Grégoire Kayibanda

Grégoire Kayibanda (d. 1 Mayıs 1924 - ö. 15 Aralık 1976), Ruandalı siyasetçi. Kayibanda, Afrika ülkesi Ruanda'nın seçimle iş başına gelen ilk, genelde de ikinci olmak üzere 1961 ile 1973 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Ülkenin güney bölgesinde dünyaya gelen Kayibanda, Hutu etnik grubuna mensuptu. Ruanda'nın bağımsızlık mücadelesinin önemli önderlerinden biri olan Kayibanda, Parmehutu partisinin kurucuları arasında yer almış ve 1957 yılında Hutu Manifestosu olarak adlandırılan yazıyı yazmıştır.

Ülkesinin Ruanda-Urundi olarak adlandırıldığı bir süreçte Ruanda'nın ilk başbakanı olarak 28 Ocak 1961'de bu makama getirilmiştir. Ülkenin henüz bağımsızlığını kazanmadığı bir dönemde monarşinin referandum ile kaldırılarak gerçekleştirilen ilk seçimlerini kazanarak Ruanda'nın seçimle seçilen ilk, genelde de ikinci devlet başkanı olarak 26 Ekim 1961 tarihinde makama çıkmıştır. Göreve demokrasi feodalizmi yenilgiye uğrattı cümleleriyle başlayan Kayibanda'nın iktidarı döneminde de Hutular ile Tutsiler arasındaki çekişmeler durdurulamamış, Aralık 1963'te gerçekleştirilen katliamda sadece Gikongoro'da 14.000 Tutsi ölmüştür. Tutsi birlikleri komşu ülke Burundi'den başkent Kigali'yi ele geçirerek Kayibanda'yı görevden indirerek yeniden kralı tahta çıkarmayı hedeflemişler, planlarının kıl payı da olsa başarıya ulaşamaması sonucunda birlikler kaçmıştır. Yaşanan bu olayın ardından Ruandalı hükûmet birlikleri Tutsilere karşı intikam saldırıları gerçekleştirmiş, bu saldırılarda 20.000 Tutsi ölmüştür.

5 Temmuz 1973 yılında Savunma Bakanlığı pozisyonunda bulunan ve aynı zamanda Kayibanda'nın kuzeni olan general Juvénal Habyarimana tarafından gerçekleştirilen askerî darbe sonucu devlet başkanlığından uzaklaştırılmıştır. Darbe sonrasında eşi ile birlikte gizli bir yere götürülen Kayibanda, burada aç bırakılarak ölüme terk edilmiştir.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Kayibanda hakkında bilgiler 

1924 doğumlular
1976 yılında ölenler
Ruanda devlet başkanları
Askerî darbe ile devrilen liderler