Arajs Kommando

Arajs Kommando (aynı zamanda: Sonderkommando Arajs), SS-Sturmbannführer Viktors Arājs önderliğinde, Nazi Sicherheitsdienst'e (SD) bağlı bir Letonya Yardım Polisi'nin işbirlikçi birimi (Almanca: Lettische Hilfspolizei) idi. Soykırım sırasında ünlü bir ölüm birimiydi.

Formasyon
SS-Brigadeführer Franz Walter Stahlecker tarafından 1 Temmuz 1941'de kuruldu. Stahlecker, Arājs'e, resmi bir isim olan Letonya Yardımcı Güvenlik Polisi veya Arajs Kommando'yu kuran bir komando kurması talimatını verdi. Grup öğrenciler ve sağcı kanat yönelimi eski görevlilerinden oluşuyordu. Arajs Kommando üyelerinin tamamı gönüllüydü ve herhangi bir zamanda özgürce ayrılabilirlerdi. Ertesi gün 2 Temmuz'da Stahlecker, Arājs'a komutasındaki spontan görünen bir pogrom açığa çıkardığını açıkladı.

Etkinlikler
Arajs Kommando birimi, Yahudileri, Romanları ve zihinsel hastaları öldürmekle birlikte Letonya'nın doğu sınırındaki Sovyetler Birliği'ndeki sivillerinde içinde olduğu cezai eylemler ve katliamlar da dahil olmak üzere çeşitli Nazi vahşetlerine aktif biçimde katıldı. Bu Kommando birimi yaklaşık 26.000 Yahudi'yi öldürmüştür. Özellikle bu komando birimi, 30 Kasım ve 8 Aralık 1941'deki Rumbula katliamı sırasında Yahudilerin Riga gettosundan toplu olarak infaz edilmesine ve binlerce Yahudi'nin Almanya'dan sınır dışı edilmesine suçuna da karıştılar. Komando biriminin bir kısmı Salaspils toplama kampında muhafız olarak görev yapıyordu.

Birim, Letonya Yahudi nüfusunun öldürülmesine katıldığı dönemde yaklaşık 300-500 kişiye, 1942'deki partizan karşıtı operasyonlara katıldığı zirve noktası olan 1.500 üyeye ulaştı. Savaşın son safhalarında birlik dağıldı ve personeli Letonya Lejyonasına nakledildiler.

Kovuşturma
Savaştan sonra birkaç on yıl boyunca Batı Almanya'da başarılı bir şekilde saklandıktan sonra, Viktors Arājs sonunda suçundan dolayı tutuklandı, yargılandı ve hapsedildi.

Daha yakın zamanlarda, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Avustralya hükûmetleri, Arajs Kommando'nun eski bir subayı olan Konrāds Kalējs'i soykırım iddialarıyla yargılanmak üzere Letonya'ya iade etme girişiminde bulunuyorlardı. Kalējs 2001 yılında Avustralya'da ölmeden önce, masumiyetini sonuna kadar sürdürerek, Doğu Cephesinde Rusya ile savaştığı ya da 1941'de Yahudilerin katledilmesinin üniversitede öğrenim gördüğünü belirtti. Letonya'daki Holokost tarihçisi A. Ezergailis, Arājs Kommando'nun yaklaşık üçte birinin yaklaşık 1,500 üye arasında 500'ünün 500'ü Yahudi cinayetine aktif olarak katıldığını tahmin ederek, İnsanlığa karşı işlenen suçlardan yalnızca bir örgüte üyelik temelinde mahkûm edilemeyeceğini iddia etti.

Kaynakça

SS
Nazi işbirlikçileri
Letonya'da Holokost
Einsatzgruppen
Porajmos
Nazi savaş suçları
Reichskommissariat Ostland
1941'de kurulan kuruluşlar
1944'te feshedilmiş kuruluşlar