Lolan aşireti

Lolan aşireti  (Lolan, Lolıj  veya Lol ), Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde yaşayan Dersim aşiretleri'nden birisi olan ve Zazaca konuşan Kürt aşireti. 

Aşiretin Irak-İran sınırında yaşayan kısmı ise çoğunlukla Soranice az bir kısmı ise Goranice (Hewramani) konuşur.
 

Pülümür, Çemişgezek, Varto, Nazımiye, Hınıs,Tercan, Aşkale, Tekman, Bayburt, Kelkit, Ardahan, Bingöl, Erzincan, Kahramanmaraş gibi geniş bir coğrafyaya yayılmıştır.

Lolan aşiretinin İran-Irak-Türkiye topraklarının kesiştiği bölgeden geldiği, bu bölgede halen Lolan ismini taşıyan birçok mezra ve kazanın bulunmasının bunu kanıtladığı öne sürülür. Aşiretin Türkmen kökenli olduğuna ilişkin iddialar da bulunmaktadır. 

1981-1908 yılları arasında Cibran aşireti ile uzun bir mücadele yürütmüşlerdir.

24 Ocak 1923'te Lozan Barış Konferansı sırasında Lord Curzon'a Kürtler adına bir mektup gönderilmiş ve mektubu Umûm Kürt Amele ve Esnâf Cem'iyyeti Re'isi Salih Kahyâ nâmına Erzurumlu İsa-zâde Ahmet ve
İstanbul'da Umûm Kürtler nâmına Lolan Aşîreti Re'isi ve sâbık Kürt Gençler Cem'iyeti Re'isi (Düzer)-zâde Dersimli Mehmet Sabri imzalamıştır.

1925'te Şeyh Said İsyanı sırasında önemli bir kısmı Şeyh Said'e karşı durdular. 
 
1938 Dersim Katliamı'nda dönemin hükümeti tarafından köyleri yakıldı, aralarında ileri gelenler olmak üzere mensupları katledildi.

1959 Mayıs'ında Toprak Reformu uygulamalarına karşı ayaklandılar.

Seyahatname'de Lolan Aşireti
Evliya Çelebi Seyahatname'sinde, o dönemde Bingöl'de bulunan Zazaca ve Kurmançça konuşan aşiretleri Ekrad (Kürt) olarak adlandırmıştır ve Lolo (Lolan) aşiretini de bunların arasında anmıştır.

"Ahali-yi Bingöli beyan eder: Evvela Ekrad-ı Zaza ve Lolo ve İzolî ve Yezîdî ve Haltî ve Çekvanî ve Şîqaqî ve Kîkî ve Pîsyanî ve Mudkî..."

"Bu şehre Palu kalasından sekiz saadde gelirken Nehr-i Murad üzre Çabakçur cisr-i aziminden ubur ederken Bingöl yaylasına çıkan aşiret-i Halti ve aşiret-i Çekvanî ve aşiret-i Yezîdî ve aşiret-i Zaza ve Zebarî ve Lolo ve aşiret-i Îzolî ve Şiqaqî ve Kiki aşiretleri ki cümle iki yüz bin âdem-i Ekrad ve on kere yüz bin gûsfendi devabat olup bu cisr üzre Çapakçur beginin âdemleri kuş uçurmayıp öşür alırlar..."

Lolan ve Lolıj Adlandırması
Zazaki ; Lolan  (Türkçesi Lollar Manasında)Zazaki ; Lolıj (Türkçesi Lol'lu manasında)

Kaynakça