Adolf Mayer

Adolf Eduard Mayer (9 Ağustos 1843 – 25 Aralık 1942) tütün mozaik hastalığı üzerine çalışmalarıyla tütün mozaik virüsünün ve genel anlamda virüslerin keşfinde önemli rol oynayan Alman ziraat kimyageri.

Adolf Mayer 1843 yılında, Oldenburg'ta, bir lise öğretmenin oğlu olarak doğdu. Annesi ünlü Alman kimyager Leopold Gmelin'in kızlarından biriydi. Mayer, 1860'tan 1862'ye kadar Karlsruhe Teknoloji Enstitüsünde matematik ve kimya eğitimi gördü. 1864 yılında kimya doktorasını summa cum laude (lat. en yüksek onur) derecesiyle, 1862 yılında kabul edildiği Heidelberg Üniversitesinde aldı.

1879 yılında, Hollanda'nın Wageningen şehrindeki Zirai Deney Merkezinin yöneticiliği görevini sürdürürken, Hollandalı çiftçiler kendisinden tütün bitkisini etkileyen tuhaf bir hastalığı araştırmasını istedi. Mayer 1886 yılında "tütün mozaik hastalığı" adını verdiği bu hastalıkla ilgili bir rapor yayınladı ve hastalığın belirtilerini tarif etti. Hasta bitkilerden elde edilen bitki özsuyunun sağlıklı bitkileri enfekte etmek için kullanıldığında hastalığın bulaştırılabileceğini kanıtladı. O zamanlar, hastalıktan tütün mozaik virüsünün (TMV) sorumlu olduğu yıllar sonra gösterilene kadar, bu hastalığın toksinlerce veya çok küçük bakterilerce yayıldığı düşünüldü. Mayer enfekte bitki özsuyu içinde mantar ya da bakteri izi aramak için ışık mikroskobu kullandı ancak hiçbir şey bulamadı çünkü TMV ışık mikroskobunda saptanamayacak kadar küçüktü. Mayer yine de hastalık etkeninin bir tür bakteri olduğunda ısrar etti ve özsuyu filtre kağıdı ile birkaç kez süzdüğünde hastalık etkenini ayırabildiğini iddia etti. Filtre deneyleri kâğıt ve ince porselen Chamberland filtreleri ile 1892'de Dmitry Ivanovsky tarafından, 1898'de tütün mozaik hastalığına neden olan etkenin süzülerek ayrılamayacağını gösteren Martinus Beijerinck tarafından tekrarlandı. "Virüs" terimini tütün mozaik hastalığının bakteriyel olmayan tabiatına işaret etmek amacıyla ilk defa kullanan Martinus Beijerinck'tir. 1935 yılında tütün mozaik virüsü kristalize edilen ilk virüs olmuştur. Yanlış çıkarımlar yapmasına rağmen, Mayer'in tütün mozaik virüsü üzerine öncü çalışmaları virüslerin keşfinde önemli bir adım olmuştur ve virolojinin temelini atmıştır.

Kaynakça 

1843 doğumlular
1942 yılında ölenler
Alman biyokimyagerler
Heidelberg Üniversitesinde öğrenim görenler
Karlsruhe Teknoloji Enstitüsünde öğrenim görenler