Tagma

Tagma (, pl. τάγματα) tabur ya da alay büyüklüğünde askeri birlik.

7. yüzyıl boyunca ortaya çıkan Arap fetihlerine karşılık vermek için imparatorluğun tüm idari ve askeri sistemi elden geçirildi ve Thema sistemi kuruldu. Buna göre İmparatorlukta bölgesel idari ve askeri birim olan birçok themata kuruldu. Stratēgos komutasında her thema kendi vergileriyle ayakta duran kuvvetler oluşturdu. Thema kuvvetlerinin bir dizi ayaklanması neticesinde, Bizans İmparatoru V. Konstantinos önceki daha büyük themaları dereceli olarak bölüp, Konstantinopolis'te ya da yakınlarında üslenen merkezi ihtiyat gücü olup böylece sefere çıkan orduların çekirdeğini oluşturacak imparatorluk ordusu olan bu birliği oluşturdu.

Treadgold'a göre 9. yüzyılda yapısı:

Tüm imparatorluk tagma kuvvetinin nominal kuruluş büyüklüklerinin yıllara göre gelişimini gösteren tablo, gene Treadgold tarafından hesaplanmıştır:

11. yüzyılda "imparatorluk" ile vilayet güçleri arasındaki farklar geniş şekilde ortadan kalktı ve tagma herhangi yerleşik düzendeki alay için kullanılmaya başlanırken, bölgesel menşei ve bilgileri birliğin adında belirgin bir şekilde görülmeye başladı. Yaklaşık 1050 yılından sonra thema orduları gibi, asıl tagmata birliği de düşüşe girdi ve 11. yüzyılın sonraki çeyreğinde önemli ölçüde küçüldü. Vareg Muhafızları hariç, Vestiaritai, Hetaireia ve Vardariotai, daha eski muhafız birlikleri beraberce yaklaşık 1100 yıllarında kayboldular ve 12. yüzyıl Komnenos döneminde kalktılar. Komnenos döneminde tagma terimi özel bir "askeri birlik" için kullanılmamaya başlandı.

Kaynakça 
Özel

Genel

 
 
McCotter, Stephen: Byzantine army, edited by Richard Holmes, published in The Oxford Companion to Military History. (Oxford University Press, 2001)
 

 
 
Treadgold, Warren T.: Notes on the Numbers and Organisation of the Ninth-Century Byzantine Army, published in Greek, Roman and Byzantine Studies 21 (Oxford, 1980)
Treadgold, Warren T.: The Struggle for Survival, edited by Cyril Mango, published in The Oxford History of Byzantium. (Oxford University Press, 2002)

8. yüzyılda kurulan oluşumlar

Büyüklüklerine göre askerî birimler
Bizans İmparatorluğu muhafız birlikleri