Şuşa Katliamı

Şuşa pogromu veya Şuşa katliamı ( - Shusha charder), Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nde yer alan Şuşa şehrindeki Ermeni ayaklanmasının bastırılmasının ardından  Azeri asker ve siviller tarafından şehirdeki Ermeni nüfusunun topluca öldürülmesini ve Ermeni mahallelerinin yıkımını içeren olaylardır.

Katliam, 22-26 Mart 1920 tarihlerinde Ermenistan ve Azerbaycan tarafından bölgenin kime ait olduğu hususunda yaşanan çatışmalar sonucunda gerçekleşti. Bu, Şuşa’nın Ermeni mahallelerinin tamamen tahrip olmasına ve kasabanın Ermeni nüfusunun ortadan kaldırılmasına neden oldu. Olaylardan sonra şehirde etnik açıdan Azeriler baskın grup haline geldi.

Katliam 

Richard Hovannisian olayları şu şekilde betimlemiştir:

Azeri komünist Odzhakhkuli Musayev'in açıklamasına göre ise olay:

Büyük Sovyet Ansiklopedisi'ne (Üçüncü Baskı, 1970) göre, bu olaylar kent nüfusunun 2.096'sının ölümüne sebep oldu. Olaylardan sonra şehirde sadece birkaç Ermeni ailesi kaldı.

Nadezhda Mandelştam 1920'lerde Şuşa hakkında şunları yazdı: 

21 Ocak 1936'da Moskova Kremlini'nde Azerbaycan SSC'den gelen delegasyonun kabulü sırasında Sergo Ordzhonikidze, yıkılmış Şuşa'yı ziyaretini şu şekilde hatırlamıştır: 

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti eski İçişleri Bakanı Behbud Han Cevanşir, Ermenistan Devrimci Federasyonu'nun Nemesis Operasyonu sırasında bu olaylara karıştığı için suikasta uğramıştır.

Kayıplar 
Ekim Devrimi öncesindeki 1916 yılında Kafkasya'da yürütülmüş son istatistiklere göre, Şuşa kasabası 43.869 kişiye ev sahipliği yapmaktaydı. Bunlardan 23.396'ı (%53) Ermeni iken, 19.121'i (%44) ise Tatardı (Azeri).

Kayıp sayısı tahminleri belirsiz ve değişkendir; 500 ila 20,000 - 30,000 Ermeni'nin öldürüldüğü ve Şuşa'daki birçok binanın yıkıldığına inanılmaktadır.

Kaynakça

Yayınlar 
 Armenia, Armenia: about the country and the people from the Biblical times to our days, a reference-book, V. Krivopuskov, V. Osipov, V. Alyoshkin, ed. V.V. Krivopuskov, 3. ed., Moskova, Golos-Press, 2007. P. 30-31.
  В Нагорном Карабахе осудили погромы 1920 года в Шуши 

1920'de çatışmalar
Azerbaycan'daki katliamlar
Karabağ tarihi
Ermenistan'daki katliamlar
Ermeni karşıtlığı
Pogromlar
İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar