Yakut İsyanı

Yakut İsyanı (Rusça: Якутский мятеж, Yakutskiy myatezh) Eylül 1921 ile 26 Haziran 1923 tarihleri arasında Rus İç Savaşı sürerken Bolşeviklere karşı Yakutistan'da başlayan ayaklanmadır. Zaman içinde çatışmaların merkezi, Uzak Doğu Rusyası'nın Ayano-Mayski Bölgesi olmuştur.

Arka plan 
Beyaz Ordu generallerinden Anatoli Pepelyayev, Harbin'de bulunduğu yillar boyunca, marangozluk ve taksi şoförlüğü de dahil olmak üzere çeşitli işlerde çalışmak zorunda kalıyordu. Yine de, Sibirya'yı Bolşeviklerden geri alma niyetini taşıyordu.

İsyan 
İsyan sırasında 27 Nisan 1922 tarihinde Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti içinde bir özerk bölge statüsünde, başkenti Yakutsk olan Yakut Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur.

31 Ağustos 1922 tarihinde General Pepelyayev ve 553 kişilik gönüllü "druzhina" ekibi, Rus İç Savaşı'nın son büyük operasyonuna başladı. Ohotsk Denizi'ne doğru yola çıkıp, limana inerek dağlık batı bölgesine doğru nüfuz elde etmeyi hedeflediler. Eylül ayında Pepelyayev, Okhota Nehri'ni Sibirya'ya, gözlerini Yakutsk'a yöneltti. Birlikleri Yakutistan'da toplandılar, fakat İvan Strod'un Bolşevikleri tarafından ele geçirildiler. Sayısal olarak daha zayıf olmalarının da etkisiyle yenildiler.

Amga'nın kilit yerleşimini terk ettikten sonra Pepelyayev, Sahalin'e geçiş yapmak umuduyla Pasifik Okyanusu'na doğru saldırıya geçti. 24 Nisan 1923'te Stavropol ve İndigirka gemileri Vladivostok'tan Ayan'a doğru yola çıktı. Stepan Vostretsov başkanlığındaki Kızıl Ordu birlikleri de gemilerde bulunuyorlardı. Bu saldırı, 1-2 Mayıs'ta Okhotsk yakınlarında yenilgiyle sonuçlandı. 6 Haziran'daki Okhotsk ve 16 Haziran 1923'te kıyı kasabası Ayan kuşatmasının Beyaz Ordu'nun yenilgisiyle sonuçlanmasından sonra General Pepelyayev yanındaki 103 subay ve 230 askerle birlikte Bolşevikler'e teslim oldu. Bu, Rus İç Savaşı'nın son kuşatmasıydı.

Kaynakça 

Yakutistan
Habarovsk Krayı
Uzak Doğu Rusyası tarihi
Sovyetler Birliği'ndeki ayaklanmalar
Rusya'daki ayaklanmalar
Rus İç Savaşı
Sovyetler Birliği'nde insan hakları
1920'lerde ayaklanmalar
20. yüzyıl devrimleri
1920'lerde Rusya
1921'de Rusya
1922'de Rusya
1923'te Rusya
1921'de çatışmalar
1922'de çatışmalar
1923'te çatışmalar