Gençlerbirliği (futbol takımı)

Gençlerbirliği Spor Kulübü ya da yaygın kullanılan adıyla Gençlerbirliği, Gençlerbirliği'nin 1. Lig'de mücadele eden profesyonel futbol takımı. Takım, iç saha maçlarını Ankara'nın Etimesgut ilçesine bağlı Eryaman semtinde yer alan 20.560 seyirci kapasiteli Eryaman Stadyumu'nda oynamaktadır. 1923 yılında futbol kulübü olarak kurulan Gençlerbirliği, Türkiye'nin en eski kulüplerinden birisidir.

Gençlerbirliği, kurulduğu 1923 yılından hemen sonra Ankara Futbol Ligi'ne katılmış ve otuz dört sezon bu organizasyonda mücadele etmiştir. Bu ligde toplam on kez şampiyon olarak en başarılı takım olmuştur. Türkiye Futbol Şampiyonası'nda 1941 ile 1946 yıllarında birinci olarak Türkiye şampiyonu olmuş, 1950'de ise ikinci olmuştur. Ankara Futbol Ligi 1959 yılında sona ermiş ve Süper Lig kurulmuştur. Gençlerbirliği organizasyona ilk sezondan itibaren dahil olmuş ve on bir sezon boyunca aralıksız olarak Süper Lig'de mücadele etmiştir. Süper Lig'de şampiyonluğa ulaşamayan kırmızı siyahlı ekip, en büyük başarısını 1965-66 ve 2002-03 sezonlarında ligi Beşiktaş ve Galatasaray’ın ardından üçüncü sırada tamamlayarak elde etmiştir. Kulüp, Murat Cavcav'ın başkanlığının 2. yılında "Gençlerbirliği'nin efsane başkanı" olarak görülen İlhan Cavcav'ın adı verilen 2017-18 Süper Lig sezonunda Ümit Özat'ın teknik direktörlüğünde ligi 33 puanla 17. sırada tamamlamış ve 29 yıl aradan sonra 1. Lig'e düşmüştür.

Tarihçe

Kuruluşu ve ilk yılları 
Ankara Sultanisi’nde beden eğitimi öğretmenliği yapan Ekrem bey, Ankara’nın ilk takımlarından birisi olan, "Sultani" isminde bir okul takımı kurar. Bu mektepte okuyan bir grup öğrenci ise bu okul takımına seçilen oyuncuların kendilerinden daha iyi olmadığını düşünüp yeni bir kulüp kurmayı düşünürler. Okul takımına alınmayan Asım isminde bir öğrenci, durumu Muş milletvekili olan babasına anlatır. Bu sayede bir araya gelen bu grup 14 Mart 1923 tarihinde Gençlerbirliği'ni kurmuş olurlar. Bir söylentiye göre Ankara gelinciğinden esinle, başka bir söylentiye göre ise o tarihlerde Karaoğlanoğlu hanındaki dükkânlarda renk çeşitliliği olmaması sebebiyle kulübün renklerini kırmızı-siyahı olarak belirlerler.

Sultani'de okuyan bu yirmi-yirmi beş kişilik öğrenci grubu, takımlarını kurduktan sonra ilk olarak Sultani takımıyla maç yapmak isterler. Boş bir sahada yapılan maç sonucu Gençlerbirliği mücadeleyi 3-0 kazanır. "Hamit tarlası" isimli arazide oynanan maçtan sonra resmî lise takımıyla "Gençlerbirliği'nin birleşmesi gündeme gelir. Söylentiye göre Gençlerbirliği takımını kuran öğrenciler Ankara gelinciklerinden oluşan kırmızı-siyahlı bir buket yaptırarak hocalarına hediye ederler ve böylece kulübün rengi kırmızı-siyah ile özdeşleşir.

