Emilia Plater

Emilia Plater (; 13 Kasım 1806 – 23 Aralık 1831), parçalanmış Lehistan-Litvanya Birliği topraklarından bir asil ve devrimci. Yurtsever olarak yetiştirilen Plater, 1830'daki Kasım Ayaklanması'nda savaştı ve Polonyalı isyancılar arasında yüzbaşı rütbesine yükseldi. Ayaklanmanın sonuna doğru hastalandı ve öldü.

Büyük çarpışmalara katılmamasına rağmen, Plater'in öyküsü halka geniş çapta duyuruldu ve bir dizi sanat ve edebiyat çalışmasına esin kaynağı oldu. Plater, eskiden Lehistan-Litvanya Birliği'nin bir parçası olan Polonya ve Litvanya'da ulusal kahraman ilan edildi. Polonyalı sanatçılar ve Polonya halkı tarafından ulusal amaçlar için savaşan kadınların sembolü olarak kabul edilmektedir. Çoğu zaman Litvanyalı Jeanne d'Arc takma adıyla anılmaktadır.

Hayatı

İlk yılları 

Emilia Plater, Vilnius'ta Leh-Litvan bir ailenin kızı olarak doğdu. Kökenleri Vestfalya'ya dayanan Plater ailesi, tamamen Polonyalılaşmıştır. Ailenin çoğu 15. yüzyılda Livonya'ya ve daha sonra Litvanya'ya taşındı. Emilia Plater; Leh, Leh-Litvan veya Litvan olarak tanımlanmaktadır.

Plater'in babası Franciszek Ksawery Plater ve annesi Anna von der Mohl (Anna z Mohlów), 1815'te Plater dokuz yaşındayken boşandı. Plater, Michał Plater-Zyberk ve Izabela Helena Syberg zu Wischling adlı uzak akrabaları tarafından Livonya Dükalığı'na (günümüzde Letonya) bağlı Daugavpils (Dźwina) yakınlarındaki Līksna'da bulunan bir evde büyütüldü. İyi bir eğitim alan Plater, Tadeusz Kościuszko ve Prens Józef Poniatowski'nin çabalarını takdir etmekteydi. Johann Wolfgang von Goethe ve Friedrich Schiller hayranıydı ve eserlerini Almanca orijinallerinden okuyabilmekteydi. Polonya tarihine değer verilen bir çevrede yetiştirildi ve edebi kahramanları arasında Prenses Wanda ve Adam Mickiewicz'in Grażyna şiiri yer almaktaydı. Plater ayrıca Yunan İsyanı'nın kadın sembollerinden Laskarina Bouboulina, Polonyalı savaşçı Anna Dorota Chrzanowska ve Jeanne d'Arc hayranıydı. Bunların yanında 19. yüzyılın başlarında aristokrat ailelerin kızları arasında yaygın olmayan binicilik ve atıcılıkla uğraşmaktaydı. Ayrıca Ruten ve Beyaz Rus folkloru ile ilgilenmekteydi. Filaret Derneği üyesi arkadaşları ve bağlantıları vardı.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Emilia Plater'in mektubu

1806 doğumlular
1831 yılında ölenler
19. yüzyılda Polonyalılar
Litvan soylular
Vilnius doğumlular
Kadın askerler