Bowring Antlaşması

Bowring Antlaşması, Siyam Krallığı (Tayland) ile Birleşik Krallık arasında Bangkok kentinde 18 Nisan 1855 tarihinde imzalanan ticaret antlaşması. Britanya, daha önceki girişimlerinde ulaşamadığı ticari ve siyasi hedefleri gerçekleştirmiş, Siyam'ı Batı'nın etkisine ve ticaretine açmıştır.

Antlaşma, Tay krallarının dış ticarete koyduğu birçok kısıtlamayı kaldırıp, her türlü ithalata % 3'lük gümrük vergisi getiriyordu. Britanya uyruklulara bütün Tay limanlarında ticaret yapma, Bangkok yöresinde toprak edinme ve ülke içinde serbestçe seyahat etme gibi ayrıcalıklar hakkı tanınıyordu. Ayrıca Britanya uyruklular Tay makamlarının yargı yetkisinden bağışık sayılıyordu. O dönemde olağanüstü tepki uyandıran bu ayrıcalığın kaldırılması zamanla Tay politikasının başlıca amacı oldu.

Sir John Bowring'in antlaşmanın sağlanmasında elde ettiği başarı, Doğu Hindistan Kumpanyası adına gerçekleştirdiği önceki girişimlerinin tersine, onun yalnızca Britanya'nın Hindistan ve Malezya'daki yerel ticari çıkarlarını değil, Birleşik Krallık hükûmetini temsil etmesinden kaynaklanıyordu.

Bowring Antlaşması, Siyam'ın dış ilişkilerinde yeni bir dönemi başlattı. Kral Mongkut (IV. Rama), Britanya'nın gücü artarken Asya devletlerinin geri kalması karşısında yeni politikalara yöneldi. Birçok Avrupa devletinin yanı sıra ABD ve Japonya ile imzalanan benzer antlaşmalar imzalandı. Mongkut'un politikası, bir yandan Siyam'ın hukuksal ve mali bağımsızlığını bir ölçüde ortadan kaldırdı, ancak diğer yanda Siyam öteki Güneydoğu Asya ülkeleri gibi işgal edilip sömürge haline gelmekten kurtuldu.

Kaynakça

Tayland antlaşmaları
Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı antlaşmaları‎
1855'te antlaşmalar