Ryanair

Ryanair (mã IATA: FR, mã ICAO: RYR) (, , ) là hãng hàng không giá rẻ của Ireland, có trụ sở tại Dublin và căn cứ lớn nhất ở Sân bay London Stansted, (Anh Quốc). Ryanair là hãng hàng không giá rẻ lớn nhất châu Âu. Tính tới ngày 31 tháng 7 năm 2007 hãng có 516 tuyến bay trên 26 quốc gia từ 26 phi trường căn cứ. Hiện nay Ryanair là hãng hàng không lớn thứ ba châu Âu tính theo số khách chuyên chở.

Lịch sử
Ryanair được thành lập năm 1985 bởi Cathal Ryan, Declan Ryan, Liam Lonergan (chủ hãng du lịch Club Travel, Ireland) và nhà kinh doanh nổi tiếng Tony Ryan, người lập ra Guinness Peat Aviation và là cha của Cathal cùng Declan Ryan. Hãng bắt đầu hoạt động bằng 1 máy bay Embraer EMB 110 Bandeirante cánh quạt tua-bin 15 chỗ ngồi, bay giữa Waterford (đông nam Ireland) và London Gatwick với mục tiêu phá vỡ tình trạng độc quyền bay giữa London - Ireland thời đó của 2 hãng hàng không British Airways và Aer Lingus. Năm 1986 hãng mở tuyến bay thứ hai giữa Dublin - London Luton, cạnh tranh trực tiếp với 2 hãng hàng không kể trên. Thời đó châu Âu đưa ra chính sách điều chỉnh giảm (deregulation) trong ngành hàng không, quy định rằng một hãng hàng không muốn mở tuyến bay trong châu Âu phải được một trong hai chính phủ (nơi đi hoặc nơi đến) cho phép. Chính phủ Ireland lúc đó không cho phép Ryanair (để bảo vệ hãng Aer Lingus), nhưng chính phủ Anh của bà Margaret Thatcher (chủ trương thị trường tự do) cho phép. Với 2 tuyến đường bằng 2 máy bay, hãng hàng không non trẻ này đã chở được 82.000 lượt khách trong một năm.

Số khách tiếp tục tăng, nhưng hãng bị lỗ và năm 1991 buộc phải tổ chức lại. Michael O'Leary được trao nhiệm vụ điều hành sao cho có lãi. Ryanair khuyến khích ông ta nên sang học tập mô hình hãng hàng không giá rẻ Southwest Airlines của Hoa Kỳ. O'Leary nhận định rằng chìa khóa thành công của giá rẻ là quay vòng máy bay nhanh, không xa hoa rườm rà, không có hạng business. Trở về Ireland O'Leary quyết định phải xâm nhập vào thị trường châu Âu - thời đó do các hãng hàng không quốc gia nắm với sự bảo trợ của các chính phủ nước chủ nhà - bằng cạnh tranh giá rẻ. Các chuyến bay nhắm vào các phi trường vùng (phí tổn thấp hơn phi trường quốc tế). Năm 1995 - kỷ niệm 10 năm thành lập - Ryanair đã chở được 2,25 triệu lượt khách. Sau bước đầu thành công trên thị trường chứng khoán Dublin và NASDAQ, hãng mở các tuyến bay tới Stockholm (Thụy Điển), Oslo (Sandefjord) (Na Uy), Paris và Charleroi (gần Brussel, (Bỉ). Có thêm nhiều vốn mới, hãng dùng 2 tỷ US$ đặt mua 45 máy bay Boeing 737-800 năm 1998. Năm 2001 hãng mở căn cứ mới ở phi trường Charleroi, cuối năm hãng đặt mua thêm 155 máy bay Boeing 737-800 (sẽ giao trong 8 năm từ 2002 tới 2010, gần 100 máy bay này đã được giao cuối năm 2005). Năm 2002 hãng mở 26 tuyến bay mới và đặt thêm căn cứ tại phi trường Frankfurt-Hahn. Năm 2003 hãng thông báo sẽ đặt thêm 100 máy bay Boeing 737-800, tháng 2 năm 2003 hãng đặt căn cứ thứ 3 trên lục địa châu Âu ở phi trường Milano-Bergamo (Ý). Tháng 4 năm 2003 Ryanair mua hãng cạnh tranh Buzz (của hãng hàng không KLM). Tiếp tục bành trướng bằng việc lập căn cứ mới ở phi trường Stockholm-Skavsta. Cuối năm 2003 Ryanair có 127 tuyến bay. Đầu bán niên 2004 hãng mở thêm 2 căn cứ tại phi trường Roma-Ciampino và Barcelona-Girona đưa số căn cứ lên 11. Quý 2 năm 2004 hãng lỗ 3,3 triệu euro (khoản lỗ đầu tiên trong 15 năm) nhưng sau đó đã mau chóng phục hồi. Việc mở rộng Liên minh châu Âu ngày 1 tháng 5 năm 2004 tạo cơ hội cho hãng mở thêm các tuyến bay mới. Tháng 2 năm 2005 hãng công bố đặt mua thêm 70 máy bay Boeing 737-800 và giành quyền lựa chọn 70 máy bay nữa với hy vọng sẽ nâng số hành khách lên 70 triệu trong năm 2011.

