Gia đình văn hóa

Gia đình văn hóa là một chỉ tiêu được chính phủ Việt Nam đề ra để thực hiện trong nhiều gia đình ở Việt Nam ở cấp tổ dân phố nhằm tạo ra một số tiêu chuẩn về văn hóa và khuyến khích các gia đình đạt các tiêu chuẩn này. Những gia đình được chính quyền cấp xã công nhận là đã đạt tiêu chuẩn sẽ được cấp bằng khen cùng tên, bằng khen Gia đình văn hóa. Tổng cộng là có 22 chỉ tiêu.

Các tiêu chuẩn văn hóa của chương trình này dựa nhiều trên các giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam. Tuy nhiên các tiêu chuẩn này không chỉ khép kín trong truyền thống, mà nó tiếp nhận các yếu tố văn hóa của những dân tộc khác. Đa phần các trường hợp nhận bằng khen là đủ tiêu chuẩn; tuy nhiên, vẫn có những ý kiến cho rằng trong một số ít trường hợp chưa hoàn toàn đạt yêu cầu mà vẫn được cấp bằng khen. Nếu 80% gia đình trong một khu phố đạt chỉ tiêu là "Gia đình văn hóa" thì ủy ban nhân dân địa phương có thể xin được công nhận là "phố văn hóa" hoặc "làng văn hóa".

Mục đích  

Năm 1960, phong trào gia đình văn hóa được thí điểm đầu tiên tại tỉnh Hưng Yên với 6 gia đình đầu tiên tại thôn Ngọc Tỉnh - xã Ngọc Long- huyện Yên Mỹ đồng thời cũng là những gia đình đầu tiên được công nhận Gia đình văn hóa. Mục đích của phong trào là khuyến khích các gia đình tích cực lao động sản xuất, thực hiện nếp sống mới, nuôi dạy con cái học hành tiến bộ, đoàn kết xóm làng và giữ gìn vệ sinh... Các hộ trong thôn tích cực xây dựng gia đình kiểu mẫu góp phần giúp phong trào tích cực lan rộng khắp các huyện, sau đó mở rộng tới nhiều địa phương khác.

Tiêu chuẩn 

1. Gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng cộng sản Việt Nam, chính sách pháp luật của nhà nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tích cực tham gia các phong trào thi đua của địa phương nơi cư trú, gồm các tiêu chí sau:
– Các thành viên trong gia đình chấp hành các quy định của pháp luật; không bị xử lý kỷ luật tại nơi làm việc, học tập;

– Chấp hành hương ước, quy ước của cộng đồng nơi cư trú;

– Treo Quốc kỳ trong những ngày lễ, sự kiện chính trị của đất nước theo quy định;

– Có tham gia một trong các hoạt động văn hóa, văn nghệ ở nơi cư trú; thường xuyên luyện tập thể dục, thể thao;

– Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội theo quy định;

– Tham gia bảo vệ di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh, cảnh quan thiên nhiên của địa phương;

– Thực hiện các quy định về vệ sinh môi trường, đổ rác và chất thải đúng giờ, đúng nơi quy định;

– Tham gia đầy đủ các phong trào từ thiện, nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa, khuyến học, khuyến tài; sinh hoạt cộng đồng ở nơi cư trú;

– Không vi phạm các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh;

– Không vi phạm quy định về phòng, chống cháy nổ

– Không vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông như: Lấn, chiếm lòng đường, hè phố, tham gia giao thông không đúng quy định.

2. Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ; tương trợ giúp đỡ mọi người trong cộng đồng, gồm các tiêu chí sau:
– Ông, bà, cha mẹ và các thành viên trong gia đình được quan tâm, chăm sóc, phụng dưỡng;

– Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, bình đẳng, hòa thuận, thủy chung

– Thực hiện tốt chính sách dân số, bình đẳng giới;

– Các thành viên trong gia đình tham gia bảo hiểm y tế và được chăm sóc sức khỏe;

– Các thành viên trong gia đình có nếp sống lành mạnh,  văn minh, ứng xử có văn hóa trong gia đình, cộng đồng và xã hội.

3. Tổ chức lao động, kinh doanh, sản xuất, công tác, học tập đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả, gồm các tiêu chí sau:

– Kinh tế gia đình ổn định và phát triển từ nguồn thu nhập chính đáng;

– Tham gia các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội  do địa phương tổ chức;

– Người trong độ tuổi lao động tích cực làm việc và có thu nhập chính đáng;

– Trẻ em trong độ tuổi đi học được đến trường;

– Sử dụng nước sạch;

– Có công trình phụ hợp vệ sinh;

– Có phương tiên nghe, nhìn và thường xuyên được tiếp cận với các thông tin kinh tế – văn hóa, xã hội.

Xem thêm

Gia đình Việt Nam

Văn hóa Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài 

Về nơi khởi nguồn phong trào “Gia đình văn hoá” Báo Điện tử Chính phủ

Nơi khởi nguồn phong trào xây dựng gia đình văn hóa Báo điện tử VTV

Văn hóa Việt Nam thời kỳ từ 1976 
Xã hội Việt Nam