Kuzey Makedonya cumhurbaşkanı

Kuzey Makedonya Cumhuriyeti cumhurbaşkanı (, ), Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'nin devlet başkanıdır.

Cumhurbaşkanı makamı, 8 Eylül 1991'deki bağımsızlık ilanından birkaç ay önce kuruldu. İlk cumhurbaşkanı Kiro Gligorov'dur. 1999 yılında görevi bıraktığı zaman en yaşlı devlet başkanıydı. Cumhurbaşkanı, silahlı kuvvetlerin en yüksek komutanı ve dış işleri yürüten ilk organdır.

Cumhurbaşkanlığı hak ve yükümlülükleri anayasa ve yasalarla belirlenir. Cumhurbaşkanı; Kuzey Makedonya vatandaşı olmalı, 40 yaşın üzerinde olmalı ve seçimden önceki on beş yılın en az on yılında Kuzey Makedonya'da yaşamış olmalıdır.

Seçim sistemi 
Kuzey Makedonya cumhurbaşkanı, modifiye edilmiş iki turlu bir sistem kullanılarak seçilir. Bir aday, ancak kayıtlı tüm seçmenlerden oyların %50'sinden fazlasını aldığı takdirde ilk turda seçilebilir. İkinci turda, sonucun geçerli sayılabilmesi için seçmen katılımının en az %40 olması gerekir.

Anayasa, cumhurbaşkanının 40 yaşından büyük olmasını ve seçim gününden önceki son on beş yılın onunu ülkede yaşamış olmasını zorunlu kılar.

2009'dan önce anayasa ikinci turda %50 katılım gerektiriyordu. 9 Ocak 2009'da mevcut 86 milletvekilinin tamamı tarafından oylanan XXXI değişikliği, hükûmetin seçimlere katılımın giderek azalması eğiliminin cumhurbaşkanlığı seçimlerini sıklıkla geçersiz kılacağından korktuğu için mevcut %40'a indirdi. Bunu takip eden 2009 Makedonya cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, ikinci turdaki katılım %42.6 olarak sonuçlandı.

Tarih 
Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti döneminde, 1991'de kaldırılan bir toplu cumhurbaşkanlığı vardı. İlk başkanı, modern devletin kurulduğu ASNOM'un ilk genel kurulunda seçilen Metodiya Andonov-Çento; son başkanı ise Vladimir Mitkov'du.

1990'da sosyalist sistemden parlamenter demokrasiye geçişin ardından Sosyalist Makedonya Cumhuriyeti, bağımsızlıktan birkaç ay önce 1991'de tek cumhurbaşkanlığı ile kolektif liderliği değiştirdi. Kiro Gligorov 27 Ocak 1991'de Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı oldu. 16 Nisan 1991'de parlamento ülkenin resmi adından "Sosyalist" ifadesini kaldıran bir anayasa değişikliğini kabul etti ve aynı yılın 7 Haziran'ında, Makedonya Cumhuriyeti yeni adıyla resmen kuruldu. Bu nedenle Gligorov, Makedonya Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanı olarak görevini sürdürdü.

Yugoslavya'nın dağılma sürecinin başlamasından sonra, 8 Eylül 1991'de yapılan referandumla Makedonya Cumhuriyeti tam bağımsızlığını ilan etti. Kiro Gligorov 1995'te bir suikast girişiminden sonra aciz kaldı. Stojan Andov, Gligorov'un görevden alınması sırasında 44 gün cumhurbaşkanlığı yaptı. Bağımsız devlet başkanlığındaki ikinci dönemini tamamlayan Gligorov'un yerine 1999'da Boris Traykovski geçti. Traykovski'nin 2004'teki ölümünün ardından yerine Branko Srvenkovski geçti. Corge İvanov, 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazandı ve 12 Mayıs 2009'da göreve başladı. 2014'te yeniden seçildi. Stevo Pendarovski görevdeki mevcut kişi ve 12 Mayıs 2019'da göreve başladı.

Kuzey Makedonya cumhurbaşkanları listesi

Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti (1945-1991) 
 Partiler

 Statü

Kuzey Makedonya Cumhuriyeti (1991–günümüz) 
 Partiler

En son seçim

Ayrıca bakınız 
 Kuzey Makedonya başbakanı
 Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Meclisi başkanları listesi
 Kuzey Makedonya Meclisi

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Kuzey Makedonya cumhurbaşkanının resmi sitesi 

 
Cumhurbaşkanları listeleri