Bộ Cẩm chướng

Bộ Cẩm chướng (danh pháp khoa học: Caryophyllales) là một bộ thực vật có hoa. Theo cập nhật ngày 8 tháng 4 năm 2007 của hệ thống APG II thì bộ này chứa 33 họ với khoảng 692 chi và khoảng 11.155 loài. Hiện nay, Caryophyllales chứa 37 họ, 749 chi và 11.620 loài.

Caryophyllales chiếm khoảng 6,3% sự đa dạng của thực vật hai lá mầm (Magallön và ctv., 1999) và có thể đã xuất hiện từ thời kỳ của tầng Alba, 111-104 triệu năm trước (Ma) thuộc kỷ Phấn Trắng, mặc dù họ Rhabdodendraceae mãi tới khoảng 90-83 Ma (Wikström và ctv., 2001). Anderson và cộng tác viên (ctv) (2005: Rhabdodendraceae cũng được gộp vào) cho rằng các số liệu là 116-114 Ma cho nhóm phát sinh sớm của bộ Caryophyllales (nhóm thân cây) và 102-99 Ma cho nhóm phát sinh muộn (nhóm chỏm cây).

APG IV
Các họ Kewaceae, Macarthuriaceae, Microteaceae và Petiveriaceae được thêm vào theo hệ thống APG IV.

APG II và APG III 
Theo định nghĩa của hệ thống APG II năm 2003 thì bộ này bao gồm nhiều loài thực vật được nhiều người biết rõ như xương rồng, cẩm chướng, rau bina, củ dền, củ cải đường, đại hoàng, gọng vó và bông giấy. Các chứng cứ phân tử và hóa sinh học gần đây đã giải quyết quan hệ giữa các nhánh được hỗ trợ tốt bổ sung trong phạm vi bộ Caryophyllales. 
 Bộ Caryophyllales
 Họ Achatocarpaceae: Khoảng 10 loài trong 2 chi (Achatocarpus và Phaulothamnus) ở khu vực từ tây nam Hoa Kỳ tới cận nhiệt đới Nam Mỹ.
 Họ Aizoaceae – họ phiên hạnh, hoa đá
 Họ Amaranthaceae – họ rau dền, rau rệu
 Họ Ancistrocladaceae – họ Trung quân
 Họ Asteropeiaceae: Một chi Asteropeia, ở Madagascar
 Họ Barbeuiaceae: Họ mới so với APG, chỉ có một loài dây leo tại Madagascar với danh pháp Barbeuia madagascariensis.
 Họ Basellaceae – họ Mồng tơi
 Họ Cactaceae – họ Xương rồng
 Họ Caryophyllaceae – họ Cẩm chướng
 Họ Didiereaceae: - họ Xương rồng Madagascar, gồm 4 chi đặc hữu ở miền nam Madagascar.
 Họ Dioncophyllaceae: Ba loài sinh sống trong khu vực rừng mưa Tây Phi là Dioncophyllum thollonii, Habropetalum dawei và Triphyophyllum peltatum.
 Họ Droseraceae – họ Gọng vó
 Họ Drosophyllaceae - họ Gọng vó Iberia, một loài duy nhất với danh pháp Drosophyllum lusitanicum sinh sống tại khu vực bán đảo Iberia (Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha) cũng như ở Maroc.
 Họ Frankeniaceae: Khoảng trên 90 loài trong một chi (Frankenia).
 Họ Gisekiaceae: Họ mới so với APG.
 Họ Halophytaceae: Họ mới so với APG, chỉ có một loài cây thân thảo duy nhất với danh pháp Halophytum ameghinoi, sinh sống tại khu vực Patagonia (miền nam Nam Mỹ)
 Họ Limeaceae với 2 chi (Limeum, Macarthuria) và khoảng 23 loài. Họ này không được công nhận trong APG II mà các chi xếp trong họ Molluginaceae.
 Họ Lophiocarpaceae với 2 chi (Corbichonia, Lophiocarpus) và khoảng 6 loài. Họ này không được công nhận trong APG II mà các chi xếp tương ứng trong các họ Aizoaceae và Phytolaccaceae (đều cùng bộ này).
 Họ Molluginaceae – họ Cỏ bình cu, cỏ bụng cu hay họ Rau đắng đất
 Họ Montiaceae với khoảng 10 chi (Claytonia, Hectorella, Lewisia, Montia, Montiopsis, Phemeranthus v.v)
 Họ Nepenthaceae – họ Nắp ấm, sinh sống tại khu vực Cựu thế giới. Lưu ý còn một họ khác cũng gọi là họ Nắp ấm là họ Sarraceniaceae - họ Nắp ấm sinh sống tại khu vực Tân thế giới thuộc bộ Thạch nam (Ericales).
 Họ Nyctaginaceae – họ Hoa giấy (bông phấn)
 Họ Physenaceae: Họ đặc hữu Madagascar với khoảng 2 loài trong 1 chi Physena.
 Họ Phytolaccaceae – họ Thương lục
 Họ Plumbaginaceae – họ Bạch hoa đan (đuôi công)
 Họ Polygonaceae – họ Rau răm
 Họ Portulacaceae – họ Rau sam, theo APG III chỉ chứa 1 chi (Portulaca).
 Họ Rhabdodendraceae: Hai đến ba loài trong một chi Rhabdodendron, vùng nhiệt đới Nam Mỹ.
 Họ Sarcobataceae: Một đến hai loài trong chi Sarcobatus, trước đây coi thuộc về họ Rau muối (Chenopodiaceae). Bản thân họ Rau muối này hiện nay đa phần được coi là một phân họ trong họ Dền.
 Họ Simmondsiaceae: Một loài cây bụi (Simmondsia chinensis) ở Bắc Mỹ.
 Họ Stegnospermataceae: Khoảng ba loài trong một chi (Stegnosperma) ở Trung Mỹ và Caribe.
 Họ Talinaceae với 2 chi (Talinella, Talinum) và khoảng 22 loài
 Họ Tamaricaceae- Họ Thánh liễu (sanh liễu, dương liễu ??)
 Các chi không xếp vào họ nào (APG II): 3-8 chi với khoảng 32 loài, bao gồm Anacampseros, Avonia, Grahamia, Talinopsis. Hệ thống APG III xếp các chi Anacampseros, Grahamia và Talinopsis trong họ Anacampserotaceae.