Ankara Futbol Ligi ve Türkiye Şampiyonlukları 
1922-23 sezonunda beş takımın mücadele ettiği Ankara Futbol Ligi'ne Ankara Sultanisi ismiyle katılırlar. Ancak okul müdürü Münif Kemal Ak, öğrencilere futbol oynamalarını yasaklayınca iki maç sonunda ligden çekilirler. Bir sonraki yıl, okul müdürü Münif Kemal Ak'ın Kastamonu'ya tayininin çıkması ve yeni atanan okul müdürü Cemal Bey'in ılımlı yaklaşımı ile yedi takımın mücadele ettiği bu lige Gençlerbirliği ismiyle tekrar dahil olan takım, sezonu dördüncü sırada tamamlar. Ankara'ya baş müfettiş olaran tekrar tayin olan eski okul müdürü Münif Kemal Ak'a, öğrenciler tarafından kulüp başkanlığı teklifi yapılır. Gelen başkanlık teklifini geri çevirmeyen Kemal Ak böylece Gençlerbirliği'nin ilk kulüp başkanı aynı zamanda da kurucu başkanı olur. O tarihlerde bakanlık görevinde olan Mustafa Necati Uğural'in de kulübe verdiği destek sayesinde kısa sürede takım güçlenir. Münif Kemal Ak, müfettişlik görevini kullanarak okullardan mezun olan futbolcuları Gençlerbirliği bünyesinde toplar.

Gençlerbirliği mücadele ettiği, 1923-24, 1925-26, 1926,27, 1927-28 sezonlarında ligde şampiyon olma başarısı gösteremez. İlk şampiyonluğunu, Ankara Futbol Ligi'ne katıldığı sekizinci sezonunda yakalar. İmalat-ı Harbiye, Çankaya ve Altınordu takımlarının mücadele ettiği ligi ilk sırada tamamlayan Gençlerbirliği böylece ilk kupasını kazanmış olur. O tarihlerde müsabakalar Cebeci Çayır'ı isimli sahada yapılmaktaydı. Burada oynanan maçlarda seyircilerden ücret alınmamaktaydı. Gençlerbirliği'nde ilk ücretli maç 1925 yılında Ankaragücü ile oynanan maçta alınır.

Gençlerbirliği, Ankara Futbol Ligi'ndeki ilk şampiyonluğun ardından; 1930-31, 1931-32 ve 1933-34 sezonları olmak üzere toplam üç kez üst üste şampiyon olur. 1924-25, 1944-45 ve 1947-48 sezonlarında lige katılmaz. 1933-34 sezonunda ligi ikinci sırada tamamlayan Gençlerbirliği, bir sonraki 1934-35 sezonunda beşinci kez ligi şampiyon olarak tamamlar. 1936-37 sezonunda şampiyonluğu rekabet içinde oldukları Ankaragücü takımına kaptırır. 1937-38 ve 1938-39 sezonlarında ligde şampiyonluktan uzak kalan kırmızı siyahlılar, 1939-40 sezonunda tekrar ligi zirvede tamamlayıp altıncı şampiyonluğunu, 1940-41 sezonunda ise yedinci şampiyonluğunu elde eder.

1941 yılında Türkiye Futbol Şampiyonası'nda, İstanbul Futbol Ligi şampiyonu Beşiktaş takımı ile finalde karşılaşan Gençlerbirliği, rakibini 4-1 yenerek ilk kez ulusal şampiyonluk elde eder.

Ankara Futbol Ligi'nde, 1941-42, 1942-43 ve 1943-44 sezonlarında şampiyonluktan uzak kalan kırmızı siyahlılar, 1944-45 sezonunda ise lige katılmazlar. 1945-46 sezonunda kırmızı grubu lider bitiren Gençlerbirliği, final grubunu da zirvede tamamlayarak dört sezonun ardından yeniden şampiyon olur. Bu şampiyonlukla beraber, Ankara'yı Türkiye Futbol Şampiyonası'nda temsil etme hakkı kazanır. 1941 yılında olduğu gibi yine İstanbul Futbol Ligi şampiyonu Beşiktaş ile karşılaşan Gençlerbirliği, rakibini 2-1 mağlup ederek ikinci kez kupayı müzesine götürür. Türkiye Futbol Şampiyonası'nda toplam üç şampiyonlukla en başarılı takım olan Fenerbahçe'nin ardından, iki kez şampiyon olan Gençlerbirliği, yine ikişer kez şampiyon olan Beşiktaş ve Harp Okulu takımlarıyla beraber ligin en başarılı takımları oldular.

