Tennure

Tennure, Mevlevi dervişlerin giydikleri sema töreninin ayrılmaz bir parçası üst tarafı dar, aşağısı geniş, kolsuz bir elbisedir. Sema tennuresi ve hizmet tennuresi olarak ikiye ayrılır. Sema tennuresinin beyaz renkte olması kefeni ve ölümü simgelemektedir.

Simgesel anlamı
Allah'ın isminin anıldığı sırada kıyafetle tenin bir olduğunu ve ışık saçtığını ifade etmek için'ten-nur' adını aldığı bir yorum dışında, arapçada tandır anlamına gelmesi nedeniyle "hamdım, piştim, yandım" sözüne atıfta bulunduğu ifade edilmektedir 

Tennurenin Arap alfabesindeki lamelif harfinin ters çevrilmiş şekline benzediği bunu giyen kimsenin harfin ortasına koyulmuş elif harfi gibi göründüğü düşünülmektedir. Bu haliyle ters Lâ, İllâ şeklini alır. Allahdan başka yoktur tapacak -Lâ ilahe illallah sözündeki  yok saymayı,ifade eden Lâ ile varlığını sabit kılmayı ifade eden îllâya işaret sayılmaktadır.

Sema'ya yeni başlayanlar çarh eğitimi belli bir seviyeye gelmeden sema tennuresi giyemezler. Eskiden ancak izin (destur) verilmiş terziler dikebilirken günümüzde kalıbını bilen terziler de dikebilmektedirler Tennurenin etek kısmının açılması kalıp, kesim ve dikim ile yakından alakalıdır. Geçmişte sadece pamuklu kumaş kullanılırken günümüzde sentetik kumaşlar da kullanılmaktadır. Semazenler tennure eteğinin, yuvarlak, üçlü, sekizli ve dokuzlu olarak açıldığını söylemektedirler. Eteğin tam yuvarlak şeklinde açılmasına sahan kapağı ismi de verilir. Üç köşeli olması halinde ise Mevleviler tarafından pir aşkına kendinden geçtiğine yorumlanmaktadır.

Tennurenin beline elifnamet denilne bir kuşak bağlanır. Üzerine destegül adı verilen bir yelek giyilir.

Hizmet tennuresi

Mevlevilikte derviş olabilmek için çile çıkartmak gerekmektedir. Çileyi tamamlayıp, ikrar verip ve bunda sebat gösteren derviş adayına arâkiyye ve hizmet tennuresi giydirilir. Hizmet tennuresi sema tennuresinden (beyaz) farklı olarak siyah ve kahverengi olabilir ve ona göre daha kısadır

Renk tartışması
Kutlu doğum haftası gibi etkinliklerde sema törenine katılan kadınların giydiği renkli tennureler zaman zaman tartışmalara konu olmuştur. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Türk Din Musikisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Hakkı Turabi, bazı sema mukabelelerinde renkli tennure giyilmesinin gerçeğe aykırı olduğunu ifade etmiştir. Silivrikapı Mevlana Kültür Merkezi ise Mevlana döneminde süzenli bir sema gösterisinin olmadığını, 17’inci yüzyıldaki sema ayinlerinde de kadın ve hatta erkek semazenlerin renkli kıyafetler giydiğini iddia etmiştir.

Tennure Dansı

Arapça el-Tanoura () Mısır'da Sufi Festivalindeki bir halk dansının ismidir. Tennure dans performansı Sufi bir adam tarafından yapılır. Dönme hareketi Türkiye'deki Mevlevi dervişlerinin sema ayinine benzese de aslında farklıdır. Bu dans için kullanılan tennurenin eteği rengarenktir ve etekteki her bir renk farklı bir sufi öğretisini temsil etmektedir.

Ayrıca bakınız 
 Sikke (külah)
 Şeb-i Arûs

Kaynakça

Dış bağlantılar
Tennure Şov
Kırmızı ‘tennure’li balet

Mevlevilik