Ticaret Bakanlığı (Türkiye)

Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan, ticaret işlerinden sorumlu bakanlık.

Tarihçe 
Bakanlık, 6 Mart 1924 tarihinde Ticaret Bakanlığı adıyla kuruldu. 21 Ocak 1928 tarihinde lağvedilerek yetkileri Ekonomi Bakanlığına verildi. 3 Nisan 1939 tarihinde Ticaret Bakanlığı yeniden kuruldu. 16 Ocak 1949 tarihinde Ekonomi Bakanlığı ile birleştirilerek Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı kuruldu. 30 Mayıs 1960 tarihinde bakanlık yeniden Ticaret Bakanlığı adını aldı. 13 Aralık 1983 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile birleştirilerek Sanayi ve Ticaret Bakanlığı adını aldı. 

29 Haziran 2011 tarihinde önceki hükûmetlerde bulunan Gümrükten Sorumlu Devlet Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarlığı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığının iç ticaret ile ilgili 4 genel müdürlüğün (İç Ticaret Genel Müdürlüğü, Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü, Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü ve Esnaf ve Sanatkarlar Genel Müdürlüğü) birleştirilmesi sonucu Gümrük ve Ticaret Bakanlığı adını aldı. 

2018 yılında yapılan Anayasa değişikliği sonucunda, Ekonomi Bakanlığı dış ticaret birimleriyle birleştirilerek yeniden yapılandırıldı. Ekonomi Bakanlığının Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının birimleri arasında yer aldı. 

Anayasada yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hakkındaki 703 sayılı KHK ile bakanlığın adı Ticaret Bakanlığı olarak değiştirildi.

