GUS raporlayıcı sistem

GUS raporlayıcı sistem (GUS: β-glukuronidaz) bir raporlayıcı gen sistemi. özellikle bitki moleküler biyolojisinde  ve mikrobiyolojide kullanılır. Birkaç tür GUS raporlayıcı gen tahlili mevcuttur. Tahlillerin farkı kullanılan subsratların farklı olmasıdır. GUS boyaması terimi bu tahlillerin en yaygınıdır ve histokimyasal bir teknik olarak geçer.

Amaç 
Bu tekniğin amacı bir promotırın farklı dokulardaki aktivitesini hem nicel hem nitel olarak (renk oluşumu ile) ölçmektir. Teknik β-glukuronidaz, Escherichia coli bakterisinin bir enzimi üzerine kuruludur. Bu enzim renksiz veya florasant olmayan subsratlar ile inkübe edildiğinde bu kimyasallar enzim tarafından renkli veya florasant ürünlere dönüştürlür.

Subsratlar 
Farklı glukuronidler β-glukuronidazlar için subsrat olarak kullanılabilir. Seçim tanımlama şekline (histokimyasal, spektrofotometrik ve florimetrik) göre yapılır. GUS histokimyasal boyaması için en yaygın kullanılan substrat 5-bromo-4-kloro-3-indolil glukuronid (X-Gluc)' dir ve oluşan ürün mavi renklidir. Diğer yaygın kullanılan substrat ise spektrofotometrik tahliller için p-nitrofenil β-D-glukuronid iken florimetrik tahliller için 4-metilumbelliferil-beta-D-glukuronid (MUG) yaygın bir biçimde tercih edilir.

Tarih 
Sistemin orijinali Richard Anthony Jefferson tarafından Colorado Üniversitesi' nde  Ph.D' sini yaparken geliştirilmiştir. Mucit tekniği bitkilere adapte etmiştir. Bunu ana sebebi mucidin 1985-1987 yılları arasında  Plant Breeding Institute of Cambridge (Cambrige bitki eşleştirme enstitüsü)'de çalışmış olmasıdır. Birçok labda yaygın kullanıldığında bilim liteartüründe 6000' in üzerinde atıf almıştır.

Hedef organizmalar 
Bir organizmanın GUS tahliline uygun olması için hiç veya çok az miktarda β-glukuronidaz aktivitesi içermesi gerekir. Bundan dolayı omurgalılar ve  yumuşakçalar bu tahlile uygun değillerdir.Fakat tohumlu bitkiler, yosunlar, algiler, eğreltiler, mantarlar ve birçok bakteri hiç tanımlanabilir GUS aktivitesi içermediklerinden bu canlılar  GUS tahliline uygundurlar. 

Bu nedenle bitki biliminde yaygın olarak kullanılan bir sistemdir.

Diğer raporlayıcı sistemler 
GUS sistemi yalnızca promotır aktivetisine özel bir yöntem değildir. Alternatif olarak lusiferaz, GFP, beta-galaktosidaz, kloramfenikol asetiltransferaz (CAT), alkalin fosfataz tüzerine kurulu sistemler mevcuttur. Metod seçimi ilgili organizmaya göre yapılır.

Diğer kullanımları 
Raporlayıcı sistemler gen iletiminin başarısını ölçmek, gen ürününün hücreiçi konumunu belirlemek, protein-protein veya protein-DNA iletişimlerini öğrenmek, translasyon başlatıcı sinyalin başarısı hakkında bilgi sahibi olmak ve moleküler klonlama denemelerinde başarıyı ölçmek amaçlı kullanılırlar.

Kaynakça 

Moleküler biyoloji