1946-47 sezonunda Ankara Ligi'nde Kırmızı Grubu lider bitiren Gençlerbirliği, ligde mutlu sona ulaşamaz. 1948-49 sezonunu üçüncü tamamlasa da, sonraki iki sezon ligde şampiyon olur. Bu üst üste iki şampiyonluğun ardından sekiz sezon daha devam eden bu ligde Gençlerbirliği bir daha şampiyonluk yaşayamaz. Ancak buna rağmen Ankara Futbol Ligi'nde toplamda on defa şampiyon olarak ligin en başarılı takımı unvanını kazanır. 1951 yılında Türkiye Futbol Şampiyonası finalinde tekrar Beşiktaş ile karşılaşırlar. Ancak karşılaşmayı 3-0 kaybederek burada da mutlu sona ulaşamaz. 1959 yılında Millî Lig ismiyle kurulan Süper Lig'in başlamasıyla bu organizasyon bir daha düzenlenmez ve Gençlerbirliği yeni kurulan bu profesyonel ligde Ankara'yı temsil edecek dört futbol takımından birisi olur.

1. Lig ve profesyonellik

1959-69 
1959 senesinde Millî Lig ismiyle kurulan Süper Lig'e, Ankara ve İzmir mahalli liglerinin en iyi dört takımı ile İstanbul mahalli liginin en iyi sekiz takımı alındı. Bu takımlar kırmızı ve beyaz olmak üzere iki gruba dağıtıldı. Gruplarını ilk sırada tamamlayan iki takım, şampiyonu belirlemek için iki maç üzerinden oynatılan play-offta mücadele ettiler. Ankara'dan Millî Lig'e Gençlerbirliği ile birlikte,  Hacettepe, MKE Ankaragücü ve Ankara Demirspor takımları alındılar ve Türkiye'de ilk defa profesyonel anlamda düzenlenen bu ulusal futbol organizasyonunda mücadele etme hakkı kazandılar. Gençlerbirliği bu ligdeki ilk sezonunda, sekiz takımın mücadele ettiği kırmızı grupta yer aldı. Oynadığı 14 karşılaşmada yalnızca 1 defa kazandı, 8 kez berabere kaldı ve 5 kez de mağlup oldu. Ligi 10 puanla yedinci sırada tamamladı. 1959-60 sezonunda, küme düşmenin olmadığı bir önceki yılda 16 takımın yer aldığı ligde, alt ligden terfi eden 4 takımında eklenmesiyle toplam 20 takım yer aldı. Gençlerbirliği ligi 35 puan ile 10. sırada tamamladı. 1960-61 sezonunda ise ligi 45 puanla 5. sırada tamamlayarak geride kalan sezonlar içerisindeki en yüksek lig başarısını elde etti. Daha önceki birkaç sezon boyunca Millî Lig şampiyonunun Şampiyon Kulüpler Kupası'na katılmasının ardından 1961-62 sezonunda ilk defa Balkan Kupası'na ve Fuar Şehirleri Kupası'na Millî Lig'den takım katıldı. Gençlerbirliği bu sezonu 41 puanla 6. sırada tamamladı. 1962-63 sezonunda 22 takım mücadele etti ve bu takımlar tekrar, Kırmızı - Beyaz grup ismindeki on birerli iki gruba dağıtıldı. Gençlerbirliği, kırmızı grupta yer aldı. Ligi 26 puanla 2. sırada bitirdi. Her iki grubun ilk 6 sıradaki takımlarının katılımıyla oluşan şampiyonluk grubunda mücadele etme hakkı kazandı. Şampiyonluk grubuna topladığı 21 puanla grubu 6. sırada bitirdi. 1963-64 sezonunda, Ankara'dan toplam 5 takım 1. Lig'de mücadele etti. Gençlerbirliği, toplam 18 takımın yer aldığı ligi 33 puanla 9. sırada tamamladı. 1964-65 sezonuna gelindiğinde 16 takımlı ligde, kırmızı siyahlılar sezonu 26 puanla 14. sırada tamamladı. 1965-66 sezonunda ise ligdeki takımların tamamı üç şehirde yer almaktaydı. İstanbul'dan yedi, Ankara'dan altı ve İzmir'den üç takım ligde mücadele etti. Gençlerbirliği bu sezonu 38 puanla 3. sırada bitirdi. 1966-67 sezonunu 31 puanla 6., 1967-68 sezonunu 32 puanla 8. ve 1968-69 sezonunu 27 puanla 10. sırada tamamladı.

