Şor alfabeleri

Şor alfabeleri — Şor Türkçesinde yazı için kullanılan damgalar sistemleri.  
XX. yüzyıldan beri kullanılan Şor alfabesini 3 etapta ayırabiliriz
 1929 yılına kadar — Kiril alfabesi
 1929—1938 — Latin alfabesi
 1938 sonrası — Kiril alfabesi

Şorca'nın alfabeleri

I. Türk Alfabesi: Orhun Alfabesi 
Şor Türklerinin bilinen ilk alfabesi Orhun yazıtları'nda da kullanılan ve yaygın adıyla Göktürk Alfabesi olarak bilinen abecedir (Köktürk işaretleri, Runik alfabe vb.). Bu alfabe doğu ve batıdaki Hun Kağanlığı’nın devrinden, 1. yüzyıldan beri Göktürkler devrine ve kullanım sıklığı düşse de, Uygur devleti devrine dek (MS. 10. yüzyıl) kullanılmıştır.
Örnek:

II. Türk Alfabesi: Uygur Alfabesi 
Türkçenin bütün yazı çeşitleri içinde en çok kullanılmış olanıdır. Soğut yazısının yakın akrabası olan ve Uygur Türkleri tarafından Türkçeye uyarlanıp yüzyıllarca kullanılan bir alfabedir. Divanü Lügati’t-Türk’te Kaşgarlı Mahmud, Uygur alfabesini, “Türk alfabesi” adıyla anmaktadır.

Kiril asıllı Şor alfabesi

Misyoner alfabesi 
Şor dilinde birinci kitap 1885 yılında bastırıldı. Bu kitapta Rus alfabesi harfleri (Ё ё, Ф ф, Щ щ, Ѣ ѣ harflerinden başka) şu  Ј ј, Ҥ ҥ, Ӧ ӧ, Ӱ ӱ ekleme harfleri de kullanılmıştır.  1927 yılında yeni alfabe kabul edildi.  Bu yeni alfabede Rus harfleri (Ё ё, ъharflerinden başka) ve ekleme şu Ө ө, Ҥ ҥ, Ӱ ӱ harfleri de kullanılmaya başlandı.

Latin alfabesi 
Bütün Türk Dünyasında olduğu gibi 1928—1938 yıllarında Şor dili için Latin alfabesinin kullanımına geçildi.

Şimdiki alfabe 
Günümüzde Şor dili yazı sistemi için Kiril alfabesi kullanılmaktadır. Bu alfabe bütün Rus alfabesi harflerini içine almakta ayrıca ekleme olarak  Ӧ ӧ, Ӱ ӱ Нъ нъ harfleri de bulunmaktadır.

alfabe :

XX. ve XXI. yüzyılda Şorların kullandığı alfabelerin karşılaştırmalı tablosu

Faydalı edebiyat 
 Шорскій Букварь. Шор кіжілері балаларын мічіке ӱгретче. Для инородцевъ восточной половины Кузнецкаго округа. Kazan, 1885

Ayrıca bakınız 
 Şorlar
 Şorca
 Türk dilleri
 Tıva Türkçesi
 Orhun yazıtları
 Türk dil alfabesi

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Türk Dil Kurumu 
 Türk Dil Kurumu - Büyük Türkçe Sözlük
 Türk Dil Kurumu - Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
 Türk Dil Kurumu - Kişi Adları Sözlüğü
 Türk Dil Kurumu - Türk Lehçeleri Sözlüğü
 Türk Dil Kurumu - Türkçede Batı Kökenli Sözcükler Sözlüğü

Şorca