Marino Ghetaldi

Marino Ghetaldi (; ; 2 Ekim 1568, Dubrovnik - 11 Nisan 1626, Dubrovnik), Ragusalı matematikçi ve fizikçidir. İtalya, İngiltere ve Belçika'da okuyan Ghetaldi; optik ve matematik konularında çalışmalar yapmıştır. François Viète'nin birkaç öğrencisinden biriydi.

Biyografi 

Ghetaldi soylu bir ailede doğdu. Ailenin altı çocuğudan biriydi. Cebirin geometriye uygulanması üzerine Promotus Archimedus (1603), De resolutione et ve Compositione matica (1630) eserleri başta olmak üzere 7 kitap yazdı. Geometrik optik alanındaki araştırmalarıyla tanındı.  1607 yılında 42 geometrik problemin, Variorum problematum colletio’nun çözümlerini içeren bir broşür hazırladı. Bu eser Geometrinin cebirselleşmesinin temellerini attı. Geometriye katkıları, İngiltere'de Halley kuyruklu yıldızı olarak bilinen yıldızın yörüngesini hesaplayan Hollandalı fizikçi Christiaan Huygens ve Edmond Halley tarafından kaynak olarak gösterildi.

Ghetaldi parabolik aynayı tasarladı. Bu ayna günümüzde Londra'daki Ulusal Denizcilik Müzesi'nde sergilenmektedir. Ayrıca konik lens yapımında öncü oldu. Padova’da geçirdiği süre boyunca düzenli olarak yazıştığı Galileo Galilei ile tanıştı  Fransız matematikçi François Viète'nin iyi bir arkadaşıydı. Avrupa'daki en prestijli üniversitelerinden biri olan Belçika'daki Leuven'de matematik profesörü olarak görev yaptı.

Bir dönem siyasetle de uğraştı. Ragusa Cumhuriyeti'nin siyasi organları olan Büyük ve Küçük Konseyler üyesiydi. 1606'da Konstantinopolis'teki Ragusa Cumhuriyeti'nin elçisi olarak görev aldı. Marija Sorkočević ile evlendi. Çiftin Anica, Franica ve Marija adında üç kızı vardı.

Çalışmaları

Mirası
Dubrovnik'teki iki önemli yer Getaldić'in adıyla ilişkilendirilir: Marino'nun lakabından adını alan Bete Mağarası, aynaları tutuşturarak deneyler yaptığı yer; ve 1604 yılında Dubrovnik Cumhuriyeti yetkilileri tarafından inşa edilmesi için görevlendirildiği Ston tahkimat sistemindeki önemli bir stratejik kule olan Pozvizd.

Ayrıca bakınız
 Gealdić'in Evi
 Önemli Ragusalıların listesi

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar

Bibliyografi 
 A. Favaro, "Marino Ghetaldi," Amici e corrisponsdenti di Galileo, 3 vols. (Firenze, 1983), 2, 911-34.
 H. Wieleitner, "Marino Ghetaldi und die Anfänge der Koordinatengeometrie," Bibliotheca mathematica, 3rd ser., 13, pp. 242–247.
 G. Barbieri, "Marino Ghetaldi," in Pietro F. Martecchini, Galleria di Ragusei illustri, (Ragusa, 1840).

Dış bağlantılar 

 
 
 

1568 doğumlular
Dubrovnik doğumlular
1626 yılında ölenler
Dubrovnik'te ölenler
Hırvat fizikçiler
Hırvat matematikçiler
Ragusalı diplomatlar
16. yüzyıl matematikçileri
17. yüzyıl matematikçileri