Sovyet-Polonya Savaşı

Sovyet-Polonya Savaşı (Şubat 1919 – Mart 1921) İkinci Polonya Cumhuriyeti, Ukrayna Halk Cumhuriyeti ve Sovyetler Birliği (Sovyet Rusya ve Ukrayna Sovyeti) arasında, Batı Ukrayna ve Belarus'un bazı bölümlerinin kontrolünü elde etmek için yapılmış bir savaştır. Sovyet Rusya ve Ukrayna Sovyeti aynı komünist liderlik altında birleşmiş olsa da, teoride bağımsızlardı. Pratikte, 1918 yılına kadar Sovyetler Birliği'ne bağlı kaldılar. Birlik, 1922 yılında yasallaştırıldı.

Polonya'nın devlet başkanı, Józef Piłsudski, Polonya'nın sınırlarını olabildiğince doğuya doğru genişletmesi için doğru zamanda olduklarını düşünüyordu. Alman ve Rus emperyalizminin yeniden ortaya çıkmasına karşı bir savunma olarak, Leh liderliğinde Międzymorze (Orta ve Doğu Avrupa devletleri federasyonu) kuruldu. Lenin, Polonya'yı, Kızıl Ordu'nun diğer komünist hareketlere yardım edebilmesi için geçilmesi gereken bir engel olarak görüyordu. 1919'a gelindiğinde, Polonya güçleri Batı Ukrayna'nın kontrolünü ele geçirdi ve Polonya-Ukrayna Savaşı'ndan galip geldiler. Yevhen Petrushevych liderliğindeki Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti, hem Polonyalıların hem de Ukraynalıların iddia ettiği topraklarda bir Ukrayna devleti kurmaya çalışmıştı. Ukrayna'nın Rus kesiminde, Symon Petliura, Ukrayna Halk Cumhuriyeti'ni savunmak ve güçlendirmek için çalıştı, ancak Bolşevikler Rus İç Savaşı'nı kazanmaya başladıkça, batıdaki tartışmalı Ukrayna topraklarına doğru ilerlemeye başladılar ve Petliura'nın güçlerinin Podolya'ya geri çekilmesine neden oldular. 1919'un sonunda, Petliura'nın Piłsudski ile ittifak kurmaya karar vermesiyle bir cephe oluştu. Nisan 1920'de, Piłsudski'nin Kiev Saldırısının ardından sınır çatışmaları arttı.

Polonya birlikleri, Kızıl Ordu'nun karşı atağıyla karşılaştılar. Sovyet operasyonu, Polonya güçlerini olabildiğince batıya (Polonya'nın başkenti Varşova'ya kadar) püskürttü. Bu sırada Ukrayna yönetimi Batı Avrupa'ya kaçtı. Alman sınırlarına kadar gelen Sovyet birliklerinin batıya karşı olan korkusu, batı güçlerinin savaşa olan ilgisini artırdı. Yazın ortasında, Varşova'nın düşeceği düşünülüyordu, ama ağustosun ortasında, Polonya güçleri Varşova Muharebesi'ni beklenmedik bir şekilde kesin zaferle kazandıklarında işin rengi değişti. Polonya birlikleri doğuya ilerlemeye başlayınca, Sovyetler barış için teklifte bulundu. 1920’de savaş, ateşkes ile sona erdi.

Sovyet Rusya ve Polonya arasındaki tartışmaları bölgeleri belirleyen Riga Antlaşması, 18 Mart 1921 tarihinde imzalandı. Savaş, büyük ölçüde İki Savaş Arası Dönem'deki Sovyet-Polonya sınırını belirledi. Polonya, I. Dünya Savaşı'ndan sonra, uluslararası bir komisyon tarafından tanımlanan Curzon Hattı'yla beraber, eski sınırının yaklaşık 200 kilometre doğusuna uzanan bir bölge kazandı. Ortak sınır, Curzon Hattı ile uyumlu olarak, Müttefik Güçleri tarafından yeniden tanımlandığında, Riga Antlaşması'nda Polonya'ya tahsis edilen toprakların çoğu, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Sovyetler Birliği'nin bir parçası oldu.

Ayrıca bakınız 
 Polonya-Ukrayna Savaşı
 Rus İç Savaşı
 Sovyetler Birliği'nin Polonya'yı işgali
 Alexander Imich

Kaynakça

Notlar 

Sovyet-Polonya Savaşı