Yehuda (Beni İsrail)

Yehuda (), Yehuda kabilesinin ve ardılı olan Yehuda Krallığı'nın kurucusu olan İbrani ata ve liderdi. Yakub'un oğlu, İshak'ın torunu, İbrahim'in ise büyük torunudur. Yehuda hakkında ilk defa Tanah'ın Yaratılış Kitabı'nda bahsedilirken, Yehuda'nın soyundan gelenlere de "Yehuda'nın soyundan" anlamına gelen Yehudi/Yahudi denilmiştir. Gelecek asırlarda Yehuda ve İsrail Krallığı'nı yönetecek Davud ve Süleyman da, MS 1'inci asırda Mesih olduğuna inanılmış ve Hristiyanlığı kurmuş Nasıralı İsa da yine Yehuda'nın soyundan gelmiştir.

Annesi Leah ve babası İsrail'in on iki oğlundan dördüncüsü olarak Paddan Aram'da MÖ 1566 civarında dünyaya geldi. İnanışa göre, Tora'daki On Kayıp Kabile olayıyla birlikte Yehuda'nın on kardeşinin kabileleri Neo-Asur tarafınca yağmalandı ve kayboldu. Yehuda kabilesi ise gerek kalabalık olmasından, gerekse daha güneyde olmasından dolayı saldırılardan korunabildi.

Etimoloji
Yehuda ismi, üç harfli bir İbranice kökten gelir ( Y-H-D) ve 'şükran' veya 'övmek' anlamına gelir. İbranicenin sağdan sola yazılımından dolayı bu üç harf Dalet (ד) + He (ה) + Yod (י) şeklinde sağdan sola yazılır. Yaratılış 29:35'te bizzat babası İsrail tarafından "Bu sefer RAB YHVH'e şükredecek, onu öveceğim!" denilerek veriliyor.

Tora'da

Yehuda, patrik Yakub ve ilk karısı Leah'ın dördüncü oğullarıdır. Kendinden büyük öz erkek kardeşleri Reuben, Şimon, Levi iken kendinden küçük öz erkek kardeşleri İssakar, Zevulun'du. Bir de kız kardeşe sahipti: Dinah. Hepsinin dışında sekiz üvey kardeşi vardı.

Onun doğumunu babası Yakub tarafından Yusuf'a armağan edilen rengarenk bir kaftan ve tarlada çalışan kardeşleriyle birlikte Yusuf'u kıskanıp onu kuyuya attıkları olay takip etti. Mısır–Kenan güzergâhında yolculuk yapan bir İsmailli kervanını gören Yehuda, kardeşi Yusuf'u öldürmek üzere olan diğer kardeşlerine dönüp "Kardeşimizi öldürüp kanını saklarsak ne kâr eder, söylesenize? ... Elimiz onun üzerinde olmasın, çünkü o bizim kardeşimiz, bizim kanımızdır, etimizdir." der ve Yusuf'u kervana satarlar.

Soyağacı

Bilimsel eleştirilerde

Yusuf ve Yahuda anlatıları arasındaki ilişki

Yahuda'nın hegemonyasının habercisi

Tarih bilimsel bağlamda Yahuda ve Tamar'ın hikâyesi

Yahudi geleneğinde

Rabbinik yorumlamalar

Yahuda'nın Ahiti

Yahuda'nın ömrünün tarihlenmesi

Kaynakça

Yaratılış Kitabı'ndaki kişiler
Yakup'un çocukları