Revvâdîler

Revvadiler (Arapça: بنو روّاد), 955-1071 yılları arasında Güney Azerbaycan'da hüküm sürmüş Kürt hanedanı. Revvadiler'in merkezi önce Erdebil iken, sonraları Tebriz olarak değişmiştir.

Kökenleri 
Revvadilerin aslen Yemenli Arap Ezd kabilesine mensup oldukları ve 
sonradan bölgeye gelmiş Kürt  aşiretleri ile karışarak Kürtleştikleri iddia edilir. Abbasi Halifesi tarafından 758 senesinde Basra'dan alınarak Azerbaycan'a yerleştirilmişlerdir. Revvad b. Müsenna el-Ezdî'yi, Azerbaycan valisi güvenliği sağlama amaçlı Tebriz civarında vazifelendirmiştir. Daha sonra onun soyundan gelen torunları 8. ve 9. yüzyıllarda Abbasiler'in Tebriz valisi olarak vazife yapmışlardır. Revvadiler, 10. yy'ın başından itibaren Azerbaycan'da baskın hale gelen Kürt varlığıyla özellikle Hezbani aşiretiyle karışmışlar ve giderek Kürtleşmişlerdir.

Tarihi 
Salariler egemenliğinin zayıfladığı dönemde güç kazanan Tebriz, Maraga ve Ahar hâkimi Ebülhica bin er-Revvad, 981 yılında sonuncu Salari hükümdarı İbrahim bin Merzban'ı tahttan indirerek Revvadiler devletini kurmuştur. Ayrıca, Revvadiler, Muğan hakimi Sipehbud’u mağlup edip kendilerine bağlamışlardır.

1054 yılında Sultan Tuğrul Bey'in öncülüğünde Güney Azerbaycan'a akın eden Büyük Selçuklu Devleti ordusu, Tebriz'e kadar ilerlemiştir. Rakibi karşısında zayıf düşen Revvadi hükümdarı Ebu Mensur Vehsudan, Tuğrul Bey’in hâkimiyetini kabul etmiş ve adına hutbe okunmasını emredip, sultana değerli hediyeler vermiş Selçuklular'la iyi ilişkiler geliştirmiştir. Revvadilerin hakimiyetine Malazgirt Savaşı'ndan sonra son verilmiştir, bu tarihten sonra Revvadiler hakkında bilgi bulunmaz.

Revvadi hükümdarları 
 Muhammed Hüseyin (?-951)
 I. Hüseyin  (955-988)
 I. Memlan  (988-1000)
 II. Hüseyin (1000-1019)
 Vehsudan (1019-1054)
 Ebu Nasr II. Memlan (1054-1071)

Kaynakça

Dış bağlantılar 
Rawwadids, Encyclopaedia of Islam.
List of Rawadid Rulers

Asya tarihindeki devletler
İran tarihi
Tarihteki Müslüman devletler
Orta Doğu kraliyet aileleri
İran'daki imparatorluk ve krallıklar
Kürt hanedanları
Azerbaycan (İran)
11. yüzyılda varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler