Truông Nhà Hồ

Truông Nhà Hồ là một địa danh nằm giữa xã Vĩnh Chấp, Vĩnh Linh, Quảng Trị và xã Sen Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình, Việt Nam.

Chứng tích lịch sử 
Theo Giáo sư Tôn Thất Bình, một nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Trung Bộ, thì trước đây khu vực được gọi là Truông Nhà Hồ vốn là một vùng đất rộng bạt ngàn, cây cối um tùm, là sào huyệt của một băng cướp rất nguy hiểm, ai đi qua đó cũng thường bị chúng bắt bớ, giết chóc để cướp của đòi tiền mãi lộ. Được lệnh Chúa Nguyễn, quan Nội tán Nguyễn Khoa Đăng vào đánh dẹp thành công. Từ đó truông nhà Hồ trở nên yên bình.

Truông Nhà Hồ còn là nơi trú ngụ của các nghĩa sĩ Cần Vương đi theo vua Hàm Nghi và tướng Tôn Thất Thuyết chống thực dân Pháp. Trong cuộc chiến tranh Việt Nam, truông nhà Hồ không còn là truông vắng mà trở thành đường lớn, tấp nập xe pháo hành quân, và được đặt tên mới là "Dốc 6 độ".

Hồ Quý Ly dẹp tan thảo khấu ở phá Tam Giang. Thảo khấu rất khiếp uy của Ngài (Hồ Quý Ly) từ đó dân chúng gọi nơi đó là truông nhà Hồ, nơi Ngài đặt ra luật lệ trừng phạt thổ phỉ. Sau quan Nội Tán Nguyễn Khoa Đăng theo gót tiền nhân trấn đóng vùng đó hiệu lệnh nghiêm minh dẹp tan đám cướp ở truông nhà Hồ - (Giặc) truông nhà Hồ bị Nội Tán phá tan. Nhờ vậy, mà khi dân đi qua truông nhà Hồ không còn phải sợ thổ phỉ như trước - Sợ truông nhà Hồ Sợ phá Tam Giang.

Ca dao
Trong dân gian có câu:
"Yêu em anh cũng muốn vô
Sợ truông nhà Hồ sợ phá Tam Giang".
Truông nhà Hồ không phải xuất phát từ địa danh Hồ Xá hay do người họ Hồ vào lập nghiệp. Bởi cho đến nay, ở đây họ Hồ rất hiếm trong khi các làng như Cao Xá, Đặng Xá, Võ Xá, Lê Xá,... ở gần đó có các họ này rất nhiều. Từ nhà Hồ ngày xưa dùng chỉ đất của người Hồ (tức Chiêm Thành cũ). Ngày nay, Truông nhà Hồ còn sót lại diện tích khá lớn, trải dài hai bên Quốc lộ I, thuộc 2 xã Vĩnh Long và Vĩnh Tú (huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị). Còn Dốc 6 độ chỉ là con dốc nhỏ, ranh giới giữa thị trấn Hồ Xá với 2 xã trên.

Chú thích

Liên kết ngoài
Truông Nhà Hồ, phá Tam Giang 

Quảng Bình
Lịch sử Quảng Trị