Baykara Hövenmey

Baykara Hövenmey (Tıva Türkçesi: Бай-Кара Дамчаевич Хөвеңмей) (20.01.1915 - 06.10.1972)  —  Tıvalı yazar, şair. Tıva Edebiyatının kurucularından.

Hayatı
Damça oğlu Baykara Hövenmey, 1915 yılında Tandı-Tıva'nın, Salçak yöresinin (o dönemdeki sülale adına göre yöreler adlandırılıyordu) Bayankol köyünde doğmuştur. 1929 yılında Kızıl şehrinde Moğolca öğrenmiş, sonra da yeni Tıva alfabesi ve yazı dilini öğrenmiştir. Daha sonra Moskova'ya Doğu Ulusları Komünistlik Üniversitesinden mezun olur.

«Şın» gazetesiyle başladığı edebi yönü sonra Tıva Türkçesinde yayınladığı eserleri ile geliştir. Tıva Halk Cumhuriyeti gençlerinin devrim birliğinin Merkezi Komiteesinin, Ulug-Hem bölgesi  komitesinin, Tıva Halk Cumhuriyeti  Yazarlar Birliği'nin, Tıva Halk Cumhuriyeti resmi dairelerinde önemli görevlerde bulunur.  «Şın» gazetesi editörlüğünde görev yapmıştır.

Baykara Hövenmey, edebiyata 1934 yılında başlamıştır. «Oktabrı'nın tugu» (Ekim bayrağı) adlı ilk şiiri o yılda «Şın» gazetesinde yayınlanır. Eserleri «Areve şını» gazetesinde, «Revolustun hereli» dergisinde yayınlanır. O «Öñnükter-bile kadı», «Uruglar bolgaş uluglar», «Aziyanın çüree» (Asya'nın kalbi), «Oktabrıdan Oktargayje», «Kım ulugul?» adlı kitaplarını yazmıştır. A. Puşkin'in. M. Lermontov'un, S. Şipaçev'in S. Marşak'ın, M. Rılskiy'in eserlerini Tıva Türkçesine çevirmiştir. Onun eserleri ise Rusça, Ukranaca, Hakas Türkçesi, Saha Türkçesi (Yakutça), Buryatça, Altay Türkçesine çevrilmiştir.

1942 yılından başlayıp Tıva Halk Cumhuriyetinin, 1945 yılından beri de SSCB'nin Yazarlar Birliği'nin üyesidir. Çeşitli ödüllere layık görülmüştür.

Eserleri 
 «Öñnükter-bile kadı», 
 «Uruglar bolgaş uluglar», 
 «Aziyanın çüree» (Asya'nın kalbi), 
 «Oktabrıdan Oktargayje», 
 «Kım ulugul?»

Kaynakça

Kaynakça
 Literaturı narodov Rossii: XX v.: slovar / N. S. Nadyarnıh. — M.: Nauka, 2005. — S. 295—296. — 365 s. — 1100 ekz. — ISBN 5-02-010208-3
 Pisateli Vostoçnoy Sibiri: Biobibliogr. ukazat. — Yakutsk: Kn. izd-vo, 1978. — 420 s. — S. 144, 190—191. — Tiraj 3 000 ekz.
 Hadahane M. А. Tuvinskaya literatura  // Kratkaya literaturnaya entsiklopediya / Gl. red. А. А. Surkov. — M.: Sov. entsikl., 1962—1978. — T. 7: «Sovetskaya Ukraina» — Fliaki. — 1972. — Stb. 641—642
 «Tıvanıñ çogaalçıları / Pisateli Tuvı» 2000 çılda üngen nom

Dış bağlantılar
 Baykara'nın eserinden bir alıntı Tuva Cumhuriyeti Süt-Höl ilçesi İşkin köyü okul vep-sayfası.

Tuva yazarlar
Tuva şairleri
Tuva oyun yazarları
Tuva çevirmenler
Sibirya Türkleri
Resim aranan yazarlar
1915 doğumlular
1972 yılında ölenler