Tang'ın Sir-Tarduş seferi

Tang'ın Sir-Tarduş Seferi, Tang imparatoru Li Şimin'in 641'de Sir-Tarduşlar'a düzenlediği seferdir.

Sefer ve nedeni 
626-649 yılları arasında Çin imparatorluğu yapan Li Şimin, iktidarının ilk döneminde Sir-Tarduşlarla iyi ilişkiler içerisindeydi. Bu dönemde, Çin topraklarının en büyük tehdidi konumundaki Doğu Göktürkler'in bir özerk devletçiği olan Sir-Tarduşlar; 630'da Tang ile ittifak yaparak Doğu Göktürk Kağanlığı'nı mağlup etmişti.

Doğu Göktürkler'in aldığı bu yenilgiden yararlanan Sir-Tardış kağanı Yinçü Kağan, Göktürkler'in eski topraklarını işgale başladı. Tang'a bağlılığını bildiren Yinçü Kağan, bir yandan da topraklarını genişletmeye başladı. Bunun üzerine Tang, Kuo Sipen'i Sir-Tartuşlar'a yollayarak, Göktürklerle savaşmaması talimatını verdi. Buna rağmen saldırılar devam edince, Li Şimin, 639'da, Doğu Göktürk Kağanlığı'nı yeniden kurmayı denedi ve kağanlık Li Simo tarafından yeniden kuruldu. Sir-Tarduşların genişlemesini engellemek için yapılan bu hamle, Göktürklerin henüz çok zayıf durumda olması nedeniyle başarısız oldu. Sir-Tarduşlar, Doğu-Göktürk Kağanlığı'nın yeniden kurulmasını engellemek amacıyla muhtelif savaşlarla yeni kurulan kağanlığı meşgul etti. Doğu Göktürk yerleşimlerini yağmaladı. Tümgeneral Li Şiji, geçici olarak Doğu Göktürkler'i Sir-Tarduş akınlarından koruyabilmek amacıyla, 641'de Sir-Tarduşlar'ın üzerine yürüdü. Tang ordusu Sir-Tarduşlar'ı mağlup etti. 644'te, Li Şimin Goguryeo üzerine yürüyünce, Sir-Tarduş komutanı Yinçü, Doğu Göktürk Kağanlığı'na saldırdı ve Doğu Göktürk Kağanlığı'nı yendi. Doğu Göktürk kağanı Li Simo, yenilgi sonrasında kaçarak Tang'a sığındı. İşgale uğrayan Goguryeo, Sir-Tarduşlar'dan yardım istedi. Ama Yinçü Kağan, Çin'le çatışmaktan çekindi. Tang'la doğrudan bir çatışmaya girmedi. 645'te Yinçü ölünce yerine geçen oğlu Tolı, Tang güçleriyle şiddetli çatışmalara girmeye başladı. 646'da, Tang seferi beklenmeden Tang'a karşı saldırıya geçildi. Ancak Tolı'nın ordusu mağlup oldu. Çin ile ittifak hâlinde olan Uygurlar bağımlı bulundukları Sir-Tarduşlar'a karşı ayaklanarak; Sir-Tarduşlar'ı mağlup etti. Ayrıca Tolı'yı öldürdüler. Tolı'nın kuzeni Toburçuk Kağan tahta geçti. Toburçuk, Tang güçlerinin üstünlüğünü kabul etti. Böylece Çin kaynaklarında Seyanto Hanlığı olarak bilinen Sir-Tarduş Kağanlığı yıkıldı.

Ayrıca bakınız 
 Li Simo
 Li Şimin
 Yinçü Kağan
 Tang'ın Doğu Türklerine Seferi

Kaynakça 

Doğu Göktürk Kağanlığı
Tang Hanedanı
Çin İmparatorluğu'nun savaşları
630'larda çatışmalar
640'larda çatışmalar
Göktürklerin askeri tarihi