1969-79 
Gençlerbirliği, 1969-70 sezonunda 16 takımın mücadele ettiği ligi Altınordu'nun üzerinde 15. sırada tamamlayarak, 11 sezon mücadele ettiği 1. Lig'den ilk kez küme düştü. 1970-71 sezonunda 2. Lig Kırmızı Frup'ta yer alan kırmızı siyahlı ekip, ligi 5. sırada tamamladı. 1971-72 sezonunda aynı grupta ligi 6., 1972-73 sezonunda 13. sırada tamamladı. 1973-74 sezonunda ise beyaz grupta yer alan Gençlerbirliği, sezonu 6. sırada bitirerek üst lige çıkma şansını o sezon için yitirmiş oldu. 1974-75 sezonunda da Beyaz Grup'ta mücadele eden Gençlerbirliği, ligi 12. sırada bitirdi. 1975-76 sezonunda tekrar kırmızı gruba düştü. 16 takımlı ligde sezonu 12. sırada tamamladı. 1976-77 sezonunda 9. ve 1977-78 sezonunda kırmızı grubu 10. sırada tamamladı. 1978-79 sezonunda ise 16 takımlı kırmızı grubu 15. sırada bitiren Gençlerbirliği küme düştü. Futbolun profesyonelleştiği 1959'dan bu yana ilk defa 3. Lig'e düşmüş oldu.

1979-89 
Bir önceki sezon küme düşen Gençlerbirliği, profesyonel liglerde ilk defa 3. Lig'de mücadele ediyordu. 1979-80 sezonunda A grubunda mücadele eden kırmızı siyahlı ekip, 8 takımın mücadele ettiği ligi 7. sırada tamamladı. Türkiye Futbol Federasyonu, 1980-81 sezonuna girilirken 3. Lig'i kaldırarak, 1979-80 sezonunda 3. Lig'de mücadele eden tüm takımları 2. Lig'e dahil etti. Gençlerbirliği böylelikle bir sezon aranın ardından tekrar 2. Lig'e yükselmiş oldu. Gençlerbirliği, 1980-81 sezonunda 2. Lig B Grubu'nda yer aldı. 18 takımlı ligde sezonu 17. sırada tamamlayarak başarısız bir sezon geçirdi. Sezon sonunda, aralarında Gençlerbirliği'nin de bulunduğu üç grupta mücadele eden toplam beş takımın küme düşmesi gerekmesine rağmen bir sonraki sezon için takım sayısının 52'den 60'a çıkarılması nedeniyle küme düşen takım olmadı. Gençlerbirliği böylelikle küme düşmekten kurtuldu. 2017'deki ölümüne kadar kulüp başkanlığını yürütecek olan İlhan Cavcav, 1981'de bu görevine seçildi. 1981-82 sezonunda 2. Lig C Grubu'na düşen Gençlerbirliği, 15 takımın mücadele ettiği ligi 3. sırada tamamladı. 1982-83 sezonunda da C Grubu'nda yer alan kırmızı siyahlılar, 16 takımlı ligi en yakın rakibi Eskişehirspor'un 6 puan önünde şampiyon olarak tamamlayarak uzun bir aranın ardından tekrar 1. Lig'e terfi etti. 1983-84 sezonunda 1. Lig'de 18 takım mücadele etmekteydi. Gençlerbirliği, 34 maçtan yalnızca 7 galibiyet almasına karşın, oynadığı karşılaşmaların 17'sinde sahadan beraberlikle ayrılarak ligi 11. sırada bitirdi. Gençlerbirliği, bu sezonda oynadığı 34 maçın yarısında berabere kalarak, lig tarihinde bir sezonda en çok berabere kalan takım oldu. Gençlerbirliği, 1984-85 sezonunu 11., 1985-86 sezonunu 9., 1986-87 sezonunu 12. sırada tamamladı. 1987-88 sezonunda 20 takımın mücadele ettiği ligi 19. sırada tamamlayarak, ligden düşen 4 takımdan birisi oldu. 1988-89 sezonunda 2. Lig A Grubu'nda mücadele eden Gençlerbirliği, sezonu en yakın rakibi Orduspor'un 16 puan önünde şampiyon olarak tamamlayarak bir sezonluk aranın ardından yeniden 1. Lig'e yükseldi.

