Xống chụ xon xao

Xống chụ xon xao (; , ) là tác phẩm sử thi dân gian của người Thái tại Việt Nam và Thái Lan kể về bi tình của đôi trai gái yêu nhau tha thiết nhưng bị cha mẹ rẽ duyên.

Sơ lược nội dung
Có một đôi trai gái yêu thương nhau từ thuở còn thơ ấu, họ quyết tâm kết duyên vợ chồng. Nhưng gia đình chàng trai nghèo khó quá nên cha mẹ cô gái không gả cho chàng mà chuẩn bị ép duyên gả nàng cho một người nhà giàu.

Chàng trai liền rời nhà đi làm ăn xa mong kiếm tiền chuộc người yêu. Nàng ở nhà mong ngóng đợi chờ. Nhưng việc làm ăn không dễ dàng, chàng đã đi đến nơi cùng trời cuối đất. vượt qua bao đèo cao suối sâu, nhớ thương nàng khóc sưng húp mắt... Khi kiếm được khá tiền và quay về đến nhà thì cũng chính là ngày nàng bước chân ra đi nhà chồng, có bạc nghìn bạc triệu cũng không thể chuộc lại được nữa.

Xót xa nhưng chẳng biết làm gì được, chàng trai đành liều mình đưa tiễn cô gái đến tận nhà chồng, dặn dò cho hết lời hết nhẽ rồi mới trở về nhà.

Bố mẹ chồng cô gái là người khó tính trái nết, thấy con dâu không chiều chuộng vừa lòng đạt ý nên đã trả nàng về cho bố mẹ. Nhưng về được mấy ngày, bố mẹ cô gái lại gả nàng cho người khác.

Thương nhớ người yêu cũ, cô gái đã cố tình làm những việc quái gở trong nhà để mọi người khinh ghét. Chồng nàng không chịu nổi liền đem nàng ra chợ bán. Thật ngẫu nhiên, người mua chính là người yêu cũ của nàng. Thời gian đã làm nàng thay đổi nhiều về vóc dáng và nhan sắc, khiến chàng không còn nhận ra nàng nữa, nên đem về làm người ở.

Nàng thấy buồn chán quá mới đem chiếc đàn môi chàng tặng trước khi đi làm ăn xa ra gẩy. Lúc này chàng mới nhận ra người yêu từ thở ấu thơ, trong lòng vô cùng sung sướng. Họ trở thành vợ chồng và nguyện sống bên nhau đến đầu bạc răng long. Vợ cũ của chàng cũng chấp nhận tình yêu của họ và tình nguyện ra ở riêng nhường hạnh phúc cho đôi vợ chồng mới.

Tham khảo

Người Thái
Thơ Việt Nam