Năm 2006 hãng mở website dành cho việc mua vé online, góp phần giảm chi phí phải trả cho các đại lý bán vé. Trong 1 năm website này đã chiếm 3/4 số người đặt mua vé trên tổng số vé bán ra. Tháng 6 năm 2006 hãng công bố trong quý II (kết thúc ngày 30 tháng 6 năm 2006) lợi nhuận của hãng tăng 13% so với cùng kỳ năm ngoái và số hành khách tăng 25% lên 10,7 triệu. Lợi nhuận ròng (115,5 triệu euro) tăng 80% so với cùng kỳ 2005. Năm 2007 hãng mở các tuyến bay tới Malta, Luton và Pisa (Ý). Các căn cứ mới ở Bremen (tháng 4), Weeze (tháng 6), Bristol (tháng 11), Alicante, Valencia (Tây Ban Nha) và Belfast George Best.

Thu nhập và lợi nhuận
Thu nhập tăng từ 231 triệu euro năm 1998 lên tới 843 triệu euro năm 2003 và lợi nhuận ròng tăng từ 48 triệu euro lên tới 239 triệu euro cùng kỳ. Lãi nửa năm kết thúc vào ngày 31 tháng 10 năm 2007 lên tới 252 triệu euro, kể cả thu nhập phụ như cho thuê xe, cho thuê khách sạn, bảo hiểm du lịch, bán hàng trên máy bay và thu nhập về khoản hành lý vượt quá quy định. Lợi tức phụ bây giờ được tính là trên 16% của tổng lợi tức.

Các phi trường căn cứ

 Dublin
 London Stansted
 Orio al Serio
 Roma Ciampino
 Shannon
 Pisa Galileo Galilei
 Brussel south Charleroi
 Frankfurt-Hahn
 Cork
 Liverpool John Lennon
 Glasgow Prestwick
 London Luton
 Girona-Costa Brava
 Stockholm Skavsta
 East Midlands
 Madrid Barajas
 Marseille Provence
 Bremen
 Weeze
 Bristol
 Valencia
 Alicante
 George Best Belfast
 Bournemouth
 Birmingham
 Reus
 Edinburgh

Các nơi đến
Áo
 Klagenfurt
 Salzburg
 Vienna  Bulgaria
 Plovdiv
 Sofia  Croatia
 Osijek
 Pula
 Rijeka
 Zadar
 Zagreb

Đảo Síp
 Paphos

Cộng Hoà Séc
 Brno
 Ostrava
 Prague  Đan Mạch
 Aalborg
 Aarhus
 Billund
 Copenhagen  Estonia
 Tallinn  Phần Lan
 Helsinki
 Lapland Rovaniemi
 Tampere  Pháp
 Bergerac
 Beziers Cap d'Agde
 Biarritz
 Bordeaux
 Brive
 Carcassonne
 Grenoble
 La Rochelle
 Limoges
 Lourdes–Pyrenees
 Marseille
 Nantes
 Nice
 Nimes
 Perpignan
 Poitiers
 Rodez
 Toulouse
 Tours Loire Valley  Đức
 Berlin Brandenburg
 Bremen
 Cologne
 Dortmund
 Dresden
 Dusseldorf Weeze
 Frankfurt Hahn
 Hamburg
 Karlsruhe / Baden-Baden
 Leipzig
 Memmingen
 Nuremberg  Hy Lạp
 Athens
 Chania
 Corfu
 Kalamata
 Kefalonia
 Kos
 Preveza - Aktion
 Rhodes
 Santorini
 Thessaloniki
 Zakynthos  Hungary
 Budapest  Ireland
 Cork
 Dublin
 Kerry
 Knock
 Shannon  Ý
 Alghero
 Ancona
 Bari
 Bologna
 Brindisi
 Cagliari
 Catania
 Genoa
 Lamezia
 Milan Bergamo
 Milan Malpensa
 Naples
 Palermo
 Perugia
 Pescara
 Pisa
 Rimini
 Rome Ciampino
 Trapani-Marsala
 Trieste
 Turin
 Venice M.Polo
 Verona  Latvia
 Riga  Lithuania
 Kaunas
 Palanga
 Vilnius  Luxembourg
 Luxembourg  Malta
 Malta  Montenegro
 Podgorica  Maroc
 Agadir
 Essaouira
 Fez
 Marrakesh
 Ouarzazate
 Rabat
 Tangier  Hà Lan
 Eindhoven
 Maastricht  Na Uy
 Oslo
 Oslo Torp  Ba Lan
 Bydgoszcz
 Gdansk
 Katowice
 Krakow
 Lodz
 Olsztyn - Mazury
 Poznan
 Rzeszow
 Szczecin
 Warsaw Modlin
 Wroclaw  Bồ Đào Nha
 Faro
 Lisbon
 Madeira Funchal
 Ponta Delgada
 Porto

