Emin Ongan

Emin Ongan (1 Eylül 1906, Edirne - 3 Şubat 1985, İstanbul), keman üstadı klasik Türk müziği bestecisi, Üsküdar Musikî Cemiyeti'ne ismi verilen eski başkanlarından.

Hayatı 
Babası Kolağası Ahmet Bey ve annesi Çaplıoğulları’ndan Zehra Hanım’dır. İlk öğrenimini Ravzâ-î Terakkî Mektebi’nde tamamladı. Ortaokulu ve liseyi Edirne'de Edirne Sultanîsi'nde okudu. Balkan Savaşı’ndan sonra ailesi Edirne'den İstanbul’a göç ederek Üsküdar’a yerleşti.

Ağabeyi Nedim Ongan'ın kemanıyla kendi kendine enstrüman çalmayı öğrendi. 1925 yılında Anadolu Spor Kulübü’nde Mildanzâde Niyazi Bey'in talebesi olan Tamburi Süreyya Bey'in yönettiği musiki topluluğuna iştirak etti. Bu toplulukta sadece Darülfünun öğrencileri bulunuyordu.

Emin Ongan, ailesinin İstanbul Üsküdar’a yerleşmesi sonucu 1927 yılında o zamanki Dar-ül Feyz-I Musiki Cemiyeti olan Üsküdar Musiki Cemiyeti’ne girdi. İlk musiki derslerini, özellikle Batı Müziği nazariyatı bilgisini Mızıkalı Celâl Bey’den aldı. Bestekâr Ziya Bey’den makam, usul ve repertuvar öğrendi. Arap Cemal ve Edip Nazım Bey ile çalıştı. Bir röportajda eğitim sürecinden bahsederken "Bana en çok yardımı dokunanlardan biri de Kanuni Atâ Bey'di." demiştir.

Ongan, 1926'da ilk bestesini yaptı. 1927'den itibaren sahnede keman çalmaya başladı. 1936'da TEKEL İdaresi'ne memur olarak girince sahne çalışmalarını bıraktı, müziği bir süre sadece cemiyette sürdürdü. 1936'da cemiyetin yöneticiliğini üstlendi, ölümüne kadar bu görevi yürüttü.

1945’te İstanbul Belediye Konservatuvarı İcrâ Heyeti'nde koro yöneticiliği ve keman sanatkârı olarak çalışmaya başladı. İstanbul Radyosu'nda uzun yıllar görev yaptı. Son olarak İstanbul Teknik Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda öğretim üyesi olarak çalıştı.

1 Eylül 1951 tarihinde saz sanatkârı olarak İstanbul Radyosu’nda kadroya giren Emin Ongan’ın hayatının büyük kısmı bugün onun ismini almış olan Üsküdar Musiki Cemiyeti'nde geçmiş; 50 yılını verdiği cemiyet onun çalışmalarıyla  onun en büyük eseri olmuştur. Yetiştirdiği öğrenciler arasında Cüneyd Kosal, Hüsnü Anıl, Arif Sami Toker, Ekrem Erdoğru, Vecdi Seyhun, Niyazi Sayın gibi önemli isimler bulunuyor.

1956'da TEKEL Müdürlüğü'ndeki kısım şefi görevinden emekli oldu. Ut, kanun, viyolonsel de çalan Ongan, 59 yılda şarkı, saz semaisi ve diğer formlarda 80'e yakın eser besteledi. 1985'te vefat eden bestekâr Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

Üsküdar Musiki Cemiyeti'nin ismi 19 Ekim 1987'de yapılan genel kurulda Emin Ongan Üsküdar Musiki Cemiyeti olarak değiştirildi.

Popüler eserleri 
 Sen Benim Gönlümde Açan Son Güldün
 Bahar Meltemidir Başımda Esen
 Hasretinle Yanan Kalbime Yetmez Gibi Derdim
 Titrer Yüreğim İsmini Ansam Kederimden
 Saz Semaileri (Acem Aşiran, Sûz-i Dil, Şehnaz Buselik makamlarında)

Kaynakça

Dış bağlantılar
 Üsküdarlı Meşhurlar Ansiklopedisi: Emin Ongan (ss. 299)
 Emin Ongan'ın 50 eseri, Proje TSM 
 Emin Ongan besteleri arşivi 

1906 doğumlular
1985 yılında ölenler
20. yüzyıl Türk bestecileri
Klasik Türk müziği bestecileri
Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler