Türkiye Varlık Fonu

Türkiye Varlık Fonu (TVF) (İngilizce: Türkiye Wealth Fund - TWF), Türkiye merkezli bir varlık yönetim şirketidir. 26 Ağustos 2016 tarihinde Başbakanlığa bağlı bazı şirketleri yönetmek amacıyla 6741 sayılı Kanunla kurulmuştur. Şirketin kuruluş amacı 65. Türkiye Hükûmeti tarafından, "sermaye piyasalarında araç çeşitliliği ve derinliğine katkı sağlamak, yurt içinde kamuya ait olan varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak temin etmek, stratejik, büyük ölçekli yatırımlara iştirak etmek için Türkiye Varlık Fonu ve bu fona bağlı alt fonları kurmak ve yönetmek" olarak açıklandı. 10 Temmuz 2018 tarihinde 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığı'na bağlandı.

Şubat 2017'de hükûmetin, Temmuz 2016'dan beri süren olağanüstü hâl ile birlikte ilan etme yetkisine sahip olduğu kanun hükmünde kararname ile Halkbank, Türk Hava Yolları, Borsa İstanbul ve Ziraat Bankası dahil olmak üzere çeşitli büyük bütçeli kamu kuruluşları ve hazine arazileri bu fona devredildi. Bu kuruluşların Sayıştay denetimine tabi olmayan Varlık Fonu'na devredilmesi medyada yankı bularak beraberinde geniş çaplı eleştirileri getirdi.

Denetim 

Türkiye Varlık Fonu ve Türkiye Varlık Fonu bünyesinde kurulacak alt fonların bağımsız denetimden geçmiş yıllık mali tabloları ile faaliyetleri, Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilecek sermaye piyasaları, finans, ekonomi, maliye, bankacılık, kalkınma alanlarında uzman en az üç merkezi denetim elemanı tarafından bağımsız denetim standartları çerçevesinde denetlenir. Denetim sonucunda hazırlanacak rapor her yıl ağustos ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanına sunulur.

Şirket, Şirket tarafından kurulacak diğer şirketler, Türkiye Varlık Fonu ve Türkiye Varlık Fonu bünyesinde kurulacak alt fonların bir önceki yıla ait mali tabloları ile faaliyetleri, her yıl ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından, birinci ve ikinci fıkralar kapsamında hazırlanan ve Cumhurbaşkanlığı tarafından gönderilen denetim raporları üzerinden görüşülerek denetlenir.

Eleştiriler 
Ana muhalefetteki Cumhuriyet Halk Partisi'nden milletvekili Faik Öztrak, fonun Türkiye'nin selefi Osmanlı İmparatorluğu'nun büyük ölçüde ekonomik sonunu getiren Düyûn-ı Umûmiye'ye benzeterek "Evde dededen kalma son gümüşler de hükûmetin bütçe disiplini ve Sayıştay denetimi dışında tutularak ve Hazine ilkesine açıkça aykırı olarak kurulan, Hazine-i Hassa'ya yani özel Hazine'ye, diğer adıyla Varlık Fonu'na devredildi. 2001 krizinden sonra en kritik noktalardan birisi de Hazine birliğini sağlamaktı, çünkü krizin nedenlerinden bir tanesi Hazine'nin dışında birçok fonun borçlanma ve harcamayı aşma yetkisine sahip olmasıydı. Yeniden Hazine birliği ihlal edilerek, hem de diğerlerine oranla çok büyük bir fon getiriliyor." yorumunu yaptı.

Yönetim

İştirakler

Gayrimenkul 
 İstanbul Finans Merkezi (%100)
 TVF portföyünde, Türkiye genelinde 46 adet gayrimenkul bulunmaktadır.

Lisanslar 
Nakit Karşılığı Şans Oyunları Lisansı - Millî Piyango (6 Ocak 2017'den itibaren 49 yıllığına)
At Yarışı Düzenleme ve Bahis Kabul Etme Lisansı - Türkiye Jokey Kulübü (1 Ocak 2018'den itibaren 49 yıllığına)

Kaynakça

Dış bağlantılar 
BBC Türkçe'de "Türkiye neden şirketlerini Varlık Fonu'na devretti?"  makalesi

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı
Ulusal varlık fonları
Türkiye merkezli şirketler
Cumhurbaşkanlığı başkanlıkları