Siyasi yelpaze

Siyasi yelpaze veya politik spektrum, bağımsız siyasi boyutları sembolize eden bir veya daha fazla geometrik eksen üzerine farklı siyasi konumları sınıflandıran bir sistemdir.

Uzun süredir devam eden spektrumların çoğunda sağ ve sol kanat bulunmakta olup bunlar, başlangıçta Fransız Devrimi'nin ardından parlamentodaki oturma düzenlemelerini tanımlamaktaydı.

Türleri

Geleneksel 
En basit sağ-sol eksene göre, anarşizm, komünizm ve sosyalizm genellikle sol tarafta kabul edilirken; faşizm, milliyetçilik - aşırı milliyetçilik,  muhafazakârlık ve kapitalizm ise sağ tarafta kabul edilir. Liberalizm farklı bağlamlarda, bazen sol (sosyal liberalizm), bazen de özgürlükçülük (klasik liberalizm) gibi farklı anlamlara çekilebilir. Orta görüşe sahip olanlar ise merkezciler  olarak sınıflandırılır.

4 kanatlı siyasi pusula 

Geleneksel sağ-sol spektrumunu reddeden siyaset, senkretik siyaset olarak bilinir. Her kareye göre ideolojileri sıralayacak olursak, Sol Üst (otoriter sol) kareye komünizm, Marksizm-Leninizm ve sosyalizm gelir. Sağ üst köşeye (otoriter sağ) faşizm, muhafazakârlık ve teokrasi kavramları gelebilir. Aşağı solda (özgürlükçü sol) ise anarko-komünizm, sosyal demokrasi ve anarko-sendikalizm bulunur. Aşağı sağ (özgürlükçü sağ) karesinde ise, anarko-kapitalizm, klasik liberalizm ve liberteryenizm bulunabilir.

3 eksenli 

4 Kanatlı ve geleneksel sağ-sol spektrumu yetersiz gören ve politik düşünceleri devlet etkisi bazında değerlendiren üç eksenli siyasi bir pusuladır. Amacı; ekonomik, iç ve dış ilişkilerdeki tutumlarına göre ideoloji ve politikaların hüküm yetkilerini ölçmektir.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Idealog (Education+Quiz)
 Politopia (Quiz)
 The Political Compass 
 Redefining the Political Spectrum — The Rational Spectrum
 World Values Survey, The WVS Cultural Map of the World (archived page)