Ortanca yaş

Ortanca yaş (medyan yaş), bir nüfus grubunun yaşları, küçükten büyüğe doğru sıralandığında tam ortada kalan bireyin yaşıdır. Bu durumda toplam nüfusun yarısı bu yaştan büyük, öbür yarısı küçüktür.

Ortanca yaş demografik (nüfussal) yaşlılığı gösterme yöntemlerinden biridir. Ortanca yaşın üst kısımda yaşlı nüfus, alt kısımda genç nüfus bulunur ve sayıları eşittir. Biyolojik yaşlanmadan ayrı olan demografik yaşlılık bir toplumda yaşlıların oranının artmasını ifade eder. Bunun belirli iki sebebi vardır: doğumların azalması, ölümlerin azalması. Ölümlerin azalması refah toplumlarında, sağlık sisteminin gelişmesiyle ortalama hayatın uzamasını ifade eder. Doğumların azalmasıyla topluma genç nüfus katılımı azalır, ölümlerin azalması ile toplumdaki yaşlıların sayısı ve oranı artar.

Genel olarak gelişmekte olan ülkelerde ortanca yaş düşük, gelişmiş ülkelerde yüksektir. 
Şu anda, ortanca yaş çeşitli Avrupa ülkeleri, Kanada ve Japonya'da 40 veya daha fazla, Uganda'da yaklaşık 15 gibi düşük bir rakam arasında değişmektedir.

2010 verilerine göre; tüm dünya nüfusunun ortanca yaşı tahminen 29.2'dir.Yaşlı nüfusa sahip olup, ortanca yaşları yüksek olan ülkeler şunlardır; 44.7 Japonya, 44.3 Almanya, 43.2 İtalya. Ortanca yaşları düşük ülkeler ise şunlardır: 16.6 Afganistan, 16.3 Mali, 15.5 Nijer. Türkiye 28.9 ortanca yaşı ile 186 devlet arasında 80. basamakta yer almaktadır.
2050 tahminlerine göre ise: Dünyanın ortanca yaşı yükselecek: 38 yaş. Türkiye 40.2 yaş ile 186 devlet içinde 89. sırada olacak. Ortanca yaşı en yüksek ülkeler sırasıyla; 53.2 Bosna-Hersek, 52.3 Japonya, 52.1 Portekiz. En düşük ülkeler ise; 19.6 Mali ve Nijer, 17.9 Zambiya.
2006 yılında kıtalara göre ortanca yaş şu şekilde belirlenmiştir: Avrupa:38.9, Kuzey Amerika:36.3, Okyanusya:32.3, Asya:27.6, Güney Amerika:26, Afrika :19.
2013 yılında dünya nüfusunun ortanca yaşı 29.4 iken Türkiye'nin ortanca yaşı 30.4'tür. 2013'te en yüksek ortanca yaşa sahip ülkeler sırasıyla:50.5 Monako, 48.5 Japonya, 45.7 Almanya'dır.
2013 yılında Türkiye'de ortanca yaşı en yüksek iller: Sinop: 38.2, Balıkesir: 37.7, Edirne:37.6. En düşük ortanca yaşa sahip iller: Şırnak: 18.7, Şanlıurfa: 19, Ağrı: 19.7.

Türkiye'nin 1935'ten 2014 yılları arasında Ortanca yaş tablosu:

Ülkeler 
Not:Tabloların üst kısmında bulunan  tuşu, ilgili sütuna göre sıralama yapmaktadır.

Kaynakça 

Demografi