Beta Ursae Majoris

Beta Ursae Majoris (Beta UMa, β Ursae Majoris, β UMa), Büyük Ayı takımyıldızının en parlak yıldızıdır. Geleneksel adı Merak'dır.

Görünen parlaklığı 2,37 kadir olan yıldız çıplak gözle kolayca gözlemlenebilir. Beta Ursae Majoris, takımyıldızının en parlak yıldızları olan ve Büyük Kepçe olarak da adlandırılan grup içerisindedir. Alfa Ursae Majoris (Dubhe) ile birlikte İşaretçi Yıldızlar olarak adlandırılırlar; çünkü bu yıldızlardan aşağıya uzatılan bir doğru, Polaris olarak da bilinen Kutup Yıldızı'ndan geçecektir.

Özellikler
Yıldızın ıraklık açısı hesaplamaları temel alındığında, uzaklığı 79,7 ışık yılı olarak hesaplanmaktadır. Tayfı, yıldızın sınıfını A1 V olarak göstermektedir, bu da Beta Ursae Majoris'i çekirdeğindeki hidrojen yoluyla enerji üreten tipik bir ana kol yıldızı yapmaktadır. Dış zarfın etkin sıcaklığı 9.225 K'dır ve A-tipi yıldızların tipik ışıltılı beyaz renginin sebebidir. Yaklaşık 2,7M⊙ kütlesi ve 2,84R⊙ yarıçapı ile Güneş'ten daha büyüktür. Eğer aynı mesafeden birlikte gözlenseydi 68 kat daha fazla olan aydınlatma gücü ile Güneş'ten daha parlak görünürdü.

Beta Ursae Majoris, etrafındaki yörüngede tozlu enkaz diski varlığı anlamına gelebilecek, güçlü bir kızılötesi ışınım fazlalığı göstermektedir. Çevresindeki tozun sıcaklığı tıpkı Fomalhaut ve Vega gibi 120 K'dır ve yapılan gözlemler, diskin 47 AU yarıçapta yer aldığını göstermektedir.

Beta Ursae Majoris, uzayda ortak bir hareket sergileyen Büyük Ayı Hareketli Grubu'nun beş yıldızından birisidir. Bu grubun ortalama yaşı yaklaşık olarak (500 ± 100) milyon yıldır.

İsim ve etimoloji
Geleneksel adı olan Merak, Arapça  el-merak'dan gelmektedir ve "Büyük Ayı'nın beli"ni ifade eder.
Pulaha adıyla, Yedi Şairlerden biridir.
Çince'de  (), Kuzey Kepçesi anlamına gelir ve Alfa Ursae Majoris, γ Ursae Majoris, δ Ursae Majoris, ε Ursae Majoris, ζ Ursae Majoris ve η Ursae Majoris'den oluşan asterizme değinmektedir. β Ursae Majoris'in kendisi  , () olarak belirtilir.
Eski Türklerde β Ursae Majoris'in de yer aldığı Büyük Kepçe, "Yediger Yılduz" olarak belirtilmiştir.

Kaynakça

Büyükayı takımyıldızı
A-tipi altdevler
Şüpheli değişenler
Ursae Majoris, Beta
48
095418
4295
53910
+57°1302