Diablada

Diablada veya Danza de los Diablos ("Şeytanların Dansı"), dansçılar giydiği şeytan maskesi ve kostümlerinin karakterize ettiği Güney Amerika dansı. İspanya'dan getirilen dinî içerikli tiyatro oyunlarıyla Ant Dağları'ndaki yerlilerin Uru tanrısı Tiw onuruna yaptığı Llama llama ve Aymara madencilerin mağaralarda yaşayan şeytansı ruh Anchanchu hakkında yaptıkları rit gibi dinî dansların birleşmesiyle oluşmuştur. Özellikle 17. yüzyılda İspanyol otoritelerinin geleneksel dinî dansları yasaklamasıyla bu tür danslar Hristiyan ritüeli kisvesi altında devam ettirilmiştir.

Diablada'nın kökeni Bolivya'nın Oruro şehridir. Peru'da Puno, Şili'de La Tirana'da da bilinir. Yerli kültürünün simgesi olarak kullanılır.

Diablada'nın her biri yedişer hareketten oluşan üç farklı koreografisi vardır:

Birinci koreografi
 Selamlaşma: Dansçılar bir araya gelir, Meryem Ana'ya selam verilir. Şeytan, Lucifer ve China Supay'ın dahil olduğu kötü karakterler bir tarafa, melek Mikâil diğer tarafa, kondor ortaya geçer. Sıraya girdikten sonra iki taraftaki şeytanları selamlarlar.
 Hareketler: Tek ayak üstünde veya ayak değişerek sıçrayan şeytanlar dört kişilik gruplar hâlinde birbirleriyle selamlaşır.
 Geçişler: Grup veya tek dansçı olarak S şeklinde geçişler yapılır.
 Kıvrılma: Birbiri ardına iki sütun merkeze doğru spiral şeklinde hareket eder. Şeytan ve Lucifer diğer şeytanların omuzlarına çıkıp hikâyelerini anlatır.
 Yıldız: Diğer şeytanların meleğe isyanını temsil eder. Ortaya çıkarılan figür ters bir pentagramdır, "Şeytan'ın İmzası" olarak bilinir. Sonra çan çalar ve melek giriş yapar.
 Yıldızın dağıtılması: Melek "Şeytani ruhlar, buralardan çıkın!" diye bağırır bağırmaz yıldız dağılır. Melek konuşma yapar, yedi ölümcül günahı temsil eden şeytanlar günahlarını meleğe itiraf eder. Melek bunun üzerine "Kendini beğenmişliğe karşı" diye bağırır, şeytanlar "Alçak gönüllülük!" diye cevap verir. Günahlarından pişmanlık duyan şeytanlar başlarını eğerek sıralarına geçerler. Günahların her birinin üstesinden gelindiğinde tüm şeytanlar meleğin hakimiyetine geçer ve zafer veya neşe dansı icra edilir.
 Takımlar: Sırasıyla dört, üç, iki kişilik gruplar ve tek dansçılar sıçrayarak meleğin önünden geçer.

Kaynakça 

Tören dansları
Bolivya dansları
Peru dansları
Şili dansları