I. Süleyman (Safevi)

Şah Süleyman, (d. 1648, İsfahan - ö. 29 Temmuz 1694, İsfahan) Safevilerin 8. şahı.

Doğumu Şubat/Mart 1648'da İsfahan'da olup Safavi Devleti Şahı II. Abbas'ın oğlu idi. Hükümdarlığına kadar "Sam Mirza" olarak anılmıştır. Babası II. Abbas'ın 1 Kasım 1666'de ölmesi ile İran'da Safavi Devleti şahı olarak "II. Safi" olarak tahta geçmiştir. Tahta geçmesinden hemen sonra ülkede açlık ve salgın hastalıklar yoğunlaşmıştır. Saray müneccimleri bunların tahta geçmek için kullandığı II. Safi isminin uğursuz olmasına yormuşlar ve ismini değiştirmesini tavsiye etmişlerdir. 1668'de şah için yeniden bir tahta geçme töreni yapılmıştır ve Şah  I. Süleyman taht adını alıp Safavi Devleti şahlık tacını giymiştir ve bundan sonra I. Süleyman olarak anılmıştır.

Tahtta geçmeden önceki hayatı

Şubat veya Mart 1648'de İsfahan şehrinde Safevi Devleti Şahı II. Abbas'ın en büyük oğlu olarak doğdu. Annesi Çerkez asıllı bir cariye olan "Nakihat Hanım" idi. Doğumundan 1666'da Safevi Devleti şahlık tahtına geçinceye kadar "Sam Mirza" ya da "Süleyman Mirza" adı ile anıldı. Hamza Mirza adlı bir öz küçük erkek kardeşi ve İsmail Mirza ve Mirza Ali Naki adlarını taşıyan babaları bir anneleri ayrı daha iki tane erkek kardeşi de vardı. Sam/Süleyman Mirza tahta geçinceye kadar çocukluk ve gençlik yaşamını İsfahan Sarayı'nın Harem dairesinde tecrit altında olarak geçirdi. Yetiştirilip eğitiminden Ağa Nazır adlı bir hadım harem ağası mesul oldu. babası II. Abbas ile karşılaştırınca bu lalasından pek uygun bir eğitim görmediği ve pek enerjik olmaktan kaçınmayı öğrendiği ve bunun şahlık saltanat döneminin nispeten başarısız geçmesine neden olduğu tarihçilerce kabul edilmektedir  . Sarayda iken yetişmesi ve eğitiminde ana dili olarak Azerice konuşup kullandığı bilinmektedir. Tarihçiler ne kadar Farsı dilini bilip kullandığı hakkında tartışmalıdırlar..

Babası Şah II. Abbas Mazendaran'da 25 Eylül 1666'da kendine kati bir varis göstermeden öldü. Bu haber devlet başkenti olan İsfahan'a 5 gün sonra ulaştı. Şahlık tahtına geçecek oğlun kim olacağı saraylılar, özellikle harem ağaları, eline kaldı. Saraylıların çoğunluğu, yeni şahı daha kolayca kontrol edebilecekleri düşüncesi ile,  II. Abbas'in daha 7 yaşında olan ikinci oğlu Hamza Mirza'yı tercih etmekte idiler. Fakat sonunda kararı Hamza Mirza'nın lalası olan saraylı oldu ve bu karar herkese ilan edilip II. Abbas'ın büyük oğlu olan "Sam Mirza" veya "Süleyman Mirza" Safevi Devleti şahı olarak tahta geçirildi.

Şahlık tahtında iken hayatı

Rusya ile yakınlaşmıştır. 1667'de imzalanan sözleşme ile Rus tacirler Safevi topraklarında gümrüksüz ticaret hakkı kazanmıştır.

Eşleri ve çocukları

Ayrıca bakınız

Kaynakça

Dış kaynaklar

 Roemer, H.R. (1986). "The Safavid period". The Cambridge History of İran, Vol. 5: The Timürid and Safavid periods, Cambridge: Cambridge University Press. say: 189–351. ISBN 9780521200943. (İngilizce)
 Matthee, Rudi (20Persia in Crisis: Safavid Decline and the Fall of İsfahan. I.B.Tauris.say.. 1–371. ISBN 9781845117450 (İngilizce)

Dış bağlantılar

1648 doğumlular
1694 yılında ölenler
Safevî şahları
17. yüzyılda İranlılar
17. yüzyıl hükümdarları
İsfahan doğumlular
İsfahan'da ölenler