Tosine Reşid

Tosine Reşid (d. 22 Haziran 1941, Eçmiadzin) çağdaş Sovyet Kürdü Yezîdî yazar, şair ve oyun yazarı.

Hayatı 
Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin  Eçmiadzin ilçesine bağlı Kûrekend (Ferik) köyünde dünyaya geldi. Erivan Pedagoji Enstitüsü'nün Fizik-Matematik Fakültesi'ni bitirdi ve 1964 yılında mezun oldu. Kirovakan (günümüzde Vanadzor) ilinde öğretmenliğe başladı. İki ay sonra burada bir yıl sürecek olan askerliğe başladı. Askerliğin ardından 1966 yılında Erivan Enstitüsü Kimya bölümünde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1970 yılında Erivan Devlet Üniversitesi'ne ilk önce araştırma görevlisi, sonra öğretmen olarak devam etti. 1975 yılında kimya doktorasını aldı. Aynı yıl ilk kitabı olan Yol Türküleri (Kilamê Rê) yayınladı.  1966 yılında önce Emerîkê Serdar ile, daha sonra ise tek başına Erivan Radyosu Kürtçe bölümü için “Kürtçe Ansiklopedi” isimli programı hazırladı. Program yaklaşık 12-13 yıl boyunca devam etti. 1967 yılında Nûra Cewarî ile Ermenistan Kürtleri adına, Gürcistan, Kazakistan ve Kırgızistan'a gitti ve binlerce folklorik şarkı-deyiş topladı. 1993 yılının 27 Haziran günü Avustralya'nın Melbourne şehrine göç etti.

Sovyetler Birliği'nde yaşarken 1960'lı yıllarda Kürt hareketine dahil oldu. O dönemde yaşadığını şöyle anlatmaktadır:

  
1985 yılında eşi Nûra Cewarî ile Zozan adını verdikleri müzik grubunu kurdu. Grup, Erivan ve Tiflis'te birçok kez konser verdi. Yazdığı Siyabend û Xecê adlı oyun 1980 yılında Gürcistan Kürt Tiyatrosu'nda sahnelendi. Yine Kürt bolşevik Ferik Polatbekov'un (Fedor Matveeviç Lıtkin) üzerine Tirej isimli piyesi kaleme aldı.

Eserleri 
Kilamê Rê, (Yol Türküleri), Şiir koleksiyonu I, 1975
Zozan, (Yayla) Şiir koleksiyonu II, 1983
Nîvro, Şiir koleksiyonu III, 1987
Siyabend û Xecê, Oyun, 1988
Şeva bê Xew, Kısa Hikâye Koleksiyonu, 2000
Qanatê Kurdo anısına (Husên Hebeş ile), 2000
Min Bêriya Şevên Spî Kiriye, Kısa Hikâye Koleksiyonu, 2005Mestûre, Serê Hêjayî Tac Bû, (tarihi roman), 2005
100 salîya zana û nivîskarê kurd Qanatê Kurdo, 2009Kurdên Yekîtiya Sovyetê: Berê û Niha,  (Sovyetler Birliği Kürtleri: Öncesi ve Sonrası), 2010
Evîna te ez parastim, 2010,
Em bi zimanê xwe kurd in (dil ve edebiyat üzerine makale), 2011 
Yazar ayrıca A. Puşkin, L. Tolstoy, A. Çehov, A. Bunin, A. Voznesenskî, A. İsahakiyan, P. Sevak,  F. Polatbekov, M. Lermontov gibi isimlerin şiir ve öykülerini Kürtçe'ye tercüme etti.

Kaynakça

Dış bağlantılar
Anthology of Kurdish Stories (in Kurdish).
Min Bêriya Şevên Spî Kiriye.
An Interview with Tosine Rashid, Avesta Kurd Online Journal (in Kurdish).

1941 doğumlular
Yaşayan insanlar
Yezîdîler
Kürt yazarlar
Kürt şairler
Sovyet şairler
Kürt çevirmenler
Ermenistan'daki Kürtler
Sovyet Kürtleri