Özsu

Özsu bitkinin odun, soymuk ve kalburlu borularında (damar elemanları) taşınan sıvı. Bu hücreler, bitki boyunca su ve besin taşırlar.

Özsu lateks, reçine ve koful ile karıştırılmamalıdır; bu ayrı bir maddedir, ayrı ayrı üretilirler, farklı maddeler içerirler ve farklı fonksiyonlara sahiptirler.

Özsu tipleri 

Özsu geniş anlamda odun borusu (ksilem) özsuyu ve soymuk borusu (floem) özsuyu olarak ikiye ayrılır.

Odun borusu özsuyu 
Odun borusu (/ˈzaɪləm/) özsuyu temel olarak hormonların, mineral maddelerin ve diğer besinlerin bir sulu çözeltisinden oluşur. Köklerden yapraklara doğru hareketle taşıma şeklinde karakterizedir.

Son yüzyıl içinde, Odun borusu özsuyu taşıma mekanizması ile ilgili bazı tartışmalar olmuştur; bu gün birçok bilim insanı kohezyon-basınç teorisinin bu süreci en iyi şekilde açıkladığını kabul etmektedir, ancak farklı alternatif mekanizmalardan bahseden teoriler de mevcuttur, uzunlamasına hücreler ve odun borusu ozmotik basınç geçişleri; damarlarda eksiyel potansiyel geçişler; jel ve gaz baloncukları destekli arayüzey geçişleri bunlardan bazılarıdır.

Odun boruları kavitasyon  (buhar nedeniyle sıvının ani faz değişimi) nedeniyle hava dolmaları sonucu bozulabilirler Ağaç yüksekliğinin temel fiziksel bir sınır olmasının yanı sıra iki çevresel etki de kavitasyon nedeniyle odun boruları iletiminde bozulmalara yol açabilir, bunlar:  "su sorunu ile ilişkili giderek kötüleşen basınçları ve ılıman iklimlerde donma-çözülme döngüleri.

Soymuk borusu özsuyu 
Soymuk borusu (/ˈfloʊɛm/) özsuyu temel olarak su içinde çözülmüş şekerler, hormonlar ve mineral maddelerden oluşur. Karbonhidratları üretildikleri ya da depolandıkları yerlerden kullanıldıkları yerlere doğru taşırlar.

Soymuk borusu özsuyu iletimi için basınç akış hipotezi öne sürülmüştür. Soymuk borusu özsuyunun damarlı bitkiler boyunca bilgilendirme sinyalleri iletiminde bir rol oynadığı düşünülmektedir.

Hemiptera takımındaki böceklerin geniş bir bölümü soymuk borusu öz suyuyla beslenirler ve bu onların beslenmelerindeki birincil besin maddesidir. Bitkilerin diğer sıvılarıyla karşılaştırıldığında soymuk borusu özsuyu oldukça besleyicidir ve diğer sıvılarda beslenme caydırıcı toksinler bulunabilmektedir.

Kullanım 
Akçaağaç şurubu akçaağaç özsuyundan yapılan bir şuruptur. Bu özsu genellikle şeker akçaağacından (Acer saccharum) elde edilir.

Bazı ülkelerde (Litvanya, Letonya, Estonya, Finlandiya, Belarus, Rusya) erken bahar döneminde huş ağacının özsuyu hasat edilir ("huş suyu" denir) insan tüketimi için yaygın bir uygulamadır; bu özsu taze ya da fermente edilerek kullanılabilir xylitol içerebilir.

Aloe vera özsuyundan yapılan ürünlerin geniş bir kullanım alanı vardır, yatıştırıcı, nemlendiri ve iyileştirici olarak kullanılmaktadır. Aloe vera jeli, aynı zamanda ticari olarak temin edilebilir, losyonlar, yoğurt, içecek, ve bazı tatlılar için bir terkip maddesi olarak kullanılır. Bunun yanında bazı "aloe", "aloe jel" denen ürünler aslında aloe vera öz suyundan yapılmamıştır.

Belirli palmiye ağaçları palmiye şurubu üretmek için kullanılır.

Ayrıca bakınız 
 Hidrosol
 Lateks
 Reçine

Kaynakça 

Bitki fizyolojisi
Ağaçlar