Ukrayna Anayasası

Ukrayna Anayasası (), Ukrayna'nın temel kanunudur. 28 Haziran 1996'da 450 milletvekilinin bulunduğu Ukrayna Yüksek Şurası'nda kabul için gerekli 300 evet oyunu geçerek 315 vekilin oyuyla kabul edildi. Ukrayna yasalarının ve diğer hukuki düzenlemelerin anayasaya uygun olması zorunludur. Anayasayı değiştirme hakkı yalnızca parlamentoya tanınmıştır. Anayasayı yorumlamaya ve mevzuatın anayasaya uygunluğunu denetlemeye yetkili tek organ Ukrayna Anayasa Mahkemesi'dir. Anayasanın kabul edildiği 28 Haziran tarihi, 1996'dan beri Anayasa Günü adıyla resmî tatil olarak kutlanmaktadır.

2004'te kabul edilen değişikliklerle ülkenin siyasi sisteminde belirgin değişiklikler gerçekleştirildi. Bazen yanlış bir şekilde bu değişiklikler için 2004 Anayasası denmektedir. 2010'da dönemin Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç, Anayasa Mahkemesi'nin kararına dayanarak bu değişiklikleri eski hâline getirdi. Yevromaydan olaylarının ardından 2004 değişiklikleri tekrar tesis edildi.

Tarihçe 
8 Haziran 1995'ten önce Ukrayna'nın temel kanunu, 1978'de kabul edilen ve daha sonra pek çok kez değişikliğe uğrayan Ukrayna SSC Anayasası'ydı. 8 Haziran 1995'te Cumhurbaşkanı Leonid Kuçma ve Meclis Başkanı Oleksandr Moroz, yeni bir anayasa hazırlanıncaya kadar geçerli olacak olan Anayasal Anlaşma'yı imzaladı.

Ülkenin bağımsızlığından sonraki ilk anayasası, 27-28 Haziran 1996 tarihlerinde Ukrayna Yüksek Şurası'nda bir akşam oturumunda yaklaşık 24 saat süren tartışmaların ardından kabul edildi ve bu süreç gayriresmî olarak "1996 anayasa akşamı" olarak adlandırıldı. Anayasayı onaylayan ve önceki anayasalar ile Anayasal Anlaşma'yı geçersiz kılan 254/96-BP sayılı yasa, Temmuz 1996'da imzalandı ve yayımlandı. Ancak Ukrayna Anayasa Mahkemesi'nin bir kararına göre anayasa, 28 Haziran 1996'da parlamentodaki oylamanın sonucunun açıklandığı an olan Kiev yerel saatiyle yaklaşık sabah 9'da yürürlüğe girdi. Böylece Ukrayna, eski Sovyet ülkeleri arasında kendi anayasasını kabul eden son ülke oldu.

İçerik 
Ukrayna Anayasası on beş kısma ayrılmaktadır:

 I. Kısım: Genel Esaslar
 II. Kısım: İnsan ve Vatandaş Hakları, Özgürlükleri ve Ödevleri
 III. Kısım: Seçimler. Referandumlar
 IV. Kısım: Ukrayna Yüksek Şurası
 V. Kısım: Ukrayna Cumhurbaşkanı
 VI. Kısım: Ukrayna Bakanlar Kurulu. Diğer Yürütme Organları
 VII. Kısım: Savcılık
 VIII. Kısım: Adalet
 IX. Kısım: Ukrayna'nın Bölgesel Yapısı
 X. Kısım: Kırım Özerk Cumhuriyeti
 XI. Kısım: Yerel Öz Yönetim
 XII. Kısım: Ukrayna Anayasa Mahkemesi
 XIII. Kısım: Ukrayna Anayasası'nın Değiştirilmesi 
 XIV. Kısım: Son Hükümler
 XV. Kısım: Geçici Hükümler

Kaynakça
Özel

Genel

Dış bağlantılar 

 Anayasa metni  — parlamento web sitesi 

1996'da hukuk
1996'da Ukrayna
Ukrayna hukuk sistemi
Yevromaydan