Kûhî

Kuhi veya Ebu Sehl Kuhi,  (;  Abusahl Bijan-e Koohi) Pers matematikçi, fizikçi ve astronomdu. Kuhi, Hazar Denizi'nin güneyindeki Amul, Taberistan'da bir bölge olan Kuh'tan (veya Quh) idi ve 10. yüzyılda Bağdat'ta parladı. Kendisine atfedilen birçok matematiksel ve astronomik yazı ile en büyük geometricilerden biri olarak kabul edilir.

El-Kūhī, MS 988'de Büveyhîler emiri Şerefüddevle tarafından Bağdat'ta inşa edilen gözlemevinde çalışan astronomların lideriydi. Usturlab üzerine bir dizi zor geometrik problemi çözdüğü bir inceleme yazdı. Kuhi, astronomi için kullanılan rasad aletlerini imal etmekle ve çok hassas astronomik hesaplamalar ortaya koymakla tanındı.

Matematikte dikkatini ikinci derece'den daha yüksek denklem'lere yol açan Arşimet ve Apollonius problemlerine adadı. Bazılarını çözmüş ve çözülebilirlik şartlarını tartışmıştır. Örneğin, bir karenin içine eşkenar beşgen çizip bir dördüncü derece denklem elde etme problemini çözebildi. Ayrıca, kullanıcıların herhangi bir konik kesit: düz doğrular, çemberler, elipsler, paraboller ve hiperboller çizimi yapmasına izin veren, bir ayağı değişken uzunlukta bir pergel olan "mükemmel pergel" üzerine bir inceleme yazdı. Söz konusu aleti el-Kūhī icat etmiş olabilir.

Aristoteles gibi, el-Kûhî de cisimlerin ağırlığının Dünya'nın merkezine olan uzaklıklarına göre değiştiğini öne sürdü.

El-Kūhī ile matematikle ilgilenen yüksek bir devlet memuru olan Ebu İshak el-Sabi arasındaki yazışmalar korunmuştur.

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar 
 

940 doğumlular
Amul doğumlular
1000 yılında ölenler
10. yüzyılda İranlılar
10. yüzyıl matematikçileri
10. yüzyıl astronomları
Orta Çağ Müslüman astronomları
İranlı bilim insanları
Iraklı bilim insanları
Orta Çağ Müslüman matematikçileri