Gazometre

Gazometre,  atmosferik basınçta ve çevre sıcaklığında hava gazı, doğal gaz, sıvılaştırılmış gaz ve biyogaz gibi yanıcı gazları depolamak için kullanılan yapılardır.

19. yüzyılda havagazı ile aydınlatma ve ısıtma hizmeti sağlamak için dünyanın birçok yerinde gazometre inşa edilmiştir. Gazometreler yer  üstü  gaz  konteynerlerini, yeraltı depolama tanklarını ve yer altı mağaralarını içerir. Genellikle çelik konstrüksiyonlu,   büyük  hacimli  ve  bulunduğu çevreyi görsel anlamda etkisi altına alan yapılardır.  Yaygın olarak kullanılanlarının hacimleri genellikle birkaç metreküpten başlayarak, 350.000 metreküpe kadar ulaşmaktadır. Büyük gazometreler yaklaşık  60 metre çapında ve  50.000 km³ kadar hacme sahip yapılardır.

Geçmişi 

İlk defa modern kimyanın kurucusu Antoine Lavoisier 1789 yılında, deneylerinde gaz depolamak ve gaz akışını sağlamak için gazometre adını verdiği bir konteyner geliştirmiştir. Lavoisier  Gazometresi  olarak  bilinen  ilk  üretim düzeneğinde,  bir  depolama  sistemi  yoktu.  Bu sistemi, gaz  aydınlatmasının  mucidi  olan İskoçyalı  mühendis  William Murdoch geliştirdi. 1798 yılında, Birmingham'daki Soho Fabrikası'nın  küçük  gaz  tesisine  ilk  gazometre  monte edildi.

1825  yılında Alman girişimci Friedrich August  Neuman,  İngiliz gaz şirketi Imperial  Continental  Gas Association  için Almanya'daki ilk  gazometreleri inşa etti. Aynı şirket, 1863 yılına kadar Avrupa'da yetmiş sekiz gazometre kurdu. Viyana Gazometresi ve  200.000  m³  hacmiyle  dönemindeki  Avrupa'nın en büyüğü olan Grasbrook Gazometresi de inşa edilen gazometreler arasındaydı. İstanbul'da havagazı üretimi için Dolmabahçe,  Kuzguncuk,  Yedikule  ve Hasanpaşa Gazhanelerinin bir parçası olarak dört gazometre inşa edildi.

Aydınlatma teknolojinin  değişmesi  ve  enerji alternatiflerinin gelişmesi  sonucu  20. yüzyılın ikinci yarısında tüm dünyada gazhane tesislerinin üretimleri ve işlevleri durmuş; gazometrelerin kullanımına son verilmiştir.

Ayrıca bakınız 

 Gazhane

Dış bağlantılar 

 Use of gasometers in Oil & Gas industry

Kaynakça 

Enerji depolama
Gaz teknolojileri
Petrol üretimi