Vĩnh Châu

Vĩnh Châu là một thị xã thuộc tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Thị xã Vĩnh Châu nằm ở phía đông nam của tỉnh Sóc Trăng, cách thành phố Sóc Trăng 38 km, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía nam giáp Biển Đông với đường bờ biển dài gần 50 km
Phía tây giáp thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu
Phía bắc giáp huyện Trần Đề, huyện Mỹ Xuyên và huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu.

Thị xã Vĩnh Châu có diện tích 471 km², dân số năm 2022 là 166.670 người, mật độ dân số đạt 354 người/km².

Dân tộc bao gồm: Kinh, Khmer, Hoa.

Hành chính
Thị xã Vĩnh Châu có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 4 phường: 1, 2, Khánh Hòa, Vĩnh Phước và 6 xã: Hòa Đông, Lạc Hòa, Lai Hòa, Vĩnh Hải, Vĩnh Hiệp, Vĩnh Tân.

Lịch sử

Nguồn gốc tên gọi
Ban đầu, địa danh Vĩnh Châu chỉ là tên một làng thuộc tổng Thạnh Hưng, tỉnh Bạc Liêu. Sau này, thực dân Pháp thành lập quận và đặt tên là quận Vĩnh Châu do lấy theo tên gọi làng Vĩnh Châu vốn là nơi đặt quận lỵ.

Thời Pháp thuộc
Vào thời Nhà Nguyễn độc lập, vùng đất Vĩnh Châu ngày nay thuộc tổng Thạnh Hưng, huyện Phong Thạnh, phủ Ba Xuyên, tỉnh An Giang.

Sau khi chiếm hết được các tỉnh Nam Kỳ vào năm 1867, thực dân Pháp dần xóa bỏ tên gọi tỉnh An Giang cùng hệ thống hành chính phủ huyện cũ thời Nhà Nguyễn, đồng thời đặt ra các hạt Thanh tra. Tổng Thạnh Hưng lúc này thuộc hạt Thanh tra Ba Xuyên và sau đó là hạt Thanh tra Sóc Trăng. Năm 1877, hạt Thanh tra Sóc Trăng đổi thành hạt tham biện Sóc Trăng. Năm 1882, thực dân Pháp thiết lập hạt tham biện Bạc Liêu trên cơ sở tách 3 tổng Quảng Long, Quảng Xuyên và Long Hưng của hạt tham biện Rạch Giá hợp với 2 tổng Thạnh Hòa và Thạnh Hưng tách từ hạt tham biện Sóc Trăng chuyển sang.

Ngày 20 tháng 12 năm 1899, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định kể từ ngày 1 tháng 1 năm 1900 tất cả các đơn vị hành chính cấp tỉnh ở Đông Dương điều thống nhất gọi là "tỉnh", trong đó có tỉnh Bạc Liêu. Lúc bấy giờ tỉnh Bạc Liêu chỉ có 2 quận: Vĩnh Lợi và Cà Mau. Quận Vĩnh Lợi khi đó gồm 2 tổng là Thạnh Hòa và Thạnh Hưng vốn trước năm 1882 cùng thuộc địa bàn hạt Sóc Trăng.

Năm 1904, quận Vĩnh Châu thuộc tỉnh Bạc Liêu được thành lập trên cơ sở tách tổng Thạnh Hưng ra khỏi quận Vĩnh Lợi. Quận Vĩnh Châu có một tổng duy nhất là Thạnh Hưng với 5 làng trực thuộc: Vĩnh Châu, Vĩnh Phước, Lai Hòa, Lạc Hòa, Khánh Hòa. Quận lỵ đặt tại làng Vĩnh Châu.

Năm 1948, chính quyền Việt Minh quyết định giao huyện Vĩnh Châu cho tỉnh Sóc Trăng. Tuy nhiên, đến tháng 9 năm 1954 huyện Vĩnh Châu lại được đưa về tỉnh Bạc Liêu.

Giai đoạn 1956-1976

Việt Nam Cộng hòa
Sau năm 1956, các làng gọi là xã. Thời Việt Nam Cộng hòa, tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Sóc Trăng được hợp nhất thành tỉnh mới là tỉnh Ba Xuyên vào ngày 22 tháng 10 năm 1956. Lúc này, quận Vĩnh Châu thuộc tỉnh Ba Xuyên.

Năm 1957, quận Vĩnh Châu bị giải thể, sáp nhập vào quận Vĩnh Lợi cùng thuộc tỉnh Ba Xuyên.

Ngày 5 tháng 12 năm 1960, quận Vĩnh Châu được tái lập, quận lỵ đặt tại xã Vĩnh Châu. Quận Vĩnh Châu có một tồng là Thạnh Hưng, do tách ra từ quận Vĩnh Lợi.

