Sisowath Monivong

Sisowath Monivong (Kmerce:ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ៍ មុនីវង្ស), (27 Aralık 1875 – 24 Nisan 1941). 1927'den, öldüğü 1941 yılına kadar Fransa himayesindeki Kamboçya'nın krallığını yapan kişi. Şair kral Ang Duong'un torunu, Norodom Sihanouk'un büyükbabası ve şimdiki kral Norodom Sihamoni'nin büyük büyükbabası. 

Kraliyet unvanı Majesteleri, alimlerin şanlı koruyucusu, denizlerin ve karaların hakimi, Kamboçya Kralı Sisowath Monivong'dur. (, Romanize: Preah Bat Samdach Preah Serei Monivarman Krom Luang Chao Chakarbangsa Sisowath Monivong Nai Preah Reacheanachak Kampuchea)

Hayatı

1875 yılında, Kral Sisowath'ın altı çocuğunun ikincisi olarak Phnom Penh'de dünyaya geldi. Annesinin adı  Neak Moneang Van idi. O sırada Kamboçya'nın başkenti Odong'da, tahtta amcası Kral Norodom bulunuyordu. Norodom, Fransa himayesindeki Kamboçya'nın kukla kralıydı. Fransa'nın 1884'te Laos ve Vietnam'ı işgalinden sonra (Siyam da mağlup edilmiş, ancak işgal edilmemişti), Kamboçya Fransa'nın kolonisi haline geldi. Bundan sonra Sisowath Monivong kraliyet ailesi ile birlikte yeni başkent Phnom Penh'e taşındı.

1904 yılında, iki amcası birden ölünce, Kamboçya veliaht prensi oldu. 1906 yılında babası ile birlikte Fransa'ya seyahate çıktı ve burada Saint-Maixent askeri okuluna kaydoldu. İki yıl sonra asteğmen olarak mezun oldu ve Fransız Yabancı Lejyonu'na katıldı. Sırasıyla Brive ve Paris'te görev yaptı. 1909'da ülkesine döndü. 1910'da teğmen, 1916'da yüzbaşı, 1922'de binbaşı oldu ve aynı yıl bu rütbeyle terhis oldu. I. Dünya Savaşı'nda, aktif biçimde gönüllü asker ve işçi toplamaya çalıştı. Sonrasında Bakanlar Kurulu Genel Sekretirliği ve Kraliyet Ailesi Konsey Başkanlığı görevlerine atandı.

Monivong'un birçok kadınla ilişkisi oldu. Bu kadınlardan, ancak Monivong'a çocuk doğuran altısına yasal statü tanındı. Bu kadınlardan biri, Kamboçya Kraliyet Balesi dansçılarından, Meak adında bir kadındı ki, 1926'da Prens Sisowath Kusarak'ı dünyaya getirdi. 1934-35'te, Meak, iki küçük kuzenini yanına aldırdı. Kuzenlerden 6 yaşlarındaki Saloth Sar isimli küçük oğlan çocuğu, daha sonra Pol Pot adıyla herkes tarafından tanınacaktı.

24 Nisan 1941 tarihinde, 65 yaşında iken hayata gözlerini kapattı. Anısını yaşatmak için bir milli parka da adı verildi.

Hükümdarlığı
1927 yılında babası ölünce, 52 yaşında iken tahta çıktı.Babası ve amcası gibi kendisi de, Fransızlar için tahtta oturan bir  bir kukladan öte bir anlam taşımıyordu. Tarihçiler de Monivong'u "Fransızlara hiç sorun çıkartmayan yönetici" olarak tanımlamışlardı. Gerçek güç her zaman Fransız sömürge yöneticilerindeydi.

Monivong'ın yönetimi esnasında, Kamboçya dışarıdan gelen komünist akımların etkisinde kaldı. Vietnamlı lider Ho Chi Minh'in 1930'da kurduğu Hindiçin Komünist Partisi, Kamboçya'da da popüler hale gelmiş ve taraftar toplamıştı. Partinin ana amacı Fransızları bölgeden kovmaktı.

Nazi Almanyası'nın 1940 yılında Fransa'yı işgalinden sonra işbaşına geçen Vichy hükûmeti, Fransa'nın işgal edilmemiş kısmında olduğu gibi, Kamboçya ve diğer sömürgelerde yönetimi ele aldı. 1930'ların sonlarında, Japonlae Vietnam'ın iç kısımlarına doğru ilerlemeye başlamışlar, 1941 yılı başlarında da Kamboçya'yı işgal etmişlerdi. Japonlar Kamboçya'daki Vichy yönetiminin, kendi hakimiyetleri altında devamına izin verdiler. Kamboçya Kralı Fransızlara, Fransızlar ise Japonlara tabi durumdaydı. Bu arada Japonların yeni müttefiği Tayland ise Batı Kamboçya'yı işgal etmişti. İşgalcilerinin baskısının iyice arttığı bir dönemde, 1941'in sonlarında, Sisowath Monivong Kampot şehrine gelerek, kendisini emekliye ayırdı ve aynı yılın sonunda Bokor'da hayata gözlerini kapadı.

Monivong'un oğlu Sisowath Monireth veliaht prensti. Buna rağmen Fransızlar, daha itaatkar olduğunu düşündükleri Sisowath Kosamak'ın 19 yaşındaki oğlu Norodom Sihanouk'u tahta çıkardılar.

Dış bağlantılar

Kaynakça

Budist hükümdarlar
Kamboçyalı siyasetçiler
1875 doğumlular
1941 yılında ölenler