Türkiye'de ansiklopedi

1944-45 yıllarında tamamı akademisyen bir kadro tarafından yayınlanmış iddialı bir çalışma olmakla birlikte yarım kalmıştı. İlk Türk ansiklopedi yazarları İbni Sina ve Farabi ile Farabi'nin çağdaşı Abdullah bin Muhammed bin Ahmed bin Yusuf el-Harezmi'dir ki bunun eseri Mefatihul Ulum ayarında eser yoktur. Gazali'nin İhyai Ulumiddin'i yalnız dini ilimlere aittir. Osmanlı'da ilk ansiklopedi yazarı Taşköprülüzade Ahmet'tir (935-968). Mevzuatül Ulüm'''ü iki büyük cilttir. Birinci cilt akli ilimlere, ikincisi dini ilimlere aittir.

En meşhur ansiklopedi yazarı Katip Çelebi'dir (Hacı kalfa). Keşfuzzunun, Tuhfetül kibar fi esfarül bihar, Cihannüma, Takvimi Vakayi'', "Mizanü'l-Hakk fi İhtiyari'l-Ehakk" en önemli eserleridir. Ali Suavi, Ahmet Rifat, Şemsettin Sami, Mehmet Tâhir Münif Paşa,Mehmet Süreyya, Ali Cevad, Emrullah Efendi, Salih Zeki, Bursalı Mehmet Tahir, Mehmet İzzet, Rıza Tevfik, Zekeriya Sertel, Mahmut Kemal İnal, Eşref Edib, Celal Esat Arseven, Reşad Ekrem Koçu, Server İskit, Velit Ebüzziya, İbrahim Alaattin Gövsa, Ramazan Gökalp Arkın, Nijat Özön, Osman Nebioğlu, Çağatay Uluçay, Mustafa Nihat Özön, Yılmaz Öztuna Ömer özen, belli başlı ansiklopedistlerdir.

Türkiye'de genel ansiklopediler yanında özel dallara (sinema,müzik, tarih, coğrafya, vb.) ayrılmış ansiklopediler de basılmıştır. Bursalı İsmail Hakkı'dan sonra çağdaş ansiklopedi yazarı nesli gelir.

Genel ansiklopediler 

 Hayat Ansiklopedisi, Cumhuriyet, 10 cilt, 1932-36.
 Türk (İnönü) Ansiklopedisi, MEB, 1943, 30 cilt.
 İlk Ansiklopedi 1944-45 3 Cilt
 İslam Ansiklopedisi, MEB, 1940, 15 cilt.
 Hayat Ansiklopedisi, Hayat Yayınları, 6 cilt, 1961-63.
 Cumhuriyet Ansiklopedisi, Arkın Yayınları, 11 cilt, 1968-72.
 Meydan Larousse Büyük Lugat ve Ansiklopedi, Meydan Gazetecilik, 33 cilt, 1969.
 Resimli Yeni Lugat ve Ansiklopedi, İbrahim Alaattin Gövsa, 1947-54.
 Ansiklopedik Sözlük, Milliyet Yayınları, 3 cilt, 1967-68.
 Yeni Hayat Ansiklopedisi 6 cilt 1975
 Anabritannica, Ana Yayıncılık, 30 Cilt 1986.
 Yurt Ansiklopedisi, Anadolu Yayıncılık 10 Cilt, 1983 
 Yeni Türk Ansiklopedisi, Ötüken Yayınevi, 12 Cilt, 1985.
 Hayat Küçük Ansiklopedi, Hayat Yayınları, Tek cilt, 1980.
 Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) İslâm Ansiklopedisi, 44 cilt, 1988-2013.

Kaynakça
 Avşar, Z. & Kaya, E. E. & Omur, S. (2014). Toplumsal ve Siyasal Bir Proje: Ansiklopedi ve Ansiklopedizm . Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (22), 219-236.

Dış bağlantılar
 90'ların Başında Türk Gazeteleri Arasında Yaşanan Ansiklopedi Savaşları  - Ekşi Şeyler
 Ansiklopedilerin kültür tarihi  - İrfan Yalın, T24
Ansiklopediler
Türkiye'de bilim ve teknoloji
Matbaacılık