Åland

Quần đảo Åland hay chỉ đơn giản Åland (; : ) là một quần đảo thuộc Phần Lan nằm ở cửa vào vịnh Bothnia tại biển Baltic. Đây là một vùng tự trị, phi quân sự và là vùng đơn ngữ tiếng Thụy Điển duy nhất tại Phần Lan. Đây là vùng nhỏ nhất của Phần Lan, chiếm 0,49% diện tích đất và 0,50% dân số.

Åland gồm đảo Fasta Åland, nơi 90% dân số sinh sống cùng hơn 6.500 đảo ngầm và đảo nhỏ khác về phía đông. Fasta Åland được tách biệt khỏi Thụy Điển bởi một eo biển rộng  về phía tây. Quần đảo Åland tiếp nối với biển quần đảo thuộc Phần Lan ở phía đông. Biên giới đất liền duy nhất của Åland nằm trên đảo không người Märket mà Phần Lan chia sẻ với Thụy Điển.

Quyền tự trị 
Vị thế tự trị của quần đảo được xác lập theo một quyết định thực hiện bởi Hội Quốc Liên vào năm 1921 sau cuộc khủng hoảng Åland. Điều này được tái xác lập trong hiệp ước đưa Phần Lan vào Liên minh châu Âu. Theo luật, Åland trung lập về chính trị và hoàn toàn được phi quân sự hóa, người dân được miễn cưỡng bách tòng quân vào Lực lượng Phòng vệ Phần Lan. Quần đảo được nghị viện Phần Lan cấp quyền tự trị về gần như tất cả các mặt trong Đạo luật về Quyền tự trị Åland năm 1920, mà sau đó được thay thế bởi pháp chế mới cùng tên vào năm 1951 và 1991. Åland duy trì thế độc ngữ tiếng Thụy Điển theo đạo luật.

Tên gọi 
Tên ban đầu của Åland trong tiếng Bắc Âu cổ là *Ahvaland nghĩa là "Vùng đất của Nước". Trong tiếng Thụy Điển, tên này ban đầu phát triển thành Áland rồi thành Åland, nghĩa là "đất sông". Tên tiếng Phần Lan và tiếng Estonia của quần đảo lần lượt là Ahvenanmaa và Ahvenamaa ("đất cá pecca"), có vẻ như đã lưu giữ cách đọc trong tên tiếng Bắc Âu cổ.

Có một giả thuyết cho rằng Ahvenanmaa là tên gốc của quần đảo, mà từ đó tiếng Thụy Điển lấy ra cái tên Åland.

Tên chính thức, Landskapet Åland, có nghĩa là "Vùng Åland"; landskap là từ cùng gốc với "landscape" (phong cảnh) trong tiếng Anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Åland - Trang chính thức (chủ yếu bằng tiếng Thụy Điển)
 Tóm tắt về Åland 
 Chính quyền Åland (tiếng Thụy Điển)
 Nghị viện Åland 
 Đạo luật Tự trị Åland 
 B7 Baltic Islands Network 
 The autonomous regime of Åland 
 Åland Official Tourist Gateway
 Ålandsbanken 
 Posten Åland - the Post Office of Åland
 Ålandstidningen - Local Newspaper

 
Lãnh thổ tự trị
Vùng của Phần Lan
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu
Vùng cấp một Liên minh châu Âu
Lãnh thổ đặc biệt của Liên minh châu Âu
Địa lý Scandinavia
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Thụy Điển
Quần đảo biển Baltic
Đảo Phần Lan ở Baltic
Tỉnh lịch sử Phần Lan
Tỉnh Phần Lan (1917-1997)
Tỉnh Phần Lan (1997-2009)
Khu phi quân sự
Quốc gia và vùng lãnh thổ German
Tiếng Thụy Điển Phần Lan
Quần đảo Phần Lan
Khởi đầu năm 1920 ở châu Âu