1989-99 
1989-90 sezonunda, 18 takımla oynanması düşünülen 1. Lig, bir önceki sezon da Samsunspor'un durumu nedeniyle 4 yerine 3 takımın düşmesi sebebiyle 19 takımla oynatılacaktı. Fakat 2. Lig'de grubunu şampiyon tamamlayan ve 1. Lig'e terfi eden Bursaspor, 2. Lig takımının 1. Lig'e alınmaması ve bunun sonucunda 2. Lig'den yalnızca 2 takımın yükseltilmesi sebebiyle lig 18 takımla oynandı. Gençlerbirliği, ligi 45. puanla 11. sırada tamamladı. 1990-91 sezonuna Jozef Jarabinský yönetiminde giren Gençlerbirliği, sezonu 10. sırada tamamladı. Gençlerbirliği, 1991-92 sezonuna Jarabinský'nin yerine Aldoğan Argon'u getirerek başladı. Argon yönetiminde ligde arka arkaya 4 mağlubiyet alan Gençlerbirliği, ligin bitimine 4 hafta kala teknik direktörlük koltuğuna Battal Tokyay'ı getirdi. Gençlerbirliği, Tokyay ile kalan 4 haftada 1 galibiyet, 2 beraberlik ve 1 mağlubiyet alarak 16 takımlı ligi 10. sırada tamamladı. 1992-93 sezonuna Valeriy Nepomniyaşiy Gençlerbirliği'nin yeni teknik direktörü oldu. Gençlerbirliği ligi 10. sırada tamamladı. Böylelikle 3 sezon üst üste 1. Lig'i 3. sırada tamamlamış oldu. 1993-94 sezonunda takımın başına Kurban Berdiyev getirildi. Böylelikle Gençlerbirliği'ni ilk defa bir Türkmenistanlı teknik direktör çalıştırmış oldu. Kırmızı siyahlılar ligi 7. sırada bitirdi. Türkiye Kupası'nda ise 6. turda Sarıyer ile karşılaşan Gençlerbirliği, normal süresi 1-1 biten maçı penaltılarla 4-2 kaybederek kupadan elendi. 1994-95 sezonuna yine teknik direktör değişikliği ile başladı. Takımın başına kulübün yardımcı antrenörü Zafer Göncüler getirildi. Göncüler takımın başında 15 maça çıktıktan sonra teknik direktörlük koltuğunu Eyüp Taş'a devretti. Geçici teknik direktör olarak takımın başına gelen Taş, yalnızca 1 maçta takımın başında yer aldı ve yerini Metin Türel'e devretti. Metin Türel takımın başında sezon sonuna kadar kalmayı başardı. Gençlerbirliği, ligi 5. sırada bitirerek ilk defa bir Avrupa kupasına katılma hakkı elde etti. Türkiye Kupası'nda ise bir önceki sezon olduğu gibi 6. Tur'da Eskişehirspor'a 1-0 yenilerek elendi. Gençlerbirliği, 1995-96 sezonuna Belçikalı teknik direktör Georges Heylens'i takımın başına getirerek başladı. Ligi 10. sırada tamamladı. Türkiye Kupası'nda ise çeyrek finalde Fenerbahçe'ye elendi. Kırmızı siyahlı takım, 1996-97 sezonuna Heylens'in yerine teknik direktörlük koltuğuna Metin Türel'i getirerek başladı. Türel takımın başında ligde yalnızca 12 maça çıktı. Daha sonra takımın başına Sadettin Tekelioğlu getirildi. Tekelioğlu'da 1996-97 sezonunda ligin bitimine 5 maç kala yönetim tarafından görevinden alındı. Yerine ise Teoman Yamanlar getirildi. Gençlerbirliği ligi 39 puanla 11. sırada tamamladı. Türkiye Kupası'nda ise çeyrek finalde Trabzonspor'a toplamda 6-2 yenilerek elendi. Gençlerbirliği, 1997-98 sezonuna da Hırvat teknik direktör Luka Peruzović'i göreve getirerek başladı. Peruzović, ligde yalnızca 13 maçta Gençlerbirliği takımını yönetti. Daha sonra takımın başına Yılmaz Vural getirildi. Vural yönetiminde sezonu tamamlayan kırmızı siyahlı ekip, ligi 38 puanla 14. sırada bitirirken, Türkiye Kupası'nda ise 6. turda Beşiktaş'a toplamda 8-4 mağlup olarak elendi. 1998-99 sezonuna Yılmaz Vural'ın yerine Slovak Karol Pecze teknik direktörlük koltuğuna getirildi. Gençlerbirliği ligi 46 puanla 8. sırada bitirirken, Türkiye Kupası'nda ise 6. turda İstanbulspor'a toplamda 5-2 mağlup olarak elendi.

