Celil Kiyekbayev

Celil Giniyatoviç Kiyekbayev (; 25 Ekim 1911, Başkurdistana bağlı Ğafuri ili'nin Karan-Elga köyü - 19 Mart 1968, Ufa), Sovyet Başkurt bilim insanı, Türkolog, filolog, Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki bilim ve yükseköğrenim organizatörü, profesör, yazar. Sovyet Yazarlar Birliği üyesi olan Kiyekbayev, Başkurt dilbiliminin ve Ural-Altay dilleri konusunda eğitim veren Başkurt Okulu'nun kurucusudur.

Hakkında
Celil Kiyekbayev köylü bir ailenin çocuğu olarak 25 Ekim 1911'de hale Başkurdistana bağlı Ğafuri ili'nin Karan-Elga köyünde doğdu. Makarovo köyüdeki okulda ilk eğitimini tamamladı. Moskova Devlet Pedagoji Yabancı Diller Enstitüsü'nde Alman Filolojisi Bölümü'nden mezun oldu. Öğretmen olarak çalıştı, çeşitli ortaokullarda ve yükseköğretim kurumlarında yabancı dil öğretti. 1943-1944 arasında Başkurt Yayınevi'nin yazı işleri müdürü olarak görev yaptı.

1948'de "Başkurt Edebiyatı Dili" üzerine hazırladığı tezini savundu ve Başkurt Devlet Pedagoji Enstitüsü'nde çalışmaya başladı. Bu dönemde Kiyekbayev'in bilimsel görüşlerinin oluşmasında SSCB Bilimler Akademisi'nin muadil üyesi Türkolog Nikolay Dmitriev'in etkisi olmuştur.

1951'den 1968'e kadar Başkurt dilbilim bölümünde, daha sonra ise Pedagoji Enstitüsü'nde ve Başkurt Devlet Üniversitesi'nde çeşitli görevlerde bulundu. 1957'den 1961 yılına kadar Başkurt Devlet Akademik İşler Akademisi Rektör Yardımcılığı görevini yürüttü. 1960 yılında doktora tezini savundu ve 1961'de profesör unvanını aldı.

1966 da modern başkurt edebi dilinin anlatımı üzerine çalışmasını yayınlamıştır. Aynı yıl öğrencileri için Başkurt dili üzerine konuşma ve gramer konulu bir kitap daha yayınladı. Bu kitap Başkurt Devlet Üniversitesi ve pedagojik enstitülerinin filoloji fakültesi öğrencileri oluşturulan için ilk ders kitabıdır.

Kiyekbayev çeşitli kamu çalışmasına öncülük etti. Asya ve Afrika Halklarının Dayanışma Organizasyonu'nun Sovyet üyesi idi.

İskander, İlyas ve Murat isimli üç oğlu ve Zugra isimli bir kız çocuğuna sahip olan Kiyekbayev, 19 Mart 1968 tarihinde Ufa'da hayatını kaybetti. Küçük oğlu olan Murat Kiyekbabev Başkurdistan'da tanınmış bir sosyal bilimcidir.

Ödülleri
 Lenin Nişanı (1967)
 Onur Rozeti Nişanı (1967)

Ayrıca bakınız
 Heciyê Cindî
 Nikolay Morozkin
 Şeyhulla Çanbarisov

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar 
Зәкиев М.З. Дәртле йыр. Өфө, 1974;
Сөләймәнов Ә.М. Халыҡ ижадынан һут алып: Жәлил Кейекбаевтың “Туғандар һәм таныштар" романында фольклор башланғыстары. Өфө, 2000;
Профессор Джалиль Гиниятович Киекбаев и его вклад в развитие Урало алтайской и тюркской филологии: материалы Междунар. науч.-практ. конф. Уфа, 2011.
 Ученый и писатель Джалиль Гиниятович Киекбаев. Библиография. Уфа. БашГУ, 2011. ISBN 978-5-9613-0167-0.

1911 doğumlular
1968 yılında ölenler
Rus filologlar
Lenin Nişanı sahipleri
Rus öğretmenler
Dil öğretmenleri
Sovyet dilbilimciler
Rus Türkologlar
Sovyet yazarlar
Başkurt dil kültürü