Süleyman Sülkeviç

Süleyman Bey Sülkeviç (Beyaz Rusça: Мацей Аляксандравіч Сулькевіч, Azerice: Süleyman bəy Sulkeviç; d. 20 Temmuz 1865, Kiemiejšy - ö. 15 Temmuz 1920, Bakü), Lipka Tatarı asker, siyasetçi, Rus İmparatorluğu korgenerali, Kırım Başbakanı (1918) ve 1918-20 yılları arasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı.

Kırım'ın Beyaz Ruslara olan kaybından önce Sülkeviç, Azerbaycan'a gitti ve 26 Mart 1919'da ADC'nin Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Komutanlığı Şefi oldu. Sovyet karşıtı olmasından dolayı Azerbaycan'ın Sovyetleştirilmesi'nden sonra 1920 yılında Bolşevikler tarafından idam edildi.

Hayatı

Rus Ordusu dönemi 
Süleyman Sülkeviç, Mikhailovski Cadet Kolordu'ndan ve Sankt-Peterburg'daki Mikhailovski Topçu Okulu'ndan mezun oldu. 3 Ekim 1888'de poruçik rütbesinde iken Rus Genelkurmay Akademisine girdi. Daha sonra Odessa askeri birimindeki görevine karargah zabıtı görevlisi olarak devam etti. 1899 yılında, Sülkeviç'e yarbay rütbesi ve Aziz Stanislav Nişanı verildi ve Odessa askeri biriminin baş yaveri olarak atandı.

1904-1905 Rus-Japon Savaşı'na katıldı ve hizmetlerinden dolayı 2. dereceli Aziz Anna Nişanı ve 4. dereceli Aziz Vladimir Nişanı verildi. 1910 yılın tümgeneral rütbesine yükseltildi. 1912'de, 7. Ordu Kolordu'nun komutanlığı görevine atandı. 26 Nisan 1915'te Süleyman Bey korgeneral rütbesine terfi ettirildi. I. Dünya Savaşı sırasında oluşturulan ilk Müslüman kolordunun komutanıydı.

Kırım dönemi 
Çarlığın devrilmesinden sonra, Sülkeviç 1918'de Kırım'a geldi ve 25 Haziran 1918'de burada kurulan Kırım hükûmetinin başkanlığına ve dış ve içişleri bakanlığına seçildi. 15 Kasım 1918'de, Alman birliklerinin Kırım'dan çekilmesinden sonra, Süleyman Kırım'ı iktidara devretti.

Azerbaycan dönemi 
1919 yılının Mart ayında, Sülkeviç Azerbaycan'a gitti. O zamandan beri Azerbaycan'da Memmed Bey Sülkeviç olarak biliniyordu. 19 Mart 1919'da Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Genelkurmay Başkanı olarak Sülkeviç'in atanmasıyla, Azerbaycan'ın ulusal birliklerinin oluşumu hızlandı ve onların savaşmaya hazırlıkları önemli ölçüde arttı. 17 Şubat 1920'de, kendi isteğiyle ordudan terhis edilen Sülkeviç, Bakanlar Kurulunun kararı ile Bakü'den Rusya'ya giden Gönüllü Ordunun kalıntılarından silah ve malzeme alan idarelerarası komisyon başkanı olarak atandı. Nisan 1920 işgalinden sonra, Sülkeviç Bolşevikler tarafından tutuklandı ve 15 Temmuz 1920'de Bayıl Hapishanesinde ölüm cezasına çarptırıldı ve idam edildi.

Kaynakça 

1865 doğumlular
1920 yılında ölenler
Bakü'de ölenler
Azeri generaller
Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin siyasetçileri
Kırım tarihi
Rus İmparatorluğu generalleri
19. yüzyıl Rus siyasetçileri
20. yüzyıl Rus siyasetçileri
İdam edilmiş Azeriler
Azeri antikomünistler
Rus antikomünistler
Lipka Tatarları
Rus İmparatorluk Ordusu'nun Azeri generalleri
Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin generalleri