Herkes Kendi Başına ve Tanrı Herkese Karşı

Herkes Kendi Başına ve Tanrı Herkese Karşı (), yönetmenliğini ve senaristliğini Werner Herzog'un yaptığı 1974 yapımı Batı Almanya filmidir. Başrollerinde Bruno Schleinstein ve Walter Ladengast'ın yer aldığı film, adını Brezilyalı yazar Mário de Andrade'nin Macunaíma kitabındaki bir cümleden almıştır. Film, terk edilmiş ve yıllarca bir odada hapsedilen Kaspar Hauser'in hikâyesini Hauser'in yanında bulunan mektuplara dayanarak anlatır.

Hikâye 
Film, Kaspar Hauser'in (Bruno Schleinstein) hikâyesini işler. Kaspar hayatının ilk on yedi yılını zincire vurulmuş bir şekilde, küçük bir odada tüm zamanını sadece oyuncak bir atla geçirir. Siyah bir palto ile silindir bir şapka giyip, kendisini besleyen meçhul bir adam haricinde dış dünyadan tamamen mahrum bırakılmıştır.

1828 yılının bir gününde aynı meçhul adam Kaspar'ı yıllarca kaldığı odadan çıkarır ve birkaç kelime ile yürümeyi öğrettikten sonra Nürnberg'e götürüp, eline de bir mektup vererek onu terk eder. Şehirde tüm merakları üzerine toplayan ve bir sirkte de sergilenen Kaspar, Profesör Daumer (Walter Ladengast) tarafından kurtarılarak normal bir insana dönüştürülmeye çalışılır.

Kaspar bir süre sonra okuma ve yazmayı öğrenerek kendini mantık ve din konularında geleneklere karşı bir yaklaşım sergileyerek geliştirir. Ancak onu en çok memnun eden şey ise müziktir. Kaspar günün birinde kendisini Nürnberg'e getiren meçhul adam tarafından fiziksel saldırıya uğrar ve başına darbe alır. İyileşmesine rağmen gizemli bir şekilde tekrar saldırıya uğrar. Bu kez göğsüne darbe almıştır.

Yatağında dinlenirken Sahra Çölü'nde gördüğü göçebe Berberiler'le alakalı düşlerini yanındakilere tarif eder ve hayatını kaybeder. Kendisine bir otopsi yapılır. Yapılan otopsi sonucunda Kaspar'ın karaciğerinde ve beyinciğinde biçim bozukluğu tespit edilir.

Oyuncu kadrosu 
 Kaspar Hauser rolünde Bruno Schleinstein 
 Profesör Daumer rolünde Walter Ladengast 
 Hizmetçi Kathe rolünde Brigitte Mira 
 Çiftçi rolünde Reinhard Hauff  
 Belediye başkanı rolünde Herbert Fritsch 
 M. Florian rolünde Florian Fricke 
 Yüzbaşı rolünde Henry van Lyck 
 Sirkçi rolünde Willy Semmelrogge 
 Lord Stanhope rolünde Michael Kroecher 
 Meçhul Adam rolünde Hans Musäus

Yapım 
Werner Herzog başrol oyuncusu Bruno Schleinstein'i Berlin sokak müzisyenleriyle alakalı bir belgeselden seçmişti. Oyunculuk deneyimi olmamasına karşın oyunculuğundan memnun kalarak Schleinstein'i hem bu filminde hem de 1977 yapımı Stroszek filminde başrolde oynattı. Schleinstein'in kendi hayat tecrübeleri de Kaspar Hauser'inki ile benzerlikler gösteriyordu. Schleinstein yıllarını genelde çocuk evlerinde, akıl hastanelerinde ve hapishanelerde geçirmişti. Akli dengesizliği film setinde açıkça görülebiliyordu. Herzog'un filmin İngilizce DVD gösteriminde anlattığına göre Schleinstein çekimler boyunca aynı kostümle kalmış, hatta günlük çekimler bittikten sonra bile bu tutumunu devam ettirmiştir. Herzog bir gün Schleinstein'i otelinde ziyaret etmiş, Schleinstein'i kapının girişinde, yerde uyurken bulmuştur.

Filmin dış sahneleri Bavyera'daki Dinkelsbühl şehri ile yakınlardaki Hesselberg adındaki dağda çekildi. Arşiv çekimleri İrlanda'nın kuzeybatısındaki Croagh Patrick'te çekilirken, çöl sahneleri ise Batı Sahra'da çekildi.

Filmde müzik olarak klasik besteciler Johann Pachelbel, Orlando di Lasso, Tomaso Albinoni ve Wolfgang Amadeus Mozart'ın eserleri kullanıldı.

Herzog bu filmini gençliğinde kendisine sinema konusunda cesaret veren film eleştirmeni ve tarihçi Lotte H. Eisner'e adamıştır.

Tarihsel doğruluk 
Filmin açılış sahnelerinde Kaspar Hauser'in hapsedilmesi ve serbest bırakılması Hauser'in yanında bulunan gerçek mektuplara dayanarak hemen hemen aynen aktarılmıştır. Film boyunca göze çarpan en belirgin ayrım Hauser'in yaşı ile alakalıdır. Gerçekte Kaspar Hauser Nürnberg'de bulunduğunda 17 yaşındaydı. Filmde Kaspar'ı oynayan Bruno Schleinstein'in yaşı ise film çekildiği sırada 41'di. Yine de Schleinstein'in karakteri filmin başından sonuna kadar bir genç olarak işlenip, tanımlanmıştır.

Ödüller
Film, 1975 Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye için yarışan filmlerden biriydi. Ancak festivalde bu ödül yerine Grand Prix ile FIPRESCI ödüllerini kazandı. Ayrıca 1975 yılındaki Alman Film Ödülleri'nde üç ödülün sahibi oldu. Film, 48. Akademi Ödülleri'nde Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü'ne Batı Almanya'nın adayı olarak gösterilmesine karşın son beş aday arasına kalamadı.

Ayrıca bakınız 
 Almanya'nın Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü başvuruları
 48. Akademi Ödülleri'nde Yabancı Dilde En İyi Film Ödülü başvuruları

Kaynakça

Dış bağlantılar
 

Werner Herzog'un yönettiği filmler
Almanya dramatik filmleri
Konusu Almanya'da geçen filmler
Almanya tarihî filmleri
1970'lerde tarihî filmler
1974 çıkışlı dramatik filmler
1970'lerde Almanca filmler