Hasta hakları

Hasta hakları, hastaların sağlık kurumları ve sağlık çalışanlarıyla  ilişkilerinde bir insan ve hasta olarak sahip olduğu haklar bütünüdür.

Kapsamı 
 Sağlık hizmetlerinden faydalanma
 Eşit hizmet alma  (Dil, din,ırk,etnik köken, cinsiyet vb ayrımcılığa uğramadan hizmet alma)
 Güvenlik
 Hizmet alacağı kurumu seçme
 Hizmet göreceği personeli seçme, değiştirme
 Tedaviye rıza
 Tedaviyi reddetme
 Mahremiyet
 Bilgi edinme
 Ziyaretçi
 Refakatçi
 Rahatlık
 Dini ibadet
 Başvuru, şikayet ve dava açma

Tarihi gelişimi

Dünyada hasta hakları 
 1972 Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi: Hastanın hastalığı, sağaltım yöntemleri hakkında bilgilendirilmesi ve seçim yapma hakkının sağlaması vurgulanmıştır.
 1981 Dünya Tıp Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi:Dünya Tıp Birliği'nin 34. Genel Kurulu'nda dünyadaki ilk uluslararası hasta hakları belgesidir. Hekim seçme, önerilen sağaltımı kabul veya red, onulmaz hastalık durumunda onurlu biçimde ölme gibi hakları belirtmiştir.
 1993 Hasta haklarına ilişkin ilk yasa:Finlandiya Hasta Hakları Kanunu.
 1994 Dünya Tıp Birliği Amsterdam Hasta Hakları Bildirgesi
 1995 Dünya Tıp Birliği Bali Hasta Hakları Bildirgesi(Lizbon II Bildirgesi olarak da adlandırılır.

Türkiye'de gelişimi 
 1928 Tababet ve  Şuabatı Sanatlarının Tarz-ı İcrasına Dair Kanun
 1960 Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi
 1987 Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu (3359 sayılı yasa)
 1993 İlaç Araştırmaları Hakkında Yönetmelik
 1998 Hasta Hakları Yönetmeliği 
 1998 Türk Tabipler Birliği "Hekimlik ve Meslek Etiği Kuralları".TTB'nin 47. Büyük Kongresi'nde kabul edilmiştir.
 2003  Sağlık Tesislerinde Hasta Hakları Uygulamalarına İlişkin Yönerge (yürürlükte değil)
 2003  Sözleşmeli Sağlık Personelinin Uymakla Yükümlü Olduğu Mesleki ve Etik Kurallar
 2005  Hasta Hakları Uygulama Yönergesi (yürürlükte değil)
 2014  Hasta Hakları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (8 Mayıs 2014 tarih ve 28994 sayılı Resmî Gazete)
 2014/32 Hasta Hakları Uygulamaları Genelgesi

Türkiye'de hasta hakları 
Türkiye'de hasta hakları ile ilgili olarak  01 Ağustos 1998 tarih ve 23420 sayılı Resmî Gazete'de Hasta Hakları Yönetmeliği yayınlanmıştır. 
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü bu yönetmelikte geçen başvuru, şikayet hakkının kullanımını kolaylaştırmak için bir web sitesi hazırlamıştır. Hasta Başvuru Takip Sistemi (HBTS)'ne bağlı olan sitedir. Bu siteden kişisel başvuruların  takibi yapılabilir.

Ötanazi bazı ülkelerde bir insan ve hasta hakkı olarak kabul edilirken Türkiye'de yasaktır (HHY m.2-13).

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Dünya Tıp Birliği(DTB) (World Medical Association(WMA)) resmi sitesi (İngilizce, İsponyolca, Fransızca)  

 
İnsan hakları
Tıbbi bakım kalitesi
Hasta güvenliği
Tıp hukuku