Türkiye'deki mağaralar listesi

Türkiye'de yaklaşık 40.000 adet mağara bulunmaktadır. Ülke topraklarının %40'ı mağara oluşumuna elverişli yapıdadır. Çoğunluğu Batı ve Orta Toroslar'da olmak üzere 1100 mağaranın incelenmesi tamamlanmıştır. Mağara oluşumları bakımından önemli bir jeolojik-jeomorfolojik nitelik olan karstlaşma (karstik alanlar) Türkiye'de Batı ve Orta Toros Dağlarında (Muğla, Antalya, Isparta, Burdur, Konya, Karaman, Mersin ve Adana) yer almaktadır. Türkiye'nin en uzun (Beyşehir Gölü batısındaki Pınarözü Mağarası, 16 km) ve en derin mağaraları (Anamur'un kuzeyinde Çukurpınar Düdeni, 1880 m) bu dağ kuşağı üzerindedir.

Türkiye'de mağara araştırmaları 
Türkiye'de mağara araştırmaları 1964 yılında kurulan Mağara Araştırma Derneği (MAD) tarafından başlatılmıştır. Daha sonra ilk üniversite kulübü olan 1973 yılında Boğaziçi Üniversitesi Mağara Araştırma Kulübü (BÜMAK) kurulmuştur. Daha sonraki süreçte 1979 yılında MTA Jeoloji Etütleri Dairesi bünyesinde kurulan Karst ve Mağara Araştırmaları Birimi, mağara araştırmalarının büyük bir bölümünü gerçekleştirmiştir.

Günümüze kadar tüm yerli ve yabancı mağaracı gruplarının inceleyerek belgelendirdiği mağara sayısı yaklaşık 800'dür.

Turizm çeşitliliği açısından Türkiye'deki mağaralar, önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. Türkiye'nin % 40’ı, mağara oluşumları aşısından önemli bir nitelik olan karstlaşmaya uygun kayalardan meydana gelmiştir. Erimeye uygun kayaların kapladığı alan ve bu alanlarda tespit edilen mağara sayısının oranına göre Türkiye’de 20.000’den fazla mağaranın bulunabileceği öngörülmektedir. Bunlardan 1500 adedi MTA ile mağaracılıkla ilgili diğer dernek, kulüp, topluluk ve kuruluşlarca incelenmiştir.

Türkiye’nin en uzun mağarası, 15 km’den fazla olan Isparta’daki Pınargözü Mağarası; en derin mağarası ise –1429 ile Mersin’deki Peynirlikönü Mağarasıdır. Türkiye’de 30’un üzerinde mağara turizme açılmış olup, bunların dışında yalnızca uygun ekipman sağlanarak rehber eşliğinde girilebilecek özel ilgi gruplarına yönelik birçok mağara bulunmaktadır.

Türkiye'deki mağaraların kısmi listesi 
Aşağıdakiler, Türkiye'deki mağaraların tam olmayan bir listesidir. Turizme açık mağaralar kalın olarak gösterilmiştir. İtalik olarak gösterilen gösteri mağaraları, uygun donanıma sahip ziyaretçiler tarafından ve rehber eşliğinde gezilebilir. Özel olarak belirtilmemiş mağaralar yalnızca profesyonel mağaracılar tarafından ziyaret edilebilir.

Kaynakça 

 
Mağara listeleri
Mağara