Hiperplazi

Hiperplazi ya da hipergenezis bir doku ya da organın büyüklüğünün hücrelerinin sayısındaki artış sebebiyle artmasıdır. Hücrelere, daha çok üretmeleri için aşırı çoğalmaları yönünde gelen uyarıların sonucunda beliren bir adaptasyon biçimidir. Uyarılardan etkilenen hücrelerin sayısı artar, bu hücrelerin oluşturduğu doku ve organlar büyür. Hiperplazi, DNA sentezi yapabilen (mitozla çoğalabilen) hücre türlerinde olanaklıdır. Hiperplazilerin büyük bölümü hormonal stimülasyonların sonucu gerçekleşir. Reversibl bir süreçtir; uyaranların kesilmesiyle birlikte hiperplazi de geriler, organ normale döner.

Çoğunlukla hipertrofi ile karıştırılır ancak hipertrofi hücrelerinin büyüklüğündeki artıştan kaynaklı doku büyümesiyken hiperplazi hücre sayısındaki artıştan kaynaklı doku büyümesidir. Örneğin gebe annelerin memelerindeki büyüme hiperplazi kökenlidir, atletlerin kaslarındaki aşırı gelişme ise hipertrofiye örnektir. Hipertrofi ve hiperplazi, atrofi karşıtı olgulardır.

Fizyolojik hiperplazi türleri 

 Gebelikte ve laktasyon süresince güçlü östrojen stimülasyonu nedeniyle meme bezlerinde oluşan hiperplazi (laktasyon sonlanınca memeler normale döner)
 Gebe uterusun büyümesi (hipertrofi ile birliktedir)

Patolojik hiperplazi türleri 

 Sirozda ya da östrojen verilen erkek hastalarda memelerin büyümesi (jinekomasti)
 Menopoza giren kadınlardaki endometrial hiperplazi
 Kanda ACTH düzeyi yükselmesine bağlı sürrenal korteks hiperplazileri
 hTSH artışına bağlı tiroid hiperplazisi (Graves hastalığı)
 Böbrek yetmezliğindeki paratiroid hiperplazisi

Kompanzasyon hiperplazisi türleri 

 İnfeksiyonlarda bölgesel lenf düğümlerinin büyümesi
 İnfeksiyonlarda kemik iliği myelositik seri hücrelerinin hiperplazisi
 Kanamalı hastalıklarda artan eritropoietin etkisiyle kemik iliğinde oluşan normoblast (eritroblast) hiperplazisi
 Mesane infeksiyonlarında mukozanın kalınlaşması

Kaynakça 

Anatomik patoloji