2019-günümüz 
Gençlerbirliği 2020-21 sezonuna Mert Nobre yönetiminde başladı. Nobre 8. hafta sonunda görevine son verildi ve yerine Mustafa Kaplan geldi. Ligde 14 maçta takımın başında yer alan Kaplan'ın görevine de son verildi ve yerine Mehmet Altıparmak getirildi. Sezondaki üçüncü teknik direktör olarak görev yapan Altıparmak'ın 29. haftanın ardından takımdan gönderildi ve takım sezon sonuna kadar Özcan Bizati'ye emanet edildi. Ligde oynanan 40 maç sonunda 10 galibiyet 8 beraberlik ve 22 mağlubiyetle 38 puan toplayarak ligi 20. olarak tamamladı ve 2 sezonun ardından tekrar 1. Lig'e düştü. 2020-21 Türkiye Kupası'nda ise 5. turunda Tuzlaspor'a 2-0 kaybederek kupadan elendi. Murat Cavcav, bunun üzerine aynı sezon sonunda yapılan kongrede aday olmayıp başkanlıktan ayrıldı. 10 Haziran 2021 tarihinde ise başkanlığa Niyazi Akdaş seçildi. Akdaş dönemindeki yönetim; İlhan Cavcav'ın vefatından hemen önce kulübün kasasında yaklaşık 70 milyon TL bulunduğunu, Murat Cavcav döneminde bu paranın tamamının harcandığını ve yapılan transferlerin aşırı borçlanmaya yol açmasından ötürü başkanlık bırakıldığında 137 milyon TL civarında bir borç kaldığını tespit etti. Murat Cavcav döneminden kalan bu borçlardan dolayı 2021-2022 sezonu devre arasında uzun yıllar "borcu olmayan tek takım" olarak anılan Gençlerbirliği'ne transfer yasağı geldi. Ligin ikinci yarısında 1. Lig'de kalma mücadelesi veren Gençlerbirliği, bitime bir hafta kala Menemenspor'u yenerek ligde kalmayı garantiledi. 2021-2022 sezonu sonunda yapılan olağan genel kurulda ise Akdaş 3 yıllığına tekrar göreve getirildi. Ancak Akdaş, şirketleşmenin gerçekleştirilememesi üzerine 31 Temmuz 2022'de yapılan olağanüstü kongrede aday olmadı ve başkanlığa Talip Çankırı seçildi. Çankırı'nın görev yaptığı sürede Gençlerbirliği'nin transfer yasağı kaldırılamadı ve Çankırı yönetiminin seçimli olağanüstü kongre kararı almasının ardından kulübe kayyım atanmasını engellemek için 25 Eylül 2022'de yapılan kongreye tek aday olarak katılan Niyazi Akdaş tekrar başkan seçildi. 2022-2023 sezonu başlamadan gelen transfer yasağından ötürü altyapı ağırlıklı bir kadroyla mücadele eden ve ligin büyük bir bölümünü küme düşme hattında geçiren Gençlerbirliği, ligin ilk yarısında çıktığı 18 maçın 13'ünü kaybederek profesyonel liglerde mücadele etmeye başladığı 1959 yılından beri en kötü ligin ilk yarısı performansını sergilemiş oldu. Devre arasında transfer yasağını kaldıran ve kısa sürede birçok transfer yapan takım, küme düşme hattının 3 puan yukarısında yer alarak ligde kalmayı başardı.