Website của APG còn ghi nhận họ Microteaceae, chỉ bao gồm 1 chi Microtea (tách ra từ họ Phytolaccaceae) với 9 loài ở Trung và Nam Mỹ, dựa theo kết quả nghiên cứu của Schäferhoff Bastian; Müller Kai F.; Borsch Thomas công bố tháng 12 năm 2009, sau khi đã có hệ thống APG III.

APG 
 
Hệ thống APG II có một số thay đổi nhỏ so với hệ thống APG năm 1998
 Bộ Caryophyllales
 Họ Achatocarpaceae
 Họ Aizoaceae
 Họ Amaranthaceae
 Họ Ancistrocladaceae
 Họ Asteropeiaceae
 Họ Basellaceae
 Họ Cactaceae
 Họ Caryophyllaceae
 Họ Didiereaceae
 Họ Dioncophyllaceae
 Họ Droseraceae
 Họ Drosophyllaceae
 Họ Frankeniaceae
 Họ Molluginaceae
 Họ Nepenthaceae
 Họ Nyctaginaceae
 Họ Physenaceae
 Họ Phytolaccaceae
 Họ Plumbaginaceae
 Họ Polygonaceae
 Họ Portulacaceae
 Họ Rhabdodendraceae
 Họ Sarcobataceae
 Họ Simmondsiaceae
 Họ Stegnospermataceae
 Họ Tamaricaceae

Cronquist 

Hệ thống Cronquist năm 1981 cũng công nhận bộ này, với định nghĩa sau:
 Bộ Caryophyllales
 Họ Achatocarpaceae
 Họ Aizoaceae
 Họ Amaranthaceae
 Họ Basellaceae
 Họ Cactaceae
 Họ Caryophyllaceae
 Họ Chenopodiaceae
 Họ Didiereaceae
 Họ Nyctaginaceae
 Họ Phytolaccaceae
 Họ Portulacaceae
 Họ Molluginaceae

Khác biệt với các bộ mà APG công nhận là do khái niệm về "bộ". APG ưa thích các bộ và họ lớn vì thế bộ Caryophyllales theo nghĩa của APG có thể so sánh với phân lớp Caryophyllidae theo nghĩa của Cronquist.

Một phần của khác biệt nằm ở chỗ các họ nào được công nhận. Các chi, loài thực vật trong các họ Stegnospermataceae và Barbeuiaceae đã được gộp chung trong họ Phytolaccaceae trong hệ thống Cronquist. Họ Chenopodiaceae (cũng được Cronquist công nhận) được APG đưa vào trong họ Amaranthaceae.

Các bộ phận mới trong bộ này (theo nghĩa của APG) là các họ Asteropeiaceae và Physenaceae, mỗi họ chỉ có một chi, cùng hai chi lấy từ bộ Nepenthales của hệ thống Cronquist.

Cũ hơn 
Các hệ thống cũ hơn, chẳng hạn hệ thống Wettstein trong phiên bản cuối cùng năm 1935 hay hệ thống Engler phiên bản năm 1964 cũng có bộ tương tự như bộ này dưới tên gọi Centrospermae.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây ở bên trái lấy theo APG III (vị trí của 2 họ Gisekiaceae và Microteaceae là chưa rõ ràng, nhưng Microteaceae có quan hệ chị em với nhánh chứa ba họ Caryophyllaceae - Achatocarpaceae - Amaranthaceae và Gisekiaceae có quan hệ chị em với nhánh chứa 3 họ Sarcobataceae - Phytolaccaceae - Nyctaginaceae) còn ở bên phải là lấy theo Schäferhoff Bastian và ctv,. Cây phát sinh chủng loài bên phải cho thấy họ Phytolaccaceae là cận ngành, trong khi họ Molluginaceae là đa ngành.

Ghi chú

Liên kết ngoài