Üçüncü cinsiyet

Üçüncü cinsiyet veya üçüncü cins, bireylerin hem kendileri hem de toplum tarafından ne erkek ne de kadın olarak kategorize edildiği bir kavram. Ayrıca, üç veya daha fazla cinsiyeti tanıyan toplumlardaki bir toplumsal kategoriyi ifade eder. Üçüncü terimi genellikle "diğer"i kastediyor olarak anlaşılır; bazı antropologlar ve sosyologlar açıklanan dördüncü, beşinci, ve "bazı" cinsiyetleri ifade ederler.

Biyoloji, bir insanın  kromozomal ve anatomik biyolojik cinsiyetinin dişi, eril veya belirsizlik derecesi oluşturan ve erdişi olarak bilinen, cinsel iki biçimlilikteki nadir çeşitliliklerden biri olup olmadığını belirler. Ancak bir erkek, bir kadın veya bir diğer olarak kişinin kendisi veya toplum tarafından tanımlanan kimlik, genellikle bireyin içinde yaşadığı belli bir kültürdeki cinsiyet kimliği ve cinsiyet rolü tarafından da belirlenir. Her kültür cinsiyet rollerini katı bir biçimde tanımlamış değildir.

Farklı kültürlerde, üçüncü veya dördüncü bir cinsiyet çok farklı şeyleri temsil edebilir. Yerli Māhū Hawaii, bir ara devlet arasında erkek ve kadın, ya da bir "kişi" belirsiz "cinsiyet". Güneybatı ABD'deki geleneksel Dineh dört cinsiyet olduğunu kabul eder: kadınsı kadın, erkeksi kadın, kadınsı erkek, erkeksi erkek. Ayrıca üçüncü cinsiyet terimi, yasal kimlik kazanan Güney Asya'daki hicralar,  Polinezya'daki fa'afafine ve Balkanlar'daki yeminli bakireleri ifade etmek için de kullanılır.

Cins ve cinsiyet 
1970'li yılların başından bu yana, antropologlar bazı kültürlerde iki cinsiyetli bir çerçeve kullanarak yeterince açıklanamayan cinsiyet kategorileri olduğunu ifade etmiştir. Aynı zamanda, feministler de biyolojik cinsiyet ile (toplumsal/psikolojik) cinsiyet arasındaki ayrımı çizmeye başladı. Çağdaş cinsiyet kuramcıları genellikle iki cinsiyetli bir sistemin ne doğuştan ne de evrensel olduğunu iddia ederler. Yalnızca iki toplumsal normu tanıyan bir cinsiyet sistemi "heteronormatif" olarak tanımlanmıştır.

Asya Pasifik 
 Mikronezya: Chamorro dilinde Palao'ana, Guam dahil Kuzey Marianas Adaları.
 Polinezya: Fa'afafine (Samoaca), fakaleiti (Tonganca), mahu wahine (Hawaii), mahu vahine (Tahiti), whakawahine (Yeni Zelanda Māori) ve akava'ine (Cook Adaları Māori).
 Endonezya: Waria, modern Endonezya'da bulunan geleneksel bir üçüncü cinsiyet rolü. Ayrıca, Grand Park kültür Sulawesi olmuştur anlatıldığı gibi olan üç cinsiyet (erkek, kadın ve interseks) yanı sıra beş cinsiyette farklı sosyal roller.
 Japonya, X-cinsiyet bir üçüncü cinsiyet olarak  bilinir Xジェンダー. X-cinsiyeti bir cinsel kimlik için insanlar kim değil açıkça erkek ya da kadın.
 İçinde Filipinler, bir dizi yerel seks/cinsel kimlikleri yaygın olarak anılacaktır bir 'üçüncü seks' popüler söylem gibi bazı akademik çalışmalar. Yerel şartlar için bu kimlikler (hangi kabul aşağılayıcı bazı) vardır baklâ ve binabae (Tagalog), bayot (Ural), agı (Ilonggo), bantut (Tausug), badíng – hangi ifade etmek için 'gay' erkekler ya da trans kadınlar. Cinsiyet değişken kadın olabilir " diyor ancak- ya da tomboy.

Avrupa 
 Balkanlar: Yeminli bakireler, erkekler gibi giyinen ve çalışan ve yalnızca erkeklere özgü yerlerde yaşayan, ancak evlenmeyen dişiler.
 18. yüzyılda İngiltere: Molly'ler
 19. yüzyılda İngiltere: Uranian
 Femminiello, Napoliten kültüründe

Orta Doğu 
 Umman: Xanith veya khanith.

Tarihi

Akdeniz kültürü 

Platon'un Sempozyum'unda, M.Ö. yaklaşık 4. yüzyılda yazılan, Aristophanes üç özgün cinsi (kadın, erkek ve erselik) içeren bir yaratılış efsanesiyle ilgilidir. Zeus tarafından ikiye bölünür ve yeniden birleşmek için kayıp diğer yarısının peşinde koşan dört farklı çağdaş cinsiyet türü oluşur; bu hesapta, modern karşıcinsel erkek ve kadının kökeni orijinal erselik (androjen) cinsiyettir. Hermafroditos efsanesi iki karşıcinsel aşığın birleşerek başlangıçta var olan erselik cinsiyete dönüşümünü içerir.

Dünya üzerindeki diğer yaratılış efsaneleri, kuzey Tayland'dakiler gibi, üç orijinal cinse olan bir inancı paylaşır.

İsrail 
Eski İsrail'de şunlar bulunmaktadır:
 Zachar: eril
 Nekeva: dişi
 Androgynos: hem eril hem de dişi cinsel organları (sonsuz yasal cinsiyet şüphesi)
 Tumtum: cilt tarafından gizlenen cinsel organ (cilt kaldırılmadığı sürece bilinmeyen cinsiyet)
 Aylonit: Kısır dişi. Dişi cinsel organları, kısır.
 Saris: hadım ya da doğal olarak kısır eril (genellikle "hadım" olarak çevrilir)

Amerika

Orta Amerika 
Tarihçi Matthew Looper'a göre, antik Maya uygarlığı bir üçüncü cinsiyeti tanımış olabilir. Looper, Maya mitolojisindeki erselik Mısır Tanrısı ve erkeksi Ay Tanrıçası'na ve hükümdarların bu tanrıları somutlaştırdığı ve kimlikleştirdiği ikonografi ve yazıtlara işaret etmektedir. Bu üçüncü cinsiyetin şifacılar veya su bulucular gibi özel rolleri olan iki ruhlu bireyleri de kapsayabileceğini önermektedir.

Ayrıca bakınız 
 İnterseks
 İki Ruh

Kaynakça

Cinsiyet araştırmaları
Üçüncü cinsiyet