Markovi Kuli

Markovi Kuli (, ), Pirlepe, Kuzey Makedonya'nın kuzeybatısında, Varoš köyünün hemen yukarısında yer alan magmatik ve metamorfik kayaçlardan meydana gelen jeolojik oluşumdur. Adını Sırp yönetici Marko'dan alan bölge, 120–180 m yüksekliğindeki bir tepe üzerinde, dik yamaçların arasında bulunur. Üst kısımda kalan eski yerleşim yerine kuzey ve güneyden ulaşım mümkündür.

Dört onyıla yayılan arkeolojik araştırmalar sırasında, erken antik dönem yerleşimine ait olduğu düşünülen kalıntılar bulundu. Roma döneminde bu küçük köyün, bulunan mermer kilise süslemelerinden yola çıkılarak güneybatıya doğru genişlediği kabul edilmektedir.

Arazideki surların geçmişi 13. ve 14. yüzyıllara dayanmaktadır. İyi durumda olan surlar, bir metre kalınlığındadır ve kireçtaşı harcı ve geniş kireçtaşı kayaları kullanılarak inşa edilmiştir.

İç duvarlar akropolü küçük parçalara ayırmaktadır. Sırp Kral Vukašin ve oğlu Marko'nun sarayı da burada bulunmaktadır. Sarayın kuzey kapısının karışık bir temeli vardır. Bu durum, yapının defalarca yeniden yapıldığını göstermektedir. Bazı tarihsel bulgulara göre surlar, 14. yüzyılın ikinci yarısına kadar yalnızca kırk asker tarafından korunmaktaydı.

Yerleşim, akropolün güneyinde 3,6 hektar alan üzerine kuruluydu. Bölgenin kuzeyinde iki kapı ve bunlar arasında bir nizamiye vardır. Güney surlarda iyi korunmuş üç kule bulunmaktadır.

Arazinin en alçak yeri kesik bir çizgide çekilmiş bir dizi alçak duvardan oluşmaktadır. Batı tarafında, kayaların içine yerleştirilmiş mezarlar yer almaktadır. Bu bölüm, 14. yüzyılda Türk akınları karşısında yerel halk tarafından geçici sığınak olarak kullanılmaktaydı.

Kral Marko'nun 1395'te hayatını kaybetmesinden sonra, Osmanlı güçleri yerleşimi ele geçirdi. Bu dönemde halk, Marko'nun kulesinin yanında yeni bir yerleşim kurdu ve buraya yerleşti. Yerleşim pek çok mahalleye ayrıldı ve her mahallenin kendi kilisesi vardı. 14. yüzyılda kurulan ve günümüzde hâlâ varlığını sürdüren bu yeni yerleşime Varoš adı verildi.

Markovi Kuli, 2004'te UNESCO tarafından Dünya Mirası Geçici Listesi'ne eklendi.

Kaynakça 

Kuzey Makedonya coğrafyası
Kuzey Makedonya'daki yapılar
Pirlepe
Sırbistan mimarisi