Renkler ve forma 

Kulübün renklerinin belirlenmesiyle ilgili çeşitli söylentiler mevcuttur:

Kulüp kurulduktan sonra ihtiyaç duyulan formalar için kumaş almaya giden öğrenciler, gittikleri dükkânda o yılların yoksunluğu içinde sadece kırmızı ve siyah renkli kumaşlar bulabilirler, biraz da mecburiyetten ilk formalar bu renklerle dikilir, bunun sonucunda kulüp renkleri belirlenir.

Beden Eğitimi öğretmeni Ekrem Bey'in bazı öğrencileri Sultani takımına almaması ile Sultani'den ayrılarak kurulan kulüp, barış sağlanıp iki kulübün (Muallimler Birliği ile Genç Liseliler) birleşmesi söz konusu olduğunda, liseli öğrenciler Ankara İdadisi (Erkek Lisesi) Müdürü ve Muallimler Birliği Başkanı Münif Kemal Ak'ın gönlünü almak için ona Ankara'da oldukça yaygın olan kırmızı-siyah gelincikler götürürler, takım da bu olayın sonucunda renklerini Ankara gelinciğinin renklerinden alır.

Teknik direktörler 
Spor tarihçisi Veli Necdet Arığ Gençlerbirliği'ni ilk kez 1928 yılında bir yabancı teknik direktörün çalıştırdığını yazar. Macar takımı Admiran'ın teknik direktörü Herr Zinger, aylık 50 ücretle Gençlerbirliğini çalıştırır.