Görevleri 

Ticaret Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
 İç ve dış ticaret hizmetlerine ilişkin ana hedef ve politikaların belirlenmesine yardımcı olmak ve belirlenen dış ticaret politikasını geliştirmek amacıyla çalışmalar yapmak ve gerekli koordinasyonu sağlamak.
 Ekonomik faaliyetlerin dış ticarete dönük yapılandırılması için gerekli tedbirleri almak, uygulamak ve bu tedbirlerin ilgili kamu ve özel kurum ve kuruluşlarca uygulanmasının ve koordinasyonunun sağlanması konusunda çalışmalar yürütmek.
 İç ve dış ticaretin ülke ekonomisi yararına yapılması amacıyla ürün ve yurt dışı müteahhitlik dâhil ulusal ve uluslararası hizmet ticaretine ilişkin gerekli her türlü tedbiri almak.
 Kamu kurum ve kuruluşlarına çeşitli mevzuatla verilmiş yetki ve görevlerin kullanımında iç ve dış ticarete dair politikaların uygulanmasına ilişkin esasları düzenlemek ve koordine etmek.
 Gümrük politikasının hazırlanmasına yardımcı olmak ve uygulamak; gümrük hizmetlerinin süratli, etkili, verimli, belirlenmiş standartlara uygun şekilde yürütülmesini sağlamak ve denetlemek.
 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, gümrük işlemleriyle ilgili diğer mevzuat ve uluslararası sözleşmelerin uygulanmasını sağlamak; gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma ilişkin iş ve işlemleri yürütmek; gümrük kontrolüne tabi kişi, eşya ve araçların muayene ve kontrolünü yapmak.
 Gümrük tarifesini hazırlamak; gümrük vergileri ile gümrük idarelerince tahsil edilmesi gereken vergi, fon ve diğer malî yüklerin tahakkuk, tahsil, takip ve kontrolünü yapmak; ertelenmiş kontrol ve sonradan kontrol hizmetlerini yürütmek; ihtilaflı durumlarda uzlaşmaya ilişkin işlemleri düzenlemek ve yürütmek; gümrük işleriyle ilgili istatistikî bilgileri üretmek, toplamak, değerlendirmek ve açıklamak.
 Geçici depolama yerleri, antrepolar, ambarlar, lojistik merkezleri, tasfiyelik eşya depoları, mağazalar ve satış reyonları açılması ve işletilmesine izin vermek, işletmek, işlettirmek ve denetlemek; gümrük mevzuatına göre tasfiyelik hale gelen eşyanın tasfiye işlemlerini yürütmek.
Gümrüklü yer ve sahalarda münhasıran, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak suretiyle kaçakçılığı önlemek, izlemek ve soruşturmak.
 Kara ve demiryolu kapıları ile gümrük teşkilatı bulunan hava ve deniz limanlarında, serbest bölgeler, antrepolar ile gümrüklü yer ve sahalarda ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde gümrük muhafaza görevlerini yerine getirmek.
 Gümrüklü yer ve sahalarda koordinasyonu sağlamak ve kamu düzeninin bozulmasını önleyecek tedbirleri almak.
 Bakanlık hizmetlerine ilişkin olarak uluslararası kuruluşların ve Avrupa Birliğinin çalışmalarını takip etmek, Avrupa Birliğine uyum çalışmalarını yürütmek ve bu konularda görüş oluşturmak.
 Bakanlığın sorumluluğunda bulunan tüketici ürünlerinin piyasa gözetimi ve denetimini yapmak veya yaptırmak.
 Ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret ve sanayi odaları, deniz ticaret odaları, ticaret borsaları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarına ait hizmetleri, ilgili diğer bakanlıklarla işbirliği suretiyle yürütmek, Türkiye İhracatçılar Meclisi ve İhracatçı Birliklerine ilişkin çalışmaları yürütmek.
 Evrensel kabul görmüş tüketici haklarının sağlanması ve korunmasına yönelik hukukî ve idarî tedbirleri almak, tüketicinin korunmasını sağlayıcı inceleme ve düzenlemeler yapmak.
 Esnaf ve sanatkârlar ile kooperatifçiliğe ilişkin politika, ilke ve hedeflerin ilgili kuruluşlarla işbirliği yapılarak belirlenmesi ve stratejiler geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yapmak.
 Şirketler, kooperatifler ve ticaret sicili memurlukları ile esnaf ve sanatkâr sicil kayıtlarıyla ilgili hizmetleri yürütmek ve bunları denetlemek.
 Bakanlığın görev alanına giren konularda laboratuvarlar kurmak ve çalışmalarını yürütmek.
 Gümrük müşaviri ve yardımcılarıyla yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak ve denetlemek.
 Dünya ticaretinden alınan payın artırılmasını ve sürdürülebilir ihracat artışını sağlamak üzere ihracatın pazar ve ürün çeşitliliğini genişletmeye yönelik gerekli tedbirleri almak ve buna yönelik destek yöntemlerini geliştirmek ve uygulamak.
 İthalatın ülke ekonomisinin yararına gerçekleştirilmesi ve yerli sanayinin korunması ile ilgili gerekli tedbirleri almak ve ticaret politikası savunma araçlarını uygulamak.
 Diğer kurum ve kuruluşların iç ve dış ticaret politikasını etkileyen faaliyet, temas ve düzenlemelerinin, genel ticaret politikasına uygunluğunu sağlamak, ilgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliği hâlinde söz konusu faaliyet, temas ve düzenlemelerin koordinasyonunu ve yürütülmesini temin etmek.
 Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlarla olan ikili, bölgesel ve çok taraflı ticarî ve ekonomik ilişkilerini düzenlemek, yürütmek ve bu konularda ilgili mevzuatı çerçevesinde anlaşmalar yapmak, uluslararası kuruluşların Bakanlığın yetki ve görev alanına giren konulardaki çalışmalarını takip etmek ve bu konularda görüş oluşturmak.
 Ülke kalkınmasında yabancı sermayeden beklenen katkıları sağlamak ve yönlendirmek amacıyla gerekli tedbirleri almak.
 Dış ticarete konu ürünlerin güvenli, mevzuata ve standartlara uygun olmasını sağlamak, bu amaçla ithalatta ve ihracatta denetim yapmak ve yaptırmak, ticarette teknik engellerin önlenmesine ilişkin çalışmalar yürütmek.
 Kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak.

Bağlı birimler 
Ticaret Bakanlığına bağlı birimler şunlardır:

Merkez teşkilatı 

 Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
 Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü
 Destek Hizmetleri, Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye Genel Müdürlüğü
 Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü
 Gümrükler Genel Müdürlüğü
 Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü
 Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü
 İç Denetim Birimi Başkanlığı
 İç Ticaret Genel Müdürlüğü
 İhracat Genel Müdürlüğü
 İthalat Genel Müdürlüğü
 Özel Kalem Müdürlüğü
 Personel Genel Müdürlüğü
 Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
 Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü
 Strateji Geliştirme Başkanlığı
 Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü
 Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü
 Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü
 Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürlüğü
 Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü

Yurt dışı teşkilatı 
 Uluslararası Kuruluşlar Nezdinde Daimi Temsilcilikler
 Ticaret Müşavirlikleri ve Ateşelikler

Taşra teşkilatı 
 Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri
 Ticaret İl Müdürlükleri
 Serbest Bölge Müdürlükleri

İlgili kuruluşlar 
 Helal Akreditasyon Kurumu
 Türk EXIMBANK
 Rekabet Kurumu

Ticaret bakanları

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 
 
 
 
 

 
 
1924'te Türkiye'de kurulan oluşumlar
Gümrük kurumları
Ticaret bakanlıkları