Tarihî Havagazı Fabrikası

Tarihî Havagazı Fabrikası, Türkiye'nin İzmir şehrinde yer alan eski bir havagazı fabrikasıdır. Günümüzde kültürel ve sanatsal etkinliklere ev sahipliği yapmaktadır.

Tarihçe 
İzmir'de bir havagazı fabrikası kurulması için 1859'da yapılan başvuru, Osmanlı makamlarınca kabul edildi ve fabrikanın inşaatı 1862'de başladı. Fabrikanın kuruluşunu, £100.000 yatırımla merkezi Glasgow'da bulunan Laidloux and Sons adlı şirket üstlendi. 1864'te ilk sokak lambası aydınlatma denemesi yapıldı ve Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk kez sokak lambası kullanılmış oldu. 1904'ten itibaren elektrikle aydınlatmaya geçilince havagazı çoğunlukla mutfaklarda kullanılmaya başladı. I. Dünya Savaşı'nın ardından havagazı ile aydınlatma tamamen sona erdi. Türkiye'de cumhuriyetin ilanı sonrasında yabancıların imtiyazlarının yenilenmemesi nedeniyle 1934'te belediyeye devredilen fabrika, 1955'te kapatılıncaya dek üretime devam etti. Fabrika binaları daha sonra ESHOT ve İZULAŞ'ın kullanımına tahsis edildi.

Fabrikanın kültür merkezi olarak kullanılabilmesi için Mayıs 2007'de başlayan ve ₺1,65 milyon bedelle gerçekleştirilen yenileme çalışmaları, Aralık 2008'de tamamlandı. Yenileme projesi, 2009'da Tarihi Kentler Birliği'nin Metin Sözen Koruma Büyük Ödülü'nü ve 2013'te Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'nin Raci Bademli İyi Uygulamalar Özendirme Ödülü'nü kazandı.

Ayrıca bakınız 
 Tarihî Elektrik Fabrikası
 İzmir Kültür Sanat Fabrikası

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 360° sanal tur

İzmir ilinde kültür
Konak'taki yapılar
Türkiye'deki kültür merkezleri
1864'te tamamlanan yapılar
1862'de Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
2008'de tamamlanan yapılar
2008'de Türkiye'de kurulan oluşumlar