Romania
 Bucharest
 Cluj  Slovakia
 Bratislava
 Kosice  Tây Ban Nha
 Alicante
 Almeria
 Asturias
 Barcelona
 Barcelona Girona
 Barcelona Reus
 Castellon (Valencia)
 Fuerteventura
 Gran Canaria
 Ibiza
 Jerez
 Lanzarote
 Madrid
 Malaga
 Menorca
 Murcia International
 Palma de Mallorca
 Santander
 Santiago
 Seville
 Tenerife South
 Valencia
 Vigo
 Zaragoza

Thuỵ Điển
 Göteborg Landvetter
 Orebro
 Stockholm Arlanda
 Stockholm Västerås
 Växjö Småland

Vương Quốc Anh
 Belfast International
 Edinburgh
 Newquay Cornwal

Đội bay
Đến Tháng 5 năm 2008 Ryanair có đội máy bay như sau:

Đội Bay cũ

Sự cố và Tai nạn
 * Vào ngày 10 tháng 11 năm 2008, Chuyến bay 4102 của Ryanair, từ Sân bay Frankfurt–Hahn, đã bị hư hỏng bánh đáp khi hạ cánh khẩn cấp tại Sân bay Rome–Ciampino, sau khi va chạm với chim, làm hỏng cả hai động cơ trong lúc tiếp cận đường băng. Trên máy bay có sáu thành viên phi hành đoàn và 166 hành khách. Hai thành viên phi hành đoàn và 8 hành khách đã được đưa đến bệnh viện với những vết thương nhẹ. Phần gầm của chiếc Boeing 737-800 bị sập khiến máy bay mắc kẹt trên đường băng và đóng cửa sân bay trong hơn 35 giờ. Ngoài hư hỏng động cơ và gầm, thân máy bay phía sau cũng bị hư hại do tiếp xúc với đường băng. Chiếc máy bay liên quan đã bị hư hỏng không thể sửa chữa và đã bị loại bỏ. Báo cáo cuối cùng về vụ tai nạn do ANSV (Cơ quan An toàn Chuyến bay Quốc gia) điều tra được công bố vào ngày 20 tháng 12 năm 2018, hơn 10 năm sau vụ tai nạn và chỉ bằng tiếng Ý. Bản dịch tiếng Anh được cung cấp bởi Cơ sở dữ liệu tai nạn hàng không.
 * Vào ngày 23 tháng 5 năm 2021, Chuyến bay Ryanair 4978 (Athens-Vilnius) chở 6 phi hành đoàn và 126 hành khách đã được chuyển hướng đến Sân bay Quốc gia Minsk sau khi có lời đe dọa đánh bom giả khi máy bay cách Vilnius 45 hải lý (83 km; 52 dặm) về phía nam và 90 hải lý (170 km; 100 mi) về phía tây Minsk, nhưng vẫn thuộc không phận Bêlarut. Theo hãng hàng không, các phi công của họ đã được chính quyền Belarus thông báo về "mối đe dọa an ninh tiềm ẩn trên máy bay" và yêu cầu hạ cánh máy bay ở Minsk. Tại Minsk, nhà báo và nhà hoạt động đối lập người Belarus Raman Pratasevich và bạn gái của anh ta đã bị đưa ra khỏi máy bay và bị bắt giữ. Mặc dù máy bay ở gần Vilnius hơn, nhưng Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko, theo dịch vụ báo chí của ông, đã đích thân ra lệnh chuyển hướng chuyến bay đến Minsk và cử máy bay chiến đấu MiG-29 của Không quân Belarus hộ tống nó. Lãnh đạo phe đối lập Belarus Sviatlana Tsikhanouskaya đã kêu gọi ICAO điều tra vụ việc.
 * Vào ngày 9 tháng 4 năm 2023, Chuyến bay 5542 của Ryanair (Sân bay Liverpool John Lennon - Sân bay Dublin) đã hạ cánh khẩn cấp dẫn đến hư hỏng bánh trước. Đường băng phía nam của Sân bay Dublin tạm thời bị đóng cửa. Không có thương tích nhưng một người đã được điều trị vì sốc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức
 Ryanair Magazine inflight magazine 
 A site critical of Ryanair
 

Hãng hàng không Ireland
Công ty được niêm yết trên NASDAQ