Ngày 8 tháng 9 năm 1964, Thủ tướng chính quyền mới của Việt Nam Cộng hòa ký Sắc lệnh số 254-NV quy định kể từ ngày 01 tháng 10 năm 1964 tái lập tỉnh Bạc Liêu. Quận Vĩnh Châu trở lại thuộc tỉnh Bạc Liêu cho đến năm 1975.

Sau năm 1965, cấp tổng bị giải thể, các xã trực thuộc quận. Quận Vĩnh Châu khi đó vẫn gồm 5 xã: Vĩnh Châu, Vĩnh Phước, Lai Hòa, Lạc Hòa, Khánh Hòa. Quận lỵ đặt tại xã Vĩnh Châu.

Chính quyền Cách mạng
Năm 1957, Liên Tỉnh uỷ miền Tây giải thể tỉnh Bạc Liêu, đồng thời đưa các huyện Giá Rai, Vĩnh Lợi, Vĩnh Châu, Hồng Dân, thị xã Bạc Liêu về tỉnh Sóc Trăng quản lý. Tỉnh uỷ Sóc Trăng quyết định hợp nhất huyện Vĩnh Châu và huyện Vĩnh Lợi, thành huyện Vĩnh Lợi - Vĩnh Châu. Năm 1963, Tỉnh uỷ Sóc Trăng quyết định giải thể huyện Vĩnh Lợi - Vĩnh Châu, tái lập huyện Vĩnh Châu và huyện Vĩnh Lợi.

Trong giai đoạn 1964-1973, địa bàn tỉnh Bạc Liêu của chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn do tỉnh Sóc Trăng của chính quyền cách mạng quản lý. Chính vì vậy, huyện Vĩnh Châu vẫn thuộc tỉnh Sóc Trăng. Tháng 11 năm 1973, khi Liên Tỉnh uỷ miền Tây tái lập tỉnh Bạc Liêu thì huyện Vĩnh Châu vẫn tiếp tục thuộc tỉnh Sóc Trăng như trước cho đến năm 1976.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban đầu vẫn đặt huyện Vĩnh Châu thuộc tỉnh Sóc Trăng cho đến đầu năm 1976. Lúc này, chính quyền Cách mạng cũng bỏ danh xưng "quận" có từ thời Pháp thuộc và lấy danh xưng "huyện" (quận và phường dành cho các đơn vị hành chánh tương đương khi đã đô thị hóa). Huyện lỵ là thị trấn Vĩnh Châu, được thành lập do tách đất từ xã Vĩnh Châu trước đó.

Từ năm 1976 đến nay
Theo Nghị định số 03/NĐ-76 ngày 24 tháng 2 năm 1976 và Quyết định số 17/QĐ-76 ngày 24 tháng 3 năm 1976, Chính phủ Việt Nam quyết định hợp nhất ba đơn vị hành chính cấp tỉnh ngang bằng nhau là tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Cần Thơ và thành phố Cần Thơ để thành lập tỉnh mới: tỉnh Hậu Giang. Lúc này, huyện Vĩnh Châu thuộc tỉnh Hậu Giang, ban đầu bao gồm thị trấn Vĩnh Châu và 5 xã: Khánh Hòa, Lạc Hòa, Lai Hòa, Vĩnh Châu, Vĩnh Phước.

Ngày 15 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 70-HĐBT về việc:
Chia xã Lai Hoà thành 4 xã: Lai Hoà, Hoà Hải, Hoà Phước và Hoà Điền
Chia xã Vĩnh Phước thành 7 xã: Vĩnh Phước, Vĩnh Tân, Vĩnh Thành, Vĩnh Tiến, Vĩnh Bình, Vĩnh Hiệp và Vĩnh Tỉnh
Chia xã Khánh Hoà thành 4 xã: Khánh Hoà, Châu Khánh, Hoà Khởi và Hoà Đông
Chia xã Lạc Hoà thành 2 xã: Lạc Hoà và Hoà Thanh
Chia xã Vĩnh Châu thành 4 xã: Vĩnh Châu, Vĩnh Khánh, Vĩnh Hải và xã Vĩnh Hoà.

Nhưng sau đó, các đơn vị hành chính cấp xã được sắp xếp lại và một số xã bị giải thể.

Ngày 16 tháng 9 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 128-HĐBT về việc:
Sáp nhập 2 xã: Hòa Phước và Hòa Điền vào xã Hòa Hải
Sáp nhập xã Vĩnh Thành vào xã Vĩnh Tân
Sáp nhập xã Vĩnh Bình vào xã Vĩnh Tiến
Sáp nhập xã Vĩnh Tỉnh vào xã Vĩnh Hiệp
Sáp nhập xã Châu Khánh vào xã Khánh Hòa
Sáp nhập xã Hòa Khởi vào xã Hòa Đông.

