Hallaç Mahmut Cami

Hallaç Mahmut Cami veya Hallaç Mahmut Mescidi; Ankara'nın Ulus semtinde bulunan bir camidir. Tek kubbeli ve minaresiz bir şekilde inşa edilmiş olan bu Osmanlı İmparatorluğu yapısı, başlarda mescid olarak tasarlanmış ve kullanılmıştır. Yakın bir zamanda geçirdiği onarımdan sonra içine ahşap minber eklenmesiyle birlikte artık cami halini almıştır.

Tarihçe 
Yapının doğusunda bulunan giriş kapısında iki adet kitabe yer alsa da; caminin adını nereden aldığı ve ne zaman yaptırıldığı konusunda kesin bilgiler bulunmamaktadır. Arapça yazılı orijinal taş kitabeye göre; 1545-1546 yılları arasında "Ali oğlu Abdullah" isimli biri tarafından yaptırılmıştır. Buna rağmen bazı kaynaklarda 1400'lü yılların sonunda inşa edildiğine dair iddialar bulunmaktadır. Ayrıca 1530 yılına tarihlenen bir kitapta, Ankara'daki mescidler arasında adının geçmesi de bu savları doğrulamaktadır. 1905 yılında Hacı Hakkı Efendi tarafından onarılmış ve doğrudan yapının duvarına siyah boyayla başka bir kitabe daha yazılmıştır. Cami, 1950'li yıllarda bir kez daha bakımdan geçmiştir.

Mimari 
Osmanlı dönemi tek kubbeli camilerin tipik bir örneği olan Hallaç Mahmut Cami'nin minaresi yoktur. Sekizgen bir plan üzerine yerleştirilmiş büyük, kurşun kaplı bir kubbeden oluşur. Yan cephelerde ikişer tane dikdörtgen, kıble duvarında ikişer tuğla kemerli ve giriş kapısının yanında yine iki küçük pencere bulunmaktadır. Giriş kapısı mermer bir kemer şeklindedir.

Mihrabın etrafında bir adet kelime-i tevhid yazısı ve tezyinli iki kuşak bulunmaktadır. Kubbe göbeği ise kalem işi nakışlar ve hat yazılarıyla bezelidir. Mihrabın bulunduğu duvarın yüzeyi beşi büyük, on iki çini parçasıyla kaplı durumdadır.

Cami; şehrin merkezinde bulunmasından mütevellit, özellikle ibadet vakitlerinde talebi karşılayamadığı gerekçesiyle çeşitli dönemlerde genişletme çalışmaları geçirmiş ve bu yüzden orijinal planı bozulmuştur. Zaman içerisinde etrafına binalar inşa edildiği için de bugün sadece bir cephesi gözükür durumdadır.

Ayrıca bakınız 
 Ankara'daki camiler listesi

Kaynakça 

Ankara'daki Osmanlı camileri
Hacı Bayram, Altındağ
1540'larda tamamlanan camiler
16. yüzyılda Ankara
Altındağ'daki yapılar‎