Cava insanı

Cava insanı ya da Cava adamı (Homo erectus erectus, eski ismiyle Anthropopithecus erectus veya Pithecanthropus erectus), 1891'de Endonezya'nın Java Adası'nda bulunan insan (Homo) fosillerine verilen isim. Eugène Dubois'in öncülük ettiği kazı grubu; diş, kafatası parçası ve uyluk kemiği keşfetti. Fosillerin, insanlar ve insansı maymunlar arasındaki "kayıp halka" olduğunu savunan Dubois, türe "Anthropopithecus erectus" ismini verdi, fakat sonra "Pithecanthropus erectus" olarak değiştirdi.

Fosil, keşfedildikten sonra çok tartışma yaratmıştı. 1891'den sonra on yıldan kısa bir süre içerisinde, Dubois'in bulgularını konu alan yaklaşık seksen kitap yayınlandı. Dubois'in görüşüne rağmen, az kişi Cava Adamı'nın insanlar ve insansı maymunlar arasındaki bir geçiş formu olduğunu kabul etti. Kimileri fosilleri insansı maymun olarak niteleyerek, bazıları da insan olarak niteleyerek reddetti. Oysa çoğu bilim insanı, Cava Adamı'nı, modern insan ile hiç ilgilendirmeden, evrimin ilkel yan dalı olarak dikkate almışlardı. Dubois, 1930'larda, Pithecanthropusun "dev gibon" gibi olduğunu iddia etti.

Nihayet, "Pithecanthropus erectus (Java Adamı)" ve "Sinanthropus pekinensis" arasındaki benzerlik; Ernst Mayr'ın 1950'de ikisini de "Homo erectus" olarak isimlendirmesine ve direkt olarak insanın evrim ağacına yerleştirmesine olanak tanıdı. Cava insanını diğer Homo erectus popülasyonlarından ayırmak için, bazı bilim insanları bunu 1970'lerde "Homo erectus erectus" olarak nitelediler. Diğer fosiller, 20. yüzyılın ikinci yarısında Cava Adası'nda bulundular. Dubois'in bulduklarından daha eskiydiler ve ayrıca Homo erectus'un bir parçası olarak düşünüldüler. 700,000 ve 1,000,000 yıllık olduğu düşünülen Cava insanı, bulundukları zamanda, keşfedilen en eski hominin fosilleriydi. Cava insanının fosilleri 1900 yılından beri Hollanda'da bulunmaktadır.

Keşiflerin tarihi

Arka plan 
Charles Darwin insanlığın Afrika'da evrildiğini düşünüyordu, çünkü orası goriller ve şempanzeler gibi büyük maymunların bulunduğu bölgeydi. Gerçi, Darwin'in iddiaları; fosil kayıtları ile doğrulanmadan önce, hiçbir fosil kaydı yok iken söylenmişti. Jeolog Charles Lyell ve Darwin ile evrim konusunda aynı fikre sahip Alfred Russel Wallace gibi diğer bilimsel yetkililer, onun gibi düşünmüyorlardı. Çünkü Lyell ve Wallace, insanın gibonlar ve orangutanlar ile daha ilgili olduğunu savundular ve Güneydoğu Asya'yı insanlığın beşiği olarak nitelediler. Hollandalı anatomist Eugène Dubois ikinci teoriyi benimsedi ve onu doğrulamaya çalıştı.[2]

Trinil fosilleri 
Ekim 1887'de Dubois, akademik kariyerini, modern insanın atasının fosillerini bulmak umudu ile Hollanda Doğu Hint Adaları'na gitti.[3] Orduya, cerrah olarak katıldı. [4] İş görevleri yüzünden, arkeolojik kazılara sadece Temmuz 1888'de, Sumatra'da başlayabildi.[5] Çokça memeli fosili bulması ile hükûmet, onun yanına iki mühendis ve elli çalışan atadı.[6] Aradığı fosilleri bulamayınca 1890'da Cava'ya taşındı.[7]

Dubois, Ağustos 1891'de Solo Nehri kıyısındaki Trinil'de araştırmalarına başladı. Takımı, bir diş(Trinil 1) ve kafatası parçası(Trinil 2) ortaya çıkardı. Dubois, bu türe ilk olarak "Anthropopithecus" ismini verdi. Bu ismi verdi çünkü benzer bir diş 1878'de Hindistan'da bulumuş ve yine "Anthropopithecus" ismi verilmişti. 

Ağustos 1892'de, Dubois'in takımı insanınkine benzeyen uzun bir uyluk kemiği buldu. "Çok yaşlı bir dişi" 'ye ait olduğunu düşünen Dubois, türün ismini "Anthropopithecus erectus" olarak değiştirdi.[9] Dubois, 1892'nin sonlarında, türün kafatası hacminin 900 santimetreküp olduğunu tespit edince, bu türün insanlar ve maymunlar arasındaki bir geçiş formu olduğuna kanaat getirdi.[10] 1894'te, türün ismini  "Pithecanthropus erectus" olarak değiştirdi

Fiziksel özellikleri 

Java Adamı yaklaşık 170 cm uzunluğundaydı ve uyluk kemiklerinin gösterdiği üzere modern insan gibi yürüyordu. Kafatası kalın kemiklere, geri çekilen alına sahipti. İri bir çene yapısına ve çıkıntılı kaş sırtlarına sahipti. 900 santimetreküp ile kafatası kapasitesi diğer H.erectus türlerinden daha küçüktü. İnsan dişlerine büyük köpek dişleri ile birlikte sahipti. Java Adamı, diğer Homo erectus'lar gibi büyük ihtimalle nadir türlerden biriydi. Java Adamı'nın keskin kabuk gibi şeyler kullanarak eti kestiğinin bulguları vardır.

Malzeme kültürü

Ateşi kontrol 
Homo erectus, çoğu arkeoloğa göre ateşi kontrol etti. Trinil'de Java Adamı'nı fosillerinin yanında, yaşları 500,000 ile 830,000 yıl arsında olan yanmış odunlar bulunuldu. Ancak, merkez Cava volkanik bir bölge olduğundan, bu bulgu Java Adamı'nın ateş kullandığının kesin bir kanıtı olarak kullanılamaz.

Kaynakça 

Doğu Cava
Buzul Çağı primatları
1891'de arkeolojik buluntular
Homo erectus fosilleri