Kayusiler

Kayusiler veya Kâvusakân, günümüzün Kuzey Irak topraklarında 226-380 yılları arasında Sasanilere hüküm sürmüş yarı bağımsız İrani krallıktır. Krallık, Kayus ailesi tarafından kurularak yönetilmiştir. Krallık bu yerel kralın ismini taşımakta olup, krallığın adı Kavusakan yani Kayusun Evi anlamına gelir.

Tarihi 
Kayus hanedanı, İranlı prenslikler ve krallıklar ile Sasani İmparatorluğu arasında iki yıllık bir savaştan sonra yapılan bir anlaşma ile kurulmuştur. Yerel İrani prenslerden Kayus, Kuzey Irak'ı yöneten haraca tabii kral olarak belirlenmiştir. Kayus hanedanının kurulmasından önce Barzan ve Hakkâri ile Mukri ve Şehrizor bölgeleri arasındaki İrani prenslik ve krallıklar, Kirmanşah merkezli Kerm Krallığı altında yönetilmekteydi. MS 224'te Pers Sasani İmparatorluğu'nun kurucusu I.Ardeşir Kirmanşah krallığıyla iki yıl süren bir savaşa girdi ve bölgedeki krallıklara hükmetmeye başladı. 226 yılında Kayusiler, yarı bağımsız bir krallık olarak bölgeyi yönetmeye başladılar. II.Ardeşir'in tahtta geçtikten sonra 380 yılında son kral Dumbawand Wisamakan'ı öldürerek Kayus'u yıkması ile Kayus dönemi sona erdi.

Tartışmalar 
Mehrdad Izady Kayusların Kürt olduğunu iddia etse de, bazı bilim adamları o dönemde Kürt kelimesinin etnik bir kimliği vurgulamadığını ve terimsel bir sözcük olduğunu iddia etmektedirler.

Kaynakça 

Irak tarihi
Asya'daki eski monarşiler
İranlı hanedanlar