Çark Suyu

Çark Suyu (Çark Deresi), Sapanca Gölü'nün fazla sularını tahliye eden akarsu. 45 km uzunluğundadır. Ferizli ilçesi Seyifler köyü yakınlarında Sakarya Nehrine dökülür. Akarsuyun Sakarya Nehri ile birleştiği yerde Seyifler Kalesi yer alır. Orijinal adı Melas Deresi (ağır akan su) olan akarsuyun üzerine yapılan çarklar sebebiyle zaman içinde adı Çark Suyu olarak anılmıştır. Akarsuyun adı şehrin en işlek caddesine (Çark Caddesi) ve yanındaki mesire alanına (Çark Mesire) verilmiştir.

Sapanca Gölü'nün doğu uçundan çıkar, batı yönünden Elmalı Deresi, Söğüt Deresi ve Kocadere'yi alır. Gölden çıktıktan sonra yaklaşık 4 km sonra yerleşim yerlerine ulaşır. Tarihi Beşköprü'nün yanından geçerek Şehre giriş yapar. Sakarya Büyükşehir Belediyesi tarafından Çark Suyu yanında Mithatpaşa Mahallesinde, eski Ofis depolarının bulunduğu alan Kent Park adıyla düzenlenmiştir. 2021 itibarı ile Çark Mesire alanı ve eski şehir stadyumu Millet Bahçesi adıyla düzenlenmiştir. Çark Suyu Sakarya merkezde taş duvar içine alınarak düzenlenmiştir.

Adapazarı'nın tarihinde Çark Deresinin önemli bir yeri vardır. Elektrikli pompaların şehirlere su basmadığı zamanlarda dere üzerindeki çarkın yükselttiği su evlere dağılırdı. Bu şekilde uzun yıllar Adapazarı'nın içme suyu elde edilmiştir. Bir fotoğraftan yola çıkılarak tarihi çark, tamamen ahşaptan, çivi kullanmadan, 16,30 m çap, 2,2 m genişlikte yeniden üretilmiştir. Yeniden yapılan ahşap çark Kent Park'ta Çark Suyunun yanına yerleştirilmiştir. Küçük bir kanalla çevrilen bir miktar su ile dönmesi sağlanmaktadır.

Sapanca Gölü çıkışında DSİ tarafından yapılan kapakla gölden su çıkışı kontrol edilir. Sapanca Gölünden Sakarya ve Kocaeli içme suyu, Kocaeli sanayi suyu kullanmaktadır. Göl suyunun yoğun kullanımı göl ayağından su çıkışını azaltmakta, bazen de ciddi kuraklıklara neden olmaktadır. Çark Suyu'nun şehir içindeki çorak görüntüsünü önlemek amacıyla belediye Sakarya Nehri'nden Çark'a borularla su aktarmaktadır.

Kaynakça 

Sakarya Nehri
Sakarya'daki akarsular