İnsanda saç biti istilası

Saç biti istilası (pediculosis capitis, sirke, ya da insanda saç biti istilası (cooties) adlarıyla da bilinir.) kafa derisinde ve saçlarda baş biti (Pediculus humanus capitis) tarafından oluşturulan enfeksiyonlardır. Bit ısırmaları nedeniyle kaşıntı oldukça yaygındır. Bit kişinin saçında yaşamaya başlamasının ardından kaşıntı altı hafta sonra başlayabilir. Ancak bir kişiye virüs yeniden bulaşırsa, bu durumda belirtiler daha çabuk başlayabilir. Kaşıntı, uyku problemlerine neden olabilir. Bununla birlikte, genel olarak, ciddi bir durum değildir. Baş bitlerinin Afrika'da diğer hastalıları yaydığı görülmüş olsa da Avrupa ve Amerika'da böyle bir durum tespit edilememiştir.

Saç biti, enfekte olmuş birinin saçlarıyla doğrudan temas yoluyla yayılır. Baş biti istilasının nedeni temizlik ile ilgili değildir. Diğer hayvanlar, örneğin kedi ve köpekler iletimde rol oynamazlar. Saç biti yalnızca insan kanıyla (ve diğer bazı artıklarla) beslenir ve yalnızca insan saçlarında hayatta kalabilirler. Yetişkinler, yaklaşık 2 ila 3 mm uzunluğundadırlar. Bir insan üzerinde yaşamadıkları zaman, üç günden fazla yaşayamazlar. Ayrıca insanlar baş biti ve kasık biti olmak üzere yalnızca iki türü bulaştırabilirler. Tanının koyulabilmesi için yaşayan canlı bitler bulunmalıdır. Bir tarak kullanmak tespit edilmesine yardımcı olabilir. Boş yumurta kabuklar (sirke olarak bilinir) tanı için yeterli değildir.

Olası tedaviler şunlardır: saçları sık sık ince bir diş tarağı ile tarama ya da saçları tamamen tıraş etmek.Malathion, ivermektin ve dimetikon gibi bir dizi topikal ilaç da etkili olmaktadır. Bir silikon yağı olan dimetikon düşük yan etki riski nedeniyle sıklıkla tercih edilir. Permetrin gibi pirothroidler yaygın olarak kullanılmaktadır; Ancak, pestisit direncinin artması nedeniyle daha az etkili olmuştur. Alternatif ilaçlar için çok az kanıt bulunmaktadır.

Baş biti enfestasyonları, özellikle çocuklarda yaygındır. Avrupa'da, farklı grupların %1 ila %20'sinde bulaştırma oluşmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri'nde, yılda 6 ila 12 milyon arasında çocuğa bulaşmaktadır. Kızlarda, erkeklerden daha sık görülürler. Tarihsel olarak baş biti enfeksiyonu faydalıydı çünkü insanları daha tehlikeli vücut bitine karşı koruyorlardı. İstilalar, baş biti bulaşmış kişiye hasta gözüyle bakılmasına neden olabilir.

Belirti ve bulgular 

Baş bitleri genellikle rahatsız edicidir ancak genellikle ciddi bir durum oluşturmazlar. Isırma reaksiyonu çok yumuşaktır ve tüyler arasında nadiren görülebilir. Isırıklar, özellikle saçları kenara itilen uzun saçlı bireylerin boyunlarında görülebilir. Yerel lenf bezelerinin şişmesi ve ateş nadirdir. Kaşıntı deride bozulmaya neden olabilir ve nadiren bakteriyel bir enfeksiyona neden olabilir.

Etiyopya'da, baş bitinin bartonella quintana kaynalşı tifüs salgınını yayabildiği tespit edilmiştir. Ancak Avrupa'da baş bitinin bu tür enfeksiyonları taşıdığına dair bir bulgu elde edilememiştir.

Nedenleri 
Baş bitleri, genellikle enfestasyona maruz kalmış biriyle direkt başa-baş teması yoluyla yayılır. Şapkalar, yatak takımları ya da kıyafetlerin paylaşılmasıyla bulaşma daha az yaygındır. Baş biti istilasının nedeni temizlikle ilgili değildir. Ne saç uzunluğu ne de saçların yıkanma sıklığı enfeksiyon riskini etkiler.

Vücut bitleri, vücuda, giysilere ya da biti zaten taşıyan bir kişinin diğer kişisel eşyalarına doğrudan temas yoluyla yayılır. Kasık bitleri, enfestasyon (istila) gören bir kişiyle yakın temasla yaygınlaşmaktadır. Baş biti insan saçlarında, vücut bitin giyim eşyalrında ve kasık bitleri ise kasıktaki kıllarda görülür. Bitler deri içine yuva yapamaz ya da giremezler.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
CDC: Baş biti 

Parazit enfestasyonlar, sokmalar ve cilt ısırıkları
Eklembacaklılar enfestasyonları