Samonas

Samonas (,  875 - 908 sonrası) Bizanslılar tarafından esir alınmış ve 10. yüzyılın ilk on yılında Bizans İmparatorluğu'nun en etkili yetkililerinden biri olan Arap doğumlu bir hadımdır.

Hayatı 
Samonas yaklaşık 875 yılında, seçkin bir ailenin oğlu olarak Melitene'de doğdu (babası 908'de Bizans'ta büyükelçi olarak görev yaptı). Bizanslılar tarafından ele geçirildi ve bir hadım yapıldı ve İmparator VI. Leo'un (886-912 arası hükümdar) güçlü başbakanı ve kayınpederi olan Stilianos Zaucis'in evine hizmete girdi. Hem Stilianos Zaucis'in hem de kızı İmparatoriçe Zoi Zaucena'nın ölümünden sonra, 899'da, akrabaları, güç ve nüfuzlarını korumak için Leon'u devirmek için plan yaptı. Bununla birlikte, komplo Leon lehinde Samonas tarafından ihanete uğradı: Zaucis ailesinin üyeleri unvanlarından ve servetlerinden yoksun bırakıldı ve sürgün edildiler ancak Samonas, onların servetinin üçte birini alıp koubikoularios olarak imparatorluk hizmetine alınarak ödüllendirildi.

Leon'un kişisel hizmetine girmesinden sonra hızla yükseldi ve 900 kişilik protospatharios oldu. 903'te görünüşe göre, Shaun Tougher'ın kelimeleriyle "Leon'un güvenilir sağ kolu" oldu. Güvenlik ve istihbarat konularında özellikle rol almış görünüyor; bu, onun hayatıyla uğraşan birçok akademisyenin vurguladığı bir roldür. Ancak 904 yılında Samonas tuhaf bir olaya karıştı: bir manastır ziyareti bahanesiyle Konstantinopolis'ten kaçıp Doğu'ya döndü ve görünüşe göre doğduğu topraklara ulaşmayı umdu. Bununla birlikte, Halys Nehri'nden geçmesi engellendi ve kutsal bir yere sığınmaya çalıştı. Orada, sonunda Konstantinos Dukas tarafından tutuklandı ve Bizans Senatosu önünde yargılandı. Beraat ettirilmemesine karşın, imparatorun devam eden lütfu ile dört ay evde tutuklu kalması sadece hafifçe cezalandırılması anlamına geliyordu.

Serbest bırakılınca, Samonas'ın kariyeri yukarı doğru ilerledi: bir hadımın alabileceği en yüksek saray unvanı patrikios olarak isimlendirildi, protovestiarios yapıldı. 906'da Samonas'un Leon'un oğlu ve mirasçısı Konstantinos'in vaftiz babası haline gelmesi imparatorun devam eden lütfunun olağandışı bir işareti oldu. 906-907 yılları arasında generaller Andronikos Dukas (Samonas'u 904 yılında tutuklayan Konstantinos Dukas'ın babası) ve Eustathios Argyros'un utandırılması, uzaklaştırılması ve nihayetinde ölümleriyle sonuçlanan dönemde önemli ama gölgede bir rol oynamıştır. Aynı zamanda Leon'un İmparator'un dördüncü evliliği ile Konstantinopolis Patriği Nikolaos Mistikos arasındaki uzun süredir devam eden tartışmada Samonas, Leon'un başlıca destekçisiydi. Şükranın bir işareti olarak, muhtemelen Mistikos'un 907 başlarında görevden alınmasından sonra, III. Mihail (842-867 arası hükümdar) döneminden bu yana boş kalan en yüksek hadım işi parakoimomenos görevine terfi etti.

Bununla birlikte Samonas'ın düşüşü kısa süre sonra gelecekti. 907'de, Leon'un dördüncü karısı Zoe Karbonopsina ile tanışırken kendi hadım hizmetçisi Konstantinos Barbaros'u ona hediye etti. İmparatorluk çifti Konstantinos'a artan ilgisiyle, Samonas kendi etki ve pozisyonunu kaybetmekten korkmaya başladı. Önce Konstantinos ve imparatoriçenin bir ilişkisi olduğunu iddia etti. Leon başlangıçta suçlamalara inandı ve Konstantinos bir manastıra sürüldü. Bununla birlikte, kısa süre sonra Leon yeni gözdesinin özlemeye başladı ve sarayda hizmetine geri döndürdü.

Değerlendirme 
Stilianos Zaucis, geleneksel olarak tarihçiler tarafından Leon'un hükümdarlığının ilk yarısına hakim olarak görülürse, Samonas ikinci yarıda çoğunlukla baskın karakter, yani yaklaşık 900'den 908'deki düşüşüne kadar geçen sürede hakimdi. Bununla birlikte, Bizantolog Shaun Tougher'a göre, her iki durumda da bu yetkililern Leon'nun üzerindeki güç ve nüfuzlarının kapsamları abartılmış gibi görünmektedir. Bu, kısmen sonraki kaynakların kendilerine yönelik düşmanlıkları ve onlardan bazılarının, Leon'un hükümdarlığındaki başarısızlığına sözde güçlü astlarına yönlendirme arzusundan kaynaklanıyor. Tougher, Samonas'ın kademeli olarak yükselişinin ve ani düşüşünün, zayıf ve kolay yönetilen bir imparatorun geleneksel imajına uymaktan uzak olduğunu, Leon'un kontrolünde kaldığını savunur: İmparatorun bu adamlara büyük güç kazandıran bilinçli himayesi ve desteği ve bunları çektiğinde, otoriteleri kayboldu. Samona'nın Leon'un "güvenlik şefi" rolü, bir dizi akademisyenin (daha da önemlisi Romilly Jenkins) kabul ettiği bir görüş de Tougher tarafından sorgulanmıştı çünkü esas olarak daha sonradan ve açıkça düşmanca bir hagiografiden kaynaklanan şartlı kelime olarak kanıtlara dayanıyordu.

Kaynakça 
Özel

Genel

Konuyla ilgili yayınlar 

875 doğumlular
10. yüzyılda Bizanslılar
Bizanslı hadımlar
Bizans saray halkı

10. yüzyılda ölenler
Arap asıllı Bizanslılar
Malatya doğumlular