Ngày 7 tháng 12 năm 1990, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định 547/QĐ-TCCP về việc:
Giải thể xã Hòa Hải, sáp nhập vào xã Lai Hòa và xã Vĩnh Tân
Giải thể xã Vĩnh Tiến, sáp nhập vào xã Vĩnh Phước và xã Vĩnh Hiệp
Giải thể xã Hòa Thanh, sáp nhập vào xã Khánh Hòa và xã Hòa Đông.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội Việt Nam ban hành Nghị quyết chia tỉnh Hậu Giang thành tỉnh Cần Thơ và tỉnh Sóc Trăng. Huyện Vĩnh Châu thuộc tỉnh Sóc Trăng.

Cuối năm 2009, huyện Vĩnh Châu có 10 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm thị trấn Vĩnh Châu (huyện lỵ) và 9 xã: Hòa Đông, Khánh Hòa, Lạc Hòa, Lai Hòa, Vĩnh Châu, Vĩnh Hải, Vĩnh Hiệp, Vĩnh Phước, Vĩnh Tân.

Ngày 22 tháng 4 năm 2010, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 473/QĐ-BXD công nhận thị trấn Vĩnh Châu là đô thị loại IV trực thuộc tỉnh Sóc Trăng.

Ngày 25 tháng 8 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 90/NQ-CP về việc:
Thành lập thị xã Vĩnh Châu thuộc tỉnh Sóc Trăng trên cơ sở toàn bộ 47.339,48 ha diện tích tự nhiên và 163.918 người của huyện Vĩnh Châu.
Chuyển thị trấn Vĩnh Châu thành phường 1; xã Vĩnh Châu thành phường 2; các xã Vĩnh Phước, Khánh Hòa thành hai phường có tên tương ứng
Sau khi thành lập thị xã Vĩnh Châu và thành lập các phường trực thuộc, thị xã Vĩnh Châu có 4 phường và 6 xã như hiện nay.

Kinh tế 
Nông nghiệp: Trồng lúa, cây rau quả đặc biệt là hành củ rất được ưa chuộng, sản lượng cung cấp cho các tỉnh miền nam, ngoài ra bà con nông dân còn chăn nuôi bò, heo giúp kinh tế gia đình khá ổn định. Nuôi trồng thủy sản khá phát triển nhất là con tôm sú được dân chúng nuôi nhiều trong những năm gần đây tạo chuyển dịch về cơ cấu kinh tế giúp cuộc sống người dân tốt hơn.

Công nghiệp: Hiện nay tỉnh Sóc Trăng đang có đề án kêu gọi đầu tư xây dựng khu công nghiệp Vĩnh Châu, là một trong 6 khu công nghiệp của tỉnh với quy mô dự kiến:
Tổng diện tích: 158 ha.
Vị trí địa lý: tọa lạc tại ấp Wathpich, xã Vĩnh Phước, thị xã Vĩnh Châu, rất thuận lợi về giao thông thủy – bộ, gần nguồn nguyên liệu tập trung nông – thủy sản.
Hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật: hiện đang lập quy hoạch chi tiết.

Một số ngành nghề kêu gọi đầu tư: công nghiệp sản xuất các loại sản phẩm, hàng hóa xuất khẩu; chế biến nông, thủy sản và thực phẩm, dệt may, giày dép; cơ khí chế tạo, sản xuất máy móc, thiết bị, các sản phẩm điện, điện máy; chế biến sản xuất đồ gỗ; vật liệu, thiết bị nội thất, sản xuất nhựa; phân bón, chế phẩm vi sinh; sản xuất thức ăn gia súc, nuôi trồng thủy sản; sản xuất các loại sơn, cấu kiện bê tông đúc sẵn,...

Ngoài ra tỉnh Sóc Trăng nói chung và thị xã đã trao Giấy chứng nhận đầu tư Dự án "Nhà máy Điện gió Vĩnh Châu" cho Cty EAB New Energy GmbH (Đức) và Cty CP Thương mại- Sản xuất và Dịch vụ tổng hợp (Trasesco).

Dự án Nhà máy Điện gió Vĩnh Châu (giai đoạn 1) có công suất từ 28,8 đến 30 MW, đường dây đấu nối và trạm biến áp 110 kV.

Nhà máy Điện gió Vĩnh Châu xây dựng tại phường Vĩnh Phước (TX Vĩnh Châu), diện tích khoảng 1.600 ha, vốn đầu tư 1.476 tỷ đồng.

Ông Mai Phước Hưng, Giám đốc Sở KH&ĐT Sóc Trăng cho biết, đây là dự án Nhà máy Điện gió đầu tiên của tỉnh Sóc Trăng, dự kiến từ tháng 12/2014 đến tháng 3/2015 sẽ vận hành thử nghiệm và đến tháng 4/2015 vận hành thương mại.

Vĩnh Châu có 7.000 ha (70 km²) trồng hành tím, năng suất canh tác trung bình 20 tấn/ha, 70% hành tím xuất khẩu sang Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

Đô thị Việt Nam loại IV
Thị xã ven biển Việt Nam