Nûbihara Biçukan

Nûbihara Biçukan, (Türkçe: Çocukların Baharı), 1683 yılında Kürt edebiyatçı Ahmed-i Hani tarafından kaleme alınan Kürtçe manzum eser. Hani bu eseri Kürdistan medreselerinde Kürtçe eğitim vermek için yazmıştır. Kitap Kürtçe-Arapça manzum bir sözlük olup, Kürt tarihindeki ilk Kürtçe sözlük sayılmaktadır.

Kürtçe manzum sözlük geleneğinin başlangıcı olan eser, 17. yüzyıl'dan günümüze kadar Kürt medreselerinde okunan, ders kitabı olarak da okutulan ve ezberletilen bir kitap olup, kendinden sonraki birçok Kürtçe manzum sözlüğe de ilham vermiştir. Örneğin, Hani'nin öğrencisi olan İsmail Beyazidi (1655-1710) de Gulzar isimli Kürtçe (Kurmancî)-Arapça-Farsça bir sözlük kaleme almıştır.

Sözlük bölümündeki kelimelerin yazılış şekli hem Arapça-Kürtçe hem de Kürtçe-Arapça olarak yazılmış. Ahmed-i Hani, karşılıklı kelime ve ifadeleri birbirine bağlamada kullandığı anlatım dilini ise tamamen Kürtçe'nin Kurmanci lehçesiyle yazmıştır.

Konuyla ilgili yayınlar 
 Öztürk, Mustafa. (2016); “Manzum Sözlüklerden Sübha-i Sıbyân ile Kürtçe’deki İlk Manzum Sözlük Nûbehara Biçûkan Arasında Bir Karşılaştırma”, The Journal of Mesopotamian Studies, C: 1/1, Yaz 2016, s. 1-32.
 Ümit Işık (2015); "Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990)". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 155-169.
 Ayhan, Tek (2011); LI DOR BEHSA PATRONAJÊ MEM û ZÎNA EHMEDÊ XANÎ. MUKADDİME, 3(3).
 Pertev, Ramazan (2012); Mîrsadu'l-Etfal (Şahrahê Kûdekan) Ferhenga menzûm a Kurdî-Farisî (Vekolîn-Tekst) / Mîrsadu'l-Etfal (Şahrahê Kûdekan) Kürtçe-Farsça manzum sözlük (İnceleme-Metin), Mardin Artuklu Üniversitesi / Yaşayan Diller Enstitüsü / Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi 
 Uzun, M. (2010); Kürt edebiyatına giriş (Vol. 73). Ithaki Publishing.
 Şerh ve Çeviri: Kadri Yıldırım (2008); Ehmedê Xanî Külliyatı 1: Nûbehara Biçûkan, Avesta Yayınları, 384 sayfa.

Kaynakça

Dış bağlantılar
Nûbihara Biçukan İncelemesi - Mustafa Öztürk - Mardin Artuklu Üniversitesi

Kürtçe kitaplar
17. yüzyıl kitapları