Küpeli Dağı

Küpeli Dağı veya Gabar Dağı, Türkiye'nin Şırnak ilinin kuzeydoğusunda bulunan, Güneydoğu Toroslar üzerindeki dağ. Batı ve güneyinden Dicle Nehri geçer. Güneydoğusunda Cudi Dağı, kuzeyinde Eruh Dağları bulunur.

Küpeli Dağı ile yakınındaki, Akdeniz ikliminin görüldüğü, Dicle ve kollarının vadileri Önemli Doğa Alanı ilan edilmiştir. Yükseklerde parçalar halinde ardıç ağaçları ve meşe ormanları bulunur. Bir dönem bu dağlık bölgede PKK'nin faal olmasından dolayı güvenlik nedeniyle insan kullanımı sınırlı olduğundan, Türkiye'nin en yabanıl yörelerinden biridir.

Önemli Doğa Alanı; nehir boyunca bozulmamış habitat, meşe ormanları, sarp kayalıklar, ardıç toplulukları, kuru tarım alanları ile dağ bozkırlarından oluşur. Onosma davisii bitkisi dünyada sadece bu dağın güneydoğusundaki Kızılsu çevresinde yetişir. Yakacak temini, yoğun keçi otlatılması ve orman yangınları ve yoğun avcılık habitat üzerinde baskı yapmaktadır. Bu bölgede görülen kızıl akbaba ve tavşancıl, yırtıcı kuşlardır. Yalıçapkını, boz çitne ise, küçük kuşlardır. Dağ çevresinde yaşayan memeliler arasında çizgili sırtlan, dağ keçisi ve vaşak bulunur.

Gabar Dağı'nda, yıllar boyunca güvenlik güçleri ile PKK arasında sık sık ölümlü çatışmalar yaşanmıştır.

2022 yılında dağın PKK faaliyetlerinden büyük ölçüde arındırılmasından sonra, 150 milyon varil hacminde ve 12 milyar dolar değerinde olduğu belirtilen, büyük bir petrol rezervi keşfedilmiş ve bölgede TPAO tarafından sondaj kuyuları açılmıştır. 2 Mayıs 2023’te ise Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından buradaki petrol kuyusuna PKK tarafından öldürülen Şehit Öğretmen Aybüke Yalçın adı verildiği duyurulmuştur.

Kaynakça 

Şırnak ilinin dağları
Türkiye'deki Önemli Kuş Alanları