Köstek

Köstek U harfi şeklinde bir metalin açık kenarının vidalanmasıyla halka haline getirilen, bir şeylerin sağlamca tutturulması, asılması, eklenmesi işlerini kolaylaştırıp hızlandıran hırdavat ya da nalburiye malzemesidir.

Bazı köstek çeşitleri yaylı, eklemli olup, bu sayede savrulup tek elle kapatılabilir, ve parmakla veya iple tetiklenerek, yük taşırken bile bir çırpıda açılabilirler.

Halat köstek : Modern elyaflar içeren yüksek ağırlık kapasiteli halat ve iplerden de ilik/düğme prensibi ile çalışanları yapılır. Bunlara Askı izbirosu veya Çarmık bosası da denir. Bunların metal olanlara göre çok daha hafif ve küçük, bazen çok daha kuvvetli, dayanıklı, çarpmayla zedelemez olmak, düşüp kaybolacak parçaları olmamak, suya düştüğünde yüzmek gibi üstünlükleri vardır.

Modern bir halat,  3 kat daha kalın ve çok daha ağır çelik bir halat kadar ağır yükleri kaldırabilir. Halat köstekler keskin kenarlarla kesilebileceği, yanabileceği veya bazı ortamlarda bozulabileceği için metal köstekler tercih edilebilir.

Dyneema ve diğer modern elyaflardan yapılan yumuşak zincirlerin bir dezavantajı, ısıyla ve ayrıca sürtünmeden kaynaklanan ısıyla zayıflamaya yatkın olmalarıdır. Maksimum yükte yüklendiğinde sürtünme ısısına neden olabilecek gevşekliği gidermek için bir süre orta düzeyde yüklere maruz bırakılması tavsiye edilir.

Halat kösteklerde durdurma düğümü olarak bir gerçek aşık düğümü, bir çift ipte düğme, bir tek ipte düğme, bir Mevlana cevizi olabilir (ABOK #600, ABOK #601, ABOK #603, bir ip ucu diğerini tersten takip ederek çift kat bağlandığında) veya çift ipte fener+gerdel+fener+gerdel dört aşamalı Mevlana cevizi (çift ipte gül düğümü?). Geri dönen ip uçlarının ilave kalınlığına sahip olan bu sonuncular, en zayıf noktalarında, yani düğmenin boynunun etrafındaki ilikte daha az keskin bir döngü avantajına sahiptir. Tercihen çin parmak tuzağı mekanizması ile geri emilmeye karşı sıkıca tutulmak üzere düğümden yanı sıra çıktığı karşı ip bedenine gömülür.

Çeşitleri

Kaynakça

Tutturucular
Tırmanma ekipmanları
Dağcılık ekipmanları
Dağcılık
Tırmanma (dağcılık)