Hasan Tusi

Muhammed b. Hasan Tusi (Arapça: الشيخ الطوسي, Farsça: شیخ طوسی); meşhur adıyla "Şeyh Tusi" hicri 385 / 460 yılında Tus şehrinde dünyaya gelmiştir. Hicri kameri dördüncü ve beşinci asırlarda yaşayan Şeyh Tusi, İranlı şii alim ve büyük fakihlerinden sayılmaktadır. 51 kadar eserinin olduğu belirtilmiştir. Şeyh Tusi, şiilerin büyüğü olarak da bilinmektedir.

Hayatı 
Şeyh Tusi hicri 385 yılında Ramazan ayında Tus kentinde dünyaya gelmiştir. Doğum günü hakkında kesin bilgi yoktu. Küçük yaştan İslami ilimleri öğrenmeye başladı. Hicri 408 yılında, 23 yaşındayken Bağdat’ta Şeyh mufid gibi büyük hocalardan ders almak amacıyla Hurasan’ı terk etmiş Irak’a gitti. Şeyh Tusi genç yaşlarda içtihat derecesine ulaştı.

Üstatları 
 İbn Haşir ve İbn Abdun olarak bilinen, Şeyh Ebu Abdullah Ahmed bin Abdulvahid bin Ahmed Bezzaz 
 İbn Salt Ahvazi olarak tanınan, Şeyh Ahmed bin Muhammed bin Musa 
 Şeyh Ebu Abdullah Hüseyin bin Ubeydullah bin Gazairi 
 Şeyh Ebu’l-Hüseyin Ali bin Ahmed bin Muhammed bin Ebi Ceyd 
 Şeyh Mufid olarak bilinen, Ebu Abdullah Muhammed bin Muhammed bin Numan

Öğrencileri 
Şeyh Tusi çok sayıda öğrenciler yetiştirdi.

Eserleri 
Şeyh Tusi’nin fıkıh, kelam, tefsir ve rical ilmi olmak üzere İslami ilimler alanında çok sayıda eseri bulunmaktadır. Eserlerinden bazıları günümüze ulaşmamıştır. Eserlerinden bazıları şunlardır:

Akaid Kitapları 
 Mukaddimetun fi’l-Medheli ila İlmi’l-Kelami  
 Usulu’l-Akaid
 El-İktisadu’l-Hadi ila Tariki’r-Reşad 
 Et-Tibyan fi Tefsiri’l-Kur’an 
 Talhisu’ş-Şafi
 Temhidu’l-Usul
 Riyazetu’l-Ukul
 El-Gaybet
 Ma la Yeseu’l-Mukellefe el-İhlalu bihi 
 Ma Yuallel ve Ma la Yuallel
 El-Mufassah 
 El-Fark beyne’n-Nebi ve’l-İmam

Tefsir Kitabı 
 El-Mesailu’l-Demeşkiyye 
 El-Mesailu’r-Recebiyye

Fıkıh Kitabı 
 En-Nihayetu fi Mucerredi’l-Fıkhi ve’l-Fetava 
 El-Hılaf fi’l-Ahkam
 El-Mebsut fi Fıkhı’l-İmamiyye
 Mes’eletun fi Tahrimi’l-Fukkai
 Mes’eletun fi Vucubi’l-Cizye ale’l-Yahud ve’l-Muntemin ile’l-Cebabire 
 Mesailu ibni’l-Berrac 
 El-Mesailu’l-Kummiyye
 El-İcaz
 El-Mesailu’l-Cenbalaiyye
 El-Mesailu’l-Hairiyye 
 El-Mesailu’l-Halebiyye

Usul-u Fıkıh 
 Şerhu’ş-Şerh
 El-Uddetu fi Usul 
 Mes’letun fi’l-Ameli bi Haberi’l-Vahid ve Beyani Hucciyetihi

Hadis Kitapları 
 El-İstibsar fi Ma’htelefe mine’l-Ahbar 
 Tehzibu’l-Ahkâm 
 Rical Kitapları: Rical-u Tusi
 İhtiyaru Marifeti’r-Rical

İbadet Konulu Kitaplar 
 El-Cumel ve’l-Ukud 
 Muhtasaru’l-Misbah 
 Muhtasarun fi Ameli Yevmin ve Leyletin 
 Hidayetu’l-Musterşid ve Basiretu’l-Muteabbid 
 Misbahu’l-Müteheccid

Çeşitli Konular 
 El-Emali 
 Unsu’l-Vahid 
 El-Fihrist 
 Muhtasaru Ahbari’l-Muhtar bin Ebi Ubeyd Sakafi 
 Mes’eletun fi’l-Ahvali 
 El-Mesailu’l-İlyasiyye 
 El-Mesailu’r-Raziyye 
 Maktelu’l-Hüseyin aleyhi selam 
 Menasiku’l-Hac fi Mücerredi’l-Amel 
 En-Nakzu ala İbn Şazan fi Mes’eleti’l-Gar

Ölümü 
Şeyh Tusi 7 Aralık 460 yılında öldü, Necef’te defn edildi. Onun vasiyetine göre türbesi mescid oldu.

Kaynakça 

İranlı Şiiler
Şii fıkıh âlimleri
Şiiler
İranlı Müslümanlar
İslam alimleri
İran doğumlular
Fıkıh âlimleri
Necef'te ölenler
460 yılında ölenler