  Kemal Kaya (1959-1960)
  Hadi Pozan (1960-1961)
  Yüksel Doğanay (1961-1964)
  Ali Karataş (1964-1965)
  Yüksel Doğanay (1965-1970)
  Oktay Arıca (1970-1971) 
  Kazım Türesin (1971-1972) 
  Yüksel Doğanay (1972-1973) 
  Fehmi Baştüzel (1973-1974) 
  Tevfik Kutluay (1975) 
  Avni Bulduk (1975) 
  Fehmi Baştüzel (1975-1976) 
  Anvi Bulduk (1976) 
  Oktay Arıca (1976-1977) 
  Ruhi Yavuz (1977-1978) 
  Fehmi Baştüzel (1978-1981) 
  Mümtaz Tümer (1981) 
  Fehmi Baştüzel (1981) 
  Enver Ürekli (1981) 
  Teoman Yamanlar (1981-1982) 
  Kadri Aytaç (1982-1983) 
  Tınaz Tırpan (1983-1985) 
  Erkan Kural (1985-1986) 
  Metin Türel (1986-1987) 
  Hüsnü Macurni (1987) 
  Tınaz Tırpan (1987-1988)
  Kadri Aytaç (1988)
  İbrahim Aydın (1988)
  Teoman Yamanlar (1988) 
  Erkan Kural (1988-1989) 
  Gündüz Tekin Onay (1989-1990)
  Metin Türel (1990) 
  Jozef Jarabinský (1990-1991)
  Aldoğan Argon (1991-1992) 
  Battal Tokyay (1992)
  Valeriy Nepomniyaşiy (1992-1993)  
  Kurban Berdiyev (1993-1994) 
  Augusto Palacios (1994)
  Zafer Göncüler (1994-1995)
  Metin Türel (1995) 
  Georges Heylens (1995-1996)
  Metin Türel (1996)
  Sadi Tekelioğlu (1996-1997) 
  Teoman Yamanlar (1997) 
  Luka Peruzović (1997) 
  Yılmaz Vural (1997-1998)
  Karol Pecze (1998-2000)
  Samet Aybaba (2000-2001)
  Hasan Gül (2001)
  Walter Meeuws (2001)
  Erdoğan Arıca (2001-2002)
  Ersun Yanal (2002-2004)
  Erdoğan Arıca (2004) 
  Oğuz Çetin (2004)
  Ziya Doğan (2004-2005)
  Mesut Bakkal (2005-2007) 
  Fuat Çapa (2007)
  Reinhard Stumpf (2007)
  Bülent Korkmaz (2007-2008)
  Mesut Bakkal (2008)
  Samet Aybaba (2008-2009)
  Thomas Doll (2009-2010)
  Ralf Zumdick (2010-2011)
  Mustafa Kaplan (2011)
  Fuat Çapa (2011-2013) 
  Metin Diyadin (2013)
  Mehmet Özdilek (2013-2014)
  Kemal Özdeş (2014)
  Mustafa Kaplan (2014)
  İrfan Buz (2014-2015)
  Mesut Bakkal (2015)
  Stuart Baxter (2015)
  Mehmet Özdilek (2015)
  Yılmaz Vural (2015)
  İbrahim Üzülmez (2016)
  Ümit Özat (2016-2017)
  Mesut Bakkal (2017)
  Ümit Özat (2017-2018)
  Erkan Sözeri (2018-2019)
  İbrahim Üzülmez (2019)
  Mesut Bakkal (2019)
  Hamza Hamzaoğlu (2019-2020)
  Mert Nobre (2020)
  Mustafa Kaplan (2020-2021)
 Mehmet Altıparmak (2021-2021)
 Özcan Bizati (2021)
 Metin Diyadin (2021-2022)
 Taşkın Aksoy (2022)
 Mustafa Dalcı(2022-…)

Kaynak:

Başarılar 
Kaynaklar:
 Türkiye Futbol Şampiyonası
 Şampiyonluk (2): 1941, 1946
 İkincilik (1): 1950
 1. Lig:
 Şampiyonluk (2) : 1982-83, 1988-89
 İkincilik (1): 2018-19
 Türkiye Kupası
 Şampiyonluk (2): 1987, 2001
 İkincilik (3): 2003, 2004, 2008
 Türkiye Süper Kupası
 İkincilik (1): 1987
 Başbakanlık Kupası
 İkincilik (1): 1946
 Ankara Ligi
 Şampiyonluk (10): 1929-30, 1930-31, 1931-32, 1932-33, 1934-35, 1939-40, 1940-41, 1945-46, 1949-50, 1950-51
 Ankara Şildi
 Şampiyonluk (3): 1931, 1935, 1940-41
 TSYD Kupası
 Şampiyonluk (17): 1969, 1985, 1986, 1989, 1993, 1994, 1998, 2002, 2003, 2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2016, 2019, 2021

Lig mücadeleleri 
 Süper Lig: 48 Sezon

1959-1970, 1983-1988, 1989-2018, 2019-2021
 1. Lig: 17 Sezon

1970-1979, 1980-1983, 1988-1989, 2018-2019, 2021-
 2. Lig: 1 Sezon

1979-1980

Oyuncular

Kadro 

Teknik ekip

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 
 
 
 

 
Futbol takımı
Ankara'daki futbol kulüpleri
1923'te kurulan futbol kulüpleri
1923'te Ankara