Faşizme ölüm, halka hürriyet

"Faşizme ölüm, halka hürriyet" (Sırp-Hırvatça: Smrt fašizmu, sloboda narodu; Смрт фашизму, слобода народу, Slovence: Smrt fašizmu, svoboda narodu, Makedonca: Смрт на фашизмот, слобода на народот, Arnavutça: Vdekje fashizmit, liri popullit), II. Dünya Savaşı kapsamındaki Yugoslavya Halk Kurtuluş Savaşı sırasında özellikle Yugoslav Partizanları olmak üzere Yugoslavya'daki tüm direniş hareketinin resmi sloganı olarak bilinen slogan. Bu slogan savaş sonrasında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nde ve dünya komünist hareketi tarihinde önemli bir yere sahip olmuştur.

Savaş ve savaş sonrası yıllarda Partizan direniş hareketi üyelerince resmî veya gayri resmî yazışmalarda veya konuşmalarda Sırp-Hırvatça orijinalinden kısaltma "SFSN" olarak son not veya tebrik sözü olarak kullanılırdı. İkili konuşmalarda bir kişi Smrt fašizmu dediğinde diğer kişi yanıt olarak Sloboda narodu diye karşılık verirdi.

Tarihi
Slogan Yugoslav partizanı Stjepan Filipović'in 22 Mayıs 1942'deki idamından hemen önce bu sözü söylemesinden sonra popüler hale gelmiştir. Filipović, idam edilmek üzere halat boynuna geçirildiğinde iki elini yumruk haline getirip Faşizme ölüm, halka hürriyet diye bağırmıştır. Filipović'in bu anı birçok yerde betimlenmiş ve heykeli yapılmıştır.

Savaş yıllarında partizan direniş hareketinin başlıca yayını olan Hırvat gazetesi Vjesnik Ağustos 1941 tarihli sayısında bu sözü manşet olarak kullanmıştır.

Yugoslavya Komünist Partisi Yugoslavyayı işgal eden Nazi Almanyası ordularına karşı seferberlik ilan etmiş, 1941 Yugoslav halkına bu sloganla hitap ederek direniş hareketleri oluşturma çağrısı yapmıştır. Partizan Yüksek Karargâh Bülteni, 16 Ağustos 1941 tarihli ilk sayısında bu sözü kullanmıştır. Slogan bu tarihten itibaren partinin resmi sloganı olmuştur.

Türkiye'de kullanımı

Slogan Türkiye'de 1970’li yıllardan itibaren Halkın Kurtuluşu, Yurtsever Devrimci Gençlik Dernekleri/Federasyonu, Türkiye Genç Komünistler Birliği (TGKB) ve Türkiye Devrimci Komünist Partisi (TDKP) tarafından çeşitli eylem ve etkinliklerde kullanılmıştır.

1996 yılından sonra da slogan Emek Partisi'nin parti sloganlarından birisi olarak kullanılmaktadır.

Slogan Türkiye'de de çeşitli eylem ve etkinliklerde kullanılmaktadır.

Ayrıca bakınız
 Bana ya özgürlük verin ya da ölüm!
 Yugoslavya Komünistler Birliği

Kaynakça

II. Dünya Savaşı'nda Yugoslavya
Antifaşizm
Yugoslavya'da siyaset
Siyasi sloganlar
Marksist terminoloji
Komünizm