20 Darağacı

20 Darağacı ( "20 Şehit" veya "20'ler") 15 Haziran 1915 tarihinde Beyazıt Meydanı'nda idam edilen 20 Hınçak üyesi için kullanılan ortak addır.

İdam edilenler listesi 
İsimler Teotig'e göre yazılmıştır. Diğer iki tanınmış Hınçak üyesi Stepan Sapah-Gulyan ve Varaztahd gıyâben idama mahkum edilmiştir.

 Paramaz - Փարամազ
 Dr. Benne (Bedros Torosyan) - Տքթ. Պէննէ (Պետոս Թորոսեան), Harput)
 Aram Açıkbaşyan - Արամ Աչըգպաշեան - (Krikor Garabedyan, Arabgir). Hukukçu ve siyasetçi. 1867 yılında Malatya çevresinde olan Arapgir adlı Ermeni köyünde dünyaya geldi. Üniversite eğitimini 1886 senesinden itibaren Kostantiniyye'de (bugünkü İstanbul) olan Darülfünun'un Hukuk Fakültesinde aldı. 1889 senesinde Boyacıyan Hamparsum Murat Efendi'nin tavsiyesiyle Sosyal Demokrat Hınçak Partisi üyeleriyle arkadaş oldu. 27 Temmuz 1890'daki Kumkapı Gösterisi'nin organizatörü oldu. 1894 yılından itibaren Küçük Asya'daki fedailer hareketinin organizatörü olmaya başladı, ve 1903 senesinde Sosyal Demokrat Hnçak Partisi'nin merkez komitesi üyesi oldu. Aram, Şebinkarahisar'ı (1895) müdafaa sırasında önemli bir rol oynadı. Osmanlı Meclis-i Umumî'ye vekil olarak seçilmesi tavsiye edildi fakat vekil olmayı reddetti. 1908 Jön Türk devrimi'nden sonra Kostantiniyye'ye geri dönebildi fakat 1914 senesinde İttihatçılar tarafından tutuklandı.
 Keğam Vanigyan - Գեղամ Վանիկեան, (Van), Gaidz gençlik dergisinin editörlerinden biri
 Murad Zakaryan - Մուրատ Զաքարեան, (Muş)
 Yervant Topuzyan - Երուանդ Թօփուզեան
 Hagop Basmacıyan - Յակոբ Պասմաճեան
 Smpat Keleciyan - Սմբատ Գըլըճեան
 Rupen Garabedyan - Ռուբէն Կարապետեան
 Armenag Hampartsumyan - Արմենակ Համբարձումեան
 Apraham Muradyan - Աբրահամ Մուրատեան
 Hrand Yegaviyen - Հրանդ Եկաւեան
 Karnig Krikor Boyacıyan - Գառնիկ Գրիգոր Պօյաճեան (Şebinkarahisar)
 Hovhannes D. Gazaryan - Յովհաննէս Տ. Ղազարեան
 Mıgırdiç Yeretsyan - Մկրտիչ Երէցեան
 Yeremya Manukyan - Երեմիա Մանուկեան
 Tovmas Tovmasyan - Թովմաս Թովմասեան
 Karekin Boğosyan - Գարեգին Պօղոսեան
 Minas Keşişyan - Մինաս Քէշիշեան
 Boğos Boğosyan - Պողոս Պողոսեան

Anma 
2001 yılında Paramaz ve 19 Hınçaklının anıtı Ermenistan'ın Meghri kentinde açıldı.

15 Haziran 2010'da Erivan'da bir panel düzenlendi ve asılan Hınçak üyeleri Tsitsernakaberd soykırım anıtında anıldı.

13 Haziran 2013'te İstanbul'da insan hakları örgütleri ve bazı Türk aydınlarının katılımıyla bir panel düzenlendi.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Yirmi Hınçak Darağacı 
 Nor Serunt Kanada şubesi 

Ermeni Kırımı kurbanları
Osmanlı İmparatorluğu tarafından idam edilmiş kişiler
Asılarak idam edilmiş kişiler