening Council)Hỗ trợ: Iran
 Peshmerga
|combatant2a = Giai đoạn sau (2003–11) Trung thành quân Ba'athHỗ trợ:https://www.albawaba.com/news/report-former-vice-president-iraq-under-syrian-army-protection

Quân phiến loạn dòng Sunni
  Al-Qaeda (2004–06)
 Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (from 2006)
 Quân Hồi giáo Iraq
 Ansar al-Sunnah (2003–07)Hỗ trợ:https://www.theguardian.com/world/2005/jun/08/iraq-al-qaida

Quân phiến loạn dòng Shia
  Quân Mahdi
  Special Groups
 Asa'ib Ahl al-HaqHỗ trợ:  Quds Force
|commander1= Jalal Talabani  
 Ibrahim al-Jaafari
 Nouri al-Maliki
 Massoud Barzani
 Masrour Barzani
 Abdul Sattar Abu Risha
 Ahmad Abu Risha
 Barack Obama
 George W. Bush
 Ray Odierno
 David Petraeus
 George W. Casey, Jr.
 Ricardo Sanchez
 Tommy Franks
|commander2= Saddam Hussein 
 Qusay Hussein  Uday Hussein
Tariq Aziz

 Izzat Ibrahim ad-Douri 
Abu Omar al-Baghdadi
 Abu Musab al-Zarqawi
 Abu Ayyub al-Masri
 Muqtada al-Sadr
 Abu Deraa
Ishmael Jubouri
Abu Abdullah al-Shafi'i

|strength1=Lực lượng Iraq650,000 (Quân đội: 273,000, Cảnh sát: 227,000, FPS: 150,000)USF-ILực lượng Hoa Kỳ50,000 (current)  Peshmerga50,000 invasion~375,000 currentLực lượng Đa quốc gia - Iraq (2003-2004)~300,000Liên quân (2004-2010)176,000 at peak Awakening militias~103,000 (2008)Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ: ~3,000–10,000

Tổng: ~365,000 (invasion)Tổng: 1.347.970–1.354.970+ (current)|strength2=Quân Iraq: 375,000 (thời Saddam Hussein)Phiến quân~70,000 (vào 9/07)Quân Mahdi~60,000 al-Qaeda/others1,300+

PKK: ~4,000–8,000.
|casualties1=Iraqi Security Forces (post-Saddam): 11,900 killed94 MIA/POW

Total: 375,000+ (invasion)Total: 135,300–139,300+ (current)Coalition ForcesKilled: 4,735 (4,417 U.S., 179 U.K., 139 other)Missing or captured (U.S.): 1Wounded: 31,716 U.S., 315 U.K."Casualties in Iraq"."Defence Internet Fact Sheets Operations in Iraq: British Casualties" . U.K. Ministry of Defense. Latest combined casualty and fatality tables .Injured/diseased/other medical:** 47,541 U.S., 3,598 U.K.ContractorsKilled: 1,323"Iraq Coalition Casualties: Contractor Deaths – A Partial List" . icasualties.org (U.S. 244)Missing or captured: 16 (U.S. 5)Wounded & injured: 10,569Awakening CouncilsKilled:760+

Turkish Armed Forces:27 killed Total killed: 18,795|casualties2=Iraqi combatant dead (invasion period): 13,500–45,000 Insurgents (post-Saddam): ~55,000 Detainees: 8,300 (U.S.-held)24,200 (Iraqi-held)

PKK: 537 killed (Turkish claim), 9 killed (PKK claim), 230 (official army figures claim)
|casualties3=Documented "unnecessary" violent civilian deaths, Iraq Body Count – tháng 1 năm 2009: 95,158–103,819 Total excess deaths, (Lancet) – tháng 12 năm 2009: 1.366.350***. By Gilbert Burnham, Shannon Doocy, Elizabeth Dzeng, Riyadh Lafta, and Les Roberts. A supplement to the second Lancet study. (highest estimate)For more information see: Casualties of the Iraq War
|notes=*Contractors (U.S. government) perform "highly dangerous duties almost identical to those performed by many U.S. troops."** "injured, diseased, or other medical" – required medical air transport. U.K. number includes "aeromed evacuations"***Total deaths include all additional deaths due to increased lawlessness, degraded infrastructure, poorer healthcare, etc.}}Chiến tranh Iraq hay Chiến dịch Giải phóng Iraq theo cách gọi của Chính phủ Hoa Kỳ là một cuộc chiến tranh diễn ra tại Iraq từ ngày 20 tháng 3 năm 2003Kevin Baker  "The Quietest War: We've Kept Fallujah, but Have We Lost Our Souls?" American Heritage, Oct. 2006. đến ngày 18 tháng 12 năm 2011, giữa một bên là Lực lượng Đa Quốc gia do Hoa Kỳ dẫn đầu với một bên là chính quyền Saddam Hussein (ban đầu) và các lực lượng nổi dậy (về sau). Lực lượng Đa Quốc gia đã lật đổ được chính quyền của Saddam Hussein. Tuy nhiên, các lực lượng nổi dậy vẫn chưa được trấn áp hoàn toàn, dẫn đến việc mặc dù Tổng thống Hoa Kỳ đã tuyên bố rút hết quân chính quân và kết thúc chiến tranh nhưng vẫn phải để lại gần 50 vạn nhân viên quân sự dưới tư cách cố vấn quân sự cho chính quyền Iraq mới.http://news.bbc.co.uk/2/shared/bsp/hi/pdfs/19_03_07_iraqpollnew.pdf Iraq Poll

 Chú thích và tham khảo 
 Cuộc xung đột này cũng được gọi là Chiến tranh vùng Vịnh thứ 2''' để phân biệt nó với Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991. Ngày nay, các thuật ngữ này được sử dụng ít hơn "Chiến tranh Iraq" hay "Chiến tranh của Bush năm 2003" (tên thứ hai được sử dụng nhất là bởi các nhà hoạt động chống chiến tranh.
 Thuật ngữ "đa quốc gia" trong Lực lượng đa quốc gia ở Iraq đã bị chỉ trích vì nhiều nước chỉ đóng góp vào lực lượng nhỏ, còn 98% của quân đội khi tấn công Iraq là lính của Hoa Kỳ và Vương quốc Anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
Giải phóng Baghdad
Quân Đồng minh tiến vào Baghdad năm 2003

 
Iraq thập niên 2000
Iraq thập niên 2010
Xung đột thập niên 2000
Xung đột thập niên 2010
Tranh cãi của chính quyền George W. Bush
Quan hệ Hoa Kỳ-Iraq

Lịch sử hiện đại Iraq
Chiếm đóng Iraq
Chính trị Iraq
Chủ nghĩa đế quốc
Kurdistan thuộc Iraq
Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant ở Iraq
Chiến tranh khủng bố
Chiến tranh liên quan tới Iraq
Chiến tranh liên quan tới Hoa Kỳ
Chiến tranh liên quan tới Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant
Chiến tranh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Chiến tranh liên quan tới Ba Lan
Chiến tranh liên quan tới Úc
Chiến tranh liên quan tới România
Chiến tranh liên quan tới El Salvador
Chiến tranh liên quan tới Estonia
Chiến tranh liên quan tới Albania
Chiến tranh liên quan tới Moldova
Chiến tranh liên quan tới Ukraina
Chiến tranh liên quan tới Bulgaria
Chiến tranh liên quan tới Đan Mạch
Chiến tranh liên quan tới Armenia
Chiến tranh liên quan tới Azerbaijan
Chiến tranh liên quan tới Bosna và Hercegovina
Chiến tranh liên quan tới Cộng hòa Séc
Chiến tranh liên quan tới Latvia
Chiến tranh liên quan tới Singapore
Chiến tranh liên quan tới Hàn Quốc
Chiến tranh liên quan tới Macedonia
Chiến tranh liên quan tới Kazakhstan
Chiến tranh liên quan tới Tonga
Chiến tranh liên quan tới Gruzia
Chiến tranh liên quan tới Mông Cổ
Chiến tranh liên quan tới Slovakia
Chiến tranh liên quan tới Na Uy
Chiến tranh liên quan tới Litva
Chiến tranh liên quan tới Ý
Chiến tranh liên quan tới Hà Lan
Chiến tranh liên quan tới Bồ Đào Nha
Chiến tranh liên quan tới Nhật Bản
Chiến tranh liên quan tới New Zealand
Chiến tranh liên quan tới Iceland
Chiến tranh liên quan tới Nicaragua
Chiến tranh liên quan tới Cộng hòa Dominica
Chiến tranh liên quan tới Tây Ban Nha
Chiến tranh liên quan tới Philippines
Chiến tranh liên quan tới Honduras
Chiến tranh liên quan tới Thái Lan
Chiến tranh ủy nhiệm