Tormesli Lazarillo

Tormesli Lazarillo  (); 1554 yılında İspanya’da basılmış yazarı belirsiz pikoresk roman.

Dünya edebiyatında modern pikaresk roman türünün ilk örneği kabul edilir. Alt tabakadan gelen Lazarillo adlı kahramanın yanında çalıştığı efendileriyle yaşadığı maceraları konu alır. Dönemin İspanya toplumunu yani sefiller, dilenciler, dolandırıcılar ve kimsesiz çocuklarla dolu bir dünyayı gözler önüne serer.  Eserde özellikle din adamlarının yolsuzlukları vurgulanmakta olduğundan kilisenin hışmına uğrama korkusuyla yazarının adı gizlenerek basılmıştır. Yazarın Granada doğumlu ve 1503/4 – 14 Ağustos1575 tarihleri arasında yaşamış olan İspanyol romancı, şair, diplomat ve tarihçi, Diego Hurtado de Mendoza olduğuna dair tez, İspanyol eski metinler uzmanı Mercedes Agulló tarafından ortaya çıkarılan bulgularla güçlenmiştir. 

Roman, 1554 yılında Burgos’ta, Anvers’te ve Alcalá de Henares’te eşzamanlı olarak yayımlandığında edebiyatta bir devrim yaratmıştır. Ana kahramanın alt tabakaya mensup biri olması, olayların birinci ağızdan aktarımı, eleştiri unsuru taşıması ve güncel yaşantıyı sunması gibi özelliklerinden dolayı İspanya’da modern gerçekçi romanın öncüsü olarak kabul edilir.

Eser, yayımlandıktan kısa bir süre sonra İspanya’da engizisyon tarafından kara listeye alınmıştır. Sansürlenmemiş Anvers baskısı dolaşımda kalarak çeşitli Avrupa dillerine çevrilmiştir. İspanya kralı II. Felipe’nin sansürlenmiş olarak basılmasına izin verdiği eser, 1573’te Madrid’de sansürlü haliyle basılmış ve bu sansür 19. yüzyıl başına kadar sürmüştür.

1617'de "Spaansche Brabander" adlı oyunda, Gerbrand Adriaenszoon Bredero tarafından tiyatroya, 1959'da yönetmen César Fernández Ardavín, 1987'de yönetmen Mario Monicelli, 2001'de ise yönetmenler Fernando Fernán Gómez ve José Luis García Sánchez tarafından filme; 2015'te ise Pedro Alonso Pablos tarafından animasyona uyarlanmıştır.

Kaynakça ve notlar 

1554 kitapları
16. yüzyıl romanları
Sinemaya uyarlanmış İspanyol romanları
İspanyolca romanlar
Pikaresk romanlar
Taşlama romanları