Ayşe Şan

Ayşe Şan (1938, Diyarbakır - 18 Aralık 1996, İzmir), Kürt dengbêj. Eyşana Kurd, Eyşe Xan, Eyşana Elî isimleriyle de tanınır. Bir dengbej'in kızı olarak Diyarbakır'da doğdu, daha sonra sırasıyla Gaziantep, İstanbul, Almanya, Bağdat ve İzmir'de yaşadı. Türkçe ve Kürtçe şarkılar söyleyerek radyolarda çalıştı, konserler verdi ve kasetler doldurdu. Annesi dışında ailesinin tamamının müzikle ilgilenmesine karşı çıkması nedeniyle doğduğu şehre vasiyetine rağmen öldükten sonra da dönemedi. Almanya'da bir çocuğunu kaybetti, daha sonra üç çocuğu daha oldu.

Yaşamı

Ailesinin müzikle ilgilenmesine karşı çıkması ve baskı yapması nedeniyle Diyarbakır'dan Gaziantep'e gitti. Kürtçenin yasak olması nedeniyle radyoda Türkçe şarkılar söyledi. 1963'te ekonomik sıkıntılar nedeniyle İstanbul’a göç etti ve orada Kürtçe ve Türkçe konserler vermeyi sürdürdü. İlk olarak ‘Ez Xezalım’ adlı parçayla ünlendi, daha sonra Kürtçe-Türkçe ilk kasetini çıkarttı. Ancak tanınmak, üzerindeki baskıları artırdı ve Türkiye’yi terk ederek Almanya’ya gitti. Orada 18 aylık kızı Şahnaz’ı kaybetti.

Bir süre sonra üç çocuklu bir anne olarak İstanbul’a geri döndü. Bu kez, ailesinin baskılarının yanı sıra söylediği şarkılar nedeniyle de tehditler ile karşılaştı. 1979 yılında Bağdat’a gitti ve Bağdat’ın Sesi Radyosu’nda Eyşana Eli adıyla sesini duyurmaya başladı. Bağdat, Musul, Hewlêr, Duhok’ta konserler verdi.

18 Aralık 1996'da İzmir’de kanser nedeniyle öldü. Doğduğu şehre gömülmeyi vasiyet etti, ancak bu yerine getirilemedi.

Bazı şarkıları 
 Ez Xezalım
 Qederê
 Dayikê
 Lê lê bêmal
 Lorkê lorkê

Kaynakça

Dengbêjler
1938 doğumlular
1996 yılında ölenler
Kürt kadın şarkıcılar
KOM Müzik sanatçıları
20. yüzyıl kadın şarkıcıları
Diyarbakır doğumlu şarkıcılar
İzmir'de kanserden ölenler
İzmir'de defnedilenler
Türkiye Kürtleri