Mescid-i Haram vinç faciası

Mescid-i Haram vinç faciası, 11 Eylül 2015'te Suudi Arabistan'ın Mekke şehrinde bulunan Mescid-i Haram içerisinde, genişletme çalışmaları kapsamında bulunan bir vinç kulesinin çökmesi sonrası 107 kişinin ölümü ve 238 kişinin yaralanması ile sonuçlanan kaza.

Arka plan
Mescid-i Haram ve içerisinde yer alan Kâbe, dünyanın birçok ülkesinden milyonlarca kişi tarafından her yıl hac ve umre vazifesi nedeniyle ziyaret edilmektedir. 2009 yılında Abdullah bin Abdülaziz el-Suud döneminde Mescid-i Haram ve Kâbe çevresindeki en büyük genişletme çalışması başlatıldı. Bu kapsamda, Mescid-i Haram çevresinde 5,882 bina yıkıldı, Osmanlı revakları geçici olarak kaldırıldı ve inşaat çalışmaları kapsamında 10'dan fazla vinç kulesi yerleştirildi. Her yıl düzenli olarak artan ziyaret isteği nedeniyle 2013 yılında Suudi Arabistan Hükûmeti genişletme projesi kapsamındaki inşaatlar ve güvenlik gerekçesiyle kabul edilen hacı adaylarının sayısını azalttı ve ülkelerin nüfuslarına göre kota uygulaması getirdi. Kral Abdullah'ın ölümünden sonra tahta geçen Selman bin Abdülaziz el-Suud döneminde genişletme projesine devam edildi. 2020 yılında tamamlanacak proje ile, Mescid-i Haram'da 2 milyon kişi, tavaf alanında ise 278 bin kişi aynı anda namaz kılabileceği açıklandı.

Kaza
Kaza, kurban bayramı öncesi hacı olmak için dünyanın dört bir yanından gelen yüzbinlerce müslümanın Mekke'de olduğu bir dönemde meydana geldi. Ayrıca müslümanlar için kutsal kabul edilen cuma günü olması, Kâbe ve çevresinin bu nedenle kalabalık olması nedeniyle can kaybının fazla olduğu belirtildi. Facia, 11 Eylül 2015 Cuma günü yerel saatte 17:45 sularında aşırı sağanak yağış ve fırtına sonrası Mescid-i Haram içerisinde ve Bab üs-Selam Kapısı önünde bulunan bir vinç kulesinin tavaf alanı içerisinde ibadet yapan müslümanların üzerine devrilmesi sonucu meydana geldi. Kaza sonrası vinç kulesinin altında kalan 107 kişi hayatını kaybetti, 238 kişi yaralandı. Suudi Arabistan Sivil Savunma Teşkilatı, vinç kulesinin aşırı sağanak yağış ve güçlü fırtına nedeniyle çöktüğünü doğruladı.

Soruşturma
Kaza sonrası Mekke Emiri Halid bin Faysal el-Suud olayla ilgili soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Tepkiler
  – Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani Mescid-i Haram'da vincin devrilmesi sonucu hayatını kaybedenler için bir taziye mesajı yayımladı. Ruhani mesajında "Elim verici kazada hayatlarını kaybedenlere Allah'tan rahmet yakınlarına başsağlığı ve yaralananlara acil şifa diliyorum" ifadelerine yer verdi. Ayrıca İran İslam Cumhuriyeti'nin her türlü yardıma hazır olduğunu bildirdi. 
  – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz el-Suud'u telefonla arayarak Kâbe'deki kazanın kendisini derinden üzdüğünü belirterek, "Mescid-i Haram'daki vincin düşmesi neticesinde hayatlarını kaybeden hacı adaylarına Allah'tan rahmet, yaralılara da acil şifa diliyorum" ifaderini kullandı.

Kaynakça

Mescid-i Haram
2015'te Suudi Arabistan
Dini